Viv an fanmi
Èske m ka ankouraje l pou li dòmi plis leswa?
Fè kay ou a solid pou timoun nan: Ki sa pou m fè pou kay mwen se yon kote ki an sekirite pou pitit mwen?
Fè timoun apre laj 30 an
Jenn timoun ak afè divòs
Ki bon fason pou nou trete granparan ki vle foure bouch yo nan koze nou?
Ki jan m ka fè pitit mwen an kopere?
Ki jan m ka rete pwòch ak pitit mwen lè se pa sou responsablite m li ye?
Ki sa gran paran ka fè pou yo ede paran yo?
Ki sa m ka fè pou m ede tibebe m nan dòmi?
Ki sa m ka fè pou m fè ti pitit mwen ki nan preskolè pa fè m pase tout nuit lan ap mande l pou l al dòmi?
Ki sa mwen ka f pou m ankouraje pitit mwen gen yon bon relasyon ak granparan li?
Ki sa pou m fè pou m tabli yon abitid pou lè dòmi
Men kèk teknik pou ede pitit ou debouye l lè l nan ka
Papa gen enpòtans yo nan leve timoun
Pataje tan ant paran yo
Pataje travay mete disiplin nan
Rapò ant granparan ak pitit pitit
Respekte tan pou timoun pase pou kont yo
Sa ki pou fè n konnen moun ki gade timoun yo respekte fanmi
Tan pou tabli kontak
Tibebe m nan pa al dòmi toutan l pa 10 è.
Tout moun ap ban m lide pa yo, men pou ki sa yo an konfli kon sa?
Ou ka mete benyen nan abitid la kou lide w di w. Si tibebe a kòmanse manje manje solid, tata li ap pi santi, pi gwo, yon beny se yon bon lide. Si bebe a twouve benyen fè li rilaks epi si li pa twò eksite li ou kapab fè sa vin nan abitid leswa li.
Timoun toujou renmen konnen epi yo aktif, alò paran yo bezwen pran dispozisyon pou yo anpeche aksidan rive nan kay la. Anvan timoun ou an rive nan chak etap deplasman li - rale, kanpe, mache -fè chak chanm yo solid li.
Premye sa pou nou fè se mete men nou ak jenou nou atè epi gade toutotou nou, fè kòm si w se timoun nan. Mache nan tout chanm yo, eseye pran devan timoun nan nan deplasman li.
Pa kite timoun yo pwoche bò priz kouran ak fil kouran
Pa kite jwèt ak rad atè a pou timoun yo pa bite sou yo. Pa kite jwèt ki gen plizyè pyès kote pou timoun jwenn yo.
Pa mete plant, gwo bokit, pwodui netwayaj, medikaman, bwason cho, ti jwèt, pyès monnen ak sirèt kote pou timoun jwenn yo.
Mete ti baryè anwo eskalye ak anba eskalye.
Pa kite timoun ki sou jwèt yo monte, pwoche bò eskalye, nan antre kay la, bò machin ak bò pisin.
Pa kite timoun pwoche bò balkon ak fenèt ki louvri.
Pa kite timoun nan pou kont li sou kanape, sou kabann osnon sou tab ni pandan w ap reponn telefòn ni pandan pral gade ki moun nan pòt la.
Pa janm kite timoun nan benwa san pa gen moun avè l. Si w dwe deplase, deplase avèk yo.
Enstale ti aparèy pou veye lafimen nan tout etaj kay ou avèk devan kote nou dòmi. Teste batri yo epi chanje yo chak ane.
Devlope yon plan pou nou kouri si gen dife epi se pou nou sèten tout moun nan fanmi konnen ki sa pou yo fè lè gen dife. Fè antrenman ak plan an.
Mete ti limyè denui nan chanm timoun yo, nan koulwa yo ak nan twalèt la.
Toujou fèmen pòt yo byen fèmen dèyè nou epi fè timoun ki pi gran yo fè menm. bagay la pou timoun nan ka pa suiv ou nan lari san moun pa konnen.
Pa kite timoun ak jwèt pak pou timoun bò kòd rido.
Fè kwen mèb ki gen kwen pwenti yo vin egal osnon retire pyès sa yo.
Pa kite timoun piti jwe ak blad paske moso blad ki eklate ka toufe yo (anpil timoun mouri kon sa).
Esplike timoun pou ki sa gen kèk bagay ki gen danje ladan yo.
Mete nimewo telefòn lapolis, ponpye, anbilans, ak kontwòl pwazon bò kote chak telefòn.
Pafwa, pitit mwen an pa vle koute m e sa ka fè m tèlman fache m vin pèdi kontwòl. Ki sa m kab fè pou m anpeche tèt mwen pèdi kontwòl?
Si w wè ou anvi pèdi kontwòl, pran yon tan mò pou tèt pa w. Sa ka rive nenpòt bon paran. Jan w ka fè sa, se kite pitit ou a ak yon moun ou fye, pandan w ap reprann kalm ou, oswa kite timoun nan yon kote ki asire, yon fason pou kab sipèvize l a distans.
Konnen tèt ou byen ak ki sa sa mande pou kontwole tèt ou. Respire fò oswa pale ak yon zanmi ki konprann desepsyon ou oswa tou, pou kèk moun, egzèsis fizik se yon bon bagay nan ka sa a.
Yon fwa ou santi w gen kontwòl ou, retabli kontak la ak pitit ou. Fè l konnen ki sa ou ta renmen l fè epi ki jan ou ta renmen l chanje konpòtman l. Fè sa san w pa joure timoun nan. Si w prezante yon egzanp ki pozitif nan fason ou jwenn kontwòl tèt ou, sa ap sèvi pitit ou a leson plis pase si w te pale avè l. Yon reyaksyon egzajere ap fè timoun nan vin pè w epi sa bloke tout kominikasyon.
Sonje lè moun ap aprann, sa mande pou yo eseye epi pou yo fè erè. Sa kab pran ti tan pou timoun nan konprann konpòtman l epi pou l kontwole l, epi pou paran yo metrize konpetans yo. Toujou fè remak sou efò pitit ou pou l vin pi bon, epi fè l konpliman pou sa.
-- Holly Zwerling
Separasyon ant paran ak divòs se tranzisyon ki difisil nan lavi fanmi yo. Pandan moman difisil sa yo, paran ka vin konsantre yo sou pwòp pwoblèm pa yo epi san yo pa reyalize ki jan sa aji sou timoun yo. Paran yo bezwen konnen pou yo toujou ap veye siy ki montre dezespwa lakay pitit yo.
Anpil fwa, timoun rive kwè se yo ki lakòz konfli k genyen ant paran yo. Akòz yon sitiyasyon chòk tankou divòs, sa kab lakòz yo vin pi frajil ni sou plan fizik ni sou plan mantal. Si nou bay timoun nan anpil atansyon pou bezwen li yo, sa kab vin ba l fòs epi sa kab kreye yon sitiyasyon ki fèm.
Chak timoun gen fason pa l ki pa menm ak okenn lòt pou l reyaji anfas sitiyasyon an. Siy pou n plis veye nan ka sa yo se depresyon, anpil ajitasyon, mank somèy, timoun nan rete pou kont li nèt, li vin agresif epi li gen konpòtman kote li pa vle kopere. Anpil fwa, timoun santi emosyon ki depaman youn ak lòt; pami yo ou kab jwenn lapèrèz, lespri abandon, li santi l koupab, tristès oswa l santi l poukont li. Pa trennen pitit ou nan pwoblèm pa w. Paske l ap gen pwòp pwoblèm pa l pou l jere.
Timoun yo ka fè mye e yo kab soti nan sitiyasyon an ak plis fòs, si yo rive tabli yon woutin ki menm ak chak paran. Bay timoun nan chans pou l gen yon bon rapò ak chak paran yo apa. Timoun pa ta dwe gen pou l chwazi ant paran l.
Pale ak pitit ou, renmen l epi rekonfòte l. pale avè l sou sa ki pase a epi ki jan li adapte l nan sa k pase a. Se pou detèmine yen klè chwa k ap fèt yo p ap aji sou timoun nan.
Se yon bagay ki enpòtan pou jenn timoun yo, pou w toujou dyaloge avè yo epi ba yo esplikasyon tou kout. Ba yo enfòmasyon yon bezwen konnen san w pa oblije ba yo detay ki kab mete yo nan konfizyon. Pa egzanp, di pitit ou a ni manman ni papa pral pase ti tan avè l; pa tonbe nan detay sou ki fason nou te deside separe epi pa fè ansyen patnè w la parèt tankou yon move je nan je pitit ou a. Li liv ki pale de divòs pou pitit ou a. Mande bibliyotekè oswa nan libreri zòn kote w rete a non kèk liv sou divòs. Nan li istwa, timoun nan gen chans diskite sou santiman ki parèt nan sitiyasyon sa a san yo pa ba l twòp enpòtans.
Opòtinite pitit ou a va jwenn pou l reyaji epi esprime sa l santi va ede l nan sitiyasyon sa a. Timoun nan kapab aji nan fè desen, jwe wòl teyat, fè espò oswa nenpòt lòt jan li kab degaje lespri li.
Sa ka difisil. Pafwa vin paran se tankou lè y ap pase fim epòk ou paran w t ap leve w. Konsèy y ap bay ak tout bon entansyon yo gen dwa se yon mwayen pou yo reviv epòk yo te paran. Lè yo "depase limit" di yo ou apresye jantiyès yo men ou vle fè bagay yo jan pa w. Se pou klè nan esplikasyon w yo sa ou pa derespekte yo, montre yo ou pa rejte yo epitou eseye fè yo patisipe nan pwoblèm ki pi net.
Gen plizyè aktivite jenn timoun konn ezite pou yo fè – pa egzanp, antre anndan kay, lave men yo, fè pwòpte, mete lòd, al nan kabann yo. Kèk fwa, li difisil pou evite yon lit pouvwa, lè ou ensiste pou timoun nan fè sa w vle l fè a. Meyè fason pou evite sitiyasyon sa yo, se kreye sa yo rele tranzisyon an. Tranzisyon detounen atansyon timoun nan sou sa l ap fè a, epi l rann sa fasil pou l janbe kite yon aktivite al nan yon lòt.
Rit (tankou chante, bat men, fredone) se ladrès ki bay bon rezilta pou fè tranzisyon pou yon timoun sot nan yon aktivite al nan yon lòt; egzanp: chante “wacha-wacha-wacha” etan l ap lave men l. Yon paran kapab fè “jwèt wòl” nan tranzisyon an, pou sa li fè timoun nan sote tankou lapen, vole tankou zwazo oswa ranpe tankou koulèv swa lè y ap antre nan yon chanm; pa egzanp yon avyon k ap vole al ateri san danje sou kabann nan.
Tranzisyon ki fèt swa kon sa pa sèlman redui nivo twoke kòn ant paran an ak timoun nan, men tou se yon fason pou paran an konsyan de jan li vin patisipe nan woutin toulejou timoun nan.
Tou dabò, rekonèt ou soti nan yon divòs kòm paran men pitit fi w la li menm se kòm timoun sa rive l. Sa mande kouraj pou fè fas ak yon divòs epi pou pale de krent ou yo, tristès ou ak konfizyon w. Dapre T. Berry Brazelton, yon otorite nasyonal sou kesyon timoun ki jèn anpil, 58% timoun nan peyi Etazini ap viv nan yon fanmi ak yon sèl paran. Se sa k fè kesyon w la prezante yon sitiyasyon anpil paran ap viv jounen jodi a. Men kèk sijesyon ki ka ede w:
(1)	Li liv kòm yon resous nan moman ou menm ak pitit fi w la ap reprann nou de sa k pase a. Malgre pitit fi w la jèn toujou, men l ap aprann.
(2)	Mete pitit fi w la an premye nan lis priyorite w.
(3)	Fè anpil efò nan travay ou kòm paran, espesyalman nan premye ane apre divòs ou.
(4)	Jwi tan nou pase ansanm nan. Gade sa ki pi enterese l epi konsantre sou yo.
(5)	Telefone moun ki gade pitit ou a oswa al rann li vizit. Toujou enfòme w sou sa pitit ou ap fè. Fè plan pou mande pwofesè l voye kèk bagay ba ou, yon fason pou w kab prepare sa l ap aprann epi travay sou yo plis.
(6)	Di pitit ou jan w renmen l epi amize n ansanm. Rasire l, fè l konnen w ap toujou papa l.
(7)	Telefone l souvan pou w kab pou w ka toujou an kontak avè li.
(8)	Fè aranjman pou vizite l yon fason ki regilyè.
(9)	Sèvi ak teknoloji ki nouvo. Itilize imel pou kab voye mesaj ak foto ba li. Ou kab jwenn entènèt nan pi fò bibliyotèk lokal yo.
(10)	Ekri li, voye lèt ak kat ba li. Anrejistre vwa ak imaj pou pataje ak pitit fi w la.
Bagay ki pi enpòtan granparan ka bay se tan pou yo pase ak timoun ou. Menm si yo toujou ap travay andeyò kay la, granparan pa anba menm presyon ak ou epi yo ka bay tout bagay yon lòt fòm. Se sa ki konn fè, anpil fwa, relasyon ant yon timoun ak gran paran li se yon relasyon ki solid, ki espesyal epi ki chita sou renmen.
Pa gen anyen ki mal nan sa. Chèche konnen si li pa poze danje pou tibebe a epi chèche youn ki pa fè bri. Sa rive fasil pou yon tibebe vin atache ak yon dra, yon ti nounous osnon yon jwèt. Si nou te ka gen 2 "jwèt zanmi"? ki sanble, se ta yon bon bagay pou sizanka yon bagay ta pase. Asire nou "comfort toy" yo respekte tout prensip ki regle koze jwèt.
Pou timoun ki kòmanse mache
Si timoun nan te fè yon bon ti dòmi nan lajounen, li gen dwa pa fatige lè w ap eseye mete l kouche. Pandan timoun nan ap grandi, li ka pa dòmi anpil lajounen ankò. Eseye wè si li ka pa dòmi nan fen apremidi. Ou ka ankouraje li dòmi nan maten olye pou li dòmi apremidi, sa ta pi bon pase dòmi lajounen nèt. Timoun nan ap toujou bezwen 10-12 èdtan somèy omwen.
Pou timoun preskolè
Tan pou timoun nan rive sou 18 mwa, li ka pale yo de nouvo esperyans li tankou aktivite ki pase tèl jou. Pale timoun yo de granparan yo souvan. Menm si paran ou osnon paran patnè ou ta enève w, pa fè okenn vye remak devan timoun nan.
Retire rad li pase jounen an, mete rad dòmi li. Di lòt manm nan fanmi an bòn nui. Lè ou rive nan bèso a chante menm chante a oswa di menm pawòl ou abitye di chak jou a. Kite abitid nan sep san konplikasyon, timoun nan a jwenn yon abitid ki pi long tou tan l ap vin pi gran.
Rasire timoun nan, fè l santi l pa an danje ak kèk mesaj tankou “Ou sennesòf” ; “m ap la avè w”.
Fè timoun nan abitye ak woutin, mete bon system fonksyònman pou li. Veye pou l respekte orè yo nan lè pou l manje, lè l pou l dòmi ak lè pou l fè ti somèy lejè. Toujou kenbe menm woutin yo pou timoun nan, sa mete l nan yon pozisyon ki pa chanje fasil, kote sa ap kab fè l regle pwoblèm li pi fasil.
Mete anpil aktivite sou pye ak lòt opòtinite pou timoun nan ka pa gen kè sou biskèt. Aktivite ki mande pou timoun nan sèvi ak men l, se aktivite ki bon pou sa: patamodle, sab, labou dlo ak ajil. Jwèt ak aktivite ki fè timoun nan fè anpil jefò fizik, se bon defoulman tou. Bay timoun nan opòtinite pou l travay sou sa l wè a travè jwèt wòl, tankou l ka chwazi pou l ponpye, doktè oswa polis.
Ede timoun nan pou l kanpe lwen prejije ak lide tou fèt. Pa met etikèt sou do moun akòz ras yo soti, gwoup peyi yo oswa relijyon yo.
Pou timoun ki kab pale pou tèt yo, envite yo pou pale avè yo de sa yo konnen ak sa yo santi. Pataje enfòmasyon pa mòso oubyen ankè ki an rapò ak sa timoun nan konprann. Sa w ap chèche se mete bagay yo aklè, se pa fè timoun yo pè.
Pou timoun ki konn pale, chita plis sou plizyè solisyon ki kab pote lapè nan sitiyasyon an. Chita pale sou fason timoun kapab rezoud konfli yo san youn pa fè lòt ditò.
Ou dwe okouran tout chanjman konpòtman ki rive kay timoun nan. Si ou gen pwoblèm, al kot doktè ou, oswa telefone nan 305-631-8111.
-- www.naeyc.org, “Helping Children Cope With Disaster”
Avèk tou de paran yo nan lavi yon timoun, okenn paran pa dwe pote reskonsablite sante timoun nan poukont li. Yon bon paran ede pitit li devlope konfyans, kapasite pou l rezoud pwoblèm ak santiman sekirite ak renmen. Yon bon paran konsène nan lavi timoun nan depi premye jou l fèt oswa premye jou yo adopte l, pou jouk lafen.
Lide ki pi ba yo bay papa pouvwa pou yo devlope kapasite paran yo epi kenbe l fèm, epi pou l ede yo dirije lavi yo nan sans pozitif. Jwe wòl paran se yon aktivite moun aprann nan lavi a ki mache dapre lide fòk moun gen konesans nan leve timoun pou yo fè sa.
Kreye yon tan pou pitit ou chak jou. Si w pa la fizikman, ou kab telefone li oswa ekri li.
Ou dwe konnen lè pitit ou bezwen w; pa tann se li k pou di w sa oswa envite w vin kote l.
Prepare yon lis aktivite ou ka fè an fanmi ki pa mande preparasyon, tankou fè lekti ak timoun nan oswa danse mizik.
Kreye tan pou pase vakans ak fanmi w. Fè yon jou konje sanble ak yon vakans: panse ak kèk lide amizan pou fanmi an.
Fè pitit ou a fè pati de woutin chak jou ou, kit ou prale nan kenkayri a kit ou pral travay. Bay pitit ou yon lide sou jan ou pase tan w ak ki aktivite ou mennen ak vwazen yo ansanm ak zanmi w yo.
Bòpè, granpè ak tonton kapab sèvi bon jan modèl pou timoun yo epitou yo kab ede timoun yo devlope yon imaj ki pozitif de pwòp tèt yo.
Patisipe nan bay manje leswa ak chanje kouchèt, yon fason ki regilyè; rekonfòte pitit ou lè l boulvèse. Moman entim sa yo montre pitit ou a ou la nan moman difisil li yo.
Koute timoun nan lè l gen yon bagay ki fè l mal; ede l regle pwoblèm li yo ak sa ki ba li tèt chaje.
Mande pitit ou a sa l panse sou sèten bagay ki rive nou ansanm. Tabli yon egzanp sou fason nou pataje lide n ak panse n. Pou tibebe, imite jès li yo ak kri l yo.
Chèche konnen ki moun pitit ou a ye yon fason patikilyè epi devlope pwòp mòd aktivite nou ansanm. Sa pral ranfòse rapò ki genyen ant nou de a.
Se yon bagay ki chaje tèt timoun anpil lè l oblije fè vayevyen ant kay manman l ak kay papa l. Dabitid, pa gen twòp resanblans ant prensip de kay yo k ap chanje tout tan . Men kèk bagay ki ka rann tranzisyon timoun nan ap fè yon fason regilyè ant de kay yo pi fasil pou li:
(1)	Etabli yon woutin deplasman ki ka vin yon bagay ou fè chak jou chanjman kay yo ap fèt. Gen dwa se krèm pou bwè oswa jwe jwèt timoun nan pi renmen an. Sa pral ede detèmine jan tranzisyon an pral fèt pou timoun nan.
(2)	Toujou fè timoun nan konnen ou pral sonje l, chak fwa li dwe chanje kay.
(3)	Apre chanjman kay yo, pale ak timoun nan sou sa nou toulede te fè, pandan youn te lwen lòt la.
Evite poze timoun nan kesyon sou ansyen patnè w la. Sa kab mete l nan yon sitiyasyon ki pa alèz.
Anpil papa pran responsablite disiplin nan sou do yo. Se yo moun atann ki pou disipline timoun yo, lè manman yo echwe nan wòl sa a oswa yo fristre. Nan disiplin se anseye timoun limit yo ak règ prensip epi fè yo konpliman lè yo aji byen. Ni manman yo ni papa yo dwe aprann sa pitit yo dwe kapab fè.
Nan moman ansèyman sa yo, moun k ap pran swen timoun nan dwe tabli limit yo. Kon sa, timoun nan kab wè rapò ki genyen tousuit ant konpòtman l ak leson an. Yo pa dwe ret tann lè papa yon timoun antre lakay li pou yo disipline yon timoun. Si papa se pwoblèm pitit yo sèlman y ap tande, sa kab gen konsekans sou rapò ant yo menm ak timoun yo. Sa pa jis pou yon moun ap disipline yon timoun, san li pa t temwen sa ki pase a epi pou l ta anseye apati obsèvasyon pèsonèl li. Yo kab mennen yon konvèsasyon sou konpòtman, apre lòt paran an fin antre lakay la oswa apre l fin aprann sa k pase a. Se yon bon opòtinite pou n wè ki sa timoun nan aprann apati de ensidan ki pase a, e ki jan l santi l pa rapò ak disiplin yo mete a.
Imaj nou genyen de yon fanmi, anpil fwa se papa, manman ak pitit. Jounen jodi a, gen 4,5 milyon timoun ki poko gen laj 18 an k ap viv ak granparan yo; pami timoun sa yo, gen 1,5 milyon ladan yo k ap viv ak granparan yo sèlman.
Granparan kapab jwe plizyè wòl nan lavi pitit pitit yo:
Granparan kapab gade timoun toulejou, yon fason regilyè.
Granparan kapab pran responsablite yon pitit pitit k ap viv nan kay la, san li pa gen manda legal.
Granparan kapab sèvi kòm moun ki responsab yon timoun legalman.
Granparan kapab viv lwen pitit pitit la.
Granparan kapab viv pre pitit pitit la epi yo kab toujou vizite li oswa yo kab bay kout men tanzantan.
Granparan yo pran reskonsablite pitit pitit yo pou divès rezon, tankou orè travay, rezon finans, pwoblèm emosyonèl, maladi, divòs, fèmen nan prison, pran dwòg, abi sou timoun nan oswa neglijans.
Yon granparan ki pran reskonsablite yon pitit pitit ka gen pou l kontwole priyorite li yo. Li dwe rekonsidere tout bagay, soti nan kesyon finans rive nan espas kote li viv la. Nan sèten ka, li kab difisil pou yo abitye ak kesyon jwi pitit pitit la, san yon vrè reskonsablite. Tout chanjman k fèt nan lavi a mande tan ak pasyans. Granparan yo sanble bezwen sipò anplis nan men fanmi oswa zanmi. Men egzanp kèk sitiyasyon ki ka prezante pou fanmi sa yo:
1)	Rezoud pwoblèm legal ki an rapò kesyon dwa pou pran timoun nan.
2)	Desizyon sou finans tankou jwenn travay ak benefis.
3)	Chwazi kote ki apwopriye pou bay gade timoun nan.
4)	Chèche jwenn asirans medikal ki bon pou timoun nan.
5)	Enskri timoun nan nan yon lekòl nan zòn nan.
6)	Bay sipò emosyonèl.
Men kèk Òganizasyon lokal ki ofri sipò yo ak èd yo:
(Òganizasyon la pou ede granparan) Grandparents Support Group: Kontakte Lynne Katz nan 305-325-1818: Linda Ray Intervention Center, 750 NW 15th St., Miami, Fla. 33136
(Kowalisyon pou granparan k ap elve timoun) Grandparents Raising Grandchildren Coalition: Kontakte Victoria Corrieri nan 305-371-6102: 1444 Biscayne Blvd./#310, Miami, Fla. 33132
(Òganizasyon ki ede fanmi enfòme tèt yo nan Miami-Dade) Informed Families of Miami-Dade: Kontakte Alina Sosa-Perez nan 305-856-4886: 2490 Coral Way, Miami, Fla. 33145
Urgent, Inc.: Kontakte Saliha Nelson nan 305-576-3084: Culmer Service Center 1600 NW Third Ave./Building D, Miami, Fla. 33136
GALATA: Kontakte Joseph Louis nan 305-242-7060: 241 West Palm Drive, Florida City, Fla. 33034
Chak moun bezwen pase yon moman poukont yo. Gen anpil moun ki panse se tan pou yo reprann yo. Gen lòt ki panse se tan pou yo reflechi. Gen kèk lòt ki panse tan sa a se pou yo pran repo.
Sa pa vle di se tan pou moun nan pase nan silans total ak solitid. Gen dwa se tan pou konsakre sou yon pastan. Gen dwa se tan pou moun nan reve. Men se tan yon moun dwe pase san yo pa deranje li.
Sa enpòtan pou timoun k ap devlope lespri pèsistans li ak lide pou l toujou ale jiskobou, pou yo akòde l yon tan kote yo p ap entewonp li, pou l kab jwe epi panse.
Sa enpòtan pou yo akòde w yon tan kote yo p ap entewonp ou, pou kab jwe epi panse. L ap bon pou konprann tèt ou epi pou rete ak tèt ou dwat. Genyen menm enpòtans lè w jwenn pwòp tan w pou rete sèl yon moman, ak lè se pitit ou a ou akòde tan sa a.
Gen yon tablo afich pou paran ki plase yon kote pou tout moun wè. Nòt yo afiche yo fasil pou moun li epi yo toujou a jou. Materyèl yo ekri nan lang tout fanmi ki nan sant lan pale.
Gen rafrechisman ki disponib tanzantan pou manm fanmi yo pou lè yo prale.
Gen yon plas ki kreye pou paran yo defoule yo – petèt yon kanape pou granmoun oswa chèz ki nan sant lan, yon ban pou piknik an plennè.
Gen foto ak postè ki montre paran ak timoun yo, paran ak pwofesè, paran k ap jwe yon wòl aktif nan sant lan ak fanmiy k ap jwe ansanm. Foto sa yo epapiye nan tout sant lan. Gen lòt foto tou yo afiche ki reprezante ekip anplwaye sant lan ak fanmi yo.
Ekip anplwaye sant lan konnen non manm fanmi yo epi yo salye ni granmoun ni timoun, nan moman yo vin depoze timoun yo oswa lè yo vin chèche yo.
Gen yon sistèm kominikasyon ki la kote paran kapab an kontak ak tout manm lekòl la oswa kominote a – bwat lèt pou paran ak ekip anplwaye yo, telefòn nan poto, tan ki disponib pou ekip k ap travay la fè ti pale ak paran sou nenpòt bagay.
Moun k ap gade pitit ou a sonje kèk dat espesyal nan lavi fanmi an, tankou anivèsè nesans, maryaj, nouvo travay, pwomosyon ak nouvo bebe ki fèt.
Yo ankouraje ni paran ni ekip anplwaye sant lan pou yo pataje kèk pwen ki baze sou kilti yo ak enterè yo.
Yo ankouraje pou paran sipòte lòt paran depi nan premye jou a. Paran yo ovè bra yo bay nouvo fanmi yo oswa yo mennen yo vizite sant lan. Anplwaye yo refere paran yo youn a lòt pou youn ka ede lòt epi pou yo ka fè zanmi.
Volonte ekip anplwaye yo klè pou yo ouvri bra yo bay tout moun. Yo pataje yon pati nan yo, ki montre valè yo ak esperyans yo genyen nan kesyon familyal.
Lang yo pale, fason yo genyen pou yo rete ansanm, kilti yo sou fason yo travay se bagay ki entim, ki pa twò fòmèl epi ki on jan kalm yon fason pou youn vin kon lòt.
Pran yon tan espre pou kab retabli kontak ak pitit ou a, nan fen yon jounen travay. Si ou te pase yon jounen ki fatigan oswa ou te gen pwoblèm etan w ap kondui sou wout la, pran senk minit pou chita an silans, anvan w al chèche timoun nan. Koute estasyon radyo ou pi renmen an, pran souf ou oswa repoze sou do. Lè w rive metrize nivo emosyon w ak estrès ou, ou lib pou chèche tabli kontak ak pitit ou a, san krent.
Chanm yon timoun ta sipoze yon kote ki envite moun antre ladan n. Ou ta dwe gen yon abitid pou lè dòmi ki gen yon pati kote ou li yon istwa pou timoun nan. Lè w fin mete timoun nan nan bèso a, kontinye fè menm aktivite ou te konn ap fè anvan an. Bri k ap fèt nan kay la fè timoun nan konnen tout bagay nòmal. Anvan lè dòmi rive, evite diskisyon ak pinisyon, film ki fè kè moun sote, pwogram televizyon oswa videyo. Depi w fin mete timoun nan nan bèso a pa okipe bri l ap fè. Anpil timoun ta renmen rete plis debout anvan y al dòmi. Sonje: kòm paran ou konnen sa ki pi bon.
Se san mank: anpil moun (sitou pwòp paran ou) byen kontan pou yo fè moun tire benefis nan pwòp sajès pa yo. W ap jwenn gen anpil moun ki bay konsèy anpil, men yo pa ede vrèman. Ou ka byen kontan konsèy la, li gen dwa byen tonbe men pafwa se pa sa k rive, petèt paske li pase mòd. Kite lespri nou ouvè. Menm konsèy pedyat ou ap ba ou ta dwe gen yon esplikasyon k mache avè l. Se vre ou gen dwa pa suiv tout konsèy moun ba ou, men pou politès ou ka di yon bagay ki pa angaje w nan anyen tankou: "Mèsi pou enfòmasyon w la, m ap panse a sa."