Natifnatal-Wanakera-Karib: Eastern Caribbean Green Economy Barometer 2018
Pran karetel ekonomi vèw
Port of Spain, Trinidad and Tobago: Nan pòte-kole epi Green Economy Coalition (GEC), CANARI (Caribbean Natural Resources Institute) stanmpe an peze-mizire-konte ekonomi vèw la nan Karayib atè-solèy nan 2018. Peze-mizire-konte krache-dife taha ka fè moun tann ek konprann sa eti plan-kabeche ki te ka apiye anni asou dekatonn ekonomi, tòt-genyen nan faktorel kòtok peyi pa ka bay nan peyi-karayib-atè-solèy. Nan an kout-zie oliwon, pran-karetel ekonomi vèw dri ek longsay la, mize nan chimen nan peyi Karayib-atè-solèy. Peze-mizire-konte taha fondase asou an lonyen-matje McHale Andrew, an mapipi kabechè ekonomi atè Sentlisi, faktore ek eti CANARI stanmpe nan pòte-kole epi kawbe-gouvelnaj OECS la.
Depi 2010, CANARI (tankon Kawbe-gouvelnaj matjoukann laliwonn Karayib la) ka pran pawol epi tout lawonn-mete-nan-brann Karayib la pou gade wè fondas ek karetel pou toumpotjole dekatonn ekonomi nan peyi Karayib la pou’y se ka tjenbe pi longsay nan laliwonn lan, anchouke ek vire-doubout-pimpe. Se gran lide taha ka kouri lawonn "ekonomi vèw" ek "ekonomi ble" a eti limenm ka apiye dekatonn ekonomi asou matjoukann anba-lanmè epi lèstè a.
Men peze-mizire-konte ekonomi 2018 la matje lamenm "an karetel karayib pa pe la anni pou ranmase lide-fondok ki leve lòtbòtsay debatje nan peyi-karayib ; ekonomi krache-dife a ni pou pran chous nan wach-lavi peyi-karayib-atè-solèy, faktorel atè-lakay, sa-sav moun-peyi ek karetel natifnatal li". Atè peyi Karayib la, ekonomi ble-vèw la se taha ki ka leve an lavi pi dous ek an pi gran kalibich sosial, nan menm balan eti’y ka tizi bok anlè laliwonn lan ek dekou-san-ayen. Se konsa an ekonomi vire-doubout-pimpe pe ka bay ek ka fè moun trape an rel-kòdjòm lavi nan laliman gouvelnaj laliwonn.
Lonyen-matje a ka apiye sa eti ni an menm lèspri-ale asou an kabeche krache-dife pou kore depotjolaj pianmpianm laliwonn lan, dekati ekonomi ek sosial ki ka bay nan peyi OECS ek wòkòkòy se peyi taha wòkòkòy douvan se wach-ek-kratjak laliwonn lan, kontel se hurakàn 2017 la. Se pou lonyen-matje a se chofe tèt moun nan kawbe-gouvelnaj pou yo se ka gade wè trape larel-ale nan se "plan-divini vèw" OECS la ; nan anchouke laliwonn lan tankon an patès nan mete ekonomi natifnatal la nan brann ; laliwonnize dwel-ekonomi fondok tankon bawdaj, drivayaj ek mayonmbay ; lonje an lanmen vidjò ba se ti-piti, ti ek ti-bidim djoubakatwa pou se ka rive trape dekou-faroze nan ekonomi ba lakou-moun ka trimen ek lakou-moun ki anba jouk laliwonn yo ; vire kabeche politik lahan-palantje-ekonomi an pou se pran anlòt karetel dekatonn ekonomi ; ek, rive trape lahan-palantje ekonomi nan gouvelman tankon nan djoubakatwa.
Tout lawonn-mete-nan-brann Karayib la trape peze-mizire-konte ekonomi vèw peyi-karayib atè-solèy 2018 taha pou se rive konprann pi flouz se karetel toumpotjolaj ekonomi an ek apiye mete-nan-brann lan epi an toumbilaj manni-woule tankon politik.Lonyen-matje a ke rive anba zie moun nan dekou konsit asou ekonomi-ble nan Karayib la eti Caribbean Development Bank (CDB) ke bay atè Mayami, ek ki ke gade wè lonyen karetel lahan-palantje pou toumpotjolaj ekonomi taha.
Ale li : Eastern Caribbean Green Economy Barometer 2018
Rédigé à 06:46 | Lien permanent | Commentaires (2)
Rédigé par : Carib.com | 10 novembre 2018 à 09:54