Etyopyen Anperè a Haile Selassie retounen nan kapital l ' yo Adis-Abeba | peyi letiopi Mond Federasyon Enkòpore
← Anivèsè nesans Jou a nan Empress Menen
Peye lajan taks bay Dr Malaku E Beyen, manm fondatè E. W. F Inc. →
Malgre peyi Letiopi a manm nan Lig Nasyon yo, ki bay yo li ak rekou lòt nasyon manm nan evènman an nan envazyon, Itali, se tou yon manm Lig, atake sou oktòb 3, 1935. Anperè a Haile Selassie fòmèlman te pwoteste anvan Lig la Konsèy, men Lig la reponn ak sèlman twò grav sanksyon yo, pè ke yon pi plis vaste, anbago, oswa fèmti Kanal Syèz, refize peyi Itali bezwen founiti ak reinforcements, ki ta mennen yo lagè-ak Itali tou senpleman ap resevwa lwil oliv li yo soti nan Peyi Etazini an, ki pa t ' yon pati nan Lig akò.
Grann bretay ak Lafrans, tou de gen krentif pou ke yon lagè jeneral yo ta dwe danjere pou yo sekirite kolektif, yo pwopoze a sekrè a negosyasyon ak peyi Itali, kote peyi Itali ta dwe ofri teritwa a nan peyi Letiopi a nan nòdès la; nan echanj, Mussolini ta pwal mete fen agresyon l ' yo. Etyopi ta sèlman dwe te di sa yo negosyasyon apre reyalite a; yo ta dwe Selassie rejte tèm, Lafrans ak grann Bretay te yo koupe zen an, li te gen te fè yon "bon lafwa" efò yo nan lapè. Yo te kapab lè sa a, opoze plis sanksyon kont peyi Itali, yo menm pwopoze ke moun yo nan plas yo dwe retire, kidonk limite tèt yo nan yon konfwontasyon ak Mussolini. Men, Minis Etranje Yo nan Lafrans ak grann Bretay (Laval ak Hoare) plan pou an sekrè negosyasyon yo te fwir yo bay la pwès, ak tou de Bretay ak Lafrans te wont piblikman pou vann soti nan yon Lig pi fèb patnè.
Sou 5 desanm 1934 peyi Itali li te kòmanse envazyon an nan peyi Letiopi nan Walwal, nan Ogeden Pwovens yo nan peyi Letiopi. Anperè a Haile Selassie mete l ' nan zòn nò yo lame ak mete kanpe katye jeneral la nan Desse nan Wollo pwovens yo nan peyi Letiopi. Li bay l ' mobilizasyon lòd sou 3 oktòb 1935:
Si ou kenbe ou soti nan peyi a peyi Letiopi lanmò soti nan ap touse oswa tèt-frèt yo nan yo ki ou ta otreman mouri, refize reziste (nan distri a, nan patrimwa ' n, epi nan kay ou a) lènmi nou an, ki moun ki ap vini soti nan yon peyi byen lwen pou atake nou, e si nou pèsiste nan pa éfuzyon nan san ou, ou yo pral pale byen fò pou li pa Kreyatè ou a epi yo pral detwi pa pitit pitit ou yo. Pakonsekan, san yo pa refwadisman kè ou nan abitye valour, gen results desizyon ou al goumen fòseman, bliye nan istwa ou a ki pral pase lwen nan tan kap vini an... Si sou ou mas ou manyen nenpòt pwopriyete a andedan kay la oswa bèt ak rekòt deyò, pa menm zèb, pay, ak fimye eskli, li se tankou touye frè ou yo ki ap mouri ak ou... Ou, peizan, k ap viv nan divès kalite wout aksè, mete kanpe yon mache pou lame a nan tout tanp zidòl yo ki kote li se nan kan yo, epi sou jou a, ou distri-gouvènè a pral endike ou, si sòlda yo te fè kanpay pou peyi Letiopi a libète a yo ta dwe fè eksperyans difikilte. Ou pa pral chaje devwa endirèk, jouk nan fen nan kanpay la, pou anyen w ap maketing nan militè kan yo: mwen te akòde w padon... Apre ou te te bay lòd pou yo ale nan lagè, men yo lè sa a, neglijaman manke nan kanpay la, ak ki lè ou yo te sezi pa la lokal yo nan chèf oswa pa yon akize, ou pral gen pinisyon enflije sou nou eritye peyi a, pwopriyete w la, ak kò ou; akizè mwen va bay yon tyè nan pwopriyete w la...
Konpare ak Letiopi yo, Italyen te gen yon avanse, modèn militè ki gen ladan yon gwo fòs aeryen. Italyen yo ta tou vini nan anplwaye zam chimik anpil nan tout konfli a, menm vize Kwa Wouj jaden lopital nan vyole Konvansyon Jenèv la. Apre yon vanyan gason batay Haile Selassie nonmen kouzen l 'yo Ras Imru Haile Selassie ke Prince Regent nan absans l' yo, ale ak fanmi l 'pou Djibouti sou 2 Me 1936 nan Ekzil plede l' nan peyi a lakòz nan Lig Nasyon yo.
Itali abize peyi Letiopi a Abisinyen kriz
Haile Selassie mwen te kite Djibouti abò Britanik kwazyè HMS Antrepriz. Yo te mare l ' pou lavil Jerizalèm nan otorite Britanik la nan Palestin, kote peyi letiopi fanmi wa a kenbe yon rezidans. Imperial fanmi debake nan Haifa ak lè sa a, te ale nan lavil Jerizalèm. Yon fwa gen, Haile Selassie ak cortège l ' prepare yo pou asire yo ka a nan Jenèv. Chwa a nan lavil Jerizalèm te trè senbolik, depi Solomonic Dinasti te deklare ke desandan a soti nan Kay la nan David. Kite Peyi a, Sentespri a, Haile Selassie ak lantouraj l ' pran yon batiman pou Gibraltar abò Britanik kwazyè HMS Capetown. Soti nan Gibraltar, te depòte yo te transfere nan yon òdinè revètman. Pa fè sa, gouvènman an nan Wayòm Ini a te touye depans lan nan yon eta resepsyon. Sou 5 Me, 1936 Marshal Pietro Badoglio italyen ki te dirije twoup yo nan Adis-Abeba, ak Mussolini deklare peyi Letiopi yon italyen an pwovens lan. Victor Emanuel III te pwoklame kòm Anperè a nouvo nan peyi Letiopi.
Sou 12 Me 1936 Haile Selassie te mache nan sal la nan Lig Nasyon yo, ki te entwodwi pa Prezidan an nan Asanble a kòm "Monwa Imperial Li a, Anperè a nan peyi Letiopi" (Sa Majesté Inpéryal, l'Empereur d'Ethiopie). Entwodiksyon an ki te koze yon gwo anpil italyen jounalis nan galeri yo pou eklate nan jeering, yo heckling, epi yo sifle. Kòm li yo te tounen soti, yo te gen pi bonè yo te bay sifle pa Mussolini a, pitit gason-an-lwa a, Konte Galeazzo Ciano. Haile Selassie avèk kalm tann pou sal la pou yo dwe otorize, ak reponn "majèstueu" ak yon diskou pafwa konsidere kòm nan mitan ki pi brase nan 20yèm syèk la.
Haile Selassie mwen diskou nan Lig Nasyon 1936
"Mwen, Haile Selassie mwen, Anperè a Etyopi, mwen se isit la jodi a yo reklamasyon ke jistis la, ki se akòz pèp mwen an, ak asistans la te pwomèt pou li uit mwa de sa, lè senkant nasyon pwoklame ke agresyon te pran angajman nan vyole trete entènasyonal yo.
Pa gen okenn presedan pou yon Tèt nan Eta a tèt li pale nan asanble sa. Men, gen tou pa gen okenn presedan pou yon moun yo ke yo te viktim nan nan enjistis sa yo ak yo te nan prezan an menase pa abandon li yo agresè. Epitou, gen gen pa janm anvan te yon egzanp nan nenpòt Gouvènman pwosedi pou ekstèminasyon an sistematik nan yon nasyon pa barbarous vle di, nan vyolasyon ki pi solanèl pwomès yo te fè pa nasyon sou tè a ki di ke gen pa ta dwe itilize kont inosan èt imen terib pwazon nan gaz danjere. Li se pou defann yon moun ki gen difikilte pou li gen laj-fin vye granmoun endepandans yo ke tèt la nan peyi letiopi Anpi te vini nan Jenèv pou akonpli sa a siprèm devwa, apre yo fin li te gen tèt li te goumen nan tèt la nan lame li yo.
Mwen priye pou Bondye ki gen Tout pouvwa a ke Li ka rezèv nasyon an terib soufrans sa yo ki te jis te enflije sou pèp mwen an, epi nan yo ki te chèf branch fanmi ki moun ki akonpaye m ' isit la yo te laperèz temwen.
Li se devwa m ' enfòme Gouvènman yo reyini nan Jenèv, responsab yo menm jan yo yo se pou lavi yo nan dè milyon de moun, fanm ak timoun, nan ki ka touye moun danje ki menase yo, yo pa dekri yo sò a ki te soufri nan peyi Letiopi. Li se pa sèlman sou vanyan sòlda yo ki Gouvènman an italyen te fè lagè. Li te gen pi wo a tout pa atake popilasyon yo byen lwen yo retire soti nan ostilite yo, yo nan lòd yo teworize yo ak ekstèmine yo.
Nan kòmansman an, nan direksyon pou fen a nan 1935, italyen avyon jete sou mwen ki gen tout pouvwa bonm nan dlo-gaz. Efè yo yo yo te, men ti tay. Sòlda yo te aprann yo gaye, ap tann jouk van an te byen vit gaye nan gaz pwazon. Italyen avyon lè sa a, woboram moutad gaz. Barik yo nan likid ki te jete sou gwoup ame yo. Men sa vle di tou pa te ki efikas; likid ki afekte sèlman yon sòlda kèk, ak barik sou tè a yo te tèt yo yon avètisman pou twoup li yo ak pou popilasyon an an danje.
Li te nan moman sa a, lè operasyon yo pou wonn nan Makalle te pran plas sa yo ki an italyen an lòd, gen krentif pou yon rout, swiv pwosedi a nan ki li se kounye a, devwa mwen pou m denonse nan mond lan. Espesyal vaporizateur yo te enstale sou tablo avyon se konsa yo ke yo ka vaporize, sou zòn vas nan teritwa a, yon amann, lanmò-fè fas lapli. Gwoup de nèf, kenz, dizwit avyon ki te swiv youn ak lòt se konsa ke nan bwouya founi dokiman yo ki soti nan yo ki te fòme yon fèy kontinyèl. Li te konsa ke, kòm soti nan fen mwa janvye, 1936, sòlda yo, fanm yo, timoun, bèt, rivyè, lak, ak patiraj yo te tranpe toujou ak sa a trè danjere lapli tonbe. Yo nan lòd yo touye koupe sistematik tout bèt vivan, yo nan lòd yo pi siman pwazon dlo ak patiraj, italyen lòd fè avyon li pase sou yo ak sou ankò. Ki te chèf li yo metòd yo nan lagè.
Anpil revizyon nan barbares fèt nan pote ravaje ak laterè nan ki pi peple pati pyès sa yo nan teritwa a, pwen yo pi lwen yo retire nan sèn nan ostilite. Objè a te gaye laperèz ak lanmò sou yon gwo pati nan teritwa peyi letiopi. Sa yo pè taktik yo nan plas yo. Gason ak bèt yo sikonbe. Trè danjere lapli ki te tonbe soti nan avyon an te fè tout moun sa yo ki moun li manyen vole urleman ak doulè. Tout moun ki bwè dlo anpwazonnen oswa manje enfekte manje tou sikonbe nan insuportabl soufrans. Nan dè dizèn yo nan dè milye, moun ki viktim yo nan italyen moutad gaz la tonbe. Li se yo nan lòd yo denonse yo la mond sivilize a touman enflije sou moun peyi letiopi, moun ke mwen rezoud pou yo vini nan Jenèv. Okenn lòt pase tèt mwen ak mwen kanmarad brav nan bra te kapab pote Lig Nasyon an nye prèv. Apèl mwen an delege ki adrese nan Lig Nasyon yo te rete san yo pa nenpòt ki repons; mwen delege yo pa t ' janm temwen. Sa a se poukisa mwen te deside pou yo vini nan tèt mwen rann temwayaj kont krim komèt kont pèp mwen an, epi bay Ewòp yon avètisman nan fayit ki ap tann li, si li ta banza anvan reyalite akonpli.
Se li nesesè raple tout Pèp la nan premye etap yo divès kalite nan peyi letiopi dram? Pou 20 ane ki sot pase yo, swa kòm Eritye a Aparan, Regent nan Anpi an, oswa kòm Anperè a, mwen pa janm sispann yo sèvi ak tout efò m pou pote peyi m nan benefis ki genyen nan sivilizasyon, ak nan patikilye pou etabli relasyon li nan bon vwazinaz ak adjasan pouvwa. An patikilye, mwen nan plas la nan conclure ak Itali Trete nan Amitye nan 1928, ki absoliman entèdi resort a, anba nenpòt ki èkskuz tou, nan fòs nan bra, ranplase pou fòs ak presyon konsilyasyon ak abitraj sou ki sivilize nasyon yo te baze sou lòd entènasyonal la.
Nan rapò li yo nan mwa oktòb 5th 1935, Komite a nan Trèz rekonèt efò m ' ak rezilta yo ke mwen te reyalize. Gouvènman an te panse ke a antre nan peyi Letiopi nan Lig, ki tou bay peyi sa a yon nouvo garanti pou antretyen an nan li yo teritwa yo a entegrite ak endepandans yo, ta ede l pou l yo rive jwenn yon nivo ki pi wo a nan sivilizasyon. Li pa sanble ke nan peyi Letiopi jodi a, gen se pi plis maladi ak ensekirite pase nan 1923. Sou kontrè a, peyi a se pi plis ini la ak yo santral ki gen pouvwa se pi bon te obeyi.
Mwen ta dwe gen pwokire toujou pi bon rezilta pou pèp mwen an si obstak yo nan tout kalite te gen pa te mete nan fason pa Gouvènman an italyen, Gouvènman an ki moute tèt revòlt ak lame rebèl yo. Vreman vre nan lavil Wòm Gouvènman an, kòm li gen jodi a ouvètman pwoklame, pa janm sispann pou prepare yo pou konkèt la nan peyi Letiopi. Trete nan Amitye li te siyen avè m 'pa t' sensè; sèlman yo te objè yo kache li yo byen entansyon nan m'. Gouvènman an italyen pretann ke pou 14 ane sa yo li te prepare pou li prezan konkèt. Li se poutèt sa rekonèt jodi a sa a lè li sipòte a admisyon nan peyi Letiopi pou Lig Nasyon yo nan 1923, lè li te konkli Trete nan Amitye nan 1928, lè li te siyen Pak la nan Pari outlawing lagè a, li te twonpe lemonn antye. Moun peyi letiopi Gouvènman te, nan sa solanèl trete yo, yo bay garanti anplis nan sekirite ki ta pèmèt li pou reyalize pwogrè pi lwen ansanm chemen espesifik nan refòm sou ki li te mete sou de pye li, ak pou ki li te mete anplas tout fòs li yo ak tout kè li.
An Wal-Wal ensidan, nan mwa desanm, 1934, te rive kòm yon tonèr pou m'. Italyen pwovokasyon te evidan ak mwen pa t ' ezite fè apèl kont Lig Nasyon yo. Mwen envoke la dispozisyon ki nan trete nan 1928, prensip yo nan Kontra a; mwen te mande pwosedi a konsilyasyon ak abitraj. Malerezman pou peyi Letiopi sa a te tan an lè yon sèten Gouvènman an konsidere ke sitiyasyon an Ewopeyen an te fè li enperatif nan tout frè jwenn amitye a nan peyi Itali. Pri a peye te pi abandone nan peyi letiopi endepandans nan evaris a nan Gouvènman an italyen. Sa akò sekrè, kontrè ak obligasyon yo nan Alyans la, te egzèse yon gwo enfliyans sou kou a nan evènman yo. Etyopi ak lemonn antye te soufri ak yo toujou ap soufri jounen jodi a konsekans dezastre li yo.
Sa a premye vyolasyon nan Kontra a te swiv pa anpil lòt moun. Santi tèt li ankouraje nan politik li yo kont peyi Letiopi, lavil Wòm Gouvènman febrilman fè lagè preparasyon, panse ke konsèté presyon ki te kòmanse yo dwe egzèse sou peyi letiopi Gouvènman, yo ta ka petèt pa simonte rezistans a nan m ' moun yo italyen dominasyon. Tan an te gen pou vini, kidonk tout kalite difikilte yo te mete yo nan wout la ak yon view kraze moute pwosedi a; nan konsilyasyon ak abitraj. Tout kalite pwoblèm yo te mete yo nan wout ki pase nan ki pwosedi yo. Gouvènman yo te eseye anpeche peyi letiopi Gouvènman an jwenn soti nan abit-pami yo sitwayen: lè yon fwa tribinal la arbitro yon te mete kanpe presyon te egzèse se konsa ke yon prim favorab nan peyi Itali ta dwe bay yo.
Tout sa ki te nan gremesi: abit-la, de nan moun yo te otorite italyen yo, yo te fòse yo rekonèt unaniment ki nan Wal-Wal ensidan, tankou nan ki vin apre ensidan yo, pa gen okenn entènasyonal responsablite te dwe atribiye a peyi Letiopi.
Ki annapre a sou sa a prim. moun peyi letiopi Gouvènman an tout senserite panse ke yon epòk nan relasyon zanmitay ta ka louvri ak Itali. Mwen aji byen ofri m ' nan men Women an Gouvènman an. Asanble a te enfòme pa rapò a nan Komite a nan Trèz, ki gen dat oktòb 5th, 1935, nan detay yo nan evènman yo ki te fèt apre mwa a nan mwa desanm, 1934, epi jiska mwa oktòb 3rd, 1935.
Li pral ase, si mwen site yon kèk nan konklizyon yo nan ke rapò Nos. 24, 25 ak 26 "La italyen memorandòm (ki gen plent yo te fè nan peyi Itali) te mete sou Konsèy la tab sou 4yèm mwa septanm, 1935, lè nou konsidere ke peyi Letiopi a premye fè apèl kont Konsèy la ki te fèt sou desanm 14, 1934. Nan entèval ki genyen ant sa yo de dat, Gouvènman an italyen te opoze ak konsiderasyon nan kesyon an pa Konsèy la sou tè a ki se sèlman ki apwopriye pwosedi ki te founi pou nan Italo-peyi letiopi Trete nan 1928. Nan tout antye nan peryòd sa a, anplis, telegram nan italyen twoup yo nan East Lafrik di se te pwosedi. Sa yo anbakman nan twoup yo te reprezante Konsèy la nan Gouvènman an italyen jan sa nesesè pou defans la nan koloni li yo menaced pa peyi Letiopi a preparasyon. Etyopi, sou kontrè a, te trase atansyon ofisyèl yo pwononse yo te fè nan peyi Itali ki, nan opinyon li, yo kite pa gen okenn dout "kòm ostil entansyon yo nan Gouvènman an italyen."
Soti nan kòmansman an ki nan diskisyon an, peyi letiopi Gouvènman an te t ' ap chache yon règleman pa lapè vle di. Li te fè apèl nan pwosedi a nan Alyans la. Gouvènman an italyen ki vle kenbe entèdi pou pwosedi yo nan la Italo-peyi letiopi Trete nan 1928, peyi letiopi Gouvènman assented. Li toujours te deklare ke li ta fidèlman pote soti nan prim lan arbitro menm si desizyon an te ale kont li. Li te dakò ke kesyon an de de an komen an nan Wal-Wal pa ta dwe te fè fas ak nan abit-yo, paske Gouvènman an italyen pa ta dakò ak sa yon kou. Li mande Konsèy la pou telegram net obsèvatè yo ak bèt yo ofri bay prete tèt li pou nenpòt kesyon sou ki Konsèy la ta ka deside.
Yon fwa Wal-Wal dispit la te rete anplas pa abitraj la, sepandan, Gouvènman an italyen te soumèt li detaye memorandòm nan Konsèy la nan sipò nan li reklamasyon libète a nan aksyon. Li pwoklame ke yon ka tankou sa yo ki an peyi Letiopi pa ka rete pa vle di yo bay pa Kontra. Li te deklare ke, "depi kesyon sa a afekte enterè enpòtan anpil epi li se ki gen enpòtans prensipal nan italyen sekirite ak sivilizasyon" li "pa ta dwe tonbe nan ki pi elemantè devwa, fè li pa sispann yo yon fwa pou tout mete konfyans nenpòt nan Etyopi, rezève plen libète pou yo adopte nenpòt ki mezi ki ka vin nesesè yo asire sekirite a nan koloni li yo ak pou pwoteje enterè pwòp li yo."
Sa yo se kondisyon ki nan rapò a nan Komite a nan Trèz, Konsèy La ak tout Pèp la unaniment adopte konklizyon an ke Gouvènman an italyen te vyole a Kontra yo ak yo te nan yon eta de agresyon. Mwen pa t 'ezite deklare ke mwen pa t' vle pou lagè, ki li te enpoze sou m', e mwen ta dwe lit sèlman pou endepandans la ak entegrite nan pèp mwen an, e ke nan yo ki ap lite mwen te defandè a nan kòz la nan tout ti Eta yo ekspoze nan evaris yo nan yon pwisan frè parèy.
Nan Mwa Oktòb, 1935. 52 nasyon ki ap koute m 'jòdi a te ban m' yon asirans ke agresè a pa ta triyonf, ke resous yo nan Kontra a yo ta dwe travay yo nan lòd yo asire tout rèy nan dwa ak fayit la nan vyolans.
Mwen mande senkant-de nasyon yo pa bliye jodi a politik la sou ki yo angaje uit mwa de sa, ak sou lafwa nan yo ki mwen te dirije a rezistans pèp mwen kont agresè a ki moun yo te denonse nan mond lan. Malgre enferyorite nan mwen zam, mank konplè a nan avyon, zam, minisyon, sèvis lopital, konfyans mwen nan Lig la te absoli. Mwen te panse li nan dwe enposib ke senkant-de nasyon, ki gen ladan ki pi pwisan nan mond lan, yo ta dwe avèk siksè te opoze pa yon sèl agresè. Konte sou lafwa akòz trete, mwen te fè fè yo pa gen okenn preparasyon pou fè lagè, ak ki se ka a ak kèk ti peyi yo nan Ewòp.
Lè danje a te vin pi plis ijan, yo te okouran de responsablite m ' nan direksyon pou pèp mwen an, pandan sis premye mwa yo nan 1935 mwen te eseye pou yo jwenn zam. Anpil Gouvènman pwoklame yon anbago ki anpeche fè m ' konsa, lè nou konsidere ke Gouvènman an italyen an nan Kanal Suez, yo te bay tout enstalasyon yo pou transpòte san yo pa sispann ak san yo pa pwotestasyon, twoup, zam, ak minisyon.
Sou oktòb 3rd, 1935, italyen twoup anvayi teritwa mwen. Yon kèk èdtan pita sèlman mwen dekrete mobilizasyon jeneral. Nan mwen vle kenbe lapè mwen te genyen, sa yo egzanp lan nan yon peyi gwo nan Ewòp sou ev nan Lagè a nan Grann a, ki te koze m ' twoup yo retire trant kilomèt konsa tankou yo retire nenpòt ki èkskuz nan pwovokasyon.
Lagè lè sa a te pran plas nan kondisyon atròs ki mwen te mete devan tout Pèp la. Nan ki lit inegal ant yon Gouvènman kòmandan plis pase karant-de milyon abitan yo, li te gen a jete li yo finansye, endistriyèl ak vle di teknik yo ki pèmèt li yo kreye san limit kantite yo ki nan ki pi lanmò-fè fas zam, ak, sou lòt men an, yon ti moun ki nan douz disip milyon abitan yo, san yo pa bra yo, san yo pa resous ki gen sou bò li yo sèlman yon jistis nan pwòp li yo, kòz ak bondye te pwomèt la nan Lig Nasyon yo. Ki sa ki reyèl asistans te bay pou yo peyi Letiopi pa senkant de nasyon yo ki te deklare nan lavil Wòm Gouvènman koupab yon vyolasyon nan Kontra a ak te gen eskize pou anpeche triyonf la nan agresè a? Gen chak nan Eta yo Manm, kòm li te li devwa yo fè yo nan vèti nan li yo siyati ajouté Atik 15 nan Kontra a, konsidere kòm agresè a kòm li te gen komèt yon zak nan lagè pèsonèlman dirije yo kont tèt li? Mwen te mete tout espwa m ' nan egzekisyon an nan sa yo pwomès. Konfyans mwen te gen te konfime pa repete deklarasyon ki te fèt nan Konsèy la nan efè a ki agresyon pa dwe rekonpans, epi yo ke fòs ta fini pa yo te oblije soumèt devan dwa.
Nan desanm nan, 1935, Konsèy la te fè li tou afè klè ke santiman li te nan amoni ak sa yo ki nan dè santèn de dè milyon de moun ki, nan tout pati nan mond lan, te pwoteste kont pwopozisyon an dismember peyi Letiopi. Li te toujou ap repete ke te gen pa senpleman yon konfli ant la Gouvènman an italyen yo ak Lig la nan Nasyon yo, e ke se poutèt sa mwen pèsonèlman te refize tout pwopozisyon pèsonèl mwen avantaj yo te fè m ' pa Gouvènman an italyen, si sèlman mwen ta trayi pèp mwen an yo ak Alyans Lig Nasyon yo. Mwen te defann kòz la nan tout ti pèp ki moun ki ap menase ak agresyon.
Ki sa ki te vin nan pwomès yo te fè pou m ' osi lontan de sa kòm oktòb, 1935? Mwen te remake avèk chagren, men san yo pa sipriz ke twa Pouvwa yo konsidere yo pwomès ki anba Alyans kòm absoliman pa gen valè. Koneksyon yo ak peyi Itali enpilsyon yo refize pran nenpòt ki mezi sa yo nan lòd yo sispann italyen agresyon. Sou kontrè a, li te yon gwo desepsyon pou m ' yo aprann atitid la nan yon sèten Gouvènman an ki, tou tout tan tout tan pwoteste kont li yo rigueur atachman a nan Alyans la, li te san pran souf itilize tout efò yo anpeche li obsèvans. Le pli vit ke nenpòt ki mezi ki te chans yo dwe rapidman efikas te pwopoze yo, divès kalite pretèks yo te envante yo nan lòd yo ranvwaye menm konsiderasyon de mezi. Yo pa t sekrè a akò sa a nan mwa janvye, 1935, bay pou sa a débordan blokaj?
Moun peyi letiopi Gouvènman an pa janm espere lòt Gouvènman koule sòlda yo' san yo defann Kontra a lè yo pwòp imedyatman enterè pèsonèl pa yo te nan mennen. Etyopyen vanyan sòlda te mande sèlman pou vle di yo defann tèt yo. Sou okazyon anpil mwen te mande pou asistans finansye pou achte a nan bra Ki asistans te toujou ap refize m ' yo. Ki sa ki, lè sa a, nan pratik, se siyifikasyon an nan Atik 16 nan Kontra a ak nan kolektif la sekirite?
Moun peyi letiopi Gouvènman an te itilize nan tren soti nan Djibouti nan Adis-Abeba te nan pratik yon espesyalis konsidere transpò a nan zam gen entansyon pou moun peyi letiopi fòs. Nan moman sa a sa a se chèf la, si se pa vle di la sèlman nan ekipman pou nan italyen lame nan okipasyon. Règleman yo nan netralite ta yo te entèdi pou transpòte fèt pou italyen fòs, men gen se pa menm netralite depi Atik 16 ponn sou chak Eta Manm Lig la devwa yo pa rete yon net, men pou yo vini nan èd la pa nan agresè men, nan viktim yo nan agresyon. Te Kontra a te respekte? Se li jodi a te respekte?
Finalman yon deklarasyon ki te jis yo te fè nan Palman yo pa Gouvènman nan Pouvwa sèten, pami yo yo ki pi enfliyan manm nan Lig Nasyon yo, ki depi agresè a te nan plas nan okipe yon gwo pati nan teritwa peyi letiopi yo pwopoze pa kontinye aplikasyon an nan nenpòt ki ekonomik ak finansye mezi ki ka te deside lè yo fin fè kont Gouvènman an italyen. Sa yo se sikonstans ki nan ki nan demann lan nan Gouvènman an Argentine, tout Pèp la nan Lig Nasyon yo satisfè yo konsidere sitiyasyon an ki te kreye pa italyen agresyon. Mwen afime ke pwoblèm nan soumèt bay Asanble a jodi a se yon anpil pi laj nan yon sèl. Li se pa senpleman yon kesyon de règleman an nan italyen agresyon.
Li se kolektif an sekirite: li se trè egzistans lan nan Lig Nasyon yo. Li se konfyans ke chak Eta se nan plas yo nan trete entènasyonal. Li se valè a nan pwomès yo te fè nan ti Eta yo ki yo a entegrite ak endepandans yo dwe respekte e asire. Li se prensip la nan egalite a nan Eta yo sou men nan yon sèl, oswa otreman la obligasyon mete sou ti Pouvwa yo pou yo aksepte lyezon chimik ki nan soumèt devan-bato Nan yon mo, li se entènasyonal moralite ki se nan mennen. Gen siyati ajouté pou yon Trete valè a sèlman nan byen lwen tèlman kòm siyatè a Pouvwa gen yon pèsonèl, dirèk e imedyat enterè patisipe?
Pa gen sibtilite ka chanje pwoblèm oswa chanjman teren yo nan diskisyon an. Li se nan tout senserite ke mwen soumèt konsiderasyon sa yo nan tout Pèp la. Nan yon tan lè pèp mwen an se menase ak ekstèminasyon yo, lè sipò nan Lig la kapab ward nan souflèt final la, me mwen ka pèmèt yo pale ak ranpli severite, san yo pa retisans, nan tout otantisite tankou se te mande pa règ la nan egalite ant tout Eta Manm Lig la?
Apa de peyi Wa ki nan Seyè a gen se pa sou tè sa a nan nenpòt peyi a ki se siperyè nan nenpòt ki lòt. Yo ta dwe li rive ke yon Gouvènman fò trouve li ka ak enpinite, detwi yon moun ki fèb, lè sa a, lè grèv pou ke moun ki fèb yo fè apèl kont Lig Nasyon yo bay jijman li yo an tout libète. Bondye ak istwa an, pral chonje jijman ou yo.
Mwen te konn tande li pwoklame ke mank sanksyon deja aplike pa reyalize objè yo. Nan pa gen tan, ak anba okenn sikonstans yo ta sanksyon ke yo te entansyonèlman mank, yo fè espre mal aplike, sispann yon agresè. Sa a se pa yon ka nan li enposib nan kanpe yon agresè men, nan refi yo sispann yon agresè. Lè peyi Letiopi a mande ak demann ke li ta dwe bay asistans finansye, ki te yon mezi ki li te enposib pou aplike lè nou konsidere ke asistans finansye yo nan Lig la te akòde, menm nan tan nan lapè, nan de peyi yo ak egzakteman yo de peyi yo ki te te refize pou aplike pou sanksyon kont agresè a?
Fè fas a pa vyolasyon ki fèt yo anpil pa Gouvènman an italyen an nan tout trete entènasyonal ki entèdi resort nan bra, epi sèvi ak nan barbarous metòd yo nan lagè, li se m ' fè mal devwa sonje ke inisyativ sa a te jodi a te pran ak yon view nan ogmante sanksyon. Fè inisyativ sa a pa vle di nan pratik abandon an nan peyi Letiopi yo agresè a? Sou ev nan jou a lè m 'te sou yo nan yon tantativ siprèm efò nan defans la nan pèp mwen an, devan tout Pèp sa a pa inisyativ sa a anpeche peyi Letiopi a nan youn nan dènye l' chans pou yo reyisi nan jwenn sipò yo ak garanti nan Eta yo Manm yo? Se ke konseye pedagojik la Lig Nasyon yo ak chak nan Eta yo Manm yo gen dwa pou atann de Pouvwa gwo lè yo revandike dwa yo ak devwa yo pou nou gide aksyon sa yo nan Lig la? Mete pa a agresè yo fè fas a fas ak reyalite akonpli, se Eta yo pral mete kanpe la terib presedan nan bese tèt devan fòs?
Nan Asanble nou pral sèrtèneman gen yo mete an anvan pwopozisyon li yo pou refòm nan Alyans la ak pou rann pi efikas garanti a nan sekirite kolektif. Se li Alyans ki bezwen refòm? Ki sa ki pwomès yo ka gen nenpòt ki valè si yo pral kenbe yo, se manke? Li se entènasyonal moralite ki se nan mennen ak yo pa Atik yo nan Alyans la. Sou non yo nan la moun peyi letiopi, yon manm nan Lig Nasyon yo, mwen mande Pèp la pou pran tout mezi apwopriye pou asire respè pou Alyans la. Mwen renouvle kont mwen yo te pwotèste kont kont vyolasyon ki fèt yo nan trete yo ki an peyi letiopi moun ki te viktim nan. Mwen deklare nan figi a nan lemonn antye ki Anperè a, Gouvènman an ak moun yo nan peyi Letiopi pa pral banza anvan fòs; yo ke yo kenbe reklamasyon yo ke yo pral itilize tout mwayen nan pouvwa yo pou yo asire triyonf la nan dwa ak respè nan Alyans la.
Mwen mande senkant-de nasyon, ki moun ki te bay moun peyi letiopi yon pwomès yo ede yo nan rezistans yo nan agresè a, ki sa yo yo vle fè pou peyi Letiopi a? Ak nan gwo Pouvwa yo ki te te pwomèt garanti a nan sekirite kolektif ti Etazini sou moun peze nan menas yo ke yo ka yon sèl jou a soufri sò a nan peyi Letiopi yo, mwen mande ki sa ki mezi ou gen entansyon pran?
Reprezantan ki nan la Mond mwen te vini nan Jenèv pou egzeyat nan mitan nou an ki pi douloure nan devwa yo nan tèt la nan yon Eta. Ki sa ki repons pou m 'te pran m' tounen nan moun?"
Nan mwa jen, 1936. Jenèv, Swis.
Haile Selassie te pase l ' ekzil ane (1936-1941) nan Beny lan, England, nan Fairfield Kay, ki li te achte. Anperè a ak Kassa Haile Darge te pran maten ap mache ansanm, yo dèyè miray ranpa yo segondè nan la 14-chanm kay jòjyen. Haile Selassie pi renmen lekti te "istwa diplomatik yo." Men, pi fò nan l 'grav èdtan yo te okipe ak 90,000-pawòl bondye a istwa a nan lavi l' ki li te penibleman ekri nan Amarik.
Haile Selassie nan aktivite nan peryòd sa a te konsantre sou contre italyen pwopagann jan yo eta nan peyi letiopi rezistans ak legalite a nan okipasyon an. Li te pale soti kont mank rèspè a nan kay yo nan adorasyon ak zafè istorik (ki gen ladan vòl la nan yon 1,600 ane fin vye granmoun imperial obelisk), ak kondane atwosite yo te soufri nan peyi letiopi popilasyon sivil la. Li te kontinye priye pou Lig entèvansyon ak vwa l ' yo sètitid ke "jijman Bondye a pral evantyèlman ale nan fèb la ak vanyan sòlda yo sanble", menm si li eseye jwenn sipò pou lit kont Itali ki te lajman fèt san siksè jiskaske Itali te antre nan dezyèm Gè Mondyal la sou bò alman an jen 1940.
Anperè a pledwaye pou sipò entènasyonal yo pa t pran rasin nan Etazini yo, sitou pami Afriken-American òganizasyon senpatik peyi letiopi lakòz. Nan 1937, peyi letiopi Mondyal Federasyon an te fòme pou òganize ansanm epi pou kowòdone peyi letiopi Lagè efò yo nan Amerik ak Haile Selassie te bay yon Nwèl Jou radyo adrès pou pèp Ameriken an pou yo remèsye sipòtè li lè l 'taksi te enplike nan yon aksidan trafik, kite l' ak yon est nan jenou. Olye ke anile radyo a aparans, li t ' ap nan kantite doulè pou ranpli adrès la, nan ki li te lye Krisyanis ak bòn volonte ak Alyans Lig Nasyon yo, ak pwoklame ke "Lagè a se pa sèlman vle di yo sispann lagè a":
Ak nesans la nan Pitit Bondye a, yon san parèy, yon èksèpsyonèl, ak yon lontan-antisipe fenomèn ki te fèt. Li te fèt nan yon ki estab olye pou yo nan yon palè, nan yon manger olye pou yo nan yon bèso. Kè yo nan moun ki gen bon Konprann yo te frape pa pè ak sezi akòz L ' yo Majestic Imilite. Wa prostèrne nan tèt yo devan L', yo adore L'. 'Lapè a dwe bay moun ki gen bon volonte'. Sa a te vin mesaj la an premye.
Malgre ke re nan ki gen bon konprann moun ki ka touche yo respè, li se yon reyalite nan lavi sa a ki lespri bondye a nan la mechan yo ap kontinye pou jete nan lonbraj li yo sou mond sa-a. La kite lògèy vire tèt yo, se wè yo wè yo ki mennen moun yo nan krim ak destriksyon. Lwa yo nan Lig la nan Nasyon ki yo toujou ap vyole yo ak lagè ak zak agresyon kontinye ap pran plas... se Konsa ke lespri bondye a nan-madichon bondye a pa pral jwenn prevalans sou ras imen an moun Kris la delivre ak san li, tout moun kè poze-renmen moun yo ta dwe kowopere pou yo kanpe fèm yo nan lòd yo prezève e ankouraje regilarite ak kè poze. L ' Haile Selassie I.
Apre yo fin retounen l ' nan peyi Letiopi, li bay Fairfield Kay nan vil la nan Beny lan kòm yon rezidans pou ki gen laj. Fòs britanik, ki fèt sitou nan peyi letiopi-te apiye Afriken ak Sid Afriken kolonyal twoup yo anba "Jedeyon Fòs" nan Kolonèl Ord Wingate, kowòdone militè a efò yo nan essaye libere peyi Letiopi. Anperè a tèt li bay plizyè imperial pwoklamasyon nan peryòd sa a, demontre ke yo, pandan ke otorite yo pa t ' divize nan nenpòt fason fòmèl, Britanik militè ka ak anperè a popilè fè apèl a te kapab dwe mete nan efò concerté nan essaye libere peyi Letiopi. Sou 18 janvye 1941, pandan East Afriken Kanpay, Haile Selassie janbe lòt fwontyè peyi ant Soudan ak peyi Letiopi tou pre vilaj la nan Um Iddla. Estanda a nan Lyon an nan peyi Jida te leve soti vivan ankò. De jou pita, li menm ansanm ak yon fòs nan peyi letiopi patriyòt ansanm Jedeyon Fòs ki te deja nan peyi Letiopi ak prepare wout la. Peyi itali te bat yo yon fòs nan Wayòm Ini, Commonwealth la Nasyon yo, yo Gratis, Lafrans, yo Gratis, Bèljik, ak peyi letiopi patriyòt. Sou 5 Me 1941, Haile Selassie antre nan Adis-Abeba ak moun pèsonèlman adrese a moun peyi letiopi a, senk ane nan jou a depi li 1936 ekzil.
Haile Selassie Retounen Triyonfan
Haile Selassie mwen sou l ' yo retounen adrese nasyon li di:
Jodi a se jou a ki te sou nou bat lènmi nou yo. Se poutèt sa, lè nou di se pou nou fè kè nou kontan ak kè nou, pa kite nou kontan yo dwe nan nenpòt ki lòt fason, men nan lespri bondye a nan Kris la. Fè pa retounen mal pou mal. Pa apresye nan atwosite yo ki lènmi an te pratike nan abityèl l ' yo, fason sa a, menm nan dènye an.
Pran swen pa gate bon non nan peyi Letiopi pa zak ki se merite yo nan lènmi an. Nou pral wè ke nou lènmi yo dezame epi yo te voye soti nan menm wout yo te vini an. Kòm Saint George ki moun ki touye dragon an, se Sen Patwon an nan lame nou an kòm byen ke alye nou yo, se pou nou ini avèk alye nou yo nan letènite amitye ak lamitye yo nan lòd pou kapab kanpe kont mechan ak mechan dragon an ki te fèk leve soti vivan, epi ki se oprime limanite
Li sou Rezistans avyon de gè ak yon pi plis an pwofondè ladann ak videyo klike sou lyen sa a