Libere ar Lesklavaz—Dan Bann Zistwar Labib ek dan Nou Lepok
LIR AN Acholi Afrikaans Albanian Amharic Angle Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Batak (Karo) Batak (Toba) Biak Bicol Bulgarian Cambodian Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Digor Drehu Dutch Efik Estonian Ewe Fijian Finnish Fon Franse Ga Garifuna Georgian German Greek Guarani Gun Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kreol Aisien Kreol Morisien Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Runyankore Russian Rutoro Samoan Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongan Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Venda Vietnamese Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zulu
Biznes lesklavaz ant l’Afrique ek bann pei l’Amérique ti enn komers ki ti raport boukou kas
Libere ar Lesklavaz—Yer ek Zordi
Blessing * ti vinn dan l’Europe parski ti promet li ki li pou gagn enn travay dan enn salon kwafir. Me bannla ti bat li pandan dis zour, ti menas pou fer ditor so fami ki ti dan so pei, ek ti obliz li travay kouma enn prostitie.
Bann zimaz ki reprezant bann esklav dan Lezip lepok lontan
Patronn sa lakaz prostitision la ti fors Blessing pou gagn ant 200 a 300 ero sak lanwit pou ki li kapav pey enn det ki sa madam-la ti fixe, setadir plis ki 40,000 ero. * Blessing dir: “Souvan mo ti anvi sove, me mo ti per pangar zot fer ditor mo fami. Mo pa ti ena okenn sime sorti.” Parey kouma Blessing, dan lemond antie ena plis ki kat milyon dimounn ki travay kouma esklav dan biznes prostitision.
Inn gagn anviron 4,000 an, ti ena enn adolesan ki ti apel Zozef. So bann frer ti vann li, ek li ti al servi kouma esklav dan lakaz enn Ezipsien bien inportan. Me konpare ar Blessing, Zozef pa ti pas mizer dan lakaz so met o-koumansman. Me kan Zozef pa ti aksepte bann propozision imoral ki fam so met ti fer li, fam-la ti akiz li ek ti dir ki swadizan Zozef ti rod viol li. Akoz sa, met-la ti fer zet Zozef dan prizon ek ti met enn serk lasie otour so likou.—Zenez 39:1-20; Psom 105:17, 18.
Zozef ti enn esklav dan lepok lontan; Blessing li enn esklav dan 21em siek. Me toule-de finn viktim enn trafik ki existe depi bien lontan, trafik kot vann dimounn. Dan sa trafik-la, tret dimounn kouma bann marsandiz ek se zis kas ki konte.
LAGER FER BIZNES LESKLAVAZ MARS PLI BIEN
Atraver bann lager li ti pli fasil pou bann nasion gagn bann esklav. Li paret ki Lerwa Ezipsien Thoutmosis III ti amenn 90,000 prizonie dan so pei apre enn gran lager ki li ti fer dan Kanaan. Bann Ezipsien ti fer sa bann prizonie-la vinn esklav ek ti fer zot travay dan bann minn, ranz bann tanp, ek fouy bann kanal.
Anba pouvwar Lanpir Romin osi, bann lager ti permet gagn boukou esklav, ek defwa ti mem al lager zis pou gagn esklav. Li paret ki dan premie siek, preske lamwatie popilasion lavil Rom ti bann esklav. Bann Ezipsien ek bann Romin ti rann lavi zot bann esklav amer. Par exanp, bann esklav ki ti travay dan bann minn dan Rom ti viv zis anviron 30 an.
Amezir ki letan finn pase, lesklavaz pa finn diminie. Apartir 16em siek ziska 19em siek, biznes lesklavaz ant l’Afrique ek bann pei l’Amérique ti komers ki ti raport pli boukou kas dan sa lepok-la. Enn rapor UNESCO dir: ‘Dapre bann kalkil, ti kidnap ek vann anviron 25 a 30 milyon zom, fam, ek zanfan.’ Boukou dir ki plizir santenn milye parmi sa bann esklav-la ti mor pandan ki ti pe travers l’Atlantique. Olaudah Equiano, enn reskape, rakonte: “Bann madam ti pe irle, bann ki ti pe mor ti pe plengne ar douler, tousala ti orib ek ti difisil pou viv.”
Malerezman, pa zis dan lepase ki finn ena lesklavaz. Dapre l’Organisation internationale du travail, apepre 21 milyon zom, fam, ek zanfan ankor pe travay kouma esklav. Fors zot pou travay dir san donn zot enn lapey ouswa donn zot bien tigit kas. Azordi, bann dimounn travay kouma esklav dan bann minn, bann lizinn, bann santie kot fer brik, dan bann lakaz prostitision, ouswa dan lakaz bann dimounn. Mem si sa ilegal, li paret ki sa form lesklavaz-la pe ogmante.
Plizir milyon dimounn ankor pe travay kouma esklav
SOVE POU GAGN LIBERTE
Telman zot ti pe gagn bate ek maltrete, sertin esklav finn lager pou gagn zot liberte. An 73 Avan Nou Lepok, gladiater Spartacus ek anviron 100,000 esklav ti lev kont bann lotorite Romin, me sa ti dan vid. Dan 18em siek, bann esklav dan Hispaniola, enn parmi bann zil Caraïbes, ti rebel kont zot met. Bann esklav ti bien pas mizer dan bann karo kann ek sa ti deklans enn lager sivil ki’nn dire 13 an. Ek finalman, Haïti ti gagn lindepandans an 1804.
Selman, pli gran liberasion lesklavaz ki finn ena dan listwar, se kan bann Izraelit ti libere ar lesklavaz dan Lezip. Li posib ki ti ena trwa milyon dimounn, enn pep antie, ki ti libere ar lesklavaz dan Lezip. Pena dout ki sa bann dimounn-la ti merit gagn zot liberte. Kan Labib dekrir zot lavi dan Lezip, li dir ki zot ti konn “bann kondision bien dir dan tou sort kalite lesklavaz.” (Exod 1:11-14) Enn Faraon ti mem donn lord pou touy bann tibaba ki fek ne pou kontrol popilasion bann Izraelit ki ti pe ogmante.—Exod 1:8-22.
Liberasion bann Izraelit depi Lezip ti enn kitsoz inik parski se Bondie Limem ki ti liber zot. Bondie ti dir Moiz: “Mo konn bien douler ki zot pe siporte, ek mo pou desann pou delivre zot.” (Exod 3:7, 8) Depi sa zour-la, bann Zwif partou lor later fet Pak sak lane pou komemor sa levennman-la.—Exod 12:14.
PLI GRAN EK DERNIE ABOLISION LESKLAVAZ
Labib dir ki “avek Zeova nou Bondie pena okenn linzistis,” ek li rasir nou ki Zeova pa’nn sanze. (2 Kronik 19:7; Malaki 3:6) Bondie finn avoy Zezi pou “proklam delivrans bann seki an kaptivite, . . . pouki bann oprime retrouv zot liberte.” (Lik 4:18) Eski savedir ki tou bann form lesklavaz ti pou disparet? Non, pa exakteman. Bondie ti avoy Zezi lor later pou liber bann dimounn ar lesklavaz pese ek lamor. Apre, Zezi ti dir: “Laverite pou rann zot lib.” (Zan 8:32) Mem azordi, laverite ki Zezi finn ansegne pe liber bann dimounn dan diferan fason.—Get lankadre “ Libere ar enn Lot Form Lesklavaz.”
An realite, Bondie ti ed Zozef ek Blessing pou libere ar lesklavaz dan de diferan fason. Ou kapav trouv zoli zistwar Zozef dan sapit 39 ziska 41 dan liv Labib ki apel Zenez. Zefor ki Blessing osi inn fer pou gagn so liberte bien interesan.
Apre ki enn pei l’Europe ti deport li, Blessing ti al l’Espagne. Laba, li ti zwenn bann Temwin Zeova ek li ti koumans etidie Labib avek zot. Li ti bien deside pou amenn enn pli bon lavi, alor li ti rod enn travay stab ek ti konvink so ansien patronn pou diminie det ki li ti bizin peye toule mwa. Enn zour, patronn-la ti telefonn Blessing. Li ti anvi anil tou det ki Blessing ti ena ek li ti demann Blessing pardon. Kifer madam-la ti reazir koumsa? Li osi li ti’nn koumans etidie Labib avek bann Temwin Zeova! Blessing dir: “Laverite vremem liber ou dan diferan fason.”
Sa ti fer leker Zeova fermal kan bann Izraelit ti pas mizer dan Lezip; pena dout ki Li resanti mem soufrans kan Li trouv bann linzistis koumsa azordi. Li vre ki pou eliminn tou form lesklavaz, pou bizin fer enn gran sanzman dan lasosiete. Me Bondie promet ki Li pou amenn sa gran sanzman-la. “Dapre promes Bondie, nou atann enn nouvo lesiel ek enn nouvo later kot pou ena lazistis.”—2 Pier 3:13
^ par. 2 Sa nom-la finn sanze.
^ par. 3 Sa lepok-la, enn ero ti kout apepre 28 roupi Morisien.
Libere ar enn Lot Form Lesklavaz
Alonso ti esklav dan enn lot fason. Kan li ti adolesan, li ti vinn esklav kokainn ek leroinn. Alonso dir: “Pou gagn kas pou mo aste ladrog, mo ti al kokin ek mo ti vinn enn trafikan ladrog. Mem si mo’nn al dan kat diferan sant dezintoxikasion, mo pa ti reisi sorti ladan. Finalman lapolis ti trap mwa ek mo ti res kat-r-an dan prizon.”
Apre 30 an ki li ti esklav ladrog, Alonso ti koumans etidie Labib avek bann Temwin Zeova. Mesaz ki ena dan Labib ti tous li ek li ti bien deside pou sirmont sa vis-la. Li dir: “Sa ti bien difisil, apre sa kantite lane-la. Me Zeova finn ed mwa pou gagn sa lalit-la.”—Psom 55:22.
Alonso dir: “Mo madam bien kontan kan li trouve ki kantite mo’nn sanze. Zame mo pa pou fini remersie Zeova ki Li’nn ed mwa sorti lor sa semin ki ti pe fini mwa net la. San so led, mo ti pou ankor esklav ladrog. Kitfwa mem mo ti pou fini mor.”