Lapli tonbe, rèv nou mouye, kè nou sote… | Radio Télévision Espace RADIO TELEVISION ESPACE 94.1 CH 34
Accueil » A la une » Lapli tonbe, rèv nou mouye, kè nou sote…
Nou anba dlo
Lapli tonbe, rèv nou mouye, kè nou sote…
Apre anpil pale mete la sou koze anviwonman, senpozyòm, konferans, ak yon dal bèl diskou nan bouch minis travo piblik, direktè CNE, se pou sosyete a rale kreyon li pou li make sa yon kote : « Nap viv nan yon peyi ak yon bann dirijan endijan malpwòp ».
Wi. Nou di malpwòp se paske se mo sila nou wè ki pi byen chita piske nou pral pale de anviwonman yon peyi. Si nou ta vle anplwaye yon lòt mo pou kalifye dirijan nou yo sou jesyon anviwonman kote nap viv chak jou a, nou ta ka di : « Nap viv ak yon dal dirijan salòp, osnon sangwen ». Dirijan sa yo, anpil fwa, se toujou lè fatra rive anba gagann sosyete a yo pran pòz yap netwaye. Se toujou chak fwa lapli ap vini dri dri, chak fwa lavalas ap bwote kay ak tout tè al nan lanmè, chak fwa siklòn san klaksòn ap ratibwaze peyi a, se lè sa ou wè yo deplwaye yon kolonn machin ap moute desann pou granmesi, apre sa yo deklare eta dijans pou yo sa gaspiye lajan sitwayen ki peye ti taks nan leta.
Nou konsyan gen anpil sitwayen konsekan ki pa janm sispann fè sansibilizasyon, genyen ki toujou ap batay pou pwoteksyon anviwonman ak bon jan lapwòptay nan tout anviwonman imedya kote popilas la ap viv. Men ki responsablite pa leta nan koze a ?
Men sezon lapli a rive sou nou. Moun Gonayiv yo anba dlo, Bèlans, Baradè, Matisan, Pòotoprens tout kote kap resevwa lapli pou sezon sa yo tout moun sispèk.
Tout moun bije sipèk paske nou gen yon rado chèf nan tèt peyi a ki chita chak jou kap priye tout sen nan syèl pou fè yon gwo move tan van ak lapli vare sou peyi a pou yo ka jwenn posiblite fè koutay sou deblokay lajan ak manje sinistre.
Antouka, kòm nou ka remake sa, se nan nuit kou lajounen madan lapli vizite nou, pafwa lè li vini konsa, li neye tout rèv nou, ata menm somèy nou bliye nou.
Si nou pran kòm egzanp premye vil peyi a, kapital Pòtoprens, ki nan move sitiyasyon ekolojik, dividal moun kap fè fatra bouche rigòl ak twou ego yo, travo piblik ak CNE ki pa vo pip tabak, moun kap konstwi nan falèz ak bò ravin, moun kap derasinen tout pye bwa nan tèt mòn yo pou bati bèl chato wayalach arebò yon ti geto, nap konprann trapde Pòtoprens ak tout zòn ki viwonnen li yo se yon gwo malè pandye.
Lè avanyè mwen ekri yon editoryal ki rele « Nou nan dlo » a se poum te ka atire atansyon nou sou sezon lapli a ki rive sou nou, men anmenm tan mwen te vle atire atansyon nou tou sou kalite malè pandye kap balanse sou tèt peyi a lè lapli ap vini dri pou fè lavalas desann ak pi fò tè a al vide nan lanmè.
Dapre deba mwen tande kap fèt sou kesyon anviwonman peyi a, se kòmsi mwen ta di ou, depi yo goumante bidjè fonksyonman ministè anviwonman pwoblèm lan rezoud. Mwen di se pa vre. Paske pwoblèm anviwonman peyi d Ayiti pa ka rezoud nan yon senp jès goumante bidjè ministè anviwonman, li pap rezoud nonplis nan mete moun nan lari ak ti bout pèl ak bourèt kap ranmase ti po dlo. Nou kwè pito se ta plede anfavè yon konsyans ekolojik depi lekòl pou jouk nou gran, konsa lè nou vin chèf, lè sa nap konprann fòk pèp nap dirije nan diyite, a viv nan bon jan anviwonman, kote li jwenn dlo pwòp, lari a pwòp, plas piblik yo pwòp, rigòl yo netwaye, ravin yo netwaye… Lè sa nanpwen otorite leta ki tap dakò pran defi nan men bwatchèn. Se pou leta kap dirije pèp la, itilize radyo ak televizyon leta a, pou fè edikasyon ekolojik popilas la, pou aprann sitwayen ak sitwayèn yo kouman pou yo jere fatra, pou yo pa siveye lè lapli ap tonbe, epi pou yo pran pil fatra yo te sanble nan kwen kay yo voye nan lapli a al jwenn vwazin ki abite pi ba pase yo a. Se pou leta mete bon jan emisyon sansibilizasyon sou anviwonman pou aprann moun yo kouman pou yo viv anviwonman san yo pa ni deranje, ni degrade espas kote yap rete a.
Wa di nou poko santi jèfò kap fèt pou netwaye peyi a, wete fatra anba je moun. Yon dal pil fatra dekonpoze ap kale vè, se yo ki sèvi adrès biznis, se yo ki sèvi pou adrès inivèsite, se yo ki sèvi pou adrès palè nasyonal… eeee, lè ou fin desann taksi a nan ri sentonore, wap vire adwat yon pil fatra, wap fè yon ti mache toujou, apre 3 mèt wap janbe yon dezyèm ti pil fatra, sou ti pil sa wap jwenn yon chen mouri depi 7 jou ki prèt pou eklate, wap janbe li, wap pase devan fakilte d medsin, wap janbe toujou, gen 3 lòt ti pil fatra ki la a depi 3 mwa kap gade prezidan, minis, palmantè, ak tout direktè kap pase, pa okipe w de yo, ou mèt vanse toujou, lèw rive bò lopital jeneral, gen yon lòt pil, yon gwo pil fatra kin gen ponmpèz, ki gen twal san, li gen po mango, li gen 3 ti kochon kap deboure li, fwa sa ou mèt janbe li, apre 3 mèt se Palè Nasyonal. OO. Se konsa yo bay adrès nan Pòtoprens alèkile ? Wè papa.
Nou sonje gouvènman tèt kale a, tap pale mete la sou anviwonman, sou lapwòptay, yo fè 5 an se youn youn gren katye nan petyonvil sèlman ki te benefisye. Sa te fè anpil moun anba lavil babye. Jodi a peyia sal pi mal pase ansyen kwabosal.
Se vre, apre tranblanntè 12 janvye a, sitiyasyon sanitè ak anviwonman peyi a, patikilyèman Pòtoprens te vin konplike, men se pa okenn tranblanntè ki mete matisan nan marèl li ye la, se pa okenn tranblantè ki konstwi yon dal site bò lanmè pou angòje bwatchèn.
Pigwo tèt chaje a lajounen jodi, se paske ou pa santi okenn volonte nan nivo gouvènmantal pou rezoud pwoblèm anviwonman.
Lè nou fin denonse ti desizyon sou pwèl yo, ti aksyon kosmetik nan kesyon anviwonman peyi a, gen anpil koze ki rete pou koze toujou, gen anpil kesyon ki rete pou poze toujou, paske lè lapli ap tonbe nou wè fatra kap navige tankou bato anba je nou, men nou pa konn sa kap pase anba dlo a. Dlo lamizè déjà fin nwaye rèv nou. Mwa d me se mwa lapli. Pa bliye nou nan premye faz sezon lapli a (15 mas pou rive 30 jen). Dezyèm faz la se (1 dawou pou rive 30 novanm). Depi koulya lapli tanmen grennen tè ap deboulonnen, lèn rive nan mwa d jen ki kote sezon siklòn ki pral derape ak fòs, move tan san lè pote nou ale ?
Précédent : Volley-ball interscolaire national
Suivant : Mois de Mai: Tout pour la culture