Akʼa smukʼulin koʼtantik te lekil tsitsele | Te bin ya xchol te Biblia
Jteb ma spisiluk te sjun Proverbios jaʼ la stsʼibay te Salomone, ay yichʼoj lekil tsitsel te ya skoltayotik melel lokʼem tal ta yoʼtan te Diose
¿LEKBAL ta xchʼuunel te mantaltesel yuʼun te Jehová? Yuʼun ya jxuʼ jnaʼtik-a te sujtib te jojkʼoyel ini, ya skʼan te ya kiltik te tsitsel te ya yakʼbotik ta Skʼope. ¿Yuʼunixbal lekik-a te tsitsel ya yakʼe? ¿Yabal xjuʼ skoltayotik yuʼun lek ya xkuxinotik-a? Te ajwalil Salomón kʼax bayal tsitsel la stsʼibay ta sjun Proverbios te ya skoltayotik ta jkuxlejaltike. Yame kiltik cheʼoxebuk.
Akʼa smukʼulin koʼtantik te Diose. Yuʼun lek ya x-ayinotik ta stojol te Jehovae, ya skʼan te jaʼ ya smukʼulin koʼtantike. Te Salomón la yal: «Jkʼaxel akʼa smukʼulin awoʼtan te Jehová, mame xawichʼ aba ta kuenta yuʼun te bin anopoj. Ta spisil te bintik yak apas, naʼame te Jehová, jaʼ ya stojobtesbat te beetik awuʼun» (Proverbios 3:5, 6). ¿Bin utʼil ya kakʼtik ta ilel te jaʼ ya smukʼulin koʼtantik te Diose? Jaʼ te kʼalal ya kakʼ jbatik ta tojobtesel yuʼune sok te kʼalal ya jchʼuunbeytik te mantaliletik yuʼune. Teme jich ya jpastike ay bin lek ya kakʼtik ta ilel ta jkuxlejaltik: jaʼ te ya kakʼbeytik tseʼejinuk yoʼtan te Jtatik te ay ta chʼulchan sok jich ya kakʼtik ta ilel-a te kʼax jpas lot te Pukuje (Proverbios 27:11).
Te machʼatik ay kuʼuntik sok te kamigotaktike. Ta orato tulan skʼoplal te ya yichʼ tojobtesel yuʼun Dios te jayeb machʼatik ay ta jwol nae. Te tsitsel ya yakʼ te Dios ta swenta te mamlalile jaʼ ini: «Tseʼelukme awoʼtan sok awinam ta akeremil», jich me ya snaʼ-a te jun yoʼtan ya skʼan yakʼ sba ta stojol te yiname (Proverbios 5:18-20). Ta Proverbios ta capítulo 31 ya yal te bin utʼil ya xjuʼ x-ichʼot ta mukʼ te inamil sok te ya x-albot yutsil skʼoplal yuʼun te smamlal sok te yuntikile. Jaʼnix jich, ta swenta te alnichʼanetik ya yichʼ albeyel te akʼa xchʼuunbeyik smantal te smeʼstatike (Proverbios 6:20). Te sjun Proverbios ya yal te ay bayal skʼoplal te ayuk kamigotik sok ya yalbotik teme jtukeltiknax ya jkʼan kakʼ jbatike ya xjuʼ xkʼatpʼujotik ta tʼutʼil oʼtan (Proverbios 18:1). Manchukme ay bayal skʼoplal te ay lek kamigotike yame skʼan te yakuk jtsatik ta lek te machʼatik ya jokin jbatik soke yuʼun jich ma xyakʼotik ta chʼayel-a (Proverbios 13:20; 17:17).
Te lekil tsitsel ta jkuxlejaltik. Te Proverbios yichʼoj bayal lekil tsitsel te ya xjuʼ skoltayotik yuʼun lek ya xkuxinotik sok ya skoltayotik te manchuk ya jnop ta koʼtantik te bin ma lek te ya xjuʼ kutsʼintik te jkuxlejaltike o te ya xjuʼ kutsʼinbeytik xkuxlejal te yantike, te manchuk ya jnoptik te yakubele, te lekuk te bin ya jnop ta koʼtantik sok te lekuk ya jpastikxan te kaʼteltike (Proverbios 6:6; 14:30; 20:1). Sok jamal ya yalbotik teme jaʼ ya smukʼulin koʼtantik te spʼijil yoʼtan te ants winiketike, ya xjuʼ yakʼbotik kijkʼitaytik te lekil tsitsel yuʼun te Diose, sok jich ya yikʼotik bael ta chʼayel (Proverbios 14:12). Jaʼnix jich ya stsitsotik te yakuk jkanantay te koʼtantike, melel «tey ya xtal-a te kuxlejalile» (Proverbios 4:23).
Te tsitsel te la yichʼtiklanix alele, ay skoltayoj millonetik ta jtul ants winiketik ta xkuxlejalik. Sok kʼoemix ta yoʼtanik te jaʼ pʼijil Ajwalil stukel te Jehovae.
(Lokʼem ta sjun Proverbios.)
¿Bin ya yakʼ jnoptik te sjun Proverbiose?
¿Bintik tsitsel ya yakʼbotik te proverbios te ya yakʼ smukʼulin koʼtantik te Diose, sok bin utʼil lek ya x-ayinotik sok te machʼatik ay kuʼuntike, te kamigotaktike, sok bin utʼil ya xlekubxan te jkuxlejaltike?
¿Aybal swentail te jkuxlejaltike? ¿Bin-a te ya yakʼbotik tseʼel oʼtanile? ¿Jaʼbal te muk jkʼoplaltike, te ay jkʼulejaltike o te ay bin bayal ya jnaʼtike? Te ajwalil Salomón juʼ yuʼun yakʼel sujtib te jojkʼoyeletik ini, melel jaʼnax stukel te ayin bayal skʼulejal, bayal spʼijil. Sokxan, la smulanbey ta lek te yutsilal te kuxlejalile, nujpun sok bayal tʼujbil antsetik sok bayal bintik la spas te akʼbot stseʼelil yoʼtan yuʼune. Jaʼnix jich la spas bayal mukʼul naetik sok bayal te bintik la snop ta swenta te bintik pastiklambil yuʼun te Diose. ¿Aybal bin la sta yuʼun spisil ini? Te sujtib te jojkʼoyel ini ya jtatik ta sjun Eclesiastés te ya yal: «Tojolnax ta spisil». Jich yuʼun, ¿Bin-a te ya yakʼbey smelelil tseʼel oʼtanil te jkuxlejaltike? Te Salomón la yal ta swenta ini: «Ichʼa ta mukʼ te Diose sok chʼuumbeya te mandariletik yuʼune, como jich ay spisil te ay ta skuenta spasel te ants winiketike» (Eclesiastés 12:8, 13).