Istwa Bantou a - AFRIKHEPRI
Istwa Bantou
Migrasyon istwa nan pèp Bantu E. Patin / Institut Pasteur-CNRS
Nou rele Bantu (ki vle di " moun Nan lang Kongo a) yon gwoup pèp pale kèk kat san lang ki gen rapò yo rele Bantou. Nan Afrik, yo prezan soti nan lwès bò solèy leve soti nan Gabon nan Komò yo ak soti nan nò ale nan sid soti nan Soudan nan Namibi. Gwoup etnik sa yo trè varye kouvri tout pati sid la nan Lafrik, kote sèlman Bushmen ak otomatot yo gen lang nan orijin diferan. Lòt diferans ak Bushmen yo ak bonjan yo, nomad chasè-ranmase ak elvajè respektivman, Bantus yo se kiltivatè yo ak moun ki sedantèr ki te tou te resevwa metrize an fè. Pwogrè sa yo te pèmèt yo kolonize teritwa yo sou yon peryòd apeprè kat mil ane.
Bantu konpayi mèt metallurgy (lè l sèvi avèk fè yo, yo fè aks, aes, adze) ak konstriksyon gwo ranpa (chato ki gen gwo ranpa nan Monomotapa). Anplis de sa, kay yo gen yon achitekti patikilye; sa yo se kabin sikilè oswa bourgad ke nou surnommé nan lang Bantou Msonge.
Dènyèman, UNESCO te lanse rechèch pou etabli dat Laj Iron nan Lafrik ...
Isit la yo se rezilta yo:
Endistri a fè tounen nan omwen 1 500 av. JC nan Termit, Nijè
Nan Egaro, bò solèy leve nan Termit, Laj la Iron dat tounen nan 2 900 ane BC. JC
Nan Kamewoun, tou pre Lake Nyanza, fè te ekstrè nan 1 200 anvan J.
Nan peyi Lejip, nan Giseh, li se 2 700 ane BC. JC ak Abydos nan 2 350 av. JC
Nan Nubia, nan Buhen, laj la fè tounen nan ane 1991 BC. JC
Nan Tanzani, nan Kuturuka, li se nan 1 470 ane BC. JC
Laj la Iron kòmanse nan 1100 BC AD nan mond Mediterane a ak 800 nan 700 av. BC nan nò Lewòp ...
Bantus yo pwobableman soti nan Kamewoun ak sid-lès Nijerya. Rive nan - 2 yo, yo kòmanse pwolonje teritwa yo nan forè a Ekwatoryal nan Afrik Santral. Pita, nan lane 000 lan, yon dezyèm faz nan ekspansyon pi vit nan lès la te fèt. Bantou yo Lè sa a, melanje ak gwoup yo endijèn ak fòme sosyete nouvo. Nan 1000yèm syèk la ak syèk 1652th, popilasyon yo Bantou nan prezan Kenya te fòse yo deplase nan sid, pouse pa vanyan sòlda yo Kalenjin premye, Masai apre sa, epi finalman Luo, tout moun ki soti nan prezan Soudan. Lè Jan van Riebeeck te ateri nan Cape of Good Hope nan XNUMX, li pa t 'satisfè popilasyon Bantou gen [ref. mande]. Men, apre sa, plis ak plis Bantus te deplase nan direksyon sid nan kontinan an e piti piti pouse tounen moun yo Khoisan ki te rete la.
Anvan - 2, Bantou a pwobableman soti nan migrasyon Afriken soti nan lès la (Nil Valley, Koush, Punt) sitou sou bò solèy kouche a, Lè sa a, nan sid la (sidès, sidwès, sant). Bantou rete, sou rivaj Lake Upemba, nan Sanga, bay anpil enfòmasyon sou migrasyon sa yo.
Gen kèk ki te panse pou syèk ke 'Lafrik di Nwa' pa te gen okenn istwa. Sa a te akòz lefèt ke Lafrik te toujou yon sosyete ak yon tradisyon oral. Orijinalite nan sosyete ke nou di "san yo pa ekri" se ke Man se angaje pa diskou. Sa a jwe yon wòl kle isit la, paske li se nan menm tan an, konesans, relijyon, istwa, amizman, syans nan lanati ak inisyasyon nan pwofesyon an, ki sa ki rele la, "lekòl la nan ... lavi ”. Nan yon sosyete konsa, gadyen yo nan eritaj sa a yo se tradisyonalis yo sou men nan yon sèl, ki moun ki responsab pou transmèt konesans kontwole pa komite a nan moun ki gen bon konprann, ak nan lòt men griots yo ki nan menm tan an genealogist, istoryen. ak powèt. Avantaj ke tradisyon oral la reprezante, se soti nan sosyete Afriken, kidonk, li reflete yon òganizasyon mantal ak yon eksperyans viv nan gwoup sosyo-kiltirèl la. Tradisyon oral la pa sepandan pèmèt etablisman yon kwonoloji. Sa a poze pwoblèm grav pou istoryen yo, ak ouvè isit la chemen multidisciplinarite pou eseye ranpli twou vid ki genyen yo.
Kòm pou Bantou yo, istoryen sèten afime ke Pwotokòl Bantou gwoup la ki okipe kounye a bò solèy leve a, Sant lan ak nan sid la nan kontinan Afriken an ta fòme nan premye milenè a BC sou fwontyè ki nan Kamewoun ak Nijerya. Deklarasyon sa a se dout, paske migrasyon bantou yo te kòmanse byen anvan premye milenè a, paske li te kontrepati siye Sahara ki te soti nan kòmansman twazyèm milenè. Bantou a Lè sa a, te rete nan rejyon an Upper larivyè Nil ant 17yèm la ak paralèl nan 21st sou bor yo nan marekaj gwo (konpare R ak M. CORNEVIN, Histoire de Afrique P.43). Prezans sa a te kontinye pandan rèy gran farawon an TAHARKA, Grann nan (689-664), pandan peryòd Neyolitik imid. Kèk bantou te enstale ant senkyèm ak sizyèm katarat nan larivyè Nil la, apeprè senkant kilomèt nan sid nan rankont NIL-ATBARA. Lè sa a, yo te fòme Peyi Wa ki nan Kouch-Napata-Meroe. Peyi Wa sa a te doue ak yon alfabè ekri pa ankò dechifre nan dat, ak ak metriz la nan metaliji fè (konpare R ak M. CORNEVIN, Istwa nan Afrik P.58). Klima Afrik la nan yon rejyon ant Sahara a ak gwo zòn nan ekwatè te trè imid uit oswa dis mil ane de sa. Fason lavi a Bantou te lye avèk dlo.
Te devlopman nan sivilizasyon pechè a ki gen dat ant 8000 ak 5000 BC, ansanm Mwayen larivyè Nil la ak nan Sahara a. Nou menm jwenn tras nan Bantou nan nò a nan kontinan Afriken an tou de nan Lwès ak nan Lès la. Vreman vre, Saharan nan Mesolithic nan Asselar te yon di ki kalite nwa Bantou. Anplis de sa, vaz yo te jwenn nan Aouker pre-istorik (jodi a Moritani) selon H. Laforgue ak Vaneleshe sanble nan tout pwen sa yo ki toujou itilize jodi a pa nwa yo nan sid la. Rès zo arpon yo ak potri yo sijere aktivite pechè yo toujou depann de lachas ak rasanbleman.
Soti nan 5000 BC klima a te vin sèk, ki mennen ale nan yon bese nan nivo lak, konsa chanje modèl ekonomik la ki baze sou eksplwatasyon nan resous natirèl, espesyalman akwatik, sètadi lachas, lapèch ak rasanbleman. Konsekans yo nan sa a siye yo te jan sa a:
1. lakòz migrasyon popilasyon ki te viv nan zòn sa a, pati nan sid, nan rechèch dlo.
2. jenere yon imite reyèl nan popilasyon an nan Lafrik.
Popilasyon nwa yo nan epòk sa a se te desandan Kushite Empire. Pifò nan yo te demenaje ale rete nan zòn sedantèr ak oazis sèten nan nò a nan Sahara a. Pandan tout migrasyon sa a, moun ki Bantou yo devlope plizyè sivilizasyon akòz lefèt ke chak gwoup oswa ti gwoup ki te etabli sou yon foyè te eseye adapte koutim li a reyalite lokal yo. Sivilizasyon an ki kapab lakòz te Lè sa a, pa gen anyen lòt pase senkretism ki genyen ant kilti a akeri nan Bantou la ak nouvo anviwònman yo ak kontak. Sa a dispèsyon nan Bantou yo te pran plas sou yon echèl gwo anpil nan espas ak tan paske nan gwo forè a ekwatè ki te yon obstak pi difisil travèse paske débordan ak inpénétrabl. Bantou yo te pran chemen ki gen pi piti rezistans ki te konstitye rivyè yo tankou Sangha ak L'oubangui. Migrasyon sa a pat fini nan fen 19 yèm syèk la.
LANG BANTOUS
Fanmi an nan Lang Bantu gwoup alantou 400 lang pale nan anviwon ven peyi nan mwatye nan sid la nanAfrik. Se kantite total moun kap pale de lang sa yo ki evalye nan milyon 100.
Main lang Bantu
lang yo swahili (35 dè milyon de moun kap pale): Tanzani, Kenya, Uganda, Demokratik Repiblik Kongo, Rwanda, Burundi, Komò, Mozanbik, Somali, Afrik du Sud.
Kinyarwanda-Kirendi : (15 dè milyon): Rwanda, Burundi
Lingala (36 dè milyon de moun kap pale nan 2005): Angola, Repiblik Afrik Santral, Repiblik Kongo, Demokratik Repiblik Kongo.
Chichewa (9 milyon): Malawi
zoulou (9 dè milyon): Lafrik di sid, Malawi, Mozanbik, Swazilann
xhosa (8 dè milyon): Lafrik di sid
shona (Milyon dola): Mozanbik, Zanbi, Zimbabwe
kikongo (6 dè milyon): Angola, Repiblik Kongo, Demokratik Repiblik Kongo
tshiluba (6 milyon): Repiblik Demokratik nan Kongo, Angola
kikuyu (Kilomèt milyon): Kenya
luganda (10 milyon): Uganda
Runyankole (1,5 milyon dola): Uganda
sotho: Northern Sotho et Sid sotho (3,5 dè milyon): Lafrik di sid
Kimbundu (3 milyon): Angola
Tswana (3 dè milyon): Lafrik di sid, Botswana
Makua (2 dè milyon): Mozanbik
ndebele: Sindebele et nrebele (1 milyon dola): Zimbabwe, Lafrik di sid
vini (1 milyon dola): Zanbi, Mozanbik
Douala (1 milyon dola): Kamewoun
SOUS: www.hbafrique.wix.com/habitatbantou#!les-bantous/wikipedia
Soursop ede selektiv anpeche kwasans selil kansè yo