Tuesday 4th March 1997 – The National Assembly of Seychelles
Home » Archives » Verbatims - First Term 1997 » Tuesday 4th March 1997
Bonjour tou onorab, minis e piblik ki pe ekoute. Nou al direkteman lo question time, kestyon nimero 1 par onorab Waven William.
Msye Speaker, eski minis pour devlopman kominoter i kapab enform sa lasanble ki difikilte ki son minister pe fer fas avek, ki pe met retar dan transfer bann zone endistriyel avek SIDEC.
MINISTER DOLOR ERNESTA
Msye Speaker, mon ti a kontan fer resorti letan ki mon reponn sa kestyon ki i annan serten landrwa ki minister ki mon okipe MCD in deza transfer avek SIDEC. Nou annan nou Providence, 18.3 ektar later, nou annan nou Quincy Village, 0.11 ektar later, nou annan nou La Plaine St. Andre 1.01 ektar later. Msye Speaker an vi bann devlopman rapid e an vi polisi gouvernman pou ankouraz plis aktivite endistriyel ki an mazorite i bann aktivite servis e bann aktivite lendistri leze, an desanm lannen pase, nou komite enter ministeryel pour resours natirel ti pran en desizyon e ti demann minister devlopman kominoter an konzonksyon avek lezot minister e lezot bann akter pour entansifye zefor pour idantifye bann nouvo landrwa. Sa ti swivan en stratezi desantralizasyon bann sit pour aktivite endistriyel e i ti ganny demande osi pou prodwi en rapor lafen mars sa lannen. Mon kontan pour dir ki sa legzersis in ganny fer, pe kontinyen ganny fer, ki lafen mars bann propozisyon konkret i ava ganny met devan sa menm komite pour gouvernman kapab pran en desizyon. An relasyon avek sa, lotorite planning sa semenn e zofisye mon minister in osi ganny demande, akoz toultan i en size kontrovers, pour asiz avek minister lendistri, SIDEC e lezot akter pour vwar kot i konsern Home Industries, savedir bann aktivite ki ou kapab fer kot ou lakour, ki bann diferan kalite ki nou krwar i akseptab i a kapab ganny fer a lavenir. Mon krwar i kler pour nou tou ki i annan serten aktivite ki nou kapab fer, i annan serten ki nou pa kapab fer. Mon krwar i enportan ki nou bann pti businessmen, avan ki zot vin lo en sit endistriyel, ki souvann fwa i enkli en kou finansyel pou komans en proze konsiderab, mon krwar ki i annan bokou landrwa, lefe ki ozordi, mazorite landrwa nou pe met semen e met tou lenfrastriktir, i annan serten aktivite ki ou kapab fer kot ou, mon krwar ki i enportan ki nou dir zot, nou eksplike e mon krwar dan sa prosesis, nou a kapab ed en kantite dimoun. Ansanm avek sa, sa ki noun osi diskit avek SIDEC se ki mannyer nou pou maksimiz later ki ganny met a dispozisyon pou sa bann devlopman endistriyel pou bann pti biznes. I kler ki sa osi i tre-z-enportan, e sa i eksplike akoz ki resaman minister lendistri, SIDEC in adopte en nouvo lapros o pwenn vi itilizasyon restan later Providence pou kapab asiste le maksimonm bann pti businessmen ki posib. Mersi Msye Speaker.
Okenn siplemanter? Onorab Gill
Msye Speaker, mon ti a kontan demann minis eski i krwar nou annan en problenm ase serye kot i konsern bann ka, kot paregzanp bann mekanisyen pe fer zot garaz dan lakour e souvann fwa i annan bann desarz larivyer ki pas dan lanmer, e i annan bann ka kot bann kemikal pe ganny zete dan sa bann larivyer, i pe afekte nou lanvironnman e ki petet mon mazinen SIDEC ek ou minister i devret pran sa koman en ka irzan pour sey rezourd sa problenm, donn sa bann mekanisyen zot prop landrwa kot zot kapab fer zot garaz dan en landrwa ki industrialized. Mersi.
Oun fer plito en statement olye en kestyon. Okenn lot kestyon. Kestyon Nimero 2.
Eski minis pour devlopman kominoter i kapab enform sa lasanble si son minister pe konsider en circular access way pou land bank project, Barbarons.
Msye Speaker, Barbarons faz nimero 1, noun devlop nou 99 kare later ki ganny servi par 2.5 kilomet semen. Nou annan nou en dezyenm faz ki nou pou komans fer arpantaz en pti pe plitar sa lannen kot nou krwar nou pou kapab ganny nou anviron 70 kare later pour nou kapab met a dispozisyon nou bann fanmir, nou bann zenn fanmir, pour kapab ganny zot prop landrwa. O pwennvi sa semen ki fer letour, minister pe etidye son fezabilite, son kou, akoz ozordi tou sa bann kare later, akoz i annan bokou lakaz kin deza konstri Barbarons, tou sa bann kare later i ganny byen deservi, akoz nou akse semen i konvenab pou kapab bouz an montan e an desandan. E si finalman nou santi ki an fer sa semen, fer li ron pou kapab debous lo lot bor i vo lapenn definitivman i ava en proze ki nou ava antreprann. Mon krwar ki mon minister dan sa 3 mwan ki pe vini nou a kapab dan en pozisyon pli konkret pou kapab pran en disizyon e nou a va enform lotorite Grand Anse Mahe lefe ki Barbarons, si mon pa tronpe i tonm dan Grand Anse Mahe. Mersi.
Msye Speaker, mon tia kontan demann minis, an vi ki sitiasyon dan semen Barbarons pou le moman i en pe danzere, dan kote kot i annan montanny, eski son minister i kapab konsider sa koman en priorite, akoz pou bann dimoun ki pe fer lakaz aktyelman ki dan ba fon, e pi si lanbilans i anvi vini set en problenm, akoz semen i tro an pik. Si son minister i kapab konsider sa koman en priorite pour sa bann dimoun ki pe deza pe konstri lakaz e bann dimoun ki pe deza reste dan sa rezyon. Mersi.
Msye Speaker, mon pran not sa konsern. Parey monn dir ki dan 3 mwan, nou a kapab donn en pozisyon bokou pli determinan. Mersi.
Kestyon nimero 3, Onorab Pool.
Msye Speaker, mon ti a kontan demann minis pour devlopman kominoter kan eski son minister pou konplet alokasyon bann later pou devlopman lagrikiltir avek bann aplikan ki pe espere dan distrik Anse Boileau e dezyenmman, kan eski bann kin deza ganny donnen zot kare late i ekspekte kapab sinny bann dokiman ki konsern zot lagreman. Mersi.
Msye Speaker, sa kestyon later Anse Boileau i form par en pli gran proze ki ti enkli Anse Boileau, Montagne Posée, Val d’en Dor, Amitie Praslin ek enn de bann landrwa izole. Noun ganny retar. Mon krwar ki lotorite Anse Boileau i okouran akoz ki noun ganny retar, akoz i annan en bann louvraz rektifikasyon ki noun bezwen fer atraver bann letan. E finalman nou vwar nou avek 192 kare later kin fini ganny arpante. Ladan i enkli 76 bann kare pou rezidansyel pou bann vye fermye. Noun pare e nou krwar ki sa mwan nou a finaliz formalite pou transfer, pou fer bay pou 77 ka e osi sinny lavant pou 50 bann ka. Larestan 39, nou krwar ki en pti pe plitar avan zen omwen ki nou ann kapab finaliz bann alokasyon lekel vreman ki merit annan alokasyon. I en louvraz ki nou fer konzwentman avek zofisye minister lagrikiltir e parey mon pe dir, sa mwan mars nou ann fini sa premye parti, ki ava gran parti. Noun fer serten travay Amitie paregzanp kot serten travay in deza ganny fer Lamitie Praslin e nou krwar ki mwan mars nwa fini sa gro morso, sa gran travay ki ti devan nou . Mersi.
Msye Speaker, mon ti a demann minis pour devlopman kominoter si i posib an gro donn bann detay sa lagreman ki pou ganny sinnyen e dezyenmman si i kapab an bref eksplik en pe relasyon travay kin egziste ant son minister avek minister lagrikilitir ans ki konsern preparasyon bann lagreman. Mersi.
Msye Speaker, o pwenn vi detay lagreman, mon napa sa lagreman avek mwan, me sa ki mon tia kontan dir pour dir lagreman i standard kot i konsern bay pou lwe later pour lagrikiltir e son fason osi kalkil son lokasyon, i osi en sistenm standard. I 5% valer propriyete, i ganny kalkile a 6 roupi 50 par met kare. O pwenn vi relasyon travay, mon krwar kin en travay kin pran en bon pe letan. In en travay ase difisil akoz sakenn antre nou, nou preokipe avek diferan keksoz. Mon krwar se sa ki mon kapab dir koman en komanter. Be finalman sa ki enportan se ki louvraz pe fini ganny fer e sa mwan mars, nou ava annan sa 77 fermye avek 50 lezot ki omwen i a kapab sinny zot bann lagreman. Mon krwar se sa finalman sa ki enportan se sa prodwi kin sorti malgre nou bann difikilite travay ki noun gannyen. Mersi.
Kestyon orizinal ti lo Anse Boileau. Brievman mwa permet serten ekstra akoz lendrodiksyon minis lo en baz pli global. Onorab Morel.
Msye Speaker dan menm lalinny ki mon koleg onorab Pool in fer sorti e minis in nonmen ki Val d’en Dor i enkli ladan. Mon ti pe gete letan i nonm bann kantite later kin fer alokasyon, i pann donn en spesifik landrwa kote sa bann alokasyon pe ganny fer. Si petet i ti a kapab dir nou kote sa 50 case pou ete, ki pou sinny zot sales e kote son 77 ka kot pou fer lease pou later pou ete, si i enkli Val d’en Dor osi ladan. Mersi.
Msye Speaker, monn koz lo l’Anse Boileau, sa 192 kare later i konsern distrik elektoral Anse Boileau e i pa enkli Val d’en Dor. Mon krwar kekfwa koman mon la, mon ti a kontan dir ki Val d’en Dor osi sanmenm sa mwan mars nou ava finaliz bann formalite ki fodre ganny finalize. Sa 50 morso later i bann morso later ki noun retire pou bann ansyen fermye, pour kapab donn zot si oule sa landrwa rezidansyel baze lo nou lagreman ki noun annan. Mersi.
MRS GINETTE GAMATIS
Msye Speaker, eski minis pou devlopman kominoter i kapab enform sa lasanble lo sitiasyon devlopman lakaz dan distrik Port Glaud
Msye Speaker, devlopman lakaz dan distrik Port Glaud i form parti sa progranm ki nou annan pou devlopman lakaz, devlopman later dan Sesel an zeneral. Mon krwar ki i enportan ki mon fer resorti, mon krwar nou tou nou vwar kwa ki pe ganny fer, ki nou annan si oule otan ki posib, devlopman dan diferan distrik e Port Glaud i pa eksepsyon. Lannen pase, mon minister in donn laprouvasyon pou asiste pou konstri lakaz pou 620 fanmir. Noun osi aprouv loan pou 407 fanmir. Mon krwar in ganny fer resorti dan diferan repriz ki noun reisi atraver nou zefor ansanm ek sekter prive ki bann konstrikter, finaliz en pe plis ki 400 ekek lakaz ki noun kapab si oule konstrir e larestan i an konstriksyon. Si an zanvye sa lannen letan noun fer letour en pe partou, noun vwar ki kontrakter i lo sit pe konstri, noun vwar ki bann fanmir endividyel pe konstrir, sa i en sinny ki bann konstriksyon i ankor pe deroule, e nou pe swete ki sa lannen, i pou kontinyen deroule avek posibleman bokou plis lentansite, akoz finalman bann fanmir ki 2 an, 3 an pase, noun met a zot dispozisyon en kare later ki zot in peye. I annan bokou sa bann fanmir ki deza in demann lasistans e in ganny lasistans pou zot fer zot prop lakaz. Pou distrik Port Glaud, sa ki noun fer lannen pase, noun annan nou 42 rezidan avek ki noun fer alokasyon later. Nou annan nou 24 younit lakaz ki noun komans fer konstriksyon e ansanm avek sa, nou annan nou sa ki noun konstrir nou menm 11 lakaz, noun donn loan adisyonel pou 5 fanmir lo baz donn en pe plis lasistans lo pwenn vi amelyorasyon lakaz ki egziste e noun kapab asiste 3 fanmir. Sa lannen limenm nou pe finaliz formalite pou nou komans en proze 50 younit lakaz Port Glaud. 20 ladan pandan san enn de mwan ki pe vini, nou ava komans son kontriksyon dan en nouvo pti vilaz Port Launay. E lezot 30 younit nou pe prevwar konstri li en pe partou, Foret Noire , Belle Vue, dan mangrou, ki bann nouvo propriyete. Ansanm avek sa, nou pe devlop osi dan Belle Vue, dan mangrou, 40 morso later kot noun konstri, noun fin koup preski 2 kilomet semen e osi Port Launay kot noun pli-z-oumwen finaliz konstriksyon 1 kilomet semen.
Minis, mon ti a kontan konnen dan sa 40 kare later Belle Vue, konbyen ladan ki pou ganny met lo tender e konbyen ki pou ganny donn avek lezot dimoun pou konstriksyon zot lakaz.
Msye Speaker nou pankor kapab pran desizyon akoz nou pankor fini fer son arpantaz. I fasilit nou en kantite letan nou antre, nou konnen kote pou fer semen, nou koup semen apre nou finaliz son arpantaz. Semen in fini koupe, semen ou kapab al lo la e pou nou sa ki enportan, pa later ki enportan me later pou lakaz, definitivman ou bezwen balans en pti pe, pou kapab ranbours en pti pe depans kin ganny fer. Paregzanp dan mangrou pou koup semen, noun depans anviron R3 milyon e i pa fasil koup semen. Mon krwar i annan en kantite lobstak parey nou konnen, nou landrwa i montanye, me finalman i bann landrwa ki nou bezwen ouver akoz nou annan bann fanmir ki nou oule asiste e mon krwar ki desizyon o pwenn vi sa i a ganny pran. Me an zeneral sa ki mon kapab dir sa pa pou afekte akoz sa ki enportan pou nou nou annan sa 50 younit pou nou fer e letan ki noun dir nou pe komans sa 20 younit, savedir noun fini idantifye landrwa. Mon krwar nou pou bezwen idantifye sa 30 younit ki mazorite i form parti dan sa landrwa avan ki nou deside ki kantite later ki nou kapab met lo tender. Mersi.
Kestyon nimero 5.
Msye Speaker, mon ti oule demann minis pou devlopman kominoter eski i kapab sit rezon pou lekel later pankor ganny met a dispozisyon pou kontriksyon semen Goulanm, Pointe Larue.
Msye Speaker, mon krwar monn deza mansyonnen dan lasanble se ki letan nou bezwen fer en semen, ki enkli osi semen lo later prive, nou fer fas atraver serten difikilte e par ler atraver bokou difikilte. Mwan personelman mon toultan krwar ki bokou keksoz i kapab ganny fer a traver negosiasyon, akoz mon en dimoun ki konvenki ki letan ou asiz ek bann diferan partener, nou kapab koze e letan nou dir nou pe fer en semen pou byennet en kominote, mon krwar ki tou zonm ek fanm dan son bon sans i merit kapab konpran.
Msye Speaker, nou problenm se ki serten sa propriyete i annan diferan met e serten bann met pa kapab ganny zot, zot a letranze zot pa Sesel. E letan ki noun komans fer negosiasyon, bann proprieter antre zot, ti annan lentansyon, zot ti eksprim sa letansyon pou zot partisyonn sa propriete, akoz semen pou pas lo en porsyon propriyete ki pa enkli tou propriyete. An vi sa problenm, nou ti donn zot sa liberte pou kapab fer le neseser e nou tin vwar nou si oule, dan milye e pa kapab fer negosiasyon. Kes ti al an kour, zizman in ganny donnen, in fer lannen pase e kin arive ki tar mwan pase, noun apros bann propriyeter respektif kin vin si oule pli kler, e noun ganny zot egzekiter pou kapab sinny bann dokiman neseser. Nou an liezon avek PUC, akoz lefe ki semen pa arive, mon krwar problenm nou konnen i annan en bann pti tiyo delo pou kapab tir tou sa bann pti tiyo delo pou met enn gro, e apre pou tir bann poto elektrik kot fodre ganny retire. Mon swete ki pandan sa mwan, PUC i ava fer le neseser e noun mobiliz tou bann diferan akter land transport pou li kapab mobiliz son kontrakter ki mon krwar ki sa mwan sa semen i a ganny fer e sa bann zabitan ki reste en pti pe dan leo i a kapab ganny akse kot pou zot kapab antre se zot. Mersi.
Msye Speaker, eski minis i kapab enform lasanble konbyen pou koute sa proze semen.
Msye Speaker, sa proze semen i en proze bann travay kominoter. I pe ganny finanse konzwentman gouvernman lokal ki mon krwar land transport ki pou son konsiltan. Mon pa pou dan en pozisyon pou enform zot konbyen pou koute, me mon krwar definitivman i enn dan bann proze ki ti ganny fer resorti dan bidze. Mersi.
Msye Speaker, mon ti a kontan demann minis pou enform nou kan eski son minister pou komans adres sistenm drenaz lo La Digue.
Msye Speaker, sa kestyon drenaz, i dir drenaz, drenaz lo later i tonm anba responsabilite mon minister, in enn nou bann preokipasyon dan bann lannen in ekoule. E lefe ki i enn nou bann preokipasyon noun kapab reisi antraver bann lannen, prensipalman lannen pase, pou nou kapab si oule inisye e ganny finansman pou fer serten proze. Mon krwar nou tou nou konnen ki nou annan en proze Cote d’Or ki pe kout nou 2.5 milyon roupi. Akoz Cote d’Or i annan en gran plato, e i en plato ki ganny servi pou lagrikiltir, pou lotelri, pou tourizm, pou rezidansyel e osi posibleman alavenir pou serten aktivite lendistri leze. Noun osi antreprann en proze Petit Paris kot noun bezwen ofer en pasaz dan milye later pou akse bann bato. Noun osi antreprann en proze Turtle Bay pou nou kapab ed bann zabitan Turtle Bay pou kapab evit sa problenm inondasyon letan ki lapli i tonbe. Mon krwar an zeneral sa ki nou kapab dir i annan posibleman 2 fakter prensipal akoz nou ganny kekfwa en pe plis inondasyon. En fakter prensipal se nou annan bann drenaz tradisyonel bann lanbousir ki pa ganny mentenir osi byen. Nou osi en konsekans nou devlopman Sesel. I annan bokou devlopman kin arive dan sa pei pandan sa bann dernyen lannen kin ekoule. E letan ou annan plis devlopman, ou annan plis kouvertir batiman ki kolekte delo, ki permet akimilasyon delo dan bann landrwa partikilye a bann moman presi ki avan ou annan par konsekans problenm inondasyon. La Digue sa ki nou pe fer nou pe etidye la sitiasyon sa lannen e mon krwar ki letan nou ann fin proze Cote d’Or, nwa vwar en pti pe son fonksyonnman ki mannyer i marse, ki fodre nou fer, akoz La Digue osi i annan en plato tre konsiderab. Nou krwar ki lannen prosenn nou ava dan en pozisyon lafen sa lannen pou propoz en keksoz avek gouvernman pou kapab konsidere, pou nou kapab antreprann serten louvraz lannen prosenn, akoz nou osi, nou bezwen realize ki La Digue osi nou annan en devlopman konsiderab e nou pou annan plis problenm e nou pou bezwen port serten latansyon.
Msye Speaker mon tia kontan demann minis si i krwar ki problenm waste disposal site – labsans en waste disposal site konvenab dan La Digue i kapab afekte problenm drainage.
Msye Speaker, sa i en kestyon tre teknik. Mon pa pou dan en pozisyon pou fer komanter, me sa ki mon kapab dir se ki pou nou gard La Digue toultan prop, toultan zoli e pou fer li vin pli zoli ki i ete, gouvernman i annan plan pou kapab enplimant en proze pli byen o pwenn vi ranmas bann salte ki akimile La Digue akoz La Digue i ganny bokou plis viziter ki avan. Menm si popilasyon pa osi grandi osi vit ki avan, me presyon si oule lo li i ase konsiderab e se pou sa rezon ki i annan sa proze pou kapab ranmas bann salte dan en fason pli konvenab pou gard La Digue osi zoli ki i ete.
Kestyon 7 in ganny tire. Kestyon 8.
Msye Speaker, eski minis i kapab enform lasanble lakantite lokater SHDC kin benefisye ou ki pou benefisye anba sa revizyon lentere.
Msye Speaker, kestyon i tre spesifik. Nou pou annan nou 95% bann dimoun ki annan loan avek SHDC ki pou kapab benefisye anba sa proze. I en proze ki form parti si oule i azout en lot eleman dan nou polisi lakaz. Sa polisi ki pep Seselwa limenm i krwar ladan e i en polisi kin aport bokou dibyen pou nou pei. Mon krwar ki sa kestyon ti diriz ver pa vreman lokater akoz SHDC i annan li lokater, i annan osi bann dimoun ki annan loan ki tonm dan en diferan kategori. Mon krwar i enportan Msye Speaker, avek ou permisyon ki mwa donn serten sif. Ozordi nou annan nou si oule dan SHDC, nou annan nou sa 4 group. Nou annan nou sa group ki reveni lakour, i eska 2,500 ki form parti 33% bann dimoun ki annan loan, 2,501 a 4,000 i 36%, 4001 ziska 8,500 i 26% e 8,501 e pli o i 5%. SHDC i annan li ozordi e bann dimoun avek potansyel pou kapab si oule konverti sorti lo rents lo lokasyon pou li kapab vin lo housing loan ki enkli nou bann zabitan Roche Caiman e Union Vale anviron 6,000 kliyan housing loan. E ladan i enportan ki nou fer resorti ki sak lannen nou annan nou 400 a 450 dimoun ki fini repey zot loan. E nou annan nou parmi sa bann group dimoun, bann dimoun ki fer en pe plis sakrifis personel, nou annan nou 835 ki volonterman si oule fer sa zefor posibleman i ganny larzan adisyonel, i repey zot loan en pe pli vit ki permet bokou plis dimoun fini pey zot loan alafen lannen, pou kapab permet lezot fanmir ganny asiste. Mon krwar ki i enportan a sa pwen Msye Speaker ki mon fer resorti e felisit bokou bann fanmir akoz i annan bokou kin fer li, ki atraver zot gratwite ki zot in gannyen, i annan bokou zot kin servi zot larzan envestir dan zot lakaz, swa pou repar zot lakaz, swa pou repey zot loan oubyen fini pey zot loan. E se sa ki eksplike ki lannen pase noun annan nou anviron 450 kin fini pey zot loan e an menm tan noun annan nou bann loan kot dimoun pe konstri ver lafen lannen pase 617 parmi bann ka. E sa ki esplike ki ou war i annan en kantite mouvman ki pe arive o pwenn vi devlopman lakaz dan Sesel.
Okenn siplemanter. Onorab Esparon
Msye Speaker, mon ti oule demann minis si avek menm lespri revizyon to lentere lo lakaz, si dan menm lespri son minister in adres kestyon bann dimoun ki pe rent, bann dimoun ki pe lwe lakaz, bann apartman avek SHDC e mon mazin spesyalman, spesifikman bann paregzanp bann returning graduates. Eski zot osi zot in benefisye oubyen eski zot minister pe anvizaz serten keksoz pou nou kapab permet zot osi zwir serten bann benefis.
Msye Speaker, letan nou ti asize, nou ti fer sa propozisyon prezant gouvernman avek sa proze. Mon krwar parey monn dir ki nou toultan asize, nou toultan reflesir ki nou kapab fer pou kapab realiz pli byen nou polisi lakaz. Kot napa en fanmir Seselwa menm son sitiasyon sosio ekonomik ki dan bezwen lakaz pa kapab ganny asiste dan nou pei. E se sa ki fer labote nou pei e fer labote nou polisi lakaz. Mon dir sa akoz letan nou konpar nou, nou konpar zefor ki nou pe fer dan sa domenn, ou vwar ki i annan tre pe pei ki fer en zefor pou li kapab fer sa e enn dan bann eleman letan nou ti pe asize pe revwar en pti pe, ki nou fer pou nou fer pli byen, nou ti pran an konsiderasyon bann zenn fanmir ki pe komans zot fwaye akoz letan nou zwenn, mon krwar nou grandi atraver letan, nou fek komans travay, nou konnen nou saler ki mannyer i ete, nou ti pran an konsiderasyon bann zenn profesyonel zenn koup profesyonel e osi zenn profesyonnel ki pe komans zot karyer profesyonel Sesel. E sa bann sif letan nou koz
paregzanp nou koz 4001 ziska 8005 i pa bann sif ki nou envante, me bann sif ki nou kalkile. Akoz si en zenn profesyonel, i fek komanse yer i ti komans lo 8%, i annan li sa benefis komans li lo 6% pour sa premye 5 an e apre definitivman i pou progrese dan lavi, e definitivman son reveni pou monte e i a kapab si oule fer en pe plis. E ki arive avek nou polisi se ki nou bann dimoun ki resevwar mwens, lefe ki nou bezwen, nou santi ki nou bezwen asiste zot e mon dir asiste zot pou kapab ganny zot prop landrwa, nou donn zot en lakaz ki solid, en lakaz ki zot pou viv ladan, letan zot a mor zot a va kite e osi bann dimoun ki ganny en pe plis pou zot kapab kontribye en pe plis pou kapab si oule finalman annan en politik lakaz global kot tou dimoun, mon dir tou dimoun ki krwar ki SHDC i kapab asiste zot i a va asiste zot, me tou dimoun i kontribye baze lo son reveni e personn pa ganny anpese pou ganny asiste akoz son sitiasyon sosyo ekonomik.
Mon les zot konnen ki kestyon i lo tenants, me i osi dir interest rates savedir mon permet serten fleksibilite. Onorab Chow.
Msye Speaker, eski minis i kapab dir nou ki son minister oubyen SHDC i konsidere fer pou sa bann dimoun ki limenm li i dir in fer sakrifis pou pey zot loan atan, ki fer sakrifis pou zot pey pli vit e alor ki ozordi gouvernman in deside pou bann ki pann fer naryen, ki pa pey zot loan ditou, zot, zot ganny benefis lentere ganny retire lo zot loan, ki i krwar son gouvernman i kapab ofer sa bann dimon ki li in praise in fer sa bann sakrifis la ki zot vwar petet sa bann sakrifis in en pe an ven akoz lezot ki pann fer ditou i ganny benefis.
Msye Speaker, mon krwar ki onorab in fer en statement ki pa neseserman korek. Mon tia kontan enform sa lasanble SHDC lannen pase ti selebre 15 an son laniverser e dan 15 an i annan li 40% son kliyan ki lo housing loan in pret larzan pou fer lakaz, 40 % son kliyan ki fer en total 1630 kin fini ver lafen lannen pase repey zot loan. Letan mon dir sa ann adisyon avek 795 bann dimoun kin tonm an retar pou diferan rezon ki pe si oule fer sa zefor pou kapab met zot an-n ord, nou annan nou 835 ki pe fer sa zefor pou kapab pey zot loan en pe pli vit akoz letan nou pey nou loan en pe pli vit, nou benefisye lo lentere, nou benefisye lo peryod letan e nou annou nou en pe plis ki 400 ki fini repey zot loan sak lannen. Mon krwar letan monn dir sa bann sif, mon krwar ki dan kalkilasyon onorab in merit donn li lenpresyon ki nou annan nou anviron 80% nou bann dimoun atraver nou bann zefor, nou bann kontak, nou negosiasyon ki an-n-ord avek zot bann peyman loan. I pa korek pou dir ki nou soutir bann dimoun ki pa repey zot loan. Dan bann ka kot nou santi ki vreman i pratikman enposib pou kapab repey ou loan ki ou sipoze peye, an menm tan pey en pe plis pou kapab netway ou bann retar, sa ki nou fer nou kapitaliz bann arrears, nou kapitaliz bann retar. E se sa ki nou fer apre tou sa bann konsiderasyon. Sa ki enportan pou nou se fer sir tou dimoun i an-n-ord avek son repeyman e i pa zanmen lentansyon gouvernman ou lentansyon SHDC oubyen mon minister soutir bann dimoun ki pa pey loan. Akoz finalman si nou tou letan noun ganny asiste, nou pa fer sa zefor, lezot bann fanmir, nou zanfan, nou frer, nou ser pa pou kapab ganny asiste. Akoz sa larzan i bezwen kontinyelman roule e i pe roule, i pe roul en pe pli byen. Nou krwar tou bann dimoun ki ganny asiste an mazorite, mon krwar zot konpran sa lobligasyon e nou krwar ek en pe plis ledikasyon, en pe plis kontak, en pe plis persiazyon nou pou arive si oule fer bann dimoun respekte zot bann lobligasyon.
Msye Speaker, eski minis i kapab enform lasanble konbyen vedir sif mon pe koze – fanmir, dimoun, aplikan ki annan loan avek SHDC in benefisye avek sa revizyon lentere ki ti ganny anonse lafen lannen pase.
Msye Speaker, ver lafen lannen pase, monn mansyonn sa sif 95% ki pou reste parey, i tonm en pe plis ki 4,000. Ver lafen sa lannen bann transfer ki nou pou fer i pou vin en pe dan zanviron 1000 e zot osi letan mon get zot bann reveni, zot osi zot pou benefisye. Mon krwar ki nou pe koz anviron 5,000 fanmir Seselwa. Sa ki enportan, mon krwar i enportan ki mon fer resorti, sa ki enportan se ki deza nou an mars, i annan bokou bann fanmir, i annan serten ki pe demann lenformasyon, i annan bokou bann fanmir ki kapab, ki annan sa posibilite – son zanfan in komans travay, pe komans donn en koudmen, ki pe deza profite e si oule apard son repeyman ki sipoze peye baze lo son baz reveni, me si oule fer en pe plis zefor atraver serten aktivite adisyonel pou kapab benefisye e benefisye ek sa scheme pou kapab pey son loan bokou pli vit. Akoz sa ki enportan avek sa proze se ki ou pou annan ou en bon pe fanmir letan in ariv li 10an, apepre 10an, 15an, i annan en gro porsyon son kapital ki avann fini ganny peye. E si ou annan serten fanmir ki parkont demen bomaten i ganny en lotri, i zwe bingo, son zanfan, son paran a letranze i deside pour ed li, ou annan menm fanmir ki kapab pandan zis 5an repey en loan R100,000 oubyen 100 ekek san vreman pey naryen koman lentere. Ou pou riske kapab annan posibilite serten sa bann fanmir. Mersi.
Msye Speaker, mon ti a kontan demann minis konbyen dan bann lakaz ki SHDC i fer e met a la dispozisyon bann dimoun, konbyen dan sa bann lakaz ki ozordi bann proprieyeter, anfen bann dimoun kin fini peye zot lakaz, zot later e ki ozordi zot kapab dir zot proprieter inalyenab sa propriete.
Msye Speaker, monn dir ki ver 31 desanm 1996, SHDC i annan en zistwar 15an, ou annan 1630 fanmir ki tin fini repey zot loan e lipotek lo zot proprieyete ganny retire. Ansanm avek sa, baze lo bann zefor ki nou bann fanmir pe fer, bann zefor adisyonel, ou annan ou anviron 400 a 450 bann fanmir baze lo nou estimasyon ki ava fini repey zot loan sak lannen. E sa ki enportan osi depli-z anpli, nou war bokou plis fanmir, pe fer bokou plis zefor. Mon krwar ki parler nou dir, nou dir otreman serten antre nou ki pa neseserman byen, nou war ki i annan bann fanmir ki anmas zot larzan, enn, bokou zot pe aste zot kare later, bokou zot pe pran en loan bokou pli mwens. Sa osi i konbinen avek zefor ki gouvernman pe fer pour gradyelman anmenn pri materyo konstriksyon bokou pli ba, zot pe pran en loan bokou pli mwens, zot menm zot, zot pe partisip dan konstriksyon zot lakaz e finalman ou vwar pou en loan parler 130,000, 150,000 ou vwar ki bann fanmir in fer zot en lakaz 200,000 250,000 roupi e finalman ou vwar ki kontribisyon personel depli-z anpli atraver nou bann zenn fanmir, nou bann zenn profesyonel ki ankor annan en pe plis lafors, ki ankor annan en pe plis lantouzyas, ki anvi fer pli byen, akoz finalman i pe envestir dan en proprieyete ki son valer Sesel i kapab zis ogmante e non pa diminyen, nou vwar ki zot partisipasyon i egal a menm anviron 40% sa valer final, sa prodwi final ki ou vwar tout otour Mahe, tout otour Praslin e tout otour La Digue. E mon tia kontan felisit zot Msye Speaker.
Msye Speaker, vi ki bokou dimoun pa tro konpran ki mannyer sa legzersis pe ganny fer, eski minis swa son minister tia va anvi prezant en progranm dizon televizyon ouswa radyo pou esplik sa bann dimoun klerman ki pe arive, ki sa legzersis i enkli.
Msye Speaker, en progranm pe ganny organize pou televizyon prensipalman e sa ki osi enportan se ki depi komansman zanvye sa ki noun fer lo nivo SHDC swivan serten konsiltasyon nou pe sorti dan sa bann biro santral, nou pe al lo nivo distrik, nou pe donn sak zofisye en distrik ou de distrik ou trwa distrik pou li kapab okip son bann kliyan, e konn son bann kliyan en pe pli byen. Si oule i annan bokou plis kontak personel, e mon krwar konbinen avek zefor ki nou pou fer pou sa progranm televizyon, mon krwar ki i ava annan en pe plis lefe, akoz mon krwar parey zot konnen SHDC ti anonse ki bann dimoun ki pa an-n-ord nou pe donn zot 6 mwan pou kapab remet keksoz an-n ord e nou krwar ki apre nwa vwar en pti pe ki la sitiasyon, ki fodre nou fer, e mon krwar ki ver zen tou keksoz i ava vreman an mars e mon krwar ki tou nou bann fanmir i ava vreman vwar e santi benefis ki sa proze si oule ki form parti en konponan polisi lakaz pou aport zot, e mon krwar pou kapab maksimiz benefis ki tou dimoun i kapab gannyen. Mersi.
Msye Speaker, eski minis pann dir nou ki ler dimoun i pran mwens letan pou pey son loan vedir i deza pe fer en savings e se sa benefis ki sa fanmir i gannyen, zis pou kapab ed lonorab Chow. Mersi bokou.
Konportman lonorab Chow i pa tonm dan responsabilite minis. Me si minis i oule fer komanter san tous onorab Chow, i kapab.
Msye Speaker baze lo nou kalkilasyon, les mwa donn zot, mwa fer en done, mon krwar ki baze lo nou kalkilasyon bann benefis, si bann repeyman i reste parey i ete ozordi, ki nou konnen ki definitivman i pou ogmante, nou pou annan nou bann fanmir dan group nimero 1 ki pou sov zot anviron R40,000 o pwenn vi lentere, nou annan group limero 3 ki pou sov li anviron R22,000 o pwenn vi lentere, nou annan group nimero 4 ki pou kapab sov li si oule anviron R11,000 o pwenn vi lentere. Mersi.
Msye minis, parey ou konnen i annan plizyer nou bann dimoun dan bann distrik ki benefisye avek bann pti loan ki ganny apele housing improvement loan, eski sa kategori dimoun pou osi benefisye par sa bann revizyon dan lentere. Mersi.
Msye Speaker, housing improvement loan i tonm direkteman anba en lot kategori. Sa lentere i tel akoz loan limenm i ba, akoz sa scheme i osi an plas, akoz an menm tan pa zis SHDC ki ganny servi pou sa bann loan, mon krwar nou konnen ki bann labank komersyal prensipalman Savings Bank i fer en kantite zefor dan sa domenn. Mon pou napa sif me i kler ki Savings Bank lannen pase sa bann to lentere 10% in fer en kantite zefor pou kapab ede e nou pe ankouraz zot pou kontinyen ede, nou krwar ki nou annan osi lentansyon osi diskit en pe pli profon avek leres bann labank komersyal akoz letan ou pran ou en loan R20,000, R25,000, 10,000 15,000 roupi, 10% ou 8% ou repey li dan 2an, dan 3an. I pa vin vreman en kantite larzan ki ou repeye koman lentere. Sa ki enportan avek sa proze se bann loan a lon term, bann loan ki en pe pli gran a lon term akoz letan en loan in sot R100,000, ou bezwen si oule i pran en pe letan pou peye ou bezwen pey en sonm konsiderab e ou lentere i form en konponan tre-z enportan ladan. E mon krwar ki an zeneral, mon krwar noun vwar osi ki koman en polisi gouvernman, noun osi pou lezot aktivite ekonomik lakaz, bann ki al dan labank komersyal, noun vwar osi ki bann to lentere dan bann labank in osi desann atraver polisi gouvernman e osi lentervansyon labank santral. Mersi.
Avek sa nou fini avek kestyon pou minis devlopman kominoter e nwa eskiz li parmi nou.
Bon, nou annan en pe letan, si noun pare, nou kapab komans avek motions e si onorab Faure in pare, nou kapab komans avek premye mosyon e mon envit ou pou prezant ou mosyon.
Msye Speaker, an linny avek lartik 64(1) dan nou konstitisyon, mon pe formelman table en mosyon ki demande ki mazorite ki dan nou lasanble ozordi i aprouv lapwentman de lapar sef deta la repiblik Prezidan Rene pou apwent Msye Alain Butler Payette koman anbasader. Msye Speaker, i ava fer dezyenm fwa ki en tel prosedir i ganny repete. Mon rapel ki nou ti swiv menm prosedir ler nou ti aprouv lapwentman Msye Claude Morel.
Msye Speaker I beg to move that this House resolve to approve the appointment by the President of Mr Alain Butler–Payette as Ambassador extraordinary and plenipotentiary of the Republic of Seychelles.
Mosyon in segonde, Msye Speaker.
Deba i ouver, okenn entervansyon. Onorab Belle.
Msye Speaker, propozisyon ki Leader of Government Business in fer an form en mosyon pou ki lasanble nasyonal i aprouv nominasyon fer par prezidan Rene den nouvo anbasader pou Sesel dan le non de msye Alain Butler-Payette pou nou dan lopozisyon nou napa okenn obzeksyon. Nou napa okenn obzeksyon pou la rezon ki nou rekonnet e nou apresye lentelizans enn nou konsitwayen, son entegrite, e ler sef de leta i deside ki i oule apwent sa dimoun pou met li, pou fer li reprezant Sesel dan diplomasi gouvernman Seselwa a letranze, mon krwar ki nou merite dan en serten fason rekonnet ki le choix ki in fer set en bon choix. Msye Alain Butler Payette set en Seselwa ki son apwentman i pa en lapwentman politik me plito enn apwentman de karyer, parski i en diplomat de karyer, en dimoun kin travay dan minister zafer etranzer, kin fer son letid e in aprofondir son konsesans dan sa domenn an-n alan asiste des konferans e osi bann kors dan lezot pei. Msye Alain Butler Payette set en Seselwa kin ne an 57 e ki in fer en parkour akademik klasik, in lekol primer in aprann depi standard 1, p.1 angle ek franse. En garson kin fer son O levels, son A levels, in al dan liniversite e ozordi set en garson ki koz plizyer langaz, angle, franse, yougoslav, kreol e mon krwar ki i toutafe normal ki ler nou annan nou dan nou pei e dan ladministrasyon diplomasi Seselwa, en kandida ki annan sa bann kalite, mon krwar i toutafe normal ki nou, nou rekonnet e ki nou apresye sa keksoz.
Msye Alain Butler Payette in elve dan enn sa bann fanmir Seselwa kot paran in toultan dir zot zanfan valer lentegrite, travay dir e a sense of purpose and a sense of belonging ki esansyel dan lavi, e i esansyel dan bann karyer. Mon krwar ki ler nou fer parey mon pe fer pou dir ki nou napa obzeksyon e okontrer nou rekomande lapwentman Msye Payette, se an menm tan par deryer Msye Payette se tou bann Seselwa ki ava annan sa kalib, tou bann Seselwa ki pe travay, tou bann zenn Seselwa ki pe travay dir pour zot kapab arive en zour asim bann responsabilite enportan dan pei, mon krwar ki la set enn de fason ki nou ankouraz dimoun fer sa akoz nou rekonnet menm si i annan diferans politik, me nou rekonnet lentelizans kot i ete, nou rekonnet kot devosyon travay i ete, nou rekonnet kot lwayote i ete, e mon krwar ki an dizan sela mon siport antyerman sa mosyon ki Msye Alain Butler-Payette i vin le o reprezantan Sesel dan la diplomasi Seselwaz a letranze. Mersi Msye Speaker.
Msye Speaker, lo apwentman Alain Butler Payette koman en anbasader, mwan menm mwan personelman lo lonm limenm mon napa okenn kestyon. Mon mazinen ki sa set en swa de la brans egzekitiv e mon mazinen ki nou prosedir in ganny etablir dan nou konstitisyon ki nou bezwen swa aprouve, swa pa aprouve. Me selman lo nou prosedir Msye Speaker, mon annan en rezervasyon e se sa rezervasyon i pli-z-ou mwen baz lo sa prosedir mannyer nou ti swiv li dernyen fwa ler nou ti debat lo apwentman anbasader Claude Morel. Msye Speaker, sa ti en ka de premye enstans, ti le premye fwa nou ti ganny en sitiasyon kot nou pe fer aprouvasyon en nominasyon en anbasader e mon rapel byen nou ti ganny en deba lo nou prosedir ki mannyer nou devret prezant li dan lasanble, ki mannyer nou devret debat li, ki mannyer nou devret konmsi fer nou bann prosedir marse e ti annan en gran debat lo sa issue e alafen opozisyon ti rey sa konsern e ler zot in fini, noun fini nou debat, zot ti pas sa apwentman. Me selman avek bokou respe pou the Speaker of the National Assembly, the Chair of the National Assembly Msye Speaker, ou ti dir nou pou sa voyaz nou pou pas fer li koumsa me alavenir nou pou annan serten prosedir ki pou ganny enplimante pou ki nou pou konnen ler nou annan en apwentman en anbasader, ou annan en appointment document sorti kot State House, kot prezidan limenm, en nomination document si ou permet, dezyenmman i ganny soumet avek lasanble e mon mazinen ki ler i ganny soumet avek lasanble, Clerk li i met son tenm lo la, nou resevwar li koman en dokiman e de ki ou reservwar li koman en keksoz pou trete, la i vin property of the National Assembly e la i vin en keksoz ki nou kapab met lo order paper. Ankor enn fwa ki noun fer, noun servi menm prosedir ki nou ti servi dernyen fwa kot Leader of Government Business ki anba nou sistenm gouvernman nou apel li Leader of Government Business, selman i pa en tit ofisyel sa, i pa en tit ki swiv nou konstitisyon, i plito en whip dan lasanble li, i ansarz sa bann manm mazoriter. I pa ….
… zot lekel kin koup ou seve.
Order. Seve i pa konsern nou deba.
Si mon kapab kontinyen msye Speaker. Nou annan en mosyon ki ganny prezante par Leader of Government Business, e apwentman i sorti kot prezidan. Anba nou sistenm gouvernman, anba nou konstitisyon, leader of government business i pa en lazans pou prezidan nou pei. I pa en lazans pou brans egzekitiv. Alor si i annan en nominasyon, si i annan en apwentman i bezwen sorti direk dan biro prezidan, desann kot national assembly par en kalite dokiman mon pa konnen ki zot pou servi me selman i bezwen annan en manda direk e se la mon sel rezervasyon i plito lo prosedir, i napa naryen pou fer avek kalifikasyon sa zonm. Me selman ankor enn fwa petet Msye Speaker, ou kapab gard sa antet pou lavenir avan nou ganny en lot apwentman, nou dan national assembly ansanm avek ou standing orders committee, nou kapab rezourd sa prosedir pou ki a lavenir sa i ganny rektifye. Mersi.
Mon repons i tre senp kant menm ou pann lev en point of order. Nou standing orders i annan provizyon anba order 29 okenn manm i kapab leve en mosyon pou rod desizyon lasanble lo okenn size. Ki narive la, en onorab ti kapab en lot osi, in lev en mosyon pou rode si i kapab ganny laprouvasyon lasanble. Ki mannyer in fer li, in fer li atraver en mosyon, so lo konstitisyon, lo standing orders, mon satisfe prosedir i an-n ord. E sa pwen si government whip oubyen chief whip, sa pa tonm la. Bon, onorab Payet.
Msye Speaker se egzakteman sa pwen ki ou fek leve ki mon ti pou klarifye avek onorab Gill. I bezwen annan en dimoun ki anmenn sa mosyon. Onorab Gill i pa kapab krwar pou dir Clerk ki pou anmenn sa dan lasanble. Se en manm lasanble ki pou anmennen. I ti kapab Msye Faure, mwan menm oubyen en lot dimoun. Petet i pa satisfe akoz nou ki pe anmennnen, petet ti fodre ganny anmennen par lopozisyon.
Msye Speaker, mwan osi mon ti annan lentansyon lev en pti pwen lo sa kestyon prosedir e personelman mon krwar ki lonorab Gill in annan toutafe rezon lo sa pwen. Mon krwar ki fason ki nou pe fer li, i pa vreman set en standard ki paregzanp ki mannyer prezidan ki egzekitif, li i fer en kominikasyon avek lasanble nasyonal ki en lezislatif. Nou vwar ler i annan lalwa pou pase, en minis, Attorney General i ekri, i met son non e minis i vin prezante e nou vote.
La nou annan en sitiasyon …
Onorab Chow, mwa permet ou donn ou lopinyon, selman monn fini pran en ruling lo sa.
Msye Speaker, be nou pe koz lo lapwentman, nou pa pe koz lo ruling.
Lo prosedir noun fini avek sa, si oule koz lo son apwentman ou kapab.
Msye Speaker, be si nou oule donn merit son apwentman nou bezwen osi koz lo fason sa apwentman i ganny fer. Nou pa pe dir pou dir sa fason in ganny fer i absoliman ilegal.
Then I am calling you to order. Monn fini dir ou prosedir in fini etabli. Ou kapab koz lo apwentman si oule.
Msye Speaker dan sa ka mwa senpleman dir ki mon napa lentansyon pou vot pou Msye Alain Butler Payette.
Kel domaz msye Speaker akoz en senp pti kontrayete, en lonorab dan lopozisyon pou senpleman pa vot an faver msye Payette kin ganny dekri par sa vreman travay for, son senserite, son bann bon kalite ki i annan e zisteman sa ki mon pe dir, in ganny dir avan par lonorab Belle, lider parti demokratik pou le moman dan lasanble.
Msye Speaker, Msye Payette san dout nou konvenki i pou fer travay ekselan pour Sesel e mwan a sa menm moman la, mon pe vwar dan li si oule dir the late minister kin kit nou akoz se osi avek gidans minis de St Jorre ki msye Payette osi in travay pandan tou sa letan e mon pe vwar si oule dir sa zonm determinan pe pare pou travay san ses e vreman anmenn bann fri ki ava bon pou nou pei. Dan sa sans avek son bann kalifikasyon ki noun dir i annan e sa determinasyon mon panse ki nou pa devret al pli lwen ki sa e mon tia va demann lonorab Chow pou revwar son pozisyon e vot vreman an faver sa mosyon pou Msye Payette vin anbasader pou Sesel. Mersi
Msye Speaker, dan lemonn travay msye Alain Butler-Payette in touzour ganny asosye avek minister Foreign Affairs. Koman en career diplomat pandan sa 12an, in montre ki i enn onm tre talante, en hardworker, kin tenir plizyer pos dan minister Foreign Affairs e i resaman i ti special advisor pou minis. Koman special advisor sa i vedir travay tre pros ek minis e mon krwar sa ki tre enportan lapwentman Msye Alain Butler Payette i pou garanti continuity, continuity i touzour tre-z enportan sirtou dan lemonn diplomasi e mon asire ki Msye Payette i ava kontinyen sa bon travay ki the late minister ti fer e sa mon krwar i keksoz pli enportan pou son appointment. Mon konvenki ki Msye Payette i a fer en bon louvraz. I reste mwan zis pou mwan dir li good luck, Sesel i ekspekte en kantite from him. Mersi.
Okenn lot entervansyon. Si napa nou al lo vot. Tou sa ki an faver lev zot lanmen. 22. Okenn ki kont. 2. Alors sa mosyon in ganny aprouve. E avek sa nou al lo lot mosyon, si son mover in pare e mon envit onorab Bibi pou prezant son mosyon.
Mon pare Msye Speaker. Mon mosyon pe senpleman dir ki lasanble i aprouve ki en inter-agency i ganny etablir pour kapab si oule vwar bann problenm e dilenm child abuse e child neglect dan pei. Msye Speaker, parey ou konnen sa mosyon in la depi lannen pase e nou konnen osi ki child abuse e child neglect in en size kin ganny diskite bokou dan lepase e i ankor pe ganny diskite ziskan ozordi. Nou konnen osi ki i egziste detrwa organizasyon si oule bann divizyon kot i konsern paregzanp probasyon ki deal avek sa sitiasyon. Nou annan social services osi ki en lot seksyon dan minister lanplwa ki deal avek child abuse e child neglect. I annan lapolis ki zwe en rol, i annan NCC ki zwe en rol e nou annan osi petet mon pa konnen eskan ki degre ki CARE i zwe en rol. Me lesansyel Msye Speaker, noun vwar dan tou sa bann seksyon, sa bann organizasyon, sa bann divizyon in toultan annan si oule en serten lager si oule, ou trouv enn pe mont lo lipye kanmarad, lot i krwar li i ansarz sa e finalman problenm pa ganny rezourd akoz bann divizyon ou bann organizasyon ki sakenn i zwe en rol pe vwar pou dir enn pa pe fer son louvraz ouswa enn pe pran louvraz ki devret fer par en lot seksyon. E se pou se rezon ki monn demande ki dan sa ka petet ti a pli bon si nou annan en lotorite ou en lazans kot tou sa bann seksyon ki pe pran ka pou le moman, ki pe divize, ki kordinasyon pa marse ki petet zot ti a vin en sel group ki nou tia pran ekspert dan sosyal, ekspert dan probasyon, ekspert dan menm lopital i zwe son rol, ekspert kot lapolis e ki tousala ti a va vin anba en sel twa e petet pou regard sa sitiasyon child abuse e child neglect isi. E bokou fwa noun tann bann lentervansyon kin vini lo radyo kot bann dimoun in koze pou dir menm parfwa ler zot met bann sitiasyon lapolis, keksoz pa ganny fer, sitiasyon pa ariv an kour e akoz. E bokou fwa noun war ki sa bann sitiasyon pa ganny rezourd. Petet rezon prensipal se akoz lafason ki sa keksoz i ganny aprose, akoz child abuse e child neglect i bann keksoz ki personelman mon krwar i devret ganny deal avek par bann profesyonnel, par bann ekspert. Mon pa krwar pour le moman nou annan sa bann dimoun kalifye ase pou kapab asiste e rezourd sa problenm. Mon o kouran Msye Speaker ki ti annan bann ekspert ki tin vini lannen pase pou vwar ankor pou sey kapab aranz si oule en organizasyon pou kapab rezourd ouswa si oule apros sa problenm child neglect ek child abuse. Me ziskan prezan Msye Speaker, mon pa krwar e mon pa asire si sa in nobou ganny aboutir.
Me i annan en lot keksoz ki mon tia kontan fer resourti. Noun koz bokou lo child abuse e child neglect me i annan osi sa sitiasyon kot nou annan sa si oule nou apel sa abuser e sa fanmir limenm kin ganny tromatize e sa pou le moman i pa pe ganny touse ditou. E tousala mon krwar si nou annan en agency petet nou ava annan nou en fason kot i ava annan what we call en family centre ki ava vwar lafason ki sa fanmir i ganny tromatize depi son zanfan, depi sa abizer limenm li i kapab pli malad ki sa zanfan e i annan sa madanm osi. Tousala ansanm, petet i en sitiasyon ki devret ganny vwar. Mon pa konnen lafason ki nou pou kapab get li, me mwan monn met li la koman en konsern. Monn anmenn li koman en mosyon akoz mon krwar i pe tous tou dimoun Sesel e petet gouvernman limenm i pou bezwen asize vwar ki fason ki pli bon fason pou apros sa sitiasyon e gouvernman i bezwen asize revwar limenm, fer en letid dan ki fason nou krwar sa lazans i devret ganny etablir. Me sa ki konsern mwan, finalman se rezilta ki enportan. Se rezilta pou nou rezourd sa problenm, rezourd sa dilenm child abuse e child neglect dan Sesel. E se pou se rezon ki mon krwar sa mosyon in ganny anmennen kot tou dimoun ki dan sa lasanble i ava annan, mon konnen i ava annan i a kapab donn zot kontribisyon e vwar dan ki fason petet nou kapab aborde ouswa aprose pou kapab rezourd sa problenm child abuse e child neglect dan Sesel. E rezon monn anmenn sa se pou nou kapab diskit o profon lo la e petet apre les avek gouvernman pou limenm li fer son letid pour vwar ki mannyer nou kapab abord sa size. Mersi.
Okenn ki segonn sa mosyon, onorab Gill.. Deba i ouver, onorab Charles
Msye Speaker, pandan sa 3 dernyen lannen sa size labi zanfan dan sa pei in en size kin vreman ganny en latansyon vreman spesyal e entans par minister lanplwa e zafer sosyal osi byen ki lezot lazans ki travay avek zanfan. Msye Speaker, si nou rapel byen lannen pase sirtou, minister lanplwa e zafer sosyal an kolaborasyon avek lezot lazans ki travay avek zanfan ti sorti avek en progranm byen senp e tre serye atraver bann seri kanpanny piblisiter tel ki lektir piblik, spots e deba lo televizyon, diskisyon e entervyou lo radyo e tousala ti annan pou fer avek ledikasyon e pou osi konsyantiz lamas lo sa size labi zanfan. Anplis ki sa msye Speaker, en nimero telefonn spesyal pou naryen ti ganny met a dispozisyon tou dimoun, ki swa en vwazen, en manm piblik oubyen en manm lafanmir ki krwar ki zanfan dan sa lanvironnman ki monn mansyonnen pe ganny neglize oubyen abize pou zot kapab raport sa sitiasyon. Si ou permet mwan msye Speaker, mwa lir sa nimero telefonn ki an-n operasyon depi 8er bomaten ziska 6er diswar lendi ziska vandredi e sanmdi 8er bomaten ziska midi. Sa nimero telefonn i 322626.
I malere Msye Speaker ki parler nou mank lenformasyon e nou pa esey fer fason pou nou rode. Ki nou fer, nou zis dir sa ki nou krwar i annan. En inter agency committee ki apel komite pou proteksyon zanfan ti ganny etablir an 1995 avek reprezantan sorti dan tou minister e lorganizasyon ki travay avek zanfan. Rol sa komite Msye Speaker, se sirman pou regard e swiv byen bann prosedir ki egziste pou travay avek bann zanfan ki ganny abize e pou propoz e an menm tan reviz bann prosedir lezot ler zot krwar i neseser. Sa inter agency committee Msye Speaker, i osi travay lo bann fe dan en ka kot en zanfan i ganny abize e kot diferan minister e lorganizasyon i enplike. Komite dan bann ka parey i etablir bann gidans pour ki sak lazans i annan konesans lo prosedir ki sakenn i annan.
Mwa donn en legzanp Msye Speaker. Si en lekol i vwar sinny ki en zanfan i kapab pe ganny abize seksyelman, lekol pou preferableman refer sa ka avek direkter servis sosyal ki an retour i pran kontak avek lapolis e la zot komans zot envestigasyon ansanm. Direkter servis sosyal apre i konsilte lezot lazans pou kapab deside ki bann aksyon apropriye pou zot pran. Kot bann ka ki pa kapab ganny rezourd, direkter servis sosyal i apel sa ki zot dir en case conference kot zanfan ki ganny abize e son paran i kapab asiste. Apre ki bann envestigasyon inisyal oubyen case conference parey leka i ete, sa zanfan i ganny refer avek NCC pou ganny terapi neseser. Sa i tre enportan pour ki sa zanfan abize i ganny ede pou sorti dan sa troma an menm tan ki son fanmir osi i ganny konseye e ed neseser i ganny donnen lo meyer fason pou kapab fer sa zanfan abize oubyen sa zanfan kin ganny afekte reganny adapte dan son fanmir e dan son lanvironnman. Pour ki tou keksoz i mars an perspektiv e byen sa inter agency committee in fer en gid ki annan tou prosedir bann lazans, osi byen ki prosedir ki pou ede ant bann diferan lazans. En komite adzwen avek en tre o nivo, sa komite i apel proteksyon zanfan in osi ganny etablir pou verifye e aprouv prosedir pou proteksyon zanfan an kolaborasyon avek sa inter agency. Sa komite ki mon pe koz lo la i ganny chair par minis lanplwa e zafer sosyal e i enkli minis ledikasyon e kiltir, minis lasante, chairperson e patronn NCC, sef ziz, atorni zeneral, konmisyoner lapolis, sekreter prensipal lasante ek son technical advisor, sekreter prensipal minister ledikasyon ek kiltir, sekreter prensipal minister lanplwa e zafer sosyal, direkter zeneral pou zafer sosyal e son direkter. Me sa ki mon tia osi kontan e swete ki lo sa komite en reprezantan legliz ti a osi ganny enkli. San menm sa o nivo komite ki nou pe rode, i deza egziste. Sa komite o nivo Msye Speaker, i osi konsider lezot laspe an koneksyon avek labi zanfan e sa se etablir bann pwen kontak dan sak minister e lorganizasyon ki responsab pou reservwar e deservi travay an direk avek zanfan kin ganny abize oubyen zanfan kin ganny afekte. Sa komite o nivo in osi aprouv training lo sa gid ki zot in prepare pou bann travayer sosyal e lezot lazans ki travay avek zanfan e sa i enkli bann counsellors dan lekol, dokter e ners kin ganny idantifye koman zofisye proteksyon zanfan, travayer probasyon, lapolis, reprezantan biro atorni zeneral e zidisyer.
Msye Speaker, apre ki monn montre ki i deza annan sa inter agency committee ki nou pe rode, en kantite travay osi in ganny fer lo sa size labi zanfan oubyen zanfan kin ganny afekte, par bann minister e lazans konsernen. Mon ti a kontan san dout pran sa lokazyon pou lans en pti pwen refleksyon pou tou dimoun dan sa lasanble e bann dimoun deor. Ka labi zanfan i konsern tou dimoun, sa bann paran ki kit zot zanfan anba 10 zan dan lakaz aswar ler zot al disko, sa bann ki fer en zanfan 8 an vey en zanfan 2 zan, sa bann gro betiz ki ganny dir dan lakour pou naryen ditou, sa bann lager ki arive apre konsomasyon lalkol, sa bann zenn paran ki kit zot pti zanfan avek vye granmanman oubyen vye granpapa pou al disko aswar oubyen pou al fer lezot keksoz. Msye Speaker, sa nou pe sey fer en fason pou nou kapab edik zot. Mon konnen ki gouvernman pe fer en kantite, e mwan mon pa pou siport sa mosyon msye Bibi. Mon tia siport li selman si i demann gouvernman pou kontinyen entansifye son zefor an relasyon avek son mosyon. Mersi Msye Speaker.
Msye Speaker, mon krwar lentervansyon madanm Charles in donn si oule lesplikasyon detaye e in met bann nide, bann argiman pou montre akoz ki mosyon orizinal table par onorab Bibi i pa fer sans e i devret ganny amande oubyen i ganny defet dan son totalite. Sa ki mon krwar onorab Bibi in manke pou fer ler in ganny en nide aswar, kekfwa avan yer swar se vwar realite, fer en pti pe resers, rod en pe lenformasyon pou regarde si sa ki in vwar oubyen sa ki in reve i vreman egziste dan realite Sesel oubyen dan realite tou lezour.
Prezantasyon lo son mosyon i dir nou i konnen ki i annan diferan lazans ki egziste, diferan lazans ki deal avek zanfan, ki fer fas avek bann problenm abize oubyen ganny neglize e dapre li dan son pwenn vi pa egziste en kordinasyon ant sa bann lazans e ki dan son pwenn vi i annan bann enstan kot bann diferan lazans in mars lo lipye kanmarad ler zot pe sey fer mannyer adres bann problenm child abuse, labi zanfan oubyen bann zanfan ki ganny neglize. I dir mon pa sir si en tel liyezon travay i egziste ant sa bann lazans e i dir mon pa konnen ki mannyer nou kapab get li, ki montre klerman ki i mank lenformasyon e i osi dir ki gouvernman i bezwen asize pou regarde ki mannyer i kapab rezourd sa problenm. Sa ki mwan mon konnen, madanm Charles i konnen, sa ki bokou de nou i konnen se ki gouvernman in fer son travay. Se ki bann lazans ki travay avek bann zanfan in fer bokou plis ki sa ki limenm li i kapab mazinen in kapab arive. Alor si i vre ki sa problenm ti egziste, i vre ki i ti egziste i annan en bon pe letan ki montre ki realite ki msye Bibi pe koz lo la i pa realite ki egziste ozordi, akoz en inter-committee ki parey i pe dir dan son mosyon in fini ganny set up. En liyezon kordinasyon travay, en antant travay ant bann diferan azans i deza egziste. Mwa dir li kin arive. Sa kin pran linitiativ dan sa direksyon se byensir gouvernman atraver minister lanplwa e zafer sosyal. Sak sa bann lazans ki travay ek bann zanfan in ganny zwenn ansanm, in ganny mete ansanm e sa bann lazans sakenn in travay lo en manual lo en prosedir lo ki mannyer zot pou entertain parey son mosyon i dir oubyen ki mannyer zot pou adres bann problenm ki konsern labi oubyen zanfan neglize. Sak sa bann lazans, NCC, lapolis tou sa bann ki i nonmen i konnen egzakteman ki bor son travay i konmanse, ki bor i fini, ki son lobzektif, ki i pou fer dan tel ou tel sitiasyon. Sa in deza ganny fer e zot in deza ganny met ansanm lo en komite ki ganny dirize ki tonm anba si oule responsiblite minister lanplwa ek zafer sosyal. Savedir sak komite, sak lazans i konnen ozordi ki son lobzektif, ki i annan pou fer dan tel ou tel sirkonstans ki konsern labi zanfan. Sa lo en nivo. E teknikman pou fasilit keksoz, sa bann konmite sa bann lazans dan zot bann realite spesifik, dan bann diferan sirkonstans spesifik, zot in travay lo en manuel kin ganny soumet avek en lotorite pli o ki madanm Charles taler in koz lo la lo sa konmite ki enkli ki ganny chaired par minis lanplwa e zafer sosyal ki enkli minis ledikasyon, ki enkli minis lasante, ki enkli atorni zeneral, ki enkli sef ziz, ki enkli PS lasante, ki enkli konmisyoner lapolis, ki enkli tou bann top dimoun ki dan sa bann lazans ki deal avek zanfan. Ki vedir msye Bibi, i pa kapab annan en lot metod travay pli adekwa, pli efikas posib pou kapab regard sa problenm ki oun site dan ou mosyon. Sey dir mwan ki lot metod ki ou krwar tia kapab adres sa problenm ki egziste. Dan ou prezantasyon ou dir mwan ou pa konnen ki mannyer Mwan mon konnen, gouvernman i konnen akoz oun fini adrese.
Alor dan nenport problenm, madanm Charles in donn en legzanp, si i ariv en problenm ki ganny detekte kot lekol, kot lekol i annan en focal point, minister ledikasyon in idantifye en mekanizm, in met an plas en sistenm ki ler en sitiasyon i arive kot lekol, lekel sa dimoun ki ganny called lo plas pou deal avek sa zanfan e sa ka detekte kot lekol, ki a son tour i bezwen li refer sa ka direkteman avek servis sosyal. Si i ariv lopital, lopital Victoria minister lasante in etablir en focal point. En dimoun in ganny etablir in ganny mete pou deal avek en bann problenm ki sa dimoun li i ofe, i konnen prosedir ki egziste, dapre manual dapre son sistenm travay kin ganny definir par minister lasante ki a son tour i ava kapab relye, oubyen fer relasyon, oubyen kordinasyon avek bann lezot lazans. Ou war problenm msye Bibi, ler mon pe koze i pa tande. Sanmenm ou pa konnen ki pe pase.
Sa boug i annan floor i kapab koze, mon kapab sorti ale si mon oule.
Me mon tia kontan ou latansyon.
Ou lib pou koze ou.
Me mon tia kontan ou latansyon akoz ou anmenn en mosyon ….
Ki ou problenm be koze ou …
Ou anmenn en mosyon ou vin fatig lasanble avek en keksoz ki deza egziste.
Msye Speaker, sa boug i annan en problenm,
(several members talking at the same time)
Msye Speaker, mwan mon annan en problenm ek li, akoz li in anmenn en mosyon ki monn bezwen fer resers pou li.
Ekoute, ou annan parol ou pe koz lo merit bill, si i pe ekoute pa ekoute sa en lot kestyon.
Mon pa kontan sa latitid akoz si i pa pou enterese, i pa anmenn bann keksoz ki pou fatig mwan pou al fer resers pou li.
Ou pa tia koz lo la, akoz oun al fer resers. Speak to the Chair, ou pa koz ek mwan koz ek li.
Mon pe koz ek Chair atraver ou pou ou al fer enpe resers apre ekoute.
Tipik 206 zan retar sa.
Kekfwa dan prinn de frans anler kot ou.
Ok onorab Bibi. Bon nou pou pran en break la ziska 11 er.
Nwa repran nou deba lo mosyon lo child abuse. Les mwan met en pti lord avan nou rekomanse. Sa mosyon son lobzektif finalman se size child abuse and neglect. Enn bann mwayen pou fer sa in ganny mete dan sa mosyon se etablisman sa agency. Bon, remark onorab Esparon ki onorab Bibi pa pe ekout li, pou le moman mon pa konsider sa personnel, ni ofansiv. Me strikteman onorab Bibi, selon Standing Orders i pa oblize ekout li, malgre ti a preferab menm si ou pa dakor avek son pwen vi, koman en sinny respe e sirtou responsabiliite koman mover sa mosyon ti a preferab ki ou ekout pwenn vi lo ou mosyon. Avek sa mon ti a kontan nou retourn lo kestyon merit sa mosyon ki in ganny mete lo sa mosyon. E deba i pa lo mover motion i lo child abuse. So onorab Esparon si ou ti kapab repran dan sa deba.
Mr Speaker lobzektif mosyon i demande ki lasanble i adopte en rezolisyon ki demann pou set up en inter agency. Akoz, e la i dir akoz, sa vedir rezondet sa mosyon se demann lasanble pou fer zot rezolisyon lo sa setting up sa inter agency. Mwan mon pe dir ki sa inter agency in deza ganny set up. E tou mon entervansyon avan akonpannye par lentervansyon madanm Charles i montre ki sa inter agency i deza egziste. Mon pou kontinyen pou sey fer montre ki mannyer sa inter agency i egziste dan la pratik pou ki a la fen dizour nou a montre pou dir sa mosyon ki son lobzektif se set up sa inter agency pa debout, e se pou sa rezon avek tou lonnekte monn anmenn enn ki pou paret enn ti pe pou fer zistis msye Bibi sinon mon ti a zis demann mon bann lezot koleg annou vot kont. Me le fe ki mon konpran lide deryer lespri msye Bibi pou anmenn sa mosyon akoz mwan osi atraver bann deba bann latab ronn kin fer lo televizyon noun vwar ki i en problenm ki ronz pei si oule ki pe afekte pei e i enportan ki koman en lasanble nou donn nou serten kontribisyon ki mannyer nou kapab adres sa problenm. Sa problenm se labi zanfan, child abuse avek neglect. Dan sa propozisyon anmennen dan mosyon pou set up sa inter agency ki nou dir i egziste, prezan mon ava dir ki sa komite, sa bann komite sa inter agency work i pa zis lo sa nivo zis bann o personnaz dan sa bann agencies. Dan premye enstan i annan sa komite ki pli teknik ki vwar plis lo bann laspe bann travay bann relasyon travay tou le zour ant bann agencie. e i annan menm posibilite ki bann agencies antre zot atraver setting up sa komite, zot konnen egzakteman ki bann prosedir bann lezot agencies. Sa vedir si mwan mon pe reprezant minister lasante mon konnen ki egzakteman ki prosedir i egziste dan minister ledikasyon, ki egziste kot la polis, ki egziste kot N.C.C etsetera. Sa vedir i montre dan laktyalite tou sa laspe sa lanpler ki msye Bibi i le donnen deryer son lespri ki mon pe sey lir, rezondet son mosyon, i egziste. Prezan si sa bann komite teknik ki tonm anba parasol MESA, in kapab asize fer en manual prosedir byen kler ki mannyer sakenn de zot pou travay e ki bann relasyon ki egziste antre zot, sa in ganny fer. Ki i vedir ki bann problenm ki egziste dan laktiyalite tou le zour i bezwen kapab ganny solved par relasyon e korperasyon travay ki bezwen egziste ant sa bann diferan agencies. Prezan sa i pa reste la i al lo en nivo pli o prezan, sorti lo sa laspe teknik travay sa komite mont lo en komite pli o ki a regard sa laspe polisi an se ki konsern child neglect e abuse.
Msye Speaker ou menm ou, ou vwar ler ou regard en problenm ki parey nou pe soulinnye, parey Msye Bibi pe prezante mon vwar li i en sistenm kin ganny etablir ki pragmatik, ki reflekte ou kapab adres bann problenm ki monte tou le zour. Ou annan ou 2 nivo komite, enn lo nivo teknik ki deal avek bann transaksyon tou le zour, prosedir eksetera, apre ou annan enn ki pran bann nivo polisi e ki osi vwar bann travay bann komite teknik. E sey dir mwan si a ou avi ou pa vwar li ki i fer sans e ki sa problenm i devret kapab ganny adrese. Pou nou tou presan, mon krwar i fer sans, i fer sans akoz sa komite ki pli o, i vwar travay sa bann komite teknik e an plis ki sa lo kestyon polisi zot la pou vwar diskite, regard sa bann dimoun ki lo sa komite, kit sa komite teknik vwar bann dimoun anler i ankli tou, reprezantan tou lazans kosernen. Ou pa pou bouz komisyonner la polis, ou pa bouz sef ziz, ou pa pou al bouz minis ledikasyon, ou pa pou bouz sa bann dimoun pou vin diskit rubbish ou bezwen pe adres problenm, ou vwar. E se pou sa rezon mon dir ki gouvernman atraver minister lanplwa in fer en kantite, mon krwar mwan mesaz ki pa sey dir msye Bibi, se ki i kler ki mekanizm pou adres problenm child abuse e neglect i egziste. Msye Bibi pou dakor avek mwan ki mekanizm, sistenm etablir dan li menm li i pa kapab rezourd problenm dan li menm li. I demann prezan bonn volonte travay tou sa bann dimoun ki lo bann komite teknik koman bann dimoun lo komite. Sa vedir ki i bezwen travay sa komite pa bokou letan ki in etabli me sa relasyon travay zot a bezwen devlope leksperyans ki zot a gannyen i a fer ki sa problenm child abuse avek neglect pou ganny adrese pe ganny adrese e nou espere nou espekte tou endikasyon statistik i montre ki sa sitiasyon pe ganny deal avek. Byensir en sitiasyon child neglect ek abuse ki menm si in ganny met, komans ganny met ouver dan dernyen 5 an in egziste tou dilon lavi Sesel. Msye Belle ki pli vye ki mwan i a konnen dan son bann letan zenn ki sa in toultan egziste. Nou ler nou al dan tradisyon listwar Sesel nou konnen pou dir sa dan bann relasyon enteraksyon sosyal sa in toultan egziste. Sa ki pann arive se ki personn pann koze vin piblik pou dir sa sitiasyon i egziste e annou fer en zefor nasyonal pou nou sey kapab eradicate sa. Si mon pa tronpe mon rapel konmsi ti annan en latab ronn ki msye Bibi ti partisip lo la, selman mon pa recall ki tenm egzakteman.
Msye Speaker dan sa menm sa lespri ki mwan monn table sa amannman ki fer bokou plis sans ki nou pe demann prezan en travay konzwent, plis zefor i ganny mete, gouvernman avek bann lezot agencies, pou entansifye zot zefor pou fer sir ki sa problenm child abuse ek neglect i ganny deal avek ziska ki i ava ganny eradike konpletman. Alor i fer bokou plis sans ou a dakor avek mwan, i fer bokou plis sans amannman ki noun anmennen ki mosyon ki egziste. Mon pann oule pran sa lapros kot nou fou kalot konpletman mosyon msye Bibi, nou nou krwar, mwan personnelman mon krwar i annan serten merit, merit lefe ki in oze anmenn sa problenm ki egziste lo latab lasanble nasyonal pou diskisyon. Mon pran sirtou son rezondet akoz nou bezwen set sa komite sa vedir pou adres sa problenm child abuse avek neglect, ki nou tou nou konnen i egziste ki nou tou nou bezwen donn en koudmen pou sey eradike parey madanm Charles i dir i pa zis en kestyon bann travay komite, bann paran i annan en travay ekstrememan plis enportan pou zwe dan fer sir ki sa problenm i ganny adrese. E mwan Msye Speaker lo sa not mon ti a kontan dir ki mon pe formelman move mon amannman e mon demann lasanble pou konsidere, mersi.
I annan okenn ki pe segonn sa mosyon amannman.
Mr Speaker mon segonn sa amannman.
Deba la i lo sa amannman kin ganny propoze, si zot dakor si zot pa dakor avek. Onorab Belle ou ti le koz lo ……
Mon ti a kontan tann formelman sa amannman dan labous…
Me in fer.
Msye Speaker, ler mon get la diferans ant lamannman kin ganny propoze ek mosyon limenm e ler monn ekout mover mosyon orizinal e answit entervansyon serten manm dan mazorite lo sa size, mon konvenki ki sa mosyon orizinal i annan en kantite plis valer e lenportans ki nou pe panse. Akoz mon dir sa. Lamannman i dir ki gouvernman e lezot lazans entansifye zot lefor pou konbat dilenm child abuse e neglect. Mosyon orizinal i demande ki en inter agency i ganny set up pou get problenm ki pe ogmante zot dilenm child abuse, child neglect. Dan bann entervansyon ziska aprezan mon pann tann personn kin obzekte sa mo increasing dilemma, alor mon le pran konm kwa ki nou aksepte ki nou annan en problenm ki pe vin de pliz an pli ogmante. Msye Speaker sa bann issue parey child abuse, bann social issues i toultan annan en difikilte pou konpran si dan en serten moman done i annan en ogmantasyon dan sa problenm oubyen nou annan en pli bon fason pou detekte sa problenm. I annan touzour bann argiman parey maladi AIDS konm kwa ki pa neseserman i pe ogmant en kantite me i posib ki bann lazans medikal pe nobou kapab dekouver li pli byen. Sa sitiasyon osi nou pa tro kler si i annan en ogmantasyon sa problenm child abuse, oubyen ki sosyete in ariv en staz prezan nou nobou detekte plis. Me sa ki nou konnen se ki nou annan en problenm lo kestyon solisyon sa child abuse. Alor ler mosyon orizinal i demann en inter agency ki diferans i annan avek ki egziste konmela. Noun ganny prezante par lonorab madanm Charles tou bann keksoz ki gouvernman in met anplas pou deal avek sa problenm e napa enn ant nou ki deny sa. Me selman mon difikilte avek prezantasyon lonorab, se ki konmsi i pe donn lenpresyon ki si nou annan en problenm ki egziste lo sa issue child abuse se pa sa bann fason sa bann metod ki gouvernman in set up ki problenm. Problenm i avek son problenm, par egzanp i dir ki telefonn in mete me dimoun pa servi. Msye Speaker mon krwar petet pou nou eksplik sa sitiasyon en pti metafor ti ava tre anplas. Mazin ou en departman divizyon transpor lo later i deside fer en rigol pou fer delo pas ladan, 2 zan plitar dimoun i fer lakaz pli o i bar miray i bar landrwa kot delo i desann, sa rigol in ne pli ganny delo pou antre ladan, delo i pas en lot landrwa i al devid pli lwen. Nou kapab vini dir, Msye Speaker be rigol i la, akoz sa delo pa vin ladan. Nou bezwen gete ki sirkonstans nou pe pase, nou pa realize ki par lao lakaz in ganny fer ki pe bar sa delo pou li pa pas dan sa rigol, nou bezwen sanze. Msye Speaker onorab Esparon in eko preski menm lopinyon i dir gouvernman in fer son travay. I vedir ki si keksoz pa marse pa gouvernman la fot.
Msye Speaker noun ganny dir ki i annan en kantite komite, komite kin ganny fer pou deal avek sa bann problenm. Mwan personnelman mon krwar san menm sa nou problenm. Nou annan en kantite komite. I annan en lekspresyon ki dir si ou annan en bon lide donn li avek en konmite e i a ganny detri, e sa i en lekspresyon tre vre parske mwan osi monn ganny lokazyon sit lo bann komite kin pran bann bon lide apre in fer gasi avek e zanmen noun arive abouti a de solisyon. Alor sa propozisyon orizinal ki demann en inter agency, akoz i diferan. I diferan dan lesans ki en agency i fer aksyon i pran mezir ki neseser pou ganny pran. Par egzanp i fer sir ki bann dimoun ki fer child abuse i ganny detekte, prosekisyon i ganny fer, mezir i ganny pran pou ed sa zanfan sa viktim e tou sa bann keksoz i kapab fer. Nou pran en legzanp e nou tou nou get CNN byen souvan nou war Lanmerik zot ti annan en gro problenm e zot ankor annan en problenm drug trafficking. Lanmerik i annan FBI ki lapolis, i annan lapolis lokal dan bann leta, dan bann lavil, i annan CIA ki fer lentelizans, tou sa bann zans, personn endividyelman pa ti konnen ki mannyer pou deal ek sa problenm. Alor zot ti deside kree en agency, zot ti apel sa drug enforcement agency. Ki sa agency i fer, sa bann dimoun ki anploye dan sa agency i sorti dan bann lezot lazans i vin travay la, akoz pou li nobou kapab fer bann korperasyon avek sa bann lazans. Me sa agency ki i fer, i pourswiv sa bann zans i al rod lenformasyon i prosekit zot i fer tou bann keksoz ki neseser pou nobou kapab solve sa problenm. Byensir zot ti kapab fer en konmite antre tou sa bann agency asize koz lo la. Me nwa koz ziskan leternite problenm pa pou ganny solved. En agency i demande mwan mon krwar a se moman la. Nou annan tro bokou bann konmite e tou sa bann dimoun ki sit lo sa konmite pou delibere se zot menm zot ki ler en problenm i egziste solisyon ou bezwen apros zot pou ganny en solisyon. Finalman asize koz lo la pa koz lo la, pou bezwen al kot zot. Zot pou bezwen act lo la. Be problenm ki arive se ki ler zot in fini koze dan komite nou napa en lazans ki pou prosekit sa bann sitiasyon, pou fer execute sa bann desizyon oubyen pran bann aksyon neseser pli vit ki posib pou nobou deal avek sa problenm ler i arise. Alor Msye Speaker, mwan mon personelman mon krwar sa mosyon orizinal i annan en kantite merit, nou bezwen get dan sa inter-agency sitiasyon, konman en agency pou pran aksyon, pa en komite. Me dimoun ki pou pran aksyon. Dizon en social worker high repute i vin aploye par agency pou travay. Me li son orizinal louvraz se avek social welfare e i konnen pou dir ler i annan keksoz pou deal avek i al direk bann dimoun responsab pou fer bann aksyon. Me zot pran aksyon sa bann dimoun, zot rod lenformasyon, zot ed sa viktim, zot al prosekit sa bann dimoun ki pe fer sa bann krim kont bann zanfan e zot pran aksyon imedyat. Nou pa espere si en dimoun pou servi en telefonn kin ganny mete, en limero telefonn. Nou al rod en solisyon direkteman par sa aksyon ki sa agency i kapab fer e anmenn sa problenm direkteman kot i devret anmenen e i solve sa problenm, si pou prosekit dimoun, si pou ganny lasistans sosyal, medikal, sikiatrik tou sa keksoz i fer par sa agency me i pran aksyon. Sa le mo fondamantal deryer sa mosyon se en agency pou pran aksyon. E mon krwar pou dir nou devret get enpe pli serye lo la, se pa en kritik dan le sans pou dir tou sa kin fer i useless. Non, sa pa lentansyon sa mosyon, nou aksepte kantite keksoz in ganny fer. Me parey monn dir petet sitiasyon in sanze. Petet nou bezwen en keksoz ki pli direkteman fer aksyon plito ki delibere lo bann problenm. Delibere nou kapab touzour fer, gouvernman i kapab fer, lasanble nasyonal i kapab fer, me aksyon bezwen ganny pran pou nobou kapab solve sa problenm imedyat. E mwan mon krwar pou dir nou devret donn plis konsiderasyon merit sa mosyon orizinal. Msye Speaker, mersi.
Msye Speaker devan nou i annan en size ki enportan. I en size ki annan en lenportans nasyonal e mon krwar ki i annan bokou merit pou lasanble nasyonal debat lo la. Lafason ki msye Georges Bibi in anmenn son mosyon i dir nou ki i oule ki annan en inter agency ki ganny etabli dan pei. Dan son prezantasyon i pann dir nou ki i deza egziste en inter agency oswa sanblans en inter-agency, in donn nou lenpresyon ki napa naryen ki egziste, ki devret ganny etablir dan pei en inter agency. Lo kote mazoriter noun antann madanm Joevana Charles e msye Dick Esparon kot zot in fer nou konpran e in fer nou rapel ki i deza egziste en tel striktir dan nou pei e zot fer nou realize ki lo kote prezantater sa mosyon i napa en ground work, napa homework i napa resers kin ganny fer avan ler kin anmenn sa mosyon. Vwala nesesite alors lamannman kin ganny table par msye Dick Esparon ki in prefere table amannman olye move ki mosyon msye Georges Bibi i ganny defet par en vot apre deba.
Akoz msye Dick Esparon in fer sa, akoz i rekonnet ki i annan en merit dan sa mosyon. I annan en problenm, en problenm nasyonal ki nou bezwen egzaminen. I annan zanfan ki pe ganny abize e ganny neglize. I dir nou ki malgre ki i annan en striktir ki egziste, ki gouvernman e tou bann lazans konsernen i bezwen entansifye zefor pou konbat sa maladi. Mon fek ekout parey zot msye Paul Chow. Msye Paul Chow i sanble pa dakor ek sa lamannman, i pe kontinyen dir ki i annan bokou plis merit ki nou nou krwar dan sa ki msye Georges Bibi pe dir. Msye Paul Chow i al pli lwen, i dir nou sa ki manke se en keksoz parey en drug enforcment agency parey i egziste Lanmerik, DEA. Isi ou bezwen ou en lazans. Msye Bibi i dir ou inter agency, enter azans, msye Paul Chow i dir ou en lazans. I annan en diferans fondamantal ant sa ki le 2 dimoun dan menm kote lasanble pe dir. Ki si sa en enter-azans. Selon mwan en enter-azans i senpleman sa ki sa mo i dir. Vedir ki i annan plizyer lazans ki egziste dan pei ki dan en fason ou dan en lot zot pe travay lo sa ketsyon labi avek bann zanfan. Ki sa swa NCC, minister lanplwa e servis sosyal, lapolis, zidisyer, lekol, minister lasante, minister ledikasyon e kiltir ensideswit. Msye Paul Chow pe dir nou i le kree selman en lotorite, en lazans ki a fer sa travay. Mon pa konnen ki mannyer sa lazans pou ganny apele. Mon ti le zis soulinny ki annan en diferans fondamantal ant sa ki msye Georges Bibi in dir e sa ki msye Paul Chow ki i oule siport msye Georges Bibi pe dir.
Msye Speaker, mwan mon krwar ki lamannman ki msye Dick Esparon in anmennen i korek. Dan zefor gouvernman e bann lazans pou entansifye zot demars pou konbat sa dilenm mon krwar ki enn bann keksoz ki zot bezwen sey gete se ki mannyer pou fer sa inter agency committee ki deza egziste depi 1995 pou fer pou regete si pa devret anmenn plis lazans ladan. Dan tel fason ki pou rann son travay en pti pe pli efikas. I vre ki tro bokou dimoun ki fer lonmnet i gat lonmnet me sepandan si i annan validite dan sa ki nou pe dir la, petet sa i bezwen ganny gete. Bann ekspert i bezwen ganny gete. Letan mon get konpozisyon lazans ki egziste konmela, napa reprezantan bann sosyete sivil tel ki bann NGOs bann lazans non-gouvernmantal, petet LUNGOS ti kapab ganny reprezante lo la. Mon pa war bann reprezantan bann parti politik. Petet sa en keksoz ki kapab ganny konsidere, petet met Msye Bibi limenm dan kote lopozisyon lo sa komite ki deza egziste. Me annou pa dir ki napa naryen ki egziste, annou pa fer krwar napa naryen ki pe ganny fer dan sa pei lo sa kestyon parske i annan bokou ki pe fer dan sa pei. Pa vedir sepandan ki napa naryen ankor ki kapab ganny fer. Mwan setou ki mon ti le dir Msye Speaker, mersi bokou.
Mr Speaker, pou fer lonmnet fodre ou kas dizef, e deplis ki sa ler ou kas ou dizef fodre ou fer sir ki ou dizef pann pouri. Mr Speaker, mosyon ki ganny table par onorab Georges Bibi i dan premye enstan i pe met en la klerte lo en problenm ki nou konnen i egziste dan pei pou bokou letan. I en problenm ki mon kapab dir konmela i pe ganny serten latansyon e bokou plis latansyon ki oparavan. Amannman kin ganny propoze par onorab Esparon i pli-z ou mwen en amannman ki mars enpe kontrer avek sa ki onorab Bibi in dir, right. E ler nou pe fer en debat pou nou balanse tou le de kote, nou bezwen rod en zistifikasyon akfer nou bezwen sa amannman. Dapre onorab Esparon, i dir nou ki gouvernman in deza fer son travay, sa komite i deza egziste inter-agency committee e ki nou pa bezwen fer lezot keksoz parske sa komite i an mars i egziste i annan son board members parey zot in mansyonnen pli boner e vwala. En lot keksoz noun ganny dir bomaten se menm le problenm prensipal avek sa bann problenm labi bann zanfan se ou annan bann ka kot menm si i annan en limero telefonn i pa pe ganny servi manm piblik pa pe servi sa bann keksoz kin ganny mete a zot dispozisyon alor problenm i kontinyen ensidswit.
Mr Speaker, mon krwar mosyon ki onorab Bibi in table, son mosyon mannyer i ete, i devret debout e mon pa krwar ki nou devret amann li. Mr Speaker mon pe sey fer en prezantasyon onorab Barry Faure pe koze, i pe pous divan dan mon zorey, konmsi i kapab zis les mwan koze.
Si ou ti kapab kontinnyen.
Very well. Onorab Chow in fer sizesyon in dir nou ki ler ou annan en problenm ki bezwen ganny rezourd dan en serten fason, en sel agency pa kapab fer li, i dir nou ki nou pran serten bann zwer kritikal sorti dan plizyer agencies, bann plizyer lazans, anmenn zot ansanm fer en sel travay. Sa sizesyon ki mon pran pou en sizesyon ase serye e en sizesyon rezonnab in ganny ridikil. Fason in ganny ridikil, onorab Faure in dir nou, be deza i annan sa bann lazans, deza i annan sa inter agency committee, la ki mannyer nou pou apel sa nouvo komite, sa nouvo inter agency committee. Dan sa ka ki onorab Chow in leve, in servi, DEA, drug enforcement agency koman en legzanp, mon krwar i normal. Dan nou ka spesifik kot nou pe deal avek bann labi bann zanfan, ou kapab apel li child protective services. Kot tou bann problenm ki konsern bann zanfan i ganny mete anba en sel parasol e sa parasol si oule, sa lazans si oule i responsab tou bann problenm ki konsern bann zanfan. Parske konmela ou problenm aktyel, menm si ou annan ou inter committee kin deza ganny kree an 1995, ou annan en sityasyon kot ou annan zis bann sef lo la. Ou annan sef ziz lo la, ou annan chairman of NCC, Madanm Geva Rene, ou annan mon krwar komisyonner lapolis ki lo la si mon pa tronpe, apre ou annan minis pou social services Minis Herminie, apre si mon pa tronpe, minis pou lasante apre mon krwar i kapab annan enn de PS lo la. Me selman nou konnen ki pli-z oumwen bann sef avek leksepsyon pou madanm Geva René, mon krwar pa i annan bann dimoun ki pe deal ek sa problenm on a daily basis. E se sa kot le problenm i vini e se sa kot i vin en konplikasyon pou nou parske parey onorab Chow in dir pli boner, ler ou annan en problenm kree en komite, anvoy sa problenm dan sa komite, epi ou oubliy li. E nou bezwen anpes sa arive kot i konsern nou bann zanfan. Nou pa bezwen zis selman en komite filozofi, en komite teori. Nou bezwen en komite ki an pratik i kapab rezourd sa problenm. E si nou pe swiv sa bann problenm kot i konsern labi bann zanfan Sesel ozordi, nou konnen ki i annan bann problenm, bann lobstak ki ase serye. Annou regard enn de sa bann lobstak. Apre ler nou regard enn de sa bann lobstak nou a deside nou menm si i a vo lapenn pou kree en inter agency committee, enn parey onorab Bibi in sizere plito ki nou swiv sa lalinny kin ganny prezante dan sa amannman. NCC, National Children Council, son problenm li prensipalman i ansarz therapy, donn konsey bann zanfan, donn konsey bann paran, pran telefonn ler i sonnen i annan en problenm, deal avek sa bann keksoz. NCC nou konnen is under funded ozordi. Zot annan en gro staf, pa telman en gro staf parey bann lezot minister oswa bann lezot lazans me selman pou sa louvraz ki zot pe fer nou konnen they are under funded. Plito ki ou annan ou chairperson pe debourye full time kot i konsern labi bann zanfan ek neglect bann zanfan, an menm tan i pou bezwen pran li dan limenm pou li al fer bann fund raising pou al solisit bann kontribisyon pou fer son progranm marse. Sa i NCC ozordi. De plis ki sa NCC limenm i bezwen al ankour, i bezwen al avek sa zanfan kin ganny abize dan bann ka zot pe sey fer prosekisyon, zot bezwen depans letan an kour, zot bezwen donn konsey sa fiy, sa paran. Menm si i pa konsey legal, konmsi zot bezwen annan zot prop avoka. Dan ka prosekisyon ou annan atorni zeneral. Me selman NCC limenm i napa en legal counsel ki li i kapab koz avek on a day to day basis pou pran bann konsey legal, pou pran bann konsey an pratik pou ki legalman zot kapab fer zot bann progranm marse. Zot bezwen regard atorni zeneral e atorni zeneral deza nou konnen i short staff. La mon prezant ou avek en kestyon Mr Speaker, e lasanble. Dan biro atorni zeneral ki sennla ki an sarz tou bann case ki annan pou fer avek labi bann zanfan. Eski sa resours i sifizan, oswa nou bezwen ankor en lot avoka. Social services mon krwar i fer louvraz mye ki posib avek sa resours ki i annan. Me selman mon poz mon lekor ankor sa menm kestyon, sa resours kin ganny mete a zot dispozisyon eski i ase pou sa problenm. Eski i ase. E eski nou kapab dir i ase dan en sityasyon kot nou konnen i manke. E si i manke, eski gouvernman in vreman fer son travay. E gouvernman li son travay eski i annan en finisyon li. Non gouvernman pann zanmen fer son travay. Gouvernman pa zanmen travay ase. I bezwen toultan kontinnyen fer son travay e fer son mye plito ki rod senpleman bann lekskiz akoz i pann fer. Lapolis, nou konnen dan lapolis nou annan en gran problenm. E i pa en problenm ki konsern senpleman bann zanfan dan bann ka labi, swa neglect. En problenm ki nou pas lo la souvann fwa dan lapolis, nou annan en problenm avek bann ofisye pe ekri bann rapor ki konkret, ler zot pran bann evidans dan bann ka labi zot devret pran bann enformasyon, bann levidans ki konkret, levidans ki ava ed sa prosekiter dan prosekisyon. Konbyen fwa Msye Speaker e mon dir sa avek bann manm lasanble akoz mwan menm mwan monn pas ladan. En gard i vin kot ou pou pran en rapor lo en krim kin pase, sa gard i sou. Swa menm bann ka kot sa gard pa ni kapab ekri sa form ase byen. Mwan menm mwan mon deza pas dan en pti aksidan loto apepre 3 an pase, monn tap en pti miray obor semen, gard i vini i pran en pti rapor…
getting to the point Mr Speaker gard i vini pou pran en rapor, sa gard pa ni kapab ekri sa rapor i demann mwan ekri sa rapor. Mon ekri li, mon ranpli li, gard i sinnyen. Ki mannyer Mr Speaker nou annan en problenm dan kalifikasyon nou bann gard e nou ekspekte nou pou fer, nou pou prosecute sa bann ka labi e nou pou etabli konfyans dan lespri sa bann marmay, dan lespri sa bann paran pou ki zot kapab lev sa telefonn, telefonn sa limero, pou rod en koud men e krwar ki demen zot pou trouv en lazistis ler i annan en labi. En lot problenm ki ou annan kot lapolis, nou annan en problenm file, file i perdi, mon pa konnen si i annan bann entervansyon avoka ladan, mon pa konnen si i annan en bann entervansyon gard limenm ladan, menm prezidan in mansyonnen dan son speech. Ou annan en problenm kot file en case i perdi, swa dokiman ladan i manke, ki mannyer nou pou kapab etabli konfyans dan prosekisyon sa bann ka labi ler sa i ankor egziste. E si sa i ankor egziste ki mannyer nou pou nobou etabli konfyans lo sa viktim pou ki i lev sa telefonn, i sevi sa nimero, i sey rod en asistans. Sa viktim ek son paran i bezwen annan li konfyans dan sa sistenm pou ki kapab trouv en lazistis. Si i pa nobou annan en konfyans dan sa sistenm pou ki demen i kapab vwar en lazistis, menm si i pran 3 an, 5 an, 10 an kot nou pou ete.
Prosedir lakour Mr Speaker, dan bann ka labi nou annan en gro problenm ler nou pe koz lo bann labi bann zanfan. Ou annan en problenm parske ou pe deal avek bann zenn, bann zenn ki petet zot lespri, zot leksperyans de vi pankor formen konpletman, i ankor an formasyon. Souvann fwa ou ganny sa bann viktim ki vin devan lakour pou la premyer fwa e sa i en keksoz ki vreman traumatic pou ou vin devan lakour pou premye fwa. E sa premye fwa ki ou devan lakour, i pa en senp pti case. I en case ki enplik labi seksyel, ensi-d-swit. Eski nou sistenm lakour, nou lakour siprenm i annan bann prosedir pou avans sa bann keksoz dan en fason efikas. Nou konnen ki i annan bann ka kot bann hearing i ganny fer in camera, in chambers me selman menm tan nou konnen Msye Speaker bann avoka lo kote defans zot zwe en bann rol. Avoka devan lakour i annan bann taktik delay, en case ki devret pran li 2 an, sey anvoy li pou 4 an, 5 an. Dan sa letan sa viktim pe soufer, i pe ganny kosmar aswar. I pankor santi li ki in trouv en lazistis dan sa prosedir. Mon poz mon lekor en kestyon, eski sef ziz i kapab pran li dan limenm pou enplimant bann regilasyon pou ki zot kapab expedite sa bann case. Dezyenm keksoz, ler oun ganny en prosekisyon oun ganny sentencing, avoka pou defans toultan i pou vini i pou sey rod en reduction in sentencing, plito ki fer 10 an i pou dir ou well tel defandan i annan li 2 zanfan, i bezwen pey son loan SHDC menm si lentere in desann i bezwen pey son loto, son madanm pe fye lo li, apard ki sa pti ensidan i en bon sitwayen. San menm sa sa bann keksoz ki ganny prezante devan en ziz pou reduction of sentencing. E in arive bann ka kot en defendant i ganny prosecuted pou 10 an swa 12 an apre reduction of sentencing, consideration, tap li lo 2 an swa en suspended sentence. Eski sa i donn ou en konfyans dan sa sistenm lazistis kot i konsern labi bann zanfan. Mon krwar pa. Petet mon krwar ki pe arive, menm si ou annan sa bann sef lo sa komite, mon krwar onorab Bibi pe demande ki i annan en inter agency an pratik pou ki nou kapab fer ki sa keksoz i marse dan en fason kot nou pou kapab etablir en konfyans dan sa sistenm kot i konsern labi bann zanfan parske le problenm mannyer mwan mon vwar li, manm piblik napa konfyans dan sa sistenm. I kapab ariv en ka kot en avoka pe pran, en avoka parske son personalite, son ran dan sosyete, persepsyon piblik, ler in pran en case pou defann en defendant e lakour pe peye, sa viktim i riske pa anvi vin an kour. Parske i annan en lespri ki in fini perdi sa case menm avan ki levidans i ganny prezante. Mon krwar sa bann keksoz an pratik i en realite pou nou Mr Speaker. En pwen ki mon ti oule tous lola, monn mank li. Lapolis. Mwa retourn lo lapolis Mr Speaker.
En pti moman. Mon krwar kot oun arive ou bezwen fer en distenksyon ant etabli en lazans e mekanizm sa lazans. Ou oun konsantre bokou lo mekanizm sa lazans ki pa strikteman form par sa mosyon.
Non mon pe al lo sa inter agency committee.
E prezanter menm son argiman i pa lo mekanizm i lo etabli sa lazans. Amannman i lo entansifye travay. So zis mon ti oule soulinny sa bann pwen kot i konsern relevans.
Yes Msye Speaker. Nou retourn lo sa Inter Agency Committee son formasyon. Parey dan ka lapolis Mr Speaker, dan ka lapolis an pratik mon krwar sa ki onorab Bibi pe dir se ou bezwen annan bann eleman ki sorti enpe partou dan tou sa bann diferan lazans pe travay full time lo sa bann ka. Dan ka lapolis i ti ava ganny dimoun ki specialized in child abuse evidence sa vedir ler ou annan en ka labi seksyel, sa gard i konn egzakteman ki kalite levidans pou anmase. I konn egzakteman ki pou fer ek sa levidans, i konn egzakteman avek lekel dan son inter agency i devret liyez avek, swa sorti kot probasyon, swa sorti kot social services, swa kot NCC. Mannyer i ete aktyelman la ler aktyel ou annan zis ban sef pe liyez avek kanmard, pe koz sa bann gran prensip e an pratik apard ki e mon dir senserman sa, apard ki leksepsyon de madanm Geva Rene ki i full time lo sa bann keksoz pe met dife deryer tou sa bann agency pou fer keksoz, mon demande lekel ki senserman dedike ladan. Lekel ki pe pran en telephone call 11 er diswar kot i annan en problenm. Ou kapab annan en ka labi seksyel 10 er edmi selman telefonn i aret pran 5 er, 4 er, levidans i fini lannmen.
Ou ankor lo mekanizm.
Se sa mekanizm. An pratik ou bezwen annan en inter agency committee ki pe fer keksoz marse…
Mosyon i demann etabli sa lazans. Mosyon pa pe get lo mekanizm.
I pa tro konpran kreol li.
Mosyon Mr Speaker i demande ki sa lasanble i dakor ki i ganny formen en inter agency. Amannman i dir gouvernman kontinyen entansifye zefor pou konbat sa bann ka labi prensipalman. Mwan mon pe dir mon dakor 100% avek onorab Bibi, mon dakor 100% avek onorab Chow, mon pe dir ki nou bezwen en inter agency committee an pratik. Pa en komite ki zis vin la, vin diskit bann gran lide en fwa par mwan, swa 2 fwa par an apre keksoz i…
Sa ki ou pe dir pa vre.
.. nou oule en komite an pratik ki tou lezour i lo la. Tou lezour.
Bon ou lalinny largiman in fini lo sa.
Mon kapab terminen. Alors Mr Speaker etan donnen ki monn fer sorti enn de sa bann pwen, ki mon panse i ase relevan pou debat devan sa lasanble menm si i annan serten manm ki pe riye, menm si i annan serten manm ki pe nerve. Mon mazinen dan nou lespri korperasyon nou kapab konsider sa bann pwen e mon met devan lasanble nasyonal.
Bon avek sa nou pran en break ziska 2 er apre midi.
Bon nou a repran nou travay e nou vin lo Bills. Apre midi devan nou i annan Business Tax Amendment Bill 1997. Eski mon annan en motion for second reading.
Msye Speaker mon ti oule move ki Business Tax Amendment Bill 1997 i ganny lir en dezyenm fwa.
E avek sa mon envit minis finans pou entrodwir son Bill.
Bonn apre midi, Msye Speaker, bonn apre midi tou manm lasanble. I en plezir pou mwan vin isi ozordi pou mwan prezant Business Tax Amendment Bill 1997. Msye Speaker, manm onorab, pli ale dan lemonn modern lekonomi mondyal pe pran en aspe global. Plis konpannyen milti nasyonal pe pli ale fer biznes atraver lemonn. Sa i vedir ki sa kalite devlopman pe anmenn plis loportinite pou komers e lenvestisman dan pei an devlopman, sirtou bann ki pe swiv en statezi devlopman ki ankouraz komers eksteryer e lenvestisman etranze parey Sesel. Bann envestiser dan pei devlope i enterese pou fer komers e envestir dan bann pei an devlopman sirtou bann kin adopte bann politik ekonomik liberal akoz sa kalite lanvironnman i permet zot pou kapab fer bann provizyon a lonterm pou zot lenvestisman.
Sepandan en stratezi ekonomik liberal tousel pa ase pou atir komers e levestisman par konpannyen etranze. I bezwen osi annan en stratezi fiskal konpreansif. An realite kan menm bann envestiser i zeneralman rod en kou prodiksyon ki meyer marse e en bon baz ki permet bon akse ver marse konsomater pou zot prodwi ler zot fer zot envestisman dan pei an devlopman, zot osi pli enterese avek fason ki zot kapab minimiz taks ki zot peye. Sa i zwe en rol enportan ler zot pe deside dan ki pei zot pou fer lenvestisman pou zot biznes. Se dan sa konteks e parey mon ti dir letan mon ti prezant bidze 1997 an desanm lannen pase, ki mon krwar enn bann lavantaz ki Sesel i kapab ofer bann envestiser dan nou sant biznes enternasyonal se pou eparnny zot pey taks 2 fwa atraver bann double taxation avoidance treaties. Double taxation avoidance treaties a permet nou pou ofer posibilite pou planifikasyon taks enternasyonal dan Sesel. Sa i vedir ki nou a kapab market sant biznes enternasyonal Sesel atraver lemonn, non pa senpleman koman en tax haven me sirtou koman en pei ki ofer tax incentive. En tel stratezi i ankouraz bann lantrepriz e endividi etranze pou fer biznes dan Sesel oubyen atraver Sesel. Paregzanp, si Sesel i annan double taxation avoidance treaty avek serten pei kle dan ekstrenm orian i a kapab atir bann konpannyen dan pei was pou pran lavantaz sa bann trete pou fer biznes an Ekstrenm Orian atraver Sesel. Donk pou nou transform Sesel koman en sant biznes e planifikasyon taks pou Ekstrenm Orian e Lafrik, i neseser ki nou pas lalwa pou etabli en rezo double taxation avoidance treaties avek serten pei kle dan lemonn. Seksyon 64 konstitisyon Sesel i donn prezidan la repiblik pouvwar pou sinny bann lakor trete e konvansyon avek lezot pei. Me lo kote biznes napa provizyon dan Business Tax Act ki donn pouvwar minis finans oubyen son reprezantan pou sinny okenn trete konsernan taks pou evit double taxation e anpes evazyon fiskal. Bill ki devan lasanble nasyonal alor se pou donn sa lotorite e pouvwar neseser pou minis finans ou son reprezantan kapab sinny bann double taxation avoidance treaties avek nenport pei etranze lo non la repiblik Sesel. Mon demann lasanble Msye Speaker pou aprouv sa Business Tax Amendment Bill ki monn prezante ozordi e donn Sesel ankor en lavantaz pou devlope koman en sant biznes enternasyonal modern. Mersi.
Deba i ouver. Okenn entervansyon. Onorab Chow.
Msye Speaker devan nou sa bil i akseptableman kler e minis in eksplik lentansyon ki nou dan sa kote nou absoliman siporte parske nou oule ki nou pei avek polisi kin adopte pou devlop biznes, internasyonal biznes, i pran maksimonm lavantaz pou nou atrakte sa bann biznes e sa amannman ki pe ganny propoze i absoliman neseser pou serten bann lakonpannyen enternasyonal kapab konsider nou pei koman en baz pou zot servi pou fer loperasyon biznes dan lezot pei. E sa i a donn nou sa posibilite pou nou ler nou advertise nou pei koman en landrwa konvenab pou fer biznes, i osi donn en serten lavantaz sa bann la konpannyen e nou krwar ki napa bokou keksoz ki bezwen ganny dir lo sa merit sa bil e nou devret siport li 100%.
Msye Speaker dan menm lalinny mon krwar ki sa bil amannman ki minis in anmennen, en keksoz ki in line avek prensip du droit enternasyonal ans ki konsern ki en dimoun pa kapab pey 2 fwa taks. En sitwayen ki dan en pei ki pe travay i fer biznes i pa kapab normalman fer li pey 2 fwa e se pou sa rezon ki leta, en leta ek en lot leta i touzour fer mannyer pou fer en trete, pou sinny en trete ki en sitwayen ou son sitwayen dan en lot pei si i pe pey taks i pa pey li 2 fwa. Mon krwar ki sa bil ki minis in anmennen i in line avek sa prensip de drwa e an menm tan sa prensip de drwa i annan son bann zefe ekonomik. Parske ler oun dir ki en dimoun pa pou pey taks 2 fwa, i permet sa dimoun kapab ale, al fer biznes dan en pei avek lakel sa gouvernman in sinny trete e ki sa i ava anmenn serten retonbe ekonomik pou sa pei, an lokirans pou Sesel akoz letan nou pe koz lo sa Bill isi byensir se lentere Sesel e lentere biznes dan Sesel ki nou pe prevwar. Donk personnelman e mon krwar ki nou dan lopozisyon nou tou nou krwar ki sa Bill mannyer in ganny prezante avek son lefe ki nou konnen i en lefe pozitif dan biznes enternasyonal ki nou pe sey atire dan Sesel, mon krwar mon napa problenm pou siport sa bil. Mersi Msye Speaker.
Msye Speaker parey mon 2 koleg kin koze pli avan, mon krwar i enportan pou nou siport sa Bill akoz mon krwar i en lot pa kot Sesel pe ankouraz bann envestiser enternasyonal pou vini e vin met zot larzan isi Sesel avek sa garanti ki zot pa pe ganny sa double taxation isi Sesel e ganny taks dan zot pei ankor. Mon krwar sa osi pa pou zis envestiser ki pe vin isi me petet bann businessmen Sesel ki ti ava anvi petet en zour al operate deor osi. Kekfwa i ava en incentive pou zot servi sa loportinite e agrandi dan lemonn deor.
Mon krwar Msye Speaker sa bil i sitan kler limenm ki nou pa devret gat bokou letan lo la me petet ti a bon si nou kapab antre e pran en vot lo la. Mersi.
Msye Speaker mwan osi mon siport sa bil e mon remersi minis pou lapenn ki in pran letan pou li drafte li, prezant li e la mon krwar nou lasanble i kapab pas li. I resanble mwan minis pe sey fer bokou zefor dan sa domenn pou sey atir bann envestiser sorti deor. E mon krwar sak fwa minis i vin devan lasanble i fer tel prezantasyon i neseser ki lasanble i donn li tou son sipor parske tou fason i en bi ki an komen e nou tou nou pe sey travay dan menm direksyon pou sey atir bokou plis envestiser isi Sesel e menm si parfwa nou pas sa serten difikilte alafen de fen Sesel i apel nou pei, e Sesel i apel nou proze si ou permet. En proze ki nou tou nou bezwen donn en koudmen pou sey war li devlope, war li avanse. E alor mon pou donn tou mon sipor sa proze de lwa ki minis in prezante e mon ankouraz li pou kontinyen avans bann proze de lwa ki ava ed nou dan tel fason pou ki nou kapab atir serten envestiser isi Sesel. E an menm tan mon ti ava kontan zis demande pou lapenn ki nou lo sa size taks menm si sa i enpe an deor, nou sistenm taks lokal menm tan annou pa bliy bann envestiser lokal ki osi tia kontan ganny serten konsesyon lo taks plito ki fer taks monte lo bann biznesmen lokal nou mazinen kot nou kapab redwir sa bann taks e sey fer li pou ankouraz plis envestisman. Parske alafen de fen mon krwar nou pe deal avek 2, mon pa konnen 2 lanmen ekonomik, 2 lanmen finans. En lanmen sorti deor, en lanmen sorti isi menm e nou bezwen sey fer tou le de travay dan faver nou pei. Alor mon tia kontan remersi minis, remersi ou Mr Speaker.
Bon avek sa si minis i oule fer son rezimen mwa envit li.
Msye Speaker, mersi. I tre ankourazan vwar sipor ki mon gannyen avek lasanble an zeneral e mon krwar ki parey in ganny dir sa bil i tre kler e mon napa gran soz pou azoute, e lasanble mon krwar i kapab delibere lo la.
E avek sa nou al dan vote. Tou sa ki anfaver lev zot lanmen. Inanim. Alors nou pran nou formal second reading.
A Bill of an Act to amend the Business Tax Act Cap 20 to provide for double taxation agreements.
Letan nou napa amannman napa bokou diverzans eski nou le al dan staz komite.
Msye Speaker mon tia kontan move ki nou sispann order 88 pou nou kapab sot orders 60 to 65.
Tou sa ki anfaver lev zot lanmen. Okenn ki kont. Alors nou sot staz komite apre nou motion for third reading.
Mr Speaker mon move ki business tax amendment bill 1997 i ganny lir pou en trwazyenm fwa.
Nou vote formelman lo la tou sa ki anfaver lev zot lanmen. Avek sa nwa pran nou formal third reading.
Avek sa nou fini avek sa bil, i ganny aprouve e nwa eskiz minis finans parmi nou.
Prezan nou repran nou deba lo mosyon lo child abuse. Nou ti ankor lo amannman prezante par onorab Esparon e la parol i pou onorab Danny Faure.
Mr Speaker, mon krwar size labi zanfan e neglizans pou bann zanfan i en size konpleks, i en size sansib, petet osi en size tabou. Me an menm tan kestyon ki nou devret demann nou lekor koman en lasanble nasyonal, se eski nou statisfe avek si sa size pe ganny adrese dan en fason efikas, si bann mekanizm kin ganny etablir i bann mekanizm efektif. Pou mwan Msye Speaker i kler ki ler monn ekout lonorab Joevana Charles avek lonorab Dick, se ki ozordi dan gouvernman, gouvernman in deside apros sa size, non selman en dimoun ki pe regard li, me zot anvi adres sa size lo en baz kordone, ki annan en kordinasyon ant tou bann actors. E se pou sela ki noun tann sa non child protection committee. Aprezan mon krwar si loter mosyon orizinal ti dir nou bomaten ki i okouran ki CPC ti ganny etablir 1995 e ki pa aksepte avek son transformasyon la nou ti pou pare, mwan personelman mon ti pou pare pou mwan diskit avek li lo ki alternatif i pe propoze. Si onorab Bibi i fran, e ki mon krwar ou devret fran, eski vreman ou ti okouran ki i annan en legzistans en tel setup ki madanm Charles in dir. Si ou krwar ki ti napa donk mon annan toutafe rezon pou mwan krwar ki ti vo lapenn pou ou dir ki ti devret annan en lazans. Me dan sirkonstans ki en tel striktir i egziste, donk napa okenn rezon pou nou argimante ki en lot zafer i bezwen ganny kree. Akoz nou bezwen envant en lot kreatir pou rezourd en tel problenm. Se ki si ozordi nou annan en mekanizm eski nou satisfe ki sa body pe fer son travay. Mon krwar se sa direksyon ki nou bezwen fer. E koman konklizyon sa 2 mosyon, enn i pli offensive, mon pe dir pou pran linisyativ e pli akseptab dan lizye piblik ki nou dir ki nou annan en lasanble ki pe demann ki gouvernman ek bann lazans i entansifye zot zefor pou konbat kont labi seksyel lefe ki i annan sa striktir ki deza pe fer son travay. Olye ki nou envant en lot set up. Oun remind mwan Marie Nella, se labi zanfan. Donk i annan sa set up e annou donn li son backing, ki mannyer nou kapab fer li marse. E mon krwar nou kapab rezourd sa problenm, i pa grav akoz mon krwar nou tonm dakor ki nou devret focus nou bann zefor pou lit kont labi zanfan ek neglizans zanfan me nou diverzans se ki in annan en vacuum de lapar loter mosyon ki ti krwar ki ti napa e nou noun dir ki i annan e so annou kontinnyen avek nou travay. E ti pou tre enteresan si dan sa lasanble ozordi, akoz mazinen sa zenn sa zanfan kin ganny abize ki son lekspektasyon ler i pe ekout nou li. Son lekspektasyon, pa bliy li, pa zis mazin lazans. Kekfwa li ki pe regard nou i pa kapab koz sa zafer dan son salon kot i ete e ki i pe ekspekte. I pe ekspekte ki enn de onorab i vin avek en lide ki kapab rezourd son problenm, ki kapab kas son silans. I anvi rezourd son problenm. E petet i pankor tann nou. Nou pe argimant lo bann mechanism, i pankor tann nou dir ki nou ti a kontan fer. I pann tann lonorab Bibi dir ki fonksyon i ti a kontan ki sa lazans i fer, si pli efektif. I pankor reisi tann nou. E dan son soufrans i pe ekout nou. Donk mon krwar ki lasanble ti kapab osi si oule fer en pwen depar e come up, enn paregzanp ler bomaten monn ekout nou bann koleg, eski sa size i dan son konpleksite e lefe ki oun dir ki nou napa telman bokou experts ki bann dimoun ki travay dan lapolis, bann dimoun ki travay dan AG’s Chambers, bann ziz, bann magistrates zot pa ganny en lenformasyon entansiv lo sa size ki konpleks. E ki mannyer nou kapab ganny arme avek plis teknik e konesans pou kapab rezourd sa problenm. Sa i en area akoz souvann fwa noun dir, bann prosedir i long avan nou atrap sa dimoun kin fer li. Bomaten onorab Christopher Gill in koz lo kestyon levidans, mon krwar i en problenm ki mannyer nou kapab, kwa ki devret ganny fer pou kapab rezourd sa problenm. Mon satisfe Msye Speaker ki i annan en striktir e pou sela mon pe dir ouvertman ki mon pou back lamannman propoze par lonorab Dick Esparon. Mersi.
Msye Speaker zanmen en mosyon in kapab ganny anmennen e ki ler mosyon in vin lo latab, ki dimoun in kapab ganny enpe plis lenformasyon lo an realite ki pe pase, koman keksoz i ganny operate ki dan sa mosyon lo size child abuse and child neglect. Mon krwar ki enn bann merit ki sa mosyon in kapab annan ozordi se ki ler ou asize kot ou e ki ou pe ekout bann manm lasanble pe koze, ou demann ou lekor ou dir zot in anmenn en mosyon ki finalman antre zot menm zot pankor konpran ki sa sa, ki son lefe, me ler nou asize nou ekout bann manm lasanble, nou vwar egzakteman atraver eksplikasyon ki madanm Charles in donnen, atraver resers pou sa lokazyon ki lonorab Dick Esparon in al fer, atraver konsern ki lonorab Bibi i annan lo sa size, atraver leksplikasyon ki lonorab Christopher Gill in anmennen kot in al eksplike byen ler nariv dan problenm lazistis e kot msye Gill in idantifye bann dimoun ki travay 24 er lo 24 ans ki konsern sa problenm, donk mon krwar dimoun dan lakour e sa zanfan ki pe ekoute i vwar enpe plis laklerte e finalman ou poz la kestyon menm si sa mosyon i ganny defeated, omwen ou a dir si i ti annan en merit se ki gran mersi lonorab Bibi in anmenn li dan lasanble.
Msye Speaker lo son problenm de fon mon remarke, monn ekoute, si en mosyon ki tret en size koman child abuse ki zot dir i egziste dan Sesel e ki depi 1995 zot in etabli en organism pou organiz sa bann keksoz e pou kordonnen avek lezot organism ki egziste deza e ki parey mon konpran dan leksplikasyon manm lasanble kin fer plis resers lo la parey li menm li in dir nou bomaten, lonorab Dick Esparon, e ki i annan en kantite manual e ki i annan en kantite prosedir e ki i annan en kantite lorganism, parfwa ou poz ou lekor en kestyon si parfwa problenm pa ganny noye dan tou sa bann enfrastriktir de prosedir otour en size osi tousan ki problenm child abuse e child neglect. Nou tou paran ki asize lo latab lasanble nasyonal, nou tou paran ki asize kot nou, nou konserne e tou bann zanfan, bann enfortine, bann zanfan malere, ki zot zot ganny afekte par sa sityasyon e si zot annan posibilite ki zot kapab asize devan televizyon pou zot vwar, zot a konpran ki mannyer deza bann gran dimoun ki pe organiz sa lenstitisyon, zot menm zot zot pankor arive konpran ki mannyer pou rezourd problenm e ki mannyer ou ekspekte sa zanfan li arive pou li kapab anmennen son problenm pou ganny rezourd si deza bann ki pe organiz li lo en nivo pli elve posib dan pei nou pankor trouve en fason pou kapab senplifye keksoz pou dimoun. Parski monn ekoute bann diskour mwan e mon pann vwar naryen senp pou en-n anfan parski an lokirans la, child abuse zot in met en nimero telefonn pou li telefonnen me ou pann vwar naryen senplifye ki noun met li a laporte en zanfan.
Parfwa ler nou fer lalwa, ler nou fer bann prosedir, nou rezonn koman adilt, pou adilt. Eski noun asize pou nou rezonn li an term en keksoz ki adilt i fer pou bann zanfan. Vwala en refleksyon ki nou merit osi pran an konsiderasyon pou dir ki eski noun met li dan langaz ki dan en fason ki i ava atir sa zanfan ou son paran ler i annan sa bann problenm of child abuse. Monn tande parey monn dir mon felisit mon koleg kin anmenn sa mosyon e mon pa konpran ki mannyer en mosyon parey ki en mosyon ki anmennen pou tou sa problenm ki zot dir i egziste dan Sesel ki nou konnen i egziste, e ki olye dakor pou dir sa problenm i egziste petet msye Bibi in anmenn en mosyon e ki gouvernman i deza pe fer parey zot pe dir me si gouvernman i deza pe fer, mon a dir zot laverite, konbyen nou dan Sesel ki nou konn sa bann prosedir parey serten lonorab isi i konnen. Konbyen dimoun dan lakour ki konn sa bann prosedir parey dimoun lo latab, serten parmi nou nou konnen. La kestyon se ki petet nou pann fer ase, donn ase lenformasyon dimoun, petet radyo, televizyon, papye e bann organism pann donn ase piblisite lo la. Mwan mon a dir ou laverite. En dimoun kin monn vwar souvan pe koz lo la lo televizyon se madanm Geva Rene. Mon bezwen salye sa madanm akoz efektivman ler ou pans, e bokou dimoun i konn sa, osito ki ou pans child abuse and neglect, ou mazin madanm Geva Rene. Son lorganizasyon, bann lezot lorganizasyon, oli, lekel noun tande ozordi. Donk i montre nou i annan en file kelke par e si i annan en file kot tou bann adilt zot pankor sa, me koman sa bann zanfan i kapab. Alors dan sa mosyon ki lonorab Bibi in anmennen ki serten in tret li in dir ki i annan en vacuum, lezot in dir ki napa sans, mon krwar set en bann abi de langaz akoz mosyon kin ganny anmennen set en mosyon dan en serten fason ki vin fer sorti sa problenm e mwan mon krwar ki petet pa akoz la mazorite dan lasanble i dir ou gouvernman pe fer me ou pa kapab dan en serten fason aneanti, touy en mosyon akoz ou ou dir ki gouvernman pe fer e ou ou vin avek ou bulldozer e ou dir nou ava kraz sa mosyon nou ava met en lot, en lot amannman pou fer pase. Nou a hijack sa mosyon, nou a degiz li apre nou a fer pase sa ki pou nou e nou a dir msye Bibi pou li napa sans, i en mosyon ki annan en vacuum ladan. Mon krwar ki dimoun ki ekout nou i vwar ki i annan en legzersis ki nou pe fer ki pa dan lespri menm sa pei pou avans sa pei devan. Akoz ou pa dir avek msye Bibi si oun anmenn en mosyon e ki gouvernman pe fer sa keksoz, konbyen mosyon kin ganny vote ki in dormi ki personn apre pann swiv, ou dir o.k nou vot sa mosyon, serten parmi nou nou ava abstain, ou mosyon i pase me i pas avek mazorite lasanble e sa mosyon i a ganny met dan tirwar parey bokou lezot mosyon kin ganny pase e ki zanmen gouvernman in enplimante. Nou kapab fer sa. La kestyon ler ou dir sa se ki omwen sa mosyon i a vin koman en rapel pou dir ki i annan en solisyon ki lonorab Bibi pe sey anmennen ki lopozisyon pe sey anmennen e ki zot dan parti mazoriter ki annan sa pouvwar pou anpes en keksoz ganny kree, ou dir be o.k Msye Bibi in anmenn en mosyon, sa in permet pou fer eklersi sa sityasyon, nou ava vot an faver e nou a fini lanmenn.
Me mosyon pa bon.
Ou dir mosyon pa bon, mon antann i dir mosyon pa bon, mosyon i toultan pa bon ler lopozisyon i anmennen. Me lafer ki enteresan se ki tou sa letan personn kot zot pann anmenn okenn laklerte ans ki konsern sa keksoz. Donk mwan mon krwar ki dan en lespri de fraternite, dan en lespri de konpreansyon, zot dir ki sa mosyon ki msye Bibi in anmennen pa bon, mwan mon krwar i byen, e zot kapab vot kont si zot anvi. I annan dimoun ki asize dan lakour ki lannmen ler zot fini vot kont, i ava dir zot ler i zwenn zot dan semen ki zot in la abiz enpe sa drwa de vot ki zot annan. Msye Speaker mersi bokou.
Msye Speaker, letan ki monn ekout onorab Belle koze e an prenan kont tou sa kin ganny dir bomaten sirtou letan madanm Charles ti fer son lentervansyon e osi onorab Dick Esparon, la resaman onorab Faure, i fer mwan demann mon lekor sa kestyon. Paregzanp Msye Speaker si mon pe get ou anler la, mwan dan mon lizye monn trouv ou met en lenz nwar avek en lenz blan, i annan dimoun pou fer mwan krwar pou dir ou pann met en lenz nwar ek en lenz blan me selman realite i reste se ki mwan mon konnen ki egzakteman ki kouler lenz oun mete. Letan mon pe dir sa Msye Speaker, monn ekout onorab Bibi fer son prezantasyon bomaten e largiman ki in servi pou li prezant son mosyon e lefe ki monn segonn amannman ki onorab Esparon in prezante, i fer ki mon krwar pou dir sa ki onorab Esparon in dir i realite sityason ki nou ladan konmela.
Mosyon msye Bibi i dir ki lasanble nasyonal i pas en rezolisyon ki en lazans entern i ganny etabli pou antretenir dilenm labi e leta neglizans zanfan dan sa pei. Be letan monn ekout onorab Charles, in kategorikman donn bann largiman ki demontre ki mosyon ki msye Bibi in prezante i napa bokou sans e lefe i reste se ki onorab Bibi letan in fer son prezantasyon i pann donn nou ase pwen pou li siport son mosyon. E tout a ler onorab Faure in demann li si eski i pare pou li dir pou dir si i ti okouran pou dir ti annan en tel komite ki egziste lo sa size ki i pe trete, e mwan la ankor Msye Speaker petet mon ti ava profite osi pou demann li si i ti okouran akoz petet sa ki mon pou dir petet plitar i kapab sanze letan i pou ganny drwa laparol pou li koze i pou dir en bann keksoz ki petet pa pou montre sa ki egzakteman i pe dir. Parey kot i dir la pou dir in anmenn sa size dan lasanble pou diskit lo la, e pou mwan i klerman montre pou dir i pa ti okouran, sa i mon lenpresyon, i pa ti okouran pou dir i ti egziste sa komite e in dir osi ki napa bann ekspert kalifye e mon krwar letan in dir sa in met sa an zeneral. E pou mwan lo sa bann largiman konmsa lefe ki i egziste dan pei sa komite e lefe ki i annan bokou lazans pe travay pou rezourd sa bann problenm, me gouvernman pann dir pou dir louvraz in fini akonpli me zot pe fer zot mye posib, tou sa bann lazans an kordinasyon ek kanmarad. E li onorab Gill in oule fer nou krwar pou dir problenm i egziste avek tou lazans ki pe travay pou sey rezourd sa bann problenm be letan ou pe regarde se ki sa bann largiman ki zot pe monte i resanble ki zot ki pe prezan sanz mosyon ki onorab Bibi in prezante. Alors Msye Speaker, mwan kategorikman mon pa pou siport sa mosyon akoz mon krwar pou dir petet msye Bibi taler letan i ava fer son entervansyon i ava dir akoz in anmenn sa mosyon konmsa e mwan mon pou siport sa amannman ki monn segonde. Mersi.
Msye Speaker monn ekout atantivman depi bomaten prezantater sa mosyon e monn ekout osi bann lezot entervenan lo sa menm sa mosyon konsernan labi zanfan e kot bann paran ki negliz zanfan. Me sa ki monn realize oubyen konklizyon ki monn ariv lo la se ki noun anmaye dan en definisyon teorik oubyen noun sey pran en lapros teorik pou nou defini en problenm pratik e kot noun anmaye ladan.
Sa kin anmay nou bokou plis se ler lonorab Christopher Gill in entervenir. E mon krwar ou ti annan rezon ler a diferan repriz oun call li, oun dir li la i annan en problenm avek sa lapros ki i pe pran. Sa vedir noun anmaye la. Me mwan mon napa okenn lentansyon pou demay keksoz me mwa eseye kanmenm pou sey fer nou dimoun ki pe ekout nou konpran petet enpe mon lopinyon oubyen mon lapros lo sa size e mon a komanse par en kestyon, an abordan touzour, e gard mwan lo lesans mosyon kot en inter agency i ganny etablir. Mon problenm se ki si sa en inter agency. Eski en inter agency i en group dimoun, i en enstitisyon kot en serten group dimoun i travay ladan avek en serten responsabilite spesifik pou zot adrese e en serten oriyantasyon, gidans kler pou zot travay lo la. E ler nou dir en inter agency, eski nou pe koz en enstitisyon ankor ennfwa ki a group diferan kalite dimoun, ki sorti dan diferan kalite spesyalite oubyen travay e zot zwenn ansanm e zot desarz en serten fonksyon. La nou annan en problenm Msye Speaker, par rapor avek sa ki lonorab Chow ti dir e par rapor avek sa ki lonorab Bibi ti dir. Mon kapab dir ler nou dir en inter agency ki lonorab Bibi pe dir i en lazans me koman nou kapab pe enterpret li osi par mannyer in abord li kot i pa pe koz nou en lazans. Lonorab Chow in pli presi ler in dir en lazans e in donn legzanp lazans ki deal ek drog Lamerik. Prezan nou ler nou get sa ki egziste isi dan Sesel par rapor avek lentervansyon ki lonorab Charles in fer e par rapor avek lentervansyon ki lonorab Dick in fer, eski nou annan en problenm konsep, oubyen term ki nou servi pou defini sa ki egziste ozordi. Eski sa i pa pirman en lager konsep, en lager teorik. Se sa ki fer mwan dir ki i paret ki noun anmaye dan en lapros teorik. Vwala akoz mon pwen depar ti konmsa. Mon dir noun anmaye dan en lapros teorik. Mwan ki mannyer mon konpran li Msye Speaker, ler nou get sityasyon ki egziste isi Sesel nou trouve ki i annan en serten group dimoun kin ganny met ansanm. Lekel sa bann group dimoun oubyen ki konteni sa group dimoun. Nou vwar madanm Charles i dir i annan MESA ki ganny reprezante par Minis William Herminie avek bann lezot bann zofisye dan social affairs, dan probasyon, i annan bann relasyon travay ansanm avek minis, e minis ki diriz sa komite la, sa group dimoun.
Nou sorti lo nivo MESA, lo nivo Minis Herminie laba, nou al lo nivo komisyonner lapolis. Noun dir i ganny reprezante. Vedir la polis i ganny reprezante parmi sa group dimoun, lapolis koman en lenstitisyon. I laba li. E an plis ki sa onorab Christopher Gill ler in fer son entervansyon Msye Speaker, avan nou al dezennen, in donn en lenpresyon ki lapolis pa konn pran lanket, konmsi tou lapolis pa konn pran lanket. Be sa i pa korek akoz sa ki i tin devre reserse e sa ki i tin devret konnen se ki i annan dan lapolis sa ki nou apel en family squad kot lo la i annan bann dimoun spesyalize zisteman pou abord sa problenm child abuse e avek child neglect. E sa bann dimoun ler mon dir zot spesyalize ki vedir zot konnen ki zot pe fer, pa bann dimoun ki pa konn pran lanket parey ou pe dir. E oun ensilte nou bann zofisye dan lapolis.
Lot eleman ki ganny reprezante Msye Speaker parmi sa group dimoun..
Point of order, i pe fer en akizasyon la, in dir ki monn ensilte lapolis..
Mon krwar lesansyel se oun donn en lenpresyon, la fason ki oun koze, bann egzanp ki oun donnen. Kontinnyen.
Mon kapab koze msye Speaker.
Wi be selman mannyer li i pe koze i pe ensilte mwan.
Ekoute prezan, aprann.
Kot i annan en problenm fodre mon dir i annan en problenm e mwan monn vwar i annan en problenm. Mon bezwen dir li mannyer mon vwar li.
Ou oun donn ou pwenn vi, la li i pe donn pou li. Ou kapab kontinnyen.
Mersi bokou Msye Speaker. Mon a kontinnyen avek bann dimoun. Lot dimoun oubyen kategori enstitisyon ki ganny reprezante parmi sa group dimoun nou pe koz lo la se lasante. Lasante, minis oubyen lezot ot fonksyonner dan minister lasante i ganny reprezante laba. E sa ki nou tin devret reserse, sa ki nou tin devret konnen lo sa size se ki laba dan minister lasante i annan en dokter kin ganny assign, kin ganny donnen sa responsabilite pou li deal avek nenport ki size ki konsern child abuse avek child neglect si anka i ariv kot li. I annan en dokter sa. Si anka en par malsans en dimoun i al laba lopital, i tonm avek en lot dokter, sa bann dokter in ganny lenstriksyon kler pou refer sa dimoun avek sa dokter kin ganny donnen sa responsabilite spesifik dan sa minister pou adres sa size, sa nou bezwen konnen sa ki nou pann ganny dir, ki nou pe kasyet, ki nou pe fer krwar pa egziste. Nou a kontinnyen Msye Speaker.
Nou al lo kote minister MESA ankor laba, retourn laba monn koz minis, nou al laba ankor. Noun dir ki laba i annan sa ki nou apel sa seksyon social affairs. E laba dan sa seksyon social affairs laba, i annan bann dimoun avek bann kapasite, i annan bann dimoun avek bann konesans, i annan bann dimoun kin ganny train pou deal avek sa bann size ki nou pe koz lo la, ki lonorab Bibi in sey donn nou en lenpresyon ki napa ditou. Nou kontinnyen Msye Speaker avek lezot reprezantan ankor, nou annan bann dimoun ki sorti dan minister ledikasyon ki laba parmi sa group dimoun. Sa, onorab Charles in dir nou, onorab Esparon in dir nou, sa prezantater mosyon tin devret dir nou ki pou dir i annan sa. Me kin fer nou krwar pa egziste ditou. Nou al pli lwen avek bann reprezantan parmi sa group dimoun. Nou annan bann dimoun dan biro atorni zeneral, swa atorni zeneral limenm li ki ganny reprezante lo la. Sa osi nou pann ganny dir par prezantater mosyon. Taler in ganny demande en kesyton oubyen in ganny demande pou fer en afirmasyon e dir nou onnetman pou dir i pa ti okouran sa bann zafer. Me lefe i reste Msye Speaker, zonm tel koman i ete koman en zonm i annan son dignite e nou riske pa tann naryen lo sa kestyon.
Be Msye Speaker lefe i reste ki i annan en kantite keksoz kin ganny dir, kin ganny transmet lo televizyon lo sa size. Bann dimoun SBC televizyon, bann staf televizyon laba anler kot msye Afif, in fer in organiz en kantite sesyon kot bann diferan reprezantan in vini e zot in fer en legzersis kot zot in debat lo sa size ki ozordi onorab Bibi in prezant nou dan son mosyon. E avek ki bi, ki lobzektif zot ti fer sa. Se pou anmenn sa lenformasyon a laporte piblik. Dan en lot mo zot ti pe esey konsyantiz nou popilasyon lo legzistans en tel problenm. Sa problenm parkont Msye Speaker i pa fek leve yer, ni an 1995, lannen ki zot in dir en konmite in ganny etabli. I en vye problenm ki egziste depi ler sosyete imen i egziste sa. Si nou pou dir 206 an, sa mon pa konnen me lefe i reste ki i egziste depi ler sosyete imen i egziste. Ler nou pann tann koz lo sa size isi dan Sesel pou enpe lannen sa pa vedir ki sa problenm pa ti egziste me la fason ki ti ganny aborde, la fason ki i ti ganny trete, par rapor avek lafason ki nou pe tret li ozordi i annan en diferan lapros. Ozordi nou dir bon annou deal ek sa problenm piblikman lo medya, envit bann dimoun vini vin koz lo la. Me i pann sorti anler in bat ater, parey mon pe dir Msye Speaker i en problenm kin egziste avek legzistans sosyete imen akoz nou pe viv ek bann zonm, fanm ki enparfe dan sosyete, se pou sa rezon ki nou annan sa bann kalite fenomenm sosyal ki sosyete i fer fas avek. E nou noun dir Msye Speaker ki nou ava etabli en komite. Ki non ki nou donn li sa pou mwan i pa tro fondamantal me lefe i reste ki nou annan bann dimoun ozordi ki pe get sa problenm, pe look sa problenm, pe analiz li pe fer sir ki i donn en tretman sa problenm ki sosyete Seselwa pe fer fas avek. Si lonorab Bibi i krwar pou dir sa komite ki egziste ozordi nou devret apel li en agency, sa i en lot zafer. Petet lonorab Bibi dan son lespri i kapab pe mazinen ki nou bezwen annan bann dimoun ki anploye a plen tan lo sa agency. E sa i en pti pe lapant ki onorab Chow ti pran bomaten. Me lekel dan Sesel ozordi, ki enstitisyon ozordi ki egziste kot i annan bann dimoun ki anploye ki ganny peye pou deal ek sa problenm. Se bann dimoun byen dan social services ki tonm anba minister Herminie. E zot ganny led avek tou sa bann lezot dimoun kin monn koz lo la, ki monn mansyonnen pou ed zot dyagnoz bann problenm ler i aparet. Pou permet zot donn solisyon bann problenm ler i aparet, pou permet bann viktim bann fenomenm parey ganny rekour, ganny lazistis. Ar bon, lot problenm i poze Msye Speaker eski si nou pran lapros Msye Chow kot i dir nou bezwen annan bann dimoun ki ganny anploye a plen tan dan en agency pou deal ek sa problenm dan en fason pli efikas, pli vit, eksetera, eksetera nou kestyon i poze eski i pa zis parey nou dir ozordi avek en boug ki pe al etidye lalwa oubyen ki pe etidye lezot syans sosyal dizon lalwa dan sa sans ki monn mansyonnen, al etidye zis criminal law. Oubyen i pa zis parey ler en boug, en dimoun i pe al etidye syans sosyal parey monn dir ou dir li fer zis filozofi ou, etidye zis filozofi. E la ou ava vin en spesyalis dan lasyans sosyal. Dan en lot mo pou mwan pli byen eklersi mon pwen Msye Speaker eski ozordi dan Sesel nou kapab dir sa problenm ki nou pe diskit lo la in ariv lo en nivo vreman alarman parey noun mete la ki mon oule konpran par dilenm konmsi, zafer konmsi in gonfle e nou bezwen annan en agency spesifikman pou deal avek sa size.
Mwan Msye Speaker ler mon get popilasyon Sesel, mon get la kantite dimoun ki nou annan e parey lonorab Esparon in fer, mwan osi monn sey rod lenformasyon lo bann diferan, lo la kantite ka si oule dan en lespas 5 an kin ganny raporte oubyen kin ganny diskit lo la, mon pa tro konvenki dan nesesite annan en agency kot nou annan bann dimoun ki ganny anploye e ganny peye a plen tan pou deal avek sa size spesifikman. Sa ki nou kapab demande, sa ki mwa kapab demande Msye Speaker lo sa size se ki nou ava dir avek sa bann dimoun ki form par sa komite se ki rod ankor petet bann fason, kree bann posibilite pou ki bann dimoun ki deal avek sa problenm tou lezour, zot ganny bokou plis formasyon, zot ganny bokou plis training pou zot kapab vin bokou pli efikas dan donn solisyon sa bann problenm ki nou pe koz lo la ozordi. Ki mannyer minister pou organiz sa bann training, sa bann diferan sesyon pou rann sa bann dimoun pli efikas dan la fason ki zot abord sa problenm, sa i en kestyon ki sa minister i ava kapab etidye e donn en solisyon. E i annan en eleman ki mon pann mansyonnen. Monn dir taler ki bann dimoun dan servis sosyal i annan zot ki deal lo sa size e nou bezwen pa bliye pou mansyonnen ki NCC, National Council for Children konsey nasyonal pou zanfan, nou annan bann dimoun laba. Mwan mon kapab apel zot sa bann dimoun, bann expert. En dimoun parey madanm Geva Rene kin ganny mansyonnen mon konsider li koman expert dan sa domenn e i annan bann dimoun kin travay ek li, kin ganny bann training, bann formasyon, bann formasyon lo teren ler zot pe deal ek sa bann problenm e zot ganny bann gidans avek sa madanm e mon ava demande ankor ki i kontinnyen donn sa bann dimoun training pou ki zot travay i vin bokou pli efikas. Ankor enn fwa mon pa vwar nesesite al kree en agency, en agency spesifikman pou deal ek sa problenm, si mon pe enterpret sa term ki lonorab Bibi in mete ladan.
Bon Msye Speaker, konman konklizyon sa ki mwa dir se ki lonorab Esparon in propoz en amannman e son amannman mon krwar ki i pe fer, i pe demande ki gouvernman atraver striktir ki egziste, i entansifye zefor pou kontinnyen abord sa problenm. E mwan mon ava pli dakor avek sa lamannman pa akoz parey lonorab Belle in dir nou anvi hijack mosyon lonorab Bibi, pa akoz onorab Belle in dir nou pe fer en nespes labi parol e si i annan en dimoun kin pli abiz parol se byen lonorab Belle lo son entervansyon la.
Parey ou la.
Msye Speaker mon krwar ki size devan nou i kler e monn eseye dan mon prop fason pou mwan eklersi enpe nou bann dimoun ki pe ekout nou lo sa size. E koman konklizyon mon krwar ki in annan lenformasyon kin ganny pase, mwan personnelman monn tann radyo, monn tann televizyon, monn lir dan nasyon e mon a demann nou bann politisyen pou nou swiv sa ki pe pase, pou get lo televizyon e pou nou ekout byen nou radyo e pou nou lir byen nou nasyon ler i sorti akoz dan tou le 3 sa bann zafer i annan en kantite keksoz ki sorti, kantite keksoz ki ganny dir e dan sa fason nou ava evite parey lonorab Dick i dir, vin dan en fason ou en lot gaspiy letan nou lasanble lo bann size ki deza pe ganny latansyon lo la me ki atraver en kontak direk atraver sa bann dimoun ki responsab laba nou a kapab ale e ranforsi, dir be bon la mon annan tel tel problenm kin pase dan mon distrik laba, mon ti ava demande ki konmsi zefor i ganny mete lo lafason ki nou abord sa problenm la. Annou bouze, leve, annou ale, laba mon annan problenm. Me ankor ennfwa Msye Speaker sa pa pe ganny fer me politisyen, lonorab Bibi in anmenn son mosyon e mon krwar ki size dan limenm li, i en size ki devret konsern nou byensir wi me mon pa krwar ki atraver sa mosyon nou rezourd sa problenm e mwan mon krwar ki mon pou donn sipor lonorab Dick dan son amannman e mon ava demann lonorab Bibi pou aksepte pou retir son mosyon. Mersi bokou.
Bon mon krwar ki in ler pou vote, lo amannman. Tou sa ki an faver lev zot lanmen. 19. Okenn ki kont. Personn. Prezan nou lo mosyon parey in ganny amande, motion as amended. I annan okenn ki oule koze lo la. Onorab Figaro.
Msye Speaker mwan mon krwar pou dir nou nou napa problenm avek en mosyon ki ti ava ganny anmennen dan lasanble pou adres problenm labi ek neglizans zanfan e mon krwar la nou problenm i avek kreasyon en nouvo azans pou deal ek sa problenm ler i deza annan an egzistans enn ki deza pe deal avek sa bann problenm. Menm sa bann diferan lazans ki annan pou fer avek bann problenm zanfan se zot menm zot ki bann reprezantan lo sa lazans. E si parey msye Bibi pe dir bomaten se ki sak sa bann lazans pe mars lo lipye kanmarad, mwan mon panse pou dir en lot lazans ki li i anvi kree nou pou vwar ankor plis mars lo lipye kanmard akoz zot tou pou pe fer menm keksoz menm.
Mwan mon panse personnelman nou problenm i pa problenm lazans li petet nou problenm i problenm rezilta ki nou nou anvi vwar ki dan travay ki sa bann lazans i fer, ki sa lazans pe fer. Petet nou oule vwar plis rezilta. Alors nou problenm i pa pou demande pou kree en lot lazans sinon sa ki nou devret demande se ki sa lazans ki la ki egziste i revwar bann prosedir ki servi par egzanp pou li kapab deal avek bann problenm. Oswa petet sa lazans i devret pe entansifye son zefor pou li kapab demande oswa pou kree bann enstitisyon ki a kapab permet zot pou zot deal avek problenm sa bann viktim dan en fason petet pli vit e pli efikas pou ki sa bann viktim i ava santi zot pli an pe.
Msye Speaker menm si nou konnen pou dir par egzanp i annan bann labi ki bann viktim i pas atraver ki menm si nou ava met tou diferan lazans, nou ava met tou diferan lenstitisyon me sa labi in vin koman en sikatris dan sa dimoun ki li i pou viv avek tou son lavi ziska ler i a mor. Alors pou mwan Msye Speaker parey nou isi Sesel ler nou koz dizon par egzanp lo labi seksyel, Msye Speaker dan nou sosyete ziska ozordi sex i ankor en tabou. Napa en dimoun, nou pa pou trouv li fasil pou en dimoun sorti e ouvertman ale koz lo sex. Menm si i annan dimoun ki pe ganny abize seksyelman, i pa kapab sorti, i santi li difisil pou li sorti pou li dir pou dir mon pe ganny abize e i pa zis zanfan i menm adilt ki ganny abize seksyelman. Me zot pa kapab sorti pou zot dir akoz sex, ler nou nonm sex dan nou sosyete, i ankor en labi. Alors pou mwan, mwan mon krwar nou problenm i ki nou devret demann sa lazans petet pou zot kapab rod bann enstitisyon, demande dizon kree bann lakour pou bann zanfan oswa bann lakour pou la fanmiy ki a kapab ed zot pou zot rezourd sa bann problenm. Kot sa bann dimoun ki pe ganny abize zot zot kapab ale dan en fason avek plis konfidans pou zot koz lo zot problenm akoz zot konnen pou dir laba anndan dan sa enn lakour tou sa bann dimoun ki pe vin la, nou annan menm problenm. Nou tou ki la nou pe ganny abize. Nou pa pe get bann lezot dimoun ki pe get nou konmsi koman akoz nou pe ganny abize, nou pa devret pe egziste. Alors mon krwar se sa ki nou devret pe rode. Lazans i egziste i la, i annan, i annan dimoun ki pare pou ede me petet zefor pou nou kapab anmenn bann lenstitisyon ki pou ed zot pou zot kapab fer zot travay pli vitman e pou anmenn rezilta ki nou nou anvi vwar. Nou vwar pou dir paregzanp ler en dimoun i ganny atrape ek drog, i al an kour ziz i ziz li, nou tann dir lo radyo, nou tann dir lo televizyon, tel dimoun in ganny atrape ek drog, in ganny zize, in kondannen sepa kwa. Petet se sa ki nou devret pe komans fer. Zour nou konnen pou dir sa boper in abiz son pti zanfan, sa boper i ganny dir, nou tou nou tande, pou dir tel boper in abiz, kanmenm nou pa dir lekel sa enn kin ganny abize, selman in ganny kondannen pou abiz en zanfan. Petet la bann keksoz ki nou manke, la bann keksoz ki napa, ki nou bezwen pe rode pou nou kapab rezourd sa bann problenm.
Nou pa devret pe lager lo lazans nou, lazans i egziste i la. Mersi msye Speaker.
Mon fer zot konnen ki nou mosyon la i lo entansifye zefor pou konbat sa abi lo zanfan e neglekte zot. Noun fini avek kestyon etabli lazans. Nou lo mosyon amannman kin ganny aprouve isi. Nou kler lo la. Point of order.
Point of order for, gidans. La nou pe diskit mosyon lamannman motion onorab Esparon..
Noun fini diskite, son amannman in ganny aprouve. La mosyon devan nou, original motion as amended. I parey son amannman i lir. Kler pa kler.
Non i pa kler la.
Mosyon devan nou la i dir that this Assembly calls on the government and other agencies to intensify their efforts in combating the dilemma of child abuse and neglect in this country.
Point of order. Nou pe koz lo lamannman. Ki mon pe sey fer resorti se ki sa lamannman kin antre in sanz the whole mosyon ki ti egziste oparavan.
It is not a direct negative.
Sa vedir nou nepli annan the original motion la akoz sa amannman in nepli parey avek sa..
Taler oun koze monn les ou koze msye Gill.
The original motion ti pou etabli en lazans, the motion now is to intensify the effort ki totalman diferan. It’s another motion completely. Alors mwan ki mon pe sey dir Mr Speaker se ki menm as the mover of the motion mon pa kapab conclude because I don’t have a motion to conclude.
Sa vedir oun waive ou drwa pou ou fer en right of reply. Okenn lot ki oule koz lo mosyon.
Mon pann waive mon drwa Msye Speaker be i pa mon mosyon. Sa ki mon pe sey dir.
Onorab Bibi monn fini fer ruling lo ou. Onorab Chow oule koz lo motion ki devan nou as amended.
Msye Speaker, mwan mon pou bezwen aksepte pran mosyon parey in arive apre tou sa deliberasyon. Mosyon devan nou prezan i en mosyon ki dir ki nou demann gouvernman avek lezot lazans pou entansifye zot lefor pou konbat dilenm child abuse e neglect dan pei. Ler monn ekout lonorab Figaro fer son lentervansyon lo sa mosyon kin fini ganny amande, i demann mwan si petet nou pa devret amann ankor sa lamannman pou azoute ki nou bezwen en lazans pou fer sa bann zafer parske lonorab Figaro i fer konpran, si monn konpran li byen pou dir sa bann problenm ler i surface nou bezwen fer en lefor spesyal pou solve li e se le menm pwen ki noun mete ler nou ti pe fer nou argiman orizinalman lo mosyon orizinal se ki nou bezwen annan en fason kot nou annan en konsantrasyon de lefor. E in admet pou dir nou bezwen fer sa. Paregzanp nou bezwen konnen pou dir sa papa in ganny pourswiv, in ganny kondannen, pou abiz son zanfan. Msye Speaker ki nou annan devan nou. NCC napa pouvwar pou prosekit okenn dimoun. Sosyal napa pouvwar pou prosekit dimoun. Lapolis i annan pouvwar pou prosekit dimoun. NCC i bezwen al raport en problenm, i raport ek li. Kot sosyal, li i pou al investigate li lo plan sosyal apre anmenn lapolis pou investigate li lo plan pou nobou kapab rod levidans pou fer prosekisyon. Ler nou gete, nou end up dan en sityasyon ki pe egziste konmela se ki malerezman problenm sa dimoun pa ganny rezourd parske ou annan tou sa bann komite ki pou debout pou fer deliberasyon. E se sa ki en agency ti a fer la diferans. Ou napa letan pou fer deliberasyon ou annan letan pou pran aksyon e aksyon direk e se pou sa rezon ki petet noun vir sa zafer lagel anba e la prezan nou vwar pou dir son anba petet i pli vilenn ki son anler. Nou nou ti oule adres sa problenm direkteman par kree en lazans ki kapab pran aksyon direk. Li i annan drwa fer prosekisyon, sa lazans i annan drwa, i ava fer bann lanket ki diriz pa zis lo plan sosyal me an menm tan pou nobou prosekit sa bann dimoun si neseser ganny prosekite. E sa i ava fer par en sel organizasyon. Le mo inter agency ti anmennen pou fer sir ki bann dimoun ki pou ganny anploye dan sa lazans pou fer sa bann louvraz i sorti dan sa bann lezot landrwa kin ganny sa leksperyans.
Msye Speaker mwan mon vwar ki prezan la mazorite in realize lenportans annan en concerted effort. E sa concerted effort pa pou ganny fer a traver sityasyon ki egziste konmela kot ou bezwen fer en kantite referans avek an ka i ganny deal avek. E tou sa bann referans i pou ganny tarde, sa dimoun ki en viktim li i pou soufer pandan tou sa letan pou espere ki ler tou sa bann keksoz i ganny fer. E nou konnen parske noun antann lo televizyon lo radyo ler NCC, madanm Geva Rene i fer sa bann apel, i montre ki somehow a monn avi sa sistenm ki egziste pou deal ek sa problenm pa efektif e nou bezwen admet sa. E si i pa efektif annou rod en lot fason. Petet nou devret donn NCC full powers pou prosekit dimoun e pou act e pou pran ka direkteman dan pouvwar zot menm avek zot resours avek bann viktim child abuse ek neglect. Msye Speaker mon krwar pou dir finalman noun arive krwar pou dir sa mosyon orizinal ti byen me sepandan ti ava bon annan en pti lamannman lo sa enn, me mon pa pou met li pou lenstan mon a les la mazorite desid pou zot menm. Mersi.
Msye Speaker si nou ekout onorab Chow mon krwar sel dimoun ki i a kapab convince se son konpen msye Bibi. Akoz mon dir sa?. Akoz msye Chow in annan en nouvote dan son largiman ki ni menm son kopen onorab Bibi, son konfrer onorab Bibi pa tin vwar. E i koz inter agency konmsi i pe koz en agency. Sa lefe kin in vwar largiman ki zot in anmenn devan pa debout i rod en fall back position e alor annou rod en kabri e sa kabri i met sa agency ki prezan nwa ava enterpret inter-agency konman en agency. Eski i fer sans. I pa fer okenn sans. Akoz tekstyelman ki nou pe dir, ler mosyon i ganny prezante mon tia kontan ki manm lopozisyon enkli msye Bibi i asiz lo televizyon e regarde ki i ti dir ler i prezant son mosyon. Akoz i dir, i annan diferan lazans e sa bann diferan lazans sakenn pe mars lo lipye kanmarad konmsi pa konnen ki pe fer alor i bezwen annan en kordinasyon. Monn note espre, mon ti konnen i pou vin ek sa mwan. I bezwen annan en kordinasyon. I dir mon krwar nou bezwen asize dan en tel fason pou sey annan en liezon travay ant sa bann diferan lazans. Ki msye Chow i anmennen, en lot bebet, en kreatir ki prezan i pe dir en lazans ki li prezan sa lazans a fer sir ki keksoz i mars pli vit. Msye Chow pa viv dan realite Sesel, i krwar ki sa problenm child abuse la, ou zis ekout en dimoun i dir in ganny abize ou tyonbo li ou anmenn li ankour i prosekite ou anvoy li lil long. Konnen mannyer i konpleks sa problenm onorab Chow. Ou konnen kimannyer diferan dimoun e diferan lazans i bezwen antre. Ou konnen akoz ou bezwen annan diferan lazans avek diferan perspektif e diferan lobzektif pou fer sir ki dan son totalite sa problenm i ganny anbarke. Ou pe koz NCC donn li tou pouvwar, taler onorab Gill in dir i napa bidze i bezwen al fer fund raising.
Donn li larzan donn li pouvwar.
Sa ki pa konnen se ki dan tou sala sa bann diferan lazans, MESA i annan li en group dimoun ki kapab. Avek sa formasyon sa komite ki kordinn tou aktivite bann lazans i annan dimoun ki ganny training ki pe kontinyen ganny train. La an mars i annan en sesyon training workshop ki pe ganny fer, avek tou bann travayer tou diferan bann lazans pou fer sir ki zot tou zot konn zot rol byen, re edik zot, re-sansibiliz zot, fer sir ki zot tou sakenn zot konnen ki zot louvraz.
Alor ler nou koz nou bezwen entansifye efor, nou bezwen konpran ki plan i annan. Nou pa vini avek en mosyon ki nou pa konnen ki pe ganny fer, ki pou ganny fer, nek nou zis dir en bann bebet, san ki nou menm nou konpran ki problenm ki egziste. Mon demann mwan si bann manm kin koz lo la ti konnen ki noun koz lo la. Zot in tann dir noun dir, zot pe sey repete. E repete, i tre mal repete akoz i repet tre mal. Pa sey repete sa ki dimoun i dir akoz ou repet tre mal. Zot repet tre mal.
Be nou pa peroke nou.
Zot repet tre mal, e sirtou ou onorab Belle.
Wi ki i arive ek onorab Belle.
Sa ki nou bezwen fer, konnen ki bann zefor ki pe ganny fer. Msye Bibi e lezot dimoun in partisip dan bann latab ronn kin ganny fer, pou met dimoun sansibiliz dimoun lo sa bann problenm. I annan en expert kin ganny anmennen par gouvernman pou ede dan training formasyon bann social workers avek bann lezot dimoun ki travay dan bann diferan lazans. Sa expert i annan de ankor ki pe vini tre byento la, pou kontinyen sa travay ki zot in deza konmanse. Savedir sa travay konmite enterazans la i tre aktiv, i annan en travay ki pe ganny fer. Byensir i pa en konmite kin egziste depi ler sa problenm ti egziste. I en konmite kin fek set up pa bokou letan, me i bezwen se leksperyans, me sa relasyon travay i pa devlope ozordi a landmen. E se sa ki pou fer li apre kapab debout lo son lipye. Msye Chow in koz lo konmsi ler sitiasyon i arive i pran en milyon lannen avan ki sa problenm i ganny adrese. Eski onorab Chow ti konnen ki dan en dele erd tan tou bann dimoun dan diferan lazans i kapab ganny met ansanm, problenm sa zenn i kapab ganny adrese, si fodre ganny met ankour dan en sel forum i annan reprezantan tou sa bann lazans enkli AG’s Office, lapolis eksetera, e sa problenm i ganny gete dan son totalite avek prezans tou sa bann dimoun ki bann expert dan bann diferan field prezan, en case conference ki madanm Charles in koz lo la. Mon konnen ou pa konnen akoz ou pa pou konn sa ou. Me sa i posib i arive e aksyon i kapab ganny pran deswit. I pa ti egziste avan lontan, i pa ti egziste senk an pase, me i egziste la konmela. Alor eski ou ti konnen osi ki en zanfan kin ganny abize ou ganny neglize i reste dan en rezis i ganny swivi dan en fason periodik e sistematik. Ou pa ti konnen, mon konnen ou pa konnen. E i enportan ki mon fer ou konnen akoz ler ou koze demen ou bezwen koz keksoz ki realist ou pa fer bann propozisyon baze lo en bann teori ki oun tande. Mwan mon pe dir ou sa ki egziste. E monn fer amandman pa akoz monn anmenn amandman akoz mon pa konnen akoz monn fer resers ki monn anmenen pa parey en bann kin anmenn mosyon san ki i konnen si i egziste oubyen pa egziste. Alor sa ki nou bezwen fer dan direksyon mosyon amande, se kontinyen entansifye nou zefor pou fer sir ki sa problenm i ganny tackle dan son totalite. Paregzanp ki kantite konfortab ti ava pli konfortab pou en lakour spesyal bann fanmiy, zanfan ki ganny pas dan sa bann troma parey, family court. I bann nouvote, i bann linitiatif kin deza lo papye, bann posibilite ki deza pe ganny etidye e ki sa konmite in diskite, pe diskite pou regarde ki mannyer pou abord li. Ou vwar. Ki posibilite i annan ki bann dimoun i zwenn ki en lakour spesyal en home i ganny etablir pou bann dimoun bann manman, bann zanfan ki pas dan bann troma parey. I en realite ki pou arive demen akoz sa osi sa problenm in ganny mete devan sa konmite, sa konmite pe travay lo la i en progranm daksyon e byento gouvernman pou pe travay pou etabli enn sa home. Alor eski nwa dir pou dir narnyen pa pe ganny fer. Sa ki nou kapab dir se ki i annan serten politisyen ki pa met zot ofe avek realite tou le zour e sa i danzere. I danzere akoz nou konfiz en kantite dimoun. Msye Speaker, mwan lo sa mosyon parey amande ki fer bokou plis sans, ki donn plis zistis a sa bann dimoun ki pe dedye zot lekor swa dan en fason profesyonel oubyen apre ler oubyen swa akoz zot menm zot zot met zot dispozisyon pou sey adres sa bann problenm, nou bezwen fer sir ki nou fer zot zistis pou tou sa travay ki zot pe fer e pe kontinyen fer. NCC i pe fer en travay fantastik i annan son rol spesifik, parey ou pa pou kapab donn NCC rol lapolis, ni parey ou pa pou kapab donn msye Belle konman manm lasanble rol en gard. En gard i annan son rol spesifik, lapolis i annan son rol spesifik. Sak lazans i annan son lobzektif spesifik e nou pa kapab donn en lazans en parasol konplet pou li ziskan al prosekite al fer tou. Mon krwar apre ki noun dir tou sa la, i pou still egziste, i pou ankor egziste serten politisyen ki pa pou konpran. Sa nou konpran, me dimoun deor i konnen pou dir sa ki nou pe dir i fer bokou plis sans. I fer bokou plis sans akoz sa liezon i bezwen egziste ant diferan lazans e sa ki kapab fer pli byen sa liezon akoz i annan resours tou, se MESA.
Msye Speaker, mwan lo sa amannman mon war i fer en milyon sans e mon tia demann tou bann manm lasanble pou vot an faver amannman.
Bon mon fer sorti nou paramet se entansifye zefor lo sa size.
Eski onorab in fini fer son right of reply parske li ki mover of motion.
Non lo amannman, mover amannman i napa en right of reply. Nou kler lo sa. Onorab Christopher Gill ou ti le koze.
Msye Speaker mon ti pou koze be apre onorab Esparon in pran la parol mon pa ti konnen be la mon konnen mwa plito atann sesyon fini pou mwan al dan lakour pou mwan asiz lo mon televizyon. Mersi.
Msye Speaker, eski ti pou korek si nou ti met, si nou ti add kot i met child abuse and ‘child’ neglect in this country.
Pou le moman mon pa oule tann ankor amannman. Noun ase antre enpe dan marye e konfizyon.
Wi be selman mon krwar i fer sans pou nou fer sir ki the motion is correct.
Mon aksepte i korek.
Mon krwar nou devret met child neglect akoz i annan 2 keksoz ki nou pe adrese, se child abuse avek child neglect from the original motion ki mon krwar i en omisyon de lapar onorab Esparon si nou ti zis azoute, napa gran keksoz ki sanze.
Non mwan pou mwan i kler, mon napa problenm avek sa. Si oule koz lo sa.
Msye Speaker mwan mon tia kontan dir ki the amended motion i met sa problenm dan son perspektiv. Zanfan nou bezwen kontan zanfan, nou bezwen respekte zanfan e tou dimoun ki met son piti lo sa later, tou paran ki annan zanfan i merit donn swen pou son zanfan e pa negliz bann zanfan. E se pou sela Msye Speaker, ki sa ki nou pe dir ki nou entansifye zefor. E an menm tan ki nou dir nou etansifye zefor nou rekonet ki annan serten problenm e ki bann lazans pe deza pe fer zot travay e nou demande ki nou tou nou entansifye sa travay pou kapab si oule war plis laklerte, plis solisyon pou sa problenm. E lefe ki konman en lasanble noun kapab finalman apre tou sa bann deba depi bomaten met sa amannman dan en perspektiv mon tia kontan propoze ki nou question is put Mr Speaker.
Bon in ler pou vote. Tou sa ki an faver lev zot lanmen. 19. Okenn ki kont. Personn. Alors mosyon in ganny aprouve. E avek sa nou fini nou travay pou ozordi nou zwenn lot mardi 9 er bomaten.
At 3.26 pm, the Assembly was on its rising, adjourned to Tuesday 11th March 1997.