Kwen aktivis : Nichol Dogley
Mon’n zwenn politik depi letan parti SPPF an 1980. Sa bann letan mon ti zwenn “National Workers’ Union”. Osi mon ti vin en manm egzekitiv parti pour distrik Larivyer Anglez.
Byensir mon ti travay an plen tan avek “National Workers’ Union” ki ti tonm anba parasol parti. Depi sa letan ziska ozordi mon en manm parti. An se moman mon lo komite egzekitiv parti pour distrik Au Cap.
Pour dir ou vreman, mon parkour dan politik in long. Mon’n partisip dan preski tou aktivite parti o nivo distrik. Pour eleksyon Prezidansyel e Parlmanter mon’n desarz sa responsabilite konman “Campaign Manager”. Mon ankor aktiv dan travay parti ziska prezan.
The People : Kimanyer ou war sitiasyon politik aktyel ?
Nichol Dogley: Mon krwar ki nou sitisyon politik dan Sesel i bokou pli bon e bokou pli evolye.
Ozordi dan Sesel nou annan bann prensip e bann keksoz gran ki parti in met a dispozisyon lepep e ki nou pe benefisye en kantite avek. Ler mon pe koz koumsa, mon pe koz lo ledikasyon, lasante e lavi limenm an zeneral.
Depi lepok Msye France Albert René, ziska la, nou’n fer en kantite progre. Ozordi se bann zenn e lepep an zeneral ki pe benefisye avek fri prensip ki parti SPUP/SPPF/Parti Lepep i ankor pe mentenir ziska ozordi.
The People : Zisteman, tou dernyenman in annan sa mosyon ki’n vin dan Lasanble Nasyonal pour demann legzekitiv, pli presizeman Prezidan Larepiblik pour demisyonnen. Ki ou pwennvi lo la?
Nichol Dogley: Mon krwar ki legzekitiv avek Prezidan Faure pe fer en kantite travay pour Sesel e i annan ankor an kantite travay pour li fer. Sa demann ki lopozisyon pe fer i pa zistifye.
Si sa demann ki zot pe fer i arive, se sanmenm sa pli gran fot ki Sesel pe fer. Mon krwar ki Prezidan pe travay e i annan ankor en kantite travay pour li fer.
Parey in dir, nou devret les li fini son manda. Annou donn Sesel sa sans pour war ki sikse i kapab anmennen pour nou pei. Parey ki limenm in toultan dir “Sesel i Pli Gran Ki Nou Tou”. Alor si en Prezidan pe travay byen, annou les li travay ziska i fini son manda.
The People: Parey ou’n dir mwan, ou’n la dan lepok tou le 3 Prezidan ki sorti dan Parti Lepep. Msye René, Msye Michel ek Msye Faure. Ki ou annan pour dir lo zot enn par enn ?
Nichol Dogley: Prezidan René in liber Sesel. I’n met sa fondasyon. Prezidan Michel in kontinny lo sa menm travay ki ti’n deza konmanse. Sa in mars tre byen.
Prezidan Faure pe konsolid lo tou sa bann travay e pe menm al o dela.
Avek letan ki pase, i annan evolisyon, e mon krwar ki Prezidan Faure pe swiv sa “trend” ki nou pei i ladan e an menm tan i pe swiv sa bann prensip ki son 2 predeseser in kite. Avek sa melanz, mon krwar ki Sesel pou bouz bokou pli devan. Me nou merit apresye travay ki tou le 3 Prezidan in fer.
Zot bann dimoun ki nou kapab dekri zot konman bann “people’s person”. Zot kontan ekoute avan ki zot pran okenn desizyon. Toultan zot in konsilte zot dimoun e fer bann desizyon kolektiv. Prezidan France Albert René, Prezidan James Alix Michel, Prezidan Danny Rollen Faure, zot tou le 3 zot in travay avek sa menm prensip pour rode ki zot pep i anvi e bezwen avan ki zot pran okenn desizyon.
Prezidan Faure ozordi pe diriz pei dan en sitiasyon kot lopozisyon i annan mazorite dan Lasanble Nasyonal, me selman mon krwar ki i pe byen navige. Sa i demontre kalite ki li i annan konman en Prezidan.
The People : I annan kantite koze dan Lasanble Nasyonal lo NDEA ek FIU. Lenpresyon ki pe ganny donnen se ki ladministrasyon avan in fer serten koripsyon. Ki ou panse ?
Nichol Dogley: I annan en keksoz ki nou bezwen konpran. Depi ler ki Prezidan René ti pran pouvwar apre koudeta 1977, lopozisyon in touzour esey fer nou krwar en keksoz ki pa vre. Zot in donn lenpresyon ki anba direksyon tou le 3 Prezidan ziska ozordi, larzan in zis ganny vole ouswa perdi. Napa okenn keksoz ki ganny fer ki byen dan sa pei. Sa i konpletman fo e tou Seselwa i konnen.
Si nou egzamin nou konsyans, nou pou war kot sa pei ti konmanse e kot in arive ozordi. Annou aret donn lepep sa lenpresyon konmsi in annan zis vol dan sa pei. I annan en kantite bon keksoz ki’n arive. Nou bezwen koz osi lo sa bann bon keksoz. Lo nivo ledikasyon, lo nivo lekonomi e lo tou lezot nivo. Pa esey fer nou krwar ki sa 3 Prezidan in vin opouvwar zis pour vole. Si sa ti leka, zanmen Sesel ti pou parey ki i ete ozordi.
The People: Bokou dimoun pe osi dir ki lopozisyon i zis parey en laginny lo nou pei. Tou kalite keksoz ou tande depi ler ki zot in ganny en mazorite dan Lasanble Nasyonal. Ki ou lopinyon lo la?
Nichol Dogley: Wi, mwan osi mon krwar parey bokou lezot dimoun pe dir. Lopozisyon i parey en laginny lo nou pei. Napa okenn keksoz ki zot pe montre nou ki pozitiv. Sak fwa ki zot tous en keksoz oubyen abord en keksoz, sa i refoul lo nou negativman.
The People: En keksoz ki kler se ki menm si tou san bann keksoz i ganny dir lo gouvernman, Sesel i kontinyen ganny apresye lo nivo mondyal. Tou dernyenman Sesel i ganny klase premye dan Lafrik pour son devlopman. Kwa dapre ou ki fer sa arive pandan ki lopozisyon isi pe dir ki Sesel pe al an aryer?
Nichol Dogley: Sa ki pe arive i senpleman en laswaf pouvwar. Lopozisyon oubyen serten endividi dan lopozisyon pe tro taye pour esey mont State House. Seselwa i kapab analize e zot a war ki sa i pirman en laswaf pouvwar.
The People: Dan eleksyon 2015-2016, in annan en kalite tandans politik ki’n antre dan nou pei. Nou war ki in annnan dimoun ki ti siport Parti Lepep ki’n ouver en lot parti politik. Nou’n osi war serten siporter ki’n trai zot prensip. Ozordi sa bann menm dimoun i war zot bokou pli an aryer ki avan. Ki ou ti a kontan dir sa bann dimoun ?
Nichol Dogley: Parfwa nou bann dimoun i bezwen annan en pe pasyans. Mon konnen ki sa bann dimoun pa’n al laba avek zot leker. Si sa bann dimoun ti vreman siporter Parti Lepep, zot pa ti merit pran sa desizyon. Sa i en desizyon ki mon krwar zot pou regrete.
Mon senserman krwar ki Parti Lepep i ankor annan son lafors. I pe travay e parey nou konnen in fer en kongre dan ki in anonse ki i pe fer en “rebranding”. I pe osi sanz non parti. Alor i pe fer en travay e letan i pou “bounce back”, i pou re-anmenn tou son siporter e menm bann ki ti’n sote dan bann deryen eleksyon.
The People : Tanzantan ou tann bann mosyon ganny anmennen lo koripsyon dan gouvernman oubyen dan Parti Lepep. Koripsyon isi, koripsyon laba. Parey ou’n dir mwan, ou’n en kantite letan dan parti, eski ou konn okenn koripsyon?
Nichol Dogley: Mwan mon pa konn okenn koripsyon. Pour mwan a sa staz, i napa okenn koripsyon ki’n ganny prouve. Mon’n war ki lopozisyon atraver FPAC in anmenn en kantite dimoun gouvernman devan zot pour kestyonnen.
Sa ki mon apresye se ki tou sa bann kestyon ki zot in demande, in annan en larepons. Ziska ler ki zot ava anmenn en laprev konkret pour montre ki i annan koripsyon kek landrwa, mwan mon pa pou kapab dir ki annan koripsyon dan gouvernman. Koripsyon ou pa zis koze, me ou devret kapab prouve osi.
The People: Lopozisyon pe mansip zot. Zot pe tay isi e tay laba. Zot pe al en kantite landrwa, me an menm tan zot pa pe al okenn par. Zot pe zis vir an ron. Sel dimoun ki reste trankil e “focus”, se Prezidan Dannay Faure. Vi ki ou konn li konman en zanmi personnel, ki ou krwar i pe mazinen pour lavenir nou pei ?
Nichol Dogley: Mwan mon krwar ki Prezidan Danny Faure in pran li en “stance” vreman entelizan. Pran koabitasyon par egzanp. Prezidan Faure in ouver son laport pour li kapab koz avek lopozisyon. Parey in toultan dir: “Sesel I Pli Gran Ki Nou Tou”. I’n met Sesel avan tou pou li kapab pran sa desizyon. I’n menm sorti dan lidership parti.
Me selman mon demande, eski Prezidan Faure limenm letan in pran sa desizyon pour al ver koabitasyon, ti en bon desizyon? Mwan si ou demann mwan personnelman, mon pou dir ou non.
I byen ki in deside travay ek lopozisyon pour byennet tou Seselwa. Sa i ok. Me selman mon krwar ki Prezidan Faure i merit rekonsider son desizyon e repran lidership parti. Nou bezwen rekonmans travay pour bann prosen eleksyon e nou bezwen en dirizan dan son kalib akote nou. I annan en kantite travayer determinen dan parti. Tou fason se nou menm ki pou ranport bann prosenn eleksyon ki pou vini. Me avek Danny Faure, nou ti pou pli for ankor.
The People: Zisteman, dir mwan ou pronostik pour sa bann prosen eleksyon?
Nichol Dogley: Parti limenm, nou pa pe fer bann gran gran tapaz. Me mon krwar ki avek bann sanzman ki pe arive dan son striktir ek fonksyonnman i lo en tre bon semen.
Anplis avek lafason ki Prezidan Danny Faure pe diriz pei, tou Seselwa in war ki bann meyer dirizan sa pei i sorti dan Parti Lepep. Mon konfidan ki Parti Lepep pou fer tre, tre byen dan bann prosen eleksyon.
The People: Pour terminen, dir nou nenport kwa ki ou anvi lo politik Sesel?
Nichol Dogley: An se moman, i annan tro bokou politik bonmarse, sirtou sorti kot lopozisyon. Mon krwar ki nou pep nou bann dimoun pa merit tonm dan sa bann latrap. Zis get otour zot, egzamin zot konsyans e zot a trouve ki kantite sike ki SPUP/SPPF/Parti Lepep in fer dan sa pei.
Nou menm nou, nou devret gete ki kantite benefisye ki nou’n benefisye konman en endividi e konman en pep. La realite i devan nou e nou bezwen zis rezet sa bann politik bonmarse.