LALIT comments on Proposed Labour and Industrial Relations Laws (in Kreol)
Komanter LALIT lor:
Workers Rights Bill pu ranplas Employment Rights Act
Employment Relations (Amendment) Bill pu amand Employment Relations Act
Guvernman finn met 2 Bil divan Lasanble Nasyonal pu sanz kad legal pu travay, e osi pu relasyon ant sindika ek patron. Me, li finn, apre sa, al met li divan enn Komite Teknik.
Nu explike:
Workers Rights Bill, ki pu ranplas Employment Rights Act, li determinn kondisyon travay minimal kan pena enn lakor kolektif ubyen enn Award ki deza etablir kondisyon travay. (Anmemtan Bil la pe menas konsep “kondisyon travay minimal” atraver so sistem kot sindika ubyin enn grup travayer kapav trok enn kondisyon travay kont enn lot.) Employment Relations Act, ki pe amande, li reglemant relasyon indistriel ant patrona ek sindika.
Sa 2 nuvo lalwa la finn prezante pu premye lektir dan Lasanble Nasyonal 16 Ziyet. Me Guvernman MSM-ML-Transfiz finn deza expoz so inkonpetans kan, apre ki lalwa finn prezante dan Lasanble Nasyonal, li vinn anonse ki pe nom enn komite ministeryel su prezidans Premye Minis pu reget serten seksyon sa 2 lalwa ki fini prezante, sirman parski patrona pa dakor ek serten aspe. Ena osi aparaman enn Komite Teknik. An zeneral se Minis Travay ki fer prepar lalwa travay apre konsiltasyon, lerla apruve par Kabine Minis, lerla vinn dan Parlman: zot pe fer zot travay anba-lao!
Me mem avan ki sa 2 lalwa la vinn dan Lasanble Nasyonal, diferan federasyon sindikal finn fini kumans expoz zot diverzans dan komanter dan lapres. Sa montre inpe dan ki leta muvman sindikal ete zordi zur: dan plas ena enn konsertasyon nasyonal parmi diferan seksyon dan muvman sindikal pu diskite e prezant enn pozisyon komin lor lalwa ki afekte tu travayer, dirizan ek negosyater finn truv li enn lokazyon pu kritik zot kamarad. Dan sa deba la, li byin difisil pu travayer konpran ki zot pe koze.
Dan deba otur sa 2 lalwa la, lapres ek radio prive ena zot rol ki pa ditu konstriktif: pu zurnalist, kontrovers li ede pu vann lagazet e ogmant odimat radio. Alor zot ena enn lintere pu konsantre lor diverzans e mem egzazer li kot kapav. Dan deba aktyel, laplipar lagazet pa finn fer enn distinksyon ant sa 2 lalwa la: zot truv enn diverzans fondamantal kan dirizan enn sindika, dan kumansman, ti pe kritik enn lalwa, setadir amandman Employment Relations Act, e lot dirizan sindika ti pe apruv lot la, setadir Workers’ Rights Bill. Lapres osi pa fer okenn distinksyon ant dirizan ki finn swazir demokratikman parmi travayer, e negosyater ki azir kuma port-parol birokratik.
Lavey ki sa 2 lalwa la prezante dan Lasanble Nasyonal, Subron (negosyater GWF ek JNP) kondann tulede lalwa e reklam zot retre. Li deklare ki sa 2 lalwa la finn inspire par “brakonye dan sekter prive”. Par kont Reaz Chuttoo, dirizan CTSP, truv byen pozitif sanzman dan Workers Rights Bill, e li mem al osi lwin ki salye Minis Travay ek so fonksyoner Herbert Jouan, pu bon travay ki zot finn fer!
Atma Shanto konsantre lor serten sanzman pozitif dan kondisyon travay kuma Redundancy Board, Portable Retirement Gratuity Fund, Wage Guaranty.
Diverzans ki finn expoze dan muvman sindikal dan lapres, zot diverzans ki ti devet segonder e ki enn muvman sindikal demokratik ti bizin kapav rezud atraver deba ek konsiltasyon. Problem fondamantal ki ena dan muvman sindikal zordi se ki li byen birokratize, e pena mwayin demokratik pu rezud diverzans ant diferan lintere birokratik ki dominn muvman la.
Sa deba steril e mem isterik ki finn deklanse otur sa 2 nuvo lalwa travay ankor enn fwa pe montre nesesite pu lavangard klas travayer dan muvman sindikal repran kontrol lor fonksyonman sindika, e pa les tu dan lame enn pwanye dirizan, negosyater, port-parol, e birokrat.
LALIT ti’nn prepar komanter lor 2 Bil, me etan zot pe re-sanze kan nu pe al su-pres, nu pu atann Bil final. Parmi bann danze ki klas travayer ek so reprezantan bizin evite, se:
1. Fode pa ki, pu tu nuvo kontra travay, patron al fer tu nuvo travayer vinn seki lalwa apel “atipik”, setadir andeor kondisyon travay net. Draftaz lalwa permet sa posibilite grav la.
2. Fode pa ki sindika ubyin enn grup travayer kapav negosye pu anpir enn kondisyon travay existan, anterm enn trok donan-donan ant enn kondisyon travay kont enn lot. Drwa aki bizin proteze kont sa.
3. Fode pa ki lalwa kit enn posibilite pu tu patron ki anvi, zot al ver Pansyon Prive, e anfet konturn Portable Retirement Gratuity Scheme. Ena enn danze ki samem bi sa kloz ki exanpte patron ki ena enn sistem prive existan.
4. Fode ki sa kondisyon pu fer aksyon indistriyel depann lor “good faith” (bonn fwa) pandan negosyasyon li limite plis, plito ki elarzi kuma lalwa paret fer.
LALIT pa pe komant plis parski Komite Ministeryel ek/ubyin Komite Teknik pankor vini ar amandman pu versyon final.