Ki sa pou m fè si m ap sibi brimad nan lekòl?
LI NAN Abey Abkaz Abui Afrikaans Akoli Albanè Ali Alman Amenyen Anglè Arab Asamè Atye Awousa Aymara Azèbaydjanè Azèbaydjanè (Ekriti sirilik) Bachki Banmbara Basa (Kamewoun) Bask Batak (Kawo) Batak (Toba) Batak simaloungoun Bawoule Bengali Bichlama Bikòl Bilga Boulou Byak Chichewa Chin (Aka) Chinwa mandaren (Senplifye) Chinwa mandaren (Tradisyonèl) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitoumbouka Chiyao Chokwe Chona Chopi Chouk Chòl Damara Dangme Dayak ngajou Digò Drewou Dyoula Dànwa Ebre Edo Efik Endonezyen Erewo Espayòl Estonyen Ewe Fewoyen Fidjyen Finwa Fon Fransè Ga Galician Galwa Garifouna Gere Gokana Goujarati Goun Grèk Gwarani Iban Ibanag Ibinda Igbo Ikrenyen Ilandè Iligaynon Iloko Indi Irimotou Isoko Italyen Japonè Javanè Jòjyen Kabil Kachin Kakchikèl Kana Kanbodjyen Kannada Kapvèdyen Karèn (Sgaw) Katalan Kazak Kekchi Ketchwa (Ankach) Ketchwa (Ayakoucho) Ketchwa (Bolivi) Ketchwa (Kouzko) Kiche Kigiz Kikawonde Kikenmba Kikongo Kikouyou Kilouba Kimboundou Kinyandja Kinyawanda Kipende Kiribati Kiroundi Kisonge Kitchwa (Chimborazo) Kitchwa (Imbaboura) Kitchwa (Pastaza) Kongo Konkani (Ekriti women) Koreyen Kosreyann Kreyòl Sechèl Kreyòl ayisyen Kreyòl beliz Kreyòl gine biso Kreyòl morisyen Kriyo Kwangali Kwanyama Kwowat Lang siy ajanten Lang siy ameriken Lang siy anglè Lang siy bolivyen Lang siy chilyen Lang siy ekwatoryen Lang siy finwa Lang siy italyen Lang siy japonè Lang siy kebekwa Lang siy kolonbyen Lang siy koreyen Lang siy meksiken Lang siy ongwa Lang siy ostralyen Lang siy paragweyen Lang siy perivyen Lang siy polonè Lang siy ris Lang siy venezyelyen Lang siy zimbabweyen Lanmba Lenje Leton Likonzo Lingala Lityanyen Lomwe Lougandè Lounda Louwo Machalè Makwa Malayalam Malgach Maltè Malè Mam Mambweloungou Mapoudoungoun Marati Masedonyen Maya Mazatèk (Ouwotla) Miks Mizo Mong (Blan) Mongòl Myama Navajo Nawouatl (Gerero) Nawouatl (Santral) Nawouatl (Wouasteka) Ndaou Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepalè Neyèlandè Ngabere Ngangela Nijeryann Pidjin Nyaneka Nyas Nyungwe Nzema Nòvejyen Okpe Ongwa Osèt Otomi (vale Mezkital) Otètèla Oudou Oumboundou Ouwobo Ouwound Ouzbèk Owomo Palo Pangasinan Papyamento (Awouba) Papyamento (Kiraso) Pendjabi Penndjabi (shamouki) Pidgin Zile Salomon Pidjin kamewounè Polonè Ponape Pès Pòtigè Ris Romani (Masedwàn, sirilik) Samowan Sangi Sango Sebwano Sena Sengalè Sepedi Sesoto (Lesoto) Sibenmba Sidama Silozi Sinamwanga Slovak Slovèn Sonndanè Sosa Sranantongo Swati Swayili Swayili (Kongo) Syedwa Sèb Sèb (Ekriti women) Tadjiki Tagalòg Tamil Tandroyi Taraskan Tata Tay Tayisyen Tchilouba Tchouvach Tchwa Tchèk Telougou Tetoum dili Tik Tikmèn Tiv Tlapanèk Tojolabal Tongan Toraja Totonak Touvalou Tsonga Tswana Twi Tzeltal Tzotzil Valencian Venda Vezo Vyetnamyen Walis Wareware Wayounayiki Wigou (Ekriti sirilik) Wolayita Womani (Masedwàn) Womani (Sid peyi Lagrès) Wotimyen Woumen Wounyankore Woutoro Yakouba Yowouba Zande Zapotèk (Is) Zapotèk (Lachigiri) Zoulou pòtigè (Pòtigal)
Fason w reyaji ka amelyore sitiyasyon an oswa fè l vin pi mal.
Imajine sitiyasyon sa a: Thomas pa anvi al lekòl ni jodi a ni demen ni okenn lòt lè. Rezon an se paske sa gen twa mwa gen kèk elèv nan lekòl li ki te gaye yon seri vye rimè sou li. Apre sa, yo te kòmanse ba l non. Pafwa, youn nan yo fè espre li lage klasè ki nan men l lan atè, epi li pran pòz se pa fòt li. Gendelè tou youn ba l yon tabòk dèyè tèt e lè l vire li pa ka wè kiyès ki ba li l. Men, brimad yè a te pi grav, yo te fè l menas sou Entènèt...
Si se ou ki te Thomas, ki sa w t ap fè?
Gen kèk bagay ou ka fè! Anfèt, ou ka fè moun k ap ba w brimad la ret trankil san w pa goumen avè l. Ki jan w ka fè sa?
PA REYAJI. Labib di: “Yon moun ki sòt fè konnen tout sa k nan kè l, men, moun ki gen sajès la pran san l pou l kontwole tèt li.” (Pwovèb 29:11). Si w rete kalm, menmsi se sèlman yon aparans, moun k ap ba w brimad yo ka kite sa.
PA TIRE REVANJ. Labib di: “Pa rann pèsonn mal pou mal.” (Women 12:17). Lè w chèche tire revanj, w ap fè sitiyasyon an vin pi mal.
EVITE MET TÈT OU NAN PWOBLÈM. Labib di: “Moun ki gen lespri a wè danje a, li kache.” (Pwovèb 22:3). Toutotan sa posib, evite rankontre ak moun ki ka ba w brimad, epi evite mete tèt ou nan sitiyasyon kote moun ka ba w brimad.
ESEYE BAY YON REPONS MOUN NAN PA T AP ATANN. Labib di: “Yon repons ki dous kalme kòlè.” (Pwovèb 15:1). Ou kapab menm eseye fè blag ak sa. Pa egzanp, si yon moun k ap ba w brimad di w ou twò gwo, ou ka monte zepòl ou epi w di: “Wi, m panse m ta dwe pèdi yon ti pwa!”
AL FÈ WOUT OU. Men sa Nora, yon jèn ki gen 19 an, di: “Lè w pa di anyen, sa montre ou gen matirite e ou pi djanm pase moun k ap ba w brimad la. Sa montre ou gen metriz, yon kalite moun k ap ba w brimad la pa genyen.” — 2 Timote 2:24.
CHÈCHE GEN PLIS KONFYANS NAN TÈT OU. Byen souvan, li fasil pou moun k ap bay moun brimad yo rive wè ki moun ki pa kwè nan tèt yo e ki petèt pap fè anyen pou defann yo. Men, anpil nan moun k ap bay brimad yo konn bay vag si yo wè ou pa okipe yo.
PALE DE SA AK YON MOUN. Gen yon ansyen pwofesè ki di: “M ap ankouraje kèlkeswa moun y ap bay brimad la pou l pale sa ak yon lòt moun. Se pi bon bagay ou ka fè e sa ka evite yon lòt moun sibi brimad.”
Si w gen konfyans nan tèt ou, w ap gen yon fòs moun k ap bay brimad la pa genyen.
Apa de atak fizik, brimad ka gen ladan yo:
Pawòl blesan. “M pap janm bliye non yo te ban m yo ak pawòl yo te konn di m yo. Yo te fè m santi mwen pa gen okenn valè, moun pa bezwen m e mwen pa itil anyen. Pito yo te ban m kou.” — Celine, 20 an.
Yo pa fè zanmi avè w. “Elèv yo nan lekòl la te kòmanse evite m. Lè nou nan rekreyasyon, yo te konn fè kòmsi pa gen plas kote yo a ankò pou m te ka pa chita avè yo. Mwen te fè tout ane a ap kriye e m te konn ret poukont mwen nan rekreyasyon.” — Haley, 18 an.
Brimad sou Entènèt. “Ak kèk klik sèlman, ou ka detwi repitasyon yon moun, oswa lavi l. Sa ka sanble egzajere, men sa kapab rive!” — Daniel, 14 an.
YON TI TÈS SOU BRIMAD
1 Brimad egziste depi plizyè milye ane.
1 Wi. Pa egzanp, Bib la pale de Nefilim yo kòm yon gwoup moun non yo vle di: “Moun k ap lage moun atè.” — Jenèz 6:4.
2 Brimad se jis yon ti fawouch, se pa anyen ki mal.
2 Non. Brimad se youn nan bagay ki lakòz anpil jèn touye tèt yo.
3 Pi bon fason pou w fè yo sispann ba w brimad se goumen.
3 Non. Byen souvan, moun k ap bay moun brimad yo gen plis fòs pase moun k ap sibi brimad yo. Donk, sa pa itil anyen pou w goumen.
4 Si w wè y ap bay yon moun brimad, li pi bon pou w fè kòmsi ou pa wè anyen.
4 Non. Nan ka sa a, pa gen anyen ki pi mal pase yon moun ki jis kanpe la ap gade san l pa fè anyen. Si w wè y ap bay yon moun brimad e ou pa di anyen, ou ka fè bagay yo vin pi mal olye se ranje ou ranje yo.
5 Malgre aparans, moun k ap bay brimad yo byen souvan se moun ki manke konfyans nan tèt yo.
5 Wi. Byenke gen kèk nan moun k ap bay moun brimad yo ki kwè nan tèt yo, anpil ladan yo manke konfyans nan tèt yo e yo renmen kraze lòt moun pou yo ka santi yo byen.
6 Moun k ap bay moun brimad yo kapab chanje.
6 Wi. Moun k ap bay moun brimad yo kapab chanje fason yo panse ak fason yo aji si yo jwenn èd.
Si m ap fè fas ak moun k ap ban m brimad, ki sa m ap di oswa ki sa m ap fè?
Gade videyo Venk yon moun k ap ba w brimad san batay! W ap jwenn li sou www.jw.org/ht. (Gade anba SA BIB LA ANSEYE > JÈN YO)
Venk yon moun k ap ba w brimad san batay!