Purnea (éndjolike) - Wikipedia
(Redjiblé di Purnea (infôrmatike))
Istwere des sistinmes di purneas[candjî]
Èn ôte sistinme di purneas grafikes sont li sistinme di purneas X11 (X11 Window System ou simplumint X Window, en inglès), eployî copurade dins les sistinmes Unix eyet mainframes, askepyî dins les anêyes 1980, et ki l' sistinme eploye li rantoele avou ene årtchitecteure cliyint-sierveu. I gn a-st avou des poirtaedjes so sistinme PC, mins ça n' a vormint prin so PC k' avou l' sipårdjaedje do sistinme Linux. Viè ls anêyes 2000, Apple a-st abandné si sistinme di purneas prôpietaire po-z eployî avou li sistinme di purneas X11 po ses sistinmes d' operance.
Les prumîs purneas e walon ont-st aparexhou sol sistinme d' operance. Linusse e 2000. I fourît atûzlés pa Pablo Sarachaga et Lorint Hendschel. Li Francis Baudoux, a pårti di 2003, a bouté, avou, å ratournaedje e walon di sacwants purneas.
Por vos djouwer les purneas[candjî]
On dit k' on purnea s' adrouve cwand il aparexhe sol waitroûle, k' i s' clôt cwand il eva. Divant di s' clôre, i vs dimande sovint: estoz bén seur di voleur moussî foû ? On respond i va u 'l est bon. Si on s' a trompé, on clitche so en erî u rinoncî.
So les purneas, gn è pout aveur:
des livrets (prôpietés, preferinces, eredjistraedje, afitchaedje, evnd.)
des disrôlantès lisses, u drôlantès djivêyes.
Sacwants purneas polèt esse drovous e minme tins so ene metowe éndjole. Dabôrd, on pout naivyî avou on betchteu, et manaedjî mes cwårs so ses contes ezès bankes e minme tins sol minme waitroûle (çou ki n'esteut nén possibe divant avou les lingaedjes "DOS".
Istwere do mot e walon[candjî]
Li mot purnea s' eployive å cmince, po ene pitite bårire metowe inte li keur d' ene eglijhe, et les djins, la k' el priyesse fijheut s' prône. Adon, po li minme sôre di håjhlete, k' on meteut ås ouxhs d' intrêye des ståves u des måjhons, po les biesses u les påpåds èn nén vni foû, et les poyes u les tchéns n' î nén moussî. Adonpwis, po tos les ouxhs d' intrêye côpés e deus. Li purnea, c' esteut l' mitan do dzo, u do dzeu, u minme onk des batants d' on dobe ouxh. Eto, ene sacwè ki s' vént mete dins ç' mitan, come ene cwårêye fignesse (come li foto cial). Li stindaedje di sinse a stî fwait pa Lucien Mahin e 1996 et prezinté a on raploû so les mots walons des éndjoles al Viye Såm.
Prin del pådje «http://wa.wikipedia.org/w/index.php?title=Purnea_(éndjolike)&oldid=294826»	Categoreye : Infôrmatike	Menu de navigation
Cisse pådje a stî candjeye pol dierin côp li 02:01 a 8 måss 2013.