Ane 2005 - Nimewo 2 Pòtvwa mouvman popilè a
Yon lòt Kontra Sosyal oswa yon lòt Leta nan yon lòt kalte sosyete ?
Tankou nou konnen li, depi yon bon bout tan, Gwoup 184 la di li vle tabli nan sosyete a yon lòt kalte Kontra Sosyal. Depi pwojè sa a pran lari, gen divès reyaksyon ki soti swa pou kore li oswa pou kritike l. Pifò reyaksyon ki ale nan sans pou Kore Pwojè sa a soti sitou nan nivo klas politik la, laprès ak yon seri òganizasyon ki pwòch gwoup 184 la. Nan refleksyon nou pral fè la a, n ap prezante pwojè kontra sosyal la ak kèk kritik ki fèt sou li epi n ap poze tou kèk kesyon ki ka pote nou reflechi.
Yon kout je sou pwojè Kontra Sosyal Gwoup 184 la
Gwoup 184 la defini Kontra Sosyal la tankou yon bagay ki chita sou senp volonte, kote moun ki siyen l yo mete yo dakò pou yo fè yon wout ansanm, pou rive menm kote. Nan sans sa a yo kwè, kontra sosyal la dwe pèmèt yo tabli yon nouvo Leta ki osèvis nasyon an ak tout Ayisyen. Gwoup la gade sitiyasyon peyi a ap viv jounen jodi a tankou rezilta yon seri antrav istorik ki se pwoblèm inite pèp ayisyen an, pwoblèm blokaj devlopman peyi a, ak pwoblèm peyi a k ap depafini nan nivo politik, sosyal ak ekonomik. Dapre dokiman an, pwojè Gwoup 184 la vize : bati yon sosyete tounèf ; konbat prejije ; goumen kont lamizè ; konbat iyorans ; sove anviwònman peyi a ; ranfòse dwa travayè yo ; fè vi politik la tounen yon bagay nòmal ; defini lòt valè ; devlope peyi a.
Pou Gwoup 184 la, depi lendepandans, nou pa janm rive gen yon Leta ki mete l tout bon nan sèvis popilasyon an epi ki rive tabli yon veritab pwojè devlopman sosyete a. Gwoup 184 la kwè, Leta tounèf ki defini nan konstitisyon an pa janm rive tabli tout bon vre. Nan sans sa a, li kwè kontra sosyal la dwe mete anplas mekanis pou sa ki di nan konstitisyon 1987 la aplike tout bon vre. Peyi a gen ladan twòp prejije, diskriminasyon ak eksklizyon. Nan sans sa a, yo di yo pran angajman pou konbat prejije sou tout fòm. Gwoup la di tou gen twòp ayisyen ki pòv, k ap viv nan mizè ak nan grangou, ki paka ale lekòl. Ravin nan twò gwo ant moun ki rich ak moun ki pòv yo epi ant vil yo ak kanpay yo. Gwoup la kwè nouvo kontra sosyal la dwe defini mwayen pou Leta konbat kesyon sa yo. Dapre gwoup la, gen twòp timoun ki gen laj pou sa, ki paka ale lekòl, gen twòp moun ki pa konn li ak ekri nan peyi a. Gwoup la kwè tou gen twòp diferans nan kalte edikasyon k ap bay anndan yon menm peyi. Peyi a pa pwodui tou ase konesans. Sou baz sa a, li di kontra sosyal la dwe defini kondisyon pou tout pitit peyi a jwenn yon edikasyon ki gen kalite. Nan nivo anviwònman, sitiyasyon an grav nèt. Tèt mòn yo ak plèn yo ap fin dekale. Nouvo kontra sosyal la dwe pèmèt defini estrateji pou pwoteje anviwònman an.
Nan pwojè kontra sosyal la, Gwoup 184 la rekonèt tou, relasyon travay yo chita sou gwo-ponyèt, kit se nan antrepriz yo, nan administrasyon piblik la ak nan jaden yo. Nan sans sa a, gwoup la kwè nouvo kontra sosyal la dwe garanti dwa pou travayè fè sendika, dwa pou yo gen sekirite sosyal ak pibon salè. Gwoup la di tou, li vle nòmalize lavi politik la pou evite pèsekisyon politik, koudeta ak dechoukay. Gwoup 184 la di gen yon seri valè k ap disparèt nan sosyete a. Kontra sosyal la dwe bay mwayen pou chavire tandans sa yo yon mannyè pou ka gen fratènite, respè pou patrimwàn piblik ak respè pou pwopriyete prive.
Kèk kritik sou pwojè kontra sosyal Gwoup 184 la
Youn nan òganizasyon ki kritike pwojè kontra sosyal Gwoup 184 la se : Mouvman Demokratik Popilè (MODEP). Oganizasyon sa a ekri deja plizyè dokiman sou pwojè kontra sosyal la. Nan yon dokiman ki pote non « Kout je kritik sou pwojè kontra sosyal Gwoup 184 la », MODEP deklare boujwazi a vle fè kwè l ap defann enterè tout moun alòske an reyalite, se enterè pal l ap defann. Dapre MODEP, pwojè sa a se yon pwojè ki vize ranfòse dominasyon yo sou sosyete a ak eksplwatasyon y ap fè sou travayè yo. Nou ka konstate gwoup la gen anpil sansiblite pou pwopriyete prive. Dapre MODEP, gwoup la mande pou nou respekte mwayen ki pou pèmèt yo domine ak eksplwate klas defavorize yo nan sosyete a. MODEP kwè tou, boujwazi a kapab toujou anvizaje fè kèk pase men sou pwèl nan sistèm nan pou l pa eklate nan figi yo. Men, sa pa vle di yo vle tout bon vre yon lòt kalte Leta kote yon ponyen moun ta sispann toufounen yon majorite. MODEP poze tèt li kesyon pou li di « lè boujwazi sa a ki pa janm koupe fache ak politik vann peyi a, ak eksplwatasyon sou do mas travayè yo, ak pratik kontrebann k ap kraze ti pwodiksyon peyizan yo, ap pale de yon nouvo kontra sosyal, li enpòtan pou nou konnen sa sa vle di. Ki sa sa vle di tabli yon lòt kalite rapò sosyal nan mitan sitwayen ak sitwayèn peyi Dayiti ? Pou gwoup 184 la, se antrav istorik li site yo ki lakòz sitiyasyon peyi a ap viv jounen jodi a. Sa gwoup la rele antrav istorik yo pase pou kòz pwoblèm peyi a. Gwoup la pa gade ki aktè ki lakòz sitiyasyon sa a. Se kòmkwa boujwazi a pa gen okenn responsablite nan sitiyasyon an. Se kòmkwa, yon fwa antrav yo disparèt, tout pwoblèm rezoud. Nan lide gwoup 184 la, listwa sanble yon bagay ki fèt pou kont li, san pèsonn pa responsab anyen.
Nou ka konstate pwoblèm jistis sosyal la pa poze an pwofondè nan dokiman Gwoup 184 la. Poukisa pifò moun pa konn li ak ekri, poukisa yon makòn timoun paka al lekòl ? Nan enterè ki moun patipri, prejije ak eksklizyon yo egziste, ki moun k ap ba yo jarèt ? Gwoup la pa reponn kesyon sa yo dapre MODEP. Gwoup la site mo peyizan an nan tèks li a men li pa di anyen sou kesyon tè a ki se kòd lonbrit peyizan yo. Menm si Gwoup la rekonèt relasyon travay ki gen nan antrepriz yo abitrè, li pa di aklè sa ki dwe fèt pou relasyon gwo-ponyèt sa yo kaba. Nan sans sa a, MODEP kwè si nou vle bati yon lòt kalte Leta kote gen jistis sosyal, fòk nou koupe fache ak tout pratik politik otoritè ak patipri ki genyen nan tout relasyon sosyal ayisyèn yo.
Anfas pwojè Gwoup 184 la, MODEP pwopoze sa l rele « yon viv ansanm revolisyonè ». Pwojè sa a dwe chita sou revadikasyon fondalnatal mas popilè yo, li dwe vize transfòme sosyete a nan enterè mas defavorize yo. Kidonk, se yon pwojè ki dwe vize yon lòt kalte Leta nan yon lòt kalte sosyete kote pa gen pi gwo k ap souse pi piti. Pwojè sa a dwe konstri ak bonjan òganizasyon ki nan kan pèp la ki dwe bay tèt yo zouti politik pou pote pwojè a. Annatandan nou rive nan lòt kalte sosyete sa a, MODEP kwè militan ak òganizasyon konsekan yo dwe fòse Leta a pran mezi sa yo :
1. Jistis agrè ak jistis fiskal. MODEP kwè okenn kontra sosyal pa kapab tabli san nou pa rezoud kesyon tè a. Kidonk, se peyizan yo k ap travay tè, se yo ki dwe gen kontwòl tè a. Leta dwe fòse moun ki gen mwayen yo peye plis taks ki pou pèmèt sosyete a fonksyone.
2. Sèvis sosyal ak pwoteksyon anviwonman. Anviwònman an ap depafini, vil yo tounen bidonvil paske enjistis ki genyen nan milye riral yo, blije peyizan kite lakay yo. Peyizan yo ap viv san lekòl, san dispansè, san lojman, san lwazi, san transpò. Leta dwe bay klas popilè yo sèvis epi pwoteje anviwònman an. 3. Demokrasi kiltirèl ak patisipasyon politik. Tout moun fèt pou jwenn kondisyon pou devlope kò yo ak lespri yo selon kilti popilè a. Kondisyon sa yo, sèvis yo ap pèmèt sitwayen yo patisipe nan lavi politik peyi a. 4. Liberasyon fanm ak travayè. Depi lontan fanm yo ap sibi anba gason yo ki chita sou grenn siperyè yo. Pouvwa dominasyon sa a sèvi pezesouse yo, ki eksplwate fanm yo nan faktori yo pou fè plis tiyon toujou. Konsa li pa posib pou nou pale sou kondidyon travayè nan faktori yo san nou pa gade kondisyon travay fanm yo. 5. Inivèsite a dwe granmoun tèt li. Yon lòt Leta ta vle tou di koupe fache avèk depandans lan. Se pou Inivèsite a kapab fòme sitwayen ki mèt tèt yo. Konsa yo va mete kanpe politik ki pou rebati nasyon an sou fondasyon libète ak kilti popilè.
Pou nou fini
Si nou gade san reflechi objektif Gwoup184 la fikse yo, ak pwopozisyon li fè yo, nou kapab kouri bat bravo. Menm si li pa fouye pwoblèm yo an pwofondè, sèten pwopozisyon parèt enteresan. Men anreyalite, si n al gade pratik boujwazi a ap devlope nan antrepriz yo, jan y ap trete travayè yo tankou esklav, nou ka konstate, yo poko divòse ak move pratik yo abitye devlope. Eske se pa depi nan lavèy fèt pou nou wè si fèt ap bèl ?
Bò kote pa li, MODEP pa devlope sa li rele « viv ansanm revolisyonè a » nou espere gen pwopozisyon k ap vini nan sans sa a. Pwopozisyon ki fèt pou fè fas ak reyalite jodi a se yon seri bagay ki dapre nou ta kapab fèt nan kad yon Leta boujwa. Men, karaktè raketè boujwazi nou gen la a ak eta sosyete a jounen jodi a kapab fè yo sanble ak yon seri pwopozisyon ki radikal. Nan sans sa a, pa gen okenn kado k ap fèt menm pou nou jwenn minimòm sa yo. Se nan batay sèlman nou ka rache yo. Men, pa bliye batay sa a dwe rantre nan kad yon batay pou yon chajman total kapital.
- Leta ak fonksyonman li nan peyi a
- Yon pwojè transfòmasyon Leta ayisyen
- Kisa Leta ye ?
- Nou ka rebati kay la !