Haïti/Université: Lettre ouverte au président Michel Martelly (lèt tou louvri)…! | CANAL+HAITI
Haïti/Université: Lettre ouverte au président Michel Martelly (lèt tou louvri)…!
Written on:mars 7, 2012
Lèt tou louvri Soti nan men : Inivèsitè nan UEH la Pou rive jwenn : Prezidan Repiblik la Objektif : Mande respekte UEH la
par James Beltis, samedi 25 février 2012
Se avèk machwè nou gonfle epi gwo kout san n ap ekri w lèt sa a, poutèt sa, n ap fè kòmsi nou bliye latriye prensip bon levasyon ak lizay yo, nou p ap menm wete chapo nou pou salye travay w ap fè nan tèt peyi a depi 14 me 2011 la, jou w te sèmante ak men w sou konstitisyon 1987 la andidan palman ayisyen an, youn nan potomitan demokrasi n ap eseye tabli pa bò isit la depi kèk lane. Epitou, èske jan w ap mennen bak peyi a la a merite pou nou wete chapo nou devan w?
Lèt sa a, mouche prezidan, se pou nou di w rapidman wout ou sanble ap fè peyi a pran nan moman n ap pale la a mete kè nou sou biskèt. Menm jan ak yon pakèt lòt moun nan divès sektè nan peyi a, n ap mande tèt nou eske se pa lolo w ap lolo sosyete a pou al lage li nan yon rejim boutdi pi devan, kote se senpman ou menm ak kolonn ou k ap gen lavwa ochapit ? San nou pa vle prese mete etikèt sou konpòtman sispèk ou menm ak kolonn ou yo pa sispann genyen depi w fin pran direksyon palè nasyonal la kòm prezidan, n ap fè w konnen se senpman lènmi piblik demokrasi ki konn pran chans pa danse kole ak respè pou enstitisyon ak valè demokratik yo nan yon peyi ki fè chwa rejim politik demokratik la. (Article 34 de la Constitution: Hormis les cas de flagrant délit, l’enceinte des établissements d’enseignement est inviolable. Aucune force de l’ordre ne peut y pénétrer qu’en accord avec la Direction desdits établissements.)
Pou w kapab konprann ajisman tèt chaje w la Mouche Prezidan, kite nou rakonte dewoulman briganday la:
Dènye grenn briganday sa ki kite yon lis sèt longè viktim nan Inivèsite leta a fè n ap mande èske ou gen tout kontwòl tèt ou Mouche prezidan ? Ki enterè ou genyen nan mòd ajisman sa a fas k sèl enstitisyon ansèyman siperyè leta peyi a genyen an daprè konstitisyon 1987 la ? (Atik 20). Èske w konnen fonksyon prezidan w ap jwi a blije w respekte tèt ou tout bon vre, respekte lòt moun ak tout enstitisyon ki nan peyi a lè w ap aji ? Nan moman ou lanse atak sa a kont Fakilte etnoloji a gran jounen sou channmas la Mouche Prezidan, te gen yon kòlòk ki t ap fèt sou koze Etnoloji nan lokal fakilte a, bri bal ak lòt britalite bann madigra w la kraze aktivite a. Menm bri bal sa yo kraze yon deba ki t ap fèt nan Fakilte Syanzimèn sou devlopman peyi a akoz moun ki t ap swiv deba sila te pran gwo panik. N ap mande ou èske sa konn rive pou w reflechi sou kontribisyon Inivèsite piblik gen pou l bay nan tout projè avansman tout bon peyi a ? Eske se mòd lòbèy eskonbrit sa yo ki kache dèyè koze Ayiti dekole w ap klewonnen chak jou a oubyen se yon etap nan pwogram lekol gratis ou a ki blije ou koumanse fè tire sou Inivèsite leta a epi maspinen moun ak materyèl ki genyen ladan l?
Nou voye lèt sa ba w Mouche Prezidan, paske nou pa vle kontinye di menm jan ak anpil lòt moun k ap obsève depi w rive sou pouvwa : « sa pa etone nou pyès, paske se ou menm ki prezidan peyi a !» Men kòm moun k ap fè inivèsite nan peyi a, epitou ki konsyan sou kijan derapaj tikal pa tikal w ap plede fè nan chifonnen respè prèske tout enstitisyon demokratik yo kapab lage peyi a nan tchouboum, nou pa ka bay tèt nou alèz sa a nan kite w vale teren rejim boutdi a. Paske listwa jan fenomèn nazism lan te koumanse nan peyi Lalmay aprann nou, gen yon seri jwif ki te jwenn posiblite pou yo kite Almay, yo pa t fè sa, gen yon seri lòt ki te ka angaje yo nan yon veritab batay kont fenomèn nan epi patisipe nan tout lòt fòm rezistans posib, yo pa t fè sa nonplis; anpil ladan yo te prefere di, sa yo wè la pa imajinab. Menm lè sistèm nan te koumanse ap pran gwo vitès tout bon, anpil moun te prefere di bagay sa pa ka dire ni li pa ka al lwen paske li pa jis; anpil ladan yo te konn di Adolphe Hitler se yon nonm malad ki pèdi tèt li epi ki pa ka fè plis pase sa l ap fè la. Poutan nou tout konn kijan bagay sa te fini.
Se poutèt sa menm, Mouche Prezidan larepiblik, n ap fè w konnen ou pa sispann ban nou gwo kè sote sou avni peyi a ak avni demokrasi n ap eseye tabli ladan li a, chak fwa nou wè se sèlman resous sweet micky w yo ou mobilize pou w dirije peyi a. Konsa ou soti menm pou w avili fonksyon prezidans lan, nan jan w ap jere peyi a tankou bèt kat pat ki pran nan tinè. Lè n ap gade kouman depi w rive nan tèt leta w ap goumen pi mal pase kòk gagè ak lòt enstitisyon yo pou w kraze yo oubyen mete yo sou dikte w, paske yo sanble jennen w nan pwojè mabyal kache ou gen lè genyen pou peyi a. Nan mwens pase yon lane Prezidan, ou deja pete eskonbrit kriz tout kalte ak laprès, primati, palman, Inivèsite leta a, menm ak lòt peyi etranje nan pale ak aji kòm si se te epòk ou t ap fè lòbèy sou cha kanaval yo. Nou pa envante sa n ap di la yo, yon senp ti rapèl sou 9 mwa ou deja fè nan manda 5 lane w la ap moutre jouk nan ki pwen ajisman w yo ap met apsè sou klou pwojè demokrasi n ap eseye tabli depi kèk lane a ye:
Se pa lòt evenman briganday ki pa genyen toujou, nou deside kanpe la pou n pa pèdi twòp tan avè w Mouche Prezidan. Paske nou te kapab site yon bann deklarasyon prèske san pye san tèt ki menm sanble iresponsab, ou lage nan zòrèy « pèp la » depi w ap koupe rache nan palè nasyonal la. – Oubyen tou nou te kapab pran envitasyon ou te bay diktatè Jean Claude Duvalier lajistis ap pouswiv la, pou l vin patisipe nan yon seremoni ofisyèl kote ou t ap rann omaj bay yon latriye moun ki nan yon sans oubyen yon lòt te viktim politik tikoulout ak sanginè li t ap mennen lè li te nan tèt peyi a.
Wilson Jean-Baptiste……………………
Previous post: Haiti/Crise Politique: Lettre Ouverte de la Commission d’enquête du Sénat à Michel J. Martelly
Next post: Wilner Cazeau est mort !