¿Qué es COVID-19? | Contra COVID
Konsène COVID-19
Asistans Sosyal
Resous nan klinik
1 Kisa COVID-19 ye?
2 Kijan li transmèt?
3 Kouman pou mwen pwoteje tèt mwen?
4 Kisa mwen ka fè si mwen malad?
5 Ki sa ki mit yo komen?
Maladi Kowonaviris 2019 (oubyen COVID-19) lan se yon maladi ki ka afekte poumon, kè, e sistèm digestif epi li pase de yon moun ak yon lòt.
de Clínica Alemana
de IMEB
Sentòm/Siy yo
Siy COVID-19 ki pi komen se yon enfeksyon modere ou san sentòm. Sa vle di ke ou ka enfekte lòt moun mensi ou santi ou byen e menmsi ou vin malad. Sentòm kapab devlope 2 jiska 14 jou apre rankont avèk viris la. Sentòm yo ka parèt sou fòm sa yo:
· Sentòm ki pi komen yo se: Sentòm “grip” (tankou tous, fyèv, gòj fè mal, souf kout)
· Problèm estoma: dyare, kè plen, vomisman e vant fè mal.
· Palpitasyon e kè sere nan pasyan ki gen pwoblèm kadyak, menm si yo te deja dyagnostike yo ou pa. Sentòm sa yo ka premye sentòm moun nan devlope avan pwoblèm respiratwa yo.
· Sentòm okilè/nan zye: fotofobi oubyen zye’w irite nan limyè, iritasyon, zye rouj epi dlo ap koule nan zye.
​. Sentòm ki pi enkyetan: Souf kout e difikilte respire
Popilasyon ki pi a risk pou malad gravman
Moun ki granmoun aje (plis ke 60 zan)
Moun ki fè tansyon wo, maladi atè kowonè, dyabèt ak / oswa sistèm iminitè fèb (pa egzamp, transplantasyon ak pasyan kansè)
Timoun ki genyen maladi a ap gen sentòm ki pi modere oubyen pap gen sentòm
Kijan ou ka la kowonaviris bay lòt moun
· Li ka pase atravè ti gout dlo respiratwa, antre moun ki an kontak ak lòt moun (nan apeprè de mèt ou 6 pye)
· Lòt wout de transmisyon gen yo inkli nan lè a e atravè opjè kontamine e opjè lakay ke viris la ka rete sou pandan kelke jou
· Li ka ka pran antre 2 a 14 jou pou yon moun demontre sentòm. Moun rete kontajye apeprè 3 semèn apre yon kòmanse santi yo malad. Menmsi yon moun pa gen senptòm, yo ka toujou infekte lòt moun
· Exkresyon infektye - Jiska twa semen aprè sentòm disparèt
Mezi de Prevansyon
Pi bon jan pou’w fè prevansyon de maladi sa, se pou’w evite rankontre ak viris la
Men mezi ou dwe pran pou’w proteje tèt ou:
· Lave men’w souvan ak savon e dlo pou 20 segond, espesyalman aprè ou touse, estène ou aprè ou soti nan yon espas piblik
· Retire soulye’w lè ou ap antre lakay ou e lave men ou avan ou fè nenpòt bagay
· Evite vizitè sof si nesesè, men si ou gen vizitè, fè yo swiv etap awo yo
· Itilize dezenfektan pou men ki gen o moin 60% alcòl, ki kouvri tout men ou e fwote yo ansanm jiskaske yo sèch
· Evite kontak ak moun ki malad e evite tout rasanbleman sosyal pou enpeche maladi a pwopaje
· Evite touse ou estène sou bèt kay. Si sa rive benyen yo byen benyen
· Siye ak Lysol ou yon lòt desenfektan ou itilize souvan pou sifas tankou kwizin, twalèt, biwo travay, manch pòt, bouton limye, tiyo, telefòn, òdinatè ak lòt bagay ke nou itilize souvan
· Mete bwòs dan pou moun lakay nou nan diferan kote nan kay la e itilize diferan pat dantifis
· Jete tisi ke nou itilize dirèkteman nan fatra
Kisa pou’w fè lè’w malad
Si ou panse ou te rankontre ak CODVID-19 e devlope yon fyèv e lòt sentòm, tankou tous ou difikilte respire, contakte doktè ou ou yon lopital.
· Si ou pa trò malad, rete lakay ou e evite aktivite piblik sof pou al cheche swen medical
· Evite tout espas piblik ou kontak ak lòt moun
· Kouvri bouch ak nenw lè ou estène avèk yon tisi ou anndan koud/bwa poyèt ou
· Separe’w de lòt moun e animal lakay ou
· Pa pataje bagay pèsonèl lakay ou, tankou gode, veso e fouchèt/kiyè/kouto
· Mete mask lè’w pre lòt moun e nan espas piblik
5 Move Konsepsyon
MIT: Mwen jèn e an sante, alò mwen pa bezwen enkyete’m de COVID-19
FO. Menm si jèn ki an sante gen yon risk redwi pou malad grav oswa mouri, genyen anpil ka kote ke viris la tiye jèn moun . Pi enpòtan toujou, jèn moun ka pase maladi a bay moun ki granmoun aje (>60 zan), manm kominote kote yo ye, e moun ki imunokomprime.
MIT: Gen yon vaksen pou COVID-19 ki disponib
FO. Pako gen okenn vaksen disponib kounye a pou COVID-19, men chèchè yo gentan kòmanse ap travay sou youn.
MIT: COVID-19 pa ka transmèt nan klima cho ak imid
FO. Viris la ka transmèt nan tout zòn, nan klima cho kòm nan imid. Alò kèlkeswa kote ou rete, pran prekosyon pou redwi enfeksyon ak transmisyon. Viris lan rete nan klima ki pi frèt men li ka siviv tou nan anviwònman ki imid oubyen cho.
m.MIT: Yon tous sèk se yon sentòm COVID-19 men nen kap koulepa yon sentòm
FO. Ou ka gen viris la ak lòt maladi respiratwa tou, refwadisman oubyen grip. Alò prezans yon nen k ap koule pa ekskli enfeksyon ak COVID-19. COVID-19 ka fè ou pwodwi plis flèm.
MIT: Ou paka gen COVID-19 si ou gagari yon dlo sèl, vinèg, oswa bwè likid cho.
FO. Pa genyen kras etid ki bagay sa yo. Pi bon fòm prevansyon se nan ijyèn men, sanitasyon souvan de sifas ak atik ke nou itilize souvan yo, epi pran distans sosyal.
MIT: COVID-19 sèlman prezante tèt li kòm yon grip
FO. Malgre ke COVID-19 prezante pi souvan kòm yon grip ou yon tous, li ka tou koz lòt sentòm tankou dyare, pwatrin sere, palpitasyon.
MIT: Kijan ou ka tcheke tèt ou pou kowonaviris - Si ou kenbe souf ou pandan 10 segonn san touse oswa san malèz, ebyen ou pa gen COVID-19
FO. Sa senpleman pa vre. Yon sèl fason pou'w konnen vrèman si'w gen COVID-19 ou pa se pou'w fè tès. Moun ki gen sentòm dwe aji tankou yo gen maladi a. Moun ki afekte a viris la ka pa santi sentòm oubyen ka pa gen sentòm trè grav, pandan yo toujou pase enfeksyon an bay lòt moun.
Nou se yon gwoup volontè ak pwofesyonèl nan Lekòl Medikal Harvard dedye a ede fanmi Latino pandan pandemi sa a.
Phone: 857-264-1553
Jwenn Mizajou chak semèn