Natifnatal-Wanakera-Karib: Rel kannan-moun san-djoumbat-djoumbate
« Parlamento Latinoamericano y del Caribe ka kabeche asou | Accueil | Plodari 22 Me a »
Nan an limewo krache-dife Employment Situation in Latin America and the Caribbean (Dekou-kòtok kawbe-tre djoumbat la nan Amerik Latin ek Karayib la) an jounal-pòte-nouvel otila yo ka lonyen-kabeche faktorelaj kawbe-tre djoumbat la nan lanne 2016 ki pase, se de kawbe-lonyen-kabeche a ka fè moun li sa eti lanne pase rel kannan-moun san-djoumbat-djoumbate a te antipile asou 1% douvan 2015, 8,3% pou 7,3% nan 2015. Se antipilaj pi djok asou an lanne depi 20 lanne ki pase ; se pou yo te konprann sa tankon an desann nan fondok banbann ekonomi an apre de lanne yonn-dèyè-lòt otila kannan tjouns-peyi kòtòf tizi.
Anba klète ti 1,1% dekatonn ekonomi kare-peyi-oliwon eti ECLAC ek OIT owonzonnen pou lanne ta’a, pa ni p’an patate pou sav kawbe-tre djoumbat la pe ke pe chaye gwo ranbonni, plis pase tout nan kare-ekonomi sitire djoumbat nètche ek djoumbat pou letjete nan divni. Pi nan fondok, se pou de kawbe-lonyen-kabeche a te kriye ago asou anlòt antipilaj, menm si’y se tou-piti, 0,3%, rel kannan-moun san-djoumbat-djoumbate a nan se bouk la, sa eti te ke ba an statistik mitannen a 9,2% pou faktoraj djoumbat genyen-lajan-woule a ki flòkò ek ka fè rel djoumbat-djoumbate a (rel Kannan-moun ki nan laj djoumbate kit rape an djoumbat genyen lavi yo) denngole pianmpianm.
“Se kanman kawbe-tre djoumbat ta’a ka tenmbolize, pou sav nou sav djoumbat-genyen-lavi a se an lakle klak-klak pou tizi lanmizè-ble a ek diskantekantaj-sosial rèch ka bay nan kare-peyi nou. Nan wach-lavi a, bay-douvan eti kare-peyi a te fè pou koubare lanmizè-ble ek diskantekantaj sosial ja pèd boulin”. Se pou fè an bidim debouya pou se “palantje an dekatonn ekonomi longsay, kòtòf ek longsay, an djoumbat-genyen-lavi faktorelè ek an djoumbat-genyen-lavi kòdjòm ba tout moun, tankon Rel-rive 8 dekatonn longsay la matje” se sa Alicia Bárcena (sobreka kabwataj ECLAC) ek José Manuel Salazar (kabwatè OITnan Amerik Latin Karayib) matje nan matje-douvan.
Nan 2016, 13 peyi te anba dekou an antipilaj rel kannan-moun san djoumbat-djoumbate, astè nan menm balan an, 8 peyi te anba dekou an tizi oben an rete nan menm rel 2015 lan. Dekou ta'a te a-deviran sa nou wè nan 2015 lè rel kannan-moun san-djoumbat-djoumbate te antipile nan 8 peyi ek te tizi oben nan menm rel nan 13 lòt la. Lonyen-matje a ka tann ek konprann tou an antipilaj djoumbat asou pwa kò djoumbatè eti nan an dekou sitiraj dodin-djoumbat ka fè anni djoumbat ti-lajan-genyen ek dekalibiche toulong. Tousa ka fè an depotjolaj rete-kòdjòm djoumbat djoumbat lajan-genyen-lavi a ek ka depenn an rel dekatonn djoumbat-lajan-genyen-lavi a flòkò ek an antipilaj se djoumbat ti-lajan-genyen-lavi.
Kouri-nouvel Employment Situation in Latin America and the Caribbean apiye asou sa eti depotjolaj dekou djoumbat ka peze plis asou krèy moun ki piòpiò, moun lòtbòtsay ki vini djoumbate nan an peyi, fanm epi tibray ki pa trape an rel kabès-pòte kòdjòm.Apiye eti’y ka apiye asou kontaj kannan-moun ek mande-sav lavi-tokay, lonyen-matje ka pòte nouvel asou anchoukaj nan kawbe-tre djoumbat la pou moun ki sòti nan peyi-lòtbòtsay vini nan peyi Amerik Latin ek Karayib la bagay ki vini fondalnatal pou anchay moun kare peyi Amerik Latin ek Karayib ka ladje peyi yo ale djoumbate nan anlòt peyi Amerik Latin ek Karayib owala kannan moun ka ladje peyi Amerik latin ek Karayib la pou ale djoumbate nan peyi lòtbòtsay kare-peyi ta’a ka tizi.
Dapre sa kouri-nouvel la matje, owonzon 28,5 million moun ladje kare-tè Amerik Latin ek Karayib wouvè-zie yo pou ale rete ek djoumbate lòtbòtsay oliwon lanne 2010 la (se 4,8% kannan-moun an) ek nan menm balan an se 7,6 million moun ki vini rete ek djoumbate nan kare-peyi a, sa eti ka fè 1,3% kannan-moun. Kouri-nouvel-matje a ka depareye se peyi a anba larel drit ek potjel kannan-moun ka vini rete ek djoumbate nn peyi a. Pi nan fondok, kare-tè otila kannan-moun-ka-rive ta'a se bagay lajounen-jòdi, se moun ta'a trape an lajan-genyen-lavi pi flòkò pase ta moun-natifnatal ek se anni ti djòb yo ka pe fè, tjouns kore-fantefrak yo pi flòkò tou ek se se fanm lan ka pran plis fè nan sa.
Nan tousa, nan piplis peyi eti lonyen-matje a ka klere dekou yo (Arjantin, Brazil, Bolivia, Chile, Dominikana, Ekwadò, Kostarika, Meksik, Panama, Paragway, Urugway ek venezwela), plis pase 80% moun-lòtbòtsay ka rive nan peyi a pou djoumbate, se moun ki sòti nan anlòt peyi Amerik Latin ek Karayib la vini, tire Brazil ek Meksik, Panama tou, otila an gwo kannan moun peyi l'Azi (La-Chin ek Endja pou piplis) ladje peyi yo vini djoumbate nan se peyi Amerik Latin ek Karayib ta'a.
Dapre ECLAC ek ILO, lonyen-matje ta'apou fè gouvelman se peyi a wè vidjoze eti fok vidjoze sikti anchoukaj djoumbat la, sa ki mande pou tann ek konprann li anba an kare-kabeche katjòt, nonm/fanm. Nan menm lèspri ta'a, lonyen-matje a ka kabeche asou politik fondalnatal pou faroze anchoukaj djoumbatè lòtbòtsayka vini nan djoumbat faktoreyè ek kòdjòm douvan lmarel-gouvelman, ek anchay bay-douvan lamenm la ki fèt nan dekou an progranm dekatonn peyi oliwon-latè.
Ale li nan Caribbean News Now.
After four consecutive years of contraction, Latin American and Caribbean exports returned to a path of growth.
Rédigé par : Carib.com | 26 mai 2017 à 07:50
Rédigé par : Carib.com | 29 mai 2017 à 07:52