May 12, 2018 May 13, 2018 idantitew
​Ide pam sou koze monte pri gaz la, antanke yon ekonomis
Gen anpil deba k’ap fèt sou desizyon gouvènman Moïse / Lafontant an vle pran pou monte pri gaz la nan jou k’ap vini la yo… Daprè sa ki di, gouvènman an gentan ekri FMI pou anonse l desizyon an. Lide a, se pou rive anpeche peyi a tonbe nan defisi bidjetè. Nap raple depi apre dezyèm gè mondyal la, se FMI ki kontwole sistèm lajan nan mond lan. Nan sans sa, lè yon peyi gen pwoblèm finansman, FMI egzije pou li aplike pwogram ajisteman estriktirèl, ki gen ti non jwèt li nan lang fransè PAS, avan li prete l kòb. Ki sa sa ka bay kòm rezilta ?
Tout ajan ekonomik (menaj yo, antrepriz yo ak Leta) dwe gen yon bidjè. Yon bidjè se yon zouti planifikasyon ki pèmèt ajan ekonomik lan byen kontwole sa lap rantre ak sa lap mete deyò. Gen twa (3) sitiyasyon ki ka rive nan yon bidjè : li ka ekilibre, sa vle di rantre egal ak soti; li ka bay eksedan bidjetè, sa vle di rantre yo plis pase soti yo; li ka bay defisi bidjetè, lè sa a rantre yo pi piti pase sòti yo. Nap souliye lajan ki nan bidjè gouvènman an se previzyon yo ye. Ki donk, yo poko rantre!
Nan ka Leta a, lè li fè defisi, li oblije al prete lajan sou mache finansye a, li gen zouti nan men l pou sa… Men dèt li vi n ogmante… sa ki pa yon mal absoli si nap swiv théorie finance fonctionnelles la… Deba a, se ki koz ki fè gen defisi a? Èske se nan envesisman kòb la pase oswa èske se nan konsomasyon? Oswa èske se kòripsyon, kontrebann ki anpeche lajan rantre nan kès Leta a? Lè gen eksedan, Leta a ka sere lajan oswa peye dèt li yo… deba a se ki pri pèp la ap peye pousa?
Lè FMI enpoze PAS la, li materyalize ak sa yo rele austérité budgétaire. Sa ki vle di, pou Leta pa fè defisi, li dwe mete bonjan estrikti pou ogmante resèt epi diminye depans. Pwoblèm nan, se depans nan sosyal yo ki diminye plis… sa lakoz, sou plan makwo ekonomik, Leta ap jwenn bèl nòt nan men FMI men pèp la ap nan mare senti.
Antouka, tout ajan ekonomik rasyonèl, sa vle di ki gen bonjan linèt loup, ka gentan wè sa kap vini an!
Rubrique : Toute la ville en parle de l’économie
Tous droits réservés 12/05/2018,
May 22, 2018 idantitew 0
Déficit commercial: un cancer en phase terminale pour Haïti...
May 20, 2018 idantitew 0
​Accès au crédit en Haïti: un cercle fermé! Réflexion...