Ekonomi — Wikipedya
Ekonomi se yon syans ki etidye lwa pou moun amelyore peyi yo pou yo mete l' ann vale e etabi relasyon ant konsomasyon ak prodiksyon.
Anbon kreyol ekonomi se kaylalwa kote égalité chita peyi kot tout moun gen dwa yo respekte. Nan etid sa, plizye akademisyen ou teworisyen avanse plizye braselide pou esplike kijan 2 eleman yo k ap aji ansanm sa yo konpote yo nan yon system ke yo rele " mache". Ekonomi gen pou li we ak keksyon tankou sa yo: ki tip de lwa pou vote pou peyi a byen mache nan pwodiksyon? Eske moun ki nan peyi a jwenn manje pou yo manje? pou konbyen moun n'ap pwodui? nan ekonomi tankou nan preske tout bagay, gen yon limitasyon ke tan ak rezev resous mete sou eleman nan yon mache. sa-vle-di kom nou paka fe tout sa nou ta renmen fe ann menm tan, fok nou fe chwa-- se sa yo rele fo w gen nan men w nan ekonomi; sa-vle-di, si mwen pran lajan mwen pou m achte yon machin, mwen paka itilize menm lajan sa pou mwen achete yon kay. soumenmlanse a, si yon endistriyel pransalgenmet lajan nan pwodiksyon elektrisite, li paka pransalgenmet menm lajan sa nan pwodiksyon agrikol. ki moun ki detemine sak pou konsonme, ak sa pou moun pwodui? le se leta ki fe chwa pou detenmine sak pou ki pwodui ak sa pou konsonme nan yon mache, yo rele sa konminis.le se moun ki ap pwodui a, ak moun ki ap konsonme a ki detenmine sa k pou pwodui nan yon mache, yo rele sa kapitalis. kom nan tout syens, ekonomi gen yon seri prinsip ke tout ekonomis asepte. yonn nan prinsip sa yo, se yon lwa ke yo rele " demann ak sipliye". lwa sa di ke depi gen demann pou yon pwodui eke moun kap fe demann lan pre pou peye pou li, wap jwenn moun oswa yon group moun ki pre pou sipliye demann sa.
oikos «kay»
nómos «lwa» lwa pou kay la oikonomía kay la anba lalwa Men eske se pa yon dezòd pou chak moun defini pwòp montan echanj pa yo? Pwoblèm ekonomik: Ekonomi soti nan de mo grèk oikos nomos (oikos kay, nomos lwa) ekonomi pa vle di lajan sere men pito prensip pou w suiv pou w byen jere lakay ou vi w oswa peyi w ak rantabilite, fe ekonomi vle di kreye lwa pou depans yo, e lwa pou depans yo fèt apati de you budjè. Men nan tout bagay gen pwoblèm, Pwoblèm ekonomik se sila a ki pou kontwòle sa k pou rayisab la, e rayisab la se yon pasyon ki deklanche e w paka evite l nan kesyon ennmi an. N'ap di nou konsa: nan ekonomi, kote li egziste youpakèt ennmi yo, men sa k fe wòl la dwe jwe pa yon òganizasyon, kit jan li ye, se pou l kontwole, wè ki pou anile, tout reyaksyon ki pou rayisab la. Se yon pwoblèm entelektyèl ki fò anpil, bay ennmi ekonomik lan definisyon ki pi presi e ki pi restren posib pou l dezapresye monnen nou an. Nou te bare lawout ak tout ennmi ekonomi ayisyen an lè n pa t ba yo dwa definisyon presi sa "senk goud egal you dola ameriken". Men an 2004 ennmi ekonomi an atake n nan kè ekonomi n nan lè n remèt definisyon presi sa ak ennmi n yo "biyè sa a nou fè l konfòm ak konstitisyon ayisyen an". Se pou definisyon ki pou ennmi an sa dwe kontwole, limite, trennen l nan minimòm ni. Sa kapab: "10goud se lik egal yon ewo" konfòm ak restitisyon e reparasyon endepandans ayisyen an.
Selon minis lan Laleau, brasè-manman lajan ki pou rann nan pou leta pa l la, pibon zouti pou ranvèse tandans lan se definisyon an pou you politik piblik de lwa apopriye yo, pou you budjè. Pou li, konsiltasyon yo se ak yon bann diferan patnè yo anvan yo tanmen-ekri pou you budjè 2014-2015 pou tout patnè sa a yo patisipe nan fè rechèch pou you madebat ant aksyon yo ki leta e inisyativ yo ki pou sektè prive a.
Cowordinasyon Rêjyônal Sypport: Gwoup, grandi eikonomiy reizonab asosyasyon. Ahyti: Asyransy-Sosyété-Eikônonmiy.
Lè w pa gen manman w tete grann[edite | modifye sous]
«Bidjè a pa dwe se yon bagay pou jepeteklere gade, men li se yon zouti ki reponn aktout bezwen ki pou tout aktè sosyal yo», gentan presize gwo-ajantye a ki pou Repiblik la. Wilson Laleau gentan pwofite pran okazyon an pou salanbe daso-mann palmantè yo ki pa gen konpetans pou fè lekti e konprann lwa ki pou finans 2013-2014 lan yo ki pa t adopte nan fen ki pou egzèsis dènye a. Minis lan ki pou Ekonomi e ki pou tout finans yo gentan estime ke defi a pou Ayiti se jere grandisman wonivo sandwèlong byen repati e patikilyèman rich nan anplwa k ap dire e nan respè dwa moun byen peye pou satisfè bezwen yo ki pou popilasyon an alawonnbadè e ki pou jenès patikilyèman. «Kote grandisman sa ye ki gen de (2) chif yo ke nou rele ak tout ve nou yo e ki, sèl, appou li menm ki pou soti n nan sitiyasyon anwo pa monte anba pa desann peyi a twouve l'plonje depi si lontan yo», ke l'te mande li menm.
«Dezomè, se moun k ap pwodui anndan peyi a se yo k dwe, atravè tarif la, ki pou pouse yo pwodui, pwoteje moun yo ap pèmèt yo pa fè tikras gen kad toutbann akò yo ki pou karikòm ki mete nou kotakot ak patnè yo ki pre nou yo tankou ak sila yo ki pou oganizasyon mondyal pou komès la (omc)» gentan fè konnen l, lendi sa kite 24 mars 2014 la, Wilson Laleau, nan ouvèti ki pou seminè atelye li di «estrateji ki pou grandisman ekonomi» oganize nan metmen ministè ki pou finans yo nan kolaborasyon avek sila a ki pou planifikasyon an.
Wikimedia Commons genyen dokiman medya, imaj, video sou:
Rekipere depi « https://ht.wikipedia.org/w/index.php?title=Ekonomi&oldid=688437 »	Kategori yo : Non komenSyansSosyete	Meni navigasyon
AfrikaansAlemannischአማርኛAragonésالعربيةܐܪܡܝܐAsturianuAzərbaycancaБашҡортсаŽemaitėškaБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)‎БългарскиभोजपुरीBahasa BanjarBamanankanবাংলাབོད་ཡིགBrezhonegBosanskiБуряадCatalàCebuanoChamoruکوردیی ناوەندیCorsuČeštinaKaszëbscziЧӑвашлаCymraegDanskDeutschZazakiΕλληνικάEnglishEsperantoEspañolEestiEuskaraEstremeñuفارسیSuomiVõroFøroysktFrançaisFurlanFryskGaeilge贛語GàidhligGalegoGaelg客家語/Hak-kâ-ngîעבריתहिन्दीFiji HindiHrvatskiMagyarՀայերենInterlinguaBahasa IndonesiaInterlingueIlokanoIdoÍslenskaItaliano日本語La .lojban.Basa JawaქართულიQaraqalpaqshaҚазақшаភាសាខ្មែរಕನ್ನಡ한국어KurdîКыргызчаLatinaLadinoLëtzebuergeschLimburgsLigureລາວLietuviųLatviešuमैथिलीBasa BanyumasanMalagasyМакедонскиമലയാളംमराठीBahasa Melayuမြန်မာဘာသာNedersaksiesनेपालीनेपाल भाषाNederlandsNorsk nynorskNorsk bokmålNovialNouormandSesotho sa LeboaOccitanOromooਪੰਜਾਬੀPolskiPiemontèisپنجابیپښتوPortuguêsRuna SimiRomânăРусскийРусиньскыйसंस्कृतम्Саха тылаSarduSicilianuScotsSrpskohrvatski / српскохрватскиසිංහලSimple EnglishSlovenčinaSlovenščinaGagana SamoaChiShonaSoomaaligaShqipСрпски / srpskiSeelterskBasa SundaSvenskaKiswahiliதமிழ்తెలుగుТоҷикӣไทยTagalogTok PisinTürkçeТатарча/tatarçaئۇيغۇرچە / UyghurcheУкраїнськаاردوOʻzbekcha/ўзбекчаVènetoTiếng ViệtVolapükWinarayWolof吴语ייִדישZeêuws中文文言Bân-lâm-gú粵語	Chanje lyen yo	Paj sa edite a 11:08, 3 novanm 2015.