Yon Ayiti tou nèf posib
Vizyon pou yon Ayiti tou nèf
Yon lòt pwojè sosyete pou yon lòt sistèm
Lòt Ayiti n’ap fè pwomosyon pou li a, li fonde sou dwa, jistis, pataj, solidarite, edikasyon, respè anviwònman epi nan kilti byen pou tout moun. Li chita sou deviz nou an : « Libète, egalite, fwatènite », nou dwe bay deviz sa a yon sans pou tout moun wè klè nan aksyon toutbonvre. Sa ta dwe kòmanse nan aksepte reyalite (ale pi lwen pase règ dwa yo) prensip egalite ant tout ayisyen, san nou pa konsidere laj pa yo, sèks pa yo, orijin sosyal, ras oubyen jeyografik pa yo, kote yo rezide a (ann Ayiti oubyen nan dyaspora a), koulè pa yo, eks. Sa t’ava kondui nou nan reyalite pou nou konstwi yon kominote kote desten nou ta fonde nan voye jete diskriminasyon men nan pataj sitwayènte. Tout sa mande pou nou kreye yon Letadwa : dwa pou lajistis (lit kont enpinite), dwa pou sekirite, dwa pou edikasyon, dwa pou lasante, dwa pou travay. Lòt Ayiti sa a ta fonde tou sou yon desantralizasyon toutbonvre ki ta pèmèt yon devlòpman lokal nan tèt kole ak devlòpman nasyonal peyi a, yon desantralizasyon ki libere fòs kreyatris rejyon yo pou yo kapab pran men yo epi pou yo bay sitwayen ki pre yo a bon sèvis.
Tout sa a ap rive ak angajman tout moun alawonnbadè – Moun ak antrepriz yo – pou yo pran rèsponsablite sitwayèn pa yo, pa egzanp nan rèspèkte san paspouki lalwa nan peye taks ak enpo pa yo. Pou sa a, nou bezwen yon sistèm edikatif ki kapab fòme bon sitwayen ki kiltive lakay yo libète ak imanite. Nou bezwen yon sistèm edikatif ki kapab fòme sitwayen ki onèt ki gen lakay yo jistis ak ekite, pou nou rive nan yon sistèm jidisyè ki kreye nan reyalite yon Letadwa. Nou bezwen yon sistèm edikatif ki kapab fòme sitwayen ki gen sans lonè nan rèspèkte pawòl yo di, ki se yon eleman nan baz pou konstwi yon sistèm ekonomik ak sosyal ki chita sou konfyans epi ki kapab kreye pwosperite pou tout moun.
Pou nou rive la, fòk nou aji sou sistèm edikatif ak kilti pa nou ki se moul yo itilize pou fòme sitwayen pou yon sosyete. Fòk nou gen yon sistèm edikatif ki transmèt lòt valè rèsponsablite sitwayèn ak entegrite pèsonèl, nan fè pwomosyon pou yon etik mwayen ki konbat lide kòmkwa se finisman an ki jistifye mwayen yo. Yon etik mwayen ki kanpe kont : « degaje pa peche ». Yon etik piblik ki kondane reyisit lè li rive fèt sou do lòt moun ak règ ki anplas yo. Yon etik reyisit ki sanksyone moun ki fè tèt yo pase pou « entèlijan » nan fè kòripsyon pou yo rive kote yo vle a. Yon etik sitwayèn ki aprann moun rèspèkte règ yo olye pou yo chèche pase akote pou yo rive nan objèktif pa yo.
Gwoup Refleksyon ak Aksyon pou yon Ayiti tou Nèf – GRAHN
Apèl pou yon Ayiti tou nèf