Onore Papa Desalin....
Onore Papa Desalin chak jou, men pa konprann nou konn dat fèt li.
Pou efè dramatik, an 1881, Ega La Sèlv (Edgar La Selve) deklare san evidans lè kolon yo te touye Makandal an 1758 yon lòt towo gason te fèt. Men pawòl sa a te di tou senpleman pou montre Makandal mouri men li kite regle. Alèkile pifò istoryen ki konsantre sou Desalin, kwè misye te fèt ann Afrik menm jan ak 80% popilasyon an alepòk. Sanble se pou sa menm Legliz Katolik pa gen batistè l tou, kòm yo tap mache batize... oubyen inisye tout moun lan kwayans yo.
Epitou, an 1804, Levasè (Levasseur), yon Fransè ki te sèvi entèprèt pou Desalin ak Wochambo (Rochambeau), te ekri pou l di Desalin fèt lan Ginen, san li pat presize ki kote. Se paske nou pa konn dat fèt Desalin ki fè pa gen okenn ansyen liv, okenn ansyen rapò ki site dat fèt Desalin. Se resamman yon òganizasyon kreye dat 20 Septanm 1758 dekwa pou n pa sètoblije sonje Lanperè lan dat lanmò l, 17 Oktòb.
Men si nou vle fete Papa Desalin, san kreye fo dat, nou ka fete lan dat Krèt-a- Pyewo, lan dat Vètyè, lan dat Pwoklamasyon Endepandans lan, lan dat fèt Endepandans lan, san konte lan dat yon pil lòt evenman enpòtan lan lavi Lanperè. Men nou pa dwe kreye fo dat fèt paske gen moun k ap pran dat la pou toutbon.
Epitou, lè moun lese konprann nou konn dat fèt Mèt Jan Jak, Gason Lagè Ogou Desalin, lè nou fè sa, se lave nou lave men Lafrans ki te trete Eritye Ginen kòm bèt ki pat gen dat fèt lan achiv. Gen bon rezon ki fè nou pa konn dat fèt Desalin, lè nou kreye yon dat kareman, se manje nou manje bon rezon yo.
Papa Desalin te lite pou n te ka konn dat fèt nou, annou pa manje rezon Desalin pou n deklare li pat bezwen batay paske dat fèt Eritye Ginen te anrejistre. Adye!