Pozisyon plizyè òganizasyon nan sektè popilè a nan okazyon 92 lane premye okipasyon meriken nan peyi Dayiti
Posté le lundi 30 juillet 2007 par icklhaiti
Nou menm ki se manm Mouvman Demokratik Popilè, Tèt Kole Ti Peyizan Ayisyen, òganizasyon popilè pou edikasyon popilè Chandèl, Mouvman Refleksyon ak Aksyon Popilè, Mouvman Oganize pou yon vi efikas ak Solidarite Ant Jèn/Veye yo, nou lanse ansanm yon apèl pou yon mobilizasyon jeneral nan tout peyi a kont prezans MINISTA sou teritwa a. Jounen 28 jiyè ane sa a, fè egzakteman 92 lane depi peyi Dayiti konnen yon premye okipasyon. Depi lè sa a, peyi a anba dominasyon total kapital enperyalis meriken.
Nan lane 1492 kolon panyòl te debake sou bout tè sa a pou vin ranmase richès nou yo. Yo touye premye ras moun ki t ap viv sou tè sa a. Apre masak endyen yo, kolon yo te al pran nèg dafrik pou fè yo tounen esklav. Men, apre plizyè syèk batay, esklav yo te rive mete blan franse deyò sou bout tè sa a. Malgre gwo viktwa sa a, otorite lafrans yo te mande otorite ayisyen yo pou peye swadizan dèt lendepandans lan. Piyaj kolon yo, dèt sa a, 92 lane dominasyon meriken sou peyi a ki pran tout kalite fòm, mete nan kalfou difisil, tout tantativ pou peyi a pran yon wout devlopman granmoun, li ralanti tou tout tantativ sektè popilè yo pou tabli yon lòt kalite sosyete kote dominasyon ak eksplwatasyon kaba.
Nan lane 1915, enperyalis meriken debake pou vin ankouraje gwo antripriz kapitalis yo vin fè richès pa yo. Yo rantre pran rezèv lò peyi a nan bank santral. Pi gwo rezistans ki te anfas okipasyon enperyalis meriken nan moman an, te soti nan sektè peyizan an. Anba direksyon Chalmay Peral ak Benwa Batravil, peyizan yo te òganize tèt yo nan lame kako a pou yo te ofri yon kokenn chenn rezistans ame kont okipasyon an. Militè meriken yo te masakre plizyè santèn peyizan ki te nan lame kako a. Nan lane 1994 militè meriken debake yon dezyèm fwa pou vin mennen Aristid aplike plan neyoliberal la. Apre manda Aristid la, Preval te pran pouvwa a nan yon ti pas kout. Se nan kad aplikasyon menm politik sa a epi anba zòd dezyèm okipasyon an, Prezidan Preval te kòmanse likide antrepriz leta yo. Pandan tan sa a gouvènman Ayisyen an te vann minotri Dayiti ak siman Dayiti. Jounen jodi a, plizyè lòt antrepriz Leta deja nan bak likidasyon gouvènman Prezidan Preval / Alexis a.
Nan lane 2004, nan moman 200 zan endepandans Ayiti, militè meriken, franse ak kanadyen debake, kèk mwa apre, MINISTA pran la relèv. Depi lè sa a otorite ak polisye ayisyen yo tounen pope twèl nan men fòs loni yo. MINISTA nan refòm lapolis, li nan refòm lajistis, li nan tout enstitisyon enpòtan nan leta a pou kore tout pwojè ki vize likide byen peyi a epi kenbe l anba dominasyon enperyalis la ak boujwazi kontrebandye a.
Nan kalfou istorik n ap viv jounen jodi a, noumenm òganizasyon ki siyen nòt sa a, nou sonnen ansanm, lanbi rasanbleman nan mitan tout fòs pwogresis yo pou nou tanmen ansanm, batay pou defann dwa grandèt majè peyi a. Nan sans sa a, nou mande tout òganizasyon popilè ak militan pwogresis pou yo pote kole nan batay sa a. Nou pa vle yon peyi okipe kote se diplomat etranje ak ti sòlda LONI k ap pase nou lòd. Nou vle yon peyi granmoun ki egziste pou moun ki abite ladan l. Nou vle yon Leta granmoun k ap deside nan sans enterè mas pèp la.
Pou nou rive nan Leta granmoun sa a, nou mande pouvwa anplas la pou li :
1) Sispann renouvle manda MINISTA nan peyi a
2) Sispann angaje peyi a nan politik neyoliberal la ki gen anba vant li, mache lib, privatizasyon antrepriz piblik yo bay boujwa raketè, kontrebandye ki fin depafini ak peyi a. Kalite politik sa a, si li pa kanpe, l ap lage peyi a anba plis mizè, chomaj ak ensekirite.
3) Sispann peye dèt FMI ak Bank Mondyal yo epi sèvi ak lajan sa yo pou bay popilasyon an sèvis sante, edikasyon elatriye.
4) Redrese san pèdi tan jesyon antrepriz leta yo epi kenbe yo nan patrimwàn leta a.
Pou fòse pouvwa anplas la pran wout sa a, òganizasyon konsekan ak sitwayen konsekan, dwe rete mobilize epi makònen fòs nou pou nou batay ansanm kont okipasyon an, kont likidasyon antrepriz leta yo.
Aba privatizasyon
viv antrepriz leta yo
Moun ki siyen pou òganizasyon yo :
Pou MODEP : Guy Numa
Pou Tèt Kole Ti Peyizan Ayisyen : Rosnel Jean Baptiste
Pou CHANDEL : Rochemane Jean Milus
Pou MORAP : Dilogène Jean emmanuel
Pou MOVE : Jean Léon Santerre
Pou SAJ/Veye yo : Charles Lefèvre