ENTÈVANSYON NAN KAD ARESTASYON ILEGAL MANM KOMITE GWASIMAL-COINTREAU A.
POPILASYON NAN SEN RAFAYÈL,
MANTI AP BLAYI SOU DO TRAVAYÈ, JOUK YO RIVE NAN ARETE, FRAPE!!!
San prèv, san pa gen okenn flagran deli, men yon kontwolè tchoul boujwa yo rele Jan Mari Sen Flè deklare yo kase kay li e ke se entel, entèl, entèl ki fè l. Eske li te wè yo ap fè l? Non. Kidonk se li tou sèl ki annik deklare se entèl, se entèl, san pyès prèv, san temwen, san anyen!
Sa ki pi rèd atò, Sen Flè a annik rete pou kò l e sou bò pa li deklare sa, jij de pè pran machin ansanm ak lapolis yo dirèkteman al arete nèg sen Flè te akize kareman yo. Eske jij de pè a te mennen ankèt? Non. Eske li gen prèv se mesye Sen Flè lonje dwèt sou yo a ki se vòlò vre? Non. Pyès! Men ki jan yon jij de pè fè rete li deplase ak tout polis, san li pa gen okenn prèv san se pa flagran deli, kareman l al arete de moun? Poukisa Jan Mari Sen Flè rete konsa l ap akize moun la? Poukisa se moun Gwasimal yo menm li vle antrave? Poukisa se travayè yo li rive rayi konsa jouk li vle akize yo vòlè pandan li byen konnen se pa yo ki vòlè pyès???
Eben se la kesyon an!
Nan Gwasimal gen yon plantasyon zorany. Se Nons Zefi ki ap dirije l. Nons Zefi, yon gwo boujwa nan Okap k ap byen mennen, rich sou do travayè: yon sanginè. Lè yo fin koupe zorany yo, yo voye yo nan peyi Lafrans pou yon gwo konpayi miltimilyonè yo rele Kwenntwo (Cointreau). Li, li, li fè yon likè ki vann trè chè nan lemonn antye. Kidonk se yon kokennchenn konpayi gwo kapitalis k ap trè byen mennen. Men kote y ap byen mennen a, se menm jan an tou ni Kwenntwo, ni Nons Zefi pa peye travayè ayisyen yo prèske anyen malgre se yo ki fè tout travay ki ba yo fòtin yo. Kidonk se nan pa peye travayè ayisyen sa yo dwe yo mesye sa a yo ap fè fòtin yo. Sou yon lòt bò, tè sa a yo, se de tè yon gwo boujwa yo rele Novela, monnonk a Zefi, te vin achte nan zòn la depi lane 1958, pou plante pye zorany sila a yo pou voye po zorany la yo bay Kwenntwo, Franse parèy li. Lè li t ap achte tè yo nan men peyizan yo, li te garanti yo se yo ki t ap travayè nan chan an, se yo ki ta ka jwi tè a yo nan sezon ki pa sila zorany la pou plante viv a yo. Anplis tou sa, li te pwomèt wout, lekòl, dispansè elatriye... Yon pakèt pwomès pou peyizan yo te ka vann tè a yo pou anyen.
Eben se tande ou tande bagay konsa. Paske ANYEN PA JANM FÈT! Pi rèd: lò travayè Gwasimal yo mete yon Sendika sou pye pou defann dwa yo dwe yo, Zefi, ansanm ak tout tchoul li yo rele Jan Mari Sen Flè a tonbe ba yo pwoblèm, chache kaponnen Komite a, fè menas sou manm yo. Pi rèd atò, lò sezon zorany la fini, malfèktè sila yo deklare depi yon nonm ou sendike ou pap twouve tè pou ou plante ankò. Nou tande mezanmi? Tè kontra a wi! Tè ki te pou ti peyizan yo wi! Men koulye a yo pa ka twouve l ankò. E ki kote pou yo ta ale? E kouman kontra a fè rete konsa li kase a?
Se sa k fè peyizan yo di SA PAP KA PASE KONSA! SE PA T KONTRA A SA! KIDONK N AP MONTE TRAVAY TÈ AN NOU JAN SA TE TOUJOU KONN FÈT, JAN KONTRA A TE DI L, KIDONK DAPRE DWA AN NOU!
E se sa yo fè! Nan sans kontra ki te toujou la a, nan sans dwa a yo!
E kòm te gen de twa grenn Ayisyen, an palan de Sen Flè ansanm ak kèk ti tchoul yo bay pou watchmann yo, ki te soti pou vin defann kolon franse ansanm ak boujwa Okap la yo, travayè yo tou mete yo deyò kòm endezirab, kòm trèt, kòm tchoul, kòm vòlò.
Se lè a atò, ti tchoul blan sila a yo wè pou yo ta fè yon konbin vin fè kòmsi se Sendika a ki kase kay a yo etsetera era... tou sa pou detounen moun sou vre sans voye pye yo a, vre sans tout manèv yo a ki se: PWOTEJE ENTERÈ KOLON FRANSE YO RELE KWENNTWO A, ANSANM AK BOUJWA NAN OKAP YO RELE NONS ZEFI A! Nou tande mezanmi? 2 gran boujwa sanginè sila yo ki pa janm bay travayè yo sa yo dwe yo, ki di bonis, konje, doktè elatriye, jan lalwa egzije l e ki pa nonplis janm respekte pwomès a yo e ki koulye a vle kase kontra ki la de piplis pase 40 an a.
Nou konprann koulye a?
Men, ki jan ata jij de pè fè vin ap defann enterè tout grannèg sa a yo san li pa janm mennen ankèt la? Kouman li fè pran pawòl ti jan Mari a pou garanti san l pa menm chache verifye? Eske se touche li touche? Eske se pè li pè grannèg yo? Ki jan yon nèg Sen Rafayèl fè vin ap defann enterè kolon franse kont enterè travayè ayisyen menm? Eske se trèt li trèt konsa? Eske se foli gran nèg li genyen? Eske se rayi li rayi Ayisyen konsa? Eske se touche li touche?
Antouleka, sa sèlman nou menm nou konnen se pa vreman vre pou kesyon vòlò ni anyen konsa nèwg yo ap fè manèv, SE POU CHACHE DETWI SENDIKA A, SE POU BLOKE LIT TRAVAYÈ YO, SE POU METE PEYIZAN YO AN ZONBI Y AP OPERE. Nan yon tèt ansanm òganize, jij de pè, kontwolè ak watchmann ap bloke lit peyizan ayisyen nan defans kolon franse ak boujwa nan Okap!
Se sa k fè nou menm nan BATAY OUVRIYE nou deklare SA PAP KA PASE KONSA! NOU MENM SE TRAVAYÈ YO NOU SOLIDÈ AKE YO E NOU KONT LESPLWATASYON BOUJWA SANGINÈ SILA A YO K AP VIN REPREZANTE ENTERÈ KOLON FRANSE ANDEDAN PEYI A E KI, POU SA, SOTI POU DETWI LAVI TRAVAYÈ AYISYEN.
Nan sans sa a, n ap denonse manèv sal tout ti kontwolè ansanm ak tchoul yo bay pou watchmann yo ap fè yo. Menm jan an tou n ap lonje dwèt sou pratik dwòl e ilegal jij de pè yo ap fè pou VANN JIJMAN TRAVAYÈ YO SAN YO PA MENM MENNEN PYÈS ANKÈT.
E n ap mande tout popilasyon Sen Rafayèl POTE KOLE AK TRAVAYÈ YO! KONT TOUT TRÈT K AP VIN DEFANN ENTERÈ KOLON FRANSE ANSANM AK BOUJWA NAN OKAP!
ABA LESPLWATASYON KOLON AK BOUJWA!
ABA KASE KONTRA SAN DISKISYON!
ABA MANÈV SAL TOUT TCHOUL GRANNÈG!
ABA JIJ K AP VANN REZON TRAVAYÈ AYISYEN!
VIV LIT TRAVAYÈ YO NAN GWASIMAL!
VIV LIT SENDIKA YO!