Ik heb deze film samen met mijn ouders gezien, & heb er uiteindelijk een interessant gesprek met mijn moeder over gehad. Ik had Le Charme discret de la bourgeoisie van tevoren gezien, wat waarschijnlijk nuttig was.<br />De vertaling van de titel luidt: 'dat obscure voorwerp van verlangen', wat een toepasselijke titel is. Het is een surrealistische film, die zich niet direct openbaart in de vreemde droomsequenties die Charm gebruikt, maar in een heel eenvoudig technisch element: het gebruik van twee actrices voor één vrouwelijke hoofdrol. De twee actrices worden afgewisseld met schijnbaar volledige subjectiviteit. De enige gemakkelijke draad om aan te geven is misschien dat de ene actrice de meer 'Franse' kant speelt, terwijl de andere de meer 'Spaanse' kant speelt. Maar het grootste deel van wat ik wil bespreken, gaat over de kern van de betekenis van een surrealistische film. Mijn moeder, dat moet gezegd, heeft niet veel op met surrealisten. Ik moet toegeven dat ik nooit dol ben geweest op Salvador Dali. Het probleem dat we volgens mij allebei in verschillende mate hebben gehad, is ons eigen basisniveau van empirisme dat de surrealiteit negeert. Het is duidelijk dat één vrouw niet in letterlijke zin twee vrouwen kan zijn. Maar ik denk dat dit het moment is waarop de waarde van het surrealisme kan worden gewaardeerd. Het surrealisme heeft het ultieme doel om volledig te kunnen discrimineren tegen 'onbelangrijke tijd' (zoals ik al eerder vermeldde) & zelfs het vermogen om met 'onbelangrijke tijd' te pronken als 'onbelangrijke tijd'. De film zelf moet volgens mij als symbolisch worden gezien. Geen van de personages is bijzonder sympathiek in die zin dat ze geen van beiden bijzonder menselijk zijn. Het mannelijke archetype wordt voorgesteld als Mathieu: ouder, rijker & verlangend naar seks. Het vrouwelijke archetype wordt voorgesteld als Conchita (wat een afkorting is van de Spaanse naam Concepción): jong, mooi, maagdelijk, maar seksueel bewust. Mijn moeder projecteerde letterlijke psychologie op beide personages als de tegengestelde delen van een sadomasochistische relatie, met Conchita als de sadist. Ik denk niet dat het zo eenvoudig is.<br />Conchita geeft voortdurend blijk van een bijna narcistische, zij het niet helemaal zo grote waardering voor zichzelf & haar onafhankelijkheid. Telkens wanneer ze het gevoel heeft dat Mathieu haar zou kunnen bezitten, treitert ze hem met haar beweringen dat ze fysiek in staat is voor zichzelf te zorgen. Mathieu op zijn beurt verlangt hevig naar Conchita maar lijkt niet van haar te houden. Hij maakt geen toespelingen op een huwelijk, & lijkt in feite erg tegen het idee te zijn. Conchita voelt zich bedreigd door haar 'liefde' voor Mathieu, & het verlies van haar onafhankelijkheid, en Mathieu is geobsedeerd door zijn fysieke verlangen naar Conchita. <br /><br />Tijdens de film lijkt Bunuel alleen maar irrelevante informatie te geven over terrorisme, dat alleen maar dwazer & surrealistischer wordt door de manier waarop het wordt behandeld (een van de groepen heet het Revolutionaire Leger van het Kindje Jezus, met een pantheon van andere dwaze afkortingen eronder) & door zijn schijnbaar herhaalde gebruik van Charm. Ik geloof dat de film een beeld geeft van wat obsessieve verlangens naar het eigen ik doen om ons te verblinden voor de voor de hand liggende werkelijkheid om ons heen. In dit geval doen Conchita's narcisme & Mattieu's wellust het feit dat hun wereld instort er totaal niet toe. Bunuel gebruikt dit tot aan de laatste scène.<br />Maar voordat ik over de laatste scène praat, wil ik nog een subtiele surrealistische draad door de film aanbrengen. Mathieu loopt met een tas door een aantal scènes. Hij past niet bij de rest omdat het een goedkope rugzak is (Mathieu is rijk) die nooit een duidelijk doel heeft. Het is gewoon een schijnbaar willekeurige rugzak. Aan het eind komen we erachter dat deze rugzak gevuld is met nachtjaponnen van kant en kant, waarvan sommige gescheurd en bebloed zijn. Mathieu & Conchita geven deze rugzak af bij een winkel, en Mathieu gebaart verbaasd hoe een vrouw van middelbare leeftijd een gat dichtnaait in een prachtig, met bloed bevlekt kanten kledingstuk, alsof het nooit gescheurd is.<br />De implicatie is niet moeilijk te raden, vooral niet als we Conchita's reactie zien, die er een is van pure walging. Mathieu loopt rond met zijn seksuele verleden & probeert Conchita duidelijk te maken dat ontmaagd worden (Conchita's maagdelijkheid is een onderwerp waar veel over wordt gepraat) niet betekent dat je verfijnde vrouwelijke schoonheid voorgoed verloren is. Conchita reageert op die opmerking door van Mathieu weg te rennen. Hij haalt haar in en op dat moment herinnert Bunuel zich het woord van buiten: ze zijn allebei opgeblazen tijdens een terreuraanslag. Hun explosie is de finale.<br />Bunuel maakt gebruik van het surrealisme om een ethisch voorschrift te geven: als je je alleen om je eigen behoeften bekommert, word je vernietigd door de buitenwereld, die zich niet om jou bekommert. Ik vind het een beetje een ontkenning, maar ik kan toegeven dat het geen letterlijk toegepaste dynamiek is. Het is alleen maar een symbolische boodschap: als we deze sekserollen tot het uiterste zouden doorvoeren, zouden we elkaar afschuwelijk behandelen & geen rekening houden met het grotere goed. Ik geef toe dat dit een ietwat eenvoudige, zelfs didactische boodschap is. Maar ik ben het er niet mee eens dat het geen betekenis heeft voor de werkelijkheid omdat het de werkelijkheid niet vertegenwoordigt.
I watched this film with my parents, & ended up having an interesting discussion with my mother on it. I'd seen Le Charme discret de la bourgeoisie beforehand, which was probably helpful.<br /><br />The translation of the title reads, "that obscure object of desire" which is as relevant a title as could be. It's a surrealist film, which is only directly revealed not in the strange dream-sequences Charm employs, but rather in a very simple technical element: the use of two actresses for a single female lead. The two actresses are interchanged with seeming complete subjectivity. The only easy thread to denote is perhaps that one actress plays the more "French" side whereas the other plays the more "Spanish" side -- as though the character is meant to be Spanish, she grew up partially in Paris. I've read some theorizing that the one of the sides was emotive, & the other distracting -- which is also plausible.<br /><br />However most of what I want to discuss goes to the core of the meaning of a surreal film. My mom, it must be said, does not care much for the surrealists. I must admit, I never was crazy about Salvador Dali. The problem I think both of us have had to varying degrees is our own base level of empiricism that surreality ignores. Obviously, one woman can not be two women in any literal sense. But I think this is where the value of surreality can be appreciated. Surrealism has an ultimate primacy of being able to discriminate completely against "insignificant time" (as I posted on before) & even the ability to flaunt "insignificant time" as "significant time." The film itself I feel must be read as symbolic. Neither characters are particularly sympathetic in the sense that neither is particularly human. The male archetype is presented as Mathieu: older, richer, & wanting sex. The female archetype is presented as Conchita (which is short for the Spanish name Conception): young, beautiful, virginal, but sexually aware. My mom projected literal psychology on both characters as being the opposing parts of a sadomasochistic relationship, with Conchita as the sadist. I don't think it's that simple.<br /><br />Conchita continually asserts a nearly narcissistic if not wholly so appreciation of her self & independence. Whenever she feels Mathieu could own her she spites him with her assertions she is physically capable of providing for herself. Mathieu, in turn, desires Conchita greatly but does not seem to love her. He makes no overtures of marriage, & in fact seems very resistant to the idea. Conchita is threatened by her "love" of Mathieu, & the loss of independence it would engender, & Mathieu is obsessed with his physical desire for Conchita.<br /><br />Throughout the film Bunuel seems to throw in irrelevant information about terrorism, which is only made more silly & surreal by its treatment (one of the groups is called Revolutionary Army of the Baby Jesus, with a pantheon of other silly acronyms under it) & his seemingly repeating this device from Charm. The film, I believe, depicts what obsessive desires about self do to blind us to the obvious reality around us. In this case Conchita's narcissism & Mattieu's lust make the fact that their world is falling apart seem totally unimportant. Bunuel uses this right up till the final scene.<br /><br />Before I talk about the final scene, however, I want to establish another subtle surrealist thread through the film. Mathieu carries around a bag through several of the scenes. It is very out of place because it is a cheap rucksack (Mathieu is rich) and is never given an obvious purpose. It is just a seemingly random rucksack. We find out at the end that this rucksack is filled with lace & lace nightgowns: some of which are ripped & bloody. Mathieu & Conchita drop this rucksack off at a shop, & Mathieu gestures in amazement how an middle-aged woman stitches up a hole in a beautiful blood-stained lace garment shut, as if it'd never been ripped.<br /><br />The implication is not difficult to read, especially when we see Conchita's reaction, which is one of utter disgust. Mathieu is carrying around his past sexual experience, & trying to show Conchita that to be deflowered (Conchita's virginity is a topic of much conversation) does not mean one's delicate feminine beauty is ruined forever. Conchita reacts to this comment by running away from Mathieu. He catches up to her and here is where Bunuel reminds of the outside word: they are both blown up in a terrorist bombing. Their explosion is the finale.<br /><br />Bunuel uses surrealism to give a prescriptive ethical message: if you are concerned only about your needs, you will be destroyed by the outside world, which does not concern itself with you. My mom didn't like the idea that this was about gender types because she said it doesn't really apply to any men or women she knows. I feel this is a bit denying, but I can admit it's not a literally applied dynamic. It is merely a symbolic message: if we took these gender roles to their extremes we would treat each other horribly, & have no consideration for the greater good. I admit this is a somewhat simple, even didactic message. But I disagree that it doesn't have meaning for reality because it does not represent reality.