Verhalen vertellen is een aanklacht tegen de repressieve voorsteden, maar het is ook een aanklacht tegen de postmoderne, ironische en politiek correcte intellectuelen, en tegen de manier waarop beide delen van de samenleving mensen controleren en beperken in hun doen en laten. Het gaat ook over, nou ja, verhalen vertellen en hoe gemakkelijk verhalen en intriges worden gemanipuleerd voor het effect.<br />Het eerste halfuur, 'Fictie', is gewijd aan een verhaal van een studente, Vi, die er genoeg van heeft om 'af te spreken met de eerstejaars' en eindigt in een gewelddadige en raciaal geladen seksscène met haar Afro-Amerikaanse docent creatief schrijven. De korte film komt zelfs afgezaagd en clichématig over, hoewel ik me nu realiseer dat ik bijna direct een scène citeer, dus misschien is dat wat Solondz wil zeggen. Maar als je ooit een andere film van Solondz hebt gezien, kun je de hele bedoeling van dit stuk van een kilometer afstand zien aankomen (de gevaren van politieke correctheid, de preutsheid en hypocrisie van de Amerikaanse middenklasse, zelfs van degenen die beweren progressief of progressief te zijn, enzovoort). En ik kon gewoon niet geloven dat Vi alleen maar zou zeggen: 'Wees niet racistisch, wees niet racistisch' in de badkamerscène. Ik denk...' Ik moet hier als de sodemieter weg' zou veel logischer zijn.<br />Maar het briljante laatste uur, 'Non-fictie', maakt de eerste helft meer dan goed. Het vertelt het verhaal van een lusteloze en intelligente tiener die in een buitenwijk van New Jersey bij een boos en verdrietig gezin woont, en ook over de documentaire die over hen wordt gemaakt. Echt, ik wou dat dit de hele film was, zo goed is het. Ja, er zitten heel wat postmoderne knipogen in de film, maar die vallen snel uit elkaar als we bij het hartverscheurende en verontrustende einde komen, als de film plotseling pijnlijk echt wordt. Wat ook grappig is aan 'Non-fictie', dat 'echt' zou moeten zijn, is dat het 'echt' lijkt. Het probleem is alleen dat het verhaal volkomen fictief is en zelfs geforceerde plotpunten bevat: iemand raakt gewond en raakt in coma, iemand anders wordt gehypnotiseerd en krijgt te horen wat hij moet doen, en zelfs de laatste, verschrikkelijke handeling lijkt meer uit een slechte tv-film te komen dan uit het echte leven. (Ik heb ook erg genoten van de niet zo subtiele opvoeringen in American Beauty en American Movie.)<br />Willen we dat ons leven meer lijkt op een aflevering van 'Friends', keurig ingepakt, met kleine geintjes die binnen een halfuur zijn opgelost (of tijdens sweepstakes misschien een 'tweedelige special'). Is politieke correctheid alleen maar een grote dekmantel voor ongemakkelijke maar toch heel reële verlangens en gedachten? Wat is erger: dat je te horen krijgt wat je moet doen, of dat je te horen krijgt wat je moet denken? Zijn die twee hetzelfde? Verhalen vertellen beantwoordt deze vragen wel degelijk, en ik denk dat als 'Non-fictie' zou worden uitgerekt tot de lengte van de hoofdstukken, het een briljant antwoord zou zijn. Maar vanwege het ho-hum eerste uur (ja, ho-hum, zelfs met 'die scène' en zo) vallen alle stukken niet helemaal samen. Om de tekst van een bepaalde Schotse band te veranderen: 'Het had een briljante film kunnen zijn.'<br />Verhalen vertellen is de moeite waard voor de geweldige acteurs (in zowel 'Fictie' als 'Non-fictie') en het uitstekende tweede deel, maar je kunt het grootste deel van het eerste halfuur je teennagels knippen of uit het raam staren. Ik had meer van een cynische ironie verwacht, zoals in Geluk, maar ik was werkelijk geroerd door 'nonfictie' en die zal me nog een hele tijd bijblijven.
Storytelling is an indictment of repressive suburbia, but it is also an indictment of the postmodern, ironic, and politically correct intellectuals, and how both parts of society control and restrict people from being truly who they are. It is also about, well, storytelling and how easily stories and plots are manipulated for effect.<br /><br />The first half hour, "Fiction," is devoted to a story of a college student, Vi, who is tired of "dating the undergraduates" and ends up a violent and racially charged sex scene with her African American creative writing professor. Solondz pushes the limit on all of the society's buttons in "Fiction," from the handicapped to race relations to sexual politics, and it is almost like he was simply out to shock the audience. The short film comes across as even trite and cliched, although now I realize that I'm quoting a scene from it almost directly, so perhaps this is Solondz's point. Still, if you ever seen any other of Solondz's movies, you can see the whole point of this section coming from a mile away (the dangers of political correctness, the prudishness and hypocrisy of the American middle class, even those claiming to be liberal or progressive, etc.) And I just couldn't believe that Vi would only say "Don't be racist, don't be racist" in the bathroom scene. I think "I gotta get the hell outta here" would be much more logical.<br /><br />However, the brilliant last hour, "Nonfiction," more than makes up for the first half. It tells the story of a listless and intelligent teenager who lives with an angry and sad family in suburban New Jersey, and also about the documentary that is being made about them. Truly, I wish this were the whole movie, it is that good. Yes, there's plenty of postmodern film-within-the-film winking, but that quickly falls apart as we reach the heartbreaking and disturbing ending, when the movie suddenly becomes painfully real. What is also funny about "Nonfiction," which is supposed to be "real," is that it contains completely fictional and even forced plot points: someone is injured and slips into a coma, someone else is hypnotized and told what to do, and even the final, terrible act seems more to come out of a bad TV movie than real life. (I also especially enjoyed the not-so-subtle digs at American Beauty and American Movie.)<br /><br />Do we want our lives to be more like an episode of "Friends," wrapped up neat and tidy, with minor quibbles that are resolved in a half hour (or, during sweeps, maybe a "two-part special")? Is political correctness just a big cover up for uncomfortable yet still very real desires and thoughts? Which is worse: being told what to do, or being told what to think? Are the two the same thing? Storytelling does address these questions, and I think if "Nonfiction" were stretched to feature-length, it would answer them brilliantly. But, because of the ho-hum first hour (yes, ho-hum, even with "that scene" and all), all the pieces don't quite fall together. To change the lyrics of a certain Scottish band, "It could've been a brilliant movie." <br /><br />Storytelling is worth seeing for the great acting (in both "Fiction" and "Nonfiction") and the excellent second section, but you can clip your toenails or stare out the window for the most part during the first half hour. I was expecting more of a cynical irony-fest as in Happiness, but I was truly touched by "Nonfiction," and it will stay with me for quite awhile.