Toen de jaren zeventig ten einde liepen, hinkte de rampenfilm zijn laatste jaren met films als de smakeloos plezierige Meteor, de niet-zo-plezierige City On Fire (nee, die niet) en de waarlijk WTF? Airport '79, voordat When Time Ran Outston, ook wel bekend als The Day the World Ended, ook wel bekend als Earth's Final Fury, in 1980 de doodsklok luidde voor zowel het genre als Irwin Allens carrière. De 'vulkaanfilm van de Meester van het Rampspoed' is geen Dante's Peak. Het is niet eens een Duivel bij 4 O'Clock. In plaats daarvan is het alles wat je zou kunnen verwachten van een film met als titels 'Ernest Borgnine als Tom Conti' (nee, die niet) en 'James Franciscus als Bob Spangler'. Op de een of andere manier slaagde Allen erin om de Towering Inferno-sterren Paul Newman en William Holden te verleiden om min of meer dezelfde rol te spelen, wat handig is, want de film is min of meer een herhaling, met zelfs een paar scènes die schaamteloos een paar scènes hebben gerecycled tot ze oneindig veel minder indruk maken. En niet alleen de plot <0xE2><0x80><0x93> de personages zijn ook grotendeels precies hetzelfde. Franciscus krijgt de rol van Richard Chamberlain, Veronica Hamel de rol van de verwaarloosde vrouw van Susan Blakely, Jacqueline Bisset de rol van de vriendin van Faye Dunaway, en Red Button de rol van Fred Astaire als Francis Fendly, de verduisteraar (namen genoeg hier), hoewel hij in plaats van een romance met Jennifer Jones wordt opgezadeld met de Newyorkse agent van Borgnine. Maar gezien de 'originele' personages, onder wie Burgess Meredith die de touwtjes stevig in handen heeft, en een afschuwelijk kleffe Valentine Cortese ('Lieverd, je hebt twee keer de ineenstorting van het variété en het variété overleefd. Nu kun je je niet meer laten verwarren door een kleine vulkaan met buikpijn.'), Sheila (als Mrs. Allen) die de plaatselijke hoer speelt, en Pat Morita die haar man speelt die zijn hanengevecht met Alex Karras moet uitstellen omdat de rivier is overstroomd. Het is niet helemaal te wijten aan de louche scenarioschrijvers Carl Foreman en Stirling Silliphant dat ze de beproefde en vertrouwde weg hebben gekozen. Helaas maken ze geen van allen ook maar in de verste verte interessant.<br />De plot? Oké, maar hou op als je dit eerder hebt gehoord. Terwijl geldman William Holden een grote reclamecampagne voor zijn Hawaïaanse hotel plant ('Ik vind je slogan echt geweldig: "Kom kijken naar Mananui die in zijn slaap gooit." Heel effectief.' 'Subtiel, hè?'), probeert zijn louche partner James Franciscus de dreiging van de plaatselijke vulkaan die de lucht in gaat te bagatelliseren, terwijl Paul Newmans olieman met zijn wilde haardos en het weinige enthousiasme dat hij kan opbrengen op 'Dit ding is een godvergeten kruitvat' blijft hameren met het weinige enthousiasme dat hij kan opbrengen tussen het verwennen van Jacqueline Bissets minnaars door.' Als je Mananui hebt gezien, weet je hoe de reclameontwerper het geld verdiende om te gaan boren (en niet alleen voor olie, zo wordt ons verteld) door vrouwen te leren borduren. Als Mananui eenmaal genoeg heeft van de halfslachtige soapopera's en de kop opsteekt, zijn het eerst vrouwen, kinderen en sterren in topvorm (dit is het soort film waarin de personages in omgekeerde volgorde sterven, en als je personage niet eens een naam heeft, ben je er geweest), met een klein, economisch levensvatbaar groepje hotelgasten die vloedgolven zien, vuurballen, smalle richels, gammele bruggen en een script dat zo tjokvol clichés zit dat de enige verrassing is dat niemand een maagd opoffert om de vulkaangod tevreden te stellen of dat Elvis niet komt opdagen om de Vulkaan-a-hula te zingen. Het klinkt allemaal veel leuker dan het in werkelijkheid is, maar helaas is er weinig te zien of zijn er geen special effects, alsof toen de cast en het hotel waren betaald, er niets meer over was voor de film zelf. De climax is een van de langste scènes van mensen die een brug oversteken (ongeveer twee hele spoelen lang) voor een korte, slecht ingekorte explosie. Zelfs het beste (de term is hier strikt relatief) van de film in de krater zelf lijdt aan een verschrikkelijke achterwaartse projectie. Toch biedt het een werkelijk schitterend stuk kwijnend fallische beeldspraak als een nogal ongelukkig ontworpen vulkanisch controlecentrum in de krater valt dat op zichzelf bijna de toegangsprijs waard is. Net als _The Zwerm_ en _Beyond the Poseidon Adventure_ was dit een zware voorbereiding op de release, terwijl de Amerikaanse tv-versie 141 minuten duurde, maar je denkt onwillekeurig dat dat een daad van genade was. James Goldstone, die in het verleden een paar behoorlijk goede films heeft gemaakt, regisseert alsof het een tv-film uit de jaren zeventig is, terwijl de filmografie van Fred Koenekamp niet verhult dat de grote finale op een geluidspodium is opgenomen. Het hele gebeuren voelt aan alsof het is gemaakt door mensen die hun hypotheek of alimentatie afbetalen. Als deze film een kaas was, zou hij worden verwerkt en zou hij zeker ver over de uiterste verkoopdatum heen zijn.
As the 70s came to an end, the disaster movie limped its last with the likes of the cheesily enjoyable Meteor, the not-so-enjoyable City On Fire (no, not that one) and the truly WTF? Airport '79 before 1980's When Time Ran Out aka The Day the World Ended aka Earth's Final Fury finally sounded the death knell for both the genre and Irwin Allen's career. The 'Master of Disaster's volcano movie is no Dante's Peak. It's not even a Devil At 4 O'Clock. Instead, it's everything you would possibly expect of a film whose credits boast 'Ernest Borgnine as Tom Conti' (no, not that one) 'and James Franciscus as Bob Spangler.' Somehow  presumably very large cheques and a promise not to direct  Allen was able to tempt Towering Inferno stars Paul Newman and William Holden back to play more or less the same roles, which is handy because the film is more or less a rehash, even shamelessly recycling a couple of setpieces to infinitely diminished effect. And not just the plot - the characters are for the most part exactly the same too. Franciscus gets the Richard Chamberlain role, Veronica Hamel the Susan Blakely neglected wife part, Jacqueline Bisset the Faye Dunaway girlfriend duties, and Red Buttons the Fred Astaire role as embezzler Francis Fendly (great character names abound here), though instead of a romance with Jennifer Jones he gets saddled with Borgnine's New York cop. Still, considering the 'original' characters include high-wire act Burgess Meredith and a horrendously cloying Valentine Cortese ("My darling, you have lived through the collapse of burlesque and vaudeville twice. Now you can't be confused by a little volcano with belly ache."), Sheila (as in Mrs) Allen playing the local madam and Pat Morita as her husband whose cockfight with Alex Karras gets postponed due to flooding, you can't entirely blame slumming screenwriters Carl Foreman and Stirling Silliphant for going with the tried-and-trusted route. Unfortunately they never make any of them remotely interesting.<br /><br />The plot? OK, but stop me if you've heard this before. While moneyman William Holden plans a big ad campaign for his Hawaiian hotel ("I really like your slogan: 'Come watch Mananui toss in his sleep.' Very effective." "Subtle, right?"), his dodgy partner James Franciscus tries to play down the threat of the local volcano blowing up while Paul Newman's wildcat oilman insists "This thing's a goddamned powder keg" with what little enthusiasm he can muster between romancing Jacqueline Bisset's advertising designer with tales of how he earned the money to start drilling (and not just for oil, we're informed) by teaching women needlepoint. Once Mananui gets bored with the half-hearted soap operatics and blows its top, it's women, children and top-billed stars first (this being the kind of film where the characters die in reverse order of billing, and if your character doesn't even have a name, you're toast), with a small, economically viable group of hotel guests facing tidal waves, fireballs, narrow ledges, rickety bridges and a script so riddled with clichés that the only surprise is that no-one sacrifices a maiden to appease the volcano god or that Elvis doesn't turn up to sing the Volcano-a-hula.<br /><br />All of which sounds like a lot more fun that it actually is, but unfortunately it's distinctly low on spectacle or special effects, as if once the cast and hotel accommodation were paid for nothing was left for the film itself. The climax is one of the longest scenes of people crossing a bridge ever filmed (nigh on two whole reels of it) before one brief badly matted-in explosion. Even the film's best (the term is strictly relative here) scene inside the crater itself suffers from terrible back-projection. Still, it does offer one truly wonderful piece of droopingly phallic imagery as a rather unfortunately designed volcano-monitoring center falls into the crater that's almost worth the price of admission on its own.<br /><br />Like The Swarm and Beyond the Poseidon Adventure, this went through heavy pre-release trimming  the US TV version ran 141 minutes  but you can't help thinking that was an act of mercy. James Goldstone, who had turned out some pretty decent efforts in the past, directs like it was a 70s TV movie while Fred Koenekamp's cinematography doesn't hide the fact that the grand finale was shot on a soundstage. Indeed, the whole thing just feels like it was made by people paying off their mortgages or alimony. If this film were a cheese, it would be processed and definitely well past its sell-by date.