Ik ben er vrij zeker van dat ik deze film in zijn oorspronkelijke bioscoopuitgave in de jaren tachtig (het geheugen is vaag) heb gezien en dat ik hem kortgeleden met grote moeite op dvd heb gevonden. De overdracht naar dvd is nogal elementair <0xE2><0x80><0x93> geen brievenbus, een beetje donker en heel weinig speciale kenmerken <0xE2><0x80><0x93> maar ondanks mijn afkeer van het feit dat de film niet digitaal is geremasterd en meer dan een goedkope dvd-presentatie heeft gekregen, hou ik net zoveel van de film als de eerste keer dat ik hem zag.<br />Philosophisch, d.w.z. in termen van een ethisch thema, is 'A Taxing Woman' een van die verhalen waarin het moeilijk is om een held te herkennen <0xE2><0x80><0x93> geen helder zwart-wit, alleen grijstinten. Ryoko (Miyamoto Nobuko) en Gondo (Yamazaki Tsutomu) zijn natuurlijk de duellerende hoofdrolspelers, maar ze zijn allebei antiheldhaftig, iets wat ik normaal gesproken niet kan uitstaan. Gondo is de eigenaar van een keten van de alomtegenwoordige 'Love Hotels' in Japan, waar geliefden naartoe gaan om voor korte tijd onderdak te vinden voor hun rendez-vous, en hij heeft een ingewikkeld systeem opgezet om de afschuwelijke Japanse belasting te ontduiken. Ryoko is belastingconsulent, later gepromoveerd tot onderzoeker, en hoewel ze bewonderenswaardig is in haar niet-aflatende toewijding en competentie, maakt ze deel uit van een aantal van de gruwelijkste juridische aanvallen op zakenmensen die je je kunt voorstellen. Tot de laatste scène kristalliseert alles zich uit <0xE2><0x80><0x93> Gondo verdedigt zijn recht om zijn eigen geluk na te jagen door een indirecte verwijzing te maken naar kinderen die beneden in een park vrolijk aan het spelen zijn, waarna hij een dramatische en symbolische verklaring aflegt over de oorsprong van buitensporige belasting door zijn vinger af te snijden en Ryoko zijn lang gezochte, verborgen bankrekening te onthullen <0xE2><0x80><0x93> via een rekeningnummer dat in zijn eigen bloed is gekrabbeld. Nadat hij is weggelopen, blijft de camera op Ryoko's achterhoofd rusten, om haar plotselinge gewetenscrisis over haar gekozen beroep aan te geven.<br />Alleen al wat stijl betreft is 'A Taxing Woman' een absoluut meesterwerk. De sfeer is die van een verrukkelijke klucht in de vorm van een van Blake Edwards' 'Roze Panter'. De muziek is, in tegenstelling tot wat sommige mensen hier beweren, werkelijk uniek, gedenkwaardig en niets minder dan uitmuntend, ongeveer zoals die van Mancini <0xE2><0x80><0x93> die de kluchtige kat-en-muis-stemming perfect uitbeeldt met twee korte, zich herhalende hobo- (klarinet?) melodieën die over een springerige 5/4-akkoord worden gelegd, en die op belangrijke punten in het verhaal weer opduiken.<br />De buitensporige moeite die de belastinginspecteurs en inspecteurs doen om belastingontduikers op te sporen is overdreven (dat mag je hopen, want ik heb nooit in Japan gewoond) en heeft een groot komisch effect. Dit is geen slapstick komedie en is dat ook niet bedoeld, maar de combinatie van meedogenloosheid en obsessieve maar merkwaardig vertederende persoonlijke toewijding van de bureaucraten aan hun taak, in evenwicht gehouden door de toewijding van de zakenmensen. Het zijn vaak ingewikkelde en even humoristische plannen om hun bezit in de aanval te behouden, het is het overdreven kernconflict dat je in de plot trekt en de film onweerstaanbaar charmant maakt.<br />De vrij eenvoudige plot van 'A Taxing Woman' krijgt zijn ongelooflijke diepgang door het feit dat hij bijna geheel door de personages wordt bepaald <0xE2><0x80><0x93> Miyamoto en Yamazaki zijn zulke levendige persoonlijkheden en de tegenstrijdige chemie tussen hen is zo sterk dat je weken later nog aan hen zult denken, alsof ze intieme vrienden van je waren. Dat is mijn psychologische lakmoesproef voor een geweldige film: 'Houden de personages me lang nadat ik hem heb gezien nog bij?' 'A Taxing Woman' slaagt in alle opzichten. De mix van de gewelddadige yakuza-baas Ninagawa, gespeeld door Ashida Shinsuke, wordt nog versterkt door een dosis korrelig realisme <0xE2><0x80><0x93> zij het ook met een vleugje humor. Dat element wordt in de echte wereld nog eens benadrukt door het feit dat regisseur Itami op straat werd aangevallen en in 1992 na de release van zijn film 'Minbo no Onna', ook wel bekend als 'Minbo, of de zachte kunst van Japanse afpersing', door vijf yakuza-leden in zijn gezicht werd gestoken. Hij werd vervolgens vermoord toen hij van een hotelbalkon 'viel', een ogenschijnlijke maar verdachte zelfmoord die door de politie als een mogelijke moord werd beschouwd. De wereld verloor een groot kunstenaar, en 'A Taxing Woman' blijft een tijdloos meesterwerk. We kunnen alleen maar hopen dat degene die de rechten ervan bezit, hem eindelijk de digitale vertaling en verbreiding geeft die hij verdient.
I'm fairly certain I saw this film in its original theatrical release in the '80s(memory is dim,) and recently found it on DVD with considerable difficulty. The transfer to DVD is rather basic - no letterbox, a bit dark and very little in the way of special features - but despite disgust at the fact that the film hasn't been digitally remastered and given more than a bargain-basement DVD presentation, I love the film itself every bit as much as I did the first time I saw it.<br /><br />Philosophically, i.e. in terms of ethical theme, "A Taxing Woman" is one of those stories in which identifying a hero is difficult - no clear black and white, only greys. Ryoko (Miyamoto Nobuko) and Gondo (Yamazaki Tsutomu) are of course the dueling protagonists, but each is anti-heroic, something I ordinarily can't stand: Gondo is the operator of a chain of Japan's ubiquitous "Love Hotels," where lovers go to find short-term lodgings for their trysts, who's got a complex system in place to evade Japan's horrific taxation; Ryoko is a tax auditor, later promoted to investigator, who, though admirable in her relentless dedication and competence, is party to some of the most horrendous legal assaults on businesspeople imaginable. The film's moral doesn't crystallize until the final scene - Gondo states a defense of his right to pursue his own happiness via an oblique reference to kids happily playing in a park below, then makes a dramatic and symbolic statement about the root meaning of outrageous taxation by slicing his finger and revealing to Ryoko his long-sought hidden bank account - via an account number scrawled in his very blood. After he walks away the camera lingers on the back of Ryoko's head, signifying her sudden crisis of conscience over her chosen profession.<br /><br />In terms of style alone "A Taxing Woman" is an absolute masterpiece. The mood throughout is of a delightful farce in the mold of one of Blake Edwards' "Pink Panther" films, albeit far more subtle, obviously. The music, contrary to some claims here, is truly unique, memorable and nothing short of outstanding, much like Mancini's - fleshing out the farcical cat-and-mouse mood perfectly via two brief, repeating oboe (clarinet?) melodies laid over a bouncy 5/4 time signature that reappear at key points throughout the story. <br /><br />The outrageous lengths to which the tax auditors and inspectors go to ferret out tax evaders is exaggerated (one would hope - I've never lived in Japan,) for great comedic effect. This isn't a rolling-in-the-aisles slapstick comedy and isn't intended as one, but the bureaucrats' combination of ruthlessness and obsessive yet oddly endearing personal dedication to their task, balanced by the businesspeople's often intricate and similarly humorous schemes to hang onto their property in the onslaught, is the exaggerated core conflict that pulls you into the plot and makes the film irresistibly charming.<br /><br />The fairly simple plot setup in "A Taxing Woman" derives its incredible depth by the fact that it's almost entirely character-driven - Miyamoto and Yamazaki are such vivid personalities and the opposing chemistry between them so potent that you will find yourself thinking about them for weeks after the fact, as though they were your close personal friends. That is my psychological litmus test for a great film: "Do the characters stay with me long after I've seen it?" "A Taxing Woman" succeeds in spades.<br /><br />A dose of gritty realism - though with a patina of humor as well - is added to the mix in the character of the violent Yakuza boss Ninagawa, played by Ashida Shinsuke. That element is underscored in the real world by the fact that director Itami was attacked on the street and had his face slashed by five Yakuza in 1992 after the release of his film "Minbo no Onna," a.k.a. "Minbo - or the Gentle Art of Japanese Extortion." He was subsequently killed when he "fell" from a hotel balcony, an apparent but suspicious suicide that was treated by the police as a possible homicide. The world lost a great artist, and "A Taxing Woman" remains a timeless masterpiece. We can only hope that whoever owns the rights to it will finally give it the digital translation and wide release it deserves.