Degenen die er iets in hebben gestoken om de grenzen van sekse en seksualiteit strak te houden, zullen zich door deze film beledigd voelen, of het nu religieuze fundamentalistische types zijn of voorstanders van homorechten die zich verzetten tegen de beperkende of/of ingelijste opvattingen van hun tegenstanders. Fundamentalisten (en ik was er vroeger een!) zouden tegelijkertijd materiaal vinden om hun niet-aardse conclusies te ondersteunen in Ned Kynastons achtergrond (de impliciete slachtofferschap van een impliciete pedofiel), de bekrompen opmerkingen van de koning over verwijfde jongens, en vooral de uiteindelijke oriëntatie van de acteur op de 'juiste vrouw'. Dit zou natuurlijk de woede opwekken van degenen die ervoor hebben gekozen hen te betrekken in de beladen 'is het een keuze?'-strijd die de B van homoseksueel volledig wegwuift. Als je uit een hoek komt waarin geen Kinseyschaal bestaat, dan is de belediging logisch.<br />Maar ik denk dat het een verkeerde invalshoek is. Mijn enige klachten over deze film waren van ondergeschikt belang en hadden te maken met slechte montage, onnodige dialoog en een paar onwaarschijnlijke scenario's (zoals de hyperbolische reactie van de conductrice op Neds petticoatverrassing). Verder vond ik hem geweldig <0xE2><0x80><0x93> goed genoeg om hem vier keer op dvd te bekijken. Voor mij ging dit verhaal over identiteit, authenticiteit, de kneedbaarheid van geslacht en seksualiteit en het verschil tussen liefde en projectie. <br /><0x3E> Bij het bruisende begin van de film is Ned (de perfecte Billy Crudup, in elke gedaante adembenemend) arrogant en narcistisch; zijn zelfrespect balanceert gevaarlijk op een geconstrueerd zelf dat op het applaus van anderen steunt. Alleen met Maria krijgen we een glimp van iets anders in hem te zien als hij peinzend ophoudt om zijn mentor te citeren <0xE2><0x80><0x93> 'Vergeet nooit dat je een man in vrouwengedaante bent... of was het andersom?' Deze hint naar een bewustzijn (van hem of van de film) van de wezenlijke dualiteit van de menselijke natuur wordt door Maria herhaald <0xE2><0x80><0x93> 'Je zou een even goede man zijn als welke vrouw ook.' Als Ned zijn rol en zijn publiek kwijtraakt aan Maria, raakt hij zelfs zijn identiteit kwijt; op die manier 'doodt' ze hem. Het thema van doden en sterven is slim verweven in het hele verhaal, zowel op het toneel als daarbuiten. (Maar daarover straks meer.)<br />Verloren en letterlijk verslagen wendt Ned zich tot zijn voormalige geliefde, die hem met komische onverschilligheid afwijst. Ned is niet langer de schitterende projectie van de hertog, maar een rauw, behoeftig en zeer smerig menselijk wezen. Neds rampzalige laatste wanhoopspoging om Othello voor de koning te spelen om zijn levensonderhoud te redden is de uiteindelijke vernedering. Maria ziet zijn desintegratie op het toneel en ziet voor het eerst zijn totale kwetsbaarheid. Het talent dat ze heeft om boekdelen te spreken zonder een woord te zeggen; in deze scène en de scène in de herberg bloedt haar onuitgesproken liefde uit elke porie.<br />De bijna-seksscène tussen de twee in de herberg is een van mijn favoriete liefdesscènes in elke film. De zachte overgang van'man' naar 'vrouw' (om beurten 'boven' en 'onder' of 'dominant' en 'onderdanig') leidt tot een hartstochtelijke verwarring waarin Ned, zoals je zult merken, eerst tegen Maria (die schrijlings op hem zit) zegt dat zij de 'vrouw' is... 'En nu?' zegt ze, terwijl ze hem kust en streelt... 'De vrouw,' zegt hij... 'En nu?' zegt ze, terwijl haar hartstocht sterker wordt... 'De man,' mompelt hij. Maar er valt nog wel wat te'sterven', en niet in de Shakespeariaanse zin van het woord. Noem het de finale.<br />Want helaas, Maria is een verschrikkelijke actrice: even aanstellerig als Ned was, en twee keer zo vals. Maar tijdens de repetitie met iemand die haar eigen hartstocht opwekt, komt haar spel tot leven.<br />De aangrijpende climax van de film doet de kijker, net als het theaterpubliek, zich afvragen of de moordlust van de pas ontdekte Othello wel echt is. En dat is zo, en daarom is Ned er zo goed in. Door Maria op het toneel te'vermoorden' slaagt hij er meteen in zijn Othello-achtige ambivalentie en woede ten opzichte van een vrouw van wie hij ook houdt, uit te werken; te'vermoorden'. Het is bijna volmaakt.<br />'Eindelijk heb ik de doodsscène goed.' Ned weet misschien nog niet wie of wat hij is, maar hij geeft uitdrukking aan zijn diepste wezen aan iemand die van hem houdt en hem accepteert voor wie hij ook mag blijken te zijn. We zouden allemaal zo gelukkig moeten zijn.
Those who have something invested in keeping the boundaries of gender and sexuality rigid will be offended by this film, whether they be religious fundamentalist types or gay-rights advocates who argue from the constrictive either/or framing of their opponents. Fundamentalists (and I used to be one!) would, at the same time, find material to support their nurture-not-nature conclusions in Ned Kynaston's background (implicit victimization at the hands of an implicit pedophile), the bigoted comments of the king about effeminate boys, and most of all the actor's eventual orientation "reversal" at the hands of the "right woman." This, of course, would anger those who have chosen to engage them in the loaded "is it a choice?" battle which completely dismisses the B in LGBT. If you are coming from an angle in which no Kinsey scale exists, then the offense makes sense.<br /><br />I think it's a mistaken angle, however. My only complaints about this movie were minor, and involved poor editing, unnecessary dialogue, and a couple of unlikely scenarios (e.g. the carriage ladies' hyperbolic reaction to Ned's petticoat surprise). Otherwise, I loved it - enough to watch it four times on DVD. For me, this story was about identity, authenticity, the malleability of gender and sexuality, and the difference between love and projection. <br /><br />At the bustling outset of the film, Ned (pitch-perfect Billy Crudup, ravishing in any incarnation) is arrogant and narcissistic; his self-regard is balanced perilously upon a constructed self that relies on the applause of others. Alone with Maria, we get a glimmer of something else in him when he pauses contemplatively to quote his mentor - "Never forget that you are a man in woman's form...or was it the other way 'round?" This hint at an awareness (on his or the film's part) of the essential duality of human nature is echoed by Maria - "You would make as fine a man as any woman." <br /><br />When Ned loses his role and his audience to Maria, he loses his very identity; in this way, she "kills" him. The theme of killing and dying is cleverly woven throughout the narrative, both onstage and off. (But more on that presently.)<br /><br />Lost and literally beaten, Ned turns to his former lover, who spurns him with droll indifference. Ned is no longer the shallow Duke's glittering projection but a raw, needy, and very messy human being. Ned's disastrous last-ditch attempt to play Othello for the king in order to save his livelihood is the final humiliation. Maria watches his disintegration onstage, and grasps his utter vulnerability for the first time. It's a credit to Claire Danes' talent that she can speak volumes without uttering a word; in this scene and the inn scene her unexpressed love bleeds from every pore.<br /><br />The almost-sex scene between the two at the inn is one of my favorite love scenes in any film. The gentle role-switching from "man" to "woman" (in alternate parlance, "top" to "bottom" or "dominant" to "submissive") leads to a passionate confusion in which, if you'll notice, Ned tells Maria (astride him) first that she is the "woman" - "And now?" she says, kissing and caressing him - "The woman," he says - "And now?" she says, her passion intensifying - "The man," he murmurs. Do the roles really matter? If only he had shut up about Desdemona! But there is still some "dying" left to do, and not in the Shakespearian sense. Call it evening the score.<br /><br />For alas, Maria is a terrible actress: as affected as Ned was, and twice as false. In rehearsal with someone who evokes her own passion, however, her performance begins to come alive.<br /><br />The harrowing climax of the film has the viewer wondering, along with the theatre audience, if the newfound Othello's murderous passion is real. And it is, which is why Ned is so good at it. In "killing" Maria onstage, he manages at once to work out his Othello-like ambivalence and rage toward a woman he also loves; to "kill" her affected stage persona; and to give birth to himself as an authentic actor in his own male body. It's damn near perfect. <br /><br />"Finally got the death scene right." Ned may not yet know who or even what he is, but he finds expression of his innermost being with a person who loves and accepts him for whomever he may turn out to be. We should all be so lucky.