Er is een kant aan Pakistan waar de meesten van ons blind voor zijn. In elk geval visueel.<br />Directeur Sabiha Sumar laat ons die kant zien: een troosteloos, kaal Pakistan, een prachtige, uitgestrekte woestenij die een Sergio Leone-klassieker waardig is. Voor iemand die gewend is aan de drukke straten van een Indiase metropool, heeft het zien van dit prachtige, heuvelachtige Pakistaanse dorp vol gefluisterde geheimen en echo's van bedreigingen iets surrealistisch.<br />In het dorp Charkhi in de Punjab in Pakistan is het leven grillig, schilderachtig en steeds onheilspellender. De omgeving zelf biedt een paradox: er zijn forten beschikbaar voor romantische ontmoetingen, maar geen plekken waar een kafir (niet-moslim) zich kan verbergen. <br />Khamosh Pani draait om het leven van een eenvoudige vrouw van middelbare leeftijd, Ayesha, gespeeld door Kirron Kher. Ze lijkt heel normaal, een typische Pakistaanse dame die het rustige leven van een weduwe leidt en haar gezin onderhoudt door buurtkinderen Koranlessen te geven. Terwijl de film langzaam op gang komt, beginnen we te vermoeden dat de hoofdpersoon in feite haar melancholieke zoon Saleem is.<br />Saleem, gespeeld door Aamir Malik, ziet er precies uit als Jimmy Mistry (The Guru, East Is East) <0xE2><0x80><0x93> alleen flodderiger, luier en ontzettend sympathiek. Met een jongensachtige grijns op zijn gezicht is hij smoorverliefd op het buurmeisje, de no-nonsense Zubeida, die hem probeert over te halen een baan te zoeken. Terwijl de twee fluisterend geheimen uitwisselden over de daken van handig lege minaretten, realiseert Saleem zich dat Zubeidaa's dromen om te gaan studeren en carrière te maken en haar eigen rijkdommen te vergaren veel groter zijn dan de zijne. In feite heeft hij helemaal geen droom, hij schuifelt alleen lusteloos door het leven. Hij heeft een roeping nodig, een hoger doel om in te geloven.<br />Op dit cruciale moment in zijn jeugd wordt Charkhi's naïviteit aan diggelen geslagen door de komst van islamitische fundamentalisten. We beseffen plotseling dat het 1979 is en krijgen emotioneel te horen dat premier Zulfikar Ali Bhutto zojuist is opgehangen. Er is meer dan genoeg ruimte voor overdreven dramatiek, maar de scène is met een wonderbaarlijke terughoudendheid behandeld: een postbode staat bij zijn fiets, zo te zien verdwaald. Als Ayesha hem herhaaldelijk vraagt wat er aan de hand is, schudt hij alleen maar zijn hoofd en laat haar het papier zien, terwijl hij vol ongeloof mompelt dat de premier is opgehangen. Onmiddellijk worden we in een griezelig vertrouwd perspectief geplaatst.<br />Generaal Zia's periode van gezag is begonnen.<br /><br />Nu de sikhs de grens mogen oversteken en hun geboortegrond mogen bezoeken, neemt de verdeeldheid en het fundamentalisme toe. Saleem is nu een van hen, een misleide jongen die zich vastklampt aan een misleide versie van Allah. De film wordt donkerder en somberder als een belangrijke kwestie aan de orde komt. Een zachtmoedige sikh die op bezoek is, zinspeelt op het vooruitzicht dat er vrouwelijke familieleden achterblijven tijdens de deling, maar wordt door de mensen om hem heen met kracht het zwijgen opgelegd. Het is een kwestie van trots, en we worden wakker geschud uit de nachtmerrie dat families hun eigen mensen doden en ze bruut opofferen om te voorkomen dat ze door de vijand worden onteerd.<br />De ironie is pijnlijk simpel: de vrouwen waren veiliger in de handen van de vijand, wiens poging om hen te onteren waarschijnlijk te verkiezen was boven de slachting die hun eigen families hen hebben aangedaan. Maar Zubair (Navtej Johar) is een sikh die vastbesloten is zijn verloren gewaande oudere zus terug te vinden, en hij is ervan overtuigd dat ze in deze contreien heeft gewoond. De film is gebaseerd op waargebeurde voorvallen uit die tijd, en terwijl we door flashbacks en het heden vliegen, confronteert Khamosh Pani ons met informatie waar velen van ons zich niet van bewust zijn.<br />De film is subtiel en verfrissend vrij van hysterie, genoeg om hem tot een van de beste films in het steeds drukker wordende genre van de Deling te maken, en ons eraan te herinneren dat het onderwerp nog zoveel te verkennen heeft. Het is een film die in zijn eenvoud opvalt, in tegenstelling tot de meest recente pogingen die meestal afzwakken tot melodrama of aan clichés en zelfs propaganda doen. De meeste regisseurs proberen, met het oog op het festivalcircuit, hun gezichtspunten te overdrijven en hun filmische kwaliteiten te tonen. Mira Nair is daar een voorbeeld van. Hier heeft de debuterende filmmaker een prijzenswaardige eerste poging gedaan, met zichtbare oprechtheid. Haar hoofdrolspeelster Kher heeft een overweldigende prestatie geleverd, zij het dat ze haar rol te weinig heeft geacteerd, maar wel prachtig heeft geschreven.<br />Dit is de eerste Pakistaanse film die ik ooit heb gezien; Sabiha Sumar heeft ervoor gezorgd dat het niet de laatste zal zijn.
There is a side to Pakistan most of us are blind to. At least visually.<br /><br />Director Sabiha Sumar presents that side to us -- a desolate, barren Pakistan, a magnificent, sprawling wasteland worthy of a Sergio Leone classic. For someone used to the congested streets of an Indian metropolis, seeing this grand, hilly Pakistani village, full of whispered secrets and echoed threats holds a surreal poignancy.<br /><br />In the Charkhi village of Punjab in Pakistan, life is quirky, quaint, and increasingly foreboding. The setting itself presents a paradox: there are fortresses available for youngsters to romantically rendezvous, but no place for a kafir (non-Muslim) to hide.<br /><br />Khamosh Pani revolves around the life of a simple, middle-aged woman, Ayesha, played by Kirron Kher. She seems normal enough, a typical Pakistani lady, living the placid life of a widow, supporting her family by giving Quran lessons to neighbourhood children. As the film builds slowly into its plot, we begin to suspect the central protagonist is actually her wistful son, Saleem. <br /><br />Saleem, played by Aamir Malik, looks exactly in the Jimmy Mistry (The Guru, East Is East) mold, just floppier, lazy, and intensely likable. With a boyish grin firmly in place, he is smitten with girl-next-door, the no-nonsense Zubeida, who's trying to goad him into getting a job.<br /><br />As the two murmur besotted secrets to each other across the roofs of conveniently empty minarets, Saleem realises that Zubeidaa's dreams of going to college and fashioning her career and her own riches far outweigh his own. In fact, he doesn't have any dream at all, just shuffling through life listlessly. He needs a vocation, a higher cause to believe in.<br /><br />At this crucial juncture in his youth, Charkhi's naïveté is shattered by the arrival of Islamic fundamentalists. We suddenly realize that the year is 1979, and we're told emotionally that Prime Minister Zulfikar Ali Bhutto has just been hanged.<br /><br />There is ample scope for over-dramatisation, but the scene has been handled with wonderful restraint -- a postman stands by his bicycle, seemingly lost. When Ayesha repeatedly asks him what's wrong, he just shakes his head and shows her the paper, muttering in disbelief that the prime minister has been hanged. Immediately, we're framed into uncannily familiar perspective:<br /><br />General Zia's period of marshal law has begun. <br /><br />As the Sikhs are allowed to cross the border and revisit their native places of worship, dissent and fundamentalism sets in deeper. Saleem is now one of them, a misguided boy strongly hanging on to a deluded version of Allah.<br /><br />The film turns darker and more sombre as an important issue comes evocatively to the fore. A gentle visiting Sikh alludes to the prospect of some female relatives being left behind during Partition, but is silenced vehemently by those around him. It is an issue of pride, and we are awakened to the nightmare that families actually killed their own, sacrificing them brutally to avoid dishonor at the hands of the enemy.<br /><br />The irony is painfully simple: the womanfolk were actually safer in the hands of the very enemy, whose attempt at dishonor was probably preferable to the slaughter their own families put them through.<br /><br />Zubair (Navtej Johar), however, is a Sikh determined to find his long-lost elder sister, and is sure she lived around these parts. The film is based on true incidents of the time, and as we shuttle through flashback and the present, Khamosh Pani confronts us with information many of us are unaware of. <br /><br />The film is subtle, and refreshingly free of hysteria, enough to make it one of the best films in the increasingly crowded Partition genre, and reminds us that the subject still has so much to explore. It's a film striking in its simplicity, unlike most recent attempts that usually peter off into melodrama or pander to clichés and even propaganda.<br /><br />Most directors, with an eye on the festival circuit, try to exaggerate their viewpoints, and show off cinematic abilities. Mira Nair is a case in point. Here, the debutante filmmaker has made a commendable first effort, with visible sincerity. Her lead actress, Kher, has done an overwhelming job, underplayed but truly a wonderfully written role. <br /><br />This is the first Pakistani film I've ever watched; Sabiha Sumar has made sure it won't be the last.