Vaag in het midden van THE DAYING GAUL zit een scenario voor een potentiële film. De plot van de film in wording, die ook wel 'The Dying Gaul' wordt genoemd, gaat over een homopaar en wat er gebeurt als een van hen met aids wordt geconfronteerd. Het zou een perfecte film zijn, zegt de studiobaas die hem wil kopen en filmen, alleen hoeft het stel niet echt homo te zijn. En het hoeft ook niet echt 'The Dying Gaul' te heten. En het hoeft ook niet echt over aids te gaan. En als je het goed bekijkt, hoeft de plot van deze film ook niet echt over Hollywood, filmschrijven, homoseksualiteit, aids, ontrouw of verraad te gaan. Maar het moet ergens over gaan, anders is het onze tijd niet waard. En dat is het niet.<br /><br />Haal de pretentie weg van de zogenaamde nobele symboliek van 'de Stervende Galliër', haal de trend uit het feit dat het in Hollywood speelt en vergeet het faux belang van het exploiteren van aids; en DE STERvende GAUL is niets anders dan een gimmick van een soapserie met een verzonnen en niet bepaald eerlijke draai. Het is een driehoeksverhouding waarin de anonimiteit van een internetchatroom niet alleen een middel wordt om te bedriegen, maar ook de basis voor een schijnbaar bovennatuurlijke zwendel. Geliefden en/of rivalen die uit vermommingen een verdorven web van leugens spinnen is zo oud als het drama, of het nu gaat om gemaskerde bals, zwendelpraktijken, valse identiteiten, brieven van onschuldige penvrienden of radio's. Als je zulke dubbelhartigheid voor de lol gebruikt, kan dit soort romantische misleiding heel goed werken, maar de stervende gaul heeft minder gemeen met u hebt post gekregen dan met het sombere, pseudorealisme van overspannen rotzooi als CLOSER.<br />De beginnende scenarist is Robert (Peter Sarsgaard) die het script schreef ter ere van zijn overleden partner Malcolm. Jeffrey (Campbell Scott) is de producent die de film wil maken, maar hij houdt vol dat de seksualiteit van de hoofdpersonen er niet toe doet; of ze nu hetero of homo zijn, het is allemaal hetzelfde, pijn en verlies zijn universeel <0xE2><0x80><0x93> maar heteropijn en verlies is commerciëler. Hij kan het weten, want Jeff is biseksueel en lijkt meer geïnteresseerd in Roberts zwaard dan in zijn pen. Maar Jeff houdt van zijn vrouw Elaine (Patricia Clarkson), die snel bevriend raakt met Robert, tot ze erachter komt dat de twee mannen op meer dan één manier samenwerken. Tot nu toe gaat het goed. Dan laat schrijver/regisseur Craig Lucas zijn hele project ontsporen door zijn hele film te laten kapen door een kreupele en gekunstelde gimmick. Elaine, die een valse identiteit gebruikt, begint via internet berichten met Robert uit te wisselen en overtuigt de toch al verstoorde schrijver ervan dat hij in werkelijkheid communiceert met de geest van zijn overleden geliefde. Blijkbaar reikt dsl tot aan de poort van de hemel.<br />Zelfs terwijl de film doorzeurt over mythische thema's en verwijzingen maakt naar beroemde kunst en literatuur, maar toch verkoopt als een lamlendige technologische gimmick, heeft hij nog steeds mogelijkheden. Elaine heeft plotseling de macht om Robert en, indirect, haar man te controleren. Maar Elaine weet niet wat ze met haar nieuwe macht moet doen, en helaas weet Lucas dat ook niet. Het verwarrende verhaal neemt een duistere wending en is duidelijk op weg naar een tragedie, maar Lucas verzet zich tegen het idee om van de film een regelrechte thriller of zelfs een psychologisch verknipte komedie te maken. Hij heeft een cast die moreel failliet is (goed gespeeld door uitstekende acteurs), maar hij lijkt niet bereid om een van hen de schurk te laten zijn. Ze worden stuk voor stuk afgeschilderd als mensen die in staat zijn om te doden, maar als de dood uiteindelijk een rol gaat spelen in het verhaal, blijft het frustrerend onduidelijk of er wel een moord is gepleegd. Die dubbelzinnigheid is bedoeld om slim of verontrustend of schokkend over te komen, maar in werkelijkheid is het gewoon een teken dat het boek ongelooflijk slecht is geschreven.<br />De film voldoet zeker niet aan onze verwachtingen. Lucas is een populaire homoseksuele toneelschrijver en is waarschijnlijk het bekendst om zijn script voor LANGTIME COMPANION, een mijlpaal in de homofilm. Dus als de film in eerste instantie lijkt te gaan over de integriteit van de homofictie <0xE2><0x80><0x93> de compromitterende oriëntatie en eerlijkheid die nodig zijn om een publiek van hetero's te trekken <0xE2><0x80><0x93> is er de belofte dat THE DAY GAUL een verhaal van betekenis zal zijn. Maar dat vervliegt snel als de incapabele Robert zijn waarden <0xE2><0x80><0x93> literair en seksueel <0xE2><0x80><0x93> veel te gemakkelijk verkoopt aan de charmante en pragmatische biseksuele Jeffrey. Dan is er de hoop dat de film over verlossing zal gaan, over Robert die zijn zelfrespect en ethiek terugkrijgt <0xE2><0x80><0x93> maar dat gebeurt nooit en de personages worden zo mogelijk nog amoreler <0xE2><0x80><0x93> en steeds minder interessant.<br />Uiteindelijk lijkt het verhaal erop gericht om Jeffrey gelijk te geven, dat de seksualiteit van de hoofdpersonen irrelevant is; het maakt niet uit of je hetero of homo bent, goed en kwaad zijn nauwelijks relevant. En ik neem aan dat er een kleine overwinning te behalen valt als Lucas aantoont dat het niet politiek correct is om van Robert geen rolmodel of tragische held te maken <0xE2><0x80><0x93> maar gewoon weer een onherstelbaar menselijk wrak. Maar de overwinning is heel klein en niet betekenisvoller of bevredigender dan Roberts ultieme beloning. En voor wat het waard is, Jeffrey heeft gelijk: DE STERVENDE GAUL is een waardeloze titel.
Vaguely at the center of THE DYING GAUL is a screenplay for a potential movie. The plot of the would-be movie, also called "The Dying Gaul," concerns a gay couple and what happens when one of them is faced with AIDS. It would make a perfect movie, so says the studio exec who wants to buy it and film it, except that the couple really doesn't have to be gay. And it doesn't really have to be called "The Dying Gaul." And I guess it doesn't really have to be about AIDS. And, when you get right down to it, the plot of this film itself doesn't really have to be about Hollywood, screen writing, homosexuality, AIDS, infidelity or betrayal. But it has to be about something for it to be worth our time. And it isn't.<br /><br />Strip away the pretentiousness of the supposed noble symbolism of "the Dying Gaul," brush aside the trendiness of it being set in Hollywood, and forget the faux importance of it exploiting AIDS; and THE DYING GAUL is nothing but a gimmicky soap opera with a contrived and not-particularly-honest twist. It's a love triangle wherein the anonymity of an internet chat room not only becomes a vehicle for deceit but the basis for a seemingly supernatural scam. Lovers and/or rivals building a wicked web of lies out of disguises is as old as drama, be the pretense coming in the form of masked balls, con games, mistaken identities, innocent pen pal letters or CB radios. Playing such duplicity for laughs, this sort of romantic misdirection can work nicely, but THE DYING GAUL has less in common with YOU'VE GOT MAIL than with the gloomy, pseudo-realism of overwrought junk like CLOSER.<br /><br />The neophyte screenwriter is Robert (Peter Sarsgaard), who wrote the script to honor his deceased partner, Malcolm. Jeffrey (Campbell Scott) is the producer who wants to make the movie, but insists that the sexuality of the protagonists is irrelevant; straight or gay, it is all the same, pain and loss is universal -- but straight pain and loss is more commercial. He should know, Jeff is bisexual and seems more interested in Robert's sword than his pen. But Jeff loves his wife, Elaine (Patricia Clarkson), who becomes fast friends with Robert, until she figures out that the two guys are collaborating in more ways than one. So far, so good. Then writer/director Craig Lucas derails his entire project by letting his entire film become hijacked by a lame and contrived gimmick. Elaine, using a fake identity, begins exchanging messages with Robert via the internet and convinces the already disturbed writer that he is actually communicating with the spirit of his dead lover. Apparently DSL reaches as far as Heaven's gate.<br /><br />Even as the film prattles on about mythic themes and makes references to famed art and literature, yet sells out to a lame technological gimmick, it still has potential. Elaine suddenly has the power to control Robert and, indirectly, her husband. But Elaine doesn't know what to do with her newfound power, and unfortunately neither does Lucas. The confused story takes a dark turn and it is obviously headed for tragedy, but Lucas balks at making the film either an outright thriller or even a psychologically twisted comedy. He has a cast of morally bankrupt characters (well acted by excellent actors), but he seems unwilling to let any of them be the villain. Each are painted as being capable of killing, but when death finally takes a role in the story it is left frustrating unclear whether a murder was even committed. The ambiguity is meant to be clever or disturbing or shocking, but it is really just a sign of incredibly bad writing.<br /><br />The film certainly doesn't play to our expectations. Lucas is an acclaimed gay playwright and is probably best known for his script for LONGTIME COMPANION, a landmark in gay cinema. So when the film at first appears to be about the integrity of gay fiction -- compromising orientation and honesty to pander to a straight public -- there is a promise of THE DYING GAUL being a story of substance. But that quickly evaporates when the ineffectual Robert far too easily sells out his values -- literary and sexual -- to the charming and pragmatic bisexual Jeffrey. Then there is the hope that the film will be about redemption, about Robert regaining his self-respect and ethics -- but that never materializes and if anything the characters grow increasingly amoral -- and increasingly less interesting.<br /><br />Ultimately, the story seems intent on proving Jeffrey right, that the sexuality of the protagonists is irrelevant; straight or gay, it is all the same, good and evil are hardly relevant. And, I suppose, there is some minor victory to be had by Lucas showing no need to be politically correct by making Robert neither a role model nor a tragic hero -- but just another unredeemable human wretch. But the victory is very small and no more meaningful or gratifying than Robert's ultimate reward.<br /><br />And for what is worth, Jeffrey is right; THE DYING GAUL is a lousy title.