Een klassieker van de Franse film van voor de oorlog, _Carnaval in Vlaanderen_ van de grote Jacques Feyder, is de meest slinkse en wrede satire die je ooit zult tegenkomen. Het verhaal is gesitueerd in het begin van de zeventiende eeuw in Vlaanderen, dat voorheen onder Spaans bewind stond. Het begint met opnamen van een druk dorp dat zich voorbereidt op de jaarlijkse kermis, wanneer het nieuws bekend wordt dat de Spaanse hertog Olivares en zijn troepen van plan zijn in de stad te blijven. Bij het vooruitzicht militiemannen te plunderen en te verkrachten, biedt de kwabbige burgemeester van het welgestelde provinciale nest dat Boom heet, zich, zoals hij het uitdrukt, 'aan te offeren'. Zijn plan om te doen alsof hij net is overleden, in de hoop Olivares ervan te overtuigen dat hij de rouwende stad moet mijden, wordt gretig overgenomen door zijn Maar terwijl de mannen bezig zijn met de namaakbegrafenis, nemen de vrouwen, aangevoerd door de energieke vrouw van de burgemeester, het heft in handen en besluiten zich op hun beurt 'op te offeren' aan de soldaten. Wat volgt is een groots verhaal over seksuele vrijheid en bedrog met een 'gelukkig einde' waarbij vrijwel niemand wordt gered. (De oorspronkelijke titel, _La Kermesse héroïque,_ letterlijk _The Heroic F-te,_ werkt ongeveer op dezelfde manier als Milos Formans vroege satirische meesterwerk, _The Fireman's Ball,_ 1967, en de parallellen zijn talrijk; ongetwijfeld had Forman tijdens zijn studie een tweede blik geworpen op Feyders _Kermesse_.) Wat je vandaag de dag meteen opvalt is Feyders directheid in het blootleggen van de menselijke tekortkomingen van zijn personages, die nauwelijks wordt getemperd door de algemene satirische toon. Door de manier waarop overspel, homoseksualiteit en erotiek, maar ook hebzucht, lafheid en bedrog worden uitgebeeld, ben je soms met stomheid geslagen en vraag je je zeker af hoe politieke correctheid en allerlei winstbejag- en conservatisme-politiek de moderne cinema zo hebben geïnfecteerd dat ze er niet meer aan durven denken zoiets te produceren. Om nog maar te zwijgen van de Hollywood-tegenhangers uit de jaren dertig, waarvoor Feyder lichtjaren van het rechte pad zou zijn afgedwaald, als bewijs dat er zoiets als de 'Franse culturele uitzondering' bestond en nog steeds bestaat. Afgezien van de latente losbandigheid die vanuit het knusse interieur van een modelstad naar buiten sluipt, bevat de film ook diverse reeksen woordspelingen die te allen tijde de vaart erin houden, van spitsvondige karakterstudies (de burgemeester, de kunstenaar, de slager...) tot hysterische geschiedenisfanaten (die voor het eerst een vork gebruiken, Spanjaarden die zich afvragen wat 'bier' is, goddeloze opmerkingen over Hollandse schilderkunst...). Het opvallendst is dat het een hallucinerende bespotting is van de Nederlanders en hun veronderstelde eigenaardigheden: hebzucht, protestants pragmatisme, zelfingenomen'middenklasse'-regeltjes, namaakwereldwijsheid, noem maar op. Dit gaat zo ver dat herhaaldelijk is beweerd dat Feyder een allegorie van de Nederlanders had willen maken. Als je eenmaal getuige bent geweest van de koelbloedige oneerbiedigheid en het ontmaskerde sarcasme die Feyder gebruikt om zijn soort te ontmaskeren, die alleen (in de literatuur) worden overtroffen door de onaantastbare Molière, kom je in de verleiding hem ook visionaire macht toe te kennen, want een aanzienlijk deel van de Flams sprekende bevolking van België was enthousiaste aanhanger van het naziregime. Dat is een logische veronderstelling, als je eenmaal getuige bent geweest van de koelbloedige oneerbiedigheid en het ontmaskerde sarcasme die Feyder gebruikt om zijn soort te ontmaskeren, die alleen (in de literatuur) worden overtroffen door de onaantastbare Molière. Het is duidelijk dat alle formele kwesties dit hoofddoel moesten dienen, afgezien van de Vaudeville-acteurs, de pittoreske filmdecors, de nuchtere filmopnamen en niet in de laatste plaats de doelgerichte dialogen. Dus, hoewel je geen formidabel vermetel experiment in filmmaken mag verwachten, krijg je een verrukkelijk immoreel kamerstuk over seksuele scherts en ander niet zo politiek correct gedrag. Het is in 1935 uitgebracht en herinnert er ook wreed aan hoe conservatief de wereld en haar culturele output de laatste tijd zijn geworden.
A classic of French pre-War cinema, Carnival in Flanders by the great Jacques Feyder is the most devious and cruel satire you might ever come across. Set in early 17th-century Flanders, which had previously been under Spanish rule, the story opens with shots of a busy village preparing for the yearly carnival, when the news break that the Spanish Duke Olivares and his troops plan to stay in town. At the prospect of looting and raping militia men, the flabby mayor of the well-to-do provincial nest called Boom volunteers, as he puts it, "to sacrifice" himself: his plan to pretend he has just passed away, thus hoping to convince Olivares to bypass the mourning town, is eagerly adopted by his timorous menfolk. But while the males go about staging the mock funeral, the women, led by the mayor's energetic wife, take over the action and, in turn, decide to "sacrifice" themselves to the soldiers. What follows is a grand tale of sexual libertinage and deception with a "happy end" of sorts where virtually no-one is redeemed. (The original title, La Kermesse héroïque, literally The Heroic Fête, operates in much the same way as Milos Forman's early satirical masterpiece, The Fireman's Ball, 1967, and the parallels are numerous; no doubt Forman had taken a second look at Feyder's Kermesse during his studies.) What immediately strikes one today is Feyder's directness in exposing his characters' human flaws, which is hardly subdued by the general satirical tone. The way adultery, homosexuality and eroticism but also greed, cowardice and deceit are depicted leaves one speechless at times, and certainly wondering how political correctness and all sorts of profit policies and conservatisms have infested modern-day cinema to a point it would no longer dare think to produce anything like this. Not to speak of the 1930s Hollywood counterparts, for which Feyder would have been light years off the mark, proving the point that there was and still is such a thing as the "French cultural exception". Apart from the latent debauchery creeping out into the open from the cozy interiors of a model town, the film also has multiple strings of side puns that keep its pace up at all times  from spot-on character studies (the mayor, the artist, the butcher...) to hysterical history sidekicks (using a fork for the first time, Spaniards wondering what "beer" is, impious remarks on Dutch painting...). Most strikingly, it is a hallucinatory mockery of the Dutch and their supposed idiosyncrasies: avarice, Protestant pragmatism, self-righteous "middle-class" rule, bogus worldliness, you name it. This goes to such an extent that it has been repeatedly claimed that Feyder had intended an allegory of the Dutch's collaboration with the German occupier in WWI  and from today's perspective, one is tempted to grant it visionary power as well, since substantial parts of the Flamish-speaking population of Belgium were eager supporters of Nazi rule. This assumption makes sense once you've witnessed the cold-blooded irreverence and unmasked sarcasm Feyder uses to unmask his species, which is surpassed only (in literature) by the untouchable Molière. Clearly, all formal issues had to serve this main objective  the Vaudeville acting, the picturesque film set, the matter-of-fact filming, and not least the purpose-built dialogues. So, although you should not expect a formidably audacious experiment in film-making, you will be treated a deliciously immoral chamber piece on sexual banter and other not so politically correct behaviour. Released in 1935, it is also a cruel reminder of how conservative the world  and its cultural output  has become as of late.