'Zelfs engelen kunnen hun vleugels laten knippen!' zegt de New Yorkse hulpofficier van justitie Howard Malloy (Franchot Tone) tegen Barbara Whitfield (Jean Wallace) als hij haar probeert over te halen de waarheid te vertellen, en wat de gevolgen zijn als ze dat niet doet. Barbara kijkt hem recht in de ogen en zegt: 'Heb je de schaar?' Het duurt niet lang voor Howard haar zover heeft dat ze alles vertelt, of in elk geval begint te vertellen... maar Barbara is nu bang, echt bang. 'O, Howard,' roept ze, 'hou me vast, help me...' En dat zijn de goede zinnen.<br />Als de prijs goed is, en ik zou zeggen dat niet meer dan 3,99 dollar de juiste prijs is, zal Jigsaw je een ernstige, ongeorganiseerde lezing van de ethiek geven, vermomd als misdaadverhaal. Het heeft twee goede kanten. Ten eerste heb je Franchot Tone om naar te kijken, een acteur die ik altijd als een van de besten in Hollywood heb beschouwd. Tone kon zelfs een alledaags en ietwat belachelijk personage interessant laten lijken. Hij had klasse, charme, een uitstraling vanachter de schermen en een uitstekend acteertalent. Helaas had hij een privéleven dat zijn waardigheid aan flarden scheurde. (Hij kreeg ruzie met acteur Tom Neal over Barbara Payton en belandde met een verbrijzeld jukbeen in een coma. Payton trouwde met hem toen hij hersteld was en liet hem zeven weken later in de steek voor Neal.) Hij was ook een van die acteurs, zoals Gary Cooper, die gewoon niet goed ouder werd. Maar hij was zo'n goede acteur dat hij zelfs enige belangstelling kon wekken voor slappe thee als Jigsaw, en voor een aantal mindere maar intrigerende films als Phantom Lady. Ten tweede kun je het amusante Hollywoodspelletje Spot the Star Cameo spelen. In onuitgegeven fragmenten die een seconde of twee duren, spelen sterren als Burgess Meredith, John Garfield, Marsha Hunt, Everett Sloane en, naar ik heb gehoord, Henry Fonda en Marlene Dietrich. Ik moet met mijn ogen hebben geknipperd toen de laatste twee draaiden en ik ben niet van plan nog eens naar Jigsaw te kijken alleen om ze te verifiëren.<br />Waarom zouden die sterren lopen in zo'n lompe, onsamenhangende film als deze? Waarschijnlijk omdat ze er geen idee van hadden dat het zo slecht zou aflopen. In de eerste plaats, denk ik, omdat Jigsaw een Hollywood-lezing is over de noodzaak om het extremisme te bestrijden. Vergeet niet dat deze film in 1949 is gemaakt. De anticommunistische angstzaaiers kropen onder de bedden van Amerika vandaan om iedereen die niet geloofde wat hun werd verteld dat ze moesten geloven, de stuipen op het lijf te jagen. De studiobazen in Hollywood werden gemakkelijk en snel geïntimideerd; de zwarte lijst die de carrières van veel acteurs, scenarioschrijvers en regisseurs ruïneerde, werd steeds langer en er werd een beroep op de mensen gedaan om voor het Congres te verdedigen wie hun vrienden waren, hoe ze stemden en welke organisaties ze steunden of waar ze zich bij hadden aangesloten. Jigsaw levert een heleboel verbale schoten, hoe hardhandig ook, op de reactionaire krachten. De lezingen zijn geestdodend prekerig. Organisaties en mensen als de Kruisvaarders, zegt een figuur tegen Malloy,'maken gebruik van anti-dit en anti-dat... en van elk ras of elke religie die ze kunnen uitbuiten om als zondebok te gebruiken. Onwetendheid betaalt zich terug en de winst kan in de miljoenen lopen.' Hij doelt op al het geld dat ware gelovigen uitgeven aan lidmaatschapsgelden, jaarlijkse bijdragen, insignes en T-shirts. Dat is allemaal waar, maar de rechtschapenheid van de lezingen is zo ernstig dat we ervan gapen.<br />De plot gaat over een schimmige groepering die de Kruisvaarders heet en die zichzelf heeft georganiseerd tot een machtscentrum. Op de poster staat een knappe Arische jongen tegen de wapperende Amerikaanse vlag. Hun slogan is: 'Sluit je aan bij de Kruisvaarders - vecht voor Amerika!' De implicatie is duidelijk... de Kruisvaarders zijn tegen iedereen die er niet zo uitziet, klinkt of gelooft als die Arische aanplakbiljettenjongen. Als er een journalist wordt vermoord terwijl hij onderzoek doet naar de Kruisvaarders, wordt Howard Malloy tot speciaal aanklager benoemd. Hij komt ook in een kwalijke situatie terecht waarin misdaad, nativisme en de reactionaire overtuigingen van een paar bevoorrechte mensen samenkomen. In de misdaadcategorie is Marc Lawrence te zien als Angelo Agostini. Lawrence heeft het nooit helemaal tot acteur geschopt, maar hij was altijd goed als misdadiger, Gestapo-agent of moordenaar. Hij heeft een bevredigende rol in Jigsaw. Grace Hartley, een intelligente, brutale en aristocratische matrone uit de hogere kringen, iemand die zich overal mee bemoeide, rijk, elegant en... nou ja, je moet haar niet de rug toekeren.
"Even angels can get their wings clipped!" says New York Assistant District Attorney Howard Malloy (Franchot Tone) to good-time girl Barbara Whitfield (Jean Wallace) as he tries to convince her to tell the truth, and of the consequences if she doesn't. Says Barbara, looking him in the eye, "You got the scissors?" It doesn't take long for Howard to trick her into spilling the beans, or at least start to...but Barbara is now scared, really scared. "Oh, Howard," she cries, "hold me, help me..." And these are the good lines. <br /><br />If the price is right, and I'd say no more than $3.99 used is the right price, Jigsaw will give you an earnest, disorganized ethics lecture disguised as a crime story. It has two good points. First, you'll have Franchot Tone to watch, an actor I've always considered one of the best in Hollywood. Tone could make even a mundane and slightly ridiculous character seem interesting. He had class, charm, screen presence and top-drawer acting ability. Unfortunately, he had a private life that shredded his dignity. (He got in a fight with actor Tom Neal over Barbara Payton and wound up beaten into a coma with a smashed cheek bone. Payton married him when he recovered and then left him seven weeks later for Neal.) He also was one of those actors, like Gary Cooper, who simply didn't age well. But he was such a classy actor he could even bring some interest to weak tea like Jigsaw, as well as to a number of lesser but intriguing movies like Phantom Lady. Second, you can play the amusing Hollywood game of Spot the Star Cameo. In unbilled bits that last a second or two are such luminaries as Burgess Meredith, John Garfield, Marsha Hunt, Everett Sloane and, I'm told, Henry Fonda and Marlene Dietrich. I must have blinked when the last two were on and I'm not about to watch Jigsaw again just to verify them. <br /><br />Why would these stars do walk-ons in such a clunky, disjointed movie as this? Probably because they had no idea it would turn out so poorly. Primarily, I suppose, because Jigsaw is a Hollywood lecture on the need to fight extremism. Remember, this movie was made in 1949. The anti-Communist fear-mongers were crawling out from under America's beds to frighten any who didn't believe they way they were told to believe. The Hollywood studio bosses were easily and quickly intimidated; the blacklist which ruined the careers of many actors, screenwriters and directors was gathering steam; and people were being called on to defend before Congress who their friends were, how they voted and what organizations they may have supported or joined. Jigsaw delivers a lot of verbal shots, however heavy-handed, at the reactionary forces. The shots are mind-numbingly preachy. Organizations and people like the Crusaders, says one character to Malloy, "exploit the anti-this and anti-that...and any race or religion they can exploit to use as a scapegoat. Ignorance pays off, and the profits can climb into the millions." He's referring to all the cash that true believers spend on membership fees, annual contributions, badges and T-shirts. All this is true, but the righteousness of the lectures is so earnest it sends us yawning. <br /><br />The plot is about a shadowy group called the Crusaders, which has been organizing itself into a power center. Its poster shows a handsome Aryan lad against the waving American flag. Their slogan, "Join The Crusaders -- Fight for America!". The implication is clear...the Crusaders will be against anyone who doesn't look, sound or believe the way that Aryan poster boy does. When a columnist is killed while looking into the Crusaders, Howard Malloy finds himself appointed a special prosecutor. He also finds himself in a noxious mess that combines crime, nativism and the reactionary beliefs of some of the privileged few. In the crime category is Marc Lawrence as Angelo Agostini. Lawrence never quite made it out of the journeyman actor category, but he was always good as a crook, a Gestapo agent or a killer. He has a satisfying role in Jigsaw. In the privileged category is Winifred Lenihan as Mrs. Grace Hartley, a smart, saucy and aristocratic society matron, a mover and shaker, wealthy, gracious and...well, don't turn your back on her. Lawrence and Lenihan almost make up for the others.