Nadat ik deze film in een café had gezien, hoorde ik toevallig het gesprek van een paar hippe dertigers die blijkbaar naar dezelfde bijeenkomst waren geweest: 'ze dachten dat het een typische Japanse film zou zijn met lange, overdadige shots van iemand die een sigaret rookt en zo'. Ik kan niet zeggen dat ik ooit een Japanse film met zo'n scène heb gezien, maar in een groot deel van de Japanse hoogcultuur is er beslist een alomtegenwoordige zen-invloed om hem te onderscheiden van de duidelijk on-Zen-analfabetische popcultuur. Of het nu shakuhachi-muziek is, Akira Kurosawa of theater, stilte en ogenschijnlijk onbelangrijke details krijgen evenveel geloofwaardigheid en ernst als de explosies en bordenverbrijzelingen die wij als echte dramatiek beschouwen. Er is een zeer overtuigend argument te bedenken voor een dergelijke uitbreiding van de tijd, want in deze hiaten van technische informatie is de verbeelding van het publiek actief en krijgt het de ruimte om te dwalen <0xE2><0x80><0x93> en er zijn maar weinig dingen zo belangrijk als de kunst succesvol moet zijn. Dus, wat dacht je van Eli Eli Lema Sabachthani? Laten we de scène als eerste vastleggen. Het is 2015 en de wereld is in de greep van het Lemmingssyndroom. Het symptoom van het syndroom is zelfmoordneigingen. De film besteedt heerlijk weinig tijd aan de sciencefictiontechnische details van zo'n ziekte. Waar hij wel veel tijd aan besteedt is muziek. Ziet u, het lijkt erop dat twee post-punk-experimentele snaarinstrumenten van de band Stepin Fetchit in staat zijn mensen te genezen met hun vurige, luidruchtige muziek. Als u het idee leuk vindt om een muziekinstrument te bouwen van gerecyclede buizen, een paraplu en de motor van een draagbare ventilator, dan zult u deze film hoe dan ook leuk vinden. Sterker nog, de film weigert een volledig voorspelbare episodische koers te volgen, en zelfs op de momenten van de grootste spanning zouden we heel goed naar een verre rots van de Japanse kustlijn kunnen worden gebracht om het geluid van iets obscuurs op te nemen. De muzikanten en hun kunst worden liefdevol geportretteerd - de film zou heel goed kunnen worden gezien als een lofzang op de getalenteerde kunstenaar. De originele muziek, de grootse schaal van de filmografie en de ontroerende eenvoud van de personages zijn de sterkste punten van de film. Niettemin slaagt de film er niet in om de oorspronkelijkheid van het beeld te benadrukken. Er zijn verwijzingen naar schattigheid en verwarring die afbreuk doen aan de emotionele impact van het verhaal en aan de intellectuele reikwijdte van de inhoud (hoe kun je in een wereld waarin zelfmoord een ziekte is een 'echte' zelfmoord onderscheiden?). Maar of je nu een muziekfreak bent of een Japan-freak, de film verdient het om gezien te worden.
Sitting at a café after seeing this film, I overheard the conversation of some hip thirty- somethings who had apparently been to the same session: " figured it would be a typical Japanese film with long superfluous shots of someone smoking a cigarette and all that ". I can't say that I've ever seen a Japanese movie with such a scene but there is certainly a pervasive sense of Zen in a great deal of Japanese high-culture"high" to distinguish it from the distinctly un-Zen Anglophile pop-culture. Whether it's shakuhachi music, Akira Kurosawa or Noh theatre, silence and ostensibly unimportant details are given as much credence and gravitas as the explosions and plate-smashing we take for real drama. There is a very persuasive argument to be made for such expansion of time because it is in these gaps of technical information that the audience's imagination is engaged and given the space to roamand few things are more vital if the art is to be successful. So, what about Eli Eli Lema Sabachthani? Let's set the scene first. The year is 2015 and Lemming Syndrome is gripping the world. The Syndrome's symptom is suicidal tendencies. The film spends blissfully little time on the sci-fi technicalities of such an illness. What it does spend a lot of time on is music. You see, it seems that two post-punk-experimental musos from the band Stepin Fetchit, may be able to cure people using their ardently noisy music. If you like the idea of constructing a musical instrument out of recycled piping, an umbrella and the motor of a portable fan, then you're going to like this film no matter what. Indeed, the film refuses to run a completely predictable episodic course and, even at the moments of greatest tension, we could well be taken to some distant crag of Japanese coastline in order to record the sound of something obscure. The musicians and their art are lovingly portrayedthe film might well be seen as a paean to the concerted artist. The original music, the grand scale of the cinematography and the touching simplicity of the characters are the film's greatest strengths. Nevertheless, the film fails to fully capitalise on its originality of vision. There are hints of cuteness and confusion that take away from the emotional impact of the story and from the intellectual scope of the content (in a world where suicide is an illness, how can you discern a 'real' suicide?). Still, whether you're a music-geek or a Japan-freak the film deserves to be seen.