Gepensioneerde soldaat Tommy Lee Jones hoort dat zijn zoon, die net terug is uit Irak, is gedeserteerd en hij zoekt tevergeefs naar hem, waarbij hij op verzet stuit van zowel het leger als, in eerste instantie althans, de plaatselijke politie. Maar in tegenstelling tot de meeste militaire misdaaddrama's ontvouwt hij niet een of andere enorme samenzwering die helemaal tot aan de top van de commandoketen reikt; in plaats daarvan komt hij oog in oog te staan met een werkelijkheid die in tegenspraak is met wat hij over zijn zoon weet. Het is een man die meestal weet wat hij wil en hoe hij het kan krijgen, en toch is hij verbijsterd over de plotselinge verdwijning van zijn jongste zoon, Mike. Het enige wat hij heeft, is Mikes mobiele telefoon, met daarin een paar korte video's die in Irak zijn gemaakt.<br />Maar al snel verandert de zaak van een vermissing in een moord, want er wordt een verbrand, in stukken gehakt lichaam in de buurt van Mikes basis gevonden. Maar eerst is er de kwestie van de jurisdictie: is Mike op straat vermoord en vervolgens naar de grens van de basis gesleept? Niemand schijnt zich er veel van aan te trekken hoe Mike terecht is gekomen waar hij nu is; de officiële lezing is dat hij het slachtoffer was van een uit de hand gelopen drugsdeal, misschien van een Mexicaanse bende.<br />Hank is gefrustreerd en hij heeft het gevoel dat er meer achter het verhaal zit dan op het eerste gezicht lijkt. Hij weet tenslotte dat Mike nooit betrokken zou raken bij drugs of andere illegale zaken; hij was een brave jongen. Zou zijn dood veroorzaakt kunnen zijn door een van de drie andere soldaten met wie hij op de avond van zijn dood heeft rondgehangen? Hank is vastbesloten om dit tot op de bodem uit te zoeken, al was het maar om de herinnering aan zijn zoon levend te houden. Hij slaagde erin de hulp in te roepen van een plaatselijke rechercheur, Emily Sanders (Charlize Theron), die zich door de enorme bureaucratie (en de neerbuigende houding van haar collega's) heen moet worstelen om aan de zaak te kunnen werken.<br />Maar uiteindelijk gaat het er niet om wat er precies met Mike is gebeurd, het is in feite een referendum over de waanzin van de oorlog. Wat is er met Mike in Irak gebeurd? Is hij naar de Verenigde Staten teruggekeerd op een manier die aantoonbaar anders is dan toen hij kwam? Het is voor de nuchtere veteraan (samen met zijn vrouw Joan, gespeeld door Susan Sarandon) heel moeilijk om te begrijpen hoe anders Mike is dan de jongen die zijn ouderlijk huis verliet om in het leger te gaan en in de voetsporen te treden van zijn vader en zijn oudere (en nu overleden) broer.<br />Dit is een mysterie dat uiteindelijk wordt opgelost, maar het is geen eenvoudige verklaring; hoewel de motieven en de middelen voor de moord op Mike worden onthuld, is er nog niets echt geregeld; er komen alleen meer, diepere vragen boven op de vragen. Dit is beslist een punt in het voordeel van de film. Een typisch moordmysterie zou halverwege ontcijferd kunnen worden, waarbij de hoofdpersoon in de derde akte de schurk aanwijst en iedereen nog lang en gelukkig leeft. Dit staat zo ver af van de zaak in deze film dat het net zo goed een andere postcode had kunnen zijn. We weten wie het heeft gedaan, we weten waarom ze het hebben gedaan, maar we weten niet <0xE2><0x80><0x93> en Hank kan er wanhopig alleen maar naar raden <0xE2><0x80><0x93> wat er gebeurd is waardoor de situatie zich zelfs maar heeft kunnen voordoen.<br />Jones is briljant als altijd, en hij kreeg een Oscarnominatie als de zwijgzame Hank Deerfield, een vastberaden, vrome man die niet wil geloven wat indruist tegen de feiten die hij al heeft. Hank, een voormalig parlementslid, was zelf ook een methodische, inzichtelijke onderzoeker, en zijn analyse van de zich ontwikkelende zaak geeft hem de hoop dat de erfenis van zijn zoon, zo niet zijn leven, intact zal blijven. Theron is solide als de sympathieke rechercheur; een hardvochtige, bijna afstandelijke agente wier eigen vasthoudendheid van essentieel belang blijkt voor de zaak. (Hoewel ze in het begin aan de ene kant nogal onverschillig overkomt.) In de Vallei van Elah, genoemd naar de plek waar David met Goliath vocht, werkt het vanwege de goed gecaste Jones en het einde dat een heleboel onopgeloste kwesties in ere houdt. Er is contact met Emily's zoon dat weggelaten had kunnen worden (hoewel het als bron voor de titel van de film dient), en er is...' Het is waar dat er niet genoeg wisselwerking is tussen Hank (die onderzoek doet in de buurt van de basis) en Joan (die nog thuis is, twee dagen rijden verderop); en het is ook waar dat die stijfkoppige bureaucraten een beetje te koppig en te onverschillig zijn. Maar Paul Haggis doet goed werk door het verhaal op het juiste spoor te houden zonder te snel te veel te onthullen. Zelfs als het einde in zicht is, zorgt Jones' indringende, empathische optreden ervoor dat we niet te zelfgenoegzaam worden.
Retired soldier Tommy Lee Jones learns his son, just back from Iraq, has gone AWOL, and he searches in vain for him, running up against resistance from both the Army and, at least initially, the local police. But unlike most military-crime dramas, he does not unfold some huge conspiracy that reaches to the very top of the command chain; rather, he has to come face to face with a reality that runs counter to what he knows about his boy.<br /><br />Hank Deerfield is one of those clear-thinking, straightforward, honest characters that Tommy Lee Jones has played time and time again. In short, he's a man who knows what he wants and how to get it, most of the time, and yet here he is baffled by the sudden disappearance of his youngest son, Mike. All he has is Mike's cell phone, which includes short videos shot in Iraq.<br /><br />Quickly, though, the case changes from a missing-persons situation to a murder, as a burned, dismembered body is found near Mike's base. However, first there's a question of jurisdiction - was Mike killed on the street and then dragged to within the base's property line? No one seems to care much about how Mike came to be where he did; the official stance is that he was the victim of a drug deal gone wrong, perhaps a Mexican gang.<br /><br />Hank is frustrated, and he feels that there's more to the story than meets the eye. After all, he knows Mike would never be mixed up in drugs or anything illicit; he was a good boy. Could it be that his death was caused by one of the other three soldiers he'd hung around with the night he died? Hank's determined to get to the bottom of it all, if only to preserve the memory he has of his son. He managed to enlist the help of a local detective, Emily Sanders (Charlize Theron), who has to fight through monumental red tape (and the patronizing attitude of her fellow cops) in order to work the case.<br /><br />In the end, though, it's not about exactly what happened to Mike, it's really a referendum on the insanity of war. What happened to Mike in Iraq? Did he return to the States demonstrably different from when he came? It's very difficult for the straight-shooting veteran (along with his wife Joan, played by Susan Sarandon) to grasp just how different Mike is from the boy who left home to join the armed forces, following in the footsteps of his old man and his older (and now deceased) brother.<br /><br />This is a mystery that is solved in the end, but it's not a simple explanation; even though the motives and means for Mike's murder are revealed, nothing is really settled; only more, deeper questions on top of questions emerge. This is definitely a point in the movie's favor. A typical murder mystery might be deciphered halfway through, with the protagonist fingering the villain in the third act, and everyone goes on to live happily ever after. This is so far from the case in this movie that it might as well be another zip code. We know who did it, we know why they did it, but we don't know - and Hank can only guess, despairingly - what happened to allow the situation to even occur.<br /><br />Jones is brilliant as always, and he earned an Oscar nomination as the taciturn Hank Deerfield, a resolute, devout man who is unwilling to believe that which runs against the facts he already has. Hank, a former MP, had also a methodical, insightful investigator in his own right, and his analysis of the developing case allows him to hold out hope that his son's legacy, if not his life, will be kept intact. Theron is solid as the sympathetic detective; a tough-minded, almost distant cop whose own tenacity proves essential to the case. (Although arguably she comes off pretty uncaring early on.) In the Valley of Elah, named for the place where David fought Goliath, works because of the well-cast Jones and an ending that leaves plenty of issues unresolved, to its credit. There's interaction with Emily's son that could have been excised (although it serves as the source for the movie's title), and there's not quite enough interact between Hank (who's investigating, near the base) and Joan (who's still at home, a two-day drive away); true, too, that the stiff-necked bureaucrats are a little too stubborn and uncaring. But Paul Haggis does a good job otherwise of keeping the story on track without revealing too much too soon. Even when the end is in sight, Jones' evocative, empathetic performance keeps us from being too complacent.