De cinema van het stille en fascistische Italië werd gekenmerkt door epische films met voornamelijk op de mythologie geïnspireerde thema's. Mussolini, die in 1922 aan de macht kwam, de oprichter van Cinecitt<0xC3><0xA0>, onderschatte het belang van de cinema als middel om met de massa te communiceren niet. Fellini stond erom bekend dat hij het personage van Giulietta Masina in Notti di Cabiria 'Cabiria' noemde, naar de film uit 1913 van Giovanni Pastrone, een grootse productie met een visuele flair die niet zo veel verschilde van Satyricon. Letterlijk honderden personages paraderen voor de camera in deze visuele orgie van een film, die de herinnering oproept aan verdwenen 'Kolossalen' of gigantische budgetproducties.<br />Fellini's film was slechts gedeeltelijk geïnspireerd door de literaire bron, Petronius' Satyricon. Twee jonge Romeinse mannen, de blonde Encolpio en de brunette Ascilto, worden aan elkaar voorgesteld als rivalen in de liefde voor de kokette, androgyne slaafjongen Gitone. Als de laatste verkiest bij Ascilto te zijn, raakt de afgewezen minnaar Encolpio betrokken bij een reeks avonturen, allemaal verteld met een bekende (voor Fellini-minnaars) non-lineaire verhaalstructuur met tijdelijke inconsistenties en droomachtige, plotselinge veranderingen van omgeving en stemming. Encolpio gaat naar het decadente banket van een voormalige slaaf, Trimalcione, die nu stinkend rijk is. Eumolpo, een verarmde dichter die Encolpio onderweg ontmoet, veracht de rijke man, des te meer omdat hij rijk is en zichzelf ook nog dichter durft te noemen. De mensen met een zwak hart zullen er op dit punt veel op tegen hebben dat de wellust waarmee de gasten aan het banket eten, drinken en wellustig doen, allesbehalve subtiel is. De Trimalcione-sequenties kwamen op mij over als een satirisch commentaar op de opkomst van de nouveau riche in het Italië van de jaren zestig. Een hoogtepunt van de banketscène is het verhaal dat de gastheer vertelt. Het gaat over een jonge weduwe, een oase van cinematografische rust te midden van de snerpende kakofonie van de rest van de film.<br />In een verhaallijn die doet denken aan het ritme van dromen (typerend voor de latere Fellini, die zijn Jungiaanse neigingen verraadt), wordt Encolpio gevangengenomen door de piraat Lica, die hem aan boord van zijn schip neemt. Dit is de plek waar de jonge bok Ascilto en Gitone weer tegen het lijf loopt, die ook gevangen zijn genomen door de tiran. Op dit punt was ik vooral onder de indruk van Donati's buitengewone talent als decorontwerper. Het schip was helemaal niet gebouwd om er als een herkenbaar schip uit te zien, maar eerder als een symbool ervan. Het hoeft geen betoog dat hoe abstract het ook was, je wist dat het een schip was, omdat de'scheepsachtige essentie' van het schip er allemaal in zat! Als Encolpio in een duel met Lica wordt verslagen, wordt hij gedwongen om met de piraat te trouwen tijdens een ceremonie aan dek. Maar Lica wordt door een paar politieke rivalen onthoofd als een nieuwe keizer het overneemt. 'Alles verandert, zodat alles hetzelfde blijft.' Het is een cynisch gezegde dat je nog steeds vaak in Italië hoort. Het slaat op het feit dat de ene inhalige heerser de andere zal opvolgen in een meedogenloze strijd om macht en privileges. Op dat moment besef je dat Satyricon ook een briljante satire op de moderne samenleving is.<br /><0x3E> Encolpio en Ascilto gaan vervolgens het aristocratische huis binnen van een echtpaar dat net zijn slaven heeft bevrijd en zelfmoord heeft gepleegd door zichzelf dood te bloeden (een symbool van de dood van de aristocratie terwijl de nouveaux riches dik worden?). In Encolpio's lege huis bezoeken de twee jongemannen een soort heiligdom waar een oude man gebruikmaakt van de zogenaamde genezende krachten van een ziekelijk, etherisch hermafrodiet kind. Aanbidders, melaatsen, kreupelen en zieke mensen van alle soorten komen in groten getale vragen om gunsten van de godvruchtige hermafrodiet. Als dit geen duistere, meedogenloze parodie is op de katholieke gewoonte om relikwieën van heiligen te aanbidden, dan weet ik het niet meer!<br />Vervolgens wordt Encolpio gevangengenomen door een paar soldaten en verslagen door de Minotaurus in zijn mythologische labyrint. Het leven van de jongeman wordt gespaard als hij de Minotaurus letterlijk uit zijn hoofd praat om hem te doden, in een tafereel dat zowel postmodern als subtiel komisch is. Maar er staat Encolpio een nieuwe vernedering te wachten, waardoor hij op zoek gaat naar de tovenares Enotea. Haar verhaal wordt in flashbacks verteld. Ook nu weer zullen de preutse en lichtgelovige mensen de scènes van een vervloekte vrouw die letterlijk 'beval' door vuur door haar vagina niet als hun kopje thee beschouwen! Hoewel ik moet toegeven dat ze onsmakelijk zijn, vind ik zulke elementen ook archetypisch symbolisch en uiteindelijk fascinerend.<br />Na een bezoek aan Enotea is Encolpio getuige van de moord op zijn vriend Ascilto. Wanhopig van streek besluit Encolpio naar Afrika te varen op een koopvaardijschip dat eigendom is van de ooit arme en verbitterde dichter Eumolpo, die nu even stinkend rijk en decadent is als Trimalcione, die hij ooit bekritiseerde om zijn parvenu-vulgariteit. Als de oude dichter sterft, laat hij een testament na waarin staat dat degene die zijn lijk opeet een deel van zijn rijkdom krijgt - in wezen een erfenis door kannibalisme! Encolpio weigert de transactie, terwijl een groep inhalige Romeinse hoogwaardigheidsbekleders wordt getoond die staan te kauwen op wat kennelijk het taaie oude vlees van de dode dichter is, en er uitzien als een stel vette koeien die op hun herkauwers staan te kauwen. Als een satire op een stagnerende en inhalige maatschappij ooit krachtiger en scherper was geweest dan dit, zou ik er graag meer over horen!<br />Fellini zelf omschreef deze film als 'Science fiction van het verleden'. De totale en opzettelijke kunstzinnigheid van Satyricon, met zijn af en toe duistere symboliek en galerij van groteske portretten en snerpende muziek, is misschien niet voor iedereen weggelegd. Wat vooral verontrustend is aan Satyricon, is dat de kijker wordt meegevoerd naar een rijk waarin je geen idee hebt welke grenzen er kunnen worden overschreden. Dat is precies de reden waarom dit een perfecte weergave is van een tijdperk van volledige morele decadentie <0xE2><0x80><0x93> het voert de kijker naar precies hetzelfde rijk van onzekerheid dat de personages ervaren.
The cinema of the silent and Fascist eras in Italy was characterised by epic movies with mostly mythology-inspired themes. Mussolini, who came into power in 1922, the founder of Cinecittà, did not underestimate the importance of cinema as a means of communicating with the masses. Fellini notoriously called Giulietta Masina's titular character in Notti di Cabiria after the 1913 movie "Cabiria" by Giovanni Pastrone, a grand production with a visual flair not so dissimilar to Satyricon. Literally hundreds of characters parade in front of the camera in this visual orgy of a movie, evoking the memory of lost "Kolossals", or gargantuan budget productions.<br /><br />Fellini's movie was only loosely inspired by its literary source, Petronius's Satyricon. The nominal "plot" follows two young Roman men, the blonde Encolpio and the brunette Ascilto, introduced as rivals in love for the coquettish, androgynous slave-boy Gitone. When the latter chooses to be with Ascilto, the spurned lover Encolpio becomes involved in a series of adventures, all narrated with a familiar (to Fellini lovers), non-linear narrative structure with temporal inconsistencies and dreamlike, sudden changes of setting and mood. Encolpio attends the decadent banquet of a former slave, Trimalcione, now filthy rich. Eumolpo, an impoverished poet whom Encolpio meets on the way there, despises the wealthy man, all the more so for being rich and for having the nerve to also call himself a poet. The faint-hearted may at this point find much to object to  the lasciviousness with which the banquet guests eat, drink and act lustful with one another is anything but subtle. The Trimalcione sequences felt to me like a satirical commentary on the rise of the nouveau riche in 1960s Italy. A highlight of the banquet scene is the story that the host narrates. It tells of a young widow, an oasis of cinematic calm in among the strident cacophony of the rest of the movie.<br /><br />In a narrative passage which is reminiscent of the rhythm of dreams (typical of late Fellini, betraying his Jungian tendencies), Encolpio ends up captured by the pirate Lica, who takes him on board his ship. This is where the young buck meets Ascilto and Gitone again, also captives of the tyrant. At this point I was especially impressed with the extraordinary talent of Donati as a set designer. The ship wasn't built to look like a recognisable ship at all, but was rather like a symbol of one. Needless to say that no matter how abstract it was, you knew it was a ship, as its "ship-like essence" was all there! When Encolpio is beaten in a duel with Lica, he is forced to marry the pirate in a ceremony celebrated on the deck. But Lica is decapitated by some political rivals when a new Emperor takes over. "Everything changes so that it can all stay the same" is a cynical saying you still often hear in Italy. It refers to the fact that one greedy ruler will succeed another in a ruthless battle for power and privilege. That's when you realise Satyricon is a brilliant satire of modern society as well.<br /><br />Encolpio and Ascilto then wander into the aristocratic home of a husband and wife who've just freed their slaves and committed suicide through bleeding themselves to death (a symbol of the death of aristocracy while the nouveau riche are getting fat?). After a threesome with a slave-girl who was left behind in the dead couple's empty home, the two young men attend a sort of sanctuary where an old man exploits the alleged healing powers of a very sick-looking, ethereal hermaphrodite child. Worshippers, lepers, cripples and sick people of all descriptions flock to ask for favours off the allegedly divine hermaphrodite. If this isn't a dark, ruthless parody of the Catholic practice of worshipping saints' relics, I don't know what is!<br /><br />Subsequently captured by some soldiers, Encolpio is defeated by the Minotaur in his mythological labyrinth. The young man's life is spared when he literally talks the Minotaur out of slaying him, in a scene which is both post-modern and subtly comical. But a new humiliation is in store for Encolpio, which has him set off looking for the sorceress Enotea. Her story is told in flashback. Yet again, the prudish and faint of heart will not find the scenes of a cursed woman literally "giving birth" to fire through her vagina as their cup of tea! Though admittedly unsavoury, I also find such elements to be archetypically symbolic, and ultimately fascinating. <br /><br />After visiting Enotea, Encolpio witnesses the killing of his friend Ascilto. Desperately upset, Encolpio decides to set sail for Africa on a merchant ship owned by the once-poor and bitter old poet Eumolpo, now as filthy rich and decadent as Trimalcione, whom he had once criticised for his parvenu vulgarity. When the old poet dies, he leaves a testament stating that whoever will eat his corpse will have a share of his wealth - basically, inheritance by cannibalism! Encolpio refuses the deal, while a group of greedy Roman dignitaries are shown chewing on what must obviously be the dead poet's tough old flesh, looking like so many fat cows chewing on their cuds. If a satire of a stagnant and greedy society was ever more potent and cutting than this, I would really like to hear about it! <br /><br />Fellini himself defined this movie as being "Science fiction of the past". The movie's complete and intentional artifice, its occasionally obscure symbolism and gallery of grotesque portraits and strident soundtrack may not be everyone's thing. What is especially unsettling about Satyricon is that the viewer is led into a realm in which you have no idea what boundaries might be crossed. That's exactly why this is a perfect portrayal of an epoch of complete moral decadence - it drags the viewer into the exact same realm of uncertainty that the characters experience.