Vóór de Grote Brand en de Grote Pest van het midden van de zeventiende eeuw ontwaakte Londen langzaam en vrolijk aan het eind van het Interregnum, die duistere periode van de boosaardige koningsmoord, Cromwell en zijn saaie en domme zoon en opvolger. Theaters die tijdens het protectoraat gesloten waren, gingen nu weer open en de geharde, stugge puriteinen trokken hun sombere kledij uit en trokken zich terug in gunstiger, vice-vrije zalen of deden mee aan de pret.<br />Directeur Richard Eyre en scriptschrijver Jeffrey Hatcher (die het stuk schreef waaraan 'Stage Beauty' is ontleend) zorgden voor een feest van authentieke kostuums en een bijna tastbare ambiance van een grote stad die een rijk cultureel leven nieuw leven inblies, in elk geval voor de welgestelden. Maar, zoals gezegd, het gaat om het stuk en de acteurs hier zijn allemaal even boeiend, ja, uitmuntend.<br />De film is min of meer gebaseerd op de geschiedenis en beschrijft een ongemakkelijke en voor veel mensen pijnlijke ontwikkeling van de wet en het theater, die met elkaar verweven zijn. Want toen Karel II zijn troon weer terugkreeg nadat zijn vader die had verloren (die ook iets van nog grotere waarde was kwijtgeraakt), gingen de theaters weer open, maar onder een oude wet die de aanwezigheid van actrices op het toneel verbood. De grote vrouwenrollen van Shakespeare werden gespeeld door mannen, van wie sommigen door het publiek en de beschermheer werden geprezen om hun talent in het nabootsen van de seksen. <br />Ned Keynaston (Billy Crudop) is de leider van de meute, een ster op het toneel wiens Desdemona het hoogtepunt van zijn carrière is. Zijn kleedster is Maria (Clair Danes), een gefrustreerde actrice die vanaf de zijkant van het toneel de tekst van Desdemona mompelt terwijl Ned het publiek versteld doet staan.<br /><br />Maria mag achter Neds rug om acteren, maar in een minder dan eersteklas theater heeft ze haar kostuum royaal geleend van de nietsvermoedende Ned. <br />Wat volgt is een komedie en een drama waarin de koning (Rupert Everett) op aandringen van een van zijn ma<0xC3><0xAE>tresses, Nell Gynn (nieuwkomer Zoe Tapper) verkondigt dat vrouwen de rol van hun sekse mogen aannemen en dat het kader van vrouwelijke imitators op zoek moet gaan naar nieuwe en gender-onafhankelijke rollen. Aanvankelijk geamuseerd, maar vervolgens kapot van het verlies van rollen, inkomen en prestige, begint Ned schunnige liedjes in travestie te zingen voor een wat lagere klasse in een spoelkeukentje dat wordt gerund door een brutale feeks. Maar onder de bescherming van een echt verfoeilijke, dikke en smerige Sir Charles (Richard Griffith) wordt Maria de risee van de stad vanwege haar mooie acteerwerk. De seksuele aantrekkingskracht van Maria en Ned en hun leven buiten het toneel zijn doordrenkt van dezelfde ontroerende ambiguïteit. Maria is verliefd op Ned, die in elk geval in potentie biseksueel is, terwijl hij in werkelijkheid intiem is met een van de favorieten van de koning, de tweede hertog van Buckingham (Ben Chaplin). Buckingham was in feite een van de meest complexe personages tijdens de twee jaar van Charles' ballingschap en vervolgens zijn terugkeer op de troon. Hij was een samenzweerder en een meestermanipulator, en zijn vaardigheden zijn volledig aangepast aan het leven aan een hof dat voortdurend door intriges wordt bezocht.<br />De rollen van Eyre zijn omgekeerd ten opzichte van het theaterleven van Ned en Maria en hun toenemende, maar nooit eenvoudige betrokkenheid. Kan hij de liefde bedrijven met een vrouw? Weet hij zelf wat zijn oriëntatie is? Er zit een zekere tijdloosheid in de kunstig geënsceneerde kwesties die in dit scenario uit het midden van de zeventiende eeuw naar voren komen.<br />Eyre had geen betere cast kunnen kiezen. Crudop is indringend als een man wiens hele, vreemde persoonlijkheid in een oogwenk wordt getransformeerd door het bevel van een vorst. Everett is ontwapenend fatterig als de Stuartkoning, maar in een kritieke scène onthult hij zijn diepe, blijvende wrok over het lot van zijn vader en zijn dynastie als hij vrouwen opdraagt te mogen optreden. Edward Fox is schitterend in korte scènes als Charles' belangrijkste minister, Sir Edward Hyde (de graaf van Clarendon, maar hij heeft zich nooit geïdentificeerd met zijn adellijke titel). Het is heel goed mogelijk dat Zoe Tapper het leven van haar personage, 'de protestantse hoer' (zo bekend en geliefd bij de Londense onderklasse, dat ze zich onderscheidt van de verachte 'katholieke hoer', die Nell afwisselde met Nell voor het gezelschap en het lichaam van de koning) (vergeet de koningin maar <0xE2><0x80><0x93> die komt hier niet eens voor). Ze is grof, rauw, vulgair, sentimenteel, loyaal en sluw <0xE2><0x80><0x93> ze is Nell Gynn.<br />Hugh Bonneville is de geile, dwangmatige dagboekschrijver heer Samuel Pepys, de vader van de Royal Navy, hier een toneeldeur Johnny, een voyeur. Ben Chaplin als de hertog van Buckingham is precies de juiste mengeling van geilheid en een gezond respect voor de straf die je kunt krijgen als je te ver over de grens van het conventionele gaat. En Tom Wilkinson als Ned en daarna Maria's impresario combineert zakelijk inzicht met een zachte, menselijke inslag.<br />Maar speciale lof gaat naar Clair Danes <0xE2><0x80><0x93> dit is tot nu toe haar beste voorstelling. Ze doorloopt het hele scala van emoties, van hulpeloze onderdanigheid tot repressieve wetten, tot een levendige bewustwording van haar waarde, tot diepe verwarring over haar prioriteiten en behoeften. Ze speelt de rol van Maria met vaardigheid en gratie. Een Oscar-waardige vertoning.<br />De score is goed, energiek en authentiek, en vult het verhaal aan. En voor het eerst in een film wordt een koning van Engeland in het koninklijk rek getoond met zijn ma<0xC3><0xAE>tresse, terwijl zes aanbiddelijke koning Charles-spaniëls toekijken.<br /><br />10/10/10.
Before the Great Fire and the Great Plague of the mid-seventeenth century, London slowly, joyously awoke to the end of the Interregnum, that dark period of the evil regicide, Cromwell and his dull and dim son and successor. Theaters shut down during the Protectorate now reopened and the die-hard, dour Puritans either doffed their somber garb and decamped for more favorable vice-free venues or joined the fun.<br /><br />Director Richard Eyre and script author Jeffrey Hatcher (who wrote the play on which "Stage Beauty" is derived) set the screen with a feast of authentic costumes and an almost palpable ambiance of a great city resurrecting a rich cultural life, at least for those of means.<br /><br />But, as has been said, the play is the thing and the acting here is uniformly engrossing, indeed superb.<br /><br />Based more or less on history, the film chronicles an awkward and for many painful evolution of law and theater, the two intertwined. For when Charles II was restored to the throne lost by his father (who also lost something else of even more estimable value), theaters reopened but under an old law that forbade the presence of actresses on the stage. The great female roles of Shakespeare were performed by men, some of whom were the subjects of audience and patron adulation for their skills of gender mimicry.<br /><br />Ned Keynaston (Billy Crudop) is the leader of the pack, a star of the stage whose Desdemona is the height of his career. Serving as his dresser is Maria (Clair Danes), a frustrated actress who mouths the lines of Desdemona from the side of the stage as Ned wows the punters.<br /><br />Maria actually gets to act behind Ned's back but in a less than first-line theater, her costume borrowed, to be generous, from the unsuspecting Ned.<br /><br />What follows is a comedy and a drama as the king (Rupert Everett), at the urging of one of his mistresses, Nell Gynn (newcomer Zoe Tapper) proclaims that women may take on the roles of their sex and the cadre of female impersonators must seek new and gender authentic roles. At first amused, then devastated by a loss of roles, income and prestige, Ned slides to singing bawdy songs in drag to a somewhat low(er) class clientele in a sink run by a foulmouthed harridan. But under the protection of a genuinely odious, rotund and foul Sir Charles (Richard Griffith), Maria becomes the toast of the town for her fine acting.<br /><br />Sexual attraction equally matched by a moving ambiguity permeates both the roles played by Maria and Ned and their off-stage lives. Maria is in love with Ned who is, at least, potentially bisexual while actually intimate with one of the king's favorites, the second Duke of Buckingham (Ben Chaplin). Buckingham was, in actuality, one of the most complex characters during Charles's two decade exile and then restoration to the throne. A conniver and master manipulator, here his skills are shown as being wholly adapted to surviving in a court attended by intrigue at every turn.<br /><br />Eyre projects role reversal both with Ned and Maria's theater life and their increasing personal but never simple involvement. Can he make love to a woman? Does he know himself what his orientation is? There is a certain contemporaneity to the artfully acted issues raised in this mid-1600s scenario.<br /><br />Eyre could not have selected a better cast. Crudop is penetrating as a man whose whole, strange persona is transformed in an instant by a monarch's command. Everett is disarmingly foppish as the Stuart monarch but in a critical scene he reveals his deep, lasting resentment over his father's and his dynasty's fate as he orders women to be allowed to perform. Edward Fox is splendid in short takes as Charles's key minister, Sir Edward Hyde (the Earl of Clarendon but he's never identified with his proper peerage title).<br /><br />Zoe Tapper may well have studied the life of her character, "the Protestant Whore" (so known and loved by the London underclass to distinguish her from the despised "Catholic Whore" who alternated with Nell for the king's company and body (forget about the queen-she doesn't even make an appearance here). She's crude, raw, vulgar, sentimental, loyal and cunning - she IS Nell Gynn. <br /><br />Hugh Bonneville is the randy, compulsive diarist Sir Samuel Pepys, father of the Royal Navy, here a stage door Johnny, a voyeur. Ben Chaplin as the Duke of Buckingham is just the right admixture of randiness and a healthy regard for the penalty that can be incurred by going too far over the edge of conventionality. And Tom Wilkinson as Ned's and then Maria's stage impresario combines business acumen with a soft human touch.<br /><br />But special kudos go to Clair Danes - this is her best performance to date. She runs the gamut of emotions from helpless subservience to repressive laws to sprightly awakening of her worth to deep confusion about her priorities and needs. She inhabits the role of Maria with skill and grace. An Oscar-worthy display.<br /><br />The score is fine, briskly and authentically complementing the story. And for the first time ever in a movie a king of England is shown cavorting in the royal rack with his mistress while six adorable King Charles Spaniels look on.<br /><br />10/10