Er is soms een neiging om als vanzelfsprekend aan te nemen wat Woody Allen kan als hij 'buiten de box' films maakt. Meestal wordt de box voor Allen beschouwd als een tragisch-komische film over neurotische persoonlijkheden in het moderne Manhattan. Maar een film als _The Purple Rose of Cairo_ toont zijn gave om onverwachte en in feite verrukkelijke verhalen te vertellen. Jaren voordat hij _Everybody Says I Love You_ maakte, wat ook een groot Hollywood-huldeblijk was, was _The Purple Rose of Cairo_ een slimme kijk op de scheiding tussen fantasie en werkelijkheid (of, zoals een van mijn vrienden'magisch realisme' noemt) en hoe die verband houdt met de depressie en het escapisme dat inherent is aan die donzige romantische avonturen. Cecille (Mia Farrow) is degene die de hele reis door het filmgat maakt, bij wijze van spreken, als ze Tom (Jeff Daniels) ontmoet <0xE2><0x80><0x93> behalve dat Tom een filmfiguur is, die Cecille zo vaak in de film heeft gezien dat hij van het scherm loopt en verliefd op haar wordt. Maar de zaak wordt gecompliceerd door twee dingen <0xE2><0x80><0x93> Cecilles brute, eenrichtingsverkeer-gerichte echtgenoot (Danny Aiello) en de acteur die in werkelijkheid Tom speelt, Gil, die ook verliefd wordt op Cecille als hij naar de stad komt om de situatie recht te zetten. Intussen lijkt de Purple Rose van de personages in Caïro, op het scherm bedoel ik, totaal niet te kunnen functioneren. Wat Allen in deze film het beste heeft, is zijn vaardige vermogen om gevoeligheden te mengen binnen een prachtige, fantastische achtergrond. Het deed me vooral denken aan het recente Pan's Labyrinth, waarin een klein meisje de ijzingwekkende problemen van de echte wereld achter zich liet, eveneens met een bruut figuur van lelijke mannelijkheid, en wanneer het in de fantasiewereld, zelfs een onvolmaakte fantasiewereld, veel uitnodigender is dan wat de echte wereld te bieden heeft. Maar voor Cecille rijst de vraag, net als voor Ofelia op de andere film, hoe die twee tegen elkaar af te wegen zijn, en wat echt niet als vanzelfsprekend beschouwd mag worden. Kan Tom echt de ware liefde voor Cecille, of Gil, of haar echte echtgenoot, opwekken? Waarschijnlijk geen enkele, wat het trieste deel van de film verklaart. Maar Allen heeft ook te veel warmte in zich, zowel in zijn humor als in zijn genegenheid voor de plastische aantrekkingskracht van filmpersonages uit de jaren dertig en de sfeer die hij uitstraalt, om alles te lang zuur te maken. Farrow is volkomen empathisch in de rol van de serveerster die Tom/Gil's ogen heeft gekregen, en die tijdens de laatste minuten van de film een echt ontroerend gevoel opwekt bij de kijker, als ze opkijkt naar het scherm en zorgt voor wat volgens Allen z<0xC3><0xAD>jn happy end was. Daniels is ook uitstekend in een van zijn beste rollen als boegbeeld van onschuld (d.w.z. wanneer Tom wordt uitgenodigd in het bordeel) en Hollywood-pragmatisme dat iets wordt afgezwakt. En Aiello voegt er in zijn scènes op het witte doek dat volmaakte niveau van verpletterend realisme aan toe dat nodig is voor die periode.<br /><br />Met een paar onvergetelijke Allen-momenten, zoals wanneer Cecille zelf in de film meespeelt (en de zelfrealisatie van een personage nadat hij de wonderen van improvisatie heeft ontdekt), of wanneer Tom geen eten kan betalen omdat hij 'filmgeld' heeft, is Purple Rose of Cairo een van die wazige maar zeldzame momenten in de film waarop we eraan worden herinnerd waarom we eigenlijk naar de film gaan. Het is een fabeltje dat de filmmaker maar zelden op zich neemt, maar als een soort uitdaging maakt hij er een van zijn charmantste en beste films van.
There's sometimes a tendency to take for granted what Woody Allen can do when he makes films "outside the box". Usually, the box for Allen is considered to be tragic-comic takes on neurotic personalities in modern Manhattan. But a film like the Purple Rose of Cairo displays his gifts at spinning stories that are unexpected and, actually, really delightful. Years before he made Everyone Says I Love You, which was also a big 30's Hollywood homage, Purple Rose of Cairo was a nifty take on the separation between fantasy and reality (or as one of my friends calls 'magic realism') and how it relates to the depression and the escapism inherent in those fluffy romantic adventures. Cecille (Mia Farrow) is the one who takes the full trip down the movie-hole, so to speak, when she meets Tom (Jeff Daniels)- except that Tom is a movie character, who's seen Cecille so many times seeing him in the movie that he walks off the screen and falls in love with her. But things are complicated by two things- Cecille's brutish, one-track-minded husband (Danny Aiello), and the actor who's really playing Tom, Gil, who also falls for Cecille when he comes to town to rectify the situation. Meanwhile, the Purple Rose of Cairo's characters, on the screen I mean, seem to be completely unable to function.<br /><br />What Allen has best of all in this film is a deft ability to mix sensibilities all within a wonderfully fantastical backdrop. If anything else it also reminded me of was the recent Pan's Labyrinth, where a little girl left the dire problems of the real world, also with a brutish figure of ugly masculinity, and when in the fantasy world, even a flawed fantasy world, it's much more inviting than what the real world has to offer. But the question comes for Cecille, as it did for Ofelia in the other picture, how to balance the two, and what really should not be taken for granted. Can Tom really provide true love for Cecille, or Gil, or her real husband? Probably none completely, which makes up the sadder part of the picture. But Allen also has too much warmth going on, in humor as well as his affection for the up-front plastic appeal of 30s movie characters and atmosphere, to make things sour for too long. Farrow's totally empathetic as the waitress-turned-apple-of-Tom/Gil's-eyes, who brings out a really touching feeling in a viewer during the last minutes of the film, as she looks up at the screen and provides what Allen claimed *was* his happy ending. Daniels is also excellent in one of his best turns as a figurehead of innocence (i.e. when Tom's invited to the whorehouse) as well as Hollywood pragmatism that gets peeled away slightly. And Aiello, in his minutes on screen, adds that perfect level of crushing realism needed for the period.<br /><br />With a few unforgettable Allen moments, like when Cecille herself goes into the movie (and one character's self-realization after discovering the wonders of, gasp, improvisation), or when Tom can't pay for a meal cause he has 'movie-money', Purple Rose of Cairo is one of those fuzzy but rare treats in the movies where we're reminded why we go to the movies in the first place. It's a fable that's also rare for the filmmaker to take on, but as a sort of challenge he makes it one of his most charming and well-crafted films.