Weinig films hebben zoveel onzin over zich heen gekregen als 'Design for Living' van Ernst Lubitsch. Vanaf het moment dat het werd uitgebracht, werd het bekritiseerd omdat het Noel Cowards gewaagde toneelstuk herschreef (Ben Hecht, de scenarist, zei: 'Er staat nog maar één regel van Cowards stuk op de film <0xE2><0x80><0x93> kijk maar of je het kunt vinden!'); omdat het Amerikanen speelde in rollen die oorspronkelijk waren gespeeld door Coward, Alfred Lunt en Lynn Fontanne; omdat het de homoseksuele subtekst van Cowards toneelstuk wat aandikte. Dat alles is natuurlijk volkomen irrelevant; de vraag is niet of het stuk trouw is aan het bronmateriaal, maar of het goed is. En dat is het, dat is het.<br />Er zitten gebreken in de film. Dit was een van de eerste keren dat Lubitsch een film maakte met weinig of geen muziek op de soundtrack; eerder, in zijn musicals en zijn sublieme 'Trouble In Paradise', had hij achtergrondmuziek gebruikt om mogelijke dode punten te verdoezelen en de film mee te nemen. Hier is dat allemaal niet het geval, met het gevolg dat sommige van de eerste scènes vreemd ingekort lijken. Maar de geestigheid van het script (dat door Hecht is geschreven maar, zoals altijd bij Lubitsch, onder zorgvuldig toezicht van de regisseur zelf is gemaakt en waaraan hij zelf heeft bijgedragen) en de aantrekkingskracht van de acteurs (over hen later meer) halen de film door de incidentele dode punten heen, en de tweede helft van de film is bijna perfect. Er wordt ook vaak iets idioots gezegd over 'Design for Living', namelijk dat Lubitsch en Hecht het boek hebben herschreven uit angst voor de censuur. De censuur moet zelfs een hartaanval hebben gekregen toen ze 'Design' zagen, want dit is een van de meest openhartige films uit de tijd van voor de filmcode van Hollywood. Seks voor het huwelijk, samenwonen, overspel en frigiditeit zijn allemaal duidelijk geportretteerd, maar zoals altijd bij Lubitsch is dat meer geïmpliceerd dan getoond. Lubitsch' handelsmerk, de verduisteringsgrappen, zijn hier ook, en ze zijn hilarisch. Het is weer niet Noel Coward - het is Lubitsch, de grootste komische filmer van de bioscoop, op het toppunt van zijn kunnen.<br />'Maar er is hier nog iets anders dat...' In de meeste Lubitsch-films komt het niet voor, en het is afkomstig van Ben Hecht, wiens cynische, snel pratende, zeer Amerikaanse stijl van schrijven de personages een smaak geeft die heel anders is dan de meer continentale humor van de gebruikelijke Lubitsch-helden. (Dit is ook een van de weinige Lubitsch-films waarin de hoofdpersonen Amerikaans zijn in plaats van Europees.) Critici hebben wel eens geklaagd dat Hechts enigszins onelegante stijl Coward of Lubitsch niet waardig was. Ook dat ben ik niet met hen eens; de momenten van de Hechtiaanse klucht (net als de hilarische feestscène) worden prachtig door Lubitsch weergegeven en maken van de film een voorloper van een komische komedie, de plek waar continentale charme en hardwerkende Amerikaansheid samenkomen.<br />Nu de acteurs. De houding van veel critici maakte het onvermijdelijk dat de Amerikaanse cast van Lubitsch aan de schandpaal zou worden genageld. Nogmaals, dit is geen Noel Coward, en een stijl van acteren als die van Noel Coward zou in deze context niet werken. Alle hoofdrolspelers zijn eigenlijk heel goed: Miriam Hopkins, een van Lubitsch' favoriete actrices, heeft de beste rol en geeft een fantastisch energieke vertolking van de wispelturige, pretentieuze vrije geest die kunst vervangt door seks; Gary Cooper is op het hoogtepunt van zijn jeugdige charme, met een verrassend licht komische touch en geweldig teamwerk met Fredric March. March, die in een komedie vaak nogal grof kan zijn, is hier charmant en grappig; het is een eerbetoon aan Lubitsch dat hij zo'n sympathieke vertolking heeft gekregen. En dan is er natuurlijk Edward Everett Horton, een van de beste karakteracteurs van Hollywood in een van zijn beste rollen.<br />Als je het stuk van Noel Coward kent en ervan houdt, verwacht dan niet dat deze film een getrouwe bewerking is. Zie het als een origineel werk van komediekunst dat toevallig een paar van de verhaalelementen uit het stuk van Coward gebruikt. Het is niet Noel Coward; het is een schitterende romantische klucht die, zoals alle grote komedies, serieuze thema's heeft onder het plezier: seksuele vrijheid, mannelijke versus vrouwelijke rollen in de maatschappij, kunst, liefde, vriendschap. Dus kijk ernaar (als je kunt; hij is helaas niet op video). Het is niet Noel Coward, het is Ernst Lubitsch, en ondanks de incidentele gebreken is het Lubitsch op zijn best.
Few films have had as much nonsense written about them as Ernst Lubitsch's "Design For Living." From the moment it was released, it was criticized for rewriting Noel Coward's then-daring play (Ben Hecht, the screenwriter, said: "There's only one line of Coward's left in the picture--see if you can find it!"); for casting Americans in parts that had originally been played by Coward, Alfred Lunt, and Lynn Fontanne; for toning down the gay subtexts of Coward's play. All that is, of course, completely irrelevant; the question is not whether the play is faithful to the source material, but whether it's good. And it is, it is.<br /><br />There are flaws in the film. This was one of the first times Lubitsch had made a movie with little or no music on the soundtrack; previously, in his musicals and his sublime "Trouble In Paradise," he had used background music to cover up potential dead spots and carry the film along. Here there is none of that, with the result that some of the early scenes seem oddly paced. But the wit of the script (written by Hecht but, as always with Lubitsch, carefully supervised and contributed to by the director himself) and the appeal of the performers (more about them later) pull the film through the occasional rough spots, and the second half of the movie is just about perfect.<br /><br />Another idiotic thing that is often said about "Design For Living" is that Lubitsch and Hecht rewrote Coward due to fear of the censors. In fact, the censors must have had a heart attack when they saw "Design," for this is one of the most sexually frank of the pre-Code Hollywood movies; premarital sex, cohabitation, adultery and frigidity are all clearly portrayed-- but, as always with Lubitsch, they are implied rather than shown. Lubitsch's trademark door and blackout gags are here, and they are hilarious; again, it's not Noel Coward--it's Lubitsch, the cinema's greatest comic filmmaker at the peak of his powers.<br /><br />But there's something else here that isn't found in most Lubitsch films, and it comes from Ben Hecht, whose cynical, fast-talking, very American style of writing gives the characters a flavor quite unlike the more Continental wit of Lubitsch's usual heroes. (This is also one of the few Lubitsch films where the lead characters are American rather than European.) Critics have sometimes complained that Hecht's somewhat inelegant style was unworthy of either Coward or Lubitsch. Again, I disagree; the moments of Hechtian farce (like the hilarious party scene) are beautifully handled by Lubitsch and turn the film into a forerunner of screwball comedy, the place where Continental charm and hard-driving Americanism meet.<br /><br />Now to the actors. The "British is Better" attitude of many critics made it inevitable that Lubitsch's American cast would be pilloried. Again, this is not Noel Coward and a Noel Coward style of acting wouldn't work in this context. All the leading players are actually quite wonderful: Miriam Hopkins, one of Lubitsch's favorite actresses, has the best role and gives a marvelously energetic performance as the flighty, pretentious free spirit who tries to substitute art for sex; Gary Cooper is at the height of his youthful charm, with a surprisingly light comic touch and great teamwork with Fredric March. March, who can often be heavy-handed in film comedy, is here charming and funny; it's a tribute to Lubitsch that he got such a genial performance out of him. And, of course, there's Edward Everett Horton, one of Hollywood's finest character actors in one of his finest roles.<br /><br />If you know and love the Noel Coward play, don't expect this movie to be a faithful adaptation. Think of it as an original work of comedic art that happens to utilize some of the story elements of Coward's play. It's not Noel Coward; it's a splendid romantic farce that, like all great comedies, has serious themes underneath the fun: Sexual freedom, male vs. female roles in society, art, love, friendship. So see it (if you can; it's not on video, alas). It's not Noel Coward, it's Ernst Lubitsch, and despite the occasional flaws, it's Lubitsch at his best.