Dit is een van die films waarin het vaste tempo van de gebeurtenissen het publiek bekend is, zodat we, als het einde in zicht komt, weten dat wat wij (het publiek) zouden willen dat er voor de twee hoofdpersonen kan gebeuren, niet mogelijk zal zijn.<br />Het is 1911 en we zijn in Londen voor de kroningsweek van koning George V en zijn vrouw koningin Mary. Als u _The Guns of August_ van Barbara Tuchman hebt gelezen, was dit de laatste grote gebeurtenis voor het verschijnen van alle gekroonde hoofden van Europa, voorafgaand aan de vernietiging (in zeven jaar) van drie vooraanstaande huizen (Hohenzollern, Romanov en Habsburg) ten gevolge van de Tweede Wereldoorlog. Ondanks het feit dat verscheidene andere monarchieën in Scandanavia, de Benelux-landen en (in opkomst) Spanje het hebben overleefd, krijgen de drie verloren gegane monarchieën van 1918 nu gezelschap van de verloren gegane monarchieën in de Balkan. En het is de Balkan waar Laurence Oliviers Karpaten ligt.<br />In werkelijkheid is de Karpaten een deel van Hongarije en Roemenie. Een deel ervan (Transylvanië) is goed bekend door het verhaal van Dracula. Maar omwille van dit verhaal is het in die tijd een onafhankelijk koninkrijk, net als Roemenie, Bulgarije en Servië. Prins Charles, de regent van de Karpaten, bestuurt het land tot zijn zoon, koning Nicolaas, over 18 maanden meerderjarig wordt. Dus ergens in 1913 zal Nicholas gaan regeren onder zijn eigen naam, en hij is pro-Duits. Charles is pro-Engels. Dat zou onbelangrijk zijn, maar de Karpaten hebben het op twee na beste leger van Europa, dus als de positie van de Karpaten verandert, kan dat een onevenwichtige internationale situatie veroorzaken die tot een algemene oorlog kan leiden.<br />Charles (Laurence Olivier) en Nicholas (Jeremy Spenser) en Nicholas' grootmoeder, de koningin-douairière (Sybil Thorndike) zijn erbij aanwezig. Charles wordt in de gaten gehouden door Northbrook (Richard Wattis) van het ministerie van Buitenlandse Zaken, die er zeker van wil zijn dat de regent tevreden is over zijn bezoek. Charles gaat naar een voorstelling en besluit dat een van de minder belangrijke actrices, Elsie Mariner (Marilyn Monroe) uitgenodigd moet worden voor een laat souper op de Karpaten ambassade. Ondanks zijn twijfels zorgt Northbrook ervoor dat Elsie komt opdagen.<br />Maar Elsie (hoewel verwelkomd door de amoureuze Charles) merkt dat ze moet toekijken hoe hij de tijd doorbrengt met praten over een politiek probleem thuis <0xE2><0x80><0x93> de gevangenneming van een van Nicholas' pro-Duitse vrienden die betrapt is met een aantal compromitterende documenten die de koning schade zouden kunnen berokkenen. Charles is van plan de gearresteerde man uit te horen over alle informatie die hij over Nicholas' plannen kan krijgen, maar geeft tegenover zijn telefonische informant toe dat hij eerder problemen zal krijgen met president Taft en zijn bemoeizuchtige Amerikanen dan met iemand anders. Elsie, die dit hoort, is kwaad (ze is een Amerikaanse). Het resultaat is een moment dat de meeste fans van Monroe zich niet kunnen herinneren. Ze herinneren zich dat ze een keer 'Happy Birthday' voor president Kennedy heeft gezongen, maar hier bracht ze een toost uit op president William Howard Taft met champagne.<br />Charles merkt dat Elsie anders is dan de andere vrouwen met wie hij een nacht heeft doorgebracht. Ten eerste gaat hij nooit met haar naar het eerste honk (ze wordt dronken en valt in slaap, ondanks zijn verschillende pogingen om haar in de juiste stemming en op de juiste plaats te krijgen). Ten tweede gaat ze niet weg, zoals hij hoopt, maar raakt ze steeds dieper verzeild in de ambassade en de wereld van de koninklijke familie (ze is zelfs bij de kroning in Westminster Abbey geweest). Ze is daar voor het bal van de ambassade en ze heeft zelfs een tweede avond waarop ze de leiding van het rendez-vous heeft. Charles is met zijn overleden vrouw getrouwd en heeft zijn plicht gedaan voor haar en haar land, maar hij merkt dat hij van Elsie houdt. Maar hij vertrekt aan het begin van de derde dag naar de Karpaten met zijn moeder en zoon en heeft nog 18 maanden dienst te gaan voor hij vrij is. En Elsie heeft nog 18 maanden voor haar toneelcontract. Ze zeggen aan het eind 'au revoir', maar of ze weer bij elkaar zullen komen. Want dat kunnen ze niet voor 1913, het begin van de Tweede Balkanoorlog en een van de stappen die de Eerste Wereldoorlog tot gevolg had. De film was gebaseerd op een toneelstuk, _The Sleeping Prince_ van Terence Rattigan, een van de beste dramaturgen van Engeland in de twintigste eeuw ( _The Winslow Boy_, _The Browninging Version_ ). Rattigan, een beoefenaar van wat Shaw 'het goed gemaakte stuk' noemde, zorgde ervoor dat zijn stukken onderhoudend en intelligent waren en dat zijn personages realistisch waren. Maar in het oorspronkelijke stuk was Elsie geen Amerikaanse, maar een Engelse rol, gespeeld door Vivien Leigh. Olivier had erover gedacht het stuk met Leigh te filmen, maar haar ziekte had daar een stokje voor gestoken. Monroe was beschikbaar en was een grote publiekstrekker. Olivier moest haar regisseren, zijn eerste filmopdracht sinds RICHARD III. Ze heeft hem zo veel moeilijkheden bezorgd dat hij pas in 1970 een andere film regisseerde, Checkovs De drie zusters.<br />Maar de film heeft zijn charmes uit die tijd en een geletterd script. Hij weet de broze sociale en diplomatieke wereld van 1911 heel goed te vangen. Oliviers Regent is niet zo'n grote rol als Richard III of Hamlet of Othello, maar hij heeft wel vat op's mans trots en gevoel voor eigendunk. Monroe komt intelligent over als het om familieaangelegenheden gaat (d.w.z. de Regent en zijn zoon, de Koning), en ook als een begrijpende vrouw. Wattis draagt de waardigheid van het ministerie van Buitenlandse Zaken, verstoord door de krankzinnige plichten die hij die week moet vervullen. Sybil Thorndike, met haar angst voor anarchisten en haar overtuiging dat Elsie een goede vriendin is van Sarah Bernhart, bevindt zich in een vreemd deel van het heelal. Ze voert een excentriek koninklijk type op dat lichtjaren verwijderd is van haar oude, kwaadaardige bes in BRITTANIA MEWS. Het was geen belangrijke film <0xE2><0x80><0x94> zeker niet in dezelfde categorie als de drie Olivier Shakespeare-films, maar het is een goede, zij het minder belangrijke.
This is one of those movies where the set pace of events are known to the audience, so that when it reaches it's conclusion we are aware that what we (the audience) might wish can happen for the two leads is not going to be possible. <br /><br />It is 1911, and we are in London for the coronation week of King George V and his wife Queen Mary. If you have read THE GUNS OF AUGUST by Barbara Tuchman, this event was the last great occasion for the appearance of all the crowned heads of Europe prior to the destruction (in seven years) of three leading houses (Hohenzollern, Romanov, and Hapsburg) due to World War II. Despite the survival of several other monarchies in Scandanavia, the Benelux countries, and (in revival) in Spain, the three lost ones of 1918 are now joined by the lost ones of the Balkans. And it is the Balkans that is the spot that Laurence Olivier's Carpathia is located in.<br /><br />In reality Carpathia is part of Hungary and Roumania. Part of it (Transylvania) is well known through the story of Dracula. But for the sake of this story, it is an independent kingdom like Roumania, Bulgaria, and Serbia at that time. Prince Charles, the Regent of Carpathia, is running the country until his son King Nicholas comes of age in 18 months. So sometime in 1913 Nicholas will start ruling in his own name, and he is pro-German. Charles is pro-English. This would be unimportant but Carpathia has the fourth best army in Europe, so if it shifts it's position it may cause an unbalanced international situation that may lead to a general war.<br /><br />Charles (Laurence Olivier) and Nicholas (Jeremy Spenser) and Nicholas' grandmother the Queen Dowager (Sybil Thorndike) are attending it. Charles is being monitored by Foreign Office official Northbrook (Richard Wattis), who wants to make sure the Regent is happy on his visit. Charles attends a show, and decides that one of the minor actresses, Elsie Mariner (Marilyn Monroe) should be invited to the Carpathian Embassy for a late supper. Despite misgivings Northbrook arranges for Elsie to show up.<br /><br />But Elsie (although welcomed by the amorous Charles) finds she has to watch as he spends time talking about a political problem at home - the capture of one of Nicholas' clique of pro-German friends who has been caught with some compromising documents that would hurt the King. Charles plans to squeeze the arrested man for all the information he can get about Nicholas' schemes, but admits to his telephone informant that he is more likely to have problems about the situation from President Taft and his meddlesome Americans than from anyone else. Elsie, who overhears this, is angered (she is an American). The result is a moment that most fans of Monroe don't recall. They remember that she sang Happy Birthday to President Kennedy once, but here she toasted President William Howard Taft with champagne.<br /><br />Charles finds Elsie not like other women he has had one night stands with. First, he never gets to first base with her (she gets drunk and falls asleep, despite his varied attempts to get her into the right mood and position). Second, she does not leave as he hopes, but keeps getting stuck deeper and deeper into the embassy and the Royal Family's world (even attending the coronation at Westminster Abbey). She is there for the embassy ball, and she even has a second night where she is in control of the trysting. Charles married his late wife and did his duty for her and her country, but he finds he loves Elsie. But he is leaving at the start of the third day for Carpathia with his mother and son, and has another 18 months of duty before he is free. And Elsie has 18 months left to her play contract. They do say "au revoir" at the end, but will they get back together. For they can't until 1913, the start of the Second Balkan War, and one of the steps that brought World War I to fruition.<br /><br />The film was based on a play, THE SLEEPING PRINCE by Terence Rattigan, one of the best dramatists of England in the 20th Century (THE WINSLOW BOY, THE BROWNING VERSION). A practitioner of what Shaw called "the well-made play", Rattigan made sure his plays were entertaining and intelligent, and his characters were realistic. But in the original play Elsie was not American, but English, and was played by Vivien Leigh. Olivier had thought of filming the play with Leigh, but her illness interfered. Monroe was available, and was big box-office. Olivier was to direct her, his first film direction assignment since RICHARD III. She gave so much difficulty to him, he did not direct another film until 1970 when he did Checkov's THE THREE SISTERS.<br /><br />But the film has it's period charms and a literate script. It does capture the brittle social and diplomatic world of 1911 quite well. Olivier's Regent is not as great a part as Richard III or Hamlet or Othello, but he does have a grasp on the man's pride and sense of self-importance. Monroe does come across as intelligent regarding family matters (i.e. the Regent and his son, the King), as well as an understanding woman. Wattis shoulders the dignity of the foreign office ruffled by the crazy duties he has to shoulder that week. Sybil Thorndike, with her fears of anarchists, and belief that Elsie is a close friend of Sarah Bernhart, is in a peculiar portion of the universe. She carries off an eccentric royal type that is light years away from her aged, vicious crone in BRITTANIA MEWS. It was not a major film - certainly not in the same category as the three Olivier Shakespeare films, but it is a good minor one.