'The Baron of Arizona' heeft een titel die klinkt als een western, vooral omdat het werd geregisseerd door Sam Fuller. In feite is dit een opmerkelijk en ongelooflijk onwaarschijnlijk drama, dat nog opmerkelijker is omdat veel ervan waar is.<br />James Addison Reavis (1843-1914) was een obscure veteraan uit de Amerikaanse Burgeroorlog (aan de verliezende kant) die naar het zuidwesten trok in de tijd dat de blanken zich in die regio vestigden en de Amerindianen en Mestiezen verdrong. Amerikaanse burgers konden duizenden hectaren grond kopen, maar de Amerikaanse regering <0xE2><0x80><0x93> onder het Verdrag van Guadalupe Hidalgo <0xE2><0x80><0x93> was vastbesloten de bestaande daden van Spaanse kolonisten die in de tijd van de conquistadores waren aangekomen, te eren. Toen Reavis dat hoorde, bedacht hij een van de meest vermetele plannen in de geschiedenis van de onroerendgoedhandel: hij stal letterlijk het hele gebied van Arizona.<br /><br />Reavis stal zorgvuldig 16e- en 17e-eeuwse perkamenten uit obscure bibliotheken en kopieerde inkten uit die periode, en zo vervalste hij documenten waarmee hij duizenden hectaren land schonk aan Miguel de Peralta, een fictieve Spaanse grootgrondbezitter. Reavis was zo ingenieus dat hij zout toevoegde aan deze documenten in legitieme archieven. Een van zijn andere trucs was dat hij naar Spanje reisde en in een klooster infiltreerde, waar hij de banden van antieke boeken losmaakte, zijn vervalste documenten erin stopte en de banden weer dichtmaakte. Hij bedacht een hele familiegeschiedenis voor de Peralta-clan, plantte valse documenten op geschikte plaatsen in Arizona, Mexico en Spanje... sneed zelfs een boodschap (die zogenaamd door Peralta zelf was geschreven) in de band. In de wetenschap dat andere projectontwikkelaars dit op den duur zouden 'ontdekken', had Reavis zijn expeditie naar een rotsblok in de afgelegen woestijn van Arizona verplaatst, in de wetenschap dat andere projectontwikkelaars dit uiteindelijk zouden 'ontdekken'.<br />Toen gringo Reavis niet voor een afstammeling van Peralta kon doorgaan, vond hij in een Mexicaans weeshuis een Mestiza-meisje dat hij van (vervalste) documenten voorzag die haar stamboom als afstammeling van Miguel de Peralta zouden bewijzen. Vervolgens trouwde Reavis met deze 'erfgename' om zijn aanspraak op het land te verstevigen. Gewapend met zijn authentiek ogende daden vroeg Reavis vervolgens geldschieters (onder wie de vader van William Randolph Hearst) om zijn aanspraken op het land bij de Amerikaanse regering aan te vechten.<br />De zwendel leverde hem veel geld op, heel veel geld. Kolonisten en projectontwikkelaars <0xE2><0x80><0x93> onder wie spoorwegbeambten <0xE2><0x80><0x93> die geloofden dat ze land in Arizona bezaten, kwamen er nu achter dat Reavis hun landeigenaar was en dat de huur erg hoog zou zijn. In de jaren tachtig en negentig van de negentiende eeuw stroomde er miljoenen dollars aan eerbetoon in Reavis' schatkist. Hij en zijn vrouw reisden door Europa, waar de echte adel hen als mede-blauwbloeden behandelde, en ze werden zelfs aan het hof ontvangen door koningin Victoria. (Deze echte incidenten komen niet voor in de film.) Maar toen ontdekte een federaal onderzoeker een afwijking in een van de documenten...<br />Vincent Price, nog niet de slechte acteur die hij later zou worden, geeft een adembenemende voorstelling als Reavis. We weten van het begin af aan dat hij...' 'Reavis is een bedrieger, en wij zijn bij de zwendel betrokken terwijl hij zijn briljante plan ten uitvoer brengt. Hoofdcameraman James Wong Howe overtreft zichzelf hier, vooral in een scène waarin Price emotio-neert met een onwaarschijnlijk grote kaart van Arizona achter zich als achtergrond. Als de zwendel van Reavis aan het licht komt, breekt de lynchbende in bij zijn kantoor om hem ter plekke op te hangen. In een van de beste scènes van zijn hele filmcarrière legt Price zijn opgelichte slachtoffers uit waarom ze beter af zijn als ze hem in leven laten: Reavis is de enige die het web van zijn vervalsingen kan ontwarren.<br />Een andere mooie voorstelling wordt gegeven door de dwergenacteur Angelo Rossitto in een ondersteunende rol. In stomme films, en zeker tot ver in de jaren dertig, werd Rossitto alleen maar in films gespeeld vanwege zijn lichaamsbouw, en hij was een verschrikkelijk slechte acteur, vooral in de dialoog. (Zijn scène met de vrouw zonder armen in 'Freaks' is pijnlijk slecht.) In de jaren vijftig had Rossitto enig acteertalent ontwikkeld (voornamelijk door zijn vriendschap met Bela Lugosi) en hij was een prima toneelspeler. Ik beschouw hem als de enige acteur die heeft gewerkt met zowel Lon Chaney Snr. als Mel Gibson! Helaas is Ellen Drew veel minder effectief in de cruciale rol van Sofia de Peralta, de valse barones die al haar rijkdom aan de intriges van Reavis te danken heeft. Dit is fataal voor haar karakterisering, want de enige reden voor Sofia's aanwezigheid in het complot was haar Latijns-Amerikaanse afkomst.<br />Jammer genoeg en onnodig wijkt het strakke scenario van 'Baron van Arizona' af van de historische feiten. Er zijn aanwijzingen dat het ingewikkelde plan van de echte Reavis ten minste één moord behelsde; hier wordt in de film niets over gezegd. Reavis' huwelijk met de valse Dona Peralta bracht een tweeling voort: in deze film worden de twee jongens samengevoegd tot één personage. De film eindigt ontroerend: Reavis bekent zijn misdaden, wordt veroordeeld, moet de confiscatie van al zijn rijkdom ondergaan en zit een lange gevangenisstraf uit. Jaren later komt hij uit de gevangenis <0xE2><0x80><0x93> gebroken, blut en in ongenade <0xE2><0x80><0x93> en strompelt de regen in, waar hij Sofia en hun zoon in een rijtuig aantreft. 'Stap in,' zegt Sofia kortaf. In het echte leven was het einde veel minder glorieus. Zodra het geld op was, verdwenen Sofia en haar tweelingzoons in de mesquite. James Reavis zat een jaar in de gevangenis in afwachting van zijn proces, en moest toen twee jaar uitzitten: een verrassend genadige straf. Hij kwam eruit als een volkomen gebroken man. Naar verluidt heeft hij de laatste twintig jaar van zijn leven door bibliotheken gezworven <0xE2><0x80><0x93> dezelfde archieven die hij eerder had afgeschuimd op zoek naar materiaal <0xE2><0x80><0x93> en op meelijwekkende wijze oude krantenverslagen over zijn vroegere glorie gelezen.<br />'De Baron van Arizona.' Het is een verbluffende film, met een ongewoon onderwerp, vlot verteld. Ik geef deze film een negen van de tien.
'The Baron of Arizona' has a title that makes it sound like a Western, especially since it was directed by Sam Fuller. In fact, this is a remarkable and hugely improbable drama, made even more remarkable because much of it is true.<br /><br />SPOILERS THROUGHOUT. James Addison Reavis (1843-1914) was an obscure veteran of the American Civil War (on the losing side) who drifted into the Southwest at the time when whites were settling that region, displacing Amerindians and Mestizos. Thousands of acres were free for the taking by U.S. citizens, but the U.S. government -- under the Treaty of Guadalupe Hidalgo -- were determined to honour the existing deeds of Spanish settlers who had arrived during the time of the conquistadores. When Reavis learnt this, he hatched one of the most audacious schemes in the history of real estate: he literally stole the entire Arizona territory.<br /><br />Carefully stealing 16th- and 17th-century parchments from obscure libraries, and duplicating inks from that period, Reavis forged documents deeding thousands of acres to Miguel de Peralta, a fictitious Spanish grandee. Reavis ingeniously salted these documents into legitimate archives. Among his other gambits, he traveled to Spain and infiltrated a monastery, where he unstitched the bindings of antique books, inserted his forged documents, and restitched the bindings. He invented an entire family history for the Peralta clan, planting fake documents in appropriate places in Arizona, Mexico and Spain ... even carving a message (ostensibly written by Peralta's expedition) onto a boulder in the remote Arizona desert, knowing that other developers would eventually 'discover' this.<br /><br />As gringo Reavis was unable to pass for a descendant of Peralta, he then found a Mestiza girl in a Mexican orphanage, whom he supplied with (forged) documents allegedly proving her pedigree as the descendant of Miguel de Peralta. Reavis then married this 'heiress' to solidify his claim to the land. Armed with his authentic-looking deeds, Reavis then solicited backers (including William Randolph Hearst's father) to press his claims against the U.S. government.<br /><br />The scam paid off, very nicely indeed. Settlers and developers -- including the officers of railway lines -- who believed they owned land in Arizona now learnt that Reavis was their landlord, and the rent would be very expensive. For several years in the 1880s and '90s, millions of dollars' worth of tribute poured into Reavis's coffers. He and his wife toured Europe, where genuine nobility treated them as fellow bluebloods, and they were even received at court by Queen Victoria. (These true incidents are not in the movie.) But then a federal investigator noticed a discrepancy in one of the documents...<br /><br />Vincent Price, not yet the ham actor he would be later, gives a riveting performance as Reavis. We know from the beginning that he's a fraud, and we're in on the scam as he puts his brilliant scheme into operation. Master cameraman James Wong Howe surpasses himself here, especially in one sequence in which Price emotes with an improbably large map of Arizona behind him as a backdrop. When Reavis's scam is rumbled, the lynch mob break into his land office to hang him on the spot. In one of the best scenes of his entire film career, Price explains to his swindled victims why they'll be better off if they let him live: Reavis is the only one who can untangle the web of his forgeries.<br /><br />Another fine performance is given by dwarf actor Angelo Rossitto in a supporting role. In silent films and well into the 1930s, Rossitto was cast in movies purely because of his physique, and he was a wretchedly bad actor, being especially inept with dialogue. (His scene with the armless woman in 'Freaks' is painfully inept.) By the 1950s, Rossitto had acquired some acting ability (largely through his friendship with Bela Lugosi), and he was a fine dramatic actor. I hail him as the only performer who worked with both Lon Chaney Snr *and* Mel Gibson! Sadly, Ellen Drew is far less effective here in the crucial role of Sofia de Peralta, the counterfeit Baroness who owes all her wealth to Reavis's connivances. Drew is utterly unconvincing as a Mestiza ... this is fatal to her characterisation, as the sole reason for Sofia's presence in the scheme was her Latina ancestry.<br /><br />Regrettably and unnecessarily, the taut screenplay of 'Baron of Arizona' deviates from the historic record. There's evidence that the real Reavis's convoluted scheme involved at least one murder; this isn't mentioned in the film. Reavis's marriage to the false Dona Peralta produced twin sons: in this film, the two boys are combined into a single character. The movie ends touchingly: Reavis confesses his crimes, is convicted, endures the confiscation of all his wealth, and serves a long prison sentence. Years later, he emerges from prison -- broken, broke and disgraced -- and stumbles out into the rain, only to find Sofia and their son waiting for him in a carriage. 'Get in,' says Sofia tersely. In real life, the ending was much more inglorious. As soon as the money was gone, Sofia and her twin sons vamoosed into the mesquite. James Reavis spent a year in prison awaiting trial, then served two years: a surprisingly merciful sentence. He emerged an utterly broken man. Allegedly, he spent the last two decades of his life haunting libraries -- the same archives he'd previously scoured for materials -- pathetically re-reading old newspaper accounts of his past glories.<br /><br />'The Baron of Arizona' is an astonishing film, with unusual subject matter, briskly told. I'll rate this movie 9 out of 10.