Als je in 1876 medisch student was aan de Universiteit van Edinburgh, bereid je dan voor op koude, grijze, groezelige dagen, zelfgenoegzame en pompeuze professoren, klassenbewustzijn en af en toe een ontleding. Als je geluk had, zoals de jonge Conan Doyle, zou je kunnen eindigen als klerk die de briljante dr. Joseph Bell assisteerde, een forensisch chirurg en een van de professoren. In dr. Bell en mr. Doyle (ondertitel: De duistere beginselen van Sherlock Holmes) gelooft Bell, gespeeld door Ian Richardson, dat je 'de kleine feiten moet observeren waarvan grote gevolgtrekkingen afhangen'. Bell kan een slecht geklede man die voor een klaslokaal vol studenten staat bestuderen en onder andere vaststellen dat de man onlangs uit het leger is ontslagen, de kost verdiende als paardendrijver en dat hij twee paarden bereed, een vos en een witte. Dat komt om twee redenen goed van pas. Ten eerste gebruikt Bell zijn observatie- en deductievermogen om misdadigers van het ergste soort te vinden die anders door de politie over het hoofd zouden zijn gezien. Ten tweede, en dat is waar, diende de echte Bell als inspiratiebron voor Conan Doyles grote schepping toen Doyle het schrijven van medicijnen opgaf... Sherlock Holmes, natuurlijk.<br />De jonge Doyle, gespeeld door Robin Laing, twijfelt aanvankelijk aan de methoden van dr. Bell. Geleidelijk aan, als hij Bell in actie ziet en door Bell wordt uitgedaagd om zijn eigen deductievermogen te gebruiken, wordt Doyle een gelovige. 'Weet je,' zegt Bell op een middag in het mortuarium van Edinburgh tegen Doyle, 'ik geloof dat misdaden op dezelfde manier als ziekte kunnen worden vastgesteld als we dezelfde technieken gebruiken. 'Wat kunt u opmaken uit wijlen mevrouw Canning hier?'<br />Terwijl Doyle van Bell leert, raken Bell en Doyle betrokken bij verschillende misdaden die misschien met elkaar te maken hebben. Ze hebben te maken met een edelman die vaak een huis van slechte naam bezoekt en wiens vrouw ziek wordt; met een stomme bedelaar die viool speelt voor geld en die stuiptrekkingen krijgt; met een met bloed bespatte kamer en vervolgens met afgeslachte schapen waarvan de ogen zijn uitgestoken; met een vrouw die sterft in een afgesloten kamer met een echtgenoot die misschien te hulpvaardig is; met een paar afgehakte mensenoren die in een doos worden gelegd en worden afgeleverd bij een van de weinige vrouwen die, met grote tegenstand van de meeste leraren en veel mannelijke studenten, studeren om arts te worden; met een vrouw van de straat die kruidenpillen heeft gekregen en die nu haar leven uitbraakt. In feite zijn sommige van deze gevallen inderdaad met elkaar in verband te brengen, en tot de verdachten behoren een moralistische, woedende medestudent en een onbekende psychopaat die in eenvoudig, rechttoe rechtaan kwaad gelooft. Bell weet, met hulp van Doyle, uiteindelijk de puzzelstukjes in elkaar te passen. De conclusie is echter niet helemaal bevredigend. Er is sprake van verlies en de belofte van vergelding. Meer nog, er is het gevoel dat een deel twee op de film stond te wachten en om wat voor reden dan ook niet is gemaakt. Uiteindelijk waren er nog vier mysteries met Ian Richardson als dr. Bell en een andere acteur als Conan Doyle.<br />Tijdens dit alles ontdekken Doyle en Elspeth Scott, een van de vrouwelijke studenten, aarzelend een wederzijdse genegenheid die gemakkelijk tot liefde zou kunnen uitgroeien. Hun erkenning van een mogelijke romance komt wanneer ze de rechterknie van een lijk ontleedt. Een van de aantrekkelijkheden van de productie is dat ze niet terugdeinst voor het weergeven van de realiteit van autopsies en forensische experimenten. We ontmoeten dr. Bell voor het eerst als hij de billen van een lijk afranselt, voordat hij een kogel in de borst van de dode schiet. Al die tijd zien we hoe de armen in Edinburgh leven, de vochtige, met kinderhoofdjes geplaveide straten, de voortdurende kilte, de besmeurde gezichten van de kinderen en de groezelige hoeren. Zelfs de medische studenten zien er soms niet al te schoon uit. De kwaliteit van de productie is hoog en er is een solide diepte in het acteren.<br />Ian Richardson zorgt dat de productie goed loopt. Laing doet het uitstekend als de oprechte en ietwat onervaren Doyle. Maar Richardson geeft ons een complexe persoonlijkheid die soms ongeduldig en zelfs opvliegend kan zijn, maar die gevoel voor humor en ironie heeft en die een sterk gevoel voor menselijkheid heeft voor mensen die ongelukkig, ziek en arm zijn. We kunnen zien hoe Bell langzaam genegenheid voor Doyle gaat voelen en hoe Bell, in een moment van tragedie, zijn leerling troost en kracht kan bieden.<br />De dvd-overdracht is eersteklas. Er zijn een of twee onbelangrijke extra's, zoals castlijsten. Een van de genoegens van deze productie, als je de Heilige Schrift leest, is het identificeren van verwijzingen naar enkele van Conan Doyles Sherlock Holmes-verhalen. Ik heb er twee gevonden, maar ik heb gehoord dat er nog meer zijn. De affaire van het horloge verwijzingen naar Het teken van vier. De afgehakte oren zijn een sleutelelement in De kartonnen doos.
If you were a medical student at the University of Edinburgh in 1876, be prepared for cold, gray, grimy days, complacent and pompous professors, class consciousness and the occasional dissection. If you were lucky, as the young Conan Doyle was, you might wind up as a clerk assisting the brilliant Dr. Joseph Bell, a forensic surgeon and one of the professors. In Dr. Bell and Mr. Doyle (subtitled, The Dark Beginnings of Sherlock Holmes), Bell, played by Ian Richardson, believes that one must "observe the small facts upon which large inferences depend." He can take a man's pocket watch, even though newly cleaned, and determine that the owner was poor but had come from a well-off family, that he had periods of income but they never lasted, that he was an alcoholic and that he was descending into madness. Bell can study a poorly clad man standing on stage in front of a classroom of students and determine, among other things, that the man was recently discharged from the army, earned a living as a horse driver and who drove two horses, one bay and the other white. This all comes in handy for two reasons. First, Bell uses his powers of observation and deduction to find criminals of the worst sort who otherwise would have been missed by the police. Second, and this is true, the real-life Bell served as the inspiration for Conan Doyle's great creation when Doyle gave up medicine for writing...Sherlock Holmes, of course. <br /><br />Young Doyle, played by Robin Laing, initially doubts Dr. Bell's methods. Gradually, observing Bell in action and being challenged by Bell to use his own powers of deduction, Doyle becomes a believer. "You see," Bell says to Doyle one afternoon at the Edinburgh morgue, "I believe that crimes can be diagnosed in the same fashion as disease if we use the same techniques. So...what can you glean from the late Mrs. Canning here?" <br /><br />While Doyle is learning from Bell, Bell and Doyle are caught up in several crimes which might be related. They involve a nobleman who often visits a house of ill repute and whose wife becomes ill; a mute street beggar who plays the violin for coins, and who dies in convulsions; a room bespattered and filled with blood, and then slaughtered sheep are discovered with their eyes gouged out; a woman who dies in a locked room with a husband who is perhaps too helpful; a pair of severed human ears placed in a box and delivered to one of the few women who are studying, with great opposition from most of the teachers and many of the male students, to be doctors; a woman of the streets who was given herbal pills and now is vomiting her life out. In fact, some of these cases truly are related, and the suspects include a moralistic, furious fellow student and an unknown psychopath who believes in simple, straight-forward evil. Bell, with help from Doyle, eventually pulls the pieces together. The conclusion, however, is not entirely satisfactory. There is loss and the promise of retribution. Even more, there is a sense that a part two was waiting to be filmed and, for whatever reason, wasn't made. Eventually there were four additional mysteries featuring Ian Richardson as Dr. Bell and a different actor as Conan Doyle. <br /><br />Through it all, Doyle and Elspeth Scott, one of the women students, hesitantly discover a mutual affection that could easily grow into love. Their recognition of a possible romance comes while she dissects a corpse's right knee. One of the attractions of the production is that it doesn't shy away from depicting the reality of autopsies and forensic experiments. We first encounter Dr. Bell while he is whipping the buttocks of a corpse, prior to firing a bullet into the dead man's chest. Throughout we see the reality of how the poor live in Edinburgh, the damp, cobbled streets, the constant chill, the smeared faces of the children and the grubbiness of the prostitutes. Even the medical students don't look too well washed at times. The production values are high and there is a solid depth of acting. <br /><br />Ian Richardson makes the production work. Laing does a fine job as the sincere and somewhat callow Doyle. Richardson, however, gives us a complex character who can at times be impatient, even irascible, but who has a sense of humor and irony and who has a strong feeling of humanity for those who are unfortunate, sick and poor. We can see how Bell slowly grows to feel affection for Doyle and how, in a moment of tragedy, Bell can provide comfort and strength to his student. <br /><br />The DVD transfer is first rate. There are one or two inconsequential extras, such as cast lists. One of the pleasures of this production, if you are a reader of the Sacred Texts, is to identify references to some of Conan Doyle's Sherlock Holmes stories. I found two, but I've been told there are several others. The affair of the watch references The Sign of Four. The severed ears are a key element in The Cardboard Box.