Dit is een film die op meer dan één niveau opereert, waarvan het grootste deel zo subtiel is dat het bijna onmerkbaar is <0xE2><0x80><0x93> of in elk geval onmerkbaar lijkt, aangezien al het andere in het niet valt bij de overduidelijke minachting van de hoofdfiguur.<br />Oppervlakkig gezien zien we duidelijk een duistere komedie over een verachtelijke schoft, Lenny, die niet alleen verachtelijk is, maar ook verachtelijk met onbewust aplomb, een rol die meesterlijk wordt gespeeld door Charles Grodin, de voornoemde verachtelijke hoofdfiguur en ster van de film. Dat feit veroorzaakt een dynamiek waarin mensen ofwel van deze film gaan houden, ofwel deze film gaan haten, puur gebaseerd op hoe Lenny op hen overkomt. Sommigen vinden humor in deze vent, anderen niet. De meeste zijn ongepast. Zo ongepast zelfs dat ze er niet overheen kunnen komen. Op die manier zou ik deze film uit 1972 vergelijken met een meer hedendaagse, Sideways (2004). In Sideways waren de hoofdpersonen, met name Jack (gespeeld door Thomas Haden Church) zo persoonlijk beledigend, in woord, in gedachte en in daad, dat veel mensen de film alleen al daarom vreselijk vonden. Mensen zeggen tegen me: 'Ik had een hekel aan Sideways.' Ik vraag ze waarom en ze zeggen: 'Ik kon Jack niet uitstaan.' Hier is een ander perspectief vereist. De kijker wordt geacht een hekel aan Jack te hebben in Sideways. Dat was de bedoeling. Misschien vindt hij hem een beetje vermakelijk <0xE2><0x80><0x93> of niet <0xE2><0x80><0x93> maar de bedoeling is dat hij een hekel aan hem krijgt. Net als hier met Lenny in The Heartbreak Kid. We worden verondersteld een hekel aan Lenny te hebben. We kunnen hem ook uitlachen als we dat willen, en hij is grappig, maar de bedoeling is afkeuring en walging.<br />In elk geval voelen de meeste mensen zich door Lenny's gedrag op een ongemakkelijke manier ongemakkelijk. De film roept daardoor bepaalde gevoelens en emoties op bij de kijker die niet vaak worden opgeroepen door films, wat deze film op zichzelf uniek maakt. Als kunstwerk maakt het hem tot een succes. En dat is alleen nog maar de oppervlakkigheid ervan. Er zit meer achter.<br />Bruce Jay Friedman, de schrijver, en Neil Simon, de regisseur, deden in feite een paar veel diepere etnische observaties en sociale commentaren. Commentaar over joden, over joden en de joodse cultuur in het moderne Amerika, ook over niet-joden, en over de manier waarop joden en niet-joden in dat moderne Amerika met elkaar omgaan. Dat allemaal. Maar de meeste opmerkingen en commentaren gingen over de toestand van jonge joodse mannen (een deel van precies hetzelfde terrein dat door de schrijver Philip Roth werd geploegd in ongeveer dezelfde periode dat deze film werd uitgebracht). Lenny, de rol van Grodin, is de bijna stereotiepe jonge, bange joodse man, die wanhopig probeert te ontsnappen aan de doos van traditie die voor hem is voorbestemd en die zijn zeer joodse bruid tijdens hun huwelijksreis bepotelt om een zeer niet-joodse blondine, Cybil Shepherd als Kelly Corcoran, te begeren, allemaal als onderdeel van die angsttoestand. Intussen presenteerde de familie Corcoran zich als de kille, afstandelijke, gespannen WASPs.<br />Friedman had hier veel op te zeggen. Simon had het goed gedaan. Waarschijnlijk behoorde het tot Simons beste werk, hoewel het nooit als zodanig is erkend. Er wordt nu gewerkt aan een remake met Ben Stiller in de rol van Lenny, die binnenkort in de bioscopen moet verschijnen. We zullen moeten zien of ze beter zijn dan het origineel. Ik heb zo mijn twijfels of ze zelfs maar in de buurt komen. Hoewel het origineel niet perfect is, is het een goede film. Maar misschien is de tijd voor dit verhaal voorbij. Het was relevant, relevant en toepasselijk voor 1972. In 2007 was ik daar niet zo zeker van. Ik wil Ben Stiller niet kleineren, maar de onderliggende thema's van deze film zouden...' Het betekent vandaag de dag nog niet zoveel als 35 jaar geleden.<br />Grodin en Shepherd geven goede voorstellingen. Eddie Albert ook. Ik hoorde Cybil in een interview van nog niet zo lang geleden zeggen dat ze altijd had gewild dat ze er een vervolg op hadden gemaakt, en dat ze nog steeds openstond voor de mogelijkheid.<br />Het is de moeite waard om het te zien voordat je het opnieuw ziet.
This is a movie that operates on more than one level, most of which is so subtle as to be nearly imperceptible --or at least seems to be imperceptible, dwarfed as everything else is by the manifest opprobrium of the main character.<br /><br />Superficially what we all clearly see is a dark comedy about a despicable cad, Lenny, who is not just despicable, but despicable with oblivious aplomb, a role played masterfully by Charles Grodin, the aforementioned opprobrious main character and star of the movie. That factoid right there sets up a dynamic wherein people are either going to love this movie or hate this movie, based strictly on how Lenny strikes them. Some find humor in this guy, but others do not. Many are off-put. So off-put, in fact, that they can't get past it. In that way I would compare this 1972 film to a more contemporary one, Sideways (2004). In Sideways the main characters, Jack in particular (played by Thomas Haden Church), were so personally offensive, in word, in thought, and in deed, that many people intensely disliked the movie solely on that basis. People say to me, "I hated Sideways." I ask them why and they say, "I couldn't stand Jack." Some perspective is called for here. The viewer is supposed to dislike Jack in Sideways. That was intended. Maybe find him a little entertaining --or not-- but disliking him is the intended effect. Likewise here with Lenny in The Heartbreak Kid. We are supposed to dislike Lenny. We can laugh at him too if we want to, and he is funny, but disapproval and repulsion is the intent.<br /><br />At the very least Lenny's actions make most people just plain awkwardly uncomfortable. The movie thereby evokes certain feelings and emotions in the viewer that aren't often evoked by movies, which, all by itself, makes this movie unique. As a work of art it makes it a success. And that's just the superficiality of it. There's more to it than just that. <br /><br />Bruce Jay Friedman, the writer, and Neil Simon, the director, were actually making some much deeper ethnic observations and social commentary here. Commentary about Jews, about Jews and Jewish culture in modern America, about Gentiles too, and about how Jews and Gentiles interact in that modern America. All that. But mostly the observations and commentary was about the condition of young Jewish men (some of the very same turf that was being plowed by novelist Philip Roth in about the same era as this movie was released). Lenny, the character played by Grodin, is the almost stereo-typical young angst-filled Jewish male, desperate to break out from the box of tradition which was preordained for him, and who rubbishes his very Jewish bride on their honeymoon to lust after a very Gentile blond, Cybil Shepherd as Kelly Corcoran, all as a part of that angst condition. The Corcoran family, meanwhile, presenting themselves as the cold, aloof uptight WASPs.<br /><br />Friedman had a lot to say here. Simon executed it well. Probably among Simon's best work, although not ever really recognized as such. A remake with Ben Stiller in the Lenny role is now in the works, soon in the offing. We'll have to see if they improve upon the original. I have my doubts that they can even come close. While not perfect, the original is a good movie. But perhaps the time for this story has passed. It was relevant, pertinent, and apropos for 1972. Not so sure about that in 2007. Not to disparage Ben Stiller, but the underlying themes of this movie wouldn't mean as much today as it did 35 years ago.<br /><br />Grodin and Shepherd give good performances. Eddie Albert did too. I heard Cybil say in an interview not all that long ago that she always wished they'd done a sequel to it, and that she was still open to the possibility. <br /><br />Very much worth seeing before one sees any remaking of it.