Nadat Cecil B. DeMille getuige was geweest van de flop van zijn laatste paar eigentijdse drama's, zwoer hij het publiek dat hij van nu af aan alleen nog maar epische films zou maken. Hij hield zich aan zijn woord en streefde ernaar om elke volgende film nog indrukwekkender te maken dan de vorige. Hij had in het begin van de jaren dertig van de vorige eeuw een paar zeer effectieve eposjes gemaakt, maar in 1935 was de ergste depressie voorbij en kon DeMille eindelijk worden herenigd met het grote budget.<br />Terwijl DeMille met Sign of the Cross (1932) en Cleopatra (1934) had bewezen dat hij een grote film kon maken zonder massa's figuranten of indrukwekkende decors, wist hij zeker hoe hij van die kwaliteiten gebruik moest maken als hij ze wel had. In De kruistochten zien we de ontwikkeling van de stijl van presenteren die hij voor al zijn latere epische verhalen gebruikte. In plaats van ons te bombarderen met het kolossale, laat hij ons geleidelijk aan de uitgestrektheid van een plek zien door langzaam en soepel de camera naar achteren te trekken. Tijdens deze bewegingen heeft hij meestal een of twee extra bewegingen horizontaal over het beeld in een gelijk tempo als de camera, waardoor de manoeuvre extra gratie en vaart krijgt. Dan zijn er de strijdscènes, gespannen en koortsachtige creaties van Anne Bauchens voortreffelijke montage. Deze zijn vergelijkbaar met die in Cleopatra, maar veel effectiever, niet vanwege de hogere productiewaarden, maar omdat de shots langer worden vastgehouden en de volgorde beter is gekozen.<br />En hoewel DeMille duidelijk dol is op de enorme menigte, is hij verstandig genoeg om de ruimte te verkleinen en de setting te vereenvoudigen als het op belangrijke dialoogscènes aankomt. Vergeleken met de drukke locaties buiten zijn veel van de interieurs heel eenvoudig, waardoor we ons volledig kunnen concentreren op de acteurs, hun gezichtsuitdrukkingen en hun woorden. De overgangen naar deze dramatische momenten zijn vaak heel soepel, met het zakken van een tentflap of gewoon een andere hoek om de acteurs tegen een kale muur te plaatsen. DeMille was een expert in het aan- en uitzetten van het spektakel, als het ware, aan de hand van de eisen die het verhaal stelde.<br />Gezien het bovenstaande is het jammer dat De kruistochten, zoals de meeste DeMille-films uit die tijd, nogal theatraal is. De dialogen zijn nietszeggend en de meeste personages zijn lui geschreven stereotypen. In de eerste scènes lijkt er een poging te zijn gedaan om zo veel mogelijk 'Oude Englande'-attributen in het verhaal te proppen, met een brutale minstreel, een potige smid, de koning en zijn hofhouding die allemaal bij elkaar rondhangen. Let wel, er zit in elk geval een redelijke lijn in het karakter van koning Richard, die wordt afgeschilderd als een soort middeleeuwse schurk die zich aansluit bij de kruistocht om bijbedoelingen, maar uiteindelijk nederig wordt door zijn ervaringen. Het is ook een verfrissende, volwassen benadering om van Saladin een eerzame vijand te maken, hoewel er natuurlijk nog steeds de verplichte schurk met snor is in de vorm van een of andere anachronistische mindere koning (gespeeld door Joseph Schildkraut, uiteraard).<br />Nadat ik Henry Wilcoxons houten draai als Mark Anthony in Cleopatra heb moeten ondergaan, is het een grote teleurstelling om hem weer in een hoofdrol te zien. Misschien vraag je je af waarom DeMille zo hardnekkig amateurs als Wilcoxon blijft casten, tot je beseft dat hij zijn spelers voornamelijk uitkiest om hun fysieke kwaliteiten, en dat hun talent van ondergeschikt belang is. In dit licht is het logisch dat Wilcoxon, met zijn prominente voorhoofd en brede schouders, een koning speelt. En hoewel Joseph Schildkraut toevallig een heel goede acteur was, heeft DeMille hem herhaaldelijk als deze Judasfiguren gecast vanwege zijn smalle gezicht en doordringende ogen.<br />Maar dit is DeMille. Script en cast zullen altijd tweede viool spelen bij het showmanschap van de regisseur. Ondanks alle flauwekul en anachronisme is zijn visuele stijl hier in topvorm. De Kruistochten zijn als glas-in-loodramen in een kerk. Het zal ons niet bereiken op een emotioneel, menselijk niveau, maar het is vol gratie en majesteit. Ja, DeMille wordt vaak een Victoriaanse moralist genoemd, maar in zijn presentatie en beeldspraak was hij bijna middeleeuws. En we moeten hem vergeven, want hij deed het zo goed.
Having witnessed the flop of his last few contemporary dramatic pictures, Cecil B. DeMille made a pledge to the public that from now on he would only make epics. True to his word, he strove to make each successive picture more stupendous than the last. He had made some very effective shoestring epics in the poverty-stricken early 30s, but by 1935 the worst of the depression was over and DeMille could at last be reunited with the big budget.<br /><br />While DeMille had proved on Sign of the Cross (1932) and Cleopatra (1934) that he could make a big picture without masses of extras or impressive sets, he certainly knows how to make the most of those assets when he does have them. It is in The Crusades that we see the development of the style of presentation that he employed for all his subsequent epics. Rather than bombard us with the colossal, he likes to gradually reveal the vastness of a place by slowly and smoothly pulling the camera back. During these moves he usually has an extra or two move horizontally across the frame at a similar pace to the camera, giving the manoeuvre extra grace and momentum. Then there are the battle scenes, tense and frenzied creations of Anne Bauchen's superb editing. These are similar to the ones in Cleopatra, but far more effective, not because of the higher production values, but because the shots are held for longer and their sequencing is better timed.<br /><br />And while DeMille clearly loves the massive crowd shot, he has enough sense to shrink the space and simplify the setting when it comes to key dialogue scenes. Compared to the busy outdoor locations many of the interiors are quite plain, which helps to focus us entirely on the actors, their expressions and their words. The transitions to these dramatic moments are often very smooth, with the drop of a tent flap or simply a change of angle to frame the actors against a bare wall. DeMille was an expert in turning the spectacle on and off, as it were, according to the demands of the narrative.<br /><br />Given the above, it's a pity that, like most DeMille pictures of this era, The Crusades is dramatically rather weak. The dialogue is bland, and most of the characters are lazily-written stereotypes. In the early scenes, there seems to have been this attempt to cram in as many "Olde Englande" accessories as possible, with a cheeky minstrel, a burly blacksmith, the king and his court all hanging out together. Mind you, there is at least a fairly decent character arc in that King Richard is portrayed as a kind of medieval cad who joins the crusade for ulterior motives, but is eventually humbled by his experiences. It's also a refreshingly mature approach to make Saladin an honourable foe, although there is of course still the obligatory moustachioed villain in the form of some anachronistic minor king (played by Joseph Schildkraut, naturally).<br /><br />After having suffered Henry Wilcoxon's wooden turn as Mark Anthony in Cleopatra, it's a major disappointment to see him again in a leading role. You might wonder why DeMille so persistently cast amateurs like Wilcoxon, until you realise he selected players primarily for their physicality, their talent being of secondary concern. In this light it makes sense for Wilcoxon, with his prominent brow and broad shoulders, to play a king. And although Joseph Schildkraut was, as it happens, a very good actor, DeMille repeatedly cast him as these Judas figures because of his thin face and piercing eyes.<br /><br />But this is DeMille. Script and cast will always play second fiddle to the director's showmanship. Despite all the baloney and anachronism, his visual style is on top form here. The Crusades is like a stained-glass window in a church. It will not reach us on an emotional, human level, but it is full of grace and majesty. Yes, DeMille is often called a Victorian moralist, but in his presentation and imagery he was practically medieval. And we should forgive him, because he did it so well.