Deze film gaat ogenschijnlijk over het overvissen van haaien en wat dat kan betekenen voor de populaties van haaien en de zee-ecologie, maar binnen de eerste paar minuten van de film dringt het tot je door dat 'Sharkwater' voornamelijk gaat over schrijver/regisseur/producent Rob Stewart en hoe heroïsch en uniek hij zichzelf vindt. Een van de eerste scènes is een lange opname van een gebronsde Stewart zonder shirt die over een tropisch strand loopt, net uit een snorkel, terwijl de verteller (natuurlijk Stewart) beschrijft dat hij altijd van haaien heeft gehouden, er altijd door gefascineerd is geweest, bla bla bla.<br />Er is niets mis met het houden van haaien. Als kind was ik gepassioneerd elasmofiliepatiënt, en die belangstelling heb ik gecultiveerd door een graad in de biologie, een stage bij haaienonderzoek en diverse banen in de visindustrie, zowel in de Verenigde Staten als in het buitenland. In de tijd van Cousteau, 'Jaws', National Geographic en Discovery Channel zijn er tienduizenden haaienfanatici geweest, en er is inderdaad een enorme verandering opgetreden in de algemene opvatting over haaien. Het bewijs daarvan is overal te vinden, ondanks het feit dat de mainstream media hardnekkig vasthouden aan de meer sensationele en macabere elementen van de berichtgeving over haaienaanvallen. Maar op de een of andere manier heeft Stewart zichzelf ervan overtuigd dat zijn belangstelling voor haaien, zijn pogingen om ze te redden en zijn visie op de haaienmythologie uniek en diepzinnig zijn, terwijl de meeste mensen (behalve Greenpeace en Sea Shepherd) onbekwame idioten zijn die zich nog steeds vastklampen aan mythes over haaien als kwaadaardige menseneters. Dat is zowel een enorme onwetendheid van de afgelopen twintig jaar van haaienbiologie en pogingen om ze te redden, als een belediging voor de vele mensen over de hele wereld die meer ervaring en kennis hebben dan Stewart.<br />Wat nog weerzinwekkender is dan Stewarts waandenkbeeld van een eenzame redder (dat doet denken aan Timothy Treadwell in Werner Herzogs 'Grizzly Man') is dat hij de behoefte voelde om zichzelf zo verbluffend narcistisch in zijn film op te nemen. We zien Stewart in bed liggen <0xE2><0x80><0x93> ik neem aan dat het een heropvoering is, want hij draagt een schoon oranje poloshirt en geen ziekenhuishemd <0xE2><0x80><0x93> en zijn moeder bellen om haar te verzekeren dat alles goed komt. Hij ziet er grimmig en afgepeigerd uit, maar hij is nog steeds gebruind, goed gekapt en denkt duidelijk aan de camera die op hem gericht is. Wat gebeurt er nu? Stewart wil zijn infectie letterlijk weg hebben, zodat hij terug kan naar Costa Rica, terug naar Cocos Island, waar de film is begonnen, om zijn geliefde kraakbeenachtige vrienden te helpen. Ik maak geen grapje. En Stewart ook niet. Zijn liefde voor haaien is gewoon de bacteriële infectie die zijn leven en lijf bedreigde te boven gekomen.<br />Oké, dacht ik. Er moet toch zeker een goede reden voor Stewart zijn om terug te gaan naar Costa Rica, waar hij door de politie wordt gezocht vanwege zijn betrokkenheid bij de ruzie tussen de Sea Shepherd en een vissersboot die illegaal op haaien vist. Het moet toch zeker van vitaal belang zijn voor het verhaal van deze film dat hij een bacteriële infectie wil afweren die zijn linkerbeen zou opeisen? Hij zal toch zeker wel een brandbom gooien op de illegale haaienverwerkingsfabriek of de haaienvissersvloot tot zinken brengen, en dat zal alle moeite wel rechtvaardigen. Ik bedoel, er moet toch een of andere beloning zijn... Toch?<br />Nee. De reden dat Stewart terug moet naar Cocos is... om met haaien te gaan zwemmen. In een Speedo. Ik maak geen grapje. In de laatste scène duikt onze held (hij verlaagt zijn hartslag tot 40 slagen per minuut zodat de haaien niet bang voor hem zullen zijn) met een paar haaien in een bananenslinger. Waarom was dat zo belangrijk? Wie zal het zeggen. Stewart schijnt te denken dat gewoon met haaien communiceren (wat in een eerdere scène inhoudt dat hij er een vastpakt en liefdevol over zijn flank aait) goed is voor hun zaak. Nogmaals, dit soort gedrag is griezelig bekend als je 'Grizzly Man' hebt gezien, waarin Tim Treadwell tegen verschillende onverschillige beren zegt: 'Ik hou van je, ik hou van je, ik hou van je.' Er zijn veel voetgangers die praten over het 'evenwicht' in de zeeën en dat haaien al 400 miljoen jaar 'goden' zijn, met belachelijke, op het ontwerp georiënteerde taal over hoe haaien de evolutie van de zeeën hebben vormgegeven. Dit is het niveau van de middelbare school.<br />Ik moet Stewart wel een beetje gelijk geven <0xE2><0x80><0x93> vandaar de score van 2 in plaats van 1 <0xE2><0x80><0x93> omdat hij een paar fascinerende, gruwelijke beelden heeft verzameld van haaien die aan het vissen zijn (en onthoofden en ontweien) om het barbaarse, verkwistende karakter van het vissen te onderstrepen. Er zijn ook een paar mooie HD-beelden van walvissen, schildpadden, haaien en andere charismatische megafauna op zee, maar niets wat we niet al eerder hebben gezien in 'Blue Planet' of andere producties. Maar zelfs het weelderige landschap is bedorven. Stewart draait een paar keer zijn camera onder water zodat we hem kunnen zien, alsof zijn aanwezigheid tussen de bewoners van de zee op zichzelf al van vitaal belang is voor het 'evenwicht in de zee' dat hij wil bewaren of herstellen.<br />'Sharkwater' had een objectieve, keiharde exposé kunnen zijn van de haaienindustrie en een onderzoek naar de medeplichtigheid van corrupte regeringen. In plaats daarvan is het een toevallige studie in zelfverheerlijking en amateurwetenschap.
This film is ostensibly about the overfishing of sharks and what that may mean for shark populations and marine ecology, but within the first few minutes of the film you realize that "Sharkwater" is largely about writer/director/producer Rob Stewart and how heroic and unique he fancies himself to be. One of the first sequences is a long shot of a bronzed, shirtless Stewart strolling along a tropical beach, fresh from a snorkel, while the narrator (Stewart, naturally) describes how he's always loved sharks, always been fascinated by them, blah blah blah. <br /><br />Now, there's nothing wrong with liking sharks. I was a passionate elasmophile as a kid, and I cultivated that interest through a biology degree, a shark research internship, and various fisheries-related jobs both in the U.S. and abroad. In the age of Cousteau, "Jaws", National Geographic, and the Discovery Channel, there have been tens of thousands of shark fanatics, and indeed there has been a sea change in popular opinion about sharks. The evidence of this is everywhere, despite the mainstream media's steadfast insistence on maintaining the more sensational and macabre elements of shark attack news coverage. But somehow Stewart has convinced himself that his interest in sharks, his efforts to conserve them, and his perspective on shark mythology are unique and profound whereas most people (except for Greenpeace and Sea Shepherd staff) are ineffectual morons still clinging to myths of sharks as vicious maneaters. This is both wildly ignorant of the last twenty years of shark biology and conservation efforts, and insulting to the many people around the world who are more experienced and knowledgeable than Stewart. <br /><br />What's more repellent than Stewart's delusional lone-savior persona (reminiscent of Timothy Treadwell in Werner Herzog's "Grizzly Man") is that he felt the need to insert himself into his film to such a stunningly narcissistic degree. The climax of "Sharkwater" comes when Stewart is laid up in a Central American hospital with what he describes as a life-threatening case of staph infection, or "flesh-eating disease." We see him lying in bed--I'm guessing it's a reenactment, as he's wearing a clean orange polo shirt, not a hospital gown--phoning his mother to assure her that everything's going to be okay. He's looking grim and bummed out, but he's still tanned, well-coiffed, and is obviously thinking about the camera that's on him. What happens next? Stewart literally wills his infection away so he can go back to Costa Rica, back to Cocos Island where the film began, to help his beloved cartilaginous friends. I'm not kidding. And neither is Stewart. His love for sharks simply defeats the bacterial infection that had threatened his life and limb. <br /><br />Okay, I thought. Surely there's got to be some good reason for Stewart to be going back to Costa Rica, where he's wanted by the police for his involvement in Sea Shepherd's altercation with a fishing boat illegally fishing for sharks. Surely it must be vital to the narrative of this film for him to will away (!) a bacterial infection that supposedly was going to claim his left leg. Surely he's going to firebomb the illegal shark-fin processing plant or sink the shark-finning fleet, and that'll justify all the effort. I mean, there's gotta be some kind of payoff... Right? <br /><br />Nope. The reason Stewart has to get back to Cocos is...to go for a swim with sharks. In a Speedo. I'm not kidding. The final sequence shows our hero freediving (he lowers his heart rate to 40bpm so that the sharks will not be afraid of him) in a banana sling with some sharks. Why was this so important? Who knows. Stewart seems to think that simply communing with sharks (which in an earlier scene includes grabbing hold of one and lovingly stroking its flank) is helpful to their cause. Again, this kind of behavior is eerily familiar if you've seen "Grizzly Man" in which Tim Treadwell says "I love you, I love you, I love you" to several indifferent bears. And there's plenty of pedestrian talk about the "balance" in the seas, and how sharks have been "gods for 400 million years," with ludicrous design-oriented language about how sharks have shaped the evolution of the seas. This is high school level stuff. <br /><br />I'll give Stewart some credit--hence the rating of 2 rather than 1--because he assembles some compellingly gruesome footage of shark finning (and beheading and gutting) to drive home the point of finning's barbaric, wasteful nature. There's also some pretty HD footage of whales, turtles, sharks and other charismatic marine megafauna, but nothing we haven't seen before in "Blue Planet" or other productions. But even the lush scenery is spoiled. Several times, Stewart actually turns his camera around underwater so we can see him, as though his presence amongst the sea's inhabitants is itself vital to the "balance in the seas" that he longs to preserve or reestablish.<br /><br />"Sharkwater" could've been an objective, hard-hitting exposé of the shark finning industry and an investigation into the complicity of corrupt government. Instead it's an accidental study in self-aggrandizement and amateur science.