Toen ik die film zag, zette ik me schrap voor een traumatische ervaring, gebaseerd op elke recensie die ik er ooit over had gelezen, die meestal zinnen bevatte als: 'Als je zelfmoordneigingen hebt, moet je hier niet naar kijken.' In plaats daarvan zou ik, als ik een woord moest kiezen om de film die ik had gezien samen te vatten, waarschijnlijk zeggen dat hij 'prachtig' was.<br />Zeker, het was triest, en aantoonbaar deprimerend, maar ik heb deze film gelezen vergeleken met 'Saving Private Ryan'. Dat is belachelijk. 'Grave of the Fireflies' is vaker zachtaardig en poëtisch dan gewelddadig, en het is opmerkelijk ingehouden in zijn anti-oorlogsboodschap. Het vertelt gewoon een verhaal: er is heel weinig moraliserends of polemisch aan. Waarom zou een verhaal als dit zulke zware tactieken nodig hebben? <br /><0x3E> Ik heb ook gelezen dat de film van elke spanning of impact wordt beroofd als in de openingsscène wordt onthuld dat de hoofdpersonen dood zijn. Ik heb een heel andere kijk op dat middel.<br /><0x3E> Ten eerste is het begin van 'Vuurvliegjes' in alle opzichten een 'gelukkig einde'. Dit is zo'n niet-lineaire ontwikkeling van plot dat je het niet zou opmerken en daardoor alleen de somberheid van de film zou zien. De hand en het knikje naar haar zijn niet alleen een gelukkig moment, het betekent ook dat het lijden <0xE2><0x80><0x93> dat, wat de kijker betreft, nog moet komen <0xE2><0x80><0x93> voorbij is en dat ze weer samen zijn (zij het nog steeds zonder ouders).<br />Wat betreft een personage dat in de eerste regel van de film aantoont dat hij dood is, is dat een truc die al eeuwenlang wordt gebruikt, zo niet door Milena. Het cruciale hier is dat 'Vuurpijlen' niet over spanning gaat. Het vertelt een verhaal waarvan je de uiteindelijke afloop al kent (een legitieme verhalende benadering), en alles wat tijdens dat verhaal gebeurt is emotioneel doortrokken van een voorkennis van het einde. Je merkt dat je hoopt dat het nu goed zal gaan met Setsuko en Seita, en dan de wetenschap dat het je uiteindelijk niet zal ondermijnen met echte emotionele kracht. Je weet dat de personages zullen sterven, maar je hoopt dat het in de tussentijd niet zo slecht zal gaan. Er is niet veel moeite voor nodig om dat een analogie te maken voor ons eigen leven, waardoor we allemaal vuurvliegjes worden.<br />Misschien zou iemand zich teleurgesteld of bedrogen voelen door deze film omdat hij gewoon zo verdomd eerlijk is. Dat meen ik: het is een van de eerlijkste, artificiële-vrije films die ik ooit heb gezien. Zelfs als je probeert een anti-oorlogsboodschap in je strot te rammen, is er maar heel weinig openlijk geweld, en als er een paar scènes van lijken en lijden zijn, is het nooit onnodig, en het is snel voorbij. Vergelijk dit met'soldaat Ryan', waar je 40 minuten lang moet lijden onder het meest afschrikwekkende bloed en ingewanden, om vervolgens tot een conclusie te komen die, na veel bloed en donder, heel weinig betekent.<br />'Vuurvliegjes', OOH, hebben veel meer schoonheid dan geronnen bloed. Dat is wat me er echt over verbaasde. Waarschijnlijk speelt twee derde van de film zich af in prachtig getekende, rustige landelijke of stedelijke omgevingen, met een bijna aangename, dromerige kwaliteit <0xE2><0x80><0x93> zelfs als de Amerikaanse bommenwerpers op een gegeven moment overvliegen, zit er een surrealistische, bijna serene sfeer in <0xE2><0x80><0x93> en zijn er genoeg momenten van geluk om de ontegenzeggelijke droefheid en frustratie van andere scènes te compenseren.<br />Misschien wel het beste van alles: Setsuko is een van de zeer, zeer weinig (zo niet de enige) geanimeerde vierjarigen die ik ooit heb gezien die zich werkelijk gedragen als vierjarigen. Seita is een tienerjongen die zich gedraagt met het soort mengeling van trots, medeleven en overmoed die je zou verwachten van iemand van zijn leeftijd. Hij gelooft nog steeds dat Japan de oorlog zal winnen en denkt dat het aan hem is om voor zijn zusje te zorgen nu hun moeder weg is en hun vader god weet waar is. Dit leidt tot fouten: misschien wel de meest voor de hand liggende fout is dat hij de raad van de boer niet opvolgt, zijn trots inslikt en zijn akelige tante vraagt om hen weer in huis te nemen. Je zou waarschijnlijk moeten zeggen dat zijn beslissing om het niet eens te proberen <0xE2><0x80><0x93> om het in zijn eentje te doen <0xE2><0x80><0x93> een heel slechte beslissing was, maar <0xE2><0x80><0x93> hallo, mensen <0xE2><0x80><0x93> hier hebben we een personage dat fouten maakt omdat hij eigenlijk een mens is: een geloofwaardige tiener in een uitzonderlijke situatie, die niet op wonderbaarlijke wijze het vege lijf weet te redden, omdat zijn beoordelingsvermogen gewoon niet goed genoeg is.<br />Natuurlijk kan het heel goed zijn dat zijn tante hen toch heeft teruggeslagen. Wie weet?<br />Verwacht geen spanning, drama of zelfs maar een tirade tegen de oorlog in de film. Het is een film over de schoonheid en kwetsbaarheid van het leven en de jeugd. Als je denkt dat Japanse animatie alleen maar uit reuzenrobots en bovenmenselijke schoolmeisjes bestaat, zou dit wel eens de film kunnen zijn die je van gedachten doet veranderen. Het is traag, poëtisch, mooi en droevig, en buitengewoon eerlijk.<br />Ik moet de enige zijn die niet heeft gehuild tijdens deze film (en ik bedoel dat ik wel eens huil tijdens Disney-films). Ja, het is triest, maar de schoonheid en eerlijkheid ervan zal ik onthouden.<br />N.B.: deze recensie gaat over de ondertitelde versie van de film.
When I watched this movie, I steeled myself for a traumatic experience, based on every review I'd ever read of it, which usually include phrases like "don't watch this if you're suicidal." Instead, if I had to pick a single word to sum up the movie I saw, it would probably be 'beautiful'.<br /><br />Certainly it was sad, and arguably depressing, but I've read this movie compared with 'Saving Private Ryan'. That's ridiculous. 'Grave of the Fireflies' is gentle and poetic more often than it's violent, and it's remarkably restrained in its anti-war message. It simply tells a story : there's very little at all in the way of moralizing or polemics. Why would a story like this need such heavy-handed tactics?<br /><br />I've also read it argued that the movie is robbed of any suspense or impact when it's revealed in the opening scene that the main characters are dead. I have a quite different view of that device.<br /><br />Firstly. the beginning of 'Fireflies' is, for all intents and purposes, a 'happy ending'. This is such a non-linear plot development that you could fail to notice it, and thereby only see the movie's gloom. The moment where the ghostly Seita takes the ghostly Setsuko's hand and nods to her is not only a happy moment, it signifies that the suffering - which is yet to come, as far as the viewer is concerned - is over, and they are together again (albeit still without parents).<br /><br />As for a character revealing that he is dead in the first line of the movie, this is a device which has been used in centuries if not Milena. The crucial thing here is that 'Fireflies' isn't _about_ tension. It tells a story whose ultimate conclusion you already know (a legitimate narrative approach), and everything which happens during that story is emotionally infused with a foreknowledge of its ending. You find yourself hoping that things will go right now for Setsuko and Seita, and then the knowledge that ultimately it won't undercuts you with real emotional power. You know the characters are going to die, but you hope things won't be so bad in the meantime. It doesn't take much of an effort to make that an analogy for our own lives, which makes us all fireflies.<br /><br />Perhaps what might make someone feel disappointed or cheated by this film is simply that it's so damn honest. I mean that: it's one of the most honest, artifice-free movies I've ever seen. It doesn't even really try to ram an anti-war message down your throat there is very little overt violence, and if there are some scenes of corpses and suffering, it's never gratuitous, and it's over quickly. Compare this with 'Private Ryan', where you have to suffer through 40 minutes of the most horrific blood and guts, only to reach a conclusion which, after much blood and thunder, signifies very little.<br /><br />'Fireflies', OTOH, has far more beauty than gore. This is what really surprised me about it. Probably two thirds of the movie takes place in gorgeously drawn, tranquil rural or urban settings, with an almost pleasant dreamlike quality - even when the American bombers are flying overhead at one point there is a surreal, almost serene sense to it - and there are plenty of moments of happiness to offset the undeniably sadness and frustration of other scenes.<br /><br />Perhaps best of all, Setsuko is one of the very, very few (if not the only) animated 4 year-old I've ever seen who actually _behaves_ like a four year old. I'm so sick of seeing preternaturally smart, sassy, sophisticated and precocious children in Hollywood movies. Setsuko's emotion and behaviors are _exactly_ right for a completely normal four year-old, and recognizing this lends many scenes incredible poignancy. Similarly, Seita is a teenage boy who behaves with the sort of mixture of pride, compassion and hubris which you'd expect of someone his age. He still believes that Japan will win the war he thinks it's up to him to take care of his sister with their mother gone and father who knows where. This leads him to make mistakes: possibly the most obvious one being where he fails to take the farmer's advice, swallow his pride and ask his nasty aunt to take them back in again. You would probably have to say his decision not to even try - to go it alone instead, was a very bad one, but - hello, people - here is a character who makes mistakes because he's actually human: a believable teenage boy in an extraordinary situation, who doesn't miraculously save the day, because his best judgment just isn't good enough.<br /><br />Of course, his aunt may well have knocked them back anyway. Who knows?<br /><br />Don't go into the film expecting tension, drama or even a tirade against war. It's a movie about the beauty and fragility of life and youth. If you think Japanese animation is all giant robots and superhuman schoolgirls, this could be the film which changes your mind. It's slow, poetic, beautiful and sad, and extraordinarily honest.<br /><br />I must be the only person who didn't cry during this film (and I mean, I get choked up during some Disney movies). Yes, it is sad, but its beauty and honesty is what I'll remember.<br /><br />NB: this review refers to the subtitled version of the film.