Als iemand het verknalt, wordt hij meestal door drie verschillende filters gefilterd in de loop van de pogingen om hem te corrigeren. De eerste volgorde van sociale controle is meestal die van het gezin. Als pa een kakkerlak op het dressoir van zijn zoon ziet zitten, gaan ze er eens goed voor zitten om er eens goed over te praten. Misschien geeft ma haar dochter een standje omdat ze de klusjes niet doet. De tweede volgorde van controle is die van het sociale netwerk waar de miskleun toe behoort: de vrienden, de leeftijdgenoten, de gemeenschap. Vrienden proberen de man tot rede te brengen. De gemeenschap roddelt over hem (of haar). Bij de Amish van de Oude Orde word je 'uitgestoten' als je je niet netjes gedraagt en niet in de pas loopt. Op West Point krijg je de behandeling. Op de middelbare school wil niemand met je naar het schoolbal. De derde orde omvat de lagere instituties: de politie, psychiaters, of, _quién sabe_, de National Security Agency.<br />In het geval van Marie/Audrey/Robbie/etc. hadden alle drie de systemen lange tijd gefaald, simpelweg omdat het zo moeilijk te geloven was dat een vrouw haar man zou vermoorden en zou proberen haar eigen kind te vergiftigen voor een verzekering die niet meer dan bescheiden was. En per slot van rekening had mama haar ziekelijke dochter naar het ene ziekenhuis na het andere gebracht. Hoe had ze dat in het licht van dit alles kunnen 'doen'? Nou, ze had het kunnen doen omdat ze precies inschatte hoe uitgebreid de parameters van normaal gedrag onder deze omstandigheden zouden zijn. Natuurlijk waren de levensverzekeringen niet bepaald geweldig. Dat kon ook niet <0xE2><0x80><0x93> niet als ze aan de verdenking wilde ontsnappen. Wat zouden de toezichthouders denken als je een levensverzekering van een miljoen dollar op je man afsloot en hij kort daarna ontplofte? Net zoals Audrey/Robbin/Holly/Mildred/Gladys/Candy haar zieke dochter naar het ziekenhuis moest brengen. Je vindt geen arsenicumvergiftiging als je er niet naar op zoek bent, terwijl iedereen die naar Oprah kijkt weet dat je jezelf dood kunt anorexia bezorgen.<br />Wat dit verhaal meer dan normaal interessant maakt, is het feit dat mama in staat was om met een dergelijke vaardigheid langs alle drie de niveaus van sociale controle te glippen. Uiteindelijk werd ze door secundaire instanties geïdentificeerd als een 'no-goodnik', maar ze schijnt alleen maar haar haar te hebben geverfd en naar Florida te zijn vertrokken, waar ze zonder al te veel moeite in staat was een veel te grote kneus te verleiden en met hem te trouwen en hem over te halen naar Vermont te verhuizen. ('Ik hou van sneeuw.') Toen <0xE2><0x80><0x93> en dit getuigt echt van minachting voor agenten van de sociale controle <0xE2><0x80><0x93> vertrouwde ze vrienden en echtgenoot toe dat ze een ongeneeslijke bloedziekte heeft en voor behandeling naar Texas moet. Dat deed ze. En 'ging weg'. Het duurde niet lang of manlief kreeg een telefoontje van Audreys tweelingzus, en toen een bezoek van haar, en toen ook nog een wip in het hooi. Kun je je de arrogantie van deze vrouw voorstellen? Gelooft ze echt dat ze voor haar eigen zus kan doorgaan? En kun je je de gemeenschap in Vermont voorstellen? Ze keuren haar goed voor wat ze beweert te zijn. Zelfs haar weduwe/minnaar gelooft dat ze een tweelingzus is, zelfs nadat ze zijn gaan samenwonen! 'Hoe stom kun je zijn?' vraagt een twijfelende thomas die met Robbie heeft gewerkt, de oorspronkelijke, enige eerste vrouw. En dat is wat Emily/Audrey/Mabel/Ginger/Xanthippe uiteindelijk het leven kost: het tweede niveau van sociale controle, de roddel van de gemeenschap. Sommige inwoners van dit stadje in Vermont (Brattleboro, mooie plek in de herfst) trekken haar verhaal na en merken dat het vol gaten zit. De politie en de FBI worden ingelicht, en dat is dat. Schuldig bevonden. De scène in de rechtszaal duurt maar vijf of tien minuten. Ik wou dat het langer was geweest. Ik had graag gezien dat het Openbaar Ministerie zijn zaak opbouwde, en de verdediging ook. Het rechtssysteem is ook een secundaire instelling, en het zou leuk zijn geweest om te zien hoe de verschuiving van liegen en roddelen en ruziën tussen individuen naar conflictbemiddeling door functionarissen die ons vertegenwoordigen, werd bewerkstelligd.<br />De optredens zijn oké en de richting is functioneel. Niet meer dan dat. Judith Light is, vrees ik, niet onaantrekkelijk, of, zoals Randolph Scott eens zei over een schitterende schoonheid in een van zijn westerns: 'Ze is niet lelijk.' Maar ze is begiftigd met gelaatstrekken die allemaal even sinister zijn: een stevige, brede kaak; een hoog, smal voorhoofd; en twee dreigende ogen die diep in hun beschaduwde oogkassen lijken te zijn weggezonken. (Knippert ze ooit met haar ogen? Ik weet het niet.) Ze is goed genoeg als actrice om ook nog een paar coole trucjes uit te halen. Ze geeft een van de dokters een paar prikjes: 'Tulane? Wat een mooie school is dat!', een en al zoetheid en pecannotentaart, en dan opeens een berenklauw: 'Wil je me vertellen dat ik mijn eigen dochter niet mee naar huis mag nemen?' Een beetje meer wet en een beetje minder geroddel zouden deze 'gebaseerd op een waargebeurd verhaal'-film hebben verbeterd, maar hij is zo bizar dat hij ondanks zijn zwakheden interessant is.
Generally when somebody screws up, they go through three sets of filters in the course of attempts at correction. The first order of social control is usually the family. When Dad spots a roach clip on his son's dresser, well, they sit down and have a good talk about it. Mom may ground her daughter for not doing the chores. The second order of control is the social network the screw-up belongs to -- the friends, the peers, the community. Friends try to talk sense to the guy. The community gossips about him (or her). Among the Old Order Amish, you get "shunned" if you don't straighten up and fly right. At West Point you get the treatment. In high school nobody wants to go to the prom with you. The third order of control involves secondary institutions -- the police, psychiatrists, or, quien sabe?, the National Security Agency.<br /><br />In the case of Marie/Audrey/Robbie/etc., all three systems failed for a long time, simply because it seemed so hard to believe that a woman would kill her husband and try to poison her own child for insurance that was no more than modest. And, after all, Mom HAD taken her ailing daughter to hospital after hospital. In light of all this, how could she have "done it"? Well, she was able to do it precisely because she estimated just how extensive the parameters of normal behavior would be under these conditions. Of course the insurance policies weren't exactly grand. They couldn't be -- not if she were to escape suspicion. What would the control agents think if you took out a million dollar life insurance policy on your husband and he shortly blew up? Likewise Audrey/Robbin/Holly/Mildred/Gladys/Candy HAD to take her ailing daughter to hospitals. You don't find arsenic poisoning if you're not looking for it, whereas everyone who watches Oprah knows that you can anorexize yourself to death.<br /><br />What makes this story more than ordinarily interesting is the fact that Mom was able to slip past all three levels of social control with such facility. She was finally identified as a no-goodnik by secondary institutions but seems to have done not much more than dye her hair and scoot away to Florida, where she was able, without a great deal of trouble, to seduce and marry an over-sized deadhead and finagle him into moving to Vermont. ("I like snow.") THEN -- and this really bespeaks contempt for agents of social control -- she confides to friends and husband that she has an incurable blood disease and must go to Texas for treatment. She does. And "passes away". It isn't long before hubby gets a phone call from Audrey's TWIN SISTER, and then a visit from her, and then a roll in the hay too. Can you believe the arrogance of this woman? She actually believes that she can pass for her own sister? And can you believe the community in Vermont? They ACCEPT HER for what she claims to be. Even her widow/lover believes she's a twin sister, even after they begin living together! "How stupid can you get?" asks one doubting thomas who worked with Robbie, the original, one-and-only first wife. And that's what finally does Emily/Audrey/Mabel/Ginger/Xanthippe in -- the second level of social control, community gossip. Some residents of this town in Vermont (Brattleboro, nice place in the Fall) check into her story and find it full of holes. The police and FBI are notified, and that's that. Guilty as charged.<br /><br />The courtroom scene only last five or ten minutes. I wish it had been longer. I'd have liked to see the prosecution build its case, and the defense too. The justice system is a secondary institution too, and it would been nice to see a shift from lying and gossip and arguing between individuals to conflict mediated by officials representing us.<br /><br />The performances are okay and the direction is functional. No more than that. Judith Light, I'm afraid, isn't unattractive, or, as Randolph Scott once said about a knockout beauty in one of his Westerns, "She ain't ugly." She is, though, endowed with facial features that are uniformly sinister: a firm, wide jaw; a tall thin forehead; and two glowering eyes that seem sunk deeply into their shadowy orbital sockets. (Does she ever blink? I don't know.) She is a good enough actress to pull off some cool switcheroos, too. She's giving one of the doctors a couple of strokes, "Tulane? Why that's a fine school!", all sweetness and pecan pies, and then suddenly a bear claw, "Are you telling me I can't take my own daughter home?" A bit more law and a bit less gossip would have improved this "based on a true story" film, but it's so bizarre that it's interesting despite its weaknesses.