Hoewel Werner Herzog heeft verklaard dat hij zijn film Lessons of Darkness uit 1992 als een sciencefictionfilm beschouwt, mag die ook niet als een documentaire worden afgedaan. Maar in tegenstelling tot de recente Wild Blue Yonder, waarin Herzog een echte sciencefictiondocumentaire maakte, wordt de lijn nog verder vervaagd door alles wat met mensen te maken heeft dubbelzinnig te maken met betrekking tot hun relatie tot hun omgeving. Hoewel de locaties duidelijk zijn en de twee interviews aangeven waar de mensen mogelijk vandaan komen, houdt hij zijn duik van 54 minuten in de Koeweitse olievelden vooral visueel. Soms had ik zelfs het gevoel dat iemand had besloten een documentaire te maken over een of andere beschaving in de toekomst in een of andere obscure sciencefictionroman (of, heel even, over een ongrijpbare planeet in het Duin-universum). Het is dan het beste, zoals Herzog suggereert, om een documentaire buiten de context van de periode te plaatsen, zelfs als de beelden op het groene scherm (hoe kort ook) onmiddellijk associaties oproepen. Maar als je ernaar kijkt zonder de associaties van de oorlog in Irak, deel 1 of het verband met Koeweit (zoals met _Wild Blue Yonder_, dat niet 'het' NASA en onderwaterfotografie met elkaar verbindt), word je vervuld van een immense verwondering over wat er kan worden vastgelegd met een lens die niet gebonden is aan conventies. Maar te midden van de vrijheid die Herzog besluit te gebruiken met zijn middelen, komt hij uiteindelijk tot zijn meest visueel meeslepende verhandeling over vernietiging tot nu toe. Het is alsof hij heeft besloten om bepaalde aanwijzingen van Kubrick via 2001 en alleen maar algemene natuurdocumentaires op te volgen om het soort buitenaardse aspect van dit alles te vangen. Want het plaatsen van deze olievelden, die in een staat van verval achterbleven na genoemde 'fictieve' oorlog, is net zoiets als de natuur tegemoet treden op een koers tegen de natuur in (vuur op olie, dan water op vuur). Er is ook een element van de industrie dat deze weg in deze mix vindt, vooral vanwege de aanwezigheid van mensen in deze mix. Herzog geeft op avant-gardistische wijze (die van Dieter en Yonder) Romeinse cijfers aan de scènes, en in thema en toon werkt het (bijvoorbeeld een deel dat bedoeld is om de rondsjokkende machines te laten zien, wordt aangeduid als deel van 'dinosaurussen', of als de mensen de olie in brand steken en de anderen 'gek' zijn dat ze eraan komen). En uiteindelijk neemt wat begint als eenvoudig, maar toch ruimtelijk ingewikkeld, de rafelige velden op in een handeling van het zien van ruïnes en iets dat in een objectief referentiekader ongelooflijk lijkt.<br />Maar dat is niet zo. Dat wil niet zeggen dat Herzog het volledig beperkt tot totale, dialoogloze landschappen (die hij, zoals hij in het verleden heeft gezegd, graag in hoogdravende termen 'leidt') van vuur en stompzinnige figuren die de vlammen aanwakkeren. Hij krijgt ook twee interviews met vrouwen die erbij waren toen de oorlog uitbrak <0xE2><0x80><0x93> een die geen woorden heeft voor wat ze zegt, behalve dat haar man is omgekomen, een ander die een kind bij zich had en nu getraumatiseerd is <0xE2><0x80><0x93> en op de een of andere manier past ook dat niet in de context. Ik weet zeker dat Herzog, als hij dat had gewild, zelfs in zijn beperkte tijd en onder de omstandigheden waarin hij nu verkeert, in staat zou zijn geweest een of andere politieke standpunten in te nemen. Zijn besluit om de politiek en alles wat daar direct mee te maken heeft in concrete termen te blijven zien, is verstandig. Niet dat er niets concreets is aan het zien van een vernietiging van deze omvang. Maar na een tijdje krijgt dit alles iets abstracts, waardoor het des te echter van aard wordt, terwijl je toch het onderwerp onder controle houdt in iets wat uit deze wereld lijkt te komen, etherisch en op de een of andere manier onnatuurlijk, terwijl het toch de natuur is (vandaar de wetenschappelijke werkelijkheid).<br />Het is bijna te kunstzinnig voor zijn eigen bestwil, nu Herzogs tussentitels en ultrasombere commentaar als grafstenen de gedeelten van de ene reeks waanzin aan de andere markeren. Het is hier ook een durf die volkomen onwankelbaar is, en vanuit het oogpunt van de cinematografie gaat het zelfs (zij het niet van tijd tot tijd) gelijk op met wat Kubrick in 2001 deed of wat Lynch in _Duin_ had kunnen doen, namelijk dat een filmmaker plaatsen en voorwerpen gebruikt die van deze wereld zijn, maar dan het publiek meeneemt naar een plaats die ook zeker niet zo is. Het voegt er een zekere mate van geestelijk ongemak aan toe, maar dat is waarschijnlijk een groot deel van het punt: de olie zien branden op bevel van een regering die elke avond op het nieuws is geweest waar we naar kijken is één ding (of liever gezegd, was), maar het is iets anders.' Het is iets anders om het plotseling in een ander licht te zien, waar het in het domein van de sciencefiction de kijker vraagt om vragen te stellen door middel van abstracties die je zou kunnen vergeten als je het als de volledige waarheid zou beschouwen. Het is een hybride film die je nooit zou zien in een bioscoop naast de grote sf-films, maar die je dan hoogstwaarschijnlijk ook niet zou willen zien.
While Werner Herzog has stated that he looks at his 1992 film Lessons of Darkness as a work of science fiction, it shouldn't be discounted as a documentary either. But unlike the recent Wild Blue Yonder, where Herzog made a true science fiction documentary, this time the line is further blurred by making everything involving humans ambiguous as to their connections with their surroundings. Despite the locations being discernible as to where it's at, and the two interviews being indicative of where the people are possibly from, he keeps his 54 minute plunge into the Kuwait oil fields a primarily visual trip. It sometimes even felt like someone had decided to do a documentary on some civilization in the future in some obscure sci-fi novel (or, for a moment, like some wayward planet in the Dune universe). It's best then, as Herzog suggests, to take one out of context of the period, even if seeing the green-screen images (however brief) of the war conjures up immediate associations. If looking at this without the associations of the Iraq war part 1 or the Kuwait connection in it all with oil however (as with Wild Blue Yonder not associating that its 'just' NASA and underwater photography), it fills one with an immense wonder at what can be captured by a lens not bound by conventions.<br /><br />But amid the freedom that Herzog decides to use with his resources, he ends up striking his most visually compelling treatise on destruction to date. It's like he decided to take certain cues from Kubrick via 2001, and from just general nature documentaries, in order to capture the sort of alien aspect to this all. Because the act of setting these oil fields, which were left in a state of disrepair following said "fictional" war, is like facing nature off on a course against nature (fire on oil, then water on fire). There's also the element of industry that finds this way in this mix, especially because of the presence of human beings in this mix. Herzog, in avant-garde fashion (ala Dieter and Yonder) sections off the scenes with Roman numerals, and in theme and tone it does work (e.g. a part meant for showing the machines trudging around is labeled as being part of 'dinosaurs', or when the people set the oil on fire and the others are "mad" in coming in on it). And eventually what starts out as just simple, yet spatially complex, aerial takes on the tattered fields, turns into an act of seeing ruin and something that would seem incredible in an objective frame of reference.<br /><br />But that doesn't mean Herzog limits it completely to total dialog-less landscapes (which, as Herzog has said in the past, he likes to think in grandiose terms he "directs") of fire and obtuse figures fanning and producing the flames. He also gets two interviews with women who were around when the war was there- one who is given no words for what she says except that her husband was killed, another who had a child with her and who is now traumatized- and somehow this too works even out of context. I'm sure that if Herzog had wanted to, even in limited time and circumstances he was in, he could be able to work some political stance in the proceedings. His decision to keep politics or anything of the immediate recognizable in concrete terms is a wise one. Not that there isn't something concrete to seeing destruction of this magnitude. But there's an abstract quality to all of this after a while that makes it all the more real in nature, while still keeping to a control of the subject matter into something that looks out of this world, ethereal, and somehow unnatural while still being about nature all the same (hence science-reality).<br /><br />It's almost too arty for its own good in a small way, with Herzog's inter-titles and ultra-somber voice-over becoming like gravestones marking the sections of one set of madness to another. But there's also a daring here that is totally unshakable too, and from a point of view of cinematography it actually goes on par (if not occasionally seems to top) what Kubrick did in 2001 or what Lynch could've done in Dune, which is that a filmmaker uses places and objects that are of this world, but then taking the audience to a place that is also assuredly not so. It adds a level of mental discomfort, but then that's likely a big part of the point- seeing the oil burned by order of a government that's been on the news we watch every night is one thing (or rather was), but it's another to suddenly take it in another light, where in the realm of science-fiction it asks the viewer to raise questions via abstractions one might forget when taking it as complete truth. It's a hybrid film that you'd never see this in a cineplex next to the big-bang sci-fi action fare, but then most probably wouldn't want to.