Het kan Chabrols beste film zijn, of niet, maar het moet zijn dapperste zijn. Want wat kan 'The Pleasure Party' (1976) anders zijn dan een openlijk protest tegen het patriarchaat en de batterij. Denk aan Ibsen's 'Een poppenhuis' en je kunt er niet ver naast zitten. Ik denk dat het de laatste scènes zijn die elke minuut van twijfel over de bedoeling van de film uitwissen. Eerst is er de verlate reddingspoging van vier mannen en een vrouw: de fysieke bekwaamheid van de volwassen mannen lijkt opgeschort alsof hun handen, als mannen, zijn vastgebonden, terwijl de vrouw een verblindende zwarte sluier over Philips hoofd werpt, de actie onderbreekt en de acteur veroordeelt. En dan de gevangenisscène waarin Elsie (zijn nieuwe lama of lammetje) tegen haar vader zegt dat ze niet kan leren als ze wordt lastiggevallen door een mannelijke leerling, waarbij zijn non-respons hetzelfde transcendente jargon omvat dat hij op de begraafplaats gebruikte voor zijn wrede aanval. Chabrol en de Leguaffs hebben inderdaad hun stelling ingenomen met dit verpletterende portret van mannelijke angst <0xE2><0x80><0x93> een angst die uit een man met een overtuigend vals gezicht explodeert en daardoor des te effectiever is.<br />Ja, dit is een film over mannelijke macht. Hij gaat niet over seksuele impotentie, filosofieën of een midlifecrisis, maar over Philips onwrikbare band met de mannelijke identiteit. Als hij zich ontoereikend en hulpeloos voelt tegenover wat hij alleen kan begrijpen als vrouwelijke zwakheid, komt dat doordat hij zich heeft ingekocht in het verschil tussen vrouwen <0xE2><0x80><0x93> en mannen. Met andere woorden, Esther is zo anders voor hem dat alles wat anders is dan bezit bedreigend is. Het keerpunt in de film is wanneer hij Esther aanraadt 'je moet het doen' <0xE2><0x80><0x93> met andere mannen naar bed te gaan. Dat moment moet even nadrukkelijk vrouwenhater zijn als zijn latere gewelddaden; want hier stelt hij zijn geliefde gelijk aan seks, verleiding en hoererij <0xE2><0x80><0x93> ogenschijnlijk om zijn zuiverheid en zijn ideeën over vrijheid op de proef te stellen, maar in feite gebruikt hij haar om haar eigen ondergang uit te lokken. Het is heel leerzaam dat, hoewel hij de eerste test weet te doorstaan <0xE2><0x80><0x93> zelfs als hij zijn verzadigde vrouw de volgende ochtend een ontbijt op bed aanbiedt, is het seks in bed <0xE2><0x80><0x93> seks met hem (om de eigendomsrechten op te eisen) op de eerste plaats moet komen. En tijdens een feestscène pleit hij voor de vergelijking tussen Gandhi en Hitler <0xE2><0x80><0x93> zonder zich ervan bewust te zijn dat Gandhi op dezelfde manier vrouwen gebruikte om zijn eigen zuiverheid te testen, en dat het sadistische, uitbarstende geweld van de laatste hem spoedig zou blijven achtervolgen.<br />Wat Philip wordt, is een volwaardige Magus: 'de man die je alles vertelt en je vertelt wat je moet doen', zoals hij aan Elsie uitlegt in zijn karakteriserende Habib. Tegenover Esther wordt hij steeds rancuneuzer, achterdochtig, gespannen, bevooroordeeld, dreigend <0xE2><0x80><0x93> en bezitterig. Hij laat de koerier zien hoe je deuren moet forceren, en een mentaliteit die wreedheid kan accepteren en uitleven. Hij wordt meer in zichzelf gekeerd en, zoals Esther zegt, racistisch. In de badkamerspiegel is zijn gezicht, gezien door haar tranen, net zo pervers als de Landru die hij in zijn House of Wax aan zijn dochter heeft voorgesteld. De 'vrijheid' die hij zijn vrouw heeft gegeven is als een boemerang op hem neergekomen. Hij haat die vrijheid en alles en iedereen die ermee te maken heeft. 'Van vrijheid word ik gek,' zegt hij. Als Sylvia alleen maar vraagt: 'Waarom schreeuw je tegen Esther?' antwoordt hij dat ze te veel over vrijheid praat en met gitaristen omgaat. Het gebeurt niet voordat Sylvia haar onafhankelijkheid in de visscène aan de dag legt <0xE2><0x80><0x93> hier verlangt hij naar Esthers afhankelijkheid, die voor hem gesymboliseerd wordt door haar angst voor krabben.<br />Esther begrijpt het plaatje, maar heeft niet de sociale macht om er voldoende op te reageren, dus zit ze uiteindelijk in de val. Maar haar opstandigheid is rustig, helder en moedig. Haar 'jij, jij, het draait allemaal om jou'-refrein en zinnen als 'jij neemt de beslissingen, ik zeg alleen amen' en 'ik was geweldig als jouw spiegelbeeld' zijn gelijk aan Ibsens Nora. Maar ze is psychologisch geïsoleerder dan Nora en moet veel meer mishandeling, verbaal en natuurlijk fysiek te verduren hebben. Esther is een mishandelde vrouw en moet dat syndroom verdragen <0xE2><0x80><0x93> ze kan niet helemaal bevatten wat Philip tegen zijn vrienden zegt: 'haar zwakke plek raakt me', en hoe vaak is ze bereid afstand te doen van de diepte van haar eigen woorden: 'Sinds wanneer kan het jou wat schelen wat ik zeg?' Ze kan haar man nooit meer helemaal geloven <0xE2><0x80><0x93> zelfs het gedwongen likken aan haar voeten is geen bewijs <0xE2><0x80><0x93> en dus wendt ze zich ten slotte in een moment van persoonlijke crisis tot hem omdat ze 'te bang' is om alleen naar het graf van haar dierbare overleden tante te gaan, de vrouw die haar heeft grootgebracht. De ironie hiervan is even vernietigend als haar woorden overtuigend zijn. En haar laatste 'nee, nee' komt te laat en wordt te laat gehoord. Ik begrijp dat de rol van Phillip door een aantal vooraanstaande Franse acteurs werd afgewezen. Als je vlak voor de aanval een paar van zijn rollen opnieuw kunt beleven, kun je dan begrijpen waarom? Maar zijn woorden dienen er uiteindelijk toe de man achter het masker volledig te ontmaskeren. Zijn zelfverzekerdheid, ontwapenende directheid en innemende en bijna weerloze glimlach horen nu bij een slavenhouder, in plaats van bij een man die, in zijn woorden, 'geboren is om vreugdevol te zijn'. Wanneer hij tegen Esther zegt dat al zijn lijden (sinds hun breuk <0xE2><0x80><0x93> ha, ha, ha) 'een compensatie moet zijn voor wat ik heb doorgemaakt', kan de kijker alleen maar zeggen: 'Haal de beul.' Het is zo tragisch dat hij de beul is.
This may or may not be Chabrol's best, but it must be his bravest. For what else can "The Pleasure Party" (1976) be but an open protest of patriarchy and battery. Think Ibsen's "A Doll House," and you cannot be far off. I think it's the final scenes that erase any minute doubt about the film's intent. First there is the belated rescue attempt of four men and a woman: the adult men's physical prowess seems suspended as if, as men, their hands are tied, while the woman casts a blinding black veil over Philip's head, halting the action, and condemning the actor. And then the prison scene in which Elsie (his new llama or lamb) tells her father that she is unable to learn under the harassment of a male student, to which his non-response includes the same transcendent jargon he used in the cemetery prior to his vicious assault. Chabrol and the Leguaffs have indeed taken their stand with this shattering portrait of male terror--one that explodes out of a convincingly two-faced man, and is thus all the more effective. <br /><br />Yes this is a movie about male power. It is not about sexual impotence, philosophies, or a mid-life crisis , but about Philip's hard-wired connection to masculine identity. If he feels inadequate and helpless in the face of what he can only understand as female weakness, it is because he has bought into women's difference--from men. In other words, Esther is so other to him that anything other than ownership is threatening. The turning point of the film is when he advises Esther --"you should do it."--to sleep with other men. This moment must be as pointedly misogynist as his later acts of violence; for here he equates his lover with sex, temptation, and whoredom --ostensibly to test his purity and his ideas of freedom, but, in effect, he is using her to provoke her own demise. It's very instructive that although he manages the first test--even offering his satiated wife breakfast in bed the next morning, it is sex in bed--with him (to reclaim ownership) must come first. And during a party scene, he argues for the comparison of Gandhi and Hitler--unaware that Gandhi similarly used women to test his own purity, and that the latter's sadistic, eruptive violence would soon adhere to him. <br /><br />What Philip becomes is a full fledged Magus: "the man who tells you everything and what to do" as he explains to Elsie, in his characterizing Habib. Toward Esther, he grows increasingly resentful, suspicious, tense, judgmental, menacing--and possessive. He shows the brawn to break down doors, and a mentality which can accept and enact cruelty. He becomes more withdrawn and, as Esther points out, racist. In the bathroom mirror scene his face, viewed through her tears, is as perverse as the Landru he introduced to his daughter in his House of Wax. The "freedom" he has granted his wife has boomeranged on him. He hates it and everyone and everything connected to it. "Liberty makes me sh_t," he says. When Sylvia simply asks "Why do you yell at Esther?" he answers that she talks too much of freedom and hangs out with guitar players. And his "profound" need for his ex-wife doesn't occur till Sylvia displays her independence in the fishing scene--here he longs for Esther's dependency symbolized for him in her fear of crabs. <br /><br />Esther grasps the picture, but does not have the social power to act sufficiently on it, so finds herself ultimately trapped. However, her defiance is quiet, lucid, and courageous. Her "you, you, it's all about you" refrain, and lines like: "You make the decisions, I only say amen" and "I was great as your reflection" are equal to Ibsen's Nora. But she is more psychologically isolated than Nora, and must suffer from far more abuse, verbal, and, of course, physical. Esther is a battered woman and must endure that syndrome--she cannot fully grasp what Philip says to his buddies: "her weak point move me," and how many times is she willing to forego the depth of her own words: "since when do you care what I say." She can never finally disbelieve her husband--even the forced foot-licking is not proof-- and so, in the end turns to him in a moment of personal crisis because "she is too scared" to visit alone the tomb of the dear deceased aunt, the woman who raised her. The irony here is as devastating as her words are convincing. And her final "NO, NO" has come too late and is heard too late. <br /><br />I understand that the Phillip role was turned down by several leading French actors. If one can relive some of his lines just previous to the assault, one can understand why? But his words serve to finally and totally expose the man behind the mask. His self-assurance, disarming directness, and engaging and almost defenseless smile belong now to a slave-holder, rather than a man who in his words, was "born to be joyful." When he say to Esther that all his sufferings (since their breakup--ha, ha, ha) "must be compensation for what I've been through," the viewer can only say bring on the executioner. It's so extremely tragic that he is the executioner.