Jammer dat deze indrukwekkende krachtcentrale verloren is gegaan in het overvolle terrein van de filmklassiekers van 1939, want als drama was er geen beter. Bovendien is de film een onafhankelijke productie die is uitgebracht door United Artists, dus had de studio geen cruciale steun en alle aandacht die dat kan opleveren. Bovendien stond producent-regisseur Milestone duidelijk op een ongebruikelijke mate van realisme bij het portretteren van het leven van de Californische seizoenarbeiders. En laten we wel wezen, die omstandigheden waren behoorlijk akelig, wat resulteerde in een behoorlijk akelige setting van de ene scène naar de andere, nooit echt een stimulans voor het publiek. Als bijvoorbeeld de treurende Candy na de executie van zijn trouwe hond op zijn buik rolt, zien we niet de gebruikelijke intacte garderobe. In plaats daarvan is de zoom van zijn overhemd gerafeld en scheurt het Levi-jasje langs de naad - een berooide oude man die nu zijn enige vriend heeft verloren. Een dergelijke toewijding aan details kan het realisme verhogen, maar het kan ook een publiek deprimeren dat op zoek is naar wat films het beste doen om ontsnapping te voorkomen.<br />Maar natuurlijk is de oude Candy niet berooid. In plaats daarvan heeft hij zijn geld opgespaard, en nu heeft hij een leuk poesje, wat een van de belangrijkste thema's van de film is - de droom van een arbeider op onafhankelijkheid. Dat brengt de mannen bij elkaar - slimme George, trage Lenny, de oude Candy, en zelfs de raciale uitgestoten Crooks. Ze hebben allemaal hun hele leven orders aangenomen en geld voor anderen verdiend, zonder ooit iets van zichzelf te hebben. Maar elk van hen heeft zijn eigen versie van die droomplek waar Lenny konijnen kan aaien, waar Candy niet in de steek zal worden gelaten, waar de Crooks menselijke waardigheid kunnen vinden en waar George het allemaal tot een succes kan maken. En hoewel het niet expliciet wordt gezegd, heeft de regeling de vorm van een co<0xC3><0xB6>peratie op een boerderij waar iedereen een bijdrage levert en een belang heeft, een resultaat dat zeker strookt met de geest van de Nieuwe Deal-tijd.<br />Het andere sleutelthema is Georges zorgzame toewijding aan de slome Lenny. Hij heeft beloofd dat te doen, en jeetje, hij zal zich daaraan houden, ook al moet hij leven met de vaak ijzingwekkende resultaten. Het script begint met de twee die op de vlucht zijn voor de politie. Het verlangen van Lenny om zachte dingen te aaien heeft iets met een meisje gedaan, maar we komen er niet precies achter wat. Toch weigert George de logge Lenny in de steek te laten, wat, zoals de zaken er nu voor staan, wel eens tot een gebrek aan loyaliteit zou kunnen leiden. Het script maakt duidelijk dat hun kameraadschap een zeldzaamheid is onder migrantenarbeiders, waar de regel schijnt te zijn dat iedereen voor zichzelf moet zorgen. Dus vormen Lenny en George samen een soort solidariteitskern waar anderen zich naar kunnen voegen, mocht dat nodig zijn. Zo ontstaat de mogelijkheid van een co-op en de gemeenschapszin die dit voor verloren zielen als Candy en Crooks zou betekenen. Het probleem is dat deze twee idealen in het scenario tegen elkaar aan botsen, waardoor er een uitzonderlijke emotionele kracht ontstaat. Lenny kan zijn vriendelijke impulsen gewoon niet beheersen, waardoor het verlangen van de grote man om te strelen angst en paniek in de ander kan veroorzaken, waardoor Lenny de paniek kan stoppen op de enige manier die hij kent: door te stikken. Dus een verlangen om genegenheid te tonen eindigt in dodelijk geweld van een andere verloren ziel die, ondanks zijn angstaanjagende uiterlijk, alleen maar goed bedoelt, wat allemaal een ironie van enorme proporties oplevert. Dus als Lennie de sloerie Mae wurgt nadat hij haar haar heeft gestreeld, spelen de gebeurtenissen zich op een tragische manier af. En de ware aard van geweld vernietigt de fragiele aard van dromen. Gezien de omstandigheden denk ik niet dat iemand George zijn daad van barmhartigheid kwalijk zou nemen. Er is echter een aspect dat de emotie van de laatste paar minuten van de film overstijgt, en dat is of George' daad van barmhartigheid wel de verstandigste of de beste beslissing is, alles in aanmerking genomen. Per slot van rekening vernietigt George, door zijn loyaliteit te betuigen, de gemeenschappelijke droom van hen vieren, waardoor hij Crooks en Candy aan een weinig belovend lot overlaat. Als gevolg daarvan worden drie mannen (onder wie een waarschijnlijk opgesloten George) het slachtoffer in plaats van één man, Lennie, die in een inrichting wordt opgenomen, hoe moeilijk dat ook zou zijn. Nogmaals, ik zeg niet dat George een schuldige beslissing neemt; in feite komt het over als een nobele daad van humane loyaliteit. Ik bedoel te zeggen dat er tussen de opties die George heeft, meer ethische conflicten spelen dan je anders zou verwachten. Een algemener punt is dat de adel soms in conflict kan komen met het grotere goed, zoals ook hier het geval lijkt te zijn.<br />De film zelf is heel goed uitgevoerd. Meredith is uitstekend als George, ze weet precies de juiste snaar te raken als een gevoelige man in een complexe wereld. Lennie is een verrekte moeilijke rol, en hoewel Chaney af en toe over de schreef gaat, weet hij wel de essentiële kinderlijke onschuld over te brengen. En daardoor krijgt het einde veel emotionele kracht. Field speelt de rol van Mae, de goedkope dame die van Hollywood droomt, maar ze is het niet. Het is bijna een perverse opluchting als ze wordt gewurgd. Slim komt over als een nogal mysterieuze figuur, en Bickford speelt hem met een dwingende, ingetogen waardigheid. De mannen hebben duidelijk respect voor hem en hij lijkt een autoriteit waar ze respect voor hebben, zelfs George. Maar er is me in de loop van de tijd een vraag bijgebleven - namelijk waarom Slim, een man die verder kan kijken dan het moment, het goedvindt dat Candy's oude hond wordt gedood. Hij begrijpt het verwoestende effect dat dit op de oude Candy zal hebben, die zijn eigen lot in de schaduw ziet van dat van de hond. Dus waarom gaat Slim in op Carlsons wrede eis? Dat heb ik nooit begrepen.<br />Hoe dan ook, ik denk dat producent-regisseur Milestone een eersteklas versie van Steinbecks klassieke roman heeft bedacht. Het spijt me alleen dat dit stukje arbeidersrealiteit door filmhistorici over het hoofd is gezien. In mijn boekje is het duidelijk de beste film uit dat zogenaamde gouden jaar 1939.
Too bad this dramatic powerhouse got lost in 1939's crowded field of movie classics because, as a drama, there was none better. Then too, the film appears an independent production released through United Artists, so it lacked crucial studio backing and all the attention that can bring. Also, producer-director Milestone clearly insisted on an unusual degree of realism in portraying life among California's migrant farm workers. And, let's face it, those conditions were pretty ugly, resulting in a pretty ugly setting from one scene to the next, never much of an audience incentive. For example, when the grieving Candy rolls onto his stomach following the execution of his faithful dog, we don't see the usual intact wardrobe. Instead, his shirttail is frayed and the Levi jacket split along the seam a penniless old man who's now lost his only friend. Such dedication to detail may add to the realism, yet it can also depress an audience looking for what movies do bestprovide escape.<br /><br />But, of course, old Candy is not penniless. Instead, he's been saving his money, and now he has a nice little kitty saved, which raises one of the film's key themesa workingman's dream of independence. That's what brings the men together-- smart George, slow Lenny, old Candy, and even the racial outcast Crooks. All have spent their lives taking orders and making money for others, never having anything of their own. Yet, each harbors his own version of that dreama place where Lenny can pet rabbits, where Candy won't be abandoned, where Crooks can find human dignity, and where George can make it all work. And though the point goes unstated, the arrangement shapes up like a farm co-operative where everyone contributes and has a stake, an outcome certainly compatible with the spirit of the New Deal times.<br /><br />The other key theme is George's caring devotion for the slow-witted Lenny. He made a promise to do that, and, by golly, he's going to stick with it, even though he has to live with the often dire results. The screenplay starts with the two of them running from a posse. We learn that Lenny's desire to pet soft things has done something to a girl, but we don't learn exactly what. Yet George refuses to abandon the hulking Lenny, which, as things shape up, may be loyalty to a fault. The script makes clear that their companionship is rare among migrant workers, where the rule appears to be every man for himself. Thus Lenny and George together form a kind of a solidarity core that others can gravitate toward, should they want to. Thus arises the possibility of a co-op and the sense of community this would provide for lost souls such as Candy and Crooks.<br /><br />The trouble is that these two idealsdreams and loyaltycollide in the screenplay to produce an upshot of uncommon emotional power. Lenny simply cannot control his kindly impulses, such that the hulking man's desire to caress can produce fear and panic in the other, causing Lenny to stop the panic in the only way he knows howby choking. Thus a desire to show affection ends in deadly violence from one more lost soul who, despite his fearsome appearance, only means well, all of which produces an irony of intense proportions. So when Lennie throttles the trollopy Mae after caressing her hair, events play out in tragic fashion. And the real nature of violence shatters the fragile nature of dreams.<br /><br />Now, I don't think anyone would blame George for his act of mercy, given the circumstances. However, there's an angle here that the emotion of the movie's last few minutes overpowers, and that is whether George's act of mercy does in fact represent the wisest or best decision, all things considered. After all, by honoring loyalty, George destroys the common dream of the four of them, thereby abandoning Crooks and Candy to an unpromising fate. As a result three men (including a likely incarcerated George) are victimized instead of one man, Lennie, being institutionalized, difficult though that would be. Again, I'm not saying George makes a blameworthy decision; in fact it comes across as a noble act of humane loyalty. I am saying there is more of an ethical conflict among the options open to George than may otherwise be recognized. A more general point is that the noble may at times conflict with the greater good, as it appears to here.<br /><br />The movie itself is very well done. Meredith is outstanding as George, hitting just the right pitch as a sensitive man in a complex world. Lennie is a darn difficult role, and while Chaney at times goes over the top, he does convey the essential childlike innocence. And because of that, the ending achieves much of its emotional power. Field looks the part of Mae, the cheap dame with dreams of Hollywood, but she's also stagey as heck, with one of the shrillest voices on record, such that It's almost a perverse relief when she gets throttled. Slim comes across as a rather mysterious character, and Bickford plays him with a compelling low-key dignity. The men obviously respect him, and he appears to be an authority they defer to, even George. But a question has stayed with me over timenamely, why does Slim, a man who can see beyond the moment, approve the killing of Candy's old dog. He understands the devastating effect this will have on old Candy, who sees his own fate foreshadowed in the dog's. So why does Slim go along with Carlson's cruel demand. I've never been able to figure that one out.<br /><br />Anyway, I think producer-director Milestone has come up with a first-rate version of Steinbeck's classic novel. I'm just sorry this slice of blue-collar reality has gotten generally passed over by film historians. In my little book, it's clearly the best movie to come out of that so-called golden year 1939.