Vele jaren geleden, op een festival ter ere van Fuller in Ann Arbor, heb ik de meeste foto's van Fuller gezien. (In feite was het net zoals zijn carrière aan het instorten was: hij had onlangs 'Shark' a/k/a 'Caine' verloochend en dacht nu over 'The Big Red One' na, dat nog een paar jaar op zich zou laten wachten.) De ongelooflijk gewaagde latere foto's, met name de waanzinnig geënsceneerde maar schitterende 'The Naked Kiss' en de fascinerende 'Underworld U.S.A.', waren buitengewoon indrukwekkend, maar het was duidelijk dat Fuller vanaf het begin iets heel bijzonders had: 'I Shot Jesse James', dat (voor één keer) het verontrustend wrede en sexy talent van John Ireland ten volle uitbuitte, en 'Park Row' 'The Baron of Arizona' (in feite zijn vijfde film) was een fascinerend insiderverhaal over het begin van de eeuw in het krantenmilieu in New York. Toch was ik niet voorbereid op 'The Baron of Arizona', zijn tweede film, die in de loop der jaren weinig kritische belangstelling lijkt te hebben gewekt, om zo'n ontwapenend heldere en onderhoudende prestatie te zijn. De titel <0xE2><0x80><0x93> die doet denken aan aristocratie in het wetteloze Oude Westen <0xE2><0x80><0x93> is provocerend, net als 'Het teken van de Heiden' van Sirk, vreemd en paradoxaal, waardoor je je van tevoren afvraagt: 'Wat voor film kan dit in vredesnaam zijn?' Nou, het blijkt iets heel interessants te zijn: een studie van een uniek personage, ingebed in een historische context. Zijn doel, om door vervalsingen en bedrog niet alleen het eigendomsrecht van het hele grondgebied van Arizona te verkrijgen, maar ook de erfelijke eigendomsrechten ervan, is zo waanzinnig en fantasievol dat het de kijker veel belangstelling zal bijbrengen, zonder dat hij onze sympathie krijgt. We willen dat hij slaagt omdat hij wil slagen, maar we willen dat hij faalt voor zijn eigen bestwil (en die van zijn zeer sympathiek geportretteerde vrouw, om nog maar te zwijgen van alle kolonisten in Arizona). Fuller manipuleert onze emoties met grote vaardigheid, wat misschien niet verrassend is: hij is duidelijk een van de geboren vertellers van de moderne klassieke film. Ellen Drew speelt zijn vrouw (en slachtoffer) heel charmant, en Beulah Bondi is, hoewel ze teleurstellend weinig te doen krijgt, altijd een genoegen om naar te kijken. De enige zwakke plek in de film is de trage en onhandige openingsscène <0xE2><0x80><0x93> een interessant shot, met Reed Hadley met zijn rug naar ons toe terwijl hij de voorgeschiedenis van het verhaal vertelt, maar met een treurige doelbewustheid. Maar als het verhaal eenmaal begint, is het tempo stevig (je staat er inderdaad op een gegeven moment van te kijken dat er drie jaar zijn verstreken in de loop van één ontbinding!), en Hadley is uiteindelijk heel goed als de vervalsingsexpert die de ondergang van de baron wordt.
Many years ago, at a festival honoring Fuller in Ann Arbor, I saw most of Fuller's pictures. (In fact it was just as his career was coming apart -- he had recently disowned "Shark" a/k/a "Caine" and was contemplating "The Big Red One," still several years off.) The incredibly audacious later pictures, especially the insanely plotted but gorgeous "The Naked Kiss," and the riveting "Underworld U.S.A." were wildly impressive, but it was clear that Fuller had something very special right from the beginning: "I Shot Jesse James" used to great advantage (for once) the disturbingly brutal and sexy talent of John Ireland, and "Park Row" (actually his fifth picture) was a fascinating inside story of the turn of the century newspaper milieu in New York. Still, I was not prepared for "The Baron of Arizona," his second film and one that seems to have provoked little critical interest over the years, to be such a disarmingly lucid and entertaining effort. The title -- suggestive of aristocracy in the lawless Old West -- is provocative -- like Sirk's "Sign of the Pagan" strange and paradoxical, making one ask in advance "What kind of film could this possibly be?" Well, it turns out to be something quite interesting: a study of a unique character, embedded in a historical context. What's most interesting is following one's sympathy and antipathy to the Baron character (played really quite subtly by -- yes! -- Vincent Price). His goal, to achieve through forgeries and deceit not only the ownership to the entire Arizona territory but hereditary title to it as well -- is mad and imaginative enough to elicit strong interest from the viewer -- without actually gaining our sympathy. We want him to succeed because he wants to succeed, but we want him to fail for his own good (and that of his very sympathetically portrayed wife, not to mention all the settlers in Arizona). Fuller manipulates our emotions with great skill, which perhaps should not be surprising: he is clearly one of the born storytellers of late Classic cinema. Ellen Drew plays his wife (and victim) very charmingly, and Beulah Bondi, while given disappointingly little to do, is always a pleasure to watch. The one minor weakness of the film is the slow-paced and clumsy opening -- interestingly shot, with Reed Hadley's back to us as he narrates the story's pre-history, but drearily deliberate. Once the story proper begins, though, the pace is brisk (one is indeed surprised at one point to find that three years have elapsed in the course of one dissolve!), and Hadley ultimately is very good as the forgery expert who is the Baron's downfall.