Met de mogelijke uitzonderingen van Bristow ROCK en GET CARTER heeft 'The Long Good Friday' het voordeel dat het de beste Britse gangsterfilm is die ooit is geproduceerd. Het mist gelukkig de schertsende, schertsende en openlijk bloeddorstige houding die de meeste in Engeland geboren halfbloeden sinds de jaren negentig heeft geplaagd (de personificatie van Guy Ritchie en anderen). De nu en dan voorkomende misstappen en schematische uitspattingen worden gemakkelijk overtroffen door een uitstekend script (dat een aanzienlijke dosis sarcastische geestigheid bevat), een voortreffelijke regie, geweldige voorstellingen en gedenkwaardige scènes.<br /><br />Gangland-baas Harold Shand (Bob Hoskins) staat op de rand van iets groots in zijn geboortestad Londens havengebied; hij wil de vervallen havengebieden vervangen door grote nieuwe moderne projecten en gebouwen, zelfs met het doel er een toekomstige Olympische Spelen te houden. Er zit echter een addertje onder het gras; mensen die de maffia willen steunen maken zich zorgen als Harolds landhuis en zijn ondergeschikten het slachtoffer worden van een reeks moorden en bomaanslagen, die later het werk blijken te zijn van de IRA, die denkt dat Shand verantwoordelijk is voor de dood van een aantal van hun leden (wat niet zo is). Harold is razend en wil wraak nemen, maar moet hij dat wel doen? Het feit dat het zich afspeelt rond Pasen (Ierland heeft gedurende zijn lange geschiedenis in deze periode van de feestdagen een aantal zeer belangrijke gebeurtenissen meegemaakt) is misschien ironisch bedoeld. Maar te midden van de aanzienlijke kwaliteit van de film zijn dit bescheiden klachten. De regie van John McKenzie (wat jammer dat zijn latere werk veel minder opzienbarend is geweest) is zeer goed gekozen, en hij is snel, opwindend, subtiel of bespiegelend als de situatie dat vereist, waarbij hij het bedachtzame, geletterde, slimme, vaak komische scenario van Barrie Keeffe dient. De personages zijn niet de bekende stereotypen die je in zulke gangsterdrama's zou verwachten, en acteurs als Bryan Marshall, Alan King en Eddie Constantine (in een zeldzame Engelssprekende rol) krijgen iets meer diepgang in rollen die niet meer dan cijfers zouden kunnen zijn. Maar de hele film wordt gedomineerd door de carrièrebepalende prestatie van Bob Hoskins. Zijn schroeiende, dwingende aanwezigheid als Shand is uitmuntend en maakt hem tot de meest overtuigende filmster uit de geschiedenis van de film. Hoskins' vertolking is aantoonbaar de meest anti-antiheld uit de hele filmgeschiedenis. Harold Shand beschouwt zichzelf als een zakenman en niet langer als een misdadiger die in de jaren tachtig op het punt staat de dans te ontspringen, waarbij de vrede met rivaliserende bendes gedurende tien jaar nog eens extra wordt benadrukt. Maar met de onbeheersbare chaos die om hem heen plaatsvindt en die zijn legitieme reputatie bedreigt, is Harold meer dan bereid om een uiterst wrede (zo niet sadistische) behandeling uit te voeren om de verantwoordelijken te vinden, zodat de lucratieve deal kan doorgaan en hij cynische, hypocriete opmerkingen kan maken over de achteruitgang van verschillende buurten. Met uitzondering van een kort uitzicht op de Tower Bridge aan het begin van de straat valt directeur MacKenzie niet in de valkuil van bekende toeristische bezienswaardigheden, maar in minder bekende Londense achterafstraatjes en misschien wel het laatste echte uitzicht op de ietwat verwaarloosde havens van de hoofdstad van Groot-Brittannië in de pre-Thatcherite/Yuppie-tijd aan het eind van de jaren zeventig/vroeg in de jaren tachtig voordat het wordt gerenoveerd, met de Canary Wharf en alles. Dit aspect van de plot bleek fascinerend profetisch en accuraat (zij het in een iets andere context) te zijn, samen met de hoop op een Olympische Spelen in Londen. Gezien zijn verlangen naar avontuur en zijn venijnige haat jegens de Ierse republikeinen, is het niet verbazingwekkend dat het personage Harold Shand door bepaalde rechtse types in Groot-Brittannië als een held werd gezien! Hoskins zorgt er in feite vaak voor dat de meest onplezierige karakters (met een aantal geestige oneliners in zijn repertoire) sympathie voor hem opvatten te midden van even onplezierige individuen. Zijn groteske arrogantie en grootheidswaanzin krijgen echter de overhand als hij op de een of andere manier denkt dat hij het kan opnemen tegen de nog woestere en brutere elementen binnen de IRA. Hij wordt gewaarschuwd voor de risico's door een van zijn naaste medewerkers, de fris ogende Jeff (die door Harold in een woeste uitbarsting wordt gedood), maar zonder resultaat. De ironie is natuurlijk dat Harold zelf deze chaos niet heeft veroorzaakt; het zijn de voornoemde Jeff en een van zijn meest vertrouwde vrienden en medewerkers, Colin, een homoseksueel, die ten prooi vielen aan de tweeledige verleiding van seks en geld toen ze in Belfast waren (om een boodschap te doen zonder Shand's). 's kennis of goedkeuring), Harolds zakelijke plannen in groot gevaar brengen.<br />De ondersteunende cast bestaat uit vele toekomstige tv- en filmsterren, onder wie Gillian Taylforth, Paul Freeman, Dexter Fletcher, Paul Barber, Karl Howman en Derek Thompson. Het meest in het oog springend is Pierce Brosnan, in een rol van één woord als IRA-moordenaar. Het is Brosnan die samen met Hoskins in de laatste en meest gedenkwaardige scène van de film verschijnt. De beruchte scène in het abattoir (waar Shands rivaliserende bendeleden ondersteboven aan vleeshaken zijn opgehangen) is onvergetelijk afschrikwekkend en duister grappig, samen met Harolds apocalyptische woede nadat hij van de campagne van de IRA tegen hem op de hoogte was gesteld. Maar de laatste scène, waarin Brosnan Hoskins onder schot houdt, is nu terecht beroemd, waarin hij Harolds hand vasthoudt. Het gezicht van Bob Hoskins lijkt eindeloos maar vernuftig, met een veelheid aan uitdrukkingen die ons heel veel vertellen. Dit aspect van Hoskins' optreden is misschien wel het meest indrukwekkend, ondanks het feit dat hij geen woord kan uitbrengen. Er is een probleem geweest met sommige van Bob Hoskins' filmrollen sinds hij ontegenzeglijk een heel goede acteur is geworden. Hoskins is echter soms vervallen in de spraakpatronen en de maniertjes van de rol die hem tot een ster hebben gemaakt in een aantal andere rollen die hij heeft gespeeld, tot zijn eigen schade en schande, hoewel dit meestal eerder uitzondering dan regel is geweest.<br />Achteraf bezien heeft _The Long Good Friday_ heel wat uit te leggen; heel wat andere Britse filmmakers hebben het gevolgd.' Het origineel is bijna drie decennia lang in bijna onverwoestbare imitaties op de markt geweest, maar het is nog steeds superieur ten opzichte van vrijwel alle prototypen die het ooit heeft gehad.<br /><0x3E><0x3E> 8 van de 10.
With the possible exceptions of BRIGHTON ROCK and GET CARTER,"The Long Good Friday" has a strong case in being the best British gangster film yet produced.It thankfully lacks the jokey,facetious and overtly bloody attitudes that has plagued most UK-based hybrids since the 1990's (as personified by Guy Ritchie and others).It's occasional lapses into nastiness and schematic excesses are easily outweighed by an excellent script (which possesses considerable caustic wit),fine direction,great performances and memorable scenes.<br /><br />Gangland boss Harold Shand (Bob Hoskins) is on the verge of something big in his native London's docklands;replacing the declining port-side areas with vast new modern developments and buildings,even with a view to holding a future Olympic Games there.There is however a considerable fly in the ointment;would-be mafia backers are concerned as Harold's manor and underlings are subjected to a campaign of murder and bombings,later revealed to be the work of the IRA,who think Shand was responsible for the deaths of several of their members (when in fact he wasn't).An enraged Harold plans his revenge,but should he go ahead and do so?<br /><br />The basic plot of "The Long Good Friday" is perhaps the film's only real weak point.In it's favour,it is certainly unusual but often somewhat over-complicated (several viewings may be needed to properly connect all it's threads) and a little far-fetched;the fact it is set around Easter (Ireland has had some very important events occurring around this holiday period throughout it's long history) may be intended irony.But in the midst of the considerable quality around it,these are modest complaints.John McKenzie's direction (what a shame his subsequent work has been much lower profile) is very well-judged,being either fast,exciting,subtle or reflective when the situation demands it,serving the thoughtful,literate,clever,often droll script by Barrie Keeffe.The characters are not the familiar stereotypes you'd expect in such gangster dramas,and performers like Bryan Marshall,Alan King and Eddie Constantine (in a rare English-speaking part) are given slightly more depth to roles that could have been mere ciphers.Helen Mirren is first class as Harold's mistress,one of the most interesting gangster's molls ever put on screen,but the entire film is dominated by the career defining performance of Bob Hoskins.His searing,commanding presence as Shand is outstanding,carrying conviction in every moment.Hoskins' portrayal is arguably the most anti of anti-heroes in cinematic history.Harold Shand thinks himself as a businessman and no longer a criminal with the 1980's about to loom,with apparent peace with rival gangs for a decade further emphasising this point.But with the uncontrollable mayhem taking place around him threatening his legitimate credentials,Harold is more than prepared to dish out some extremely brutal (if not sado-masochistic) treatment to find those responsible so the lucrative deal can go forward,making cynical,hypocritical remarks about the decline of various neighbourhoods along the way.<br /><br />With the exception of a brief view of Tower Bridge near the beginning,director MacKenzie does not fall into the trap of familiar tourist views but less known London back streets and perhaps the last real view of the UK capital's somewhat neglected docklands in the pre-Thatcherite/Yuppie era in the late 70's/early 80's before it's redevelopment,Canary Wharf and all. This aspect of the plot turned out to be fascinatingly prophetic and accurate (if in a slightly different context),along with hopes for a London-staged Olympic Games.What with his desire for enterprise and virulent hate for Irish Republicans,it is no surprise that the character of Harold Shand could be perceived as a hero with certain right-wing types in Britain! Hoskins in fact often makes this most unpleasant of characters sympathetic (with some witty one-liners part of his repertoire) in the midst of similarly unsavoury individuals.His grotesque arrogance and megalomania however get the better of him when he somehow thinks he can take on the even more ferocious and brutal elements within the IRA.He is warned of the risks by one of his closest associates,fresh-faced Jeff (who is killed by Harold in a savage outburst) but to no avail.The irony of course,is that Harold himself did not instigate this chaos;it the aforementioned Jeff and one of his most trusted friends and associates,Colin,a homosexual,who fell prey to the dual temptations of sex and money while in Belfast (doing an errand without Shand's knowledge or approval),placing Harold's business plans in dire jeopardy.<br /><br />The support cast has many future TV and Film stars who turn up every few minutes:Gillian Taylforth,Paul Freeman,Dexter Fletcher,Paul Barber,Karl Howman and Derek Thompson among them.The most notable of all is Pierce Brosnan,in a one word role as a IRA hit-man.It is Brosnan who appears with Hoskins in the film final and most memorable scene.The infamous abattoir sequence (with Shand's rival gang members hung upside down on meat hooks) is unforgettably horrifying and darkly funny,along with Harold's apocalyptic rage after finding out of the IRA's campaign against him. But the final drive away,with Brosnan holding Hoskins at gunpoint is now justly famous,holding on Harold's face seemingly endlessly but ingeniously,with all number of expressions telling us so much.This aspect of Hoskins' performance may be it's most impressive,despite being wordless.There has been a problem in some of Bob Hoskins' film roles since;undeniably a very fine actor,Hoskins however has sometimes fallen into the speech patterns and mannerisms of the role that made him a star into some other parts he has played,much to his detriment,though this has mostly been the exception rather than the rule.<br /><br />In retrospect,"The Long Good Friday" has a lot to answer for;many other British filmmakers have followed it's example for nearly three decades in mostly resistible imitations,but the original has not dated much at all and is still superior to the virtually all of it's prototypes.<br /><br />RATING:8 out of 10.