In A Talking Picture neemt de 96-jarige Portugese regisseur Manoel de Oliveira ons mee op een reis door de geschiedenis, waarbij hij ons scherp bewust maakt van ons erfgoed en ons tegelijkertijd een scherp besef bijbrengt van wat we zijn kwijtgeraakt en wat we zijn geworden. Deels als een reisverhaal, deels als een komedie en deels als een drama, brengt de film ons in een staat van gelukzalige tevredenheid, om ons vervolgens wakker te schudden met een ontwaken dat is geplukt uit de krantenkoppen van gisteren. Oppervlakkig gezien is Oliveira's 36ste film eenvoudig, maar de grootsheid ervan ligt in de subtiliteit van de onderstromen. Als we op een cruiseschip zitten om een paar van de meest historische bezienswaardigheden van de planeet te bezoeken, badend in de warmte van de mediterrane zon, en onderweg een paar interessante mensen ontmoeten, brengt Oliveira de verraderlijke aard van de reis die we maken scherp in beeld.<br />In juli 2001 neemt een aantrekkelijke geschiedenisprofessor van de universiteit van Lissabon, Rosa Maria (Leonor Silveira), haar zevenjarige dochter Maria Joana (Filippa de Almeida) mee op een cruise over de Middellandse Zee van Portugal naar Bombay, India, waar ze van plan is haar man, een piloot van een luchtvaartmaatschappij, te ontmoeten. Het schip reist van west naar oost, symbolisch voor de richting waarin het evenwicht van de wereld verschuift. Onderweg brengen ze een bezoek aan de Akropolis en het Parthenon, de Vesuvius en de ruïnes van Pompeii, de Sfinx en de piramiden, en de Hagia Sophia, onder andere. Rosa Maria, die lezingen over de plaatsen heeft gegeven maar ze nooit eerder heeft bezocht, legt de verschillende plaatsen uit aan haar aandachtige en nieuwsgierige dochter, die voortdurend vragen stelt.<br />Het meisje stelt vragen als: 'Wat is een mythe?', 'Was er echt zo'n godin?', 'Wat is een legende?', 'Wat deden de mensen hier?'. Haar moeder doet haar best om de geschiedenis en de mythe voor haar dochter te interpreteren en vertelt haar verhalen over prins Henry en de legendarische Portugese koning Sebastian, de zeemeerminnen die langs schepen zwommen om de zeelieden aan te moedigen het onbekende te verkennen, en de muze die dichters inspireerde. Ze vertelt haar over de tempel van Apollo en het standbeeld van Athena dat de stad beschermde, en de verhalen die de verwoesting van Pompeii vergezelden. Net als Maria Joana zijn we gebiologeerd door wat we zien, en toch heeft elk tafereel zo'n doordringende droefheid die lijkt te suggereren dat we een laatste blik werpen. De enige overgang van haven naar haven is de vaak herhaalde aanblik van de boeg van het schip dat door het kalme water snijdt. Onderweg ontmoeten de twee elkaar als eenzame reizigers: een oude visser in Marseille wiens vrouw is overleden en wiens kinderen zijn verhuisd, een celibataire orthodoxe priester op de Akropolis en een oudere, ongetrouwde acteur in Egypte. Rosa en haar dochter zijn de enige gezinnen met kinderen die in de film te zien zijn. Het tweede deel van de film bestaat voornamelijk uit een dinergesprek tussen de kapitein van het schip John Walesa (John Malkovich), een Amerikaan met een Poolse achtergrond en drie beroemde passagiers: Delphine, een Franse zakenvrouw (Catherine Deneuve), Francesca, een voormalig Italiaans model (Stefania Sandrelli) en Helena, een Griekse zangeres (Irene Papas). In 'My Dinner With John' bespreken de vrouwen niet alleen hun eigen leven, maar ook hun visie op geschiedenis, kunst, politiek en beschaving, en we worden getrakteerd op een prachtig Grieks lied dat wordt gezongen door Irene Papas.<br />Ieder praat in zijn of haar eigen taal, maar toch lijkt iedereen elkaar perfect te begrijpen. Algauw nodigt de beminnelijke kapitein de professor en haar dochter uit voor het diner en geeft hij het meisje een islamitische pop met een sluier over haar gezicht, waarmee hij ons duidelijk maakt wie er niet aan tafel is uitgenodigd. Vanaf dat moment gaat de film in een onvoorspelbare richting die alleen bij herhaald kijken onvermijdelijk lijkt. De camera staat de hele tijd stil, en omdat de film eerder door ideeën dan door verhaallijn of karakterontwikkeling wordt gestuurd, kan de reis soms een beetje vermoeiend zijn. Toch is _A Talking Picture_ een prachtige film vol momenten van schoonheid en gratie. Net als het verloop van ons eigen leven is het de totaliteit van de ervaring die belangrijk is, een ervaring die alleen van een afstand kan worden weerspiegeld en afgewogen in de context van de gebeurtenissen die de beschaving en cultuur waarvan we ooit dachten dat ze nooit zouden veranderen, veranderen.
In A Talking Picture, 96-year-old Portuguese director Manoel de Oliveira takes us on a journey through history, making us acutely aware of our heritage and, in the process, conveying an acute sense of what we have lost and what we have become. Part travelogue, part comedy, and part drama, the film lulls us into a state of blissful contentment, then hits us with a wake up call that seems culled from yesterday's headlines. On the surface, Oliveira's 36th film is simple, but its greatness lies in the subtlety of its undercurrents. As we travel on a cruise ship to visit some of the most historic landmarks on the planet, bathe in the warmth of the Mediterranean sun, and meet some interesting people along the way, Oliveira brings into sharp focus the treacherous nature of the journey in which we are embarked.<br /><br />Set in July 2001, an attractive history professor from the University of Lisbon, Rosa Maria (Leonor Silveira), takes her seven-year-old daughter Maria Joana (Filipa de Almeida) on a cruise of the Mediterranean from Portugal to Bombay, India where she is planning to meet her husband, an airline pilot. The ship travels from west to east, symbolically depicting the direction in which the balance of the world is shifting. Along the way, they visit the Acropolis and the Parthenon, Mt. Vesuvius and the ruins of Pompeii, the Sphinx and the Pyramids, and the Hagia Sophia, among others. Rosa Maria, who has lectured about the sites but never visited them before, explains the various sites to her attentive and inquisitive daughter who is constantly asking questions.<br /><br />The little girl asks questions such as "What is a myth?", "Was there really such a Goddess?", "What is a legend?", "What did people do here?". Her mother does her best to interpret history and myth for her daughter telling her stories about Prince Henry and the legendary Portuguese King Sebastian, the mermaids who swam alongside ships to encourage the sailors to explore the unknown, and the muse that inspired poets. She tells her about the Temple of Apollo and the statue of Athena that protected the city and the stories that accompanied the destruction of Pompeii. Like Maria Joana we are mesmerized by what we see, yet each scene is tinged with such a pervasive air of sadness that it seems to suggest we are getting one last look.<br /><br />The only transition from port to port is the often-repeated view of the prow of the ship slicing through the calm waters. Along the way, the two meet solitary travelers: an old fisherman in Marseilles whose wife died and whose children moved away, a celibate Orthodox priest at the Acropolis, and an older unmarried actor in Egypt. Rosa and her daughter are the only family with children seen in the film. The second part of the film consists mainly of a dinner conversation between the ship's captain John Walesa (John Malkovich), an American of Polish background and three celebrity passengers: Delphine, a French businesswoman (Catherine Deneuve), Francesca, a former Italian model (Stefania Sandrelli) and Helena, a Greek singer (Irene Papas). In "My Dinner With John", the women discuss their personal lives as well as their views on history, art, politics, and civilization and we are treated to a lovely Greek song sung by Irene Papas.<br /><br />Each talk in his or her own language yet everyone seems to understand each other perfectly. Soon the suave captain invites the professor and her daughter to join the dinner group and gives the little girl a gift of a Muslim doll with a veil over her face, making us aware of who has not been invited to the table. From here, the film veers in an unpredictable direction that seems inevitable only upon repeated viewing. The camera is static throughout and since the film is driven by ideas rather than story line or character development, the journey at times can be a bit tiresome. Yet A Talking Picture is a lovely film filled with moments of beauty and grace. Like the passage of our own life, it is the totality of the experience that is important, an experience that can only be reflected upon from a distance and weighed in the context of the events that are transforming the civilization and culture we once thought would never change.