Op het eerste gezicht lijkt het idee achter Vidhu Vinod Chopra's Eklavya verschrikkelijk anachronistisch. Wie heeft het nu over het achterhaalde idee van Dharma in deze tijd? Maar dat is nu juist het punt. De filosofie van Dharma is vandaag de dag nog even relevant als in de tijd van de mythische Eklavya. Alleen is de definitie veranderd. Via Eklavya probeert Vidhu Vinod Chopra het geloof te ontkrachten dat Dharma alleen maar het pad van de rechtschapenheid volgt, zoals dat door de traditie wordt bepaald; hij onderschrijft eerder de opvatting dat rechtschapenheid geen absoluut concept is, maar geworteld moet zijn in de rede - Dharmah Matibhyah Utgritah. '<br />Vidhu Vinod Chopra haalt het idee uit een bekend verhaal uit de Mahabharata, geeft er een uitgesproken Shakespere-smaak aan en komt met een fascinerende, veelzijdige sage over plicht, eer, trouw en bedrog <0xE2><0x80><0x93> en bovenal, de ware betekenis van Dharma. Hij neemt een potentieel melodramatische inhoud en presenteert die in een grotendeels niet-dramatische stijl. Nou... dat is niet helemaal waar. Laat ik het zo zeggen: hij maakt zijn acteurs opzettelijk minder theatraal zodat hij het drama op andere manieren kan scheppen <0xE2><0x80><0x93> muziek, camera, beelden, enzovoort. Soms gaat hij volkomen tegen de gangbare conventies in. Scènes die dramatisch zouden moeten zijn, worden subtiel weergegeven, terwijl melodrama de hoofdrol speelt in scènes die anders routinescènes zouden zijn. Dat is het interessantste aan Eklavya.<br />De hoofdpersoon, Eklavya (Amitabh Bachchan) is een man van onmiskenbare eer. Hij is een 'koninklijke wachter' die alles zou doen om zijn koninklijke meesters te beschermen omdat dat zijn Dharma is. Hij zou zijn emoties opofferen om een koninklijk geheim te bewaken omdat dat zijn Dharma is. In dat opzicht verkeert hij in een soort tijdnood <0xE2><0x80><0x93> de wereld om hem heen is verdergegaan, maar hij leeft nog steeds volgens de traditie. Dit contrast wordt in de film schitterend weergegeven door de rol van Pannalal Chauhar (Sanjay Dutt), een onaanraakbare die vraagtekens zet bij de tradities omdat hij in deze tijd waarschijnlijk meer'macht' heeft dan de koninklijke familie en dus respect eist dat zijn voorouders nooit hebben gekregen.<br />De schoonheid van Eklavya ligt niet in het thema, maar eerder in de visie van de regisseur en de oprechtheid van de acteurs. Het thema vraagt om de visuele rijkdom die Vidhu Vinod Chopra eraan verleent, zodat elk beeld van de film visueel volmaakt is. Maar dat is het ook niet. De regisseur duwt de envelop naar voren en tovert een paar briljante, soms zelfs surrealistische en duistere beelden tevoorschijn. Vergeet de travestie Kareeb, met Eklavya Vidhu Vinod Chopra komt hij weer in zijn element. Vergeet niet dat zijn eerste film, een documentaire die An Encounter with Faces heette, genomineerd werd voor een Oscar (ik denk dat niet veel mensen dat weten).<br />Het is duidelijk niet de bedoeling van de regisseur om een film te maken die het grote publiek aanspreekt. Zijn verlangen om iets ongewoons te doen is de hele film lang duidelijk, maar hij is extra vermetel als hij verkiest het scherm een volle negentig seconden helemaal leeg te laten. Stel je voor dat je in een donkere bioscoop naar een extreem 'visuele' film kijkt en dat het scherm zo lang helemaal leeg blijft! De regisseur weet het zo goed te spelen dat deze scène het hoogtepunt van de film wordt. Maar ik heb één probleem met de film. Het einde lijkt bij een heel andere film te horen. Er is geen plaats voor een keurige, voor het publiek aangename afsluiting van dit duistere en grimmige verhaal. Waarom de regisseur in de laatste 5 minuten van de film het publiek moet behagen, terwijl hij er in de eerste 100 minuten tartend tegen gekant was <0xE2><0x80><0x93> ik begrijp het gewoon niet. Mijn andere probleem is dat ze de film promoten als een 'dramatische actiethriller', wat net zoiets is als grof onrecht doen aan dit juweel van een film <0xE2><0x80><0x93> 'dramatisch' is waarschijnlijk het enige woord in deze zin dat van toepassing is op Eklavya. Als mensen de theaters binnenlopen in de verwachting dat ze een actiethriller te zien krijgen, zullen ze zwaar teleurgesteld worden. <br />Eklavya wordt gekenmerkt door een aantal geweldige prestaties. Amitabh Bachchan in de titelrollen komt met een Rolls Royce die het echt verdient. Zijn karakter vereist terughoudendheid, maar hij gebruikt zijn expressieve ogen zo effectief dat hij in staat is over te brengen wat zelfs pagina's en pagina's van dialogen niet zouden kunnen. Saif Ali Khan lijkt met elke film beter te worden en heeft de kunst van subtiliteit en het onderschatten van het dramatische effect geleerd. In deze film wordt hij doeltreffend ingehouden, zelfs in de scène waarin de echte wending in het verhaal aan de orde komt. Als je aandacht ook maar even verslapt, zou je de onthulling missen, omdat het drama ingehouden wordt en er geen hoogspanningskabels zijn. Dat is naar mijn mening evenzeer een eerbewijs aan Saif Ali Khans acteerprestaties als aan de manier waarop de regisseur de scène heeft geconstrueerd.<br />Gedurende de honderdzeven minuten die de film in beslag nam, deed Eklavya me steeds weer denken aan Vishal Bhardwajs Omkara en Maqbool vanwege de Shakesperean-kwaliteiten. Vergelijkingen zouden misleidend zijn, want Chopra en Bhardwaj zijn twee heel verschillende regisseurs, met heel verschillende gevoeligheden. Vishals aanpak is aards en rauw, terwijl Vidhu Vinod Chopra voor meer finesse en grotere schaal kiest. Maar ze hebben één ding gemeen <0xE2><0x80><0x93> wat zij serveren is heerlijk en enorm bevredigend!
At the surface, the idea behind Vidhu Vinod Chopra's Eklavya may seem terribly anachronistic. After all who talks about the outmoded concept of Dharma in this time and age? But that's precisely the point. The philosophy of Dharma is as relevant today as it was during the time of the mythical Eklavya. Only, its definition has changed. Through Eklavya, Vidhu Vinod Chopra tries to debunk the belief that Dharma is all about following the path of righteousness as defined by tradition; rather, he endorses the view that righteousness is not an absolute concept but has to be rooted in reason - Dharmah Matibhyah Utgritah.<br /><br />Vidhu Vinod Chopra takes the idea from well known tale from the Mahabharata, gives it a distinctly Shakesperean flavour, and comes up with a fascinating multi-layered saga of duty, honour, loyalty and deceit - and above all, the true meaning of Dharma. He takes a potentially melodramatic content and presents it in a largely undramatic style. Well....that's not entirely true. Let me put it this way, he deliberately makes his actors be less theatrical so that the he can create drama through other means - music, camera, visuals, etc. At times he completely goes against popular conventions. Scenes that one would expect to be dramatic are laid out subtly, whereas melodrama finds centre stage in scenes that would otherwise be routine scenes. That's the most interesting part about Eklavya.<br /><br />The protagonist, Eklavya (Amitabh Bachchan) is a man of unmistakable honour. He is a 'royal guard' who would do anything to protect his royal masters because that's his Dharma. He would sacrifice his emotions to guard a royal secret because that's his Dharma. In that respect, he is in some sort of a time warp - the world around him has moved on but he still lives by what tradition dictates. This contrast is brilliantly depicted in the film by the character of Pannalal Chauhar (Sanjay Dutt) - an untouchable who questions the traditions because in today's time he probably has more 'power' than the royal family and thus demands respect that his ancestors never got.<br /><br />The beauty of Eklavya does not lie in its theme, rather it's the director's vision and actors' sincerity that make it stand out. The theme demands the visual opulence that Vidhu Vinod Chopra lends it, every frame of the movie being visually perfect. But it's not that either. The director pushes the envelope here and conjures some brilliant, sometimes even surrealistic and abstruse, imagery. Forget the travesty called Kareeb, with Eklavya Vidhu Vinod Chopra gets back his groove. Remember his first film, a documentary called An Encounter with Faces, was nominated for an Oscar (I don't think many people even know this fact).<br /><br />It's clearly not the director's intention to make a crowd-pleasing film. His desire to do something out of the ordinary is evident all through the film, but he is particularly audacious when he chooses to blank out the screen completely for a full 90 second. Imagine watching an extremely 'visual' film in a dark theatre and the screen going completely blank for such a long time! The director pulls it off so well that this scene becomes the film's highpoint.<br /><br />I have one problem with the film though. The ending seems to belong to an entirely different film. There's no place for a neat, crowd-pleasing wrap-up ending in this dark and grim tale. Why the director should succumb to pleasing the audiences in the last 5 minutes of the film, when he has defiantly stood against it in first 100 - I just don't understand. My other problem is that they're promoting the film as an "edge-of-the-seat dramatic action thriller" which is like doing gross injustice to this gem of a film - 'dramatic' is probably the only word in this phrase that applies to Eklavya. If people walk into the theatres expecting an action thriller, they'll be disappointed big time.<br /><br />Eklavya is marked by some great performances. Amitabh Bachchan in the title roles comes up with a really Rolls Royce deserving performance. His character demands reticence, but he uses his expressive eyes so effectively that he's able to convey what even pages and pages of dialogue would fail to do. Saif Ali Khan seems to get better with each film, and has learnt the art of subtlety and underplaying for dramatic effect. In this film he is effectively restrained, even in the scene when the real twist in the tale comes in. If your attention flags even for a moment, you would miss the revelation because the drama is contained and there are no high-voltage theatrics here. That, in my opinion, is as much a credit to Saif Ali Khan's performance as it is to the director's conceptualization of the scene.<br /><br />All through its 107 minutes, Eklavya kept reminding me of Vishal Bhardwaj's Omkara and Maqbool because of its Shakesperean quality. Any comparisons would be fallacious, for Chopra and Bhardwaj are two very different directors, with very different sensibilities. Vishal's approach is earthy and raw, while Vidhu Vinod Chopra goes for more polish and bigger scale. But they have one thing in common - whatever they serve is delicious and hugely satisfying!