Voor iemand die in zijn hele carrière voornamelijk (zo niet de meeste) musicals had geregisseerd, en die zelfs naam had gemaakt op Broadway voordat hij een Oscar won voor Cabaret (waarin hij Coppola versloeg voor de Godfather, nota bene), was Bob Fosse wel de laatste van wie ik dacht dat hij een film zou regisseren over de iconoclast Lenny Bruce. Als ik niet had geweten dat hij de regisseur was, zou ik hebben gedacht dat iemand uit Frankrijk het script in handen had gekregen om er iets nieuws van te maken. Het was inderdaad een Broadway-stuk van Julian Barry, en hij maakt er iets van dat buitengewoon goed filmisch werkt, en tegelijkertijd heeft het die aantrekkingskracht van het theater, die roes die je krijgt als je iemand als Fosse of Bruce op het toneel ziet. Het is een script dat knoeit met de tijdlijn van een man van halverwege de twintig tot (tragische) dood met interviews na afloop, en voor iedereen die de naam en het werk van Lenny Bruce kent, zou het goed zijn om deze'versie' van zijn leven te zien.<br />Zoals gewoonlijk is de bijdrage van Dustin Hoffman aan het succes van de film onberekenbaar. Ik heb wat beelden gezien van Bruce die zijn komische act deed in de schroeiende documentaire _Swear_ om de waarheid te vertellen, maar zelfs als je geen beelden van Bruce' act hebt gezien (en ik weet zeker dat de meesten die in mijn tijd zijn geboren dat niet hebben gedaan) kun je je volledig in Hoffmans vertolking verplaatsen. Een van de grondbeginselen van Bruce' leven en carrière was dat hij eerlijk tegenover zichzelf zou zijn, of in elk geval de drang zou hebben om vroeg in zijn leven (in de vooroorlogse jaren 50) de waarheid te vinden, en dan pas aan het eind van de jaren 50 en vooral in de vroege jaren 60. Daarom is Hoffman heel scherpzinnig in het spelen van deze rol, hoe hij dat gevoel van totale absurditeit kon vinden onder al dat gelul, altijd vragend. En toch was hij ook een man met zijn portie tekortkomingen, en een groot deel van de film gaat over de relatie tussen hem en Honey, zijn vriendin die zijn echtgenote werd. Deze scènes laten Hoffman op een andere manier zien dan de scènes waarin hij hem speelt, en dat is fantastisch. En met name met de humorclips krijgen we het beste en het slechtste te zien van wat Bruce te bieden had, zijn beste momenten waarin hij met gewaagde vrijmoedigheid dingen verkondigt (waardoor hij uiteindelijk in de problemen komt) en zijn neergang naar drugs en depressie. Het lijkt erop dat Fosse bij elke stap Hoffmans vitaliteit in dit personage van Bruce bijhoudt, en hoewel de film af en toe grappig is, werkt hij ook als een serieuze verhandeling over wat het betekent om te proberen in dit land vrij te spreken. Maar de boodschap die Bruce aan het publiek en de rechtbanken wilde overbrengen, is niet iets waar je je helemaal op zou moeten richten, en als de film dat wel had gedaan, zou het een zwakkere poging zijn geweest. Hij is het sterkst als hij een volledige karakterstudie bevat, want Hoffman en de andere spelers (de actrice die Honey Bruce speelt is ook heel goed) geven een bepaald beeld van een tijd en een plaats. Een van de beste films van 1974.
For someone who had directed mostly (if not almost all) musicals throughout his career, and indeed made his name on Broadway before winning his Oscar for Cabaret (beating out Coppola for the Godfather no less), Bob Fosse was the last person I would figure directed a film about the iconoclast comedian Lenny Bruce. If I hadn't known it was him directing it, I would've thought someone from France had been given the controls on the script to make it into new. But 'Lenny' was indeed a Broadway play by Julian Barry, and here he makes it into something that works extremely well cinematically, and at the same time has that appeal of the theater, of that rush that comes from seeing someone like Fosse direct or Bruce on stage. It's a script that fiddles with the time-line of a man from mid-twenties to (tragic) death with interviews after the fact, and for anyone who knows the name and work of Lenny Bruce would do well to see this 'version' of his life.<br /><br />As usual, the contribution of Dustin Hoffman to the film's success is incalculable. I have seen some footage of Bruce doing his comedy act through the searing documentary Swear to tell the Truth, but even if you haven't seen any footage of Bruce's act (which I'm sure most who were born in my time have not) you can put total belief in Hoffman's portrayal. One of the tenets of Bruce's life and career was that he would be truthful to himself, or at least would have that urge to find the truth early on (during his pre-beat years of the 50's) and then full-blown in the late 50's and especially early 60's. Hoffman, therefore, is very astute in playing this role, how he could find that sense of total absurdity under all the BS, always questioning. And yet, he was also a likely a man with his share of flaws, and a good chunk of the film is about the relationship between him and Honey, his girlfriend-turned-wife. These scenes show Hoffman in a different key than he plays him in the stand-up scenes, and it's terrific.<br /><br />And also, going back to Fosse, the style is another big factor. The cutting is often startling, skipping along to that jazzy beat that is laid onto the soundtrack (I loved one scene where they show a early 50's party at a 'pad', records being played, grass being rolled, Bruce falling head over heels in a quiet way), and then with the comedy clips especially, we get the best and the worst of what Bruce had to offer, his peak in pointing out things with risqué abandon (and ended up getting him in ridiculous trouble), and downfall into drugs and depression. Every step of the way, it seems, Fosse is keeping up with Hoffman's vitality in this character of Bruce, and while the film provides some laughs, it also works as a serious treatise on what it means to try and have free speech in this country. But the message Bruce wanted to try and get through to the public and to the courts is not what one should focus on completely, and if the film did it would've been a weaker effort. It's strongest as it merges with a full-on character study, as Hoffman and the supporting players (the actress playing Honey Bruce is also very good) put on a certain image of a time and place. One of the best films of 1974.