Paragraaf 175 is een krachtige documentaire die over een provocerend onderwerp gaat. Ik zou alleen willen dat de filmmakers Jeffrey Friedman en Rob Epstein het onderwerp wat meer kleur hadden gegeven. Hoewel deze film over homoseksuele mannen die onder het naziregime werden vervolgd en gevangengezet in veel opzichten de aandacht opeist, lijdt de film uiteindelijk aan een al te beperkte en ingeperkte focus.<br />Misschien was het probleem dat er vandaag de dag gewoon niet genoeg mannen in leven waren die bereid waren om over hun ervaringen te praten. Vanaf het begin was het aantal geïnterviewden zeker beperkt, maar ook de feitelijke archiefbeelden van het leven in de concentratiekampen zijn beperkt. In plaats daarvan hebben de regisseurs ervoor gekozen de film te doorspekten met goed bewaard gebleven familiefoto's en levendige beelden van de opbloei van de homo- en lesbische cultuur in de dagen van de Weimarrepubliek na de Tweede Wereldoorlog. Gevoelig beschreven door de Britse acteur Rupert Everett, gaat paragraaf 175 over de Duitse strafwet, die oorspronkelijk in 1871 werd ingevoerd en later door de nazi's werd gebruikt om homoseksualiteit te verbieden.<br />De strafwet stelde: 'Een onnatuurlijke seksuele daad die is gepleegd tussen personen van het mannelijke geslacht, wordt bestraft met gevangenisstraf; het verlies van burgerrechten kan ook worden opgelegd'. Maar paragraaf 175 werd pas echt opgelegd toen de nazi's aan de macht kwamen. Deze documentaire concentreert zich op zes emotionele verhalen van de oudste en zwakste overlevenden van de concentratiekampen, die tot nu toe hun verhalen hebben onderdrukt.<br />Er is een joodse verzetsstrijder die zich voordeed als lid van de Hitlerjugend om zijn geliefde te redden uit een overplaatsingskamp van de Gestapo in een vergeefse poging dat te bereiken; een fotograaf die werd gearresteerd en gevangengezet wegens homoseksualiteit, die na zijn vrijlating in het leger ging omdat hij in zijn geboorteplaats geen mannen had en 'bij mannen wilde zijn'. Een van hen is een jonge man die in Dachau van zijn straf is verlost, maar in Buchenwald opnieuw werd geïnterneerd, en een Fransman die in de Elzas gevangen zit en die breekt als hij te horen krijgt dat hij is verkracht en aan onmenselijke martelingen is blootgesteld. Hun verhalen zijn hartverscheurend, want in tegenstelling tot de joden hebben zij gedwongen moeten leven en zijn zij niet in staat hun verschrikkelijke ervaringen zo lang met anderen te delen.<br />Het is interessant om op te merken dat de strafwet geen betrekking had op lesbiennes. De nazi's beschouwden lesbiennes als 'geneesbaar'. Vrouwen werden beschouwd als vaten van het moederschap <0xE2><0x80><0x93> het vergroten van de Duitse bevolking had de hoogste prioriteit <0xE2><0x80><0x93> en daarom werden zij vrijgesteld van massa-arrestatie. De meeste lesbiennes gingen in ballingschap of trouwden in stilte met een homo. Eén vrouw, die haar verhaal in de film vertelt, kreeg uitreispapieren en had het geluk naar Engeland te kunnen ontsnappen.<br />De statistieken zijn verbijsterend: tussen 1933 en 1945 werden zo'n 100.000 mannen gearresteerd wegens homoseksualiteit, ruwweg de helft van hen tot de gevangenis veroordeeld, en van 10.000 tot 15.000 werden ze naar concentratiekampen gestuurd. De kampen werden gebruikt voor heropvoeding, slavenarbeid, castratie en sadistische medische experimenten. Er wordt aangenomen dat slechts ongeveer 4000 van hen hun beproeving overleefden.<br />De situatie werd na de oorlog niet beter. Paragraaf 175 bleef tot het eind van de jaren zestig van kracht, dus veel homoseksuele mannen werden opnieuw gevangengezet en werden opnieuw vervolgd. In dat opzicht verdienen Epstein en Friedman veel lof, omdat ze dit onderwerp onder de aandacht van de wereld hebben gebracht en deze sterke persoonlijke verhalen hebben verteld voordat de laatste overlevenden sterven.
Paragraph 175 is a powerful documentary that deals with a provocative subject. I just wish filmmakers Jeffrey Friedman and Rob Epstein had fleshed out the subject a bit more. While this film about gay men who were persecuted and imprisoned under the Nazi regime, is in many respects absorbing, the film ultimately suffers from an overly narrow and constricted focus.<br /><br />Perhaps the problem was that there were just not enough men alive today who were willing to talk about their experiences. From the outset, the pool of interviewees was certainly going to be limited, but also limited is the actual archival footage of life in the concentration camps.<br /><br />Instead the directors have chosen to pepper the film with well-preserved family photographs, and lively footage of gay and lesbian culture blossoming during the days of the Weimar Republic after WW1. Sensitively narrated by British actor Rupert Everett, Paragraph 175 is all about the German penal code, which was originally enacted in 1871, and later used by the Nazis, to outlaw homosexuality.<br /><br />The penal code stated: "An unnatural sex act committed between persons of male sex is punishable by imprisonment; the loss of civil rights may also be imposed," But Paragraph 175 was never really enforced until the Nazi's came to power. This documentary centers on six emotional accounts of the most elderly and frail survivors of the concentration camps who, up until now, have repressed their stories.<br /><br />There's a Jewish gay resistance fighter who posed as a Hitler Youth member to rescue his lover from a Gestapo transfer camp in an ultimately futile effort; a photographer who was arrested and imprisoned for homosexuality, who upon his release joined the army because of the lack of men in his hometown and he "wanted to be with men." There's a young man who was freed from a sentence at Dachau only to be interned again at Buchenwald, and a Frenchman imprisoned from Alsace, who breaks down after telling of being raped and subject to inhuman torture. Their stories are indeed heart wrenching, because unlike the Jews, they have forced to live quietly, unable to share their horrific experiences for so long.<br /><br />It is interesting to note that the penal code didn't cover lesbians. The Nazis considered lesbians to be "curable." Women were regarded, as vessels of motherhood - increasing the German population was top priority - therefore, they were exempt from mass arrest. Most lesbians went into exile or quietly married gay men. One woman, who tells her story in the film, was given exit papers and was lucky enough to escape to England.<br /><br />The statistics are staggering: Between 1933 and 1945, some 100,000 men were arrested for homosexuality, roughly half of them were sentenced to prison, and from 10,000 to 15,000 were sent to concentration camps. The camps were used for re-education, slave labor, castration and sadistic medical experiments. It's believed only about 4,000 survived their ordeal.<br /><br />The situation didn't improve after the war. Paragraph 175 remained in force until the late sixties, so many gay men were re-imprisoned and subject to repeated persecution. In this respect, Epstein and Friedman should be largely commended for bringing this subject to the attention of the world, and telling these powerful personal stories before the last survivors die. Mike Leonard September 05