Inland Empire: het betekent Los Angeles, de plaats van Lynch' inspiratie, maar ook het innerlijke rijk van de geest en van dromen, de surrealistische wereld van Lynch' verbeelding die op unieke wijze zijn visuele gedichten inspireert. Dit nieuwe werk, drie uur lang, maar samengebracht door een woeste en aangrijpende voorstelling van Laura Dern waarin drie of vier elkaar overlappende persoonlijkheden uitgroeien tot een lange, vrijblijvende monoloog die het uitgangspunt van de film was, is het bewijs dat de man niet speelt, zijn gevoel niet kwijt is en nog steeds werk produceert dat anders is dan alle andere, werk dat gekoesterd moet worden.<br />Dl verkent een universum dat alleen bereikbaar is voor de rationele geest. Het is een rijk waar een personage, in dit geval in het bijzonder de personages die door Dern worden gespeeld (het cliché van de pers is 'carrièrebepalende prestaties'), in andere personages verandert en weer in andere personages verandert. Het is een rijk waar zich een andere wereld achter de geluidsstudio bevindt en die andere wereld is een ander leven, een andere identiteit, een andere reeks verschrikkingen. En daar gaan we heen; we komen terug; en we gaan er weer heen.<br />Nadat hij de wanhopige monoloog was geworden, werd Dern ook 'Nikki', een filmster die samen met 'Devon' (Justin Theroux) de hoofdrol speelde in een film, 'On High in Blue Tomorrows', geregisseerd door 'Kingsley' (Jeremy Irons). In _On High in Blue Tomorrows_ blijkt een remake te zijn van een verdoemde film, '4/7', die nooit is voltooid omdat beide sterren zijn vermoord, en die is gebaseerd op een Pools zigeunerverhaal. In de film bedriegt Nikki, als 'Sue', haar man, en tijdens de opnamen waarschuwt Nikki's 'echte' echtgenoot haar dat ze dat niet in het echt moet doen. Maar dat doet ze natuurlijk wel: de filmrelatie komt overeen met 'het echte leven', en de sterren merken dat ze in de war raken met hun filmpersonages, net zoals dat gebeurt in de recente film van Michele Piccioni, _La vita che vorrei_. Lynch is voorgoed overgestapt op DV, met een Sony PD-150 digitale videocamera die hij was gaan gebruiken in verband met zijn website, www.davidlynch.com, 'een eenvoudig middenklassemodel' dat nu voor 22.724 dollar te koop is. De monoloog werd de basis van zijn bestaan en de Sony werd het eenvoudige visuele hulpmiddel dat 'Inland Empire' zijn inhoud en visuele stijl gaf. Lynch is voorgoed overgestapt op DV, met een droevig afscheid van de glorieuze schoonheden en de omslachtige complexiteit van celluloid, en voor deze film heeft hij de beperkingen van DV omarmd. Hij probeert het niet op film te laten lijken. DL geeft toe dat mensen zeggen dat de kwaliteit 'niet zo goed' is,'maar het is een andere kwaliteit. Het doet me denken,' zegt hij, 'aan vroege 35-mm films. Je ziet andere dingen. Het praat anders tegen je' (NYTimes, Dennis Lim).<br />Deze terugkeer, zo je wilt, naar een grover visueel medium (maar een dat in veel opzichten soepeler is, zowel voor de acteurs die zonder onderbrekingen kunnen werken als voor de redacteur die handige software heeft en voor de crew die minder kan zijn en lichter kan werken), heeft het creatieve vuur van de regisseur aangewakkerd, heeft hem op een bepaalde manier teruggebracht naar de rauwe energie en de directheid van Eraserhead. Dus is het een terugkeer naar een jeugdig begin en toch iets volkomen nieuws. Het verbrandt de bruggen en herontdekt tegelijkertijd de wortels, wat in wezen is wat elke kunstenaar moet doen om in leven te blijven. <br />Dern verankert de film, maar er zijn veel elementen die verankering nodig hebben. Zo is er de louche echtgenoot van de louche monoloog, die zich aansluit bij een Baltisch circus. Er is een vrouw, gespeeld door Julia Ormond, die voor het eerst in een sjofele achtertuin wordt gezien met een schroevendraaier in haar buik, en die later weer opduikt als de vrouw van Billy. En er is een Poolse draadspoel die voortkomt uit Baltische connecties die DL heeft gesmeed en die in de structuur van de ideeën kan terugvoeren tot de oorsprong van de film van Devon en Sue (wees de oer-'4/7'). Een van hen is een huilende Poolse prostituee, die naar een tv-monitor kijkt waarop een komische film te zien is, opgenomen op een podium met mensen die konijnenkoppen dragen; een lachsalvo veroorzaakt een onrustbarend effect omdat het lachen op 'zinloze' punten gebeurt, waardoor de zinnen een sinistere klank krijgen. Later is Sue op het scherm te zien. In Ed Gonzales' tijdschrift wordt de monitor keurig aangeduid als een van de 'portalen' waardoor personages in andere werelden overgaan (ga door de spiegel; val door konijnengaten). Het zit duidelijk allemaal in de montage, en degenen die het gevoel hebben dat DL's creaties chaotisch en onheilspellend betekenisloos zijn, zien over het hoofd dat hij zo'n scherp gevoel voor structuur heeft.<br />Er is een groep knappe prostituees in een motelkamer die met Laura Derns personage praten en 'Do the Locomotion' zingen en dansen. en dan aan het eind Nina Simones 'Sinner Man' achter de aftiteling <0xE2><0x80><0x93> een van de grote aftitelingen van de afgelopen decennia, een uitbundige, adembenemende episode die je opvrolijkt maar nog steeds flitsen bevat (Laura's gezicht) die je achtervolgen met herinneringen aan de vreemdheid en verschrikking die voorbij zijn gegaan.<br />Dit zijn een paar van de in elkaar grijpende dozen van 'Inland Empire'. DL drijft de spot met het idee van de 'echte' terwijl hij het concept gebruikt om tussen werelden heen en weer te schuiven.<br />Dit is allemaal schitterend filmisch.<br /><br />De film heeft 'technisch' geen Amerikaanse distributeur, hoewel hij veel Europese distributeurs heeft en het Franse Studio Canal al vroeg op het toneel verscheen toen DL zei dat hij DV gebruikte en niet wist wat hij deed. Het hele 'Inland Empire' lijkt misschien 'op de kosmische vrije val van de laatste akte in Mulholland Drive' (Lim), maar aan de andere kant is er iemand om'mee te identificeren' (als je het aankunt) in Laura Dern, die de film domineert en hem aaneenrijgt. Haar volledige optreden zal zeker veel aandacht krijgen aan het eind van het jaar.<br /><br />Na vijftien jaar van teleurstelling en twijfel over DL is het mogelijk om weer van zijn werk te houden.
Inland Empire: it means Los Angeles, the place of Lynch's inspiration, but also the inward realm of the mind and of dreams, the surreal world of Lynch's imagination that uniquely inspires his visual poems. This new work, three hours long but unified by a savage and harrowing performance by Laura Dern channeling three or four or more overlapping personalities growing out of a lengthy free-standing monologue that was the film's starting point, is proof that the man isn't playing; hasn't lost his touch; still produces work unlike any other, work to be treasured.<br /><br />DL explores a universe reachable only by going past the rational mind. It is a realm where a character, in the present case particularly the characters played by Dern (the press cliché is 'career-defining performance'), turns into other characters and turns again. It's a realm where there's another world behind the sound stage and that other world is another life, another identity, another set of terrors. And we go there; we come back; and we go there again.<br /><br />After becoming the desperate monologist, Dern also became "Nikki," a movie star chosen with "Devon" (Justin Theroux) to star in a film, 'On High in Blue Tomorrows', directed by "Kingsley" (Jeremy Irons). And "Kingsley" works with "Freddie" (Harry Dean Stanton) a co-director who cadges money from stagehands and actors and apologizes saying, "I used to carry my own weight." On High in Blue Tomorrows turns out to be a remake of a doomed film, '4/7', never finished because both stars were murdered, and based on a Polish gypsy folktale. In the film Nikki, as "Sue," is cheating on her husband, and during the shoot Nikki's "real life"husband warns her not to do it for real. But of course she does: the film relationship parallels "real life," and the stars find they're confusing themselves with their film characters, just as it happens in Michele Piccioni's recent film, La vita che vorrei.<br /><br />That expletive-strewn 14-page ("single-spaced") ur-monologue that anchors the film was shot in the back of DL's house with a Sony PD-150 digital video camera he'd started to use in connection with his website, www.davidlynch.com, "a common midrange model" that sells now for $2,724. The monologue became the ground of being and the Sony became the simple visual tool that gave 'Inland Empire' its content and its visual style. Lynch has switched to DV for good, saying a sad farewell to the glorious beauties and cumbersome complexities of celluloid, and for this film embraced DV's limitations. He does not try to make it look like film. DL admits people say the quality is "not so good." "but it's a different quality. It reminds me," he says, "of early 35- millimeter film. You see different things. It talks to you differently" (NYTimes, Dennis Lim).<br /><br />This reversion, if you will, to a cruder visual medium (but one that's in many ways more fluid, both for the actors  who can work through without pauses  and the editor  who has handy software  and the crew  who can be fewer, and work lighter), has stirred up the director's creative juices, brought him back in a way to the raw energies and immediacy of Eraserhead. Thus it's a return to youthful beginnings and yet something completely new. It's burning the bridges and rediscovering roots at the same time., which basically is what any artist to stay alive needs to do.<br /><br />Dern anchors the film, but it has many elements that need anchoring. There is the disreputable husband of the disreputable monologist, who joins a Baltic circus.There's a woman played by Julia Ormond, who's first seen in a sleazy backyard with a screwdriver in her stomach, and later reappears as Billy's wife. And there's a Polish thread  which grew out of Baltic connections DL has forged and in the structure of ideas may trace back to the origins of the film of Devon and Sue (be the ur-'4/7'). There's a weeping Polish prostitute, watching a TV monitor on which appears a sitcom shot on a stage with people wearing rabbit heads; a laugh track creates a disquieting effect because the laughs come at "meaningless" points, giving the lines a sinister ring. Later the screen shows Sue. Slant magazine's Ed Gonzales smartly refers to the monitor as one of various "portals" through which characters merge into other worlds (go through the looking-glass; fall through rabbit-holes). Clearly it's all in the editing, and those who feel DL's creations are chaotic and portentously meaningless overlook his canny sense of structure.<br /><br />There's a group of pretty prostitutes in a motel room, who talk to Laura Dern's character and sing and dance, "Do the Locomotion," and then at the end lipsynch Nina Simone's "Sinner Man" behind the closing credits -- one of the great closing credits of recent decades, a rollicking, gorgeous episode, which cheers you up but still contains flashes (Laura's face) that haunt you with memories of the strangeness and terror that's passed.<br /><br />These are some of the interlocking boxes of 'Inland Empire'. DL mocks the idea of the "real" while using the concept to slide in between worlds.<br /><br />All this is gloriously cinematic.<br /><br />The film "technically" has no US distributor, though it has many European ones and the French Studio Canal signed on early at the stage when DL said he was using DV and didn't know what he was doing.<br /><br />The whole of 'Inland Empire' perhaps "resembles the cosmic free fall of the mind-warping final act in Mulholland Drive" (Lim), but on the other hand it has someone to "identify" with (if you can stand the ride) in Laura Dern, who dominates the film and threads it together. Her full-ranged performance is sure to gain much mention at year's end.<br /><br />After fifteen years of disappointment with and doubt about DL, it is possible to love his work again.