Het doel van 'Funny Games' is het publiek te provoceren en te verontrusten. Dat doet het zo goed dat je er misschien niet eens naar kunt kijken <0xE2><0x80><0x93> iets waar een filmmaker zich voor moet uitsloven, maar ja, zo zijn de Oostenrijkers nu eenmaal.<br />Michael Haneke had deze film al in 1997 gemaakt voordat hij andere uitdagende films als 'The Piano Teacher' en 'Cache' maakte. Nu heeft hij hem opnieuw gemaakt, bijna shot voor shot (zie mijn aantekening aan het eind), in het Engels. Zijn reden is blijkbaar alleen maar dat hij wil dat de film door een breder publiek wordt gezien.<br />Het grappige is dat deze film, in welke taal hij ook wordt gedraaid, niet erg verkoopbaar is. Het is niet alleen een film over geweld, maar ook een film over geweld. Hij speelt met de verwachtingen van het publiek over hoe een film hoort te werken. Hij laat wrede dingen gebeuren en beschuldigt ons er vervolgens van dat we wrede dingen willen zien gebeuren.<br />De film speelt zich af in een prachtig vakantiehuis aan een meer, het toevluchtsoord van een welgestelde, welgestelde familie waarvan de leden zich tijdens lange autoritten vermaken met het afspelen van 'Name That Tune' op opera-cd's. We weten weinig meer over hen dan hun namen: George (Tim Roth) de vader, Anna (Naomi Watts) de moeder, en Georgie (Devon Gearhart) de jongste zoon.<br />Vlak nadat ze arriveren voor een langdurig verblijf, komt er een jongeman in tenniskleding langs. Hij zegt dat hij Peter (Brady Corbet) heet. Hij logeert een paar dagen bij de buren en de vrouw van die familie heeft hem gevraagd of hij vier eieren van Anna wil lenen. Anna geeft ze hem met alle plezier. Peter laat ze op weg naar buiten vallen, verontschuldigt zich met zijn zachte, jammerende stem overvloedig en Anna haalt een paar nieuwe eieren voor hem.<br />Terwijl dit gaande is, komt Peters vriend Paul (Michael Pitt) opdagen. Net als Peter draagt hij een wit tennispak en is hij altijd beleefd. Ook is hij, net als Peter, een beetje vreemd in zijn gedrag. De taal van de jongens is grammaticaal correct en niet provocerend, maar toch ook een beetje 'afwijkend'. Sommige van hun antwoorden zijn onlogisch. Ze stellen vragen die niet...' Het lijkt niets te betekenen. Ze noemen elkaar bij andere namen dan Petrus en Paulus.<br />Haneke presenteert deze scène op een manier die bijna ondraaglijk gespannen is. Vanuit moreel standpunt gezien doet niemand iets wat overduidelijk verkeerd is; zelfs vanuit een puur sociaal standpunt zijn de jongens eerder onhandig dan iets anders, en worden ze in de loop van de tijd alleen maar steeds opdringeriger en aanmatigender. Een deel van de reden dat het tafereel zo verwarrend is, is dat je niet precies kunt zeggen wat er zo verwarrend aan is.<br />Uiteindelijk breekt de dam en verandert het incident in een regelrechte inval in huis. George is uitgeschakeld <0xE2><0x80><0x93> ontmand, eigenlijk, aangezien hij gedwongen is zijn gezin te zien lijden, niet bij machte om te helpen. Peter en Paul spelen gedachtespelletjes met het gezin en met het publiek. Peter is de jongste en minder zelfverzekerde van de twee, terwijl Paul - met een huiveringwekkende dreiging gespeeld door de zachtmoedige Michael Pitt - de show leidt.<br />Hanekes doel is ons van onze stuk te brengen door onze verwachtingen te ondermijnen. Hij stelt het zo op dat het een gewelddadige film is, en toch vindt bijna elke gewelddadige handeling buiten de camera's plaats. In plaats van de koortsachtige montage die je normaal in films over moordenaars en slachtoffers ziet, maakt Haneke lange, ononderbroken opnamen. Hij houdt ons op afstand door de close-ups te verkleinen en door regelmatig opnamen te maken die de gezichten van de acteurs vermijden of die op iemand anders dan de sprekende persoon gericht zijn. En dan, als we ons eenmaal veilig van de verschrikkingen hebben afgewend, haalt Haneke ons erbij door een van de personages recht in de camera te laten kijken en ons toe te spreken.<br />De film is niet leuk op de gebruikelijke manier waarop films leuk zijn. Hij vermijdt opzettelijk de beloningen die we verwachten. Toch vind ik hem niet frustrerend of agressief. Sommige provocerende filmmakers lijken erop uit het publiek te irriteren of uit te schakelen. Ik krijg het gevoel dat als je eenmaal begrijpt wat hij in zijn schild voert, hij blij is dat je in de grap meespeelt. Hij voert hem in elk geval op een meesterlijke manier uit.<br />(Ten slotte een aantekening over hoe de film opnieuw werd gemaakt. Er zijn maar een paar kleinigheden die verhinderen dat het letterlijk een remake wordt. De dialogen zijn, afgezien van het feit dat ze in het Engels in plaats van in het Duits zijn, vrijwel identiek. De sets zijn een virtuele tweeling van de sets in het origineel. Haneke heeft het in feite zo geregeld dat Engelstaligen die Engels spreken hun eigen versie van zijn film hebben. Hij heeft het niet aangelengd of veranderd in de vertaling.)
The purpose of "Funny Games" is to provoke and disturb the audience. It does this so well that you may not be able to watch it -- a curious thing for a filmmaker to shoot for, but hey, that's the Austrians for you.<br /><br />Michael Haneke already made this film in 1997 before going on to make other challenging films like "The Piano Teacher" and "Cache." Now he has remade it, almost shot-for-shot (see my note at the end), in English. His reason is apparently just that he'd like the film to be seen by a wider audience.<br /><br />The hilarious part there is that no matter what language it's in, this film is not very marketable. It's not only a violent movie but a movie ABOUT violence. It toys with the audience's expectations about how movies are supposed to work. It allows brutal things to happen, then indicts us for wanting to see brutal things happen.<br /><br />It's set in a lovely vacation home on a lake somewhere, the refuge of an affluent, upper-crust family whose members amuse themselves on long car trips by playing "Name That Tune" with opera CDs. We know little else about them other than their names: George (Tim Roth) the father, Anna (Naomi Watts) the mother, and Georgie (Devon Gearhart) the young son.<br /><br />Just after they arrive for an extended stay, a young man in a tennis outfit stops by. He says his name is Peter (Brady Corbet). He's staying with the neighbors for a couple days, and the wife of that family asked him to come over and borrow four eggs from Anna. Anna gladly hands them over. Peter drops them on his way out, apologizes profusely in his soft, whimpery voice, and Anna gets some new eggs for him.<br /><br />While this is going on, Peter's buddy Paul (Michael Pitt) shows up. Like Peter, he's dressed in tennis whites and is unfailingly polite. Also like Peter, he is slightly odd in his behavior. The boys' language is grammatically correct and unprovocative, yet at the same time slightly "off." Some of their answers are non sequiturs. They ask questions that don't seem to mean anything. They refer to each other by names other than Peter and Paul.<br /><br />Haneke presents this sequence in a way that's almost unbearably tense. No one is doing anything blatantly wrong from a moral standpoint; even from a purely social standpoint the boys are more awkward than anything else, only gradually growing intrusive and presumptuous over time. Part of the reason the scene is so unsettling is that you can't quite put your finger on what's unsettling about it.<br /><br />Finally the dam breaks and the incident turns into a full-blown home invasion. George is incapacitated -- unmanned, really, as he is forced to see his family suffer, powerless to help. Peter and Paul play mind games with the family and with the audience. Peter is the younger and less confident of the two, while Paul -- played with chilling menace by the soft-spoken Michael Pitt -- runs the show.<br /><br />Haneke's goal is to unnerve us by subverting our expectations. He sets it up as a violent film, and yet almost every act of violence takes place off-camera. Instead of the frantic editing one normally sees in movies about killers and victims, Haneke shoots in long, unbroken takes. He keeps us distanced from the action by minimizing close-ups and by frequently composing shots that avoid the actors' faces, or that focus on someone other than the person speaking. And then, once we feel safely distanced from the horror, Haneke yanks us into it by having one of the characters look right into the camera and address us.<br /><br />The film is not fun in the usual way that movies are fun. It deliberately avoids giving the payoffs we expect. Yet I don't find it frustrating or aggressive. Some provocative filmmakers seem intent on irritating or turning off the audience. With Haneke, I get the feeling that once you understand what he's up to, he's glad to have you in on the joke. He certainly goes about executing it in a masterful way.<br /><br />(Finally, a note on how the film was remade. Only a few minor things prevent it from being literally a shot-for-shot remake. The dialogue, apart from being in English instead of German, is likewise almost identical. The sets are virtual twins of those in the original. Haneke has basically made it so that native English speakers have their own version of his film. He has not watered it down or altered it in the translation.)