Deze twee recente films hebben allebei een jongen als hoofdpersoon (Joshua is elfeneenhalf en Vitus is uiteindelijk twaalf) die toevallig allebei briljant zijn in hun vak en wonderkinderen op de piano. 'Joshua', een psychologische thriller met een horrortint, is eng en deprimerend. 'Vitus' is een vrolijk sprookje waar kinderen naar kunnen kijken als ze de ondertitels kunnen lezen: de dialogen zijn voornamelijk Zwitsers-Duits en Hoch Deutsch (met een beetje Engels). Geen van beide films is echt een doorslaand succes, maar ze hebben allebei interessante dingen te zeggen over de benarde toestand van superslim zijn en te vroeg succes hebben. Misschien wil Joshua gewoon dat er iemand van hem houdt; Vitus zegt dat hij gewoon een normale jongen wil zijn; maar gelukkig zit er in beide gevallen meer aan vast. Samen vormen die twee stromingen een stellingname tegen zulke jonge mensen.<br />Joshua's chique Upper West Side-'haute bourgeoisie' of 'rubber-yuppie'-leven neemt een duik als er een nieuwe baby in het spel komt. Zijn student-jongen-joviale hedgefondshandelaar-vader Brad (Sam Rockwell) filmt het kind, en als Joshua ((Jacob Kogan)) een van zijn virtuoze stukken speelt, vragen ze hem gewoon om zijn mond te houden. In die eerste scène zijn ook zijn wedergeboren oma (Celia Weston) en zijn homoseksuele showbizober (Dallas Roberts) aanwezig. De oom is de verwante geest in de kamer.<br />Het is grappig: zowel Joshua als Vitus draagt een mantelpakje en hebben een net kapsel en lijken een beetje te klein voor hun leeftijd. Maar Joshua is een slecht zaadje dat in de loop van de tijd een aura van kwaad en angst om zich heen strooit, terwijl Vitus een nerd en een zedenpreker is (in elk geval een tijdje) en op z'n best gek is van verlangen naar zijn babysitter, maar verder in alle opzichten lief is. Joshua brengt zijn gezin ten val en Vitus redt het zijne. Vitus wordt een succesvol ondernemer en leert zich nonchalant te kleden.<br />Joshua is net een incubus. Hij staat daar maar en jaagt soms Brad of zijn moeder Abby (Vera Farmiga) de stuipen op het lijf door achter hen op te duiken. Zijn gezicht en stem zijn emotieloos. Zelfs als hij zegt: 'Mammie? Papa? Ik hou van je', is het eng.<br />Vitus is ook afstandelijk, in het begin tenminste. Het past niet op school en beledigt zijn leraren. Maar als klein kind heeft hij een nuchtere oppas, Isabel (gespeeld door Kristina Lykawa, later door Tamara Scarpellini), en ze vinden het leuk om samen op te trekken. Ze wordt ontslagen en vervangen door zijn Engelse moeder (Julike Jenkins), die is opgebloeid tot een bazige toneelmoeder. Maar waar Joshua slechts af en toe zijn simpatico oom ziet, brengt Vitus veel tijd door met zijn heerlijk ontspannen en onderhoudende grootvader (Bruno Ganz, deze keer alles behalve een Hitler), die dingen maakt, met de jongen gaat wandelen en praat over zijn dromen om piloot te worden, lang geleden.<br /><br />Er beginnen nare dingen te gebeuren in Joshua's leven. De baby maakt het minder dan een week lang goed als ze voortdurend begint te huilen, wat Abby weer terugbrengt bij de wankele toestand waarin ze verkeerde in de beginfase van Joshua's zwangerschap <0xE2><0x80><0x93> en meer dan dat. Als ze een oudere nanny voor de kinderen hadden gevonden, of alleen voor de baby, en meer aandacht aan Josh hadden besteed, zou het huishouden misschien niet uit elkaar zijn gevallen. Joshua heeft een paar heel spannende momenten. Je denkt misschien dat de jongen voor de baby zal gaan, maar dat is een dwaalspoor. Zijn methoden zijn sluwer en hebben te maken met het maken van nachtzichtfilms, Egyptische mummificatiemethoden en een uitvoering van 'Twinkel, twinkel, kleine ster'. die herschreven is alsof hij door Bartók is geschreven. (Net als de twee jongens die Vitus spelen, Fabrizio Borsani en Teo Gheogiou, is de jongen die Joshua speelt, Jacob Korgan, een echt wonderkind.)<br />'Joshua' heeft een goed, ironisch gevoel voor het blanke, stedelijke, oosterse milieu, en hoewel hij aan het eind misschien een beetje wegkwijnt, geeft hij je echt een ongemakkelijk gevoel. Deze onafhankelijke eerste film van Ratliff maakt gebruik van de conventionele geluidseffecten en vernietigt de vaste patronen van de griezelfilm op een frisse manier. Maar het maken van Joshua tot een monster beperkt de mogelijkheden. Rockwell, Farmiga en Westson zijn goed in zoverre dat ze voorkomen dat ze in een karikatuur vervallen. Ratliff maakte eerder een documentaire over fundamentalistische christenen, en de poging van de oma om te'redden'. Joshua wordt een realistisch griezelig element. Ze krijgt haar beloning. Dit is een aanklacht tegen ongevoelige ouders, maar het beeld van een wonderkind demoniseert het type.<br />'Vitus' is een zachtere wereld, maar deze jongen lijdt ook. In zekere zin is zijn potige vader Leo (Urs Jucker), die gehoorapparaten maakt en directeur van een bedrijf wordt, een andere versie van de squash spelende yup die door Sam Rockwell wordt vertegenwoordigd, maar hij lijkt meer aanwezig. Het probleem is dat Vitus niet op school past en dan brengt zijn moeder hem van de pianolerares van zijn jeugd, van wie hij zegt te houden, naar een beroemde dame die verklaart dat 'een rationele geest en een warm hart, dat zijn wat een geweldige pianist maakt'. 'Daarom wil ik dierenarts worden,' antwoordt Vitus, die weigert voor haar te spelen of haar leerling te worden. Uiteindelijk slaagt hij erin een ongelukje op te voeren, waarna hij zijn bijzondere talent en hoge IQ lijkt te zijn kwijtgeraakt. Hij voert eerst een paar heldendaden uit met zijn grootvader, die tot het slot van de film leiden. Dit zou best leuk kunnen zijn voor een jonge kijker, hoewel sommige Amerikaanse critici dit charmante verhaal "simplistisch" of "zielig" vinden. Misschien wordt het een beetje saai, omdat de goed geacteerde slotscène te fantasievol is. 'Joshua' is een fascinerende en verontrustende film: de beperkte focus op gruwelen zorgt voor een geconcentreerd effect. Maar het is veel leuker om naar te kijken.' Vitus, die dezelfde vragen opwerpt <0xE2><0x80><0x93> hoe moeilijk het is om uitzonderlijk te zijn <0xE2><0x80><0x93> zonder de demoniserende genialiteit te demoniseren. Teo Gheorghiu mag dan een beetje een nerd zijn, maar hij heeft een gevoelig gezicht en brengt zijn teksten levendig en genuanceerd.
These two current movies both have boy protagonists (Joshua is eleven and a half and Vitus is ultimately twelve) who happen to be both intellectually brilliant and piano prodigies. 'Joshua,' a psychological thriller with horror overtones, is scary and depressing. 'Vitus' is an upbeat fairy tale children could watch, if they can read subtitles: dialogue is mostly in Swiss German and Hoch Deutsch (with a little English). Neither of these films is quite an unmitigated success, but both have interesting things to say about the plight of being super-smart and prematurely accomplished. Maybe Joshua just wants to be loved; Vitus says he just wants to be a normal boy; but fortunately, there's more to it than that in both cases. Together these are two poles of attitudes toward such young people.<br /><br />Joshua's posh Upper West Side "haute bourgeoisie" or "über-yuppie" life takes a dive when a new baby enters the scene. His college-boy-jovial hedge-fund-trader dad Brad (Sam Rockwell) is videoing the infant, and when Joshua ((Jacob Kogan) plays one of his virtuoso pieces, they just ask him to quiet down. Also present in that first scene are his born-again grandma (Celia Weston) and his gay musical show-biz uncle (Dallas Roberts). The uncle is the kindred spirit in the room.<br /><br />It's funny: both Joshua and Vitus wear little suits and have tidy mops of hair and seem a bit undersize for their ages. But Joshua is a bad seed who spins out an aura of evil and fear off the screen as time goes on, while Vitus is geeky and a prig (for a while anyway) and has a lust for his baby sitter that's at best nutty, but he's otherwise ultimately sweet. Joshua brings down his family, and Vitus saves his. Vitus becomes a successful entrepreneur, and learns to dress casually.<br /><br />Joshua is like an incubus. He just stands there, sometimes scaring Brad or his mom Abby (Vera Farmiga) by popping up behind them. His face and voice are without affect. Even when he says "Mommy? Daddy? I love you," it's creepy.<br /><br />Vitus is distant too, initially anyway. He doesn't fit in at school and insults his teachers. But as a small child he has a down-to-earth babysitter, Isabel (played by Kristina Lykawa, later by Tamara Scarpellini), and they enjoy hanging out together. She gets fired and replaced by his English mother (Julike Jenkins), who has blossomed into a controlling stage mom. But where Joshua only occasionally sees his simpatico uncle, Vitus gets to spend a lot of time with his wonderfully relaxed and entertaining granddad (Bruno Ganz, anything but a Hitler this time) , who makes things and goes on walks with the boy and talks about his dreams of being a pilot way back when.<br /><br />Bad things start happening in Joshua's household from day one (the film takes us, rather harrowingly, through 70-plus). The baby is fine for less than a week when she begins to cry constantly, which brings Abby back to the shaky state she was in during Joshua's early stages--and then some. Perhaps if they'd found an older nanny for the kids, or just the baby, and paid more attention to Josh, the household would not have come apart. Joshua has some very suspenseful moments. You may think the boy will go for the baby, but that's a red herring. His methods are more devious than that and involve night vision film-making, Egyptian methods of mummification, and a performance of "Twinkle, Twinkle, Little Star" that is redesigned as if composed by Bartok. (Like the two boys who play Vitus, Fabrizio Borsani and Teo Gheogiou, the boy who plays Joshua, Jacob Korgan, is a genuine piano prodigy).<br /><br />'Joshua' has a good, ironic sense of its eastern urban white milieu, and though it may fizzle away a bit at the end, it does make you genuinely uncomfortable. This independent first film by Ratliff uses the conventional sound effects and disintegrating set devices of the horror film in fresh ways. But making Joshua into a monster limits where things can go. Rockwell, Farmiga, and Westson are good insofar as they avoid drifting into caricature. Ratliff previously made a documentary about fundamentalist Christians, and the grandma's attempt to "save" Joshua becomes a realistically creepy element. She gets her reward. This is an indictment of insensitive parents, but its picture of a wunderkind demonizes the type.<br /><br />'Vitus' is a softer world, but this boy is suffering too. In a way his burly dad Leo (Urs Jucker), who creates hearing aids and becomes CEO of a company, is another version of the squash-playing yuppie represented by Sam Rockwell, but he seems more present. The problem is Vitus doesn't fit in in school and then his mom takes him from his childhood piano teacher, who he says he loves, to a famous lady who declares "a rational mind and a warm heart, those are what make a great pianist." "That's why I want to be a vet," Vitus answers, refusing to play for her or become her student. Eventually he contrives to stage an accident after which he seems to have lost his special talent and his high IQ. He precedes to carry out some exploits with his granddad that lead to the film's conclusion. This could be rather fun for a young viewer, though some American critics have found this charming story "simplistic" or "sappy." It does perhaps leave you a little flat because its feel-good finale is too fanciful. 'Joshua' is a film that's riveting and disturbing: its narrow horror focus makes for a concentrated effect. But it's much more fun to watch ''Vitus, which brings up the same issues--about how it's tough to be exceptional--without demonizing brilliance. Teo Gheorghiu may be a little but nerdy, but he has a sensitive face and delivers his lines in ways that are sprightly and nuanced.