Dertig jaar nadat hij het culturele geweten heeft betreden met zijn baanbrekende optreden als Alex deLarge in A CLOCKWORK ORANGE, verschijnt Malcolm McDowell weer op het witte doek in deze ongegeneerd gewelddadige en emotioneel afstandelijke film over jaloezie onder gangsters en de noodzaak om de 'gangster nr. 1' te zijn. Als hij hoort dat zijn oude mentor, Freddie Mays (David Thewlis), uit de gevangenis is vrijgelaten, keert de Gangster (McDowell) terug naar het eind van de jaren zestig, toen hij een jonge, naamloze man (Paul Bettany) was die in de swingende jaren zestig alleen maar rondhing. Hij infiltreert in de gangsterkringen van Mays, wint zijn vertrouwen, wordt een meedogenloze gangster... maar vanaf het begin is er iets mis met hem, iets wat Mays niet kan zien. De jongere gangster heeft een ernstige persoonlijkheidsstoornis die hem begerig maakt naar alles wat Mays omringt. Net als Iago wil hij niet alleen net zo zijn als Mays, maar wil hij zich ook Mays' leven toe-eigenen, en dat geldt ook voor zijn toenmalige vriendin Karen (Saffron Burrows). Het loopt uit de hand als hij Karen probeert te versieren, die hem afwijst. De jonge gangster gaat als een dolle tekeer, probeert Mays in een hoek te drijven met een rivaliserend bendelid, vermoordt vervolgens Mays' rivaal op brute wijze en laat hem in de val lopen voor de moord die Mays in de gevangenis doet belanden. Dan duikt hij op als de belangrijkste gangster en laat zijn tot dan toe opgekropte geweld de vrije loop... dat wil zeggen, tot de cirkel rond is en alle drie de hoofdrolspelers weer bij elkaar zijn. De Gangster beseft dat Karen en Mays nog steeds van elkaar houden en dat zijn onbegrijpelijke jaloezie op hen nog geen deuk in hun liefde heeft geslagen, en als Mays als de meer menselijke persoon naar voren komt, zinkt McDowell weg in zijn eigen zelfhaat. GANGSTER Nr. 1 is een interessante film die de tijd neemt om zijn publiek te bereiken. Hij gaat niet over geweld, maar over zelfhaat, en over wat er gebeurt als de hoofdpersoon een zwart gat is. Zowel Bettany als McDowell, die naamloos blijft, benadrukt de leegte van deze man: hij is, ondanks zijn positie, een niemendal en heeft geen toekomst. Mays en Karen daarentegen, die levend zijn verzwolgen door de onderbuik van Londen, zijn overlevenden die boven de moordzuchtige woede van de Gangster uitstijgen. De regisseur, Paul McGuigan, heeft een scherp oog voor een gestileerde weergave van zo'n gewelddadig verhaal met flitsende montage en een paar wrede gezichtspunten bij het verbeelden van een moordreeks die op een verkrachting lijkt en beschrijft hoe krankzinnig die gangster is. Niet voor de teergevoeligen onder ons, maar een geweldige film om te zien en van te genieten.
Thirty years after entering the cultural conscience with the his groundbreaking performance as Alex deLarge in A CLOCKWORK ORANGE, Malcolm McDowell returns to the screen in this unabashedly violent and emotionally detached film about envy amongst gangsters and the need to be the "gangster no. 1". On learning that his old mentor, Freddie Mays (David Thewlis), has been released from jail, The Gangster (McDowell), now a kingpin among fellow gangsters, moves back to the late sixties when he was a young nameless man (Paul Bettany) just hanging around in the swinging sixties. He infiltrates himself into Mays' circle of gangsters, wins his trust, becomes a ferocious gangster... but there is something wrong with him from the get-go, something Mays is unable to see. The younger gangster has a serious personality imbalance that renders him covetous of everything surrounding Mays. Like Iago, he wants not only to be like Mays, but appropriate himself with Mays' life and this includes his then-girlfriend Karen (Saffron Burrows). Things reach a head when he hits on Karen who rejects him. The young gangster goes on a rampage, pitting Mays with a rival gang member, then brutally murdering Mays' rival and framing him for the murder which sends Mays to jail. He then emerges as the main gangster and lets loose on his up to then pent-up violence... that is, until the story reaches full circle and all three main characters are reunited. The Gangster realizes that Karen and Mays still love each other and his incomprehensible envy towards them has not caused a dent in their affections, and when Mays emerges as the more human person, McDowell sinks in his own self-hatred. An interesting film that takes its time to reach its audience, GANGSTER NO. 1 is a study not in violence but in self-loathing and what happens when the main character is a black hole. Both Bettany and McDowell, in remaining nameless, magnify this man's emptiness -- he, despite his position, is a nobody and has no future. Mays and Karen, on the other hand, having been swallowed alive by London's underbelly, become survivors who are above and beyond The Gangster's murderous rage. The director, Paul McGuigan, has a sharp eye for a stylized telling of such a violent story with flashy editing and some brutal points of view in depicting a murder sequence that resembles a rape and describes just how insane this gangster is. Not for the squeamish at times but a great film to view and enjoy.