Ik was nog maar een jongen van tien toen ik in 1973 de BBC-productie van 'Jane Eyre' voor het eerst zag. Michael Jayston en vooral Sorcha Cusack maakten een onuitwisbare indruk op me. Om haar na al die jaren weer te kunnen zien als Jane is... een waar genoegen!<br />Om te erkennen hoe goed beide acteurs hun respectievelijke personages uit het fraaie script van Robin Chapman en onder de bekwame leiding van Joan Craft hebben geportretteerd, wil ik u hier de volgende passages uit Charlotte Brontës onsterfelijke roman herinneren: uit hoofdstuk XIV (Jane over Rochester): '(...) hij stond op uit zijn stoel...'; en uit hoofdstuk XXVII (Rochester tot/over Jane): '(...) u ging de kamer binnen...' In deze twee passages van haar roman gaf Charlotte Brontë alle lezers een kristalheldere synthese van de manier waarop ze zich Jane Eyre en Edward Rochester had voorgesteld, en dat is precies waar wij in de BBC-productie van 'Jane Eyre' uit 1973 met het grote voorrecht van mogen genieten.<br />Geloof me, in geen enkele andere productie zul je deze personages zo trouw aan de roman en zo volmaakt op het scherm aantreffen als in deze! Michael Jayston is een groot, werkelijk groot Rochester; Sorcha Cusack, met dat mooie ronde gezicht, die prachtige ogen en die fluwelen stem, is een Jane uit de andere wereld; en de band tussen hen is oprechte empathie <0xE2><0x80><0x93> net zoals de band tussen hun respectievelijke personages. De vertolking van de bijrollen is min of meer hetzelfde. De vertolkingen van Isabelle Rosin als Adèle, van Megs Jenkins als mevrouw Fairfax, van Stephanie Beecham als Blanche Ingram en van Geoffrey Whitehead als St. John Rivers zijn allemaal heel goed en komen aardig in de buurt van wat we in 'Jane Eyre' kunnen lezen.<br />Het echte merg van de roman van Charlotte Brontë: dat is wat je hieruit kunt halen, uit de BBC-productie van 'Jane Eyre' uit 1973. Hier ontbreekt niets van echt belang, en vooral God niet. De laatste woorden die Sorcha Cusack uit het laatste hoofdstuk van het boek (dat helaas in alle andere tv- en filmversies ontbreekt) citeert, vormen een soort samenvatting van Charlotte Brontës geloof in God: nadat ze zowel Jane als Rochester door hun beproevingen heen heeft geholpen, zegent God haar ten zeerste en veroordeelt Hem met genade; dus is er reden om in God te geloven.<br />Net als het boek is deze tv-productie een verhaal dat vanuit Janes eigen gezichtspunt wordt verteld: het is een 'flits'. Het gebruik van de 'innerlijke stem' van Jane om het verhaal te vertellen. Het is hier even effectief als het in de Geschiedenis van het Engelse Theater oud is: het doet denken aan William Shakespeare, die zijn personages zich naar het publiek liet wenden om hun intieme gedachten uit te spreken.<br />Drama en humor, spanning en verrassing zijn allemaal perfect in evenwicht in deze BBC-productie van 'Jane Eyre'. Wat de humor betreft, ik wil niet onbeschoft zijn tegen de recensenten die elders kritiek hebben geleverd op het optreden van Sorcha Cusack, maar ik ben bang dat ze de Britse humor gewoon niet begrijpen <0xE2><0x80><0x93> vooral het 'understatement', dat in bijna elke regel van veel van de intieme dialogen tussen Jane en Rochester voorkomt (in de roman en in deze productie). Het moet worden opgemerkt dat dit noch een 'romantische' noch een 'gothische' productie van Charlotte Brontës roman is. Ik ben er zelfs niet zeker van of 'Jane Eyre' een echte romantische of een echte gothische roman is. Voor zover ik me kan herinneren, was het Jorge Luis Borges die stelde dat het kan worden beschouwd als een van de voorlopers van het zogenaamde 'Magisch Realisme' in de literatuur. Sterker nog, tussen 'Romantiek', 'Gothicisme' en 'Magisch Realisme' vind ik 'Jane Eyre' veel dichter bij het laatste...<br />In mijn ogen verdient de BBC-productie van 'Jane Eyre' in 1973 op een schaal van 1 tot 10 een 9,9. Ik zou er een 10 voor krijgen als dat zo was (en zo hoort het ook! Minstens vijftien afleveringen; maar omdat het een 'laag budget'-productie was, zijn het er maar vijf <0xE2><0x80><0x93> en daarom moest de 'gipsachtige scène' zo worden ingekort dat het alleen nog maar een hilarische scène werd, en moest het personage van Rosamond Oliver er gewoon uit worden gegooid.<br />Niettemin is het de beste van alle schermversies die er van 'Jane Eyre' zijn: de meest getrouwe van de roman, voortreffelijk strak en beheerst, heel goed in elkaar gezet, met eersteklas optredens en Elgars Inleiding en allegro voor snaren, Opus 47 (1904-05) als de muzikale achtergrond.<br />Kortom, het is een subliem stuk Kunst. Mis het niet!
I was just a lad of ten when I saw this 1973 BBC production of "Jane Eyre" for the first time. Michael Jayston and, above all, Sorcha Cusack made an everlasting impression on me. After all these years, to be able to see her again as Jane is... all joy! <br /><br />To acknowledge how well both these actors did portray their respective characters from Robin Chapman's fine script and under Joan Craft's competent direction, allow to remind you here the following excerpts from Charlotte Brontë's immortal novel: - from chapter XIV (Jane about Rochester): "(...) he rose from his chair (...)"; - and from chapter XXVII (Rochester to/about Jane): "(...) You entered the room (...)" In these two passages of her novel, Charlotte Brontë gave to all readers a crystal-clear synthesis of how she imagined Jane Eyre and Edward Rochester; and it is exactly this we have the exquisite privilege to contemplate in the 1973 BBC production of "Jane Eyre". <br /><br />Please, believe me: in no other production you will find these characters portrayed so faithfully to the novel and so perfectly on screen as in this one! Michael Jayston is a great, truly great Rochester; Sorcha Cusack, with that beautiful round face, those lovely eyes and that velvet voice, is a Jane from the other world; and the connection between them is genuine empathy - just like the connection there is between their respective characters. <br /><br />The portrayal of the secondary characters is made in much the same way. The performances of Isabelle Rosin as Adèle, of Megs Jenkins as Mrs. Fairfax, of Stephanie Beecham as Blanche Ingram, and of Geoffrey Whitehead as St. John Rivers, are all very good and quite close to what can we read in "Jane Eyre".<br /><br />The real marrow of Charlotte Brontë's novel: this is what one can get from this, the 1973 BBC production of "Jane Eyre". Nothing of real importance is missing here - above all, God. The final lines said by Sorcha Cusack, taken out of the last chapter of novel (sadly missing in all the other TV and movie versions), are a sort of resume of Charlotte Brontë's faith in God: after helping both Jane and Rochester going through their ordeals, God blesses her supremely and judges him with mercy; so, there is reason to believe in God. <br /><br />Just like the novel, this TV production is a story told by Jane's own point of view: it's a "flash-back". The use of narration through Jane's "inner-voice" is as effective here as it is old in the History of English Theatre: it harks back to William Shakespeare, who used to make his characters turn to the audiences and speak out their intimate thoughts. <br /><br />Drama and humor, suspense and surprise are all very finely balanced in this BBC production of "Jane Eyre". As for the humor, I don't mean to be rude to those reviewers whom have written elsewhere criticizing Sorcha Cusack's performance, but I'm afraid they simply don't grasp British humor - particularly, the "understatement", which is present in almost every line of many of the intimate dialogs between Jane and Rochester (both in the novel and in this production).<br /><br />It should be noted that this is neither a "romantic" nor a "Gothic" production of Charlotte Brontë's novel. In fact, I'm not even sure that "Jane Eyre" is a true romantic or a true Gothic novel. As far as I remember, it was Jorge Luis Borges who stated that it could be classified as one of the predecessors of the so-called "Magic Realism" in Literature. Indeed, between "Romanticism", "Gothicism" and "Magic Realism", I personally find "Jane Eyre" much closer to the latter...<br /><br />To my mind, in a scale of 1 to 10, the 1973 BBC production of "Jane Eyre" deserves 9.9. It would get a clear 10 out of me if it had (as it should!) at least fifteen episodes; but, since it was a "low budget" production, it has only five - and, because of that, the "gipsy scene" had to be pruned up to the point of becoming just a hilarious scene, and the character of Rosamond Oliver had to be simply tossed off.<br /><br />Nevertheless, it is the best of all screen versions there are of "Jane Eyre": the most faithful to novel, superbly tight and paced, very well put up together, with first class performances and Elgar's Introduction and Allegro for strings, Opus 47 (1904-05), as the musical background.<br /><br />In short, it is a sublime piece of Art. Don't miss it!...