Kurosawa's eerste meesterwerk; misschien wel zijn eerste. _Stray Dog_ trekt onmiddellijk je aandacht, met de fantastische, bizarre close-ups van de schurftige hond die achter de openingstitels staat te hijgen. Na de aftiteling geeft de regisseur een clinic over de kunst van het monteren, waarbij hij snel non-lineair snijdt, zodat het verhaal meteen ter zake komt: een beschaamde jonge agent (een onmogelijk jonge Toshiro Mifune) die aan zijn baas uitlegt dat hij zijn wapen is kwijtgeraakt; dan een sprong terug naar eerder op de dag tijdens de schietoefening; dan een snelle montage naar een scène in een volle stadsbus waarin de colt wordt gestolen. Kurosawa, die duidelijk ongeduldig is met de presentatie, laat zijn redacteur het snijmes met meedogenloze precisie hanteren. Pas nadat de premisse is vastgesteld, vertraagt de film.<br />Inderdaad, _Stray Dog_ heeft de neiging om in de twee uur die daarop volgen te meanderen. Er is een beroemde scène van 8 minuten waarin Mifune, undercover op zoek naar zijn pistool, door de puinhopen (menselijk en anderszins) van een zwarte onderwereld in het gebombardeerde Tokio van na de oorlog dwaalt. Deze 8 minuten bevatten geen enkele verhandeling, maar wel een verbluffende op locatie gemaakte montage van die Honda van de 2de eenheid (die later _Godzilla_ regisseerde) die onbeschaamd overgaat in vernietigend sociaal commentaar, en dit is uiteindelijk veel interessanter dan het verstoppertje spelen over het gestolen pistool van een beginnend rechercheur. Met zijn stilistische en thematische schulden aan oude Eisenstein-films en aan de toenmalige trends in de Italiaanse filmwereld, ontwikkelt Kurosawa zijn eigen polemiek over het Japan van na de oorlog die historici zal fascineren. Degenen onder ons in het Westen die een eigen mening hebben over hoe het er in Japan aan toe gaat (het stereotiepe beeld is dat het een welvarend land is dat wordt bevolkt door welvarende mensen) zullen geschokt zijn door de smerige omstandigheden en de verdorvenheid die in deze film worden getoond. Het is een land in een tijd en een plaats waar vrouwen pistolen stelen voor criminelen om rijstrantsoenkaarten mee te scoren.<br />De film gaat uiteindelijk over hoe iemand onder dergelijke omstandigheden een gevoel van moraliteit in stand houdt. Mifunes agent verschilt per slot van rekening niet veel van de psychopaat die hij achtervolgt: allebei zijn het veteranen van achter in de twintig die op totaal verschillende paden terecht zijn gekomen, die plotseling bij elkaar zijn gekomen. Een recensent hieronder klaagde over Kurosawa's 'fatsoenlijke humanisme' (hoe kan humanisme 'fatsoenlijk' zijn?), maar ik noem het liever een heldhaftig humanisme. Mifune is een eerzame jongeman die ervoor kiest om een held te zijn: het zou tenslotte gemakkelijker zijn geweest om uit het korps te stappen nadat hij de schande had moeten ondergaan dat zijn wapen was gestolen, en het zou zeker gemakkelijker zijn geweest om als zijn tegenstander Yusa over de zwarte markt te zwerven en in het algemeen aan psychopathie ten prooi te vallen. Kurosawa stelt dat als een mens (of een natie) het juiste pad kiest, verlossing kan worden gevonden. Niet voor de laatste keer: Kurosawa maakt heldhaftigheid en eenvoudig fatsoen opwindend om naar te kijken.<br />Al met al is _Stray Dog_ een mijlpaal voor Kurosawa en de cinema in het algemeen. Het staat trots naast zijn meer beroemde prestaties in het decennium daarna.
Early Kurosawa masterpiece; arguably, his first. *Stray Dog* grabs your attention immediately, with the superbly weird close-ups of the mangy dog panting behind the opening credits. Following the credits, the director delivers a clinic on the art of montage, utilizing quick nonlinear cutting that makes the narrative get straight to the point: ashamed rookie cop (an impossibly young Toshiro Mifune) explaining to his boss that he lost his gun; then a jump back to earlier in the day during target practice; then a quick cut to a scene on a crowded city bus in which the Colt gets lifted. Properly impatient with exposition, Kurosawa has his editor wield the cutting knife with ruthless precision. Only after the premise is established does the movie slow down.<br /><br />Indeed, *Stray Dog* tends to meander during the next two hours. There's a famous 8-minute sequence in which Mifune, going undercover in search of his gun, wanders through the detritus (human and otherwise) of a black-market underworld in bombed-out post-War Tokyo. These 8 minutes contain zero exposition, containing instead some stunning on-location montage from 2nd-unit guy Honda (who directed *Godzilla* later) that unabashedly turns into scathing social commentary, and this, in the final analysis, is far more interesting than the catch-as-catch-can plot about a rookie detective's stolen gun. Owing stylistic and thematic debts to old Eisenstein pictures as well as then-current trends in Italian cinema, Kurosawa fashions his own polemic about post-War Japan that can't help but fascinate historians. Those of us in the West who have our own perceptions about what Japan is like (the stereotype is that it's a spiffy country inhabited by spiffy people) will be shocked at the filthy conditions and depravity glimpsed at in this footage. It's a land in a time and a place where women steal pistols for criminals in order to score rice-ration cards.<br /><br />The movie is ultimately about how a person maintains a sense of morality in such conditions. Mifune's cop is, after all, not too different from the psychopath whom he pursues: both are veterans in their late twenties who ended up on entirely different paths which have suddenly converged. One reviewer below complained about Kurosawa's "facile humanism" (how can humanism be "facile"?), but I rather call it a heroic humanism. Mifune is an honorable young man who chooses to be a hero: after all, it would've been easier to quit the force after enduring the shame of getting his gun stolen, and it certainly would've been easier to roam the black-markets like his antagonist Yusa and generally cave in to psychopathy. Kurosawa is suggesting that if a man (or a nation) chooses the right path, redemption can be found. Not for the last time, Kurosawa makes heroism and simple decency thrilling to watch.<br /><br />All in all, *Stray Dog* is a landmark achievement for Kurosawa and for cinema in general. It stands proudly beside his more famous achievements in the decade that followed. 8 stars out of 10.