Gangsters zijn kwaadaardige, moordlustige schurken, wier macht gebaseerd is op uniformiteit, militaire macht, het te grazen nemen van de zwakken en minachting voor de democratie. nazi's waren kwaadaardige, moordlustige schurken, wier macht gebaseerd was op uniformiteit, militaire macht, het te grazen nemen van de zwakken en minachting voor de democratie. Ergo, gangsters zijn fascisten, en, dubbel ergo, films die gangsters zonder kwispelende vinger afbeelden, zijn ook fascistisch. Dit is het niveau van een kritisch debat in het Verenigd Koninkrijk op dit moment, dat de recente golf van Britse gangsterfilms in de nasleep van LOCK STOCK AND TWO ROOKING BARRELS heeft begroet. Een verkeerd ingelichte journalist in een groot dagblad insinueerde zelfs een verband tussen deze beweging en de recente, gewelddadige misdaad in Londen. Het probleem met deze films is esthetisch, niet ethisch, en het soort onwetende kritiek dat ze hebben opgeleverd, onthult een blijvende burgerlijke minachting voor een genre dat in de loop der decennia oneindig gevarieerd, subtiel en aanpasbaar is gebleken, maar, het belangrijkste, met een ontzagwekkend krachtige iconografie, die in staat is ideeën over de samenleving en het individu, modernisering, kapitalisme, afwijkende meningen, film, mannelijkheid, geweld, het lichaam, rollenspel, psychologie, sociologie, metafysica te onderzoeken. Kan een genre dat door zo'n verscheidenheid aan regisseurs als Feuillade, Von Sternberg, Hawks, Lang, Lewis, Melville, Godard, Suzuki, Coppola, Scorcese, Kitano en nog vele anderen is omarmd en getransformeerd als verwaarloosbaar worden beschouwd? Het probleem met deze nieuwe films is, zoals ik al zei, niet dat ze overmatig gewelddadig of sensationeel zijn, maar dat ze onbeholpen zijn gemaakt, afgezaagd, opportunistisch, en dat de makers weinig kennis van, of liefde voor, het genre waaraan ze werken tonen.<br />Het is jammer voor GANGSTER Nr. 1 dat hij in deze cyclus verzeild is geraakt, want het is een heel goede film, die misschien alleen faalt in overdrijving, en daar hebben we niet vaak over te klagen. Ironisch genoeg is het dichtstbijzijnde model van de film niet zijn zielige collega's, of zelfs archetypische klassieken als GET CARTER, maar een Amerikaanse film, Soderbergh's THE LIMEY. Het feit dat ze niet-Engels zijn (MacGuigan is Iers) stelt hen in staat gemakkelijker door de valse nostalgie heen te breken dan inlandse filmmakers, maar hun ontmanteling van de gangstermythologie is bijna Melville-achtig (eg LE DOULOS).<br />Er is hier dezelfde soepelheid als in LIMEY, hetzelfde gevoel dat het verleden het heden in een wurggreep houdt, hetzelfde ongeduld met de grenzen van het genre, met de onmogelijkheid van een gezin, met het verstikken van de mensheid door barbaarse codes en idealen. MacGuigan gaat nog een stap verder dan Soderbergh <0xE2><0x80><0x93> beide regisseurs leggen de nadruk op het spelen van rollen, het spelen van iconen uit de jaren zestig die het al doende lijken te verzinnen, die lachen, accenten en kleding uitproberen, maar terwijl Terence Stamp een soort gratie bereikt, wordt Malcolm MacDowall volslagen krankzinnig. In de eerste tien minuten zijn er drie aanwijzingen die ons vertellen waar de film heen gaat in zijn weigering om te glamorisen, te mythologiseren. Ten eerste is er de soundtrack, die niet de pompende macho nostalgische muziek is waar de LOCK STOCK-wannabe's zo dol op zijn, maar Sacha Distel <0xE2><0x80><0x93> met hartverscheurende oprechtheid gezongen door Neil Hannon, maar desondanks Sacha Distel. Ten tweede begint de film met een zakelijk diner van oude gangsters die over de oude tijd zitten te razen, MacDowell luider dan de meesten. Als de luchthartige montage ons dat niet heeft verteld, dan suggereert de lichtzinnige spot van MacDowell als hij weggaat om zijn blaas te legen dat we dat wel zouden moeten doen.' In de derde scène, met het champagneglas naast zijn voeten, merken we dat zijn doel niet helemaal is wat het was, en de titel krijgt een nogal andere, minder iconische betekenis.<br />Het is deze man die het verhaal vertelt, en het wordt al snel duidelijk dat hij een raaskallende gek is, en dus even betrouwbaar als Humbert of M. Dit heeft twee effecten <0xE2><0x80><0x93> elke scène raakt geïnfecteerd door zijn gekte, wordt in termen van kleur en compositie versterkt door de manier waarop hij de wereld ziet, die verrekte instabiel en schizofreen is, afwisselend komisch en afschuwelijk gewelddadig, met bepaalde markers die in een soort droomlus terugkeren.<br />Ten tweede moeten we voorbij zijn woorden kijken om de waarheid van elke scène te vinden, de kijker dwingend om voor detective te spelen. Dit neemt de macht van MacDowell weg, wat passend is in een film over dubbelspel, over hoe de ene man de identiteit van de andere steelt (vandaar de voorgrond van spiegels, weerspiegelingen en de middelen die mensen definiëren), om die vervolgens te verliezen. <br />MacDowell wordt nooit bij naam genoemd (zijn personage wordt gespeeld door twee acteurs, de anderen door één acteur) en wordt niet meer dan een code, zij het met een zeer reële, angstaanjagende kracht, terwijl Frankie in wezen zichzelf blijft, zijn imago slechts een vertoon van kracht, nooit zijn hele zelf. De stijl versterkt dit en weerspiegelt misschien MacGuigans achtergrond in de reclamewereld, maar noch Scott noch Parker heeft hun stijl in karakter ooit met zoveel effect geworteld, en de fragmentatie, verscherping en vervorming van beelden kunnen twee betekenissen hebben <0xE2><0x80><0x93> ze onthullen een chaotische wereld die MacDowell, met al zijn wilskracht en in zijn voice-over, heeft weten te verenigen door de kracht van zijn identiteit en zijn stem; of ze zijn een teken van instorting. De buitengewone slotscène onthult welke.<br />Er zijn klachten geweest over het buitensporige geweld van deze film, maar deze scènes hebben een hallucinerende, ritualistische kwaliteit die gepast is voor een uiterst gedisciplineerde gek. GANGSTERs abstractie <0xE2><0x80><0x93> dat het onderwerp eerder de mythologie van gangsters is dan één bepaalde hoofdpersoon op zich <0xE2><0x80><0x93> betekent niet dat het de sociale grondbeginselen vermijdt <0xE2><0x80><0x93> de levendige herschepping van het Londen van de jaren zestig maakt de onverklaarbare, onverklaarbare verschijning van dit fenomeen des te alarmerender.
Gangsters are vicious, murderous thugs, whose power is based on uniform, military might, a preying on the weak and a contempt for democracy. Nazis were vicious, murderous thugs whose power was based on uniform, military might, a preying on the weak and a contempt for democracy. Ergo, gangsters are fascists, and, double ergo, films which portray gangsters without a wagging finger are also fascist. This is the level of critical debate in the UK at the moment, that has greeted the recent slew of British gangster films in the wake of LOCK STOCK AND TWO SMOKING BARRELS. One misinformed hack in a major broadsheet even insinuated a link between this movement and recent, violent London crime.<br /><br />The problem with these films is an aesthetic, not an ethical one, and the type of ignorant criticism they have drawn reveals a lingering bourgeois contempt for a genre that has proved over the decades to be infinitely varied, subtle, adaptable, but, most importantly, through an awesomely powerful iconography, capable of exploring ideas about society and the individual, modernisation, capitalism, dissent, cinema, masculinity, violence, the body, role-play, psychology, sociology, metaphysics. Can a genre embraced and remodelled by directors as diverse as Feuillade, Von Sternberg, Hawks, Lang, Lewis, Melville, Godard, Suzuki, Coppola, Scorcese, Kitano, among many others be considered negligible? The problem with these new films, as I say, is not that they are overly violent or glamorise crime, but that they are ineptly made, hackneyed, opportunistic, with their makers revealing little knowledge of, or love for, the genre in which they're working.<br /><br />It's a pity for GANGSTER NO. 1 that it got caught up in this cycle, because it is a very good film, that maybe fails only in overambition, and that's not something we get to complain about very often. Ironically, the film's nearest model is not its sorry peers, or even archetypal classics like GET CARTER, but an American film, Soderbergh's THE LIMEY. Maybe these directors' non-Englishness (MacGuigan is Irish) allows them to cut through the phoney nostalgia more easily than native filmmakers, but their dismantling of gangster mythology is almost Melvillean (eg LE DOULOS).<br /><br />There is the same fluidity here as in LIMEY, the same sense of the past's stranglehold on the present, the same impatience with genre's limits, with the impossibility of family, with the stifling of humanity by barbaric codes and ideals. MacGuigan goes one further than Soderbergh - both directors emphasis role-playing, casting iconic 60s stars who seem to be making it up as they go along, having a laugh, trying on accents and clothes, but while Terence Stamp achieves some kind of grace, Malcolm MacDowall goes very uncoolly mad.<br /><br />There are three pointers in the first ten minutes that tell us where the film is going in its refusal to glamorise, to mythologise. First is the soundtrack, which is not the pumping macho nostalgic music beloved of the LOCK STOCK wannabes, but Sacha Distel - sung with heartbreaking sincerity by Neil Hannon, but Sacha Distel none the less. Secondly, the film opens at a business-like dinner of old gangsters blustering about the old times, MacDowell louder than most. If the flippant editing didn't tell us, the bathetic mocking of MacDowell when he leaves to relieve himself suggests that we shouldn't take everything he says too faithfully (or, in his straight-to-camera gesture, that he knows a lot more, eg about these 'friends', than he's letting on - is he a godlike creator?). In the third scene, champagne glass beside his feet, we notice his aim isn't quite what it was, and the title takes on rather a different, less iconic meaning.<br /><br />It is this man who tells the story, and it quickly becomes clear that he is a raving lunatic, and thus as reliable as Humbert or M. This has two effects - every scene becomes infected by his madness, is heightened, in terms of colour and composition, by the way he sees the world, which is hightly unstable and schizophrenic, alternately jokey and horribly violent, with certain markers recurring in a kind of dream loop.<br /><br />Secondly, we must look beyond his words to find the truth of each scene, forcing the viewer to play detective. This takes the power away from MacDowell, which is appropriate in a film about doubles, about hoow one man steals another man's identity (hence the foregrounding of mirrors, reflections, as well as the commodities that define people), only to lose his own.<br /><br />MacDowell is never known by a name (his character is played by two actors, the others by one), and becomes a mere cipher, though with very real, frightening power, while Frankie remains essentially himself, his image a mere show of strength, never his whole self. The style reinforces this, and perhaps reflects MacGuigan's background in advertising, but neither Scott nor Parker ever rooted their style in character to such effect, and the fragmentation, heightening and distortion of imagery could have two meanings - they reveal a chaotic world which MacDowell, with all his will, and figured in his voiceover, has managed to unify through the power of his identity and voice; or they are a sign of breakdown. The extraordinary coda reveals which.<br /><br />There have been complaints about the excessive violence of this film, but these scenes have a hallucinatory, ritualistic quality appropriate to a highly disciplined madman. GANGSTER's abstraction - that it's subject is gangster mythology rather than one particular protagonist per se, does not mean that it avoids social grounding - the vivid recreation of 60s London, only makes the unaccountable, inexplicable appearance of this phenomenon all the more alarming.