'Waarom willen de Engelsen aan zee wonen?'<br />'Laatste toevlucht...? (stilte) Het is nooit zo goed als ze denken...'<br />Zag deze laatste avond in de plaatselijke kunstbioscoop in Newcastle. En wat een schitterende Britse kunstfilm is dit: ex-Time Out-filmrecensent Christopher Petit, aangespoord door de twee invloeden van de roadfilms van Wim Wenders (medeproducent) en de beginnende post-punkscene. Er zijn scènes, glinsteringen en groeven die pas later tot de geest doordringen; het geheel staat als een briljant geordende en aanhoudende esthetische weerspiegeling van verval en vertwijfeling. Het Groot-Brittannië van 1979 is vaak bekoorlijk en dodelijk tegelijk; grote symbolische torenflats op de weg uit Londen, het troosteloze platteland naar het westen... zoveel dat je het gevoel zou kunnen hebben dat je er een uitgebreide, rusteloze, mijmerende annotatie van Iain Sinclair of Paul Morley aan zou kunnen ontlenen.<br />Deze film gaat inderdaad over meer dan 'plot', hoewel hij op het pad ligt van een man die wordt getoond in zijn typische, elliptische leven in Londen, waar hij een ingekapselde dj lijkt te zijn voor een of ander obscuur station. Zijn'show' wordt schokkend getoond in een industriële werkomgeving; waarschijnlijk voor degenen die niet kunnen horen <0xE2><0x80><0x93> is dit gebruik van muziek misschien niet zo ver verwijderd van de choquerende Alan Price in 'O Lucky Man!'? Na een tijdje begint hij een autorit naar Bristol, op zoek naar 'antwoorden' over de onverklaarde dood van zijn broer, die mogelijk, maar nooit definitief, verband houdt met een pornografische filmbende <0xE2><0x80><0x93> gemeld in radio-nieuwsbulletins <0xE2><0x80><0x93> in het westen van het land. Ik zou weinig punten kunnen verknallen die belangrijk lijken, hoewel ze je wel raken, vooral in de zin dat verwachte verklaring of vruchteloze pogingen af en toe in het verschiet lijken te liggen. Maar het spookbeeld blijft dat we de dingen zelf moeten uitpuzzelen, wat heel goed een zinloze taak zou kunnen zijn als je in de gebruikelijke, laterale patronen denkt... De hoofdrolspeler levert een prachtig minimale prestatie, zoals dat het beste is bij dit soort projecten; een gezicht dat slechts een bepaalde hoeveelheid beweegt, en wanneer dat nodig is; en vooral een gezicht dat zichzelf blootgeeft als het lege canvasmasker dat alleen wij kunnen kiezen of anderszins kunnen voelen om de emoties door te laten. Hij is een gids, maar terecht niet iemand met wie we ons gemakkelijk kunnen identificeren; hoewel ik dat soms wel kan. Het landschap, de lyrisch stille, zacht bewegende camera, de spookachtige, 'ontmenselijkte' popsongs van Bowie, Lovich, Kraftwerk; die verschijnselen brengen onze reacties naar boven... Of liever gezegd, het cumulatieve effect doet dat. Die wordt misschien alleen onderbroken door het onnodige intermezzo met Sting, waarin de man met veel zelfvoldaanheid wordt geportretteerd, zelfs toen al en in deze film. Dat is jammer, want de film volgt vrij snel na het trage jukebox-tafereel, waarbij de camera gedurende de hele duur van een Wreckless Eric-nummer op de jukebox door de pub zwenkt. Er gebeurt zo weinig dat alleen al de handeling van één figuur die opstaat en het etablissement verlaat onaannemelijk ontroerende dimensies krijgt.<br /><0x3E> Ik was toch zeker niet de enige die onmogelijk ontroerd werd door de plotselinge overgang naar een spookachtig droefgeestige pastorale scène? Deze vrij korte opname is belicht en magistraal ingelijst, in contrast met de vorige Beckett-achtige Zelfmoordkomedie op de kliftop, met Kraftwerk' 'Ohm Sweet Ohm' spiraalt omhoog naar hoogten van kitscherige melancholische kitsch. Deze film wijst op een benadering die jammer genoeg in het Britse filmen niet breder werd toegepast; het kost tijd om precies nergens te komen, en toch overal, in vergelijking met zoveel dingen die wij 'films' noemen.
"Why do the English want to live by the sea?" <br /><br />"Last resort...? (silence) It's never as good as they think it will be..." <br /><br />Saw this last evening at the local arts cinema in Newcastle. And what a magnificent British art film this is; ex-Time Out film critic Christopher Petit, spurred by the twin influences of the road movies of Wim Wenders (co-producer) and the incipient post-punk scene. There are scenes, glimmers and furrows which sometimes only later come through to haunt the mind; the whole stands as a brilliantly paced and sustained aesthetic reflection of decay and despondency. The Britain of 1979 is often simultaneously beguiling and deadening; great symbolic tower-blocks on the way out of London, desolate countryside heading west... so much that you feel could give root to extensive, restlessly ruminative Iain Sinclair or Paul Morley annotation. <br /><br />This film is indeed about more than 'plot', though it hangs on the path of a man who is shown going about his typical, elliptical life in London, where he seems to be a holed-up DJ for some obscure station. His 'show' is jarringly shown playing in an industrial work setting; presumably to those who cannot hear - is this use of music perhaps not so far from the choric Alan Price in "O Lucky Man!"? After a time, he begins a car journey to Bristol in search of 'answers' regarding the unexplained death of his brother; which is possibly, though never definitively, linked with a pornographic movie racket - reported in radio news bulletins - in the West Country. I could make few spoilers that would seem significant, though points do jab out at you; particularly in the sense that expected explanation or fruition occasionally seem on the cards. But, hauntingly, we are left to puzzle things out ourselves; which may well be a pointless task if one is to think in usual, lateral patterns...<br /><br />The main actor does a wonderfully minimal job, as is best with this sort of project; a face that moves only a certain amount, and when needed; above all, a face that reveals itself as the blank canvas mask that we alone can choose or otherwise to feel the emotions through. He is a guide, but rightfully not one we are encouraged to easily identify with; though at times, I certainly can. The landscape, the lyrically still, gently moving camera, the haunting, 'dehumanized' pop strains of Bowie, Lovich, Kraftwerk; these phenomena bring out our responses... Or rather the cumulative effect does. It is only perhaps broken by the unnecessary interlude with Sting, which shows the man with a good deal of smugness, even back then and within this film. This is unfortunate considering it follows relatively soon after the slow jukebox tableau, the camera tapering around the pub for the whole duration of a Wreckless Eric song on the jukebox. So little happens that the mere act of one figure hitherto seated getting up and leaving the establishment takes on implausibly moving dimensions.<br /><br />Surely it was not just me who was moved impossibly by the sudden move to a hauntingly wistful bucolic scene? This fairly brief shot is lit and framed magisterially, contrasting with the previous Beckettian Suicide-comedy on the cliff-top, with Kraftwerk's "Ohm Sweet Ohm" spiralling on to heights of tinpot-music box melancholia. This film marks out an approach that sadly was not taken up in British film-making more widely; it takes its time to get precisely nowhere, and yet everywhere, in comparison with so many things we call 'films'.