Petrified Forest (1936)<br />Als je zegt dat Leslie Howard perfect is, leg je uit waarom Petrified Forest soms een geweldige film is. Het is een film die meer gaat over daden in woorden dan over daden in daden, en van de drie beroemde hoofdrollen is de zijne de meest meeslepende. Howards ongedwongenheid, zijn strijd om betekenis zonder pompeus te worden, en zijn begrip voor de andere mensen van binnenuit zijn echt het vlees, en de aardappelen, van de film.<br />En het toneelstuk, dat hij het jaar daarvoor had geregisseerd. De film blijft een toneelstuk, voornamelijk gesitueerd in één kleurrijk (zwart-wit) wegrestaurant en waterpomp aan de rand van de woestijn. Voor een actiefilm praat hij soms te veel en mist hij wat je actie zou noemen. Maar dat komt omdat het geen actiefilm is, het is een geletterde verkenning van het eind van de grens. Dit wordt door iedereen geëvenaard, ook door Howard, die een losbandige en diepbedroefde einzelg<0xC3><0xA4>nger is met de toepasselijke naam Alan Squire, die aan de beschaving van Europa ontsnapt om het echte, het oude wilde westen te bereiken. En hij ontdekt dat het wilde westen niet echt meer bestaat en dat hij een man is die uit de pas loopt met de tijd.<br />Behalve dat heel even het verleden weer bovenkomt, namelijk als gangster, een echte 'desperado' in de vorm van Humphrey Bogart, die het einde van de geromantiseerde bandiet vertegenwoordigt. Bogart is een romantische boekenwurm, maar zijn personage, Duke Mantee (nog zo'n geweldige naam), is uit de toon gevallen. En Duke weet het net zo goed als Alan, maar hij laat het met veel gegrom en geweld blijken. Toch staan de twee mannen, in sommige opzichten elkaars tegenpolen, voor hetzelfde dilemma, en ze begrijpen het en erkennen het in elkaar.<br />De getuigen van deze ontmoeting van geesten en poëzie, zowel de mooie als de ruwe, zijn allemaal personages en karikaturen van verschillende aard: de oude man die zowel grappig als blind is voor de waarheid van wat er gebeurt, de rijke man die er zo boven staat dat hij niet de tijd kan nemen om bang te zijn, en zijn vrouw, die de romantiek van Alans gedichten ziet. De andere ster is natuurlijk Bette Davis, die nog vrij nieuw is in Hollywood (pas vijf jaar) maar die toch al een gevestigde naam heeft met bijna dertig films. Ze blinkt hier uit in een rol die alleen maar een soort eerlijke en smetteloze houding vereist die ze ook waarmaakt. Ze heeft dan misschien niet de ontroerende onschuld van bijvoorbeeld Olivia de Haviland, maar ze zorgt voor een veel waarschijnlijker vonk en pioniersgeest, die voor de jaren dertig weer in de kast zijn gezet.<br />Het jaar waarin de film werd uitgebracht, was het jaar van de Grote Depressie, toen Roosevelt herkozen wilde worden en het Amerikaanse Westen meer bekendstond om zijn ontberingen dan om enig gevoel van hoop. Nu, vier jaar na het einde van het verbod, zijn de echte gangsters uit de eerdere films van Warner Brothers (waaronder Bogart als schurk, samen met Davis, die kort te zien is in de grote pre-code 1932-film Three on a Match) grotendeels uit het echte leven verdwenen. Ook de boeven uit het westen, zoals Dillinger (het model voor Duke Mantee) en Ma Barker, en natuurlijk Bonnie en Clyde, waren in 1934 en 1935 allemaal dood.<br />Het stuk, dat in 1935 door Robert Sherwood, de winnaar van de Pulitzerprijs, was geschreven, was een tijdig succes voordat het werd bewerkt voor film, met Leslie Howard als producent voor Warner Brothers. Het resultaat was bijna voorbestemd voor succes, en hoewel de film nu voornamelijk bekendstaat als Bogart's Het is niet Bogart die de film domineert, maar Howard. En natuurlijk de tekst, het stuk zelf, dat soms gedateerd klinkt. Maar stel je de thema's van verlossing, liefde en ontsnapping voor, en je hoort iets krachtigs voor zijn tijd.
Petrified Forest (1936)<br /><br />To say that Leslie Howard is perfect is to explain why Petrified Forest is sometimes a great movie. It's a movie about performances in words more than deeds, and his, among the three famous leads, is the most leading. Howard's sense of ease, his struggle for meaning without getting pompous, and his understanding of the other people from the inside is truly the meat, and the potatoes, of the movie.<br /><br />And the play, which he starred in the previous year. The movie remains a play, set mostly in one colorful (black and white) roadside restaurant and water stop on the edge of the desert. For an action picture, it sometimes talks too much, and it lacks what you would call action. But that's because it isn't an action picture, it's a literate exploration of the end of the frontier. This is exemplified by everyone, including Howard as a footloose and heartbroken loner aptly named Alan Squire, escaping the culture of civilization in Europe for the real thing, the old wild west. And he discovers that the wild west doesn't really exist any more, and that he's a man out of step with the times.<br /><br />Except that for a brief moment, the past resurfaces, namely as a gangster, a true "desperado" in the form of Humphrey Bogart, representing the end of the romanticized outlaw. Like Howard's bookish romantic, Bogart's character, Duke Mantee (another great name), is out of step. And Duke knows it just as much as Alan, but his way of showing it is with grunts and violence. Still, the two men, opposites in some ways, are in the same dilemma, and they understand it, and acknowledge it in each other.<br /><br />The witnesses for this meeting of minds and of poetry, both fine and rough, are all characters and caricatures of various kinds--the old timer who is both funny and blind to the truth of what's happening, the rich man who is so above it all he can't take the time to be afraid, and his wife, who sees the romance of Alan's position, and who see how her own life is a tragedy. The other star, of course, is Bette Davis, still fairly new to Hollywood (just five years in) but nevertheless well established with almost thirty movies made. She shines here in a role that only demands a kind of honest and starry attitude that she nails. She might not have the more moving innocence of, say, Olivia de Haviland, she provides a more likely spark and frontier spirit, repackaged for the 1930s.<br /><br />The year of the movie's release was the depth of the Depression, with Roosevelt running for reelection and the American West known more for its hardship than any sense of hope. But it's now four years after the end of prohibition and the real gangsters of earlier Warner Brothers films (including Bogart as a thug, along with Davis, appearing briefly in the great pre-code 1932 film, Three on a Match) are mostly gone from real life. Likewise, the western villains like Dillinger (the model for Duke Mantee) and Ma Barker, and of course Bonnie and Clyde, were all dead by 1934 and 1935. <br /><br />So the play, written in 1935 by multiple-Pulitzer winner Robert Sherwood, was a timely success before being adapted for film, with Leslie Howard producing for Warner Brothers. The result was almost bound for success, and though the movie is known now mostly as Bogart's breakthrough movie (his earlier films had him typecast as a second-string villain), it is really not Bogart who dominates it, but Howard. And of course, the writing, the play itself, which sounds sometimes dated to our ears. But imagine the themes of redemption, and love, and escape (in all senses) and you can hear something powerful for its time.