De 20ste-eeuwse geschiedenis van Midden- en Zuid-Amerika kan worden samengevat in de film 'Romero'. Ik ga geen commentaar leveren op de vraag waarom dit deel van de wereld zo lang is geteisterd door geweld en onderdrukking; dat is aan de sociologen. Hoewel de zaken er in 2007 lang niet zo slecht voorstaan als ze waren, zijn er nog steeds volkomen wilde gebieden in Amerika (delen van Columbia zijn in anarchie vervallen, omdat rebellengroepen nog steeds een lange oorlog voeren). In Midden-Amerika zijn de wreedste en repressiefste burgeroorlogen en regimes geweest. Guatamala en El Salvador hebben een uitzonderlijk gruwelijk niveau van dood en verderf gekend. El Salvador, waar deze film over gaat, was in de greep van de zoveelste golf van burgerlijke ongeregeldheden, waarbij de grote en zeer arme onderklasse het moest opnemen tegen het kleine aantal bevoorrechte bovenklassen, met voorspelbare gevolgen. Het leger werd gebruikt als een wrede en moorddadige machine, die de duistere ideeën van de rechtervleugel uitleefde. De VS hielpen de rechtervleugel, omdat de Amerikaanse buitenlandse politiek alle opstandige groepen in Amerika blindelings als 'communistische' opstandelingen bestempelde en overuren maakte om ze te elimineren. Dat is de achtergrond van deze film.<br />De moord op aartsbisschop Romero was slechts het begin van een tien jaar durende burgeroorlog, waarbij in El Salvador meer dan 50.000 doden vielen. De film werkt op de zenuwen, zoals alle weergaves van verdorvenheid en dood. De acteurs hebben hun beste werk in deze belangrijke film gestopt. Twee van hen zijn helaas niet meer onder ons: Richard Jordan en Raul Julia. Jordan schitterde in deze film (en nog meer in een van mijn favorieten: Gettysburg). Julia geeft waarschijnlijk zijn meest gedenkwaardige optreden. Hij is beurtelings verlegen, bezadigd, opgewonden, verontwaardigd, geschokt en verslagen. Zijn weergave overschaduwt die van de echte Romero en je krijgt het gevoel dat Julia meer dan genoeg ruw materiaal had om mee te werken en dat het script en de verhaallijn sterke acteerprestaties zouden ondersteunen. Kortom, aan het eind van het verhaal zijn we emotioneel uitgeput en erg van streek, en zo hoort het ook. Als er ooit gerechtigheid zal zijn in deze wereld, en dat is een groot 'als', dan kunnen we beginnen met te eisen dat geweldplegers op gepaste wijze worden aangepakt en geen asiel en steun krijgen. Natuurlijk is de kans dat dat gebeurt terwijl je in een cliëntstaat van de Verenigde Staten woont, klein. Een trieste, hartverscheurende vertoning van zowel Romero's korte carrière als aartsbisschop als van het zwarte gat dat El Salvador overkwam. Zo grimmig als maar kan, maar belangrijk om te zien en te onthouden.
The 20'th century history of Central and South America can be compressed into the film "Romero". I'm not going to comment on why this part of the world has been so long plagued by such violence and repression; that's up to sociologists. Although things as they stand in 2007 are no where near as bad as they have been, there are still completely wild areas in the America's (parts of Columbia are in anarchy with rebel groups still fighting a very long war). Central America saw some of the most brutal and repressive civil wars and regimes. Guatamala and El Salvador saw exceptionally horrible levels of death and destruction. El Salvador, which this film depicts, was in the throes of yet another wave of civil disorder, pitting the large and very poor underclass against the small numbers of privileged upper class with predictable results. The army was used as a brutal and murderous machine, acting out the dark ideas of the right wing. The US aided the right wing because US foreign policy blindly labeled all rebellious groups in the America's as "Communist" insurgents and worked overtime to eliminate them. That's the backdrop to this film.<br /><br />The murder of Archbishop Romero was but the beginning of a ten year civil war that saw over 50,000 deaths in El Salvador. The film is hard on the nerves to watch as all depictions of depravity and death are. The actors have put their best into this important film. Two of them are sadly no longer with us: Richard Jordan and Raul Julia. Jordan shone in this film (and even more in one of my favorites - Gettysburg). Julia probably gives his most memorable performance. He is by turns shy, sedate, stirred, outraged, shocked and broken down. His depiction shadows that of the real Romero and one gets a sense that Julia had more than enough raw material to work with and that the script and storyline would support strong acting. In short, by the tragic end, we are emotionally drained and very upset, as we should be. If there is ever to be justice in this world, and it's a big "if", then we can start by demanding that perpetrators of violence are dealt with appropriately and not allowed sanctuary and support. Of course the chances of this happening while you live in a client state of the US is slim. A sad, wrenching depiction of both Romero's short career as Archbishop and of the black hole that overcame El Salvadore. As grim as they come but important to watch and take note of.