Stel je de perfectionistische vormen voor die Kurosawa had bereikt met samoerai epische werken, Ford en Lean met hun lyrische, wispelturige natuur, Tarkosvky en Bresson met hun spirituele wereld van de buitenruimte of hun pietepeuterige bureautjes van priesters en politiemensen, en voeg daar dan nog eens een al te royaal scheutje van Clouzots verstikkende spanning aan toe die uit de duistere krochten van de menselijke natuur opwelt <0xE2><0x80><0x93> en Koning Hu's universum van de Wuxia STIL heeft nog heel wat van zijn eigen identiteit over! Dit is werkelijk in alle opzichten baanbrekend, in combinatie met het beeld van de werelden van Jiang Hu, het burgerleven, de elitaire politiek en de spirituele dissidenten.<br />Een eerder commentaar vermeldde 'A Touch of Zen' als een 'klein meesterwerk'. En dat is net zo etnocentrisch als zeggen dat Aziatische films zulke breedsprakige generalisaties verdienen <0xE2><0x80><0x93> ondanks hun totaal verschillende context van kosmologie, specifieke relaties en ontwikkeling van individu en sociale structuur, enzovoort, zelfs gezien de oppervlakkige overeenkomsten in huidskleur, religieuze praktijk, selecte culturele affiniteit, en meer.<br />(Wat heeft het bijvoorbeeld voor zin om Billy Wilders beste te beoordelen ten koste van die van Ernst Lubitsch, of andersom, alleen maar omdat ze allebei een Germaanse achtergrond hadden, naar Amerika waren verbannen en uitblonken in geestige romantische komedies? Ze opereerden in nogal verschillende productie settings, cultureel milieu, bronnen van inspiratie, enz.)<br />Terug naar 'Zen'. Vergeet alle hiërarchieën van het taoïsme, het confucianisme dat sommige eliterecensenten aan de film willen opdringen. Kijk maar eens naar wat er echt op het scherm te zien is: een goed in kaart gebrachte structuur brengt het verloop van het geweld zelf in kaart. Zie hoe een boekenwurm zich verdiept in de methoden van bloedvergieten, zie hoe die zelfgenoegzaamheid zijn op macht beluste samenleving ten onder laat gaan, en zie hoe ten slotte het collectief zijn eigen jong opoffert <0xE2><0x80><0x93> tevergeefs op zoek naar verlossing.<br />Het einde gaat niet zozeer over Boeddha (in feite gaat de hele film erover dat de blikken van de personages voortdurend zinspelen op een mythische, torenhoge wereldorde en een alomvattend bewustzijn dat groter is dan hun conflicten of koning Hu op het scherm kon proppen), als wel over het spirituele pad als kritiek op alle commotie die eraan voorafging <0xE2><0x80><0x93> en die de film heeft gevormd. Het opmerkelijke evenwicht tussen nihilisme en transcendente mogelijkheden dat in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw in Amerika, Europa en Japan ontstond, is vrijwel identiek aan de aspiraties van de steeds persoonlijker wordende filmproducenten in Amerika, Europa en Japan. Het is ook verbazingwekkend om te zien dat Hu op dezelfde epische manier tot deze conclusie komt, meer dan tien jaar voordat de eerbiedwaardige Kurosawa in _Ran_ zijn 'oudemannenklaagzang' uitspreekt.<br />Een laatste opmerking: 'A Touch of Zen' kan fans van het gebruikelijke wuxiapian tegen de haren in strijken, omdat de artistieke ambities van de film iets persoonlijker zijn dan de verheerlijking van het publiek-als-koning. De bamboescène is NIET bedoeld voor puur spektakel, dus is hij korter dan de 'Crouching Tiger Hidden Dragon'-versie; de 'te donker'-foto's tijdens de hinderlaag zijn bedoeld voor 'de openbaring van een nerd'.) Dus verwacht er niets van en de ervaring zal verrijkend zijn.
Imagine the perfectionist forms Kurosawa had achieved with samurai epics, Ford and Lean with lyrical, volatile nature, Tarkosvky and Bresson with the spiritual-bound outer space or dinky office desks of priests and cops, then add a too-generous wallop of Clouzot's suffocating suspense flooding from the dark recess of human nature - and King Hu's universe of the Wuxia STILL has plenty of its own identity left! This is truly groundbreaking in every way, in context of envisioning the worlds of Jiang Hu, civilian life, elite politics, and spiritual dissidents.<br /><br />A previous comment noted "A Touch of Zen" as a "minor masterpiece" next to its Japanese contemporaries, which is as ethnocentric as saying Asian films deserves such broad-sweeping generalization DESPITE their completely different context of cosmology, specific relations and development of individual and social structure, etc., even given the surface similarities of skin color, religious practice, select cultural affinity, and more. <br /><br />(For example, what's the value in judging Billy Wilder's best _at the expense of_ those by Ernst Lubitsch, or vice versa, simply because both had Germanic backgrounds and exiled to America and excelled at witty romantic comedy? They operated in rather different production settings, cultural milieu, sources of inspiration, etc.)<br /><br />Back to "Zen". Forget all the hierarchies of Taoism, Confucianism some elite reviews want to force upon the film. Just watch what's really on screen: a well-mapped structure is charting the course of violence itself. See bookish nerd get inducted in the ways of bloodshed, see that self-congratulatory reflecting its power-hungry society collapse, and finally see that collective last gasp sacrifice its own young - in vain of any redemption. <br /><br />The ending is less about Buddha (in fact THROUGHOUT the whole film when characters' gaze perpetually hint at a mythic, towering world order and all-enveloping consciousness larger than their conflicts or King Hu could cram on screen), than such spiritual path as critique of all the commotions that preceded it - and made up the film. Hu's remarkable balance of nihilism and transcendent possibilities, are pretty much the same aspirations of the increasingly personal film-making in 60s/70s America, Europe, and Japan. It's also astounding to see Hu reach in the same epic manner this conclusion, more than a decade before the venerable Kurosawa's "old man's lament" in "Ran".<br /><br />A last note: "A Touch of Zen" may rub fans of the usual wuxiapian the wrong way, since its artistic ambitions are a bit more personal than regaling the audience-as-king. There are no immediate gratifications (not even Hitchcock at his bleakest or Clouzot teased viewers for 45 minutes straight without rewards!) And even when they occur, the style is often serving the story and Hu's point (i.e. bamboo scene is NOT for pure thrill of spectacle so it's shorter than the "Crouching Tiger Hidden Dragon" version; the "too dark" photography during ambush is setting up for "nerd's epiphany" later.) So expect none and the experience will be more enriching.