Wat goed is: de Gloucester van Alan Webb en de Dwaas van Jack MacGowran dreigen allebei de film te stelen. Webb is immens ontroerend in zijn poging tot zelfmoord, maar ik heb dan ook moeite om aan een slechte Gloucester te denken. Cyril Cusack als Albany en Tom Fleming als Kent verdienen ook lof, en Patrick Magee is net zo eng als Cornwall.<br />De filmografie van Henning Kristiansen is verbluffend; hij maakt van Jutland in de winter de meest ongastvrije Learscape aller tijden, en dit is dezelfde man die het weelderige 'Babette's Feest' op ongeveer dezelfde plek heeft geschoten! Als Lear en zijn vrienden buiten door de storm worden geteisterd, zien we de ondankbare schurken binnen zich koesteren in de warmte van een gigantische, bulderende open haard. Het visuele contrast is nooit groter geweest. Hij heeft het koud, hij heeft het echt koud in echte sneeuw, niet alleen terwijl hij zichzelf vasthoudt en huivert op het juiste moment.<br />De producties van Peter Brook zijn vaak grootscheeps gesnoeid en opnieuw geordend, plus een flinke dosis non-regisseursinhoud. Ja, deze Lear is tot op het bot gesnoeid, de stijl is grotendeels te danken aan Bergman, Beckett, Brecht, enzovoort.<br />De misdadige verspilling is dat Paul Scofield een belangrijke Lear van zijn generatie was, en dat is hier niet het geval. Zijn schitterende stem is uitgedund tot een draadje, en het grootste deel van de tijd is het personage afstandelijk, versluierd en onderontwikkeld. Zijn desintegratie wekt medelijden op, maar geen publiek. We zien hem sterven van een miljoen kilometer afstand, en verliezen meer dan we winnen met deze toepassing van vervreemding. <br />Op dezelfde manier is Goneril, zoals Irene Worth heeft gefluisterd, niet de vulkaan die we willen. Ze is bijvoorbeeld niet in staat om haar lustgevoelens voor Edmund te uiten, en dat is een cruciale omissie, niet in de tekst, maar in de voorstelling. Twee uitstekende acteurs worden gevangen op aanzienlijk minder dan hun beste werk, waardoor de regisseur krijgt wat hij wil.<br />Het energieniveau is overal om ons heen een beetje laag, wat veel doodt van wat er over is van Shakespeares taal, maar wat echt pijn doet is het loodzware tempo. Gezien het feit dat de helft van het stuk ontbreekt, beginnen we langzaam, en nadat Gloucester het strand heeft bereikt, komen we knarsend tot stilstand. De entropie is totaal. Zelfs nu de tekst is gefileerd en gefileerd, voelt het laatste halfuur van de film langer aan dan veel complete stukken.<br /><br />Voor dvd-versies met complete teksten moet je Jonathan Millers neurologische-geïnformeerde productie voor de BBC met Michael Hordern en Brenda Blethyn niet over het hoofd zien. De meer gangbare, met sterren bezaaide Olivier-video is voor velen een automatische keuze.<br />Maar een andere verkorte versie, geregisseerd door Peter Brook, bevat misschien wel de beste lezing van Shakespeares _Lear_ van allemaal, van Orson Welles. In deze negentig minuten durende verkorte versie uit de begintijd van de televisie zijn ook Alan Badel, Beatrice Straight en Micheal MacLiammoir te zien. Eerst moet je langs de vindingrijke maar beperkte beelden zien te komen, twee camera's in één studio die het hele stuk live uitzenden zonder onderbreking. De beloning is dat niemand, maar dan ook niemand, de poëzie van Lear duidelijker, simpeler, krachtiger en mooier uitvoert dan Orson Welles.
What's good: Alan Webb's Gloucester and Jack MacGowran's Fool both threaten to steal the picture. Webb is immensely touching in his attempted suicide, but then, I have trouble thinking of a bad Gloucester. Cyril Cusack as Albany and Tom Fleming as Kent should also be praised, and Patrick Magee is creepy as ever as Cornwall.<br /><br />Henning Kristiansen's cinematography is stunning, rendering Jutland in winter the most inhospitable Learscape ever, and this is the same fellow who shot the lush "Babette's Feast" in the same general location! When Lear and friends are outside being battered by the storm, we see the ungrateful villains inside basking in the warmth of a gigantic roaring fireplace. The visual contrast has never been greater. When Poor Tom's cold, he's really cold in real snow, not just clasping himself and shivering on cue.<br /><br />Peter Brook's productions often involve wholesale cuts and rearrangements, plus hefty doses of non-authorial content. Yes, this Lear is cut to the bone, the style owes much to Bergman, Beckett, Brecht, etc.<br /><br />The criminal waste is that Paul Scofield was a major Lear of his generation, and it's gutted here. His magnificent voice is thinned out to a thread, and much of the time the character is distant, veiled and under-energized. His disintegration arouses pity, but no audience involvement. We watch him die from a million miles away, and lose more than we gain with this application of alienation technique.<br /><br />By the same token, Irene Worth's whispered Goneril is not the volcano we want. For example, she is incapable of expressing lust for Edmund, and that's a crucial omission, not in the text, but in the performance. Two fine actors are caught at considerably less than their best, giving the director what he wanted.<br /><br />The energy level all around is a bit low, which kills much of what remains of Shakespeare's language, but what really hurts is the leaden pace. Considering half the play is missing, we start slowly, and after Gloucester hits the beach, grind to a complete halt. Entropy is total. Even with the text gutted and filleted, the last half hour of the film feels longer than many complete plays.<br /><br />For DVD versions with complete texts, don't overlook Jonathan Miller's neurologically-informed production for the BBC with Michael Hordern and Brenda Blethyn. The more mainstream, star-studded Olivier video is an automatic choice for many.<br /><br />However, another abbreviated version directed by Peter Brook features perhaps the best reading of Shakespeare's Lear of them all, from Orson Welles. This 90-minute condensation from the early days of live television also features Alan Badel, Beatrice Straight and Micheal MacLiammoir. First you must get past the resourceful but limited visuals, two cameras in a single studio running the whole play live without a break. The reward is that no one, no one does Lear's poetry more clearly, simply, powerfully and beautifully than Orson Welles.