De uitvoerige, zorgvuldig geplande komedie <0xE2><0x80><0x93> zelfs in de intro, waarin niets beweegt <0xE2><0x80><0x93> moet gekmakend moeilijk zijn geweest om op te nemen. Het is jammer dat Jeunet en Caro hun inspanningen wilden overtreffen toen ze vijf jaar later 'De stad van de verloren kinderen' maakten. Het resultaat was levenloos en overdadig; hier is het niveau van de uitweiding precies goed, met geen enkele volgorde die ingewikkelder mag zijn dan hij slim is. En zelfs de meest nodeloze fantasie <0xE2><0x80><0x93> zoals de montage van de krakende springveren van het bed, de reparatie van het plafond, de cellist en de metronoom, het breien, het boren en de fietspomp <0xE2><0x80><0x93> groeit van nature uit het verhaal, als een bloem aan een rank. Maar de grootste verrassing voor iemand die weer een 'Stad der Verloren Kinderen' verwacht, is hoe reëel het sentiment is. Beide films worden voornamelijk bevolkt door groteske figuren; het verschil met de eerste film is dat we de menselijke wezens eronder mogen zien, zonder dat we worden uitgenodigd ironisch te lachen. Het is de moeite waard op te merken dat in de latere film alle fijnere menselijke gevoelens werden gegeven aan de geestelijk gehandicapten <0xE2><0x80><0x93> een achterlijke eenling, een volslagen gek en een kind <0xE2><0x80><0x93> alsof verstand en intelligentie de mogelijkheid van elke andere bewonderenswaardige eigenschap uitsloten. Louison, hoe naïef hij ook mag zijn, is geen dwaas; de betoverende Julia, zelfs als ze zich door een rampzalige date heen worstelt omdat ze zich geneert om een bril te dragen, is geen voorwerp van spot. Niemand is in feite helemaal een voorwerp van spot. Zelfs de slager wordt een paar momenten gegund waarin hij geen grap of bedreiging is, maar een mens, iemand die merkt dat hij spijt heeft van het leven dat hij nu leidt, maar niet wordt overgehaald het te verlaten.<br />Zelfs als 'Delicatessen' me was aanbevolen, betwijfel ik of ik het in zijn oorspronkelijke uitgave zou hebben gezien. Het feit dat het werd geprezen als een zwarte komedie zou me hebben afgeschrikt. Het is inderdaad een zwarte komedie, maar ik raad je aan niet bang te zijn: er is niets akeligs aan de smaak, en de overheersende toon is er een van optimisme. We weten niet wat voor ramp deze wereld heeft getroffen. (Het is niet, zoals sommige mensen ten onrechte hebben gedacht, zoiets alledaags of zo gemakkelijk te begrijpen als een atoomoorlog.) We weten niet of de planten ooit weer zullen groeien. Maar er is zoveel oprechte hoop dat het moeilijk te geloven is dat ze het niet zullen doen.
The elaborate, carefully planned comedy - even in the opening credits, in which nothing moves - must have been maddeningly difficult to shoot. It's a pity Jeunet and Caro sought to top their efforts when they made "The City of Lost Children" five years later. The result was lifeless and over-elaborate; here, the level of elaboration is just right, with no sequence allowed to be more complicated than it is clever. And even the most gratuitous fantasia - like the montage with the creaking bedsprings, the ceiling repair, the cellist and the metronome, the knitting, the drilling, and the bicycle pump - grows naturally out of the story, like a flower on a vine.<br /><br />But the biggest surprise to someone expecting another "City of Lost Children" is how real the sentiment is. Both films are populated chiefly by grotesques; the difference with the earlier one is that we're allowed to see the human beings underneath, without being invited to laugh ironically. It's worth noting that in the later film all finer human feelings were given to the mentally deficient - a retarded loner, a complete madman, and a child - as if sanity and intelligence precluded the possibility of any other admirable trait. But in "Delicatessen", Louison, however naïve he may be, is no fool; the enchanting Juliet, even as she fumbles her way through a disastrous date because she feel embarrassed wearing glasses, is no object of ridicule. Nobody, in fact, is completely an object of ridicule. Even the butcher is allowed a moment or two when he is neither a joke nor a threat but a human being, one who finds he regrets the life he now leads but is not persuaded to abandon it.<br /><br />Even if "Delicatessen" had been recommended to me I doubt I'd have seen it in its original release. The fact that it was being praised as black comedy would have scared me off. It is indeed black comedy, but I urge you not to be scared: there's nothing nasty about the taste, and the dominant tone is one of optimism. We don't know the nature of the calamity that has struck this world. (It's not, as some people have mistakenly thought, anything so mundane or so easily comprehensible as nuclear war.) We don't know if the plants will ever grow back. But there's so much genuine hope it's hard to believe they won't.