Later in de film staat koning Arthur op het punt zijn laatste strijd te voeren tegen zijn vervreemde zoon Mordred. Zijn koninkrijk Camelot valt. De ridders van de Ronde Tafel gaan uit elkaar. Guinevere gaat in een klooster. Kortom, Arthurs wereld stort in. Hij rijdt naar het nonnenklooster om Guinevere voor de laatste keer te zien. En daar haalt ze het oude, tijdloze voorwerp te voorschijn dat onder wat linnen is verborgen: het zwaard Excalibur, nog steeds glanzend, nog steeds magisch, nog steeds krachtig genoeg om te vechten in de strijd die Arthur niet kan winnen. Hij steekt Excalibur in de schede, en rijdt in vol ridderornaat met zijn overgebleven trouwe ridders over het Engelse platteland, terwijl hun vaandels en banieren wapperen in de wind. Het fortissimo koor van Carmina Burana begeleidt hen in perfecte harmonie tijdens hun rit en zingt de tekst van het middeleeuwse gedicht 'O Fortuna'. Dit is het materiaal van een legende...<br /><br />Artistieke behandelingen van de Arthurlegenden dateren uit verluchte codices uit de middeleeuwen. Daarna werden de eerste, en een van de grootste, pogingen om de verhalen in een novellevorm te gieten aan het eind van de veertiende eeuw geschreven door een ridder, Sir Thomas Malory, die La Morte d'Arthur ('De dood van Arthur') schreef, waarschijnlijk het beroemdste werk van Engelse brieven die Chaucer navolgen, maar dan vóór Shakespeare. Tot de latere versies behoort ook T.H. Whites 'The Once and Future King'. In de twintigste eeuw verschenen er ook theaterversies, waaronder 'De ridders van de ronde tafel'. (1953), Disney's 'Het zwaard in de steen' (1963) en de muzikale 'Camelot' van Lerner & Lowe, die mogelijk de populairste vertolking was van het verhaal vóór 'Excalibur'. Deze laatste vertolkingen, hoewel ze hun aantrekkelijkheid hebben, kunnen niet tippen aan de film 'Excalibur', die grotendeels was gebaseerd op Malory's oorspronkelijke boek.<br />Velen hier hebben de verdiensten van de film heel goed beschreven, en aangezien de meeste mensen het verhaal kennen, zal ik het kort houden. De reden waarom dit de beste in zijn soort is, is de beeldspraak en de toewijding aan de oorspronkelijke Arthur-mythen. De hele film, die ik sindsdien niet meer in een film heb gezien, riekt naar Middeleeuwse Legenden. De weelderige wouden, de enorme kastelen en de glinsterende zwaarden geven een visuele en droomachtige werkelijkheid. Zo was het NIET in de middeleeuwen. Zo zouden de mensen in de middeleeuwen het graag hebben gezien, en dat is het hele punt van de Arthur-mythen. De filmmakers van Excalibur begrepen dat een mythe om dromen draait.<br />Verscheidene momenten in de film zijn rechtstreeks geïnspireerd op Malory en eerdere middeleeuwse codices. Verscheidene middeleeuwse geïllustreerde manuscripten vermelden bijvoorbeeld de hand van de Vrouwe van het Meer die het zwaard Excalibur aan Arthur schonk. Vreemd genoeg is deze episode, die een belangrijk thema wordt in Excalibur, niet te vinden in andere theaterversies en toch staat ze centraal in de oorspronkelijke mythe. Een ander aspect is de vreemde retoriek dat Arthur en het land één zijn, en dat het land van zijn koninkrijk onvruchtbaar wordt als Arthur ziek wordt. Dit concept was in de middeleeuwen wijdverbreid: de vorst was in wezen getrouwd met het koninkrijk.<br />Een ander aspect dat deze film bijzonder maakt, is het beeld van Merlijn door Nicol Williamson. Dit was misschien wel de beste Merlijn die ooit op het witte doek is verschenen. Een paar van de grappigste momenten in de film spelen zich af met Merlijn. In plaats van de verstrooide tovenaar van 'Het Zwaard in de Steen' is hij de laatste van de druïden, een ras dat plaatsmaakt voor middeleeuwse christenen. De toegangsprijs waard. Het is triest dat hij voor deze weergave zo weinig erkenning heeft gekregen.<br />Het is een feit dat een kijker ofwel 'esthetische arrestatie' ervaart met Excalibur, ofwel niet. Als de scènes waarin de ridders door het platteland rijden met hun wapperende vaandels je niet de rillingen bezorgen, dan is dit niet jouw soort film en zal het dat ook nooit worden. Als Malory deze film had kunnen zien, zou hij vol ontzag en trots zijn geweest. Malory gaf Arthur aan de wereld, en Excalibur gaf Arthur terug aan Malory.
Late in the film, King Arthur is about to fight his last battle against his estranged son Mordred. His kingdom of Camelot is falling. The knights of the Round Table are disbanding. Guinevere has entered a convent. In short, Arthur's world is collapsing. He rides to the nunnery to see Guinevere for the last time. And there, she produces the ancient timeless object hidden beneath some linen: the sword Excalibur, still gleaming, still magical, still potent to fight in the battle that Arthur cannot win. He sheathes Excalibur, and, in full knightly regalia rides with his remaining loyal knights through the English countryside, their pennants and banners flying in the wind. The fortissimo chorus of Carmina Burana accompanies their ride in perfect harmony, chanting the lyrics from the medieval poem "O Fortuna". This is the stuff of legend...<br /><br />Artistic treatments of the Arthurian legends date back to illuminated codices from the Middle Ages. Thereafter the first, and one of the greatest, attempts to bring the stories into a novelistic form was written in the late 1400's by a knight, Sir Thomas Malory, entitled La Morte d'Arthur ("The Death of Arthur") which is probably the most famous work of English letters proceeding Chaucer but before Shakespeare. Even later renditions include T.H. White's "The Once and Future King". By the 20th century, theatrical adaptations began appearing as well, including "Knights of the Round Table" (1953), Disney's "The Sword in the Stone" (1963), and the musical "Camelot" by Lerner and Lowe which was possibly the most popular rendition of the story before "Excalibur". These last renditions, although they have their appeal, cannot measure up to the movie "Excalibur" which was largely based upon Malory's original tome.<br /><br />Many here have detailed very well the merits of the film, and since most people know the story, I will keep this short. The reason why this is the best of the Arthurian-based films is its imagery and its dedication to the original Arthurian myths. The entire look of the film, which I have not seen in a movie since, reeks of Medieval Legend. The lush forests, the huge castles, and the glittering swords give a visual and dream-like reality. This is NOT how it was in the Middle Ages. This is how people in the Middle Ages would have liked it to have been, which is the entire point of the Arthurian myths. The filmmakers of Excalibur understood that myth is about dreams.<br /><br />Several moments in the film are inspired directly from Malory and earlier Medieval codices. For example, several Medieval illuminated manuscripts feature the hand of the Lady of the Lake bestowing the sword Excalibur to Arthur. Strangely this episode, which becomes an important theme throughout Excalibur, is lacking from other theatrical versions and yet it is central to the original myth. Another is the strange rhetoric that Arthur and the land are one, and when Arthur becomes ill, the land of his kingdom becomes barren. This concept was a widely held belief in the Middle Ages: that the sovereign was essentially married to the kingdom.<br /><br />Another aspect that makes this film outstanding is the portrayal of Merlin by Nicol Williamson. This was possibly the best Merlin ever to come to the large screen. Some of the most humorous moments of the film occur with Merlin. Instead of being the absent-minded wizard of "The Sword in the Stone", he is the last of the Druids, a race giving way to Medieval Christians. Worth the price of admission. It is sad that he obtained very little recognition for this portrayal.<br /><br />The fact is, a viewer either experiences "aesthetic arrest" with Excalibur, or he or she doesn't. If the scenes when the knights go riding through countryside with their pennants flying behind them doesn't give you the shivers, this is not and will never be your kind of movie. If Malory had lived to see this film, he would have been awed and proud. Malory gave Arthur to the world, and Excalibur gave Arthur back to Malory.