Er zijn maar heel weinig horrorfilms waar ik ook maar een beetje bang voor ben, en dat geldt waarschijnlijk voor de meeste volwassenen. De monsters in die films zijn karikaturen, schaamteloos cartoonachtige schurken die eendimensionaal zijn en, zoals volwassen mensen weten, niet echt bestaan. Dat komt omdat de meeste echt angstaanjagende monsters in het echte leven kleren dragen zoals wij, normale banen hebben zoals wij en vaak vlak naast ons wonen en op het eerste gezicht doodgewone huisvaders en -moeders lijken. Ze zwaaien naar je of knikken als je langsloopt, als dat al gebeurt.' is de gewoonte in jouw gebied, of misschien slenteren ze gewoon rustig langs je heen en zul je nooit weten wat voor gruwelen ze begaan. Jeffrey Dahmer, de seriemoordenaar, zou nooit betrapt zijn als er niet die afschuwelijke stank van rottende lijken in zijn appartement had gehangen; want op het eerste gezicht zag hij eruit en gedroeg hij zich als een gewone, rustige man. En wat ons nog het meest beangstigt, of we het nu toegeven of niet, is niet alleen hoe gewoon hij leek, maar ook dat hij ooit net zo was als wij, dat hij gewoon een kronkelig, psychotisch pad is ingeslagen, een pad waar ieder van ons in terecht had kunnen komen als we in dezelfde omstandigheden hadden verkeerd. De echte monsters zitten in ons allemaal. Gelukkig zijn de meesten van hen volkomen passief, wat ons, oppervlakkig gezien, het grootste deel van de tijd een tamelijk vreedzaam en rustig leven oplevert.<br />Dan kijk je naar Spoorloos. Het werkt zo buitengewoon goed omdat het aanvoelt als een documentaire, een stukje leven van de drie hoofdpersonen, Rex, Saskia en Raymond. En dan ontmoet je Raymond, de man die eruitziet als een gewone man met een schijnbaar gelukkig gezin, en besef je zonder aanwijsbare reden dat hij verantwoordelijk is voor de verdwijning van Saskia uit Rex' leven. Maar wat heeft hij met haar gedaan? Deze man, deze ogenschijnlijk gewone man, kan toch niets vreselijks hebben gedaan? Wat volgt is de ontknoping van een mysterie dat zich zo moeizaam en methodisch ontvouwt, dat het zich ontwikkelt tot zo'n echt horrorverhaal dat je met stomheid geslagen bent als de aftiteling verschijnt. En wat echt het engst van alles is, het personage dat je het meest bijblijft, is het monster. George Sluizer, de regisseur, leidt je zorgvuldig door het verhaal vanuit het perspectief van alle personages, maar degene wiens ogen je het meest doorziet, is het monster. Je blijft je afvragen 'hoe kon hij?' 'kan ik zoiets ooit doen?' Net als het leven heeft het geen keurig, keurig happy end, maar laat het je met te veel verontrustende vragen achter van een uiterst verontrustend verhaal. Dit is op zijn best een film maken en een verhaal vertellen. Niet in termen van ongelooflijke special effects of prachtige cinematografie, maar ingehouden, realistisch acteerwerk van realistische personages en verhaal. Spoorloos en _Repulsion_ van Roman Polanski zijn de twee meest angstaanjagende films die ik ooit heb gezien, want ze hebben me het meest achtervolgd door hun onwankelbare, realistische, verontrustende verhalen.<br />Als voetnoot wordt vermeld dat de regisseur, George Sluizer, een smak geld kreeg om een hoop flauwekul te regisseren, een Amerikaanse versie van dit verhaal, de Engelse titel was ook _The Vanishing_, maar deze drol werd vijf jaar later (1993) gemaakt. Doe jezelf een lol en verwar de twee niet als je ze huurt, kijk naar de Nederlands-Franse versie uit 1988. En als je het echte monster van Spoorloos tegenkomt, of iemand die erop lijkt, stuur hem dan naar Todd Graff, die de Hollywood-versie heeft geschreven en alle anderen die verantwoordelijk zijn voor die verschrikkelijke puinhoop.
There are very few horror movies that even slightly frighten me, and this is probably true for most grown-ups. The monsters in those films are caricatures, blatantly cartoon-ish villains that are one dimensional and, as mature people know, don't really exist. That's because most of the truly frightening monsters in real life wear clothes just like the rest of us, have normal jobs just like the rest of us and are often living right next door, usually appearing to be ordinary family men and women on the surface. They will wave at you or nod as you pass them, if that's the custom in your area, or perhaps they will just stroll quietly by you and you will never know the horrors they commit. Jeffrey Dahmer, the serial killing cannibal, might have not gotten caught when he did if it weren't for that horrific stench of decaying corpses that permeated from his apartment; because on the surface he looked and acted just like a quiet, ordinary guy. And what scares us most of all, if we admit it or not, is not only how ordinary he seemed but that at one time he was just like us, he just started down a twisted, psychotic path somewhere along the way, a path any of us could have fallen into had we been in similar circumstances. The real monsters are in all of us. Fortunately, most of them are completely inactive which gives us, on the surface, most of the time, a fairly placid and uneventful life.<br /><br />Then you watch Spoorloos. It works so extraordinarily well because it feels like a documentary, a slice of life of the three main characters, Rex, Saskia and Raymond. Rex's girlfriend Saskia, just mysteriously vanishes and, being a realistic film, you see the horror, loss and near insane obsession such a loss would bring. You witness his wrenching emotions, excruciating emptiness and desperation in trying to discover someway, anyway to find her. And then you meet Raymond, the man who looks like an ordinary man with a seemingly happy family and, for no apparent reason, you realize he is responsible for Saskia disappearing from Rex's life. But what did he do with her? Surely this man, this seemingly ordinary man, could not have done anything terrible could he? What follows is the unfolding of a mystery that moves so painfully and methodically, developing into such a real horror story that you find yourself stunned when the credits roll. And what really is scariest of all, the character that sticks with you the most, is the monster. George Sluizer, the director, carefully leads you through the story from every character's perspective but the one whose eyes you see through the most, is the monster. You are left wondering "how could he?" "could I ever do something like that?" Like life, it does not have a neat, tidy happy ending but rather leaves you with too many disturbing questions of an extremely disturbing story. This is movie making and story telling at its best. Not in terms of incredible special effects or beautiful cinematography but understated, realistic acting of realistic characters and story. Spoorloos, along with Roman Polanski's "Repulsion" are the two most frightening movies I have seen for they have haunted me the most, due to their unflinching, realistic, disturbing stories.<br /><br />As a footnote, the director, George Sluizer, was paid a pile of money to direct a pile of crap, an American version of this story, the English title was also "The Vanishing" but this turd was made five years later (1993). Do yourself a great favor and do not confuse the two if you are renting, look for the Dutch/French version made in 1988. Also, if you run into the real monster from Spoorloos, or someone just like him, send him to meet Todd Graff, who wrote the Hollywood version and all the others responsible for that awful mess.