Willem DaFoe is een FBI-rechercheur die volgens het boekje te werk gaat. Hij wordt geassisteerd door ex-sheriff Gene Hackman, die onderzoek doet naar de dood van drie burgerrechtenactivisten in Mississippi in 1964. De drie kinderen zijn verdwenen. Niemand, zwart of blank, is bereid om samen te werken met de 'Hoover-jongens' die zich met de zaken van de kleine stad bemoeien. De zwarten willen niet meewerken omdat ze bang zijn, de blanken om voor de hand liggende redenen. En een paar minder voor de hand liggende redenen. Zoals de ingewijde Hackman het verwoordt: 'Ze moeten hier blijven wonen, ook als wij allang weg zijn.' Zo'n beetje elk personage is een stereotype dat wordt uitgespeeld als een kaart in een bridgespel. Het hoofd van de plaatselijke Ku Klux Klan, die zichzelf 'een plaatselijke zakenman' noemt. Hij is een kalende uilskuiken die niet alleen de pest heeft aan zwarten, maar ook aan katholieken en joden en waarschijnlijk ook aan baptisten. Hij heeft geen gezin. Zelfs geen hond of kat, voor zover we weten. De andere zware jongens, onder wie de typische redneck Michael Rooker met zijn starre grijns, hebben ook geen gezin, behalve hulpsheriff Brad Dourif, die een vrouw heeft. Maar hij heeft alleen een vrouw, zodat de film ons kan laten zien dat niet alle blanken in het zuiden moorddadige racisten zijn. Sommigen zijn lief en beminnelijk en aantrekkelijk, zoals Carol Burnett aantrekkelijk is, en, zoals Frances McDormand zo ongeveer subliem speelt, worden ze zo gekweld door afkeer van die illegale kastenstreken dat ze...' Ze is in staat en bereid om Gene Hackmans fbi-agent de moorden in het oor te fluisteren. Die indiscretie levert haar een dreun op.<br />De optredens zijn allemaal goed en sommige zijn schitterend. Hackman had niet beter kunnen zijn. Elke beweging die hij maakt, elke dialoog, heeft gewicht. DaFoes personage is minder kleurrijk. McDormand is uitmuntend, net als Rooker, Dourif en de man die het hoofd van de kkk is. (Wat een trio van schurken.) De tabakssnuivende sheriff is geweldig in een kleine bijrol.<br />Als de fbi zijn officiële grenzen bereikt zonder resultaat, krijgt Hackman toestemming om zijn eigen methoden te gebruiken. Dan komen er twee onofficiële fbi-figuren in beeld. De ene is een kalende roodharige met uitpuilende ogen die er sindsdien zijn beroep van heeft gemaakt om seriemoordenaar te spelen. De andere is een enorme zwarte kerel met een onheilspellende, resonerende bariton die dreigt de Burgemeester te castreren als hij niet uit de school klapt, wat de Burgemeester doet, wat tot bijna alle gewenste veroordelingen leidt.<br />De richting is smaakvol. Als de ontbindende lijken worden blootgelegd, is het een kwestie van tijd. Als Dourif McDormand in elkaar slaat, krijgen we alleen een paar inleidende klappen voor de snijwond, zodat we weten wat er daarna gaat gebeuren.<br />Locatieschieten roept associaties op. Het is een overtuigend zuidelijk stadje dat in de zomerhitte ligt te glanzen. De zwijgende man in de Choctaw-reservaten die meerval in stukken snijdt. De personages zijn, hoewel ze net zo goed een bord bij zich zouden kunnen hebben waarop hun functie in het script wordt vermeld, aardig uitgewerkt.<br />Als er al een probleem met de film is, dan is het dat hij is opgezet als een dramatische film in de gebruikelijke vorm van toenemende climaxen. De beloningen aan het eind passen gewoon niet bij de verder realistische weergave van de gebeurtenissen. Ik geloofde geen moment dat er undercover-FBI-agenten waren ingezet om de burgemeester te ontvoeren en te dreigen zijn familiejuwelen af te snijden. Dat hoort bij een filmscript, of bij een of ander zwart gat van een CIA-gevangenis in Bulgarije, niet bij een verhaal dat pretendeert gebaseerd te zijn op een historische gebeurtenis.<br />De laatste indruk die de film bij je achterlaat, is hoe verrassend gemakkelijk het is voor een diepgewortelde en diepgewortelde reeks waarden om zo snel te veranderen. Er is een generatie voorbijgegaan, slechts een generatie, sinds de gouverneur van de naburige staat Mississippi in de deuropening van de universiteit stond en verkondigde: 'Segregatie nu, segregatie morgen, segregatie voor altijd.' De situatie die hier in 1964 wordt getoond, is niet perfect nu. Niets is perfect. Maar het is een verdomd stuk beter dan het toen was. Dit is eigenlijk een merkwaardig gemengde zegen. Het laat de blanken in het zuiden achter met weer een nederlaag waar ze overheen moeten komen. En het laat de zwarten achter met een heleboel anti-blanke wrok waar ze geen kant mee op kunnen.
Willem DaFoe is a by-the-book FBI investigator and is assisted by ex-Southern-sheriff Gene Hackman in the real-life inquiry into the deaths of three civil rights workers in Mississippi in 1964. The three kids disappeared. No one, black or white, is willing to cooperate with the "Hoover boys" that poke around in the small town's business. The blacks won't cooperate because they're afraid, the whites for more obvious reasons. And some less obvious ones. As the clued-in Hackman puts it, "They have to live here long after we're packed up and gone." Just about every character is a stereotype that's played out like a card in a hand of bridge. The head of the local Ku Klux Klan, who calls himself "a local businessman" is a balding nincompoop who hates not just blacks but Papists and Jews and probably Brobdignagians. He doesn't have a family. Not even a dog or a cat as far as we can tell. The other heavies, including the prototypical redneck Michael Rooker with his frozen sneer, don't have families either, except for Deputy Brad Dourif, who has a wife. But he only has a wife so that the movie can show us that not all Southern whites are murdering racists. Some are sweet and lovable and attractive, in the way that Carol Burnett is attractive, and, as just about sublimely played by Frances McDormand, are so haunted by distaste for these illegal caste-ridden shenanigans that she's able and willing to squeal to Gene Hackman's FBI agent about the murders. That indiscretion gets her clobbered.<br /><br />The performances are all good and some are splendid. Hackman could not be better. Every move he makes, every line of dialog, carries weight. DaFoe's character is less colorfully delineated. McDormand is outstanding, and so are Rooker, Dourif, and the guy who plays the KKK head. (What a trio of villains.) The tobacco-chewing Sheriff is great in a small supporting role.<br /><br />When the FBI is stretched to its official limits without results, Hackman is given license to use his own methods. Enter two unofficial FBI heavies. One is a balding red-head with bulging eyes who has since made a career out of playing serial murderers. The other is a huge black guy with an ominous and resonant baritone who threatens to castrate the Mayor unless he spills the beans, which the Mayor does, leading to almost all the desired convictions.<br /><br />The direction is tasteful. When the decomposing corpses are uncovered, it's in long shot. When Dourif beats hell out of McDormand, we only get a few introductory blows before the cut, just so we know what's going to happen next.<br /><br />Location shooting is evocative. It's a convincing small Southern town shimmering in the summer heat. Most "Southern" scene -- the silent guy on the Choctaw reservations who is carving up catfish. The characters, although they may as well carry sandwich boards advertising their function in the script, are pretty well drawn.<br /><br />If there's a problem with the film it's that it is laid out like a dramatic movie in the usual form of rising climaxes. The payoffs towards the end simply don't fit in with the otherwise realistic depiction of events. I did not for a moment believe that undercover FBI agents were brought in to kidnap the Mayor and threaten to cut off his family jewels. That belongs to a movie script, or to some black hole of a CIA prison in Bulgaria, not to a narrative that purports to be based on an historic event.<br /><br />The final impression the film leaves you with is how surprisingly easy it is for a deeply felt and thoroughly entrenched set of values to change so quickly. A generation has passed, only a generation, since the governor of Mississippi's neighboring state stood in the doorway of the university and proclaimed, "Segregation now, segregation tomorrow, segregation forever." The situation displayed here, in 1964, isn't perfect now. Nothing is perfect. But it's a hell of a lot better than it was then. This is actually a curiously mixed blessing. It leaves Southern white people with still another defeat that they must get over. And it leaves blacks with a great deal of anti-white resentment that has no place to go.