Als je de bijna drie uur van deze film stil kunt zitten, zal je hartslag gegarandeerd dalen, zodat je misschien meer tijd wilt doorbrengen in de hoge bergen of in de sneeuw of met het kijken naar lentebloemen op een afgelegen plek. In Great Silence (Die Gro gange Stille) is een ongebruikelijk sobere en mooie documentaire, net als La Grande Chartreuse zelf, het centrale klooster van de kartuizers hoog in de Franse Alpen, dat de Duitse filmmaker Philip Gr<0xC3><0xBC>nning heeft opgenomen. Zijn film is doordrenkt van een unieke sfeer; er is geen verhaal. Als dat wel het geval was geweest, zou dat de heersende stilte hebben verstoord die kenmerkend is voor deze plek. Deze methode <0xE2><0x80><0x93> het achterhouden van alle commentaar <0xE2><0x80><0x93> kan uitstekend werken voor een documentaire, vooral als er veel dialoog in zit, zoals in het recente, zeer bewonderde Irak in Fragments; of als de activiteiten die worden getoond bekend zijn, zoals de klassikale scènes die zo nauwgezet zijn gefilmd in stontre et avoir (Om te zijn en te hebben), een ongepubliceerde kroniek van een Franse basisschool op het platteland. Maar hoe mooi en kalmerend Into Great Silence ook is, het behoudt de sfeer ten koste van het feit dat het niet doordringt tot het innerlijke leven van de proefpersonen. Hoe goed kunnen we spiritualiteit ooit begrijpen? Maar bovenal, hoe goed kunnen we het begrijpen uit beelden, zonder woorden die de innerlijke ervaring beschrijven? Er zijn andere details die Gr<0xC3><0xBC>nning, die vrijwel alleen en zonder kunstlicht heeft moeten werken, verkiest weg te laten. Het leven van een monnik is strikt georganiseerd, maar hier is dat schema niet aangegeven. Er zijn willekeurige flitsen tussen foto's van monniken die alleen bidden of in de kapel, foto's van buitenopnamen van het landschap, foto's van hout dat wordt gehakt, eten dat wordt klaargemaakt of naar cellen wordt gebracht, sneeuw die wordt geschept, gewaden die worden gemaakt, hoofden die worden geschoren, boeken die worden gelezen aan de tafels van de cellen. En er zijn inwijdingsrituelen, eenvoudige gezangen, poëtisch wazige close-ups van kaarsvlammen of fruit. Op een van de foto's zit een monnik voor een groot bureau dat bezaaid is met rekeningen en documenten. Hij staart er alleen maar naar. Wat betekent dat? Een paar keer wordt de opeenvolging van scènes onderbroken door een korte reeks foto's van afzonderlijke monniken die in de camera kijken, natuurlijk zonder iets te zeggen. Er is een opname van een monnik die misschien stervende is. Ook hij staart in de camera. Deze momenten zijn nogal spookachtig. Ondanks de aanwezigheid van een bril op recept, schoensmeer, elektriciteit voor het licht en een elektrisch scheerapparaat in de 'Razora'-kamer <0xE2><0x80><0x93> en zelfs, ondanks de houtkachels in de cellen, het zien van een enkele radiator <0xE2><0x80><0x93> heeft het er iets middeleeuws, en dat is ook spookachtig. Om de zoveel tijd staat er in grote letters een gezegde van Jezus, zoals: 'Hij die niet al zijn bezittingen verloochent, kan mijn discipel niet zijn', in het Frans op het scherm, als in een stomme film, en die woorden worden willekeurig herhaald. Maar is die willekeur passend bij een leven dat allesbehalve lukraak in elkaar is gezet? Na een uur laat de film zien dat de monniken, hoewel ze een dagelijks leven leiden dat stil en geïsoleerd is, afgezien van de diensten in de kapel, op zondag ook bij elkaar komen voor een gezamenlijke maaltijd, gevolgd door een wandeling en een praatje, weer of geen weer. Als ze de kans krijgen, analyseren ze de wereldsituatie niet. Ze bespreken de regels van de orde tot in de kleinste details. Later is een blinde oude monnik met indrukwekkende neerhangende wenkbrauwen de enige die zich rechtstreeks tot de camera richt. Hij heeft het over blindheid en dood, waarbij hij beide beschrijft als welkome geschenken van God, het een ontvangen, het ander nog komend.<br />Er is een belangrijke omissie. Deze plek, die in het begin van de elfde eeuw is begonnen en in de zeventiende eeuw is herbouwd, produceert een beroemde likeur waarvan de verkoop ervan de basis vormt; maar we zien de monniken dit werk niet doen. Gr<0xC3><0xBC>nning zegt dat het proces te ingewikkeld is en de aandacht zou afleiden van de rest. Afleiden waarvan? Van het effect dat hij wil creëren; niet van een beeld van waar het hier om gaat.<br />Gr<0xC3><0xBC>nning onderstreept de unieke gelegenheid die hij met ons deelt door aan het eind uit te leggen dat hij in 1984 toestemming heeft gevraagd om te filmen, maar dat hij dat pas in 2000 mocht doen. Misschien dacht hij dat hij, omdat hij zo lang moest wachten, een lange film moest maken. Maar de extra tijd betekent niet dat hij dieper inzicht heeft gekregen. Op z'n hoogst is het een verlenging van een stemming. Het lijkt eerder een uitvloeisel van het willekeurige montagesysteem, een onwil of onvermogen om te snijden of te organiseren. Hoe ontmoedigend en gesloten deze film ook is, hij zal ongetwijfeld gelden als een van de meest opvallende recente documentaires. Maar hij wekt evenveel irritatie als eerbied op. Het is niet volkomen duidelijk dat Gr<0xC3><0xBC>ning de uiteindelijke gids is naar deze wereld <0xE2><0x80><0x93> of naar welke wereld dan ook.<br />Er zijn veel paradoxen en dubbelzinnigheden in een kloosterbestaan. De kartuizer orde is sober. Het leven is er een van verloochening en boetedoening. In deze soberheid schuilt een zekere luxe. De monniken kiezen die bereidwillig. Als ze het kunnen volhouden (waarschijnlijk doen velen dat niet), dan is dit wat ze willen, een ideale omgeving voor de ononderbroken bespiegeling van God. En het is een vredig leven, een veilig leven, een leven dat is afgesneden van de zorgen van steden en gezinnen en alle onzekerheid. Monniken bereiden hun doordeweekse maaltijden niet meer in hun cel; ze worden op een kar gebracht. Hoe kaal en sober en streng het ook is, La Grande Chartreuse is in zekere zin het meest spectaculaire van alle grote hotels.
If you can sit still for the nearly three hours of this film, it's almost guaranteed to bring down your heart rate, maybe make you want to spend more time in the high mountains or in the snow or contemplating spring flowers in some isolated place. Into Great Silence (Die Große Stille) is a documentary of unusual austerity and beauty, like La Grande Chartreuse itself, the Carthusian order's central monastery high in the French Alps that German filmmaker Philip Gröning has recorded. His film is steeped in a unique atmosphere; there is no narration. To have provided any would have interrupted the prevailing silence that is characteristic of the place. This method -- the withholding of all commentary -- can work fine for a documentary, especially where there is a lot of dialogue, as in the recent, highly admired Iraq in Fragments; or where the activities shown are familiar, such as the classroom scenes so meticulously filmed in Être et avoir (To Be and to Have), an un-narrated chronicle of a rural French elementary school. But lovely and calming as Into Great Silence is, it preserves the atmosphere at the cost of failing to penetrate its subjects' inner lives. How well can we ever understand spirituality? But above all, how well can we understand it from visuals, without any words describing the inner experience? <br /><br />There are other specifics that Gröning, who was forced to work virtually alone and without any artificial light, chooses not to detail. A monk's life is rigorously organized, but here that schedule isn't specified. Editing flits about arbitrarily between shots of monks praying alone or in the chapel, external landscape shots; shots of wood being chopped, food being prepared or delivered to cells, snow being shoveled, robes being made, heads being shaved, books being read at cell desks. And there's an initiation ritual, plain chants, poetically blurry close-ups of candle flames or fruit. There's even a moment of laughter and high spirits when a group of younger monks slide down a hillside in the snow (in their boots, without skis or snowboards). Bells sound, and the monks bustle about from one activity to another, but according to what system is left to the imagination. In one shot a monk sits in front of a big desk strewn with bills and documents. He just stares at them. What does it mean? Several times the succession of scenes is interrupted with a short series of shots of individual monks staring into the camera, wordlessly, of course. There is one long shot of a monk who may be dying. He too stares into the camera. These moments are rather spooky. Despite the presence of prescription eyeglasses, shoe goo, electricity for lights and an electric razor in the "Razora" room -- even, despite wood stoves in the cells, the sighting of a single radiator -- the place has a thoroughly medieval feel, and that's spooky too. Every so often in large letters there is a saying of Jesus, such as "He among you who does not renounce all his possessions cannot be my disciple," flashed in French on the screen, as in a silent film, and these are repeated, randomly. But again, is this randomness appropriate in depicting a life that is anything but haphazard in its structure? <br /><br />After an hour the film shows that the monks, though they lead daily lives that are silent and isolated except for chapel services, do also get together on Sundays for a communal meal followed by a walk and a chat, rain or shine. When given this opportunity, they don't analyze the world situation. They discuss minutiae of the order's regulations. Later, a blind old monk with impressive down-drooping eyebrows is the only one to address the camera directly. He speaks of blindness and death, describing both as welcome gifts from God, one received, another still to come.<br /><br />There is a significant omission. This place, begun in the early eleventh century, rebuilt in the seventeenth, produces a famous liqueur whose sale supports it; but we don't see the monks doing this work. Gröning says the process is too complicated and would distract from the rest. Distract from what? From the effect he wants to create; not from a picture of what the place is about. <br /><br />Gröning underlines the uniquely rare opportunity he's sharing with us by explaining at the end that he asked for permission to film in 1984, but was held off from doing so till 2000. Maybe he thought since he had to wait so long, he should make a long film. But the extra time doesn't mean deeper insight. At most it is the prolongation of a mood. Rather it seems an outgrowth of the random editing system, an unwillingness or inability to cut or to organize. Off-putting and tight-lipped though this film is, it will no doubt stand as one of the more distinctive of recent documentaries. But it inspires as much irritation as reverence. It's not utterly clear that Gröning is the ultimate guide to this world -- or to any world, for that matter.<br /><br />There are many paradoxes and ambiguities in a monastic existence. The Carthusian order is austere. Its life is one of renunciation and penitence. In this austerity there is a certain luxury. The monks choose it willingly. If they can stick with it (many apparently don't), it is what they want, an ideal setting for the uninterrupted contemplation of God. And it is a peaceful life, a safe life, a life cut off from the worries of cities and families and all uncertainty. Monks don't prepare their weekday meals in their cells any more; they're brought on a cart. Bare and spare and strict though it is, La Grande Chartreuse is in some sense the most spectacular of grand hotels.