Deze complexe en prachtige film is gebaseerd op overeenkomsten en contrasten: tussen landschap en maatschappij, mens en natuur, tussen passief en actief, dood en leven, gezond verstand en waanzin, verdringing en ongeremdheid, seksualiteit en onthouding, komedie en tragedie, vervreemding en verlossing. De vele draden naar deze thema's zijn verweven in een ingewikkeld patroon dat volledige analyse tart. Toch is 'De Aal' goed doordacht en gemakkelijk om naar te kijken en van te genieten.<br />De film speelt zich af in Japan, het meest gedisciplineerde en volgzame land van de wereld, en het zijn de grenzen en beperkingen van conformiteit en beheersing die worden onderzocht. Gedrag wordt in toom gehouden, emoties binnengehouden; maar als mensen naar binnen kijken, zien ze een kolking die hen angst aanjaagt. Het landschap hier is een vochtig, kleurloos, verdroogd kustgebied, prachtig gefotografeerd in een ingetogen palet dat het onderwerp van de film belichaamt. Ook de mensen hier zijn over het algemeen rustige, vriendelijke, brave burgers. Maar als de normen worden overtreden, breekt er geweld en onrust uit in hun leven. Een vrouw begint te vrijen, intens, uitbundig, overspelig. Haar man ontdekt haar en steekt haar op het moment zelf dood. Na acht jaar in de gevangenis wordt Yamashita voorwaardelijk vrijgelaten, vervreemd en teruggetrokken. Hij gaat samen met zijn aalmoezenier een kapperszaak binnen. Hij vindt Keiko, bewusteloos na een zelfmoordpoging, en ze begint voor hem te werken. Ook zij wordt voorwaardelijk vrijgelaten, van haar gestoorde moeder en onaangename afperservriend. Er is direct sprake van sympathie tussen Yamashita en Keiko, een sympathie die vooral hij niet kan uiten, omdat hij door zijn schuldgevoel en angst tot passiefheid en verdringing wordt gedreven.<br />De hoofdpersonen corresponderen met andere personages in de film en vormen een netwerk van symmetrie en contrast. Vandaar dat Yamashita zijn verlangen naar Keiko niet kan uiten. Het komt door Dojima's eerdere vrijpartij met haar en de poging tot verkrachting door een ex-gevangene. De ex-gevangene achtervolgt Yamashita en kwelt hem met zijn zwakheden, tot hij verandert in een spookbeeld uit Yamashita's verbeelding. De verhouding van de vrouw van Yamashita heeft ook zijn weerslag op Keiko's sensualiteit, en op de vastbeslotenheid van beide vrouwen om een lunchtrommeltje mee te nemen als Yamashita gaat vissen. Aan het eind biedt de man vrijwillig aan om het vaderschap van Keiko's ongeboren kind van Dojima op zich te nemen.<br /><0x3E><0x3E> Pogingen van mindere personages in de film om verder te gaan dan koortsachtige gehoorzaamheid en rust leveren humor op, maar weinig troost: Keiko's moeders Spaanse dans is slechts een uiting van haar waanzin, en Yamashita's vriend zoekt alleen het onbereikbare en absurde, in zijn obsessie met het contact maken met ufo's. De momenten van ironie en humor worden meestal luchtig gebracht, maar de overgang is minder bevredigend in de climax van het gevecht in de kapperszaak. Dit cruciale moment in de film, waarop Yamashita het opneemt tegen Dojima en zijn trawanten, tegen haar verleden en het zijne, is gefilmd als slapstick, en de humor zit in het zenuwslopend zijn. Uiteindelijk komt er verlossing, maar het contrast tussen het conventionele en het onhandelbare wordt weer opgeheven, in alle rust, bijna onderdanig. Yamashita wordt van zijn voorwaardelijke invrijheidstelling ontheven en moet een jaar in de gevangenis doorbrengen. Keiko wacht op de geboorte van haar kind en op Yamashita's vrijlating. De harmonie is hersteld, aan de oppervlakte. De aal wordt eindelijk vrijgelaten.<br />'De Aal' is een subtiele en complexe film, met een reeks beelden die meer dan één keer bekeken moet worden, en meer dan dit korte briefje om de spanning op te voeren. Maar het zal een bevredigende ervaring zijn. Imamura's film is krachtig en subtiel, warm en kritisch. Hij zal vele kijkers belonen.
This complex and beautiful film is built on correspondences and contrasts; between landscape and society, man and nature, between passive and active, death and life, sanity and madness, the repressed and the unbridled, sexuality and abstinence, comedy and tragedy, alienation and redemption. The many strands to these themes are woven together in a complex pattern that defies complete analysis. Yet 'The Eel' is well-paced and is easy to watch and enjoy.<br /><br />The film is set in Japan, that most self-disciplined and compliant of countries, and it is the limits, and limitations, of conformity and control that are explored. Behaviour is checked, emotions kept inward; yet when people look inward they find a seething that terrifies.<br /><br />The landscape here is a damp, featureless, washed-out coastland, exquisitely shot in a subdued palette that embodies the film's subject. The people, too, are generally quiet, gentle, good citizens. Yet violence and disturbance erupt into their lives as norms are broken: a woman makes love, intensely, exultantly, adulterously. Her husband discovers her and stabs her to death in the very act. After eight years in prison Yamashita is released on parole, alienated and withdrawn, and, accompanied by his eel companion, opens a barber's shop. He finds Keiko, unconscious after a suicide attempt, and she begins to work for him. She, too, is on conditional release, from her crazy mother and unpleasant extortionist boyfriend. There is an immediate sympathy between Yamashita and Keiko, a sympathy that he, especially, cannot bring himself to express, driven to repression and passivity by his guilt and fear.<br /><br />Each of these principal characters correspond with other characters in the film, providing a network of symmetry and contrast. Thus, Yamashita's failure to express his yearning for Keiko is set against Dojima's earlier lovemaking with her, and a fellow ex-convict's attempted rape. The ex-con haunts Yamashita, taunting him with his weaknesses, until he is transformed into a phantasm of Yamashita's imagination. Yamashita's wife's affair, too, finds resonance in Keiko's sensuality - and in both women's determination to provide a lunch box whenever Yamashita goes fishing. At the end, the man volunteers to assume paternity of Keiko's unborn child by Dojima.<br /><br />Attempts by minor characters in the film to reach out beyond febrile compliance and quietism provide humour but little comfort: Keiko's mother's Spanish dancing is but a manifestation of her madness, and Yamashita's friend seeks only the unattainable and absurd, in his obsession with contacting UFOs. The moments of irony and humour are generally introduced with a light touch, but the transition is less satisfactory in the climactic fight at the barber's shop. This crucial moment in the film, when Yamashita fights Dojima and his thugs, against her past and his, is filmed as slapstick; the humour in unnerving.<br /><br />In the end there is redemption, but the contrast of the conventional with the unruly is resolved, once more, quietly, almost submissively. Yamashita, his parole broken, returns to gaol for a year; Keiko waits for the birth of her child and Yamashita's release. Harmony is restored - on the surface. The eel, at last, is released.<br /><br />'The Eel' is a subtle and complex film, with a succession of images that require more than one viewing and more than this brief note to tease out. But doing so will be a rewarding experience. Imamura's film is strong and subtle, warm yet critical. It will reward many viewings.