Ik ben net terug van het kijken naar 'The Edukators' in een bioscoop in Ipswich, Engeland. Uit de recensies had ik een luchtige komedie verwacht. Zo is de film helemaal niet: toch ben ik heel blij dat ik hem ben gaan zien. Het begin van 'The Edukators' deed me denken aan de roman Cocaine Nights van J.G. Ballard, waarin een man inbreekt in streng beveiligde luxecomplexen, niet zozeer om schade aan te richten of eigendommen te stelen, maar om de bewoners wakker te schudden. De hoofdpersoon van Ballard is van plan de welgestelde maar zelfgenoegzame en geïsoleerde bewoners te verenigen in misdaadbewakingsactiviteiten die zullen leiden tot een herleefde gemeenschapszin. De film wil de villabewoners van Berlijn aansporen om te fluisteren dat ze te veel geld hebben: om hen te herinneren aan de andere helft van de wereld en hoe de andere helft leeft. Of liever gezegd, niet kan leven, vanwege een laag loon en schulden.<br />Ik vond het een beetje vervelend dat de film de wereld opdeelt in de rijken en de armen, met niets ertussenin. Hoewel Jule, de heldin, verlamd is door een schuld van 100.000 euro, als gevolg van een auto-ongeluk waarbij ze een Mercedes total loss reed, haar vriend en zijn vriend Jan in auto's rijden, mobiele telefoons hebben, in Berlijn wonen en naar Barcelona vliegen (Jules vriend reist blijkbaar voor zijn carrière naar Barcelona, maar het is nooit helemaal duidelijk wat zijn werk is). In hun ruzies met de zakenmagnaat aan wie Jule is overgeleverd (het blijkt dat hij drie auto's in zijn enorme garage heeft staan, zodat hij de Mercedes waar Jule voor moet betalen nauwelijks mist) plaatsen de twee jongemannen zich duidelijk in dezelfde positie als de onderdrukte arbeiders van de derde wereld. Jule ziet echter in dat hun demonstraties tegen de slavernij de situatie voor de kinderarbeiders in de ontwikkelingslanden niet echt zullen veranderen. Ik was dolblij toen ik een film zag die het geweten van zowel de jonge mensen die geen plaats voor zichzelf zien in de allesoverheersende consumptiemaatschappij aan de kaak stelt, als diegenen die ooit idealen hadden, die eens probeerden de maatschappij te veranderen, wakker werden en tot de ontdekking kwamen dat ze van middelbare leeftijd waren en conservatief stemden. De magnaat verdedigt zich door te zeggen dat hij 14 uur per dag werkt: eerst wilde hij zijn kinderen veiligheid en goed onderwijs kunnen bieden, nu denkt hij dat het kopen van nieuwe dingen mensen gelukkig maakt. Ik denk niet dat hij zijn ontvoerders manipuleert: ik vond het echt fijn dat hij kon ontsnappen aan zijn mobiele telefoon, zijn baas, zijn vrouw, de schoonmaakster en de druk van zijn werk, en dat hij in staat was om de herinneringen aan zijn jeugd op te halen. Ik zie zijn ervaringen in de commune als oprecht en als een herinnering aan pogingen om de maatschappij één relatie tegelijk te veranderen. En uiteindelijk veranderde de jaren zestig de maatschappij door de persoonlijke politiek, ook al zijn de communes nu alleen nog maar roze getinte herinneringen in het achterhoofd van de rijke stinkerds die nu conglomeraten leiden.<br />Wat ik het leukst vond aan 'de Edukators'? is de vraag die het opwerpt over de drie jonge hoofdrolspelers, en hoe hun generatie het verschil kan maken voor de wereld van de 21e eeuw.<br /><br />SPOILER SPACE<br /><br />Misschien heeft de magnaat uiteindelijk toch de politie gebeld: het leek in elk geval geen gemakkelijke beslissing voor hem. Ik zou de laatste opname van de satellietschotels willen zien als een aanwijzing dat het trio het eiland heeft bereikt en alle tv's in heel Europa heeft uitgeschakeld, waardoor de macht die de samenleving van binnenuit beheerst werd uitgeschakeld. De held van Ballard zou hen toejuichen.<br />Tussen haakjes, heeft hij dat gedaan?' Vindt iemand het ironisch dat zo'n groot deel van de film zich afspeelt in Berlijn, dat nog maar vijftien jaar geleden werd verdeeld in twee gemeenschappen, een die de magnaat verwelkomde en een die het debat over hoe de revolutie tot stand te brengen zou aanmoedigen? Zoals Marx zei: 'De filosofen hebben de wereld alleen op verschillende manieren geïnterpreteerd; het gaat erom die te veranderen.'
I've just come back from watching "the Edukators" in a cinema in Ipswich, England. From the reviews I was expecting a light comedy. The film isn't like that at all: still, I'm very happy that I went to see it. The start of "the Edukators" reminded me of J. G. Ballard's novel Cocaine Nights, which features a man who breaks into high security luxury complexes not so much as to damage and steal property, but to shake the residents up. Ballard's protagonist intends to make the affluent but complacent and isolated residents bind together in crimewatch activities that will lead to a reawakened sense of community. The young men who call themselves "the Edukators" want to stir the villa residents of Berlin into hearing whispers that they have too much money: to remind them of the other half of the world and how the other half lives. Or rather, can't live, because of low wages and debt.<br /><br />I was a little annoyed that the film couches the world into the haves and the have nots, with nothing in-between. Although Jule, the heroine, is crippled by a 100, 000 Euro debt due to a car accident in which she totalled a Mercedes, her boyfriend and his friend Jan drive cars, have cell phones,live in Berlin, and fly to Barcelona (Jule's boyfriend apparently travels to Barcelona for his career but it's never exactly clear what his work is). In their arguments with the business tycoon who Jule is enslaved to (it's revealed that he has three cars in his huge garage, so he hardly misses the Mercedes Jule has to pay for) the two young men clearly place themselves in the same position as the oppressed workers of the third world. Jule, however, sees that their demonstrations against sweatshop labour aren't going to really change the situation for the developing countries' child labourers.<br /><br />That said, I was delighted to see a film that tackles the consciences of both the young not seeing places for themselves in the all-persuasive consumerist society and those who once had ideals, who once tried to change society, and have awakened to find themselves middle aged and voting conservative. The tycoon defends himself, saying he works 14 hour days: at first he wanted to be able to provide security and good education for his children, now he thinks buying new things makes people happy. I don't think he manipulates his kidnappers: I saw real pleasure in his being able to get away from his mobile phone, boss, wife, cleaning lady and job pressures, and being able to touch base with the recollections of his youth. I see his commune experiences as genuine and a reminder of attempts to change society one relationship at a time. And in the end the 60s generation did change society by making the personal political, even if the communes are now only rose-tinged memories in the back of the minds of fat cats now running conglomerates.<br /><br />What I enjoyed most about "the Edukators" is the question it raises about its three young major characters, and how their generation can make a difference to the world of the 21st century.<br /><br />SPOILER SPACE <br /><br />Maybe in the end the tycoon called the police: it didn't look like an easy decision for him at any rate. I'd like to see the last shot of the satellite dishes as an indication that the trio made it to the island and blacked out all the TVs across Europe, cancelling the force that controls society from within. Ballard's hero would applaud them.<br /><br />By the way, didn't it strike anyone else as ironic that so much of the film takes place in Berlin, which only 15 years ago was divided into two societies, one which welcome the tycoon, and one which would encourage the debate about how to bring out the revolution? As Marx said, "The philosophers have only interpreted the world, in various ways; the point is to change it."