Wanneer iemand het over klassieke Universal klassieke horrorfilms heeft, vallen er altijd twee namen: Bela Lugosi en Boris Karloff, twee heel verschillende maar toch gelijksoortige personen die in 1931 het voorrecht de eerste monsters uit het geluidstijdperk te worden in twee enorm invloedrijke films. In Tod Brownings 'Dracula' speelde de Hongaarse acteur Bela Lugosi de rol van de onsterfelijke vampier, terwijl tegelijkertijd de in Engeland geboren Boris Karloff het legendarische, door de mens gemaakte wezen van James Whales 'Frankenstein' werd. Hoewel beide acteurs een ander leven buiten het scherm leidden, zouden ze samen vele malen op het witte doek verschijnen dankzij hun status als 'horror iconen' en hun enorme talent en aanwezigheid op het witte doek. Onder de vele films die de twee legenden samen hebben gemaakt, heeft 'De Zwarte Kat' van Edgar G. Ulmer een onomstotelijke plaats onder de gedenkwaardigste.<br />'De Zwarte Kat' is het verhaal van Peter en Joan Alison (David Manners en Julie Bishop), een jong Amerikaans echtpaar op huwelijksreis door Hongarije. In de trein naar Visegrád ontmoet het stel dr. Vitus Werdegast (Bela Lugosi), een charmante maar vreemde man die hen aardig vindt en de bus naar Gdembáns zal nemen omdat hij van plan is een oude vriend op te zoeken. Maar de bus krijgt een verschrikkelijk ongeluk en alleen Werdegast en de Alisons overleven het. Joan is er slecht aan toe, dus stelt Werdegast voor haar naar zijn vriend te brengen. Het drietal arriveert bij een schitterend landhuis op de top van een heuvel, waar ze worden ontvangen door Werdegasts mysterieuze vriendin, Hjalmar Poelzig (Boris Karloff). Het paar dankt de gastvrijheid van hun griezelige gastheer, maar ze weten niet dat ze nu pionnen zijn in een doodsspel tussen Werdegast en Poelzig, een doodsspel tussen twee rivalen dat vele jaren geleden is begonnen.<br />Hoewel de film werd aangekondigd als een bewerking van het verhaal van Edgar Allan Poe uit 1843, zou 'geïnspireerd door Poe' een betere omschrijving zijn, aangezien het scenario van regisseur Edgar G. Ulmer en schrijver Peter Ruric vrijwel niets te maken heeft met Poe's klassieker. Het verhaal van 'The Black Cat' ging over een moordenaar, het scenario van 'The Black Cat' gaat over het laatste duel tussen twee bittere vijanden en de twee onschuldigen die ertussenin komen te zitten. Wat 'The Black Cat' onderscheidt van de andere Universele Horrorklassiekers, is de ongelooflijke zorg die is besteed aan de ontwikkeling van de twee hoofdpersonen. Door heftige uitwisselingen van dialogen ontdekken we het duistere verleden van beide mannen, en hoe achter hun ogenschijnlijk normale gezichten geheimen schuilgaan die veel schokkender zijn dan welk monster ook. Hoewel de plot zeker gekunsteld is en een beetje te snel wordt doorgevoerd, is de dialogen geschreven zeker een van de beste uit die tijd.<br />In 'The Black Cat', regisseur Edgar G. Ulmer vertoont veel van de invloed die hij tijdens zijn jaren als leerling van de legendarische filmmaker F.W. Murnau op het Duitse expressionisme heeft gehad, en door John J. Mescalls briljante cinematografie goed te gebruiken, slaagt Ulmer erin een onheilspellende en spookachtige sfeer te creëren uit uiterst modernistische art-decomeubels. Deze hoogst atypische en visueel opvallende stijl die Ulmer voor de film gebruikt, versterkt het gevoel van naderend onheil dat het paar ervaart als ze de duistere wereld van Werdegast en Poelzig betreden, en geeft de film een sfeer van vreemde en bovennatuurlijke schoonheid die hem heel anders maakt dan andere horrorfilms uit die tijd. Een van de elementen die deze film zo bijzonder maken, is het zeer innovatieve gebruik van Heinz Roemhelds film. In tegenstelling tot de meeste films die in die jaren zijn gemaakt, wordt de muziek in deze film op grote schaal gebruikt als een middel om een bepaalde sfeer te creëren.<br />Natuurlijk wordt deze film pas echt aantrekkelijk door de kans om Lugosi en Karloff voor het eerst samen te zien, en de twee iconen stellen niet teleur. Boris Karloff is verrukkelijk slecht in zijn rol als de sinistere Hjalmar Poelzig, en vult het scherm met die krachtige aanwezigheid die hem in Frankenstein deed schitteren. Maar hoewel Karloff het geweldig doet als Poelzig, is het hoogtepunt van de film zeker Bela Lugosi, die in deze film bewijst dat hij echt een opmerkelijke acteur was en waarschijnlijk de beste prestatie van zijn carrière levert. Als de 'held' van de film laat Lugosi zijn acteerkwaliteiten zien en speelt hij de perfecte rol voor Karloff. Als het jonge stel zijn David Manners (Lugosi's tegenspeler in 'Dracula') en Julie Bishop geen verrassingen, maar ze zijn wel erg effectief in hun optredens, gezien het feit dat ze niet in de schijnwerpers staan. Dat is de reden waarom sommige critici de film bekritiseerden omdat het verhaal een beetje te ingewikkeld was, omdat de gebeurtenissen te snel plaatsvonden. Er gaan geruchten dat de film oorspronkelijk een duur van 80 minuten had, en dat hij verschillende delen van de plot uitbreidde die in de uiteindelijke versie onverklaard bleven; maar dat deze scènes werden geschrapt omdat ze te verontrustend werden gevonden. Hoewel niemand dat echt kan bewijzen, is het waarschijnlijker dat 'The Black Cat' een lowbudgetfilm was en dus gedwongen was om een kortere duur te hebben.<br />Hoewel er fouten in de film zaten, was 'The Black Cat' toch een succes. Het is nog steeds een van de beste horrorfilms uit de jaren dertig, en zeker een van de beste (en beslist de donkerste) van Universal. Het is ook een van de beste films die Lugosi en Karloff koppelden ('The Body Snatcher' is ook geweldig) en, zoals hierboven geschreven, Lugosi's beste optreden ooit. Ondanks het feit dat het kort is, is dit een van die vergeten horrormeesterwerken die meer aandacht verdienen, al was het alleen maar omdat ze het beste van beide legenden hebben.
Whenever someone talks about Universal classic horror films, two names always tend to show up in the course of the conversation: Bela Lugosi and Boris Karloff, two very different yet still similar persons who in 1931 shared the privilege of becoming the first monsters of the sound era in two enormously influential films. In Tod Browning's "Dracula", Hungarian actor Bela Lugosi took the role of the immortal vampire while at the same time, English born Boris Karloff became the legendary man-made creature of James Whale's "Frankenstein". While both actors had different lives off-screen, they would appear together many times on the silver screen thanks to their status as "horror icons" and their enormous talent and screen presences. Among the many movies the two legends made together, Edgar G. Ulmer's "The Black Cat" has a definitive place among the most memorable ones.<br /><br />"The Black Cat" is the story of the Peter and Joan Alison (David Manners and Julie Bishop), a young American couple on their honeymoon trip through Hungary. On the train to Visegrád, the couple meets Dr. Vitus Werdegast (Bela Lugosi), a charming yet strange man who like them, will take a bus to Gömbös as he is planning to visit an old friend. However, the bus has a terrible accident and only Werdegast and the Alisons survive. Joan is in a bad condition, so Werdegast suggest to take her to his friend's house in order to heal her wounds. The three arrive to a marvelous mansion on the top of a hill, where they are received by Werdegast's mysterious friend, Hjalmar Poelzig (Boris Karloff). The couple thanks the hospitality of their eerie host, but they don't know that they are now pawns in a death game between Werdegast and Poelzig, a death game between two rivals that started many years before.<br /><br />While the film was announced as an adaptation of Edgar Allan Poe's 1843 story of the same name, "inspired by Poe" would be a better way to describe it, as the screenplay by director Edgar G. Ulmer and writer Peter Ruric has almost no relation to Poe's classic. While Poe's story was about a murderer, the screenplay for "The Black Cat" is about the final duel between two bitter enemies and the two innocents who get caught in the middle. What makes "The Black Cat" to stand out among the other Universal Horror classics, is the incredible care taken in the development of the two main characters. Through powerful exchanges of dialogs, we discover the dark pasts of both men, and how behind their apparently normal faces are secrets far more shocking than any monster. While the plot is certainly contrived and a bit too fast paced, the dialog written is definitely some of the best from that era.<br /><br />In "The Black Cat", director Edgar G. Ulmer shows a lot of the influence he received from German expressionism during his years as an apprentice to legendary filmmaker F.W. Murnau, as by giving good use to John J. Mescall's brilliant cinematography, Ulmer manages to create an ominous and haunting atmosphere out of extremely modernist art deco sets. This highly atypical and visually striking style that Ulmer uses for the film enhances that sense of impending doom that the couple feels as they enter Werdegast and Poelzig's dark world, giving the film an atmosphere of strange and otherworldly beauty that makes it very different to other horror films of that time. Another of the elements that make this movie special is its highly innovative use of Heinz Roemheld's music, as unlike most of the films made on those years, here it is used widely through the film as another device to create atmosphere.<br /><br />Of course, what truly makes this film attractive is the chance to see Lugosi and Karloff together for the first time, and the two icons do not disappoint. Boris Karloff is delightfully evil in his role as the sinister Hjalmar Poelzig, filling the screen with that powerful presence that made him shine in "Frankenstein". However, while Karloff makes a terrific job as Poelzig, the highlight of the film is certainly Bela Lugosi, who in this movie proves that he was truly a remarkable actor and delivers what probably is the best performance of his career. As the film's "hero", Lugosi shows his acting range and makes the perfect match for Karloff's performance. As the young couple, David Manners (Lugosi's costar in "Dracula") and Julie Bishop are nothing surprising, but still are very effective in their performances considering that the spotlight is not on them.<br /><br />If there is a flaw in this marvelous horror film, is definitely the fact that it has a very short runtime (barely 66 minutes), and this forces a very fast pace that in turn makes a bit difficult to expand on the movie's plot. That's the reason why some critics have criticized the film for having a story a bit too complex, as the extremely fast pace force the events to happen too quickly. There are rumors about the film having originally a runtime of 80 minutes, where it expanded on several parts of the plot that were left unexplained in the final version; but that this scenes ended up cut because they were considered too disturbing for its time. While nobody can truly prove this, a more likely possibility for this is the fact that "The Black Cat" was a low-budget film, and therefore forced to have a shorter runtime.<br /><br />While flawed, "The Black Cat" is still one of the best horror films from the 30s, and certainly one of the best (and definitely the darkest) of the ones produced by Universal. It is also one of the best among the movies that paired Lugosi and Karloff ("The Body Snatcher" is another great one), and as written above, Lugosi's best performance ever. Despite being short, this is one of those forgotten horror masterpieces that deserve more attention, if only for having the best of both legends. 9/10