Mogelijke veroorzakers<br />'Capricorn One' is grotendeels gebaseerd op de complottheorieën van degenen die geloven dat de Apollo-maanlandingen nooit hebben plaatsgevonden, maar zich afspelen tegen de achtergrond van een bemande missie naar Mars. Kort voor het vertrek krijgen de astronauten van dr. Kelloway, de directeur van NASA's programma, te horen dat ze hun toestel moeten verlaten. Hij legt hun uit dat de missie niet door kan gaan vanwege een defect aan het leefsysteem. Hij is echter niet bereid de annulering van de missie bekend te maken, omdat dit de financiering van het bemande ruimtevaartprogramma door het Congres in gevaar zou kunnen brengen. In plaats daarvan hebben hij en zijn aanhangers in de Amerikaanse regering besloten een missie te simuleren. De rol van de astronauten zal erin bestaan dat ze zich een aantal maanden schuilhouden en filmopnamen maken van vermeende verkenningen van het Martiaanse oppervlak, waarna ze als 'onheilspellende helden' terugkeren zonder ooit het aardoppervlak te hebben verlaten.<br />In het begin zijn de astronauten niet bereid om aan dit plan mee te werken, maar ze worden overgehaald door de dreiging dat hun families zullen worden vermoord als ze dat niet doen. Maar het begint mis te gaan als op de terugreis hun ruimteschip verbrandt tijdens de terugkeer in de atmosfeer van de aarde. De astronauten beseffen dat Kelloway en zijn handlangers van plan zijn hen te vermoorden om de illusie in stand te houden dat ze bij een ruimteongeluk om het leven zijn gekomen, en ze weten te ontsnappen uit het NASA-complex in de Texaanse woestijn waar ze worden vastgehouden.<br />Afgezien van Kelloway zelf zijn de meeste wetenschappers van NASA niet op de hoogte van het complot, maar slechts één van hen vermoedt dat er iets achter de schermen gebeurt. Deze man verdwijnt op mysterieuze wijze, maar niet voordat hij zijn twijfels heeft toevertrouwd aan zijn vriend Robert Caulfield, een journalist. Caulfield beseft wat er aan de hand is en trekt de woestijn in in een poging de drie astronauten op te sporen voordat Kelloways veiligheidstroepen hen kunnen opsporen en doden. De film eindigt met een koortsachtige achtervolging, geïnspireerd door zowel de James Bond-films als door Alfred Hitchcock. (Als huldeblijk aan 'North by North West' speelt een vliegtuig voor het besproeien van gewassen een rol).<br />Hoewel de film een ruimtevaartthema heeft, is het niet echt een sciencefictionfilm, maar eerder een politieke thriller van het soort dat populair werd in het Amerika van na Watergate. Er is geen enkele poging gedaan om de film een futuristisch aanzien te geven; de kleren, kapsels, gebouwen en auto's zijn allemaal van eind jaren zeventig. Zelfs het ontwerp van het Capricorn-ruimtevaartuig is gebaseerd op het Apollo-ruimtevaartuig, en de opnamen van de opstijgende raket zijn zogenaamd archiefopnamen van een maanschot van de NASA. 'De Regering liegt tegen u <0xE2><0x80><0x93> nu!' is een veel dwingender boodschap dan 'De toekomstige Regering zou over vijftig jaar tegen u kunnen liegen'. Maar vanuit het gezichtspunt van de eenentwintigste eeuw ziet de film er gedateerd uit. Wat hij schijnt te zeggen is: 'Als een bemande vlucht naar Mars vijfentwintig jaar geleden een praktische mogelijkheid was geweest <0xE2><0x80><0x93> wat natuurlijk niet het geval was <0xE2><0x80><0x93> zou de Regering van die tijd er misschien tegen u over gelogen hebben.'<br />De film lijdt echter aan ingewortelde gebreken die ernstiger zijn dan het gedateerde uiterlijk. Een politieke thriller mag dan fictie zijn, hij moet plausibel zijn. Het is niet helemaal duidelijk of Kelloway van het begin af aan van plan was de astronauten te vermoorden, zodat ze zijn bedrog nooit aan de kaak konden stellen, of dat hij oorspronkelijk van plan was hen in leven te laten, maar van plan veranderde toen het ruimteschip bij de terugkeer in de dampkring verbrandde. Hoe dan ook, het plan is onbevredigend. Men vraagt ons te geloven dat een ruimteschip dat ontworpen is om door een piloot aan boord te worden gevlogen, helemaal van de Aarde naar Mars kan vliegen, op Mars kan landen, opstijgen en bijna helemaal terugvliegen naar de Aarde. Vermoedelijk zou het toestel vanaf de Aarde op afstand bestuurd moeten worden, maar men vraagt ons ook te geloven dat het hele corpus van geleerden en technici dat bij het project betrokken is, met één uitzondering, niet zou opmerken dat het toestel waarmee ze voortdurend in contact stonden, niet werkelijk iemand aan boord had. Het is niet te ver gezocht om te veronderstellen dat die ene geleerde die wel vermoedde dat er iets mis was, vermoord zou worden om hem het zwijgen op te leggen, maar het is wel erg ongeloofwaardig om te veronderstellen dat de Regering hem niet alleen kon laten vermoorden, maar ook kon regelen dat hij zo volledig verdween dat zijn familie, zijn collega's en al zijn kennissen op één na zijn verdwijning niet opmerkten. Vervolgens wordt ons gevraagd te accepteren dat de enige kennis die het wel opmerkt ook het vermogen tot deductie bezit waardoor Sherlock Holmes op een ordinaire amateur lijkt en in staat is uit de meest vage aanwijzingen precies af te leiden wat er met de vermiste astronauten is gebeurd (zoals de verbaasde blik van de vrouw van een van de astronauten wanneer haar man vertelt waar ze hun laatste vakantie hebben doorgebracht). De schurken schijnen een onuitputtelijke voorraad bewakers te kunnen inzetten die bereid zijn hun bevelen zonder vragen te gehoorzamen <0xE2><0x80><0x93> geen van die bewakers schijnt zich afgevraagd te hebben hoe de astronauten de vernietiging van hun ruimtevaartuig hebben overleefd of waarom er nu een beroep op hen wordt gedaan om mannen te doden die als nationale helden worden beschouwd. Misschien was het de bedoeling van de film om de mensen nog achterdochtiger te maken ten opzichte van hun regering, maar het kwam bij me op dat hij paradoxaal genoeg juist het tegenovergestelde effect zou hebben. In plaats van me te laten denken dat de Apollo-missies misschien wel nep waren, versterkte de film <0xE2><0x80><0x93> ongetwijfeld per ongeluk <0xE2><0x80><0x93> mijn geloof in de realiteit van die missies door aan te tonen hoe moeilijk het zou zijn om een nep-ruimtemissie te creëren en ongestraft met het bedrog weg te komen.
Possible Spoilers<br /><br />`Capricorn One' is largely based upon the conspiracy theories of those who believe that the Apollo moon landings never took place, but is set against the background of a fictitious manned mission to Mars. Shortly before take-off, the astronauts are ordered to leave their craft by Dr Kelloway, NASA's director of the programme. He explains to them that the mission cannot proceed because of a faulty life support system. He is, however, unwilling to announce the cancellation of the mission because this might jeopardise continued Congressional funding for the manned space-flight programme. Instead, he and his supporters in the US government have decided to fake a mission. The astronauts role will be to remain in hiding for several months and to provide film of supposed explorations of the Martian surface, after which they will return as supposed `heroes' without ever actually having left the Earth's surface.<br /><br />The astronauts are initially unwilling to go along with this plan, but are persuaded to comply by the threat that their families will be murdered if they do not. Things start to go wrong, however, when, on the return journey, their spacecraft burns up while re-entering the Earth's atmosphere. The astronauts realise that Kelloway and his associates intend to murder them in order to maintain the illusion that they died in a space accident, and manage to escape from the NASA complex in the Texan desert where they are being held.<br /><br />Apart from Kelloway himself, most of the NASA scientists are not in on the plot, but only one of them suspects that anything underhand is taking place. This man mysteriously disappears, but not before he has confided his doubts to his friend Robert Caulfield, a journalist. Caulfield realises what is going on and heads into the desert in an attempt to trace the three astronauts before Kelloway's security forces can track them down and kill them. The film ends with a frantic chase sequence, inspired by both the James Bond films and by Alfred Hitchcock. (In homage to `North by North West', a crop-dusting plane plays a role).<br /><br />Although the film has a space-travel theme, it is not really a science-fiction movie, but rather a political thriller of the sort that became popular in post-Watergate America. No attempt was made to give the film a futuristic look- the clothes, hairstyles, buildings and cars are all those of the late seventies. Even the design of the Capricorn spacecraft itself was based on the Apollo craft, and the shots of the rocket taking off are supposedly archive footage of an actual NASA moonshot. This was presumably done partly to save costs but also partly to make the film's message more immediate. `The Government is lying to you- now!' is a much more compelling message than `A future Government might lie to you in fifty years time'. From the standpoint of the twenty-first century, however, the film looks dated. What it seems to be saying is `If a manned flight to Mars had been a practical possibility twenty-five years ago- which of course it wasn't- the government of that day might have lied to you about it. '<br /><br />The film, however, suffers from inherent flaws which are more serious than its dated look. A political thriller may be fictional, but it must be plausible. `Capricorn One' is not. Its plot has more holes than a string vest. What is never made entirely clear is whether Kelloway planned from the beginning to murder the astronauts so they could never expose his deception, or whether he originally intended to let them live but changed his plan when the spacecraft burnt up on re-entry. Either way, however, the plot is unsatisfactory. We are asked to believe that a spacecraft designed to be flown by an on-board pilot could fly all they way from the Earth to Mars, land on Mars, take off and fly nearly all the way back to Earth. Presumably the craft would have to be remote-controlled from Earth, but we are also asked to believe that the entire corpus of scientists and technicians involved in the project, with one sole exception, would fail to notice that the craft with which they were in constant contact did not actually have anyone on board. It is not too far-fetched to imagine that the one scientist who did suspect something was wrong might be murdered to silence him, but it does strain credibility to suppose that the Government could not only have him killed but also arrange for him to disappear so completely that his family, his colleagues and all but one of his acquaintances failed to notice his disappearance. We are then asked to accept that the one acquaintance who does notice also has powers of deduction that make Sherlock Holmes look like a rank amateur and is able to work out precisely what has happened to the missing astronauts from the most tenuous of clues (such as the puzzled look of one of the astronauts' wives when her husband mentions where they spent their last family holiday). The villains seem to be able to call on an endless supply of guards prepared to obey their orders unquestioningly- none of those guards seem to have wondered how the astronauts survived the destruction of their craft or why they are now being called upon to kill men regarded as national heroes.<br /><br />The film may have had the intention of making people more suspicious of their government, but occurred to me that, paradoxically, it would be more likely to have precisely the opposite effect. Rather than making me think that the Apollo missions might themselves have been faked, it- no doubt inadvertently- strengthened my belief in the reality of those missions by showing just how difficult it would be to create a fake space mission and get away with the deception. 4/10.