Eerlijk gezegd dacht ik dat Masaki Kobayashi geen kwaad kon doen.<br />Ik wilde dit echt graag leuk vinden. Verdomme, ik probeerde het zelfs en deed mijn uiterste best. Niet alleen omdat Kobayashi een van mijn favoriete regisseurs is en, hoe je het ook wendt of keert, een echte titaan van de Japanse filmwereld, maar ook omdat als zijn soort sociaal gerichte, emotioneel cathartische tragedie de sprong van zijn in Tokugawa Japan gesitueerde jidaigekis naar enig ander genre zou kunnen maken, dat het dan het oorlogsdrama zou zijn.<br />In 1943, Mantsjoerije, de Tweede Wereldoorlog in volle gang, volgt The Human Condition de beproevingen en beproevingen in het bezette China van Kaji, een jonge idealist die in dienst van het Japanse leger wordt opgeroepen. Hij wordt naar het achterland overgeplaatst om als opzichter in de ertsmijnen in dat gebied te werken, een oord waar duizenden Chinese krijgsgevangenen als slaven onder onmenselijke omstandigheden wegkwijnen ten behoeve van het Japanse moederland. Kaji, vol jeugdig optimisme als hij is, probeert vriendschap te sluiten met de Chinese krijgsgevangenen in een poging hun leefomstandigheden te verbeteren, maar ook hun arbeidsefficiëntie te verbeteren om zijn veeleisende militaire superieuren tevreden te stellen.<br />En daar begint de film uit elkaar te vallen. Het zijn eigenlijk een heleboel nietszeggende, algemene scènes waarin twee of drie personages de meest voor de hand liggende dingen en gevoelens bespreken; er komt niet veel subtekst aan te pas, stukken dialoog worden recht voor zijn raap verteld <0xE2><0x80><0x93> een grote faux pas voor een verhalenverteller die het verhaal tot een slopend einde laat komen.<br />Eerlijk gezegd is de film melodramatisch genoeg om een soort anachronisme van het genre te vormen; het zou veel logischer zijn geweest als hij in 1949 was uitgebracht in plaats van in 1959. En dat allemaal met Akira Kurosawa's YOJIMBO, de film die verantwoordelijk was voor zowel de revolutie in het Japanse periodedrama als de actiefilm, en die het concept van de vervreemde antiheld binnen twee jaar tijd tot nieuwe cynisme-hoogten bracht.<br />En over hoofdrolspelers gesproken, het is...' Kaji, de hoofdfiguur met wie we ons moeten identificeren, gespeeld door samoerai-icoon Tatsuya Nakadai voordat hij zelfs maar een bijrol in Yojimbo speelde, vormt het grootste probleem. Zijn houding en wereldbeeld van onvoorwaardelijk humanisme zijn allemaal te naïef en te gemakkelijk om de juiste emotionele snaren te raken. Het is moeilijk om Kaji's heiliger-dan-jij-idealisme af te keuren, niet omdat er in het echte leven geen mensen zoals hij bestaan, en ik hoop dat dat zo is, maar gewoon omdat dit soort nette, idealistische personages het in een dramatische context niet goed doet.<br />Neem me niet kwalijk. Nu moet elke dramatische figuur (en met name zijn daden die de plot vooruithelpen) worden gedefinieerd en geworteld in een soort innerlijk conflict. Maar zijn ideologie brengt hem in direct conflict met alle belangrijke Japanse personages in de film: de legerofficieren, zijn baas, de andere opzichters <0xE2><0x80><0x93> mensen die, in niet mis te verstane bewoordingen, zijn hoofd zouden kunnen afhakken als ze daar zin in hadden. Waarom Kaji zich herhaaldelijk tegen iedereen keert, zelfs met gevaar voor eigen leven, wordt nooit ook maar gesuggereerd. Gewoonlijk dwingt een of andere karakterfout het personage tot actie in een poging zich te rehabiliteren. Kaji's enige karakterfout is zijn idealisme. In dat opzicht is Kaji meer een martelaar of een heilige dan een echt, menselijk wezen met karakterfouten. Dan is het niet meer dan natuurlijk dat de kijker gefrustreerd raakt door zijn idealistische vasthoudendheid, een gevoel dat (ironisch genoeg) wordt gedeeld door zijn tegenstanders in de film (de gewelddadige opzichter en de legerofficieren). Als dit een slimme truc van Kobayashi is om ons te laten meevoelen met Kaji's vijanden (en ons er misschien een rotgevoel over te geven), dan neem ik het hem kwalijk. Want het is gedaan ten koste van een film.<br />Iets anders wat me dwarszat, was hoe geforceerd het drama soms aanvoelde. Tegen het einde bijvoorbeeld (en dat is geen belemmering die er echt toe doet), gooit een Chinese prostituee wier minnaar in de gevangenis door de Japanners werd geëxecuteerd, stenen naar Kaji en noemt hem 'Japanse duivel'. De enige verantwoordelijkheid die Kaji bij de executie had, was dat hij het eenvoudigweg niet kon voorkomen. Hij is niet eens een legerofficier, alleen maar een opzichter. Er is geen enkele reden waarom de prostituee stenen naar Kaji zou gooien in plaats van naar de echte boosdoeners. Het lijkt alleen maar te gebeuren omdat de kijker zich met zijn personage identificeert. Zijn tolerantie lijkt alleen maar meer geweld uit te lokken dat zijn martelaarsstatus alleen maar versterkt.<br />Dat wil niet zeggen dat THC geen momenten van schoonheid kent. De cinematografie is over het geheel genomen goed, met enkele prachtige buitenopnamen en bepaalde taferelen en beelden resoneren met ware emotionele kracht: de uitgehongerde lichamen van Chinese gevangenen die als vliegen uit treinwagons vallen, de goedkope executiescène, een optocht van prostituees die het concentratiekamp bezoeken.<br />Over het geheel genomen ben ik erg teleurgesteld over De menselijke conditie. Gebaseerd op de lovende recensies hier verwachtte ik een meesterwerk dat het werk van Kobayashi uit de jaren zestig kan evenaren. Het blijkt dat THC een oorlogsdrama is dat heel populair had kunnen zijn in een verwoest naoorlogs Japan dat dorstte naar het populistische thema van het humanisme dat botste met het onderdrukkende systeem, maar ik vond het te simplistisch en gemakkelijk in het gebruik en miste de verfijning van Kobayashi's werk. 's waargebeurde epische verhalen (Seppuku en de samoeraiopstand).
Frankly I thought Masaki Kobayashi could do no wrong.<br /><br />I really wanted to like this. Damn, I even tried to and tried hard. Not only because Kobayashi is one of my favourite directors and arguably a true titan of Japanese cinema any way you look at it but also because if his brand of socially-minded, emotionally cathartic tragedy could make the leap from his jidaigekis set in Tokugawa Japan to any other genre, that would be the war drama.<br /><br />Set in 1943 Manchuria, WWII in full bloody swing, The Human Condition follows the trials and tribulations in occupied China of Kaji, a young idealist drafted in the service of the Japanese army. He is transferred to the hinterland to work as a supervisor in the ore mines of the area, a place where thousands of Chinese prisoners of war slave away in inhuman conditions for the benefit of the Japanese motherland. Kaji, full of youthful optimism as he is, attempts to befriend the Chinese POW's in an effort to both make their living conditions better but also improve their labour efficiency to appease his demanding military superiors.<br /><br />And there the movie starts falling to pieces. For a film clocking in at 3 hours and 20 minutes, there's really an awful lot of bland, generic scenes where two or three characters discuss the most obvious things and feelings; not a whole lot of subtext going on, chunks of dialogue delivered right on the nose - a major faux-pas for any storyteller that makes the story crawl to a gruelling halt. <br /><br />Frankly, the movie is melodramatic enough to constitute somewhat of a genre anachronism; it would have made much more sense coming out in 1949 instead of 1959. All this with Akira Kurosawa's YOJIMBO, the movie responsible for both revolutionizing the Japanese period drama and action movie and bringing the concept of the alienated antihero to new cynic heights, only two years away.<br /><br />And speaking of protagonists, it's Kaji, the main character we're called to identify with, played by samurai icon Tatsuya Nakadai before he was even a supporting actor in Yojimbo, that poses the biggest problem. His attitude and worldview of unconditional humanism are all too naive and convenient to hit the right emotional chords. Idenitifying with Kaji's holier-than-thou idealism is hard, not because people like him don't exist in real life, and I hope they do, but simply because this kind of clean-cut idealist character doesn't fare well in a dramatic context.<br /><br />Bear with me here. Now every dramatic character (and by extention his actions that forward the plot) has to be defined by and rooted in some sort of inner conflict. In Kaji's case, it's between work (supervising prisoners into forced labour) and ideology (every human being should be treated with dignity and respect). But his ideology brings him into direct conflict with every major Japanese character in the movie; the army officers, his boss, the other supervisors - people who, in no uncertain terms, could have his head if they were so inclined. Why Kaji repeatedly goes against everyone even at the risk of his life is never so much as hinted at. Usually some sort of character flaw forces the character to take action in an effort to redeem himself. Kaji's only flaw is his idealism. In that sense, Kaji is more of a martyr or a saint than a real, flawed human being. It's only natural then that the viewer might become frustrated by his idealistic persistance, a feeling that is shared (ironically) by his antagonists inside the movie (the abusive supervisor and the army officials). If this is a clever trick on Kobayashi's part to have us sympathize with Kaji's enemies (and maybe feel bad about it), then I tip my hat to him. Because it was done at the expense of a movie.<br /><br />Another thing that bothered me was how forced the drama felt at times. For example, near the end (and this is no spoiler that matters), a Chinese prostitute whose prisoner lover was executed by the Japanese, throws rocks at Kaji and calls him "Japanese devil". The only responsibility Kaji had at the execution was that he simply couldn't prevent it from happening. He's not even a military officer, just a labour supervisor. There's no reason for the prostitute to throw rocks at Kaji instead of the real culprits. It seems to happen for no other reason than making the viewer identify with his character. His tolerance only seems to invite more abuse which only reinforces his martyric status.<br /><br />That's not to say that THC is not without its moments of beauty. The cinematography is good throughout, with some beautiful exterior shots and certain scenes and images resonate with true emotional power: the starving bodies of Chinese prisoners dropping like flies from train wagons, the lenthy execution scene, a parade of prostitutes visiting the concentration camp.<br /><br />Overall, I'm very disappointed with The Human Condition. Based on the glowing reviews here, I was expecting a masterpiece to equal Kobayashi's other work from the 60's. It turns out THC is a war melodrama that might have been very popular in a devastated post-war Japan that was thirsty for the populist theme of humanism clashing against the oppressive system, but I found it too simplistic and convenient and lacking the sophistication of Kobayashi's true epics (Seppuku and Samurai Rebellion).