Als je een film als The Giant Gila Monster gaat bekijken, moet je toch al aan bepaalde verwachtingen voldoen. Kun je dan redelijkerwijs verwachten dat de film een hartverscheurend, aangrijpend werk van een menselijk drama is, met prijzenwaardige optredens en schrijvers? Kennelijk niet, en de film is zich maar al te zeer bewust van zijn B-filmdecors om te streven naar meer dan goedkoop, kitscherig vermaak. Wat The Giant Gila Monster zo opmerkelijk maakt in tegenstelling tot de massa's van soortgelijke reuzenmonsterfilms, is hoe onverwacht (bij gebrek aan een beter woord) goed de film is, met de verwachte onbedoelde lachsalvo's die vaak plaatsmaken voor een verrassend stevig geconstrueerd en vrolijk onderhoudend monstergevecht. Hoewel de film zelfs in vergelijking met de gemiddelde A-lijst-uitgave van die tijd nauwelijks aan de verwachtingen kon voldoen, is hij, als je hem vergelijkt met soortgelijke monsterlijke sciencefictionfilms uit die tijd, onverwacht goed van kwaliteit. Hoe slap het onderwerp ook is, regisseur Ray Kellogg (die later nota bene de propagandafilm The Green Berets van John Wayne zou regisseren) demonstreert een gepast bewustzijn van de conventies van de horrorliteratuur. Hij geeft de voorkeur aan een langzame, zorgvuldig opgebouwde spanningsopbouw in plaats van goedkope schokken (afgezien van het lachwekkend overdreven openingsverhaal), waardoor de onvermijdelijke hagedis des te welkomer is. Maar deze benadering is misschien niet geschikt voor kijkers die de film zien met als enige doel het zien van de vernietiging van de reuzenhagedis, die de film misschien onnodig traag vinden en onvoldoende spanning opwekken om het dier zo lang van het scherm te houden. En het is waar dat de film een ontegenzeggelijk rustige, ontspannen toon heeft, die overdreven is om blijvende opwinding te genereren, laat staan angst, maar het in feite griezelige, zeer religieuze thema van de jaren vijftig is zo scherp dat het op zijn minst een voortdurend gevoel van onbehagen, zo niet regelrechte angst opwekt.<br />Zelfs de keuze van de onnatuurlijke antagonist zelf blijkt in overeenstemming met het 'langzaam en gelijkmatig' van de film. De special effects maken het er niet beter op; terwijl ze ook weer niet zo lachwekkend afstotelijk zijn als ze hadden kunnen zijn, geven ze geen enkele keer een overtuigende indruk van de hagedis die in werkelijkheid zo'n vijftien meter lang is, met afwisselend opnamen van een reptiel ter grootte van een mens dat zich sissend een weg baant door kreupelhout (met twijgjes die slecht te verwisselen zijn met boomstammen) en van een enorme poot die zich om zijn prooi sluit. Deze scènes bieden het grootste deel van de kitscherige genoegens van de film die meer bij het genre passen, maar verrassend genoeg is het het uitputtende verhaal dat de meeste indruk maakt, een ware zeldzaamheid voor zo'n film. Maar de film is zelfs brutaal genoeg om te zinspelen op sociaal commentaar, met zijn associatie tussen seks en de dood (tieners die alleen op 'het pad van de minnaar' lopen, zijn duidelijk voorbestemd voor een gruwelijk lot) en een voortdurend versterkte'moralistische monsterboodschap' dat je niet moet drinken en niet moet rijden. Zelfs de verfilming van de tienercultuur uit de jaren vijftig is niet zo kruiperig als het had kunnen zijn, en neemt niet de veroordelende houding aan van veel van zijn tijdgenoten (het is vooral een tiener die uiteindelijk de overwinning behaalt) en zelfs het inherente racisme in het genre wordt uitgedaagd door de enige niet-Amerikaan (de tienerscenarist) in de film. De Franse vriendin van Don Sullivan) fungeert als de spreekwoordelijke stem van de rede, de enige die zich niet op zijn gemak voelt wanneer het Gila Monster zich in de buurt schuilhoudt. Deze paradoxale wisselwerking tussen het kitscherige en verrassend plausibele is wat de film niet zo memorabel of effectief maakt als hij had kunnen zijn, maar ondanks het gebrek aan opvallende details zorgt de oprechte charme van de film er voortdurend voor dat de film niet zo verschrikkelijk is als hij gemakkelijk had kunnen zijn.<br />Zelfs de acteerprestaties, die vaak voorbestemd zijn om het dieptepunt van het genre te zijn, stellen niet echt teleur. Ze leveren verrassend geloofwaardige en zelfs relatief goed geacteerde personages op. Het enthousiasme van tieners uit de jaren vijftig is zelfs verrassend realistisch als je het vergelijkt met de subplots met zijn vriendin en gehandicapte zus (hoewel Kellogg's komische poging om de songnummers voor hem te bemachtigen de geloofwaardigheid van de film en de film zelf onderstreept). Fred Graham is ook een sterke persoonlijkheid als de eerlijke sheriff die voorbij de conventionele antwoorden durft te kijken bij het onderzoek naar de verdwijning van vermiste tieners, en als de vriendin van Sullivan weet Lisa Simone zich prijzenswaardig te verzetten tegen de melodramatiek, waarbij ze de twee zeldzame keren dat een intelligente vrouw de hoofdrol speelt, weet te vermijden dat de hele film één groot drama wordt.<br />'<br />Ondanks alle zeer voorspelbare tekortkomingen van de film' De opgewekte charme van de film drijft hem voor het grootste deel voort op een puur gevoel voor humor, en hij blijft niet langer dan 73 minuten, wat The Giant Gila Monster al met al een horloge waard maakt voor iedereen die een kick krijgt van klassieke monsterfilms.<br />-4/10/10.
When undergoing the viewing of a film called The Giant Gila Monster, suitable expectations should already be established. Could one reasonably expect the film to be a wrenching, affecting work of human drama with award worthy performances and writing? Obviously not, and the film is far too aware of its B-movie trappings to ever aspire to be anything more than cheesy, kitschy entertainment. What makes The Giant Gila Monster so noteworthy as opposed to the masses of similar giant monster films is how unexpectedly (for lack of a better word) good the film is, with the anticipated unintentional laughs often displaced in favour of a surprisingly sturdily constructed and cheerfully entertaining monster romp. <br /><br />While the film could hardly hold a candle in comparison to even the average A-list release of the time, when considered in comparison to the similar monster sci-fi films of the era, the quality invested is unexpectedly exceptional for the genre. No matter how pulpy the subject matter, director Ray Kellogg (who would later go on to direct, of all things, John Wayne in 1960s propaganda film The Green Berets) demonstrates a suitable awareness of horror thriller conventions, favouring a slow, meticulous build up of narrative tension in favour of cheap shocks (the laughably over the top opening narration notwithstanding), making the inevitable lizard mayhem all the more welcome. However, this approach may not sit well with viewers watching the film with the sole intent of seeing giant lizard destruction, who may find the film unnecessarily slow and generating insufficient tension to warrant holding the creature off-screen for so long. And it is true the film carries an undeniably leisurely, laid back tone, overly so to generate any lasting thrills, let alone scares, but the effectively eerie, very 1950s theremin theme is sufficiently edgy to at least evoke a continual sense of unease, if not outright fright. <br /><br />Even the choice of unnatural antagonist itself proves in keeping with the film's 'slow and steady' tone, with the slothful, lumbering Gila Monster being too slow and cumbersome to generate more than a semblance of a threat. The special effects hardly help the matter; while again, hardly as laughably atrocious as they could be, never once create a convincing impression of the lizard actually being 50 feet long, alternating between shots of a life sized reptile hissing its way through underbrush (with twigs poorly substituting for tree trunks) and an enormous foot closing down upon its prey. These sequences provide the bulk of the film's campy pleasures more in keeping with the genre, but to a surprising degree it is the expository narrative which proves the most compelling, a true rarity for such a film.<br /><br />However, the film is even bold enough to allude to social commentary, with its association between sex and death (teenagers alone in "lover's lane" are clearly destined for a grisly fate) predating years of genre conventions, as well as a continually reinforced 'moralistic monster' message of not to drink and drive. Even the depiction of 1950s teen culture is hardly as cringe-worthy as it could be, far from taking the condemnatory stance of many of its contemporaries (crucially, it is a teen who finally saves the day) and even the inherent racism in the genre is challenged, by having the sole non-American (the teenaged protagonist's French girlfriend) act as the proverbial voice of reason, the only one feeling uneasy when the Gila Monster lurks nearby. This paradoxical alternating between the campy and surprisingly plausible is arguably what makes the film not as memorable or effective as it could be, but despite the lack of outstanding specifics, the film's earnest charm continually keeps the film from being as downright terrible as it easily could have been. <br /><br />Even the acting, often fated to be the low point of the genre, does not outright disappoint, delivering surprisingly credible and even relatively fleshed out characters. Don Sullivan delivers sufficient charisma and screen presence to keep his "gee-wiz" 1950s teenager enthusiasm from becoming sickening, and even allowing for subplots with his girlfriend and handicapped sister to ring surprisingly true (although Kellogg's comical attempt to worm in song numbers for him underscores the credibility of the character and film simultaneously). Fred Graham is also a sturdy presence as the honest sheriff daring to look beyond the conventional answers when examining the disappearance of missing teenagers, and Lisa Simone laudably resists melodramatics as Sullivan's girlfriend, managing the two rarities of providing an intelligent female lead, and not spending the entire picture screaming. <br /><br />For all of its very predictable flaws, the film's cheerful charm for the most part carries it through on a sheer sense of fun, and at only 73 minutes it doesn't overstay its welcome, overall making The Giant Gila Monster easily worth a watch for any who get a kick out of classic monster B-movies. <br /><br />-4/10