Het vermoorden van een Chinese boekhouder is van tijd tot tijd niet gemakkelijk om aan te zien. John Cassavetes had een van de hardste stijlen van alle onafhankelijke regisseurs uit de filmgeschiedenis; zijn close-ups kunnen onscherp zijn, onscherp, meestal met de hand gemaakt, en zijn DP had waarschijnlijk alleen maar genoeg licht op het moment dat Cassavetes er geld voor kon krijgen. Maar beperkingen die aan Cassavetes werden opgelegd, hetzij uit vrije wil (wat betwistbaar is) hetzij vanwege de kosten, geven de film niet het gevoel dat hij gecompromitteerd is. Het draagt alleen maar bij aan de eigenaardigheden en de 'noir'-kwaliteit van het script; het is een verrassend goed geregisseerde film die Cassavetes heeft, maar het is niet alleen dit dat een blijvende indruk achterlaat. 'Chinese boekhouder' maakt indruk door stemming, karakter, Ben Gazarra' De thema's in Casavetes' films zijn: de voorstelling, en een scène waarin de mensen zich in de laagste gemene deler bevinden (een stripclub, het kantoor of de auto van een gangster, op de vlucht). Terwijl Cassavetes de thema's heeft die in de smerigste verhalen en de spannendste thrillers uit de jaren veertig en vijftig voorkomen, is Casavetes nog steeds door en door Casavetes.<br />Net als veel van de beste films van de regisseur is de premisse ook duidelijk en simpel, en het is altijd de context van de dialoog, de connecties die de acteurs hebben, de tijd die is vrijgemaakt, die de grote verschillen maakt. Gazarra is Cosmo, een clubeigenaar die zijn strippers laat dansen met een rare, een beetje zielige loungezanger, en hij heeft zojuist zijn schulden afgelost. Dan begint hij weer te gokken, waardoor zijn schuld nog verder oploopt, en hij sluit een lening af bij een paar gangsters. Als ze hem een optie geven om zijn schuld af te lossen <0xE2><0x80><0x93> een bookmaker in Chinatown vermoorden, waardoor de concurrentie in de problemen komt <0xE2><0x80><0x93> aarzelt hij, maar hij stemt toe op grond van een ernstig dreigement. De gevolgen zijn echter niet de eenvoudige 'politieagenten raken betrokken bij goede zaken'-optie.<br />Deze premisse wordt omringd door scènes die aan meditatie doen denken; vaak zien we Cosmo toekijken in zijn excentrieke club, of met zijn'meisjes'. En Gazarra maakt van hem een merkwaardige figuur, een man die een grof, slecht geleid leven leidt, maar nooit vulgair is, zelfs niet gemeen, en onder zijn kalme uiterlijk na de moord (een van de meest onthutsende moorden die ik ooit heb gezien, niet alleen voor de overduidelijke andere slachtoffers) gaat een eenzaamheid schuil, bijna een verlangen naar iets anders. Hij zou gewoon een van de vele louche figuren moeten zijn, maar naarmate hij zich meer met de gangsters bemoeit en zijn geweten aantast (waarschijnlijk weer een sterk thema hier, en ook dat je jezelf vernedert vanwege het feit dat mensen je neerschieten), kan het publiek plotseling sympathie krijgen voor een man die dat niet zou moeten hebben. Zelfs als een moment saai of onbelangrijk kan zijn, brengt Gazarra ons erbij, zonder de aandacht op zijn emoties te vestigen. Het is een absoluut hoogtepunt in zijn carrière.<br />En Cassavetes filmt voortdurend zonder net en zonder de wens het 'op de hoofdlijn' te doen. Ik bewonderde Cosmo toen hij zag hoe het meisje auditie deed voor de club, maar hij gaat nooit in de camera <0xE2><0x80><0x93> laat alleen zijn benen heen en weer lopen <0xE2><0x80><0x93> tot ze afstapt. Of de nachtelijke scène met Cosmo of de gangsters in de auto, zo donker en onheilspellend mogelijk. En de manier waarop Cassavetes zijn film opent en sluit is het meest intrigerend van alles (als je aan het eind nog steeds kijkt, zou het, zoals gezegd, sommige kijkers kunnen afschrikken die een conventioneler verhaal verwachten) <0xE2><0x80><0x93> we zien de zanger, die geen zelfvertrouwen heeft nadat hij avond na avond wordt uitgejouwd terwijl hij zijn eigen unieke stijl probeert te hebben om de meisjes mee te laten dansen, en ten slotte loopt hij gewoon weg nadat hij niet meer kan verdragen (dat is het laatste shot, na een onduidelijk einde voor Cosmo, want zijn lot ligt in handen van het toeval of de verdoemenis). Het is bijna een parallel die niet alleen kan worden getrokken tussen de zanger en Cosmo (Comso die wordt uitgejouwd of niet succesvol is, in zekere zin, vanuit het leven in het algemeen), maar ook met Cassavetes zelf.<br />Het is vreemd en provocerend, als een verhaal dat als vanzelfsprekend wordt aangenomen <0xE2><0x80><0x93> over de gokker die schulden moet betalen in een meedogenloze onderwereld <0xE2><0x80><0x93> met een beetje nieuw leven en een gevoel van mogelijkheden voor wat er in dit genre kan worden gedaan. Ik kan niet wachten om het nog eens te zien, misschien zelfs de versie uit 1976. Alleen een waarschuwing: als het je eerste keer met Cassavetes is, begin dan met iets anders, zoals Gezichten of Vrouw onder invloed. Het is de gevaarlijkste foto uit 1976.
Killing of a Chinese Bookie is, from time to time, not easy to sit through. John Cassavetes had one of the harshest styles of any independent director in film history; his close-ups can be out of focus, wavering, mostly hand-held, and his DP probably had only enough lights depending on when Cassavetes could get the dough for them. But limitations that were put on Cassavetes, either by choice (which is arguable) or by cost, don't make the film feel compromised. If anything it adds to the idiosyncrasies and 'noir' quality of the script; it's a surprisingly well-directed film that Cassavetes has, but it's not simply this that leaves a lasting impression. 'Chinese Bookie' makes its impact because of mood, character, Ben Gazarra's performance, and an attention scene to scene where people are in the lowest common denominator (a strip club, a gangster's office or car, on the run). While Cassavetes has the themes that ran through the pulpiest stories and the most thrilling thrillers of the 40s and 50s, its still Casavetes through and through.<br /><br />Like many of the director's best work, too, the premise is there plain and simple, and it's always the context of the dialog, the connections the actors have, the time taken for a cut-away, that makes the big differences. Gazarra is Cosmo, a club owner who has his strippers doing their dances to a weird, sort of pathetic lounge singer, and he has just wiped his debts clean. Then he goes again and makes his debt rise by gambling once more, and taking out a loan from some mobsters. When they offer an option to wipe out the debt- kill a bookie in Chinatown causing problems for the competition- he's totally reluctant, but agrees on a bad threat. The consequences are not the simple 'scene-of-the-crime-cops-get-involved-good-triumphs' kind of deal, however.<br /><br />Surrounding this premise are scenes that verge on the meditative; a lot of times we see Cosmo looking on at his eccentric club, or with his 'girls', and Gazarra makes him a curious sort, a man who leads a crude, mismanaged life but is never vulgar, never even mean, and beneath his calm exterior following the murder (one of the most startling killing scenes I've ever seen, not just for the obvious other casualties) is a loneliness, almost a longing for something else. He should be just another shady character among the lot of them, but as he gets in deeper with the gangsters, and subverts his conscience (probably another strong theme here, as well as demeaning oneself because of people putting one down), the audience can suddenly have some sympathy for a man who should have none. Even when a moment could be dull or uninvolving, Gazarra makes us involved, without calling attention to his emotions in obvious ways. It's a career highlight if ever there was one.<br /><br />And Cassavetes continually films without a net and without a desire to do it "mainstream". I admired how Cosmo watched the girl audition for the club, but he never pans up- only showing legs walking back and forth- until she steps down. Or the nighttime scene with Cosmo or the gangsters in the car, about as dark and ominous as possible. And the way that Cassavetes opens and closes his film is most intriguing of all (if one is still watching by the end, as mentioned it might turn off some viewers expecting a more conventional narrative)- we see the singer, who has no self-confidence following night after night being booed while trying to have his own unique style in singing for the girls to dance to, and finally he just walks off after not being able to take any more (this is the last shot, following an ambiguous end for Cosmo, as his fate is left open to chance or damnation). There's almost a parallel that can be made not just to the singer and Cosmo (Comso being booed off or not successful, in a sense, from life in general), but to Cassavetes himself.<br /><br />It's strange and provocative, like a story taken for granted- of the gambler having to pay debts in an unforgiving underworld setting- given some fresh life and a sense of possibilities for what can be done in the genre. I can't wait to watch it again, perhaps even the 1976 version. Only note of warning: if it's your first time with Cassavetes start with something else like Faces or Woman Under the Influence. But if you want to take a risk, here's the riskiest picture of any genre from 1976.