Uitstekende en ten onrechte over het hoofd geziene David Lean-film met zijn toenmalige vrouw Ann Todd, 'Madeleine' is geweldig drama en misschien wel een van de best geregisseerde films van Lean. Todd is de jonge Glasgowse schoonheid Madeleine Smith, die in 1857 voor het gerecht wordt gebracht, beschuldigd van moord op haar minnaar door zijn chocolademelk met arsenicum te besprenkelen. In sensationele scènes mag Madeleine vrijuit gaan, maar wordt door gebrek aan bewijs schuldig of onschuldig bevonden. Lean kiest hier voor een interessante benadering. De rol van Ann Todd, een blonde, ijzige en raadselachtige verschijning, is het sterke punt van de regisseur, omdat de motieven van Madeleine Smith steeds dubbelzinniger worden. <br /><br />Cinematographer Guy Green heeft met Lean aan de twee versies van Dickens gewerkt die voor deze film zijn gemaakt, en opnieuw toont hij de absolute beheersing van zwart-witbeelden in deze film. Er zijn veel treffende scènes in deze film, niet in de laatste plaats de scènes tussen Todd en haar minnaar, gespeeld door Ivan Desny. Madeleine geeft hem zijn beker chocolademelk en de foto wordt ingelijst, zodat de beker op de voorgrond staat en de aandacht van de kijker trekt en Madeleines motieven in twijfel trekt terwijl ze zich op de drank concentreert. We verdenken haar meteen, wetend dat ze arsenicum heeft gekocht en gebruikt, maar dan sluipt de twijfel weer onze geest binnen. Waarom zou ze toelaten dat de jonge winkelbediende en haar kamenierster er allebei getuige van waren dat ze arsenicum kocht, terwijl het veel slimmer van de vrouw zou zijn geweest om het gif op een minder openbare manier te bemachtigen?<br />Een andere aangrijpende scène speelt zich af in het holst van de nacht, als Madeleine haar schoenen uittrekt en danst op een Schots lied dat in de verte wordt gespeeld. Meteen is Madeleine bevrijd van de banden die haar binden in het bezadigde Victoriaanse Engeland, en haar vreugdevolle, verleidelijke dans wordt afgewisseld met uitbundige, zeer fysieke scènes tijdens de dans. Al snel ligt Madeleine op de grond en verliest ze haar omslagdoek. We gaan over op zwart-wit en Lean heeft ons onomwonden op de hoogte gebracht van de aard van hun relatie.<br />Het acteerwerk is over het algemeen goed en de hoofdrolspelers voegen authenticiteit toe aan hun rollen. Norman Wooland speelt de rijke, eerlijke jongeman die Todd het hof maakt terwijl zij nog steeds een verhouding met Desny heeft. Elizabeth Sellars is ook een gedenkwaardige rol als Todds dienstmeisje.<br /><br />De meeste historici zijn van mening dat de vrouw schuldig is, omdat ze in de weken voorafgaand aan de dood van haar minnaar in het bezit was van arsenicum, maar Lean speelt haar rol op een afstandelijke manier en aan het eind van de film vragen we ons nog steeds af: heeft ze het gedaan of niet? In de laatste close-up schenkt Todd de camera een merkwaardige halve glimlach. Is het de glimlach van een vrouw die een verschrikkelijke beproeving heeft overleefd, of de glimlach van een moordenaar?
Excellent and unjustly overlooked David Lean film starring his then-wife Ann Todd, "Madeleine" is terrific drama, and perhaps one of Lean's best-directed films. Todd is the young Glasgow beauty Madeleine Smith, brought to trial in 1857, accused of murdering her lover by lacing his cocoa with arsenic. In sensational scenes, Madeleine was allowed to walk free, proved neither guilty or innocent through a lack of evidence. Lean takes an interesting approach with his subject matter here. The casting of Ann Todd, a blonde, glacial and enigmatic presence serves to be the director's strong point, as the ambiguity of Madeleine Smith's motivations are increased.<br /><br />Cinematographer Guy Green worked with Lean on the two Dickens adaptations before this film, and he once again shows absolute mastery of black-and-white images in this film. There are many strikingly composed shots in this film, not least the scenes between Todd and her lover, played by Ivan Desny. Madeleine hands him his cup of cocoa, and the shot is framed so the cup is in the foreground, alerting the viewer's attention and questioning Madeleine's motives as she focuses on the drink. At once we suspect her, knowing she has bought and used arsenic, but then doubt creeps back into our mind. Why would she let the young shop clerk and her maid both witness her buying arsenic, when it would have been much more clever of the woman to procure the poison by less public means? <br /><br />Another striking scene has Madeleine's tryst with her lover played out in the dark of night as she removes her shoes and dances to a Scottish song playing in the distance. At once Madeleine is free of the ties that bind her in the staid Victorian England, and her joyful, seductive dancing is inter-cut with rollicking, very physical scenes at the dance. Soon Madeleine is on the ground, losing her shawl. We fade to black, and Lean has very implicitly informed us about the nature of their relations.<br /><br />The acting is generally very good, with the leading players adding authenticity to their roles. Norman Wooland plays the wealthy, upstanding young man who courts Todd while she is still carrying on an affair with Desny. Elizabeth Sellars is also memorable as Todd's maid.<br /><br />Most historians believe the woman was guilty of the crime, as she certainly was in possession of arsenic in the weeks leading up to her lover's death, but Lean chooses to direct in a detached manner, and by the film's end we are still pondering "Did she or didn't she?". Todd gives a curious half-smile to the camera in the final close-up shot. Is it a smile of a woman who has survived a terrible ordeal, or the smile of a murderer?