Lynch was de enige die deze film had kunnen regisseren en er het meesterwerk van had kunnen maken dat het is. Terwijl andere mensen zouden kiezen voor nep-sentimentaliteit en/of gruwelijke beelden, presenteert Lynch gewoon het verhaal zoals het is. De film is nooit nodeloos, en dat siert hem. Maar hij is wel buitengewoon weerzinwekkend. De zwart-witfilm dwingt dat af. Er is niets aangenaams aan The Elephant Man; hij is net zo lelijk als het titelpersonage, en zo moet dit verhaal ook zijn. Oppervlakkig gezien is hij lelijk en weerzinwekkend, maar net als het titelpersonage heeft de film een verborgen diepte die uiteindelijk ontroerend en hartverscheurend is. De film bereidt zich al in het begin hierop voor; de scène waarin de Elephant Man wordt geïntroduceerd is de meest hartverscheurende die ooit in een film is opgenomen. Als de dokter (Anthony Hopkins) de freak overeind ziet komen en beseft hoe misvormd hij is... vormt zich langzaam een traan die over zijn wang rolt. Hieruit kun je het medelijden zien dat hij voelt voor de man die het lot heeft getrokken van een eenvoudige circusfreak; alleen al door die ene traan laat David Lynch ons het verdriet en het medelijden zien, en dat is alles wat hij nodig heeft. Terwijl sommige regisseurs de sentimentaliteit erop zouden hebben gestapeld, is David Lynch economisch; dat is alles wat hij nodig heeft, dus dat is alles wat hij krijgt. En dat is het kenmerk van een groot regisseur. Iets wat David Lynch zeer zeker is.<br />De film is ook ironisch. Afgezien van de beelden die verband houden met de titelfiguur, laat hij ook zien dat de maatschappij wel iets weg heeft van een circus. De goede dokter heeft de Olifantman weggenomen van de boze blikken van het circuspubliek, de uitbuiting die hij onder ogen heeft moeten zien, en hem een vriendelijker en liefdevoller omgeving gegeven; alleen komen de boze blikken nu niet van het circuspubliek, maar van de hogere kringen in de maatschappij, die de Olifantman zelf willen uitbuiten om hun eigen egoïstische redenen <0xE2><0x80><0x93> om indruk te maken op hun vrienden. De Olifantman is niet alleen maar een horrorverhaal over het leven van een zeer ongelukkige man; het is een verhaal over liefde, een verhaal over acceptatie. Hoewel hij van het ene circus naar het andere wordt gebracht, is de Olifantman gelukkiger en meer bevredigd dan hij ooit is geweest; het uiterlijk en de uitbuiting interesseren hem niet, hij wil alleen maar bemind worden. Voor 'normale' mensen is dat vanzelfsprekend, maar De Olifantman laat ons zien dat liefde en acceptatie niet iets zijn wat vanzelfsprekend is. Zoals een dokter in de film opmerkt: 'We kunnen ons het leven dat hij heeft gehad niet voorstellen.' Dat kunnen we niet.<br />David Lynch slaagt er ook in zijn publiek tot voyeurs te maken. Net als het publiek in de film: ook wij willen de Elephant Man zien, en toch walgen we van hem. Hiermee drijft David Lynch de spot met de maatschappij van vandaag, zonder ooit de spot te drijven met het personage waarop deze film is gebaseerd. De Elephant Man zelf is een volmaakt evenwichtig voorbeeld van hoe pathos kan worden bereikt. Niet alleen wordt deze man gezien als een monster, maar zijn personage is ook pathetisch. Met De Elephant Man zegt Lynch tegen de wereld dat de maatschappij het monster is, niet de freaks die erin leven. <br />Om het eenvoudig te zeggen: David Lynch heeft een verhaal gepakt dat gemakkelijk eenvoudig verteld had kunnen worden en heeft het uitgebreid met thema's die buiten het centrale uitgangspunt liggen. Dit verhaaltje over een onfortuinlijke man is omgevormd tot een treffend commentaar op de maatschappij. En al met al is het een meesterwerk.
Nobody but Lynch could have directed this movie and made it the masterpiece that it is. Where other people would have gone for fake sentimentality and/or gruesome imagery; Lynch just presents the story how it is. The film is never gratuitous, and that is much to it's credit. It is, however, utterly repulsive. The black and white cinematography enforces this. There is nothing pleasant about The Elephant Man; it is as ugly as it's title character, and that is the way that this story needs to be. On the surface, it is ugly and repulsive; but just like it's title character; the movie has a hidden depth that is ultimately touching and heartbreaking. The movie sets itself up for this early on; the scene in which the Elephant Man is introduced is most of the most gut wrenching ever committed to film. As the doctor (Anthony Hopkins) sees the freak rise up and realises the extent of his deformity...a tear slowly form and rolls down his cheek. From this, you can see the pity that he feels for this man who has drawn the lot of a lowly circus freak; just from that one shot of a tear, David Lynch shows us the sorrow and the pity, and that's all he needs. Where some directors would have piled the sentimentality on, David Lynch is economic; that's all it needs, so that's all it gets. And that is the mark of a great director. Something that David Lynch most certainly is.<br /><br />The film is also ironic. Aside from it's visuals that link to the title character, it also observes how society is not unlike a circus. The good doctor has taken the Elephant Man away from the glares and the scowls of the circus audience, the exploitation that he's had to face, and put him a kinder and more loving environment; only now the scowls and stares come not from the circus audience, but from society's upper crust, who want to exploit the Elephant Man themselves for their own selfish reasons - to impress their friends. The Elephant Man is not merely a horror story of the life of a very unfortunate man; it's a story of love, a story of acceptance. Despite being taken from one circus to another, the Elephant Man is happier and more fulfilled than he ever was; he doesn't care about the looks and the exploitation, he merely wants to be loved. By 'normal' people, this is taken for granted; but The Elephant Man shows us that love and acceptance isn't something that can be taken for granted. As one doctor notes in the film, "we can't imagine the life he's had". We can't.<br /><br />David Lynch also succeeds in making voyeurs out of his audience. Just like the various audiences in the film; we too want to see the Elephant Man, and yet are utterly repulsed and disgusted by him. With this, David Lynch makes a mockery out of today's society, without ever making a mockery out of the character upon which this film is based. The Elephant Man himself is a perfectly balanced example of how pathos can be achieved. Not only is this man seen as a monster, but his character is pathetic also. With The Elephant Man, Lynch is saying to the world that it is society that is the monster, not the freaks that live within it.<br /><br />To put it simply: David Lynch has taken a story that could have easily been told simply and expanded it to take in themes that are outside of the central premise. This small story of one unfortunate man has been moulded into a striking comment on society. And all in all; it's a masterpiece.