Directeur Mikhail Kalatozov en zijn trouwe metgezel Sergei Urusevsky wagen zich, twee jaar na de oogverblindende visuele krachttoer van _De diamanten vliegen_, in de bevroren woestenij van Siberië voor een aangrijpend avontuur over verlies, doel en verlossing. Een expeditie van diamantjagers wordt op het Siberische plateau afgezet met de opdracht een vermeende diamantader te ontdekken. In de loop van de film krijgen diamanten een verder symbolisch aspect als doel in het leven. Terwijl de expeditie door een laaiend vuur wordt getroffen en gedwongen wordt door brandende houtblokken te ontsnappen, wordt het redden van de kaart die de locatie van de veelbezochte diamanten aangeeft een strijd om doel en betekenis in een wereld die haar tart. Terwijl de overlevende leden van de expeditie door het verkoolde landschap strompelen, te midden van rookwolken en stromende regen, lijkt de wereld onverschillig voor hun benarde situatie. Het enige antwoord op hun smeekbeden en vloeken is de echo van hun stemmen.<br />Maar de ster van de film is Urusevsky's cinematografie. Kalatozov slaagt er niet in zijn enorme visueel talent in te zetten, zoals in _The Chronicles are flying_, en sommige scènes snakken naar aandacht, maar missen de dramatische kracht om ze te rechtvaardigen. Toch is hij iemand die van films houdt vanwege hun beeldkwaliteit, vanwege de eindeloze mogelijkheden om beelden te vangen met een fotografische lens en ze te laten bewegen in een driedimensionaal doek. Zo iemand zal vol ontzag en bewondering zijn voor wat Urusevsky bereikt. Zijn snelle opnamen door boomtakken, alsof de natuur de hoofdrolspelers in de val wil lokken, de verbluffende helderheid van de close-ups, het meel van foto's in de hand die de kijker midden in de actie vastpinnen, de prachtige Hollandse hoeken die de geografie van het landschap transformeren tot iets wat alleen voor en door de camera kan bestaan.<br />Hoewel het plot zijn hart op de juiste plek heeft, net als zijn voorganger, heeft het te veel last van overspannenheid en verzandt het te vaak in melodramatische momenten. Plotlijnen die al in een vroeg stadium worden benadrukt, zoals Sergeis onvoorwaardelijke liefde en de groeiende spanning met Tanya, worden nooit echt opgelost en komen piepend tot stilstand als het vuur oplaait. Klassieke Sovjetwaarden, zoals de droom van de leider van een Diamantstad en het verheerlijken van de beschaving als een collectief goed, passen niet bij mijn gevoel. De score is vaak schokkend en opdringerig, maar dat is 50's cinema voor jou.<br />Over het geheel genomen is dit een visueel schitterende film, gericht tegen de cinefielen die zulke dingen kunnen waarderen.
Director Mikhail Kalatozov and his loyal companion, cinematographer Sergei Urusevsky, two years after the dazzling visual tour-de-force of THE CRANES ARE FLYING, venture into the frozen wastelands of Siberia for a harrowing adventure on loss, purpose and redemption. An expedition of diamond hunters is dropped in the Siberian plateau with the mission of discovering a rumoured diamond vein. In the course of the movie diamonds acquire a further symbolic aspect as the purpose in life. As the expedition is befallen by a raging fire and forced to make a hazardous escape through burning logs, saving the map which points to the location of the much sought-after diamonds becomes a struggle to preserve purpose and meaning in a world that defies it. As the surviving members of the expedition stagger through the charred landscape, amidst billows of smoke and torrents of rain, nothing there to answer their pleas and curses but the echo of their voices, the world seems indifferent to their plight.<br /><br />The star of the movie however is Urusevsky's cinematography. Kalatozov fails to harness his tremendous visual talent as he did in THE CRANES ARE FLYING, certain scenes flailing for attention but lacking the dramatic pull to justify them, but still someone who likes movies for their pictorial quality, for the endless possibilities of capturing images with a photographic lens and moving inside a thridimensional canvas; such a person will be left in awe and admiration of what Urusevsky achieves. His rapid tracking shots through branches of trees, as though the nature conspires to ensnare the protagonists, the amazing clarity of the closeups, the maize of hand-held shots thrusting the viewer right there in the middle of the action, the beautiful dutch angles transforming the geography of the landscape into something that can only exist for and by the camera.<br /><br />Although the plot has its heart in the right place, much like its predecessor, it suffers from being too overwrought and from lapsing into moments of melodrama. Plot threads that are emphasized early on, like Sergei's unrequisite love and the growing tension with Tanya, are never really resolved and come to a screeching halt when the fire erupts. Traditional Soviet values, like the leader's dream of a Diamond City and the portrayal of civilization as a collective good, don't chime with my sensibilities. The score is often jarring and obtrusive but that's 50's cinema for you.<br /><br />Overall this is a visually marvellous film aimed at the cinephiles who can appreciate such things.