Ik heb dit een paar jaar geleden voor de tweede keer gezien. De eerste keer vond ik het bijna frustrerend dat ik er niet meteen op kon reageren, ook al vond ik sommige delen wel mooi. Misschien kwam ik tot de ontdekking dat ik van Bunuel bijna partij moest kiezen, en dat ik van de ene kant van de tafel naar de andere werd geduwd. Maar ja, is dat niet waar Bunuel het beste in is? In zekere zin zou je zijn zwanenzang, Dat obscuur voorwerp van verlangen, kunnen zien als zijn ultieme feministische handboek, of liever gezegd, zijn ultieme kritiek. Het is ook het recht van een vrouw om te kiezen wie ze zichzelf wil geven en wie niet.' Hoe moet ik zeggen of Conchita (Carole Bouquet en Angela Molina) echt seks wil met Matthieu (Fernando Rey) of niet? Na een tweede bezichtiging ben ik er vrij zeker van dat dat een deel van het probleem is. Misschien is het omdat Matthieu haar als een object ziet <0xE2><0x80><0x93> en niet als een volledig en volledig menselijk wezen <0xE2><0x80><0x93> dat hij haar nooit zal bezitten, en wat nog belangrijker is, dat hij pas aan het eind helemaal zal begrijpen waarom. Maar zelfs dan is het nooit helemaal duidelijk. Het publiek krijgt bijna het meest onsamenhangende romantische verhaal in de moderne film voorgeschoteld, waarin jij (of ik, zo niet de eerste keer, dan toch beide keren) gevoelens koestert voor Matthieu, die niet echt zo'n bourgeoisfiguur is als in 'Discrete Charm', maar in feite een heel aardige, gemoedelijke kerel. Maar dan heeft Conchita haar eigen standpunt, dat iedereen zou moeten accepteren, maar dan worden de rollen omgedraaid, meer dan eens, en dat leidt tot de vraag waarom die emmer water op haar werd leeggegoten op het station voordat de trein vertrok.<br />'Maar dat hoort bij Bunuel.' Ik denk dat Rey een genie is, en waarom Dat obscuur voorwerp van verlangen werkt als een soort voorlaatste staaltje van de strijd tussen de seksen. Het gaat over kleine toespelingen op maatschappelijke waanzin (terrorisme is overal, maar onze twee hoofdpersonen <0xE2><0x80><0x93> zelfs Conchita, die zelf misschien wel een echte minnares is <0xE2><0x80><0x93> lijken hun misplaatste hartstochten te verwaarlozen), maar bovenal over de onwil van elkaar om verder te gaan met hun leven. Vooral Rey is briljant in de rol van Matthieu, waarin hij een verfijnde, charmante, wanhopige, hunkerende, woedende en zelfgenoegzame rol kan spelen. Hoewel hij het niet tegen één, maar tegen twee actrices moet opnemen, weet hij zich uitstekend te handhaven, hoe scheef de logica van zijn personage ook mag zijn. En bij een eerste bezichtiging <0xE2><0x80><0x93> en misschien laat dit zien hoe sterk het feministische verhaal is als je bedenkt dat ik er bijna te subjectief bij betrokken ben geraakt <0xE2><0x80><0x93> begrijp je misschien niet waarom Mattieu achter Conchita aan blijft zitten, zelfs nadat ze haar bedoelingen duidelijk heeft gemaakt. Het is bijna de meest onplezierige satire op 'blauwe ballen' die ooit is gemaakt. Conchita <0xE2><0x80><0x93> gespeeld door twee actrices <0xE2><0x80><0x93> is soms (vooral bij een eerste bezichtiging) niet van elkaar te onderscheiden, en dat draagt bij aan de gekmakend verleidelijke macht die ze over haar oude, bejaarde, rijke volgelinge heeft.<br />Wat me uiteindelijk misschien nog meer tot een 'Obscure Object' maakte dan ik had moeten doen, is hoe goed Bunuel de mentale spelletjes <0xE2><0x80><0x93> van beide kanten <0xE2><0x80><0x93> met de sluwe satire weet te combineren. Hier en daar is het echt hilarisch, en een paar keer barstte ik van het lachen, zoals het willekeurige moment waarop de ene rijke man (niet Matthieu, natuurlijk) op het punt staat om naar de bank te gaan, maar als zijn chauffeur de auto start, ontploft het! Of als Matthieu een ander stukje van Conchita's schijnbaar kostbare houding ziet verdwijnen als hij erachter komt hoe ze 'echt' haar geld verdient in het kleine stadje, wat eigenlijk nog grappiger is, niet eens vanwege haar rol in het verhaal, maar vanwege degene voor wie ze danst. Het einde is zo mogelijk nog frustrerender, want na alles wat er is gebeurd en verteld, en zelfs na de schijnbare breuk, zijn ze nog steeds bij elkaar. Maar omdat het Bunuel is, en omdat hij op zijn zevenenzeventigste nog precies weet wat hij doet, is het de moeite waard. De manier waarop hij de camera beweegt <0xE2><0x80><0x93> vaak heel precies, naadloos en zelfs in rustige scènes heel krachtig <0xE2><0x80><0x93> laat zien hoe iemand in zijn laatste film nog steeds de grandeur van zijn eerste film kan laten zien. Er zijn zelfs een paar camerabewegingen die niet onderdoen voor de beste uit zijn meesterwerk, _Discrete Charm of the Bourgeoisie_. Het is een werk van Bunuel dat ik graag nog eens wilde zien, om meer te zien van de lagen die hij erin aanbrengt en om te ontdekken dat het zelfs als het geen betekenis heeft, een heel grappige film is <0xE2><0x80><0x93> en een heel goede manier om een eind te maken aan een buitengewone carrière. De laatste akte is trouwens een soort laatste knipoog naar het publiek <0xE2><0x80><0x93> zo niet een heel spectaculaire <0xE2><0x80><0x93> die ik nog steeds in mijn hoofd heb als de film is afgelopen. Grade: een 10.
I watched this a second time after seeing it first some years ago. The first time it almost frustrated me too much for an immediate response, even though I did like certain parts. Perhaps I found that Bunuel was almost making me take sides, and whatever side had me in a perpetual loop of 'what the hell' kind of logic. But then again, isn't that what Bunuel is best at? In a sense, one could look at his 'swan song', That Obscure Object of Desire, as his ultimate feminist tome, or rather critique. It's really a woman's right to choose who she wants to give herself too, and who's to say if Conchita (Carole Bouquet and Angela Molina) really does want to have sex with Matthieu (Fernando Rey) or not? I'm thinking pretty strongly after a second viewing that that's part of the point. Maybe it's because Matthieu sees her as an object- and not as a complete and total human being- that he'll never possess her, and more importantly that he'll never understand completely why until perhaps the end. But even then it's never really clear. The audience is almost given the most fractured romantic tale in modern cinema, where you do (or at least I did, if not more on the first viewing then both times) feel for Matthieu who is not really as flawed a bourgeois character as in 'Discreet Charm', and is actually a rather nice and easy-going fellow. But then Conchita has her point of view, which everyone *should* accept, but then the tables are turned, more than once, leading to why that bucket of water was poured on her at the train station before it took off.<br /><br />But that's part of Bunuel's genius, I think, and why That Obscure Object of Desire works as a kind of penultimate take of the battle of the sexes. It deals with little hints of societal madness (terrorism is everywhere, but our two main characters- even Conchita who's real lover may be one himself- seem to neglect in their misplaced passions), but more than anything each other's unwillingness to go further with themselves. Rey particularly is brilliant in the role of Matthieu, where he can play exquisite, charming, despondent, yearning, rage, and complacency all in great measure. While up against not one but two actresses, he holds his own very well with his character, however much his character's logic might skew. And on a first viewing- and perhaps this shows how strong a feminist tale it is considering as a guy I got almost too subjectively involved- one might not understand why Mattieu keeps on going after Conchita, even after her intentions are made. It's almost like the most uncomfortable satire of 'blue-balls' ever made. Conchita- played by two actresses- is sometimes (particularly on a first viewing) indistinguishable from one another, and it adds to the maddeningly seductive power she has over her old, aged rich follower.<br /><br />What ended up making me like 'Obscure Object' maybe even more than I should have is how well Bunuel manages the mind games- on both sides- with the cunning satire. It's really quick and hilarious in spots, and couple of moments had me rolling with laughter, like the random moment as the one rich man (not Matthieu, of course) is about to leave for the bank, but when his driver starts the car it explodes! Or when Matthieu comes to find another piece of Conchita's seemingly precious demeanor stripped away when he finds out how she 'really' makes her money in the small town, which is actually funnier not even because of her in the scene but for who she's dancing for. If anything the ending is most frustrating, as after all that's happened and been told, and even after the seeming break-up, they're still together. It's like a cruel, vicious prank, with the symbolism of a sewing needle thrown in for good measure. But because it's Bunuel, and by the age of 77 he for sure knows what he's doing, and it's more worthwhile than a lesser filmmaker would have gone for. His actual movement of the camera as well- which is often sort of intricate and precise and seamless and actually really powerful even in quiet scenes- shows how someone on his last film can still have the great sweep of his prime running through. In fact, there are a couple of camera moves that are on par with the best that come up in his masterpiece, Discreet Charm of the Bourgeoisie. <br /><br />Filled with uncomfortably funny, sad and jarring moments, and enough notes on what it means to hold on to one's sexual parts (or not) with one's partner to ignite an entire women's studies course for a semester at a college, it's a work from Bunuel I was glad to see again, to see more into the layers he places in it and to find that even when it's not meaning to it's quite the funny affair- and quite the way to make a final bow on an extraordinary career. The final shot, by the way, is like one last wink to the audience- if not a totally spectacular one- that still is in my mind after the film has ended. Grade: A