Waar de zijweg eindigt (1950).<br /><br />Waar een zijweg eindigt, begint een andere.<br />Dit is een film noir van de eerste orde, en als zodanig tamelijk vlekkeloos, zowel qua stijl als qua inhoud. De foto's en de avondvoorstellingen zijn eersteklas (cinematicus Joseph LaShelle laat het drama in scène na scène sijpelen) en de close-ups van gezichten zijn puur expressionistisch. Ik kan dit soort films alleen voor het visuele kijken, zelfs als de acteurs het moeilijk hebben en de plot niet deugt.<br />Maar de acteurs zijn hier eersteklas, en de plot bevat wat ik de kern van de meeste noirs vind: de vervreemde mannelijke hoofdrol (die de vele mannen vertegenwoordigt die na de oorlog terugkeren naar de Verenigde Staten en zich verloren voelen). In feite is Dana Andrews niet alleen overtuigend als de gekwelde, eenzame rechercheur, maar heeft hij ook een kleine maar belangrijke tegenhanger in de film, de eerste echtgenoot van de hoofdrolspeelster, een gedecoreerde ex-militair die in de problemen is gekomen door drank en drugs. Het feit dat de ene man de andere vermoordt, zou in het algemeen van enorme betekenis kunnen zijn: de gewone man die zich door zijn innerlijke problemen heen worstelt om succes te hebben, terwijl de soldaat met de medailles een ongeluk krijgt met een zilveren plaatje in zijn hoofd. De vrouw gaat van de een naar de ander <0xE2><0x80><0x93> we nemen aan dat ze trouwen en kinderen krijgen, zoals eerder in de film werd gesuggereerd. Zelfs als we dit achteraf gaan interpreteren, kunnen we nog steeds zien hoe het pad van een man met een of andere psychologische bagage door een crisis naar de hoogste soort morele orde raast <0xE2><0x80><0x93> zichzelf aangeven voor een kleine misdaad, juist op het moment dat hij er daadwerkelijk mee wegkomt.<br />Deze film is van Andrews. Hij speelt een veel ingetogener en ontroerender type dan Kirk Douglas in een soortgelijke rol in William Wyler's Detective Story van een jaar later, en Andrews is zeker minder theatraal. Je zou beide films gemakkelijk naast elkaar kunnen zien voor een boekvergelijking en contrastsessie. Het feit dat Andrews als rechercheur Dixon zich moreel door dit alles heen worstelt, en Douglas als rechercheur McLeod niet, zou kunnen verklaren waarom de ene man zijn meisje krijgt en de andere niet. Gene Tierney weet een enorm sympathieke, afwijzende en uiteindelijk conventionele en'mooie' vrouw over te halen <0xE2><0x80><0x93> niet zomaar een stuk karton, maar iemand met wie je wilt dat Dixon daadwerkelijk trouwt.<br /><br />De criminele intrige is eigenlijk ondergeschikt aan het hoofdthema, maar is effectief genoeg in het spel met typen en clichés. De bijrollen worden kort gehouden, de kleine details (zoals de draagbare dobbeltafel) zijn aardig, ver verwijderd van de karakteracteurs of de glamour van het gokken in Casablanca. De grote film van Bogart is zelfs in de details iconisch <0xE2><0x80><0x93> hij doet geen moeite subtiel, echt en indringend te zijn, maar is in plaats daarvan meeslepend, gedenkwaardig en inspirerend. Ze komen aan tegengestelde einden van de oorlog en vertegenwoordigen tegengestelde mogelijkheden voor hun hoofdrolspelers. Bogart begint aan zijn actieve dienst, Dixon en de man die Dixon heeft vermoord, zijn er allemaal geweest. Erdoorheen, grondig, maar niet weggespoeld.<br />Het is geen toeval dat veel, misschien wel de meeste, film noirs wat je noemt 'gelukkige' eindes hebben. De man overwint zijn tegenstanders en verandert zijn innerlijk, en de bioscoopganger begrijpt, toen en nu, hoe mooi dat moet aanvoelen.
Where the Sidewalk Ends (1950)<br /><br />Where One Ends, Another Begins<br /><br />This is a prototypical film noir, and as such, pretty flawless, from both style and content points of view. The photography and night settings are first rate (cinematographer Joseph LaShelle lets the drama ooze in scene after scene), and the close-ups on faces pure expressionism. I can watch this kind of film for the visuals alone, even when the actors struggle and the plot stinks. <br /><br />But the acting is first rate here, and the plot features what I consider the core of most noir films, the alienated male lead (representing the many men returning home to a changed United States after the war and feeling lost themselves). In fact, not only is Dana Andrews really convincing as the troubled, loner detective, he has a small but important counterpart in the film, the lead female's (first) husband, an decorated ex-GI fallen onto hard times and booze. The fact the one man kills the other might be of monumental significance, overall-- the regular guy struggling through his inner problems to success while the medal-wearing soldier slips into an accidental death with a silver plate in his head. The woman transitions from one to the other--we assume they marry and have children as suggested earlier in the movie. Even if this is pushing an interpretation onto it after the fact, we can still see the path of one man with some psychological baggage careening through a crisis to the highest kind of moral order--turning himself in for a small crime just at the point he has actually gotten away with it.<br /><br />This movie belongs to Andrews. He plays a far more restrained and moving type than Kirk Douglas plays in a similar role in William Wyler's Detective Story made just one year later, and Andrews certainly is less theatrical. You could easily see both movies side by side for a textbook compare and contrast session. The fact that Andrews as Detective Dixon is morally struggling through it all, and Douglas as Detective McLeod is not, might explain why one man gets his girl and the other doesn't. Gene Tierney pulls off a hugely sympathetic, demurring, and ultimately conventional and "pretty" type of woman--not just a cardboard desirable, but someone you want Dixon to actually marry. <br /><br />The criminal plot is really secondary to the main drama, but is effective enough in its play with types and clichés. The bit parts are kept snappy, the small details (like the portable craps table) nice touches, far from the character actors or the glamour of gambling in Casablanca. But then, Curtiz's great movie is iconic even in the details--it makes no effort to be subtle and real and penetrating, but instead is sweeping and memorable and inspiring. They come at opposite ends of the war, and represent opposite possibilities for their leading men. Bogart is beginning his active duty, Dixon, and the man Dixon has killed, are all through. Through, thoroughly, but not washed up.<br /><br />It's no accident that many, possibly most, film noirs have what you would call "happy" endings. The man overcomes his adversaries and transforms his inner self, and the moviegoer, then and now, understands just how beautiful that must feel.