Keurig ingeklemd tussen THE STRANGER, een kleine film noir die bewees dat Welles een formidabele film kon maken op budget en tijd, en ironisch genoeg zijn grootste kassucces in de jaren veertig bewees, en MACBETH, een no-budget Shakespeare-bewerking die in 23 dagen in oude westerns werd opgenomen, komt THE LADY VAN SHANGAI, een donkere film noir die geweven is uit hetzelfde weefsel van Wellesiaanse mythos dat de hoofdrol speelt in THE MAGNIFICITEIT ARKADIN en elke andere film die de regisseur niet uit de klauwen van studiobazen wist te redden. <br /><br />Zes jaar na de film Mallese Falcon, toen de naoorlogse rage van de film noir in volle gang was, zag Welles, die zijn tijd altijd vooruit was, een ware visionaire regisseur met een ongelooflijke artistieke integriteit, een labyrintische wereld van schaduwen voor zich die al donkerder, sinisterder, paranoïde en kronkelig is dan alles wat zijn tijdgenoten destijds deden. Het is geen wonder dat de film destijds zo verkeerd werd begrepen, zo erg zelfs dat een vol uur film voor altijd in de montagekamer bleef liggen, en het was opnieuw Europa dat hem als een klassieker van Welles beschouwde.<br />Bepaalde stukken vallen op. De scène in het aquarium met het flikkerende licht en de onheilspellende schaduwen, en natuurlijk de finale in Funhouse/Hall of Mirrors, die net zo'n klassiek voorbeeld is van Wellesiaanse bravoure als die in Citrine of het proces. De enige fouten die ik in de film aantref zijn Welles' onbezonnen Ierse accent en misschien een deel van de onregelmatige montage in de eerste akte. Het verhaal ontvouwt zich echter op een steeds fascinerender manier, die door de geknipte stukken alleen maar intenser wordt. Ik geloof trouwens dat de zwaar aangezette versies van Shangai en Ambersons een surrealistische kwaliteit krijgen. <br /><br />Welles zou zichzelf tien jaar lang naar Europa verbannen en in 1958 terugkeren om de zoveelste klassieker af te leveren, de monumentale _Touch of Evil_, misschien wel het kroonjuweel van de film noir die tegen die tijd al aan zijn einde liep. Shangai was niet het kassucces dat Hollywoods eerste ster van die tijd, Rita Hayworth, had moeten zijn, en het huwelijk van Welles en Hayworth liep al stuk voordat de film zelfs maar was uitgebracht. Zestig jaar later en een uur film minder, is Shangai nog steeds een van de beste film noirs die je kunt tegenkomen. Dat moet toch iets betekenen.
Neatly sandwiched between THE STRANGER, a small film noir picture that proved Welles can do a formidable genre work on budget and on time and ironically proved his biggest box office success in the forties, and MACBETH, a no-budget Shakespeare adaptation shot in old western shets in 23 days, comes THE LADY FROM SHANGAI, a dark film noir woven from the very same fabric of Wellesian mythos that covers THE MAGNIFICENT AMBERSONS, MR. ARKADIN and any other film the director didn't manage to save from the clutches of studio bosses.<br /><br />Six years after THE MALTESE FALCON, with the post-war craze of the film noir in full swing, Welles, always ahead of his time, a true visionary director of tremendous artistic integrity, envisioned a labyrinthine world of shadows that is already darker, more sinister, paranoid and serpentine than anything his contemporaries were doing at the time. It's no wonder the movie was so misunderstood at its time, to the point that one full hour of footage was forever left in the cutting room floor, and it was once again Europe that championed it as another Welles classic.<br /><br />Certain set-pieces stand out. The aquarium scene with its flickering light and ominous shadows, and of course the Funhouse/Hall of Mirrors finale that is as classic a piece of Wellesian bravura as any in CITIZEN KANE or THE TRIAL. The only faults I find with the movie is Welles' ill-advised Irish accent and perhaps some of the erratic editing in the first act. The story however unfurls in a progressively mesmerizing manner, which the cuts only serve to intensify. I believe the heavily chopped versions of Shangai and Ambersons attain a surreal quality for that matter.<br /><br />Welles would exile himself in Europe for ten years and return in 1958 to deliver yet another stonewall classic, the monumental TOUCH OF EVIL, perhaps the crowning jewel of the film noir that was already in its waning days by that time. Shangai was not the box office success a star vehicle for Hollywood's premiere star of the time, Rita Hayworth, ought to have been, and Welles marriage with Hayworth ended before the movie was even released. Sixty years later and one hour of footage less, Shangai is still one of the best film noir pictures one is likely to discover. Surely that must count for something.