Deze film uit 1996 was de eerste verfilming van Jane Eyre die ik ooit heb gezien, en toen ik dat deed, was ik ontzet. Er was zoveel van de roman weggelaten, en ik vond William Hurt als Rochester een vreselijke misplaatste rol. Sindsdien heb ik alle andere belangwekkende verfilmingen van de roman gezien, de drie korte versies uit 1944, 1970 en 1997, en de drie miniseries uit 1973, 1983 en 2006, en het is me opgevallen dat er nog ergere versies en nog ergere Rochesters zijn.<br />Dit is zonder twijfel de meest verfijnde Jane Eyre-verfilming wat de cinematografie betreft. Directeur Franco Zerifferelli geniet van prachtige lange opnamen van sneeuw die uit een winterhemel valt, van de eenzame Rochester die op een rots staat en van Jane die uit het raam kijkt <0xE2><0x80><0x93> maar hij is minder goed in het vertellen van een verhaal en het tot leven brengen van personages. Daar komt nog bij dat zijn script slechts een krasje op het oppervlak van de roman achterlaat door veel belangrijke scènes weg te laten. Het gevolg is dat de film de diepte en complexiteit van de relatie tussen Jane en Rochester niet laat zien, en helaas ook niet de humoristische kant van hun omgang. Er vindt een aantal korte gesprekken tussen Rochester en Jane plaats, elk prachtig geënsceneerd, maar de paar zinnen die ze uitwisselen volstaan niet om het publiek te laten zien dat ze zich tot elkaar aangetrokken voelen. We weten dat het de bedoeling is dat ze verliefd op elkaar worden, maar we zien het nooit echt gebeuren. De scène waarin Rochester Janes reactie op zijn dilemma wil ontdekken door zijn zaak in hypothetische vorm voor haar op te stellen nadat de gewonde Mason het huis heeft verlaten, ontbreekt volledig, en de afscheidsscène, de belangrijkste scène <0xE2><0x80><0x93> de climax <0xE2><0x80><0x93> van het boek wordt teruggebracht tot vier zinnen. Zerifferelli maakt niet de fout die andere scenarioschrijvers hebben gemaakt door hun eigen slechte handschrift te gebruiken voor de schitterende zinnen van Brontë, en ook zijn cruciale scènes niet volledig veranderd en herschreven, maar hij maakt de minder beledigende maar uiteindelijk even grote fout door veel belangrijke scènes weg te laten. Wat overblijft is een glimp van de roman, die geen recht doet aan het meesterwerk van Charlotte Brontë.<br />De cast is een mengelmoes: Fiona Shaw is een uitstekende Mrs. Reed, maar de jonge Jane van Anna Paquin is meer een slechtgemanierde, pruilende Lolita dan een eenzaam meisje dat naar liefde verlangt. De altijd betrouwbare Joan Plowright speelt een heel sympathieke, maar veel te sluwe mevrouw Fairfaix, en je krijgt het gevoel dat Billie Whitelaw de dorpsheks moet spelen in plaats van de onopvallende, hardwerkende Grace Poole. Maar Charlotte Gainsbourgh als de volwassen heldin is fysiek de perfecte keus voor de rol van Jane Eyre. Ze lijkt precies op 18, ze is mager en tenger, met onregelmatige, krachtige gelaatstrekken, en ze komt het dichtst in de buurt van mijn innerlijke beeld van Jane dan welke andere actrice in die rol ook. En gedurende de eerste 15 minuten van haar filmoptreden was ik verrukt van haar spel. Gainsbourgh slaagt er goed in het publiek te laten raden naar het innerlijke vuur en de sterke wil die achter het stoïcijnse masker schuilgaan. Maar helaas staat het script haar nooit toe om de meer gepassioneerde en levendige kant van Janes personage verder uit te breiden. Omdat Gainsbourgh zoveel scènes heeft weggelaten en zoveel van de dialogen heeft ingekort, moet zijn vertolking van Jane onvolledig en dus uiteindelijk onbevredigend blijven. Dat is jammer, want met een beter script had Charlotte Gainsbourgh een even goede Jane kunnen spelen als Zelah Clarke in de versie uit 1983.<br />Maar hoewel het nog steeds duidelijk is dat Gainsbourgh probeert Jane te spelen, is er geen spoor van Rochester te bekennen in de rol die William Hurt speelt. Hurt, die in veel goede films heeft bewezen een goede acteur te zijn, moet zich ervan bewust zijn geweest dat hij fysiek en qua type zo'n miscast was dat hij niet eens een poging deed de Rochester van het boek te spelen. Zijn Rochester is, behalve dat hij blond is en blauwe ogen heeft, een zachtaardige, welgemanierde edelman, verlegen en rustig, een beetje vreemd en excentriek, maar in de grond goedgehumeurd en mild. Hij is zo ver verwijderd van opvliegend, humeurig en grimmig dat het volkomen belachelijk klinkt om deze karaktertrekken aan te halen. Bovendien vraagt men zich tijdens veel momenten van de film af of Hurt zich verzet tegen acute aanvallen van slaapziekte. Vooral in de huwelijksscène trekt hij een grimas als een patiënt die uit een algehele verdoving bijkomt en nauwelijks in staat is zijn ogen open te houden. Als je zijn Rochester vergelijkt met de wilskrachtige en charmante hoofdpersoon van het boek, die barst van energie en temperament, is het geen wonder dat veel kijkers teleurgesteld zijn in Hurts optreden. Toch stoort hij me minder dan de Rochesters in de versies van 1970, 1997 en 2006, en over het algemeen zou ik deze Jane Eyre hoger indelen dan deze drie andere. Scott, Ciarten Hinds en Toby Stephens dachten dat ze dat konden, maar faalden jammerlijk, en ik kijk liever naar een personage dat anders is dan Rochester dan naar een Rochester die slecht gespeeld is. En ik kijk liever naar een Jane Eyre-film die veel regels van het boek weglaat maar geen nieuwe verzint dan een versie die gemoderniseerde dialogen gebruikt die klinken alsof ze door een stel van vandaag in een Starbucks-café zouden kunnen worden uitgesproken. Natuurlijk is deze Jane Eyre een mislukking, maar het is tenminste een onschuldige mislukking, wat meer is dan men kan zeggen van de aanpassingen uit '97 en 2006. Daarom zal ik niemand ervan weerhouden deze aangepaste versie te bekijken: je zult Jane Eyre niet vinden, maar je zult in elk geval een prachtig gemaakte film vinden.
This 1996 movie was the first adaptation of Jane Eyre that I ever watched and when I did so I was appalled by it. So much of the novel had been left out and I considered William Hurt to be terribly miscast as Rochester. Since then I have watched all the other noteworthy adaptations of the novel, the three short versions of '44, '70 and '97 and the three mini series of '73, '83 and 2006, and I have noticed that there are worse adaptations and worse Rochesters.<br /><br />This is without doubt the most exquisite Jane Eyre adaptation as far as cinematography is concerned. Director Franco Zerifferelli revels in beautiful long shots of snow falling from a winter sky, of lonely Rochester standing on a rock, and of Jane looking out of the window - but he is less good at telling a story and bringing characters to life. In addition, his script merely scratches the surface of the novel by leaving out many important scenes. As a consequence the film does not show the depth and complexity of the relationship between Jane and Rochester, and sadly it does also not include the humorous side of their intercourse. There are a number of short conversations between Rochester and Jane, each of them beautifully staged, but the couple of sentences they exchange do not suffice to show the audience that they are drawn to each other. We know that they are supposed to fall in love, but we never see it actually happen. The scene in which Rochester wants to find out Jane's reaction to his dilemma by putting his case in hypothetical form before her after the wounded Mason has left the house is completely missing, and the farewell scene, the most important scene - the climax - of the novel is reduced to four sentences. Zerifferelli does not make the mistake other scriptwriters have made in substituting their own poor writing for Brontë's superb lines, neither are crucial scenes completely changed and rewritten, but he makes the less offensive but in the end similarly great mistake of simply leaving many important scenes out. What remains is just a glimpse of the novel, which does no justice to Charlotte Brontë's masterpiece.<br /><br />The cast is a mixed bag: While Fiona Shaw is an excellent Mrs Reed, Anna Paquin's young Jane is more an ill-mannered, pout Lolita than a lonely little girl, longing for love. The ever-reliable Joan Plowright makes a very likable, but far too shrewd Mrs Fairfaix, and one cannot help feeling that Billie Whitelaw is supposed to play the village witch instead of plain-looking, hard-working Grace Poole. Charlotte Gainsbourgh as the grown-up heroine, however, is physically a perfect choice for playing Jane Eyre. Looking every bit like 18, thin and frail, with irregular, strong features, she comes closest to my inner vision of Jane than any other actress in that role. And during the first 15 minutes of her screen time I was enchanted by her performance. Gainsbourgh manages well to let the audience guess at the inner fire and the strong will which are hidden behind the stoic mask. But unfortunately the script never allows her to expand the more passionate and lively side of Jane's character any further. As a result of leaving out so many scenes and shortening so much of the dialogues, Gainsbourgh's portrayal of Jane must necessarily remain incomplete and therefore ultimately unsatisfactory. This is a pity, as with a better script Charlotte Gainsbourgh might have been as good a Jane as Zelah Clarke in the '83 version.<br /><br />But while it is still obvious that Gainsbourgh is trying to play Jane, there is no trace whatsoever of Rochester in the character that William Hurt portrays. Hurt, who has proved himself to be a fine actor in many good movies, must have been aware that he was physically and type-wise so miscast that he did not even attempt at playing the Rochester of the novel. His Rochester, besides being blond and blue-eyed, is a soft-spoken, well-mannered nobleman, shy and quiet, slightly queer and eccentric, but basically good-natured and mild. He is so far from being irascible, moody and grim that lines referring to these traits of his character sound absolutely ridiculous. Additionally, during many moments of the movie, Hurt's facial expression leaves one wondering if he is fighting against acute attacks of the sleeping sickness. Particularly in the proposal scene he grimaces like a patient rallying from a general anaesthetic and is hardly able to keep his eyes open. If you compare his Rochester to the strong-willed and charming protagonist of the novel, simply bursting with energy and temperament, it is no wonder that many viewers are disappointed in Hurt's performance. Still, he offends me less than the Rochesters in the '70, '97 and 2006 versions and I would in general rank this Jane Eyre higher than these three other ones. Hurt obviously had the wits to recognise that he could not be the Rochester of the novel and therefore did not try to do so, whereas George C. Scott, Ciaràn Hinds and Toby Stephens thought they could, but failed miserably, and I'd rather watch a character other than Rochester than a Rochester who is badly played. And I'd rather watch a Jane Eyre movie which leaves out many lines of the novel but does not invent new ones than a version which uses modernised dialogues which sound as if they could be uttered by a today's couple in a Starbucks café. Of course this Jane Eyre is a failure, but at least it is an inoffensive one, which is more than one can say of the '97 and 2006 adaptations. I would therefore not desist anyone from watching this adaptation: You will not find Jane Eyre, but at least you will find a beautifully made movie.