'Gespenster' (2005) vormt samen met 'Yella' (2007) en 'Jerichow' (2008) de Gespenster-trilogie van regisseur Christian Petzold, ongetwijfeld een van de crème-de-la-crème Duitse filmregisseurs van onze tijd.<br />Ruwweg vertelt 'Gespenster' het verhaal van een Franse vrouw wier dochter als 3-jarig kind werd ontvoerd, terwijl de moeder 1 minuut lang in Berlijn ronddraaide <0xE2><0x80><0x93> en nooit meer werd gezien. Sindsdien blijft de moeder naar Berlijn reizen als de gelegenheid zich voordoet en zoekt ze, met behulp van door de tijd beïnvloede fotografie, naar meisjes van ongeveer de huidige leeftijd. Zoals we later in de film horen, was de moeder er al heel vaak van overtuigd dat ze haar dochter Marie had gevonden. Maar deze keer, als ze Nina ontmoet, wordt alles heel anders.<br />De film levert geen oplossingen op, zelfs geen gedeeltelijke oplossingen, en in dat opzicht is hij nogal teleurstellend. We krijgen ook niet de middelen om te beslissen of de moeder echt krankzinnig is of niet, of haar echte dochter nog leeft of niet. Het meest teleurstellend is het einde. Na wat we in de film hebben gezien, is het een zware last voor de toeschouwer dat hij met rust wordt gelaten als de auteur Nina met rust laat. Het simpele weglopen symboliseert dat er niets is veranderd, kan een sterk effect van dramaturgie zijn (v.b.t. in 'Umberto D.'), maar in 'Gespenster' wordt het verdrongen. <br />Aangezien de critici in deze film freudiaanse motieven hebben geopperd, zal ik zelf een poging wagen: hoe komt het dat gelijksoortige personen elkaar niet kennen, en zeker niet de personen die een gelijksoortige persoon kent? Dat is een behoorlijk krankzinnige vraag, dat geef ik toe, vanuit het standpunt van de Aristotelische logica, in welke zin het idee van het individu overeind blijft. Het individu is zo'n persoon die geen van zijn kenmerkende eigenschappen met iemand anders deelt. Dus het Aristotelische antwoord op mijn vraag is: ze kennen elkaar niet omdat hun gelijkenis door pure verandering is. Iedereen die niet krankzinnig is, gelooft dat. Maar hoe zit het met het geval dat deze gelijksoortige personen andere overeenkomsten hebben die nauwelijks door verandering veroorzaakt kunnen worden, bijvoorbeeld sjaals om hun linkerenkel of een hartvormige moedervlek onder hun rechterschouderblad? Dit is de metafysische context waaruit deze film is opgebouwd, hoewel ik er niet zeker van ben of zelfs de regisseur dat beseft heeft. Ondanks onze moderne, Aristotelische wereld is het bijgeloof, bewaard in de mythologieën van mensen over de hele wereld, dat gelijksoortige mensen ook delen van hun individualiteit delen, en dat individualiteit daarom niet iets grilligs is, maar eerder diffuus, zodat de grenzen tussen personen open zijn, dat en gelijksoortige geloof bouwt een sterke ruggengraat van irrationeelisme op, ondanks ons verder sterk rationele denken <0xE2><0x80><0x93> een bron van Gespenster van de interessantste soort.
"Gespenster" (2005) forms, together with "Yella" (2007), and "Jerichow" (2008), the Gespenster-trilogy of director Christian Petzold, doubtless one of the creme-De-la-creme German movie directors of our time.<br /><br />Roughly, "Gespenster" tells the story of a French woman whose daughter had been kidnapped as a 3 years old child while the mother turned around her head for 1 minute in Berlin - and has never been seen ever. Since then, the mother keeps traveling to Berlin whenever there is a possibility and searches, by aid of time-dilated photography, for girls of the age of approximately the present age of her age. As we hear later in the movie, the mother was already a lot of times convinced that she had found her daughter Marie. However, this time, when she meets Nina, everything comes quite different.<br /><br />The movie does not bring solutions, not even part-solutions, and insofar, it is rather disappointing. We are not getting equipped either in order to decide if the mother is really insane or not, if her actual daughter is still alive or not. Most disappointing is the end. After what we have witnessed in the movie, it is an imposition for the watcher that he is let alone as the auteur leaves Nina alone. The simple walking away symbolizing that nothing has changed, can be a strong effect of dramaturgy (f.ex. in "Umberto D."), but in "Gespenster", it is displaced.<br /><br />Since critics have been suggesting Freudian motives in this movie, let me give my own attempt: Why is it that similar persons do not know one another, especially not the persons that another similar person knows? This is quite an insane question, agreed, from the standpoint of Aristotelian logic, according to which the notion of the individual holds. The individual is such a person that does not share any of its defining characteristics with anyone else. So, the Aristotelian answer to my question is: They do not know one another because their similarity is by pure change. Everybody who is not insane, believes that. However, what about the case if these similar persons share other similarities which can hardly be by change, e.g. scarfs on their left under ankle or a heart-shaped birthmark under their right shoulder-blade? This is the metaphysical context out of which this movie is made, although I am not sure whether even the director has realized that. Despite our modern, Aristotelian world, the superstition, conserved in the mythologies of people around the globe that similar people also share parts of their individuality, and that individuality, therefore, is not something erratic, but rather diffusional, so that the borders between persons are open, such and similar believes build a strong backbone of irrational-ism despite our otherwise strongly rational thinking - a source of Gespenster of the most interesting kind.