Ik zag die film op het Toronto International Film Festival. Ik vond hem geweldig, en niet alleen om de voor de hand liggende redenen. Blindsight is een documentaire over een groep blinde Tibetaanse tieners die proberen een van de zustertoppen van de Mount Everest te beklimmen. Nu is zoiets meestal niet te missen. Inspirerend. Bewegend. Vrij standaard, toch? En zelfs als het alleen maar een film was geweest, had ik hem nog leuk gevonden. Maar het was zoveel meer. De Duitse Sabriye Tenberken, zelf blind, stichtte een school voor blinde kinderen in Tibet, in een cultuur die blindheid als een vloek beschouwt, als bewijs dat iemand in een vorig leven slechte dingen heeft gedaan. Veel van de kinderen op de school worden al hun hele leven gemeden en zijn op z'n best een last voor hun ouders. Als onderdeel van hun opvoeding vertelt Tenberken hun het verhaal van de Amerikaanse Erik Weihenmayer, de eerste blinde die de top van de Mount Everest bereikt. Ze stuurt hem een brief waarin ze hem uitnodigt haar leerlingen te komen bezoeken. In plaats daarvan komt hij met een plan. Hij regelt een expeditie om de 23.000 meter hoge Lhakpa Ri te beklimmen en zorgt voor alle gidsen en uitrusting. Sabriye vindt zes gewillige deelnemers en op dat moment begint de pret.<br />Eriks team bestaat voornamelijk uit Amerikanen, voornamelijk mannen, en grotendeels blinden. Als ervaren bergbeklimmers zijn ze A-types, zeer enthousiast en doelgericht. Sabriël is Europees, vrouwelijk en blind, en de studenten voor haar zijn meer dan een 'project', hoe goed bedoeld ook. Bovendien zijn de studenten Tibetaans, en niet oud genoeg of zelfverzekerd genoeg om altijd voor zichzelf op te komen. Naarmate de expeditie vordert, worden ze pionnen tussen de twee volwassen 'kanten', omdat ze beide willen behagen en tegelijkertijd het vertrouwen willen winnen dat voortkomt uit het bereiken van een doel. Als extra obstakel (afgezien van het feit dat ze blind zijn) spreken ze Engels als een tweede of in de meeste gevallen als een derde taal, en ze doen hun best om het te begrijpen en zich verstaanbaar te maken. Als blijkt dat geen van de studenten enige klimervaring heeft, en dat sommigen veel meer geco<0xC3><0xB6>rdineerd te werk gaan dan anderen, begint Eriks oorspronkelijke plan om samen de top te bereiken in duigen te vallen. Nu zowel de studenten als de leraren last beginnen te krijgen van de hoogte, moeten er beslissingen worden genomen over de vraag of ze verder de berg op moeten gaan of sommigen de berg af moeten sturen. Een van de gevolgen van de hoogte is een toegenomen prikkelbaarheid, en je kunt je voorstellen hoe dat het conflict tussen de volwassenen voedt. Op het gevaar af het al te simpel voor te stellen: aan de ene kant staan degenen voor wie de bestemming alles is, en aan de andere kant degenen die alleen maar van de reis willen genieten. Ik kan je niet vertellen hoe het allemaal afloopt, alleen dat dit een van de meest verrassende en tot nadenken stemmende verhalen was die ik in lange tijd heb gezien.<br />De film weeft ook stukjes van het verhaal van elke klimmer in het verhaal, en dat was hard nodig, want als ze eenmaal aan het klimmen waren, hadden de kinderen de neiging hun hoofd omlaag te houden en hun mond dicht te houden. Met al het drama dat om hen heen plaatsvond, was dat niet verrassend. De achtergronden zijn afwisselend charmant en hartverscheurend, en ik vond het heel vreemd dat ik aan het begin van de film meer tranen voelde dan aan het eind. Dat was tegen mijn verwachtingen in, en ook dat was een aangename verrassing. Naast al het menselijke drama dat ze moest verslaan, moesten regisseur Walker en haar kleine ploeg zelf ook de kou en het gebrek aan zuurstof trotseren. Ze sleepten apparatuur de bergen in en hoopten dat die het niet zou begeven. Zoals met alle geweldige documentaires het geval is, had de regisseuse het geluk (of de slimheid, of de voorbereiding) dat ze op het juiste moment op de juiste plaats was, en ze heeft een heel speciaal verhaal gevangen dat net zoveel te zeggen heeft over mensen die 'het beste voor de kinderen' willen doen als over de kinderen zelf.
I saw this film at the Toronto International Film Festival. I loved this, and not just for the obvious reasons. Blindsight is a documentary about a group of blind Tibetan teenagers who attempt to climb one of Mount Everest's sister peaks. Now, this kind of thing is usually a can't miss. Inspirational. Moving. Pretty standard, right? And even if the film were just that, I'd still have liked it. But it was so much more. Blind herself, German Sabriye Tenberken established a school for blind children in Tibet, in a culture that sees blindness as a curse, as evidence that a person did bad things in a previous life. Many of the children at the school have been shunned their whole lives, and at best, are a burden to their families. As part of their education, Tenberken shares with them the story of American Erik Weihenmayer, the first blind person to reach the summit of Mount Everest. She sends him a letter inviting him to come and visit her students. Instead, he comes up with a plan. He'll arrange an expedition for them to climb 23,000 foot Lhakpa Ri and provide all the guides and equipment. Sabriye finds six willing participants and this is when the fun starts.<br /><br />Erik's team are mostly American, mostly male, and mostly sighted. As experienced mountaineers, they're Type-A personalities, very gung-ho and goal-oriented. Sabriye is European, female, and blind, and the students for her are more than a "project," no matter how well-intentioned. Additionally, the students are Tibetan, and not old enough or confident enough to always stand up for themselves. As the expedition unfolds, they become pawns in between the two adult "sides," wanting to please both, while at the same time wanting to gain the confidence that comes from accomplishment. As an additional obstacle (other than being blind, that is), they are speaking English as a second or in most cases, a third language, and struggle to understand and make themselves understood.<br /><br />When it turns out that none of the students have any climbing experience, and that some are much more coordinated than others, it begins to unravel Erik's original plan for them all to reach the summit together. As both students and teachers begin to suffer the effects of high altitude, decisions must be made as to whether to continue on or to send some down the mountain. Among the effects of high altitude is increased irritability, and you can see how this feeds the conflict between the adults. At the risk of oversimplifying, on one side are those for whom the destination is all, and on the other are those who just want to enjoy the journey. I won't tell you how it all turns out, except to say that this was one of the most surprising and thought-provoking stories I've seen in a long time.<br /><br />The film also weaves bits of each climber's story into the narrative, and this was sorely needed, since once on the climb, the kids tended to keep their heads down and their mouths shut. With all the drama going on around them, that wasn't surprising. The backstories are by turns charming and heartbreaking, and I found it very strange that I found myself closer to tears at the beginning of the film than at the end. This was contrary to my expectations, and another pleasant surprise.<br /><br />In addition to all the human drama to cover, director Walker and her small crew had to contend with the frigid and oxygen-deprived conditions herself, lugging equipment up the mountains and hoping it wouldn't break down. As with all great documentaries, the filmmaker was just lucky enough (or smart enough, or prepared enough) to be at the right place at the right time, and she's captured a very special story that has as much to say about people who want to do "what's best for the kids" as it does about the kids themselves.