Veel mensen vergeten dat dit niet zomaar een klassieker is, omdat het de eerste 3D-game is, of zelfs de eerste shoot-'em-up. Het is ook een van de eerste stealth-games, een van de enige (en beslist de eerste) echt claustrofobische games, en gewoon een behoorlijk afgeronde game-ervaring in het algemeen. Met graphics die vandaag de dag vreselijk gedateerd zijn, duwt het spel je in de rol van B.J. (denk maar niet dat ik ga proberen zijn achternaam te spellen!), een Amerikaanse soldaat die gevangen zit in een ondergrondse bunker. Je vecht en zoekt je een weg door tunnels om verschillende doelen te bereiken voor de zes episodes (maar, laten we eerlijk zijn). Eerlijk gezegd zijn de meeste alleen maar een excuus om je een wapen te geven, je met nazi's te omringen en je erop uit te sturen om een van de leiders van de nazi's te vermoorden). De graphics zijn, zoals ik al eerder zei, vrij gedateerd en heel eenvoudig. De minst gedetailleerde van alle 3D-games die door een professioneel team van makers zijn uitgebracht. Maar als je daar overheen kunt komen (en sommigen zouden zeggen dat die eenvoud alleen maar bijdraagt aan het effect dat het spel op je heeft), dan heb je een verdomd goed schiet- en sluipspel. Het spel bestaat uit het zoeken naar sleutels, gezondheid en munitie, en vijanden (voornoemde nazi's en een 'baas-vijand') opblazen. Er zijn verschillende moeilijkheidsgraden (die natuurlijk toenemen naarmate je verder komt in het spel), en je moet deuren openmaken en geheime kamers zoeken. Er is een bonustelling na elk level dat je hebt gehaald... die gaat over hoe snel je was (in principe, als je de 'par-tijd' haalt, dat wil zeggen de tijd die een tester nodig had om door hetzelfde level te gaan; dat kan heel leuk zijn om te proberen, en als je weet hoe moeilijk de levels zijn om binnen te komen, zijn ze zelfs uitdagend na vele speelrondes), hoeveel nazigoud (eer) je hebt verzameld en hoeveel slechteriken je hebt gedood. In feite krijg je een bonus als je 100% van de voornoemde niveaus hebt gehaald, zodat je de felbegeerde hoge score kunt bereiken. Het spel (voornamelijk, maar niet altijd) kent twee tegengestelde manieren van spelen... heimelijk of met geweld alles neerslaan wat je ziet. Je kunt rennen of lopen, en tussen je wapens zit ook een mes... rennen is meteen te horen zodra je dezelfde kamer binnengaat als de bewaker, net als geweerschoten. Veel bewakers staan met hun rug naar je toe, wat betekent dat je achter ze kunt gaan staan en ze kunt neersteken... bijna geluidloos. In je inventarislijst vind je niet minder dan vier wapens en twee sleutels... over de wapens later meer. De sleutels maken bepaalde deuren open. Er zijn maar twee soorten die sleutels nodig hebben, en die sleutels worden alleen op latere niveaus geïntroduceerd (je begint weer op een ander niveau, en dan worden wapentuig, gezondheid, score en levens in elk hoofdstuk opnieuw ingesteld). Een groot deel van het latere spel wordt besteed aan het zoeken ernaar. Zoals ik al zei, is dit spel, net als veel van de periodes (eind jaren tachtig, begin jaren negentig), gebaseerd op het verzamelen van extra levens... persoonlijk vind ik dat volkomen en volkomen nutteloos (het is genadig van hier naar daar gegooid... denk ik (?) van de volgende 3D-schutter en verder), omdat je kunt sparen wanneer je maar wilt en door het 'gebruiken van een leven' worden wapentuig, gezondheid en munitie opnieuw ingesteld, alsof je aan een nieuw hoofdstuk begint (wat op latere niveaus, waar je _zware_ artillerie nodig hebt, echt vervelend is). Nu zal ik niet langer om de hete brij heen draaien... ik ga over op de kanonnen! Je begint met het voornoemde mes (dat geluidloos is maar alleen van dichtbij effectief) en een pistool... niets bijzonders, maar goed om munitie te sparen, in tegenstelling tot de volgende twee slechte jongens. Je derde wapen is een Duits machinegeweer... een machinepistool. Het is sneller en automatisch, en sommige latere vijanden gebruiken het ook. En het laatste... is niets minder dan een Gatling-geweer! O ja! Denk aan T2. Denk aan Predator. Denk aan het afschieten van enorme hoeveelheden lood op nazi-vijanden met zo'n geweer. Het is net zo vermakelijk als het klinkt. Maar de meeste baas-vijanden gebruiken dit, dus wees voorbereid. Ik zal de identiteit van deze baas-vijanden echter niet onthullen... dat niet.' Het geluid is uitstekend... heel helder en realistisch. Als je de knal van een mitrailleur hoort, het oorverdovende metalige geluid van een deur die achter je dichtslaat of een nazi die verrast roept of een waarschuwing in het Duits, heb je echt het gevoel dat je daar bent, gevangen in die donkere en deprimerende bunkersystemen. Dat brengt me mooi bij het niveau... als je door schijnbaar talloze, bijna identieke gangen naar de volgende lift rent, word je gegrepen door de claustrofobie. Ik ben meer dan eens bijna misselijk geworden van het spelen (hoewel dat ook iets te maken kan hebben met weinig slaap, veel vochtigheid en ongebruikelijke warmte...). Hoewel het niveau van details niet erg hoog is, is wat er is geweldig. De overblijfselen van slachtoffers, de verblijven van de bewakers en talloze nazi-symbolen... de lijst gaat maar door. De game bevat ook nogal wat bloed... want het is een beperkte grafische engine, John Romero en zijn mensen hebben er in elk geval al het bloed en de ingewanden in gestopt dat ze voor de game konden gebruiken. Wat valt er nog te zeggen... het eerste in zijn soort, en het is geen wonder dat er talloze andere 3D-schieters zijn voortgekomen. Zeker, de op en neer deinende wapens en de verschillende niveaus (trappen en zo) kwamen pas bij de volgende inschrijving in het genre... Doem... en het was Duke Nukem 3D die de mogelijkheid van het wisselen van gezichtspunt introduceerde (dus het gaat verder dan alleen maar naar links en naar rechts kijken en voegt er verticale dimensies aan toe), en je kwam pas in beweging bij een derde, latere titel (misschien de eerste Quake? Vrienden, help me even)... maar al die games, net als de rest van het genre, hebben hun bestaan aan deze te danken. Dus pak de Luger, doe de deur open om de bunker binnen te gaan en stap in B.J.'s schoenen... hij verdient de erkenning, zelfs (of misschien wel speciaal?) bijna vijftien jaar nadat hij voor het eerst verscheen. Ik heb dit alle fans van 3D-games aanbevolen.
Many neglect that this isn't just a classic due to the fact that it's the first 3D game, or even the first shoot-'em-up. It's also one of the first stealth games, one of the only(and definitely the first) truly claustrophobic games, and just a pretty well-rounded gaming experience in general. With graphics that are terribly dated today, the game thrusts you into the role of B.J.(don't even *think* I'm going to attempt spelling his last name!), an American P.O.W. caught in an underground bunker. You fight and search your way through tunnels in order to achieve different objectives for the six episodes(but, let's face it, most of them are just an excuse to hand you a weapon, surround you with Nazis and send you out to waste one of the Nazi leaders). The graphics are, as I mentioned before, quite dated and very simple. The least detailed of basically any 3D game released by a professional team of creators. If you can get over that, however(and some would suggest that this simplicity only adds to the effect the game has on you), then you've got one heck of a good shooter/sneaking game. The game play consists of searching for keys, health and ammo, blasting enemies(aforementioned Nazis, and a "boss enemy" per chapter) of varying difficulty(which, of course, grows as you move further in the game), unlocking doors and looking for secret rooms. There is a bonus count after each level is beaten... it goes by how fast you were(basically, if you beat the 'par time', which is the time it took a tester to go through the same level; this can be quite fun to try and beat, and with how difficult the levels are to find your way in, they are even challenging after many play-throughs), how much Nazi gold(treasure) you collected and how many bad guys you killed. Basically, if you got 100% of any of aforementioned, you get a bonus, helping you reach the coveted high score placings. The game (mostly, but not always) allows for two contrastingly different methods of playing... stealthily or gunning down anything and everything you see. You can either run or walk, and amongst your weapons is also a knife... running is heard instantly the moment you enter the same room as the guard, as is gunshots. Many guards are found standing with their backs turned to you, meaning that you can walk up behind them and stab them... nearly silently. In your inventory, you can get no less than four weapons and two keys... more about the weapons later. The keys unlock certain doors. Most doors in the game aren't locked... only two kinds need keys, and these keys are only introduced in later levels(you restart in levels, resetting weaponry, health, score and lives in each chapter). Much of the later game is spent looking for them. Now, as I just alluded to, this game, like many of the period(late 80's, early 90's), is based on collecting extra lives... personally, I think it's completely and utterly useless(it was mercifully dropped from here on end... I think(?), from the next 3D shooter and onwards), since you can save anytime you want and 'using a life' resets weaponry, health and ammo, like starting on a new chapter(which is a real pain in later levels, where you *need* heavier artillery). Now, I shall beat around the bush no longer... moving on to the guns! You start with aforementioned knife(which is silent but only effective up close) and a pistol... nothing special, but good for conserving ammo, unlike the next two bad boys. Your third weapon is a German SMG... a sub-machine-gun. It's faster and automatic, and some later enemies use it. And the last one... is nothing short of a Gatling gun! Oh yeah! Think T2. Think Predator. Think about unloading massive amounts of lead into Nazi fiends with such a gun. It's every bit as entertaining as it sounds. Most of the boss enemies use this, though, so be prepared. I won't reveal the identities of these boss enemies, however... that's for each player to discover for him(or her)self. The sound is excellent... very crisp and realistic. As you hear the tear of a machine-gun firing, the deafening metallic clank of a door slamming shut behind you or a Nazi yelling surprised or a warning in German, you truly feel like you are there, trapped in these dark and depressing bunker systems. That segues me nicely into the level design... as you run through seemingly countless, nearly identical hallways towards the next elevator leading you further, you are grasped by the claustrophobic mood. I almost got motion sickness more than once(though that might also have something to do with little sleep, lots of humidity and unusual warmth...) from playing. Though the level of detail isn't terribly high, what there is is great. Remains of victims, guards' quarters and countless Nazi symbols... the list goes on. The game also features quite a bit of gore... for it's limited graphics engine, John Romero and crew certainly put in all the blood and guts that they could for the game. What is there left to say... the first of its kind, and it's no wonder this spawned countless others 3D shooters. Sure, weapon bobbing and different height levels(stairs and such) didn't come around until the next entry into the genre... Doom... and it was Duke Nukem 3D that introduced the feature of switching your view(so it goes beyond simply left and right, adding vertical dimensions to it), and jumping didn't come around until a third, later title(the first Quake, possibly? Fellow gamers, help me out here)... but all of those games, as well as the rest of the genre, owe their existence to this one. So load up the Luger, open the door to enter the bunker and step into B.J.'s shoes... he deserves the recognition, even(or maybe even especially?) nearly fifteen years after he first appeared. I recommended this to all fans of 3D games. 8/10