'De tuin van Allah' is een toonbeeld van 'populaire vrouwenliteratuur', de stijl van de twintigste eeuw, waarin de kracht van ongebreidelde erotische en exotische dromen wordt gecombineerd met de stimulerende glamour van nepmystiek en de sado-masochistische steek van katholieke schuld. Net zoals Jane Eyre niet echt gelukkig kon zijn tot haar kasteel om haar heen afbrandde en haar minnaar permanent werd verminkt voor zijn zonden, of de heldin van 'Rebecca' niet echt vervulling kon vinden in haar huwelijk tot haar heerszuchtige echtgenoot terecht moest staan voor de moord op zijn eerste vrouw (en haar kasteel om haar heen afbrandde), of de arme Psyche kon niet genoeg van hem houden en moest Cupido's leven redden. Domini, de vrome katholieke heldin van dit stuk chagrijn, kan alleen echte seksuele bevrediging vinden door per ongeluk te trouwen met een man die zijn heilige religieuze geloften heeft afgelegd. Zoals alle verhalen die tot doel hebben de vrouwelijke lezer te stimuleren en de dampen op te wekken, is ook dit gebaseerd op de oudste trucs in het boek: fundamentele misverstanden en het onvermogen om je ware gevoelens op de juiste plaats en op het juiste moment tot uitdrukking te brengen tot het te laat is. De logica is dat elke ultieme seksuele extase kan worden bevredigd zolang men bereid is er uiteindelijk een hoge prijs voor te betalen bij wijze van boetedoening in het laatste bedrijf. Het is Paul Claudel, maar dan teruggebracht tot de maatstaven van een schoonheidssalon. Nou ja... Het had veel erger kunnen zijn en dat was het vaak ook...<br /><br />Zonder de religieuze bijklanken is de plot van de film die van een doorsnee pornofilm: een oversekste monnik die door onthouding tot waanzin wordt gedreven, ontsnapt naar de woestijn, waar hij met een romantische, goedgevormde maar naïeve katholieke erfgename een paar keer in de duinen gaat rollebollen voordat hij zijn klooster weer in ere herstelt, alle passie verbruikt, en haar achterlaat om zijn rotzooi op te ruimen. En ik neem het een andere commentator kwalijk dat hij 'Thaïs' van Anatole France met 'Thaïs' vergelijkt, een verfijnde roman die bedoeld was om de spot te drijven met het hele concept van de katholieke seksuele onderdrukking, waarvan een deel zich gelukkig ook afspeelde in Massenets opera met dezelfde naam. Maar wat deze film natuurlijk uniek maakt in de annalen van de commerciële vrouwelijke erotiek, is de enorme verscheidenheid aan talenten die onder één vaandel bijeen zijn gebracht om deze filmische natte droom tot glinsterend, levendig leven te brengen. Onvergetelijke technicolorfoto's die ons allemaal zullen overleven, een vrachtwagen vol waardige karakteracteurs (waaronder een schattig hondje), een muziekcassette van Max Steiner die vastbesloten lijkt om de 'gecomponeerde film' tot een goed einde te brengen. Het is een droomachtige sfeer waarin materiële overwegingen geen rol spelen, de personages zich als bij toverslag van de ene plek naar de andere verplaatsen, de dialogen spaarzaam zijn, vaag en suggestief, de kunstrichting dicht bij het hemelse ligt, de bloemstukken in de nederigste hut of tent verschijnen, de garderobe van de heldin is onuitputtelijk en alle mannelijke personages zijn aristocraten, heiligen, gedoemde maar geile zondaars, mystici of dichters.<br />Ahh... Hollywood! De MGM-dvd-presentatie van deze film is kaal maar onberispelijk. Het geluidstempo is over de hele linie erg hoog, de kleurenregistratie is bijna altijd perfect en het monogeluid van 2.0 doet Max Steiners partituur en Boyers voorlaatste bekentenis eer aan.<br />Een historische aantekening over dit soort 'vrouwenonderwerpen': het jaar daarop (1937) was Julien Duvivier, zichtbaar geïnspireerd door 'De tuin van Allah', verantwoordelijk voor 'Carnet de Bal', waar een zeer vergelijkbare heldin van kleren en paardenmelk die niet smelt in haar mond (na de zorg voor een zieke echtgenoot in de exotische afzondering van een onmogelijk romantische villa aan een meer in de Alpen) wil ontdekken wat ze heeft gemist door de mannelijke dansers in haar eerste dansboek op te zoeken. Ze vindt ze allemaal in de loop der tijd, om dan te beseffen dat het gevoel dat er op een bepaald moment tussen haar vrijers en haarzelf was, ofwel verkeerd werd begrepen, ofwel overschat, ofwel tragische gevolgen had voor de rest van haar leven. Het was Duviviers cynische manier om ons te vertellen dat we moeten oppassen voor onmogelijk idealistische ideeën en dat we allemaal vroeg of laat volwassen moeten worden.
"The Garden of Allah" is a prime example of "popular women's literature", turn of the XXth century style, combining all the power of unbridled erotic and exotic reveries with the stimulating glamour of fake mysticism and the sado-masochistic bite of Catholic guilt. Just as Jane Eyre couldn't really be happy until her castle burned down around her and her lover was permanently maimed for his sins, or the heroine of "Rebecca" couldn't find true fulfillment in her marriage until her lordly husband was put on trial for the murder of his first wife (and her castle burned down around her), or poor Psyche couldn't leave well enough alone and had to extract Cupid's secret at all costs, Domini, the devout Catholic heroine of this piece of tripe, can only find true sexual realization by inadvertently marrying a man who has renounced his sacred religious vows. Like all such narratives aiming to stimulate the female reader and induce the vapours, this one relies on the oldest tricks in the book: basic misunderstandings and the inability to express one's true feelings at the right place and at the right time until it is too late. The logic is that any ultimate sexual ecstasy can be indulged in as long as one is willing to eventually pay a high enough price for it in atonement in the last act. It is Paul Claudel reduced to beauty salon magazine standards. Oh well... It could have been much worse and it often was...<br /><br />Without the religious overtones, the film's plot is that of your basic porn flick: Oversexed monk driven mad by abstinence escapes to the desert where he has a few rolls in the dunes with a romantic, shapely but naive Catholic heiress before reintegrating his monastery, all passion spent, leaving her to clean up his mess. And I really resent another commentator's comparison with Anatole France's "Thais", a sophisticated novel whose intention was to make fun of the whole concept of Catholic sexual repression, some of which transpired in Massenet's opera of the same name, thankfully.<br /><br />But what makes this picture unique in the annals of commercial female eroticism, of course, is the enormous constellation of talents gathered under one banner to make this cinematic wet dream come to shimmering, vibrant life. Imperishable Technicolor photography that will outlive us all, a truckload of worthy character actors (including one cute dog), a music score by Max Steiner that seems determined to accomplish the "composed film" that Michael Powell (who, ironically, had a bit part in the 1927 silent version) always dreamed about, tittering at times on the brink of dissonance but always coming through in splendid symphonic, operatic exoticism, a dream-like atmosphere where material considerations are no object, characters travel as if by magic from one spot to the next, dialog is sparse, vague and suggestive, the art direction is close to celestial, flower arrangements appear in the humblest hut or tent, the heroine's wardrobe is inexhaustible and all the male characters are either aristocrats, saints, doomed but horny sinners, mystics or poets.<br /><br />Ahh... Hollywood! The MGM DVD presentation of this film is bare bones but impeccable. The bit rate is very high throughout, the colour registration is almost always perfect and the 2.0 mono sound truly does justice to Max Steiner's score and to Boyer's penultimate confession.<br /><br />A historical note on this sort of "women's subject": The following year (1937), Julien Duvivier, visibly inspired by "The Garden of Allah", directed "Carnet de Bal", where a very similar clothes-horse butter-won't-melt-in-her-mouth heroine (widowed after taking care of an ailing husband in the exotic remoteness of some impossibly romantic Alpine lakeside villa) wants to discover what she has missed by looking up the male dancers in her first dance book. She finds them all in time, only to realize that whatever feeling there was at one point between her beaus and herself were either misunderstood, overestimated or else had lifelong tragic consequences. It was Duvivier's cynical way of telling us to beware of impossibly idealistic notions and that we all need to grow up sooner or later.