The Shining is een vreemd voorbeeld van aanpassing: het boek heeft weinig gemeen met de bronroman, geschreven door Stephen King, en toch wordt het algemeen beschouwd als een van de beste vertolkingen van het werk van de horrormeester. Dat komt door twee factoren: Stanley Kubricks meesterlijke regie en Jack Nicholsons kille acteerwerk.<br />Nicholson speelt Jack Torrance, een schrijver die in de winterperiode het Overlook Hotel in Canada voor zijn rekening neemt, zonder zich iets aan te trekken van de gruwelijke verhalen die de plek omringen: hij beweert dat een mooie, afgelegen locatie precies is wat hij nodig heeft om zijn nieuwe boek af te maken. Daarom wordt The Overlook het nieuwe thuis van de familie Torrance: Jack, zijn vrouw Wendy (Shelley Duvall) en hun vijfjarige zoon Danny (Danny Lloyd). Vooral de jongen voelt vanaf het begin aan dat er iets mis is: hij heeft van de kok, Dick O' Hallorann (Scatman Crothers) te horen gekregen dat hij begiftigd is met een mysterieuze psychische energie, de Glanzende, waardoor mensen als hij en Dick flitsen uit het verleden en de toekomst kunnen zien, onder andere. Vanwege deze 'gave' hebben de krachten die het hotel bewonen onmiddellijk belangstelling voor Danny, ook al is hij heel goed in staat zich te verzetten. Maar dat is niet het geval voor Jack, want hij wordt steeds paranoïder wat zijn vrouw betreft.' De schrijver van _The Shining_ is een man die zijn genegenheid en troost zoekt in het gezelschap van wat het best kan worden omschreven als geesten, die een keten van krankzinnigheid en angst op gang brengen die heel moeilijk te doorbreken is.<br />The Shining werkt als een horrorfilm omdat Kubrick, hoewel hij nooit eerder aan een dergelijk soort film had gewerkt, precies wist wat effectief was en wat niet, waardoor hij zich meer richtte op sfeer en psychologische schokken dan op bloed en creatieve bloedbaden. King had kritiek op de regisseur omdat hij het grootste deel van het verhaal had veranderd, waarbij hij het grootste deel van het Jack/Danny-subplot (dat alleen in de film werd genoemd) dat tot het boek leidde, wegliet. De roman ging over verlossing, zij het op een onconventionele manier, en verlossing is een thema waar Kubrick, een van de beroemdste analytici van het menselijk verval, nooit een zwak voor heeft gehad. Waar hij in geïnteresseerd is, is de mentale, en vervolgens fysieke, onevenwichtigheid die de personages bedreigt, en hij houdt de griezelige toon zelfs dankzij een zeer kille benadering en een kundig gebruik van de steadicamshot (Danny's ontmoeting met twee spookachtige tweelingen is daar het beste voorbeeld van).<br /><br />Een andere kritiek die King uitte, ging over de acteurs, vooral over Nicholson: in de schrijver. Naar Nicholsons mening leek zijn karakteristieke grijns aan het begin van de film erop te wijzen dat Jack al krankzinnig was, waardoor de rest van het verhaal werd ondermijnd. Goed, het is waar dat Nicholson er vanaf het begin een beetje maf uitziet, maar het is ook waar dat Martin Sheen (Kings ideale keuze voor de rol) waarschijnlijk niet in staat zou zijn geweest om zo'n angstaanjagende voorstelling te geven als die van Nicholson: vanaf het moment dat hij op een verontrustender manier begint te grijnzen tot aan de onsterfelijke 'Hier is Johnny!'-scène is het onmogelijk om je een andere acteur voor te stellen die die rol speelt, en hoewel de tv-versie van The Shining uit 1997 niet slecht is, is de Torrance-figuur onuitwisbaar verbonden met de One Flew over the Cuckoo's' Wat Duvall en Lloyd betreft, die geven me allebei een geweldige steun, vooral omdat de laatste een plaats verdient naast Harvey Stephens (The Omen's Damien) en Haley Joel Osment als de grote horrorkindereniconen van de film. Je zou kunnen klagen dat Duvall totaal anders is dan de tegenhanger van het boek (blond en mooi) en dat hij niet veel anders te doen heeft dan gillen en wegrennen, maar je moet twee dingen in overweging nemen: a) in 1980 was het cliché van de gillende koningin er nog niet; b) het komt zelden voor dat een actrice voor de camera zo oprecht doodsbang lijkt, waardoor de verschillen tussen boek en film in het niet vallen bij de echte angst die uit Wendy's ogen spreekt. <br /><br />Irvine Welsh, de schrijver van Trainspotting, heeft ooit gezegd dat er niet zoiets bestaat als een volledig getrouwe bewerking van een literair werk (en hij kan het weten, gezien de vrijheden die Danny Boyle zich veroorloofde toen zijn meesterwerk van een junkie op het witte doek werd gebracht), maar dat betekent nog niet dat de film per se slecht moet zijn. The Shining bewijst dat het boek tot in de perfectie is uitgewerkt: er komt maar heel weinig uit de roman in de film voor, ongeveer 5%, maar in de handen van Kubrick en Nichlolson wordt dit meesterwerk in losse cinematografische vertaling een van de mooiste, origineelste horrorfilms aller tijden, wat eigenlijk wel iets zegt gezien de huidige slechte vorm van het genre.
The Shining is a weird example of adaptation: it has very little in common with the source novel, written by Stephen King, yet it is widely remembered as one of the best cinematic renditions of the horror master's work. This is due to two factors: Stanley Kubrick's masterful direction and Jack Nicholson's chilly acting.<br /><br />Nicholson plays Jack Torrance, a writer who accepts to take care of the Overlook Hotel in Canada during the winter period, unaffected by the gruesome stories surrounding the place: he claims a nice, isolated location is just what he needs to finish his new book. Therefore the Overlook becomes the new home of the Torrance family: Jack, his wife Wendy (Shelley Duvall) and their five-year old son Danny (Danny Lloyd). The boy in particular senses right from the beginning that something's wrong: he has been told by the cook, Dick O' Hallorann (Scatman Crothers) that he is endowed with a mysterious psychic energy, the titular Shining, which allows people like him and Dick to see flashes from the past and the future, among other things. Because of this "gift", the forces that inhabit the hotel immediately take an interest in Danny, even though he is quite capable of resisting them. That is not Jack's case, however, as he gets increasingly paranoid regarding his wife's affections and seeks comfort in the company of what can best be defined as ghosts, triggering a chain of insanity and dread which is very hard to break.<br /><br />The Shining works as a horror movie because Kubrick, though having never worked on this kind of film before, knew exactly what was effective and what wasn't, hence the larger focus on atmosphere and psychological shocks than gore and creative bloodbaths. King criticized the director for changing most of the story, omitting most of the Jack/Danny subplot (merely hinted at in the film) that led to the book's emotionally strong climax, and while his disappointment is valid, the omission was actually necessary: the novel dealt with redemption, albeit in an unconventional way, and redemption is a theme Kubrick, one of the most famous analysts of human decay, never had a soft spot for. What he is interested in is the mental, and subsequently physical, unbalance that threatens the characters, and he keeps the creepy tone even thanks to a very cold approach and expert use of the steadicam shot (Danny's encounter with two ghostly twins being the best example).<br /><br />Another criticism King raised was about the actors, especially Nicholson: in the writer's opinion, his trademark grin at the start of the movie seemed to indicate Jack already was insane, thus undermining the rest of the story. Now, it is true that Nicholson looks a bit goofy from the very beginning, but it is equally true that Martin Sheen (King's ideal choice for the role) probably would not have been able to deliver a performance as terrifying as Nicholson's: from the moment he starts grinning in a more unsettling way than before to the immortal "Here's Johnny!" scene, it is impossible to picture another actor playing that part, and even though the TV version of The Shining from 1997 isn't bad the Torrance character is indelibly linked to the One Flew over the Cuckoo's Nest star. As for Duvall and Lloyd, both add terrific support, the latter especially deserving a place alongside Harvey Stephens (The Omen's Damien) and Haley Joel Osment as cinema's great horror child icons. One might complain about Duvall being completely different from the book counterpart (blonde and beautiful) and not having much else to do but scream and run, but two things ought to be considered: a) back in 1980 the "scream queen" cliché wasn't one yet; b) rarely has any actress looked so genuinely terrified on camera, making the book-movie differences secondary compared to the real fear that emerges from Wendy's eyes.<br /><br />Irvine Welsh, the author of Trainspotting, once said there is no such thing as a completely faithful adaptation of any literary work (and he should know, given the liberties Danny Boyle took when his junkie masterpiece was brought to the screen), yet that doesn't mean the movie is necessarily bad. The Shining proves said point to perfection: very little from the novel, approximately 5%, is included in the film, but in Kubrick and Nichlolson's hands this masterclass in loose cinematic translation becomes one of the finest, most original horror pictures of all time, which really is saying something given the genre's current poor form.