Ik was opgetogen toen ik hoorde dat Cesar Montano had besloten een film te maken in de Cebuano-taal. (Niet 'dialect', zoals de meeste Filippino's het verkeerd noemen. Net zoals Cebuano en Tagalog voor elkaar even onverstaanbaar zijn als Frans en Spaans voor elkaar.) Maar ik was erg teleurgesteld toen ik de film zag. Als Canadees van Cebuano-ouders was ik optimistisch over de opleving van de Visayan-filmindustrie toen ik over deze film hoorde. Ik was nog enthousiaster toen ik hoorde dat het niet weer zo'n stomme actiefilm of melodrama was zoals Filippino's van dit soort films houden. Maar helaas, ik kwam te kort.<br />Panaghoy dient als egotrip voor Cesar Montano. Montano speelt natuurlijk de held van de film. En als ik 'held' zeg, bedoel ik op de meest stereotiepe manier: zijn functie is om het hart van een meisje te winnen en de Bolanons naar de overwinning tegen de Japanners te leiden. Zijn personage heeft geen diepgang of complexiteit. Hij past gewoon in het keurslijf van de held. De rest van de personages is ééndimensionaal; ze passen allemaal in hun koekenpanrollen.<br /><br />Ik ben een groot voorstander van traag bewegende/meditatieve films, maar deze film bewoog alleen maar langzaam. Hij mediteerde niet echt over wat dan ook. Alleen omdat een film een historisch thema heeft, maakt dat van een drama en een traag bewegende film nog geen goed gemaakte film.<br />Vooral de Amerikaanse acteur Philip Anthony is irritant. Zijn optreden was g<0xC3><0xAA>nant. Als Montano de Visayan-filmindustrie nieuw leven in wilde blazen, had hij hier echt goed over moeten nadenken. Hij zei dat hij Visayan-films wilde maken die konden concurreren met die in Cannes en Toronto en zo, maar in werkelijkheid zou deze film op zulke festivals weggehoond en gesist zijn. Om Visayan-films onder het grote publiek te krijgen, had hij op zijn minst een film moeten maken die publiek had getrokken, zelfs als dat betekende dat hij kwaliteit had moeten opofferen. Het was duidelijk dat hij niet nadacht over wat voor films er in Cannes bekroond werden, dus een film die publiek had getrokken, zou op zijn minst een voet tussen de deur hebben gehad.<br />'Ik.' Ik ben nu bang dat er vanwege deze film heel lang geen Visayan-films meer gemaakt zullen worden. Als ik ooit tegen een Filippijn zou zeggen dat ik meer Visayan-films wil zien, zou ik natuurlijk een antwoord krijgen als: 'Visayanen maken geen goede films. Heb je Panaghoy Sa Soeba niet gezien?' Dit is natuurlijk belachelijk, want het is maar één voorbeeld van een Visayan-film en waarschijnlijk het enige voorbeeld dat iemand tegenwoordig waarschijnlijk zal zien.<br />Een voorbeeld van films die mediterend zijn, niet alleen maar traag bewegen, zijn de Tagalog-film Blackout of David Lynch' The Straight Story. Ik wil niet graag de Tagalog-taal promoten omdat die eindeloos en ten onrechte wordt gestimuleerd en door de strot van niet-Tagalog- Filippino's wordt geduwd, maar om er een slag naar te slaan zeg ik dat _Blackout_ een ZEER goede film is. Deze films zijn sterk afhankelijk van wat Hitchcock 'zuivere cinema' noemde. Beelden zonder woorden worden gebruikt om het verhaal over te brengen. Maar ik verleg de definitie een beetje omwille van deze twee films, omdat deze films beelden zonder woorden gebruiken om de sfeer van de film over te brengen, en dat doen ze heel goed. Panaghoy denkt dat als ze gewoon maar wat foto's van het landschap nemen, ze de sfeer hebben vastgelegd.<br />En wat?' Met al die Filippijnse films met een stervende moeder of grootmoeder?
I was excited to hear that Cesar Montano had decided to make a movie in the Cebuano language. (Not 'dialect' as most Filipinos will incorrectly refer to it as. As Cebuano and Tagalog are as mutually unintelligible as French and Spanish are to each other.) But I was greatly disappointed when i saw this movie. Being a Canadian, of Cebuano parents, I was optimistic about the revival of the Visayan film industry when I heard about this film. I was further excited to hear that it wasn't another stupid action movie or melodrama as Filipinos love these types of movies. But alas, I was short-changed.<br /><br />Panaghoy serves as an ego trip for Cesar Montano. Montano of course plays the hero of the movie. And when I say 'hero' I mean in the most stereotypical of manners; his function is to win the heart of a girl and lead the Bol-anons to victory against the Japanese. His character has no depth or complexity. He just fits the hero mold. The rest of the characters are one dimensional; they all fit their cookie cutter roles.<br /><br />I'm all for slow-moving/meditative movies but this movie was just slow moving. It didn't really meditate on anything. Just because a movie is historically-themed, a drama and slow-moving doesn't make it a well-made film.<br /><br />Particularly annoying is the American actor Philip Anthony. His performance was embarrassing.<br /><br />If Montano wanted to revive the Visayan film industry he should have really thought this through. He said he wanted to make Visayan movies that could compete at Cannes and Toronto etc. but really, this movie would have been booed and hissed at at such festivals. To get Visayan films into the mainstream consciousness he should have at least made a movie that would have attracted audiences, even if it meant sacrificing quality. Obviously he didn't think about or get information on what kind of movies garner awards at Cannes so an audience-attracting movie would have been at least a foot in the door.<br /><br />I'm afraid now that Visayan movies will not be made for a long time again because of this movie. If ever I said to a Filipino that I want to see more Visayan movies of course I'd get an answer like, "Visayans don't make good movies. Didn't you see Panaghoy Sa Suba?" Of course this is ludicrous as it is one example of a Visayan movie and probably the only example that anyone nowadays would be likely to see.<br /><br />An example of movies that are meditative, not just slow moving, are the Tagalog film Blackout or David Lynch's The Straight Story. I hate to promote the Tagalog language as it is endlessly and unfairly promoted and shoved down the throats of non-Tagalog Filipinos but for the sake of calling a spade a spade I say that Blackout is a VERY good movie. These movies rely heavily on what Hitchcock called 'pure cinema'. Images without words are used to convey the story. But I bend the definition a bit for the sake of these two movies in that these movies use images without words to convey the mood of the movie. and they do it very well. Panaghoy thinks that if they simply take sweeping shots of the landscape then they have established the mood.<br /><br />And what's with so many Filipino movies featuring a dying mother or grandmother???