Ik ben een behoorlijk oude kerel, oud genoeg om me de smaak van Oreo's en cola te herinneren zoals die 50-55 jaar geleden waren, toen elke smaak voor een kind vers was. Ik wou dat ik er op de een of andere manier wat van opzij had gezet in een of andere magische zwevende kast, zodat ik die dingen vandaag de dag zou kunnen proeven. Deze magische kast zou misschien zelfs de structuur van het eten hebben aangepast om te verklaren hoe ik, fysiek en anderszins, ben afgedwaald, een soort dynamische chemie van verwachtingen. In de loop van de halve eeuw zouden ze zich behoorlijk hebben moeten aanpassen, want je begrijpt dat ik zou hebben geweten dat ik ze opzij had gezet. Als ik er nu een zou eten, zou dat een viering zijn van mezelf en verleden, van mijn verhaal, van mijn gevoel, en dat zou de tussenliggende jaren bijna tot een beloning maken.<br />Ik was niet verstandig genoeg om dat met de oorspronkelijke cola te doen. En ik had toen nog niet zo'n magisch psychisch kluisje kunnen bedenken. Maar ik deed iets wat bijna net zo goed was. In de jaren zeventig ging ik echt op in Roman Polanski. Hij was een vreemd en exotisch genot, je weet wel, films die uit de Sovjet-Unie waren gesmokkeld. Films die zo gevoelig waren voor schoonheid dat je er weken later nog om zou huilen. Films die maakten dat je met Poolse vrouwen wilde samenwonen, één, en dan besloten dat zij de laatsten zouden zijn om dat te krijgen.<br />Dit is wat ik deed. Ik pakte de film waarvan ik wist dat het mijn favoriete Polanski-film zou zijn en legde hem weg. Ik keek er niet naar. Ik stelde het uit tot ik dacht dat ik groot genoeg was om het te verdienen. In de loop der jaren heb ik mezelf op de proef gesteld, mijn vermogen om schoonheid te omringen en weer te geven zonder er zelf in op te gaan. Er zijn waarschijnlijk maar weinig Polen die dit hebben gedaan, die hebben geoefend om Chopin te verdienen. Die hebben geoefend om vrouwelijkheid te verdienen wanneer ik die zie. Die hebben geprobeerd de binnenkant van de grenzen te bereiken.<br />Onlangs heb ik een soort verzekering gekregen dat het tijd was om dit uit te voeren. Ik wist al dat ik het moment waarop dit het beste zou werken al voorbij was, want ik had de Negende Poort al gezien en begrepen. Het verhaal gaat over een man die in alle onschuld een kamer huurt waarin de vorige huurder (naar wie het verhaal genoemd is) uit het raam is gesprongen om later, nadat deze man (gespeeld door Polanski) op bezoek was, te sterven. Wat er gebeurt, is dat de tijd plooit en hij deze vrouw wordt. We laten ons wijsmaken dat hij alleen maar gek is. Maar zoals wij hem volgen, is hij dat niet. Hij heeft alleen maar flitsen dat de wereld normaal is en dat de mensen om hem heen geen deel uitmaken van een kring die zijn werkelijkheid vervormt.<br />Het verhaal doet er nauwelijks toe. Wat er wel toe doet is hoe Polanksi dit ding vormgeeft, zowel in de manier waarop hij het oog bewoont dat alleen maar randen maakt, als in het bewonen van het lichaam dat alleen maar uit verward vlees bestaat. Die twee komen nooit bij elkaar. Er is een dissonant die me de volgende 30 jaar zal blijven achtervolgen. Het is het idee van en binnen en een buiten zonder enige rand behalve dan een pruik met rood haar.<br />Ik ken niemand anders die dit zou kunnen, deze schets die een schets blijft, deze gruwel die natuurlijk blijft.<br />Om het genie hiervan te begrijpen moet je een van de grootste films kennen die ooit gemaakt zijn: _Rear Window_. Het geniale van die film is het post-noir-idee dat de camera de wereld vormgeeft, dat de kijker het verhaal creëert. Wat Roman doet, is de film binnenstebuiten keren. In _Rear Window_ was de kijker (Jimmy Stewart) het middelpunt en al het andere was fictie, geweven naar de manier waarop wij keken. Hier is de bewoner van het appartement op het scherm de filmmaker. Dat weten we. We weten dat alles wat we zien waar is, omdat hij de verteller is. We weten dat het waar is dat lichamen van identiteit veranderen, dat tijden veranderen, dat oorzaak en gevolg van plastic zijn. We weten dat de verteller ons zal doden. We weten dat de verteller ons in een eeuwigdurende verschrikking achterlaat, op de rand die hij aanwijst maar ons nooit laat zien en aan ons laat fantaseren.<br />Ted's Evaluation <0xE2><0x80><0x93> 4 van 3: ieder geletterd persoon zou dit moeten ervaren.
I'm a pretty old dude, old enough to remember the taste of Oreos and Coke as they were 50-55 years ago, when every taste for a kid was fresh. I wish I have somehow set some aside then is some magical suspended locker, so that I could taste those things today. This magical locker might even have adjusted the fabric of the food to account for how I've drifted, physically and otherwise, a sort of dynamic chemistry of expectations. Over the half century, they would have had to adjust quite a bit, because you see I would have known that I set them aside. Eating one now would be a celebration of self and past, and story, and sense that would almost make the intervening years an anticipated reward.<br /><br />I didn't have enough sense to do that with original Coke. And I couldn't have invented one of those magical psychic lockers  not then. But I did something almost as good. In the seventies, I really tuned into Roman Polanski. He was a strange and exotic pleasure  you know, movies smuggled out of the Soviet block. Movies so sensitive to beauty that you cry for weeks afterward. Movies that make you want to live with Polish women, one, and then deciding that they would be the last to get it.<br /><br />Here's what I did. I took what I knew would be my favorite Polanski movie and set it aside. I did not watch it. I deferred until I thought I would be big enough to deserve it. Over the years, I would test myself, my ability to surround beauty and delineate it without occupying it. There probably are few Poles who have worked at this, practicing to deserve Chopin. Working to deserve womanness when I see it. Trying to get the inners from the edges.<br /><br />Recently, I achieved something like assurance that it was time to pull this out. I already knew that I was already past the time when this would work optimally, because I had already seen and understood "9th Gate."<br /><br />If you do not know this, it is about a man who innocently rents a room in which the previous tenant (about whom the story is named) jumped out the window, to die later after this man (played by Polanski) visits. What happens is that time folds and he becomes this woman. We are fooled into believing that he is merely mad. But the way we follow him, he is not. He merely has flashes that the world is normal, and that the surrounding people are not part of a coven warping his reality.<br /><br />The story hardly matters. What matters is how Polanksi shapes this thing, both in the way he inhabits the eye that only makes edges and in inhabiting the body that only consists of confused flesh. The two never meet. There is a dissonance that may haunt me for the next 30 years. Its the idea about and inside and an outside with no edges at all  at all except a redhead wig.<br /><br />I know of no one else that could do this, this sketch that remains a sketch, this horror that remains natural.<br /><br />To understand the genius of this, you have to know one of the greatest films ever made; "Rear Window." The genius of that film is the post-noir notion that the camera shapes the world; that the viewer creates the story. What Roman does is take this movie and turn it inside out. In Rear Window, the idea was that the on-screen viewer (Jimmy Stewart) was the anchor and everything else was fiction, woven as we watched. Here, the on screen apartment dweller is the filmmaker. We know this. We know that everything we see is true because he is the narrator. We know it is true that bodies shift identity, that times shift, that causality is plastic. We know that the narrator will kill us. We know that the narrator will leave us in a perpetual horror, on that edge that he imputes but never shows us and lets us imagine. <br /><br />Ted's Evaluation -- 4 of 3: Every cineliterate person should experience this.