Vanaf het begin was het duidelijk dat 11 september evenveel films zou inspireren als de Tweede Wereldoorlog en Vietnam bij elkaar, maar er is zeker een groot gevaar dat de meeste van deze films ongeveer net zo goed (of liever gezegd: slecht) zijn als Pearl Harbor. Het is een groot geluk dat de eerste internationale release over 11 september geen goedkoop liefdesverhaal is met een stel knappe gezichten in de hoofdrol, maar een collectief werk van 11 regisseurs uit de hele wereld. Als de enige die niet rechtstreeks naar de Twin Towers verwijst, zou Idrissa Gonzales Inarritu's film de laatste moeten zijn, want het is de indrukwekkendste). Maar het is een indrukwekkende poging en een interessante weergave van de manier waarop andere delen van de wereld reageren op de instorting van de twee torens.<br />Denk aan Samira Makhmalbafs openingsscène, waarin een Afghaanse onderwijzeres haar leerlingen probeert uit te leggen wat er in New York is gebeurd en ze zonder succes voorstelt een minuut stilte in te lassen. Ik zal geschokt zijn als je hem ziet, dat beloof ik je), waarin 5 jongens mijmeren over goede dingen die gedaan kunnen worden met de beloning die op Laden is uitgeloofd.<br />Er is een verrassend goed (en buitengewoon kwaad) stuk van Ken Loach over een man uit Chili die praat over wat hij 'onze dinsdag 11 september' noemt <0xE2><0x80><0x93> die 11 september 1973, toen hun gekozen president Allende werd vermoord en Pinochet zijn dictatuur vestigde <0xE2><0x80><0x93> met de gulle hulp van Henry Kissinger en de CIA. Dit had een verschrikkelijke poging tot antiamerikanisme kunnen worden, maar het werd een droevig verhaal dat mijn waardering voor het beste stuk deelt met Inarritu' Amos Gitai gaat over een hysterische verslaggeefster die wanhopig in de lucht probeert te blijven nadat er in Tel Aviv een autobom is ontploft (moeilijk te herkennen, maar dit is een meesterwerk van choreografie).<br />Al die verschillende fragmenten (ik heb het nog niet over Claude Lelouch gehad, over een doof meisje, Danis Tanovic over een demonstratie van de Vrouwen van Srebrenica, Mira Nair). Het is vreemd, maar er is een Indiase regisseur voor nodig om de rol te spelen die naar westerse maatstaven waarschijnlijk het aantrekkelijkst is <0xE2><0x80><0x93> over een moslimgezin waarvan de zoon na 11 september onder een vreselijke verdenking komt te staan, en Sean Penn met Ernest Borgnine (ja, Ernest Borgnine) als weduwnaar die het meest deprimerende leven leidt dat je je kunt voorstellen <0xE2><0x80><0x93> dat alles leidt tot een unieke film die niet gemakkelijk te zien en moeilijk te vergeten is. Ik weet zeker dat deze film een klassieker zal zijn die over dertig jaar aan iedereen bekend zal zijn. Ik hoop dat men zich hem zal herinneren omdat hij een lange traditie van wereldcinema's in gang heeft gezet. Maar helaas, het is veel waarschijnlijker dat men zich hem zal herinneren als een film die maar één keer is gemaakt. En als een van de weinige 9/11-films die inmiddels gemaakt zijn, die deze verschrikkelijke gebeurtenis niet reduceren tot een liefdesverhaal met een happy end om het publiek te plezieren.
It was clear right from the beginning that 9/11 would inspire about as many films as World War II and Vietnam combined; however, there is certainly a big danger that most of these films to come are about as good (or rather: bad) as Pearl Harbor. It is a great luck that the first international release about 9/11 is not a cheesy love story starring a bunch of pretty faces, but a collective work of 11 directors from the entire world.<br /><br />I'm not intending to say that all 11 episodes are great (Youssef Chahine's, for example, has a needless prologue with too many cuts and Shohei Imamura's has a really bizarre ending) or that the segments are in the right order (Imamura's, being the only one not referring directly to the Twin Towers, should open the film, not end it, Alejandro Gonzales Inarritu's should be the last one instead, as it's the most impressive one). But it is an impressing effort and an interesting portrayal of the way other parts of the world react to the collapse of the twin towers.<br /><br />Consider Samira Makhmalbaf's opening segment, in which an Afghan teachers tries to explain to her pupils what happened in New York and unsuccessfully suggests a one-minute silence. Or Idrissa Ouedraogo's part (which features a bin Laden-double so much resembling the real one that you'll be shocked when you see him, I promise), in which 5 boys muse about good things that can be done with the reward put out on Laden.<br /><br />There's a surprisingly good (and extremely angry) segment by Ken Loach about a man from Chile talking about what he calls "our Tuesday September 11" - that September 11 in 1973 when their elected president Allende was killed and Pinochet installed his dictatorship - with the generous help from Henry Kissinger and the CIA. This could have become a terrible effort in Anti-Americanism, but it did become a sad tale and shares my recognition for the best segment with Inarritu's (mainly sound impressions and phone calls from the hijacked planes to a black screen, sometimes a few pictures of people falling down the WTC and finally a collapsing tower, ending with the screen brightening up and one question appearing) and Amos Gitai's about a hysterical reporter trying desperatly to get on air after a car bomb exploded in Tel Aviv (hard to recognize, but this one is a masterpiece of choreography).<br /><br />All these different segments (I haven't mentioned yet Claude Lelouch's about a deaf girl, Danis Tanovic's about a demonstration of the Women of Srebrenica, Mira Nair's - strange, but it takes an Indian director to make the part that is probably most appealing to Western tastes - about a Muslim family whose son is under a terrible suspicion after 9/11 and Sean Penn's with Ernest Borgnine (yes, Ernest Borgnine) as a widower leading the most depressive life one can imagine) add up to a unique film not easy to watch and hard to forget. I am sure this film will be a classic known to everyone thirty years from now. I hope it will be remembered for starting a long tradition of world cinema movies. But, alas, it's far more probable it will be remembered as a one-film-only effort. And as the one of the few 9/11 movies made by then that don't reduce this terrible event to a love story with a happy end just to please the audience.