Na Watergate, Vietnam en de donkere dagen van Nixon en Jimmy Carter, had de wereld behoefte aan een goede, ouderwetse held die het opnam tegen giftige slangen en boosdoeners in het Amerika van 1936 of in de jungles van Zuid-Amerika in een reeks fantastische avonturen op de rotsen. Helaas werd dat in 1975 Doc Savage, The Man of Bronze. Misschien kan van de laatste film van de legendarische producent George Pal het beste gezegd worden: zijn vaak prachtig ontworpen maar treurig vlakke verfilming van Kenneth Robesons pulp-paperbackromans zorgde er waarschijnlijk voor dat George Lucas en Phil Kaufman het theater verlieten en tegen elkaar zeiden: 'We kunnen wel iets beters maken.' en er een zweep, een gedeukte gleufhoed en een paar broodnodige karakterfouten aan toevoegend.<br />Een groot deel van het probleem is dat Doc Savage in veel opzichten nog moeilijker te beschrijven is dan Superman van de ontdekkingsreiziger, de avonturier, de filantroop, het wetenschappelijke en intellectuele genie in het gebronsde, geblondeerde, met kogelvrije spieren bedekte lichaam van een Griekse god (of liever de vorm van Tarzan van de tv, Ron Ely, een nogal saaie kloon van Charlton Heston hier), er is gewoon niets wat hij niet kan doen en, wat nog schadelijker is, niets dat hem kan schaden. De man is de virtuele incarnatie van Hitlers Arische <0xC3><0x9C>bermensch (geen wonder dat de dvd alleen in Duitsland verkrijgbaar is!), zij het met alle Amerikaanse waarden. Ik heb over het hoofd gezien (niet dat dat ooit gebeurt) dat hij niet één, maar vijf handlangers in zijn entourage heeft, de (minder dan) Fantastische Vijf. Een chemicus, een elektricien en zelfs een archeoloog kan ik accepteren, en misschien zou ik zelfs zover kunnen gaan dat ik de mogelijke noodzaak van een bouwkundig ingenieur onder ogen zie, maar wat voor held neemt er nu een strafpleiter mee op zijn avonturen? In werkelijkheid is Docs brein waarschijnlijk toegevoegd omdat de held zo vermoeiend onkwetsbaar en in alle opzichten zo volmaakt is dat zelfs Kryptonite geen deuk in hem zou kunnen slaan <0xE2><0x80><0x93> er moest iemand in de verhalen zijn die gevaar liep, hoewel ze met uitzondering van Paul Gleason niemand anders hadden. De schurken verging het niet beter, met Paul Wexler die de dreiging van een aardrijkskundeleraar uitstraalde als Captain Seas, Scott Walker (nee, een andere) die een van de slechtste accenten van de film sprak (moet het Schots, Iers, Welsh, Grieks, Pakistaans of een andere nationaliteit voorstellen?), terwijl Robyn Hiltons Marilyn Monroe-achtige domme blonde mokkel het tegen Paris (geen familie) opneemt in de strijd om het talent van de bimbo. Zelfs met al die nadelen zou dit veel beter moeten zijn dan het is als je de verschillende ingrediënten <0xC3><0xA0> la verloren gewaande stammen, een poel goud, een luchtgevecht met een tweedekker en een dodelijk gif dat tot leven komt in aanmerking neemt, allemaal samengevat in een queeste om te ontdekken waarom Docs vader was vermoord. Helaas is het een kwestie van stijl: in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw waren pulpsuperhelden geen broeierige figuren die geneigd waren tot hypermoderne actiescènes en special effects, maar werden ze behandeld als ietwat komische figuren van lowbudget kampplezier met actiescènes die snel op de kop werden getikt, bijna als een bijgedachte, en de films waren puur gericht op de matineemarkt: je weet wel, voor kinderen. Er gaan al heel lang geruchten dat de oorspronkelijke film wat meer rechttoe rechtaan was en dat er na de productie veel aan de waarde van het kamp is toegevoegd, of het nu de twinkeling in Colgates ogen was of de komische onderschriften bij de verschillende vechtstijlen in de laatste scènes met Captain Seas of Don Blacks enthousiaste tekst bij John Philip Sousa's patriottische marsen, maar er zat om te beginnen al heel wat in de film. Per slot van rekening is het moeilijk voor te stellen dat een van de ondergeschikten van de slechterik die vanuit een reusachtige schommelstoel telefoontjes pleegt ooit als iets anders is bedoeld dan als een grap die in het water valt, terwijl Docs uitleg aan Pamela Hensley over waarom hij nooit met meisjes uitgaat een scène zou kunnen zijn voor Batman van Adam West. In plaats daarvan zijn de grappigste momenten meestal puur onbedoeld, zoals Doc die zijn zesde zintuig laat zien door, eh, zijn adamsappel op en neer te laten gaan.<br />Misschien is een nog groter probleem dat, hoewel het op papier veelbelovend lijkt, de actie op een bijna meedogenloze, alledaagse manier wordt uitgevoerd, of het nu een inheemse huurmoordenaar is die op de daken van wolkenkrabbers in New York achter een moordenaar aan zit of dat het een jacht vol slechteriken is dat ontsnapt. Zelfs het winnende idee van flikkerende groene slangen die door de lucht dwarrelen terwijl ze hun slachtoffers vergiftigen, wekt geen enthousiasme bij regisseur Michael Anderson: nadat hij een paar scènes eerder hun eigen onkwetsbaarheid had gedemonstreerd, slaagde Doc erin hen met niet meer dan een stoel en een elektrische ventilator weg te sturen door simpelweg de gordijnen dicht te trekken.<br />Toch is het productieontwerp, afgezien van Docs diverse voertuigen die allemaal zijn logo dragen en er eerder uit zien als plastic dan als brons, vaak behoorlijk fraai, ook al is het heel duidelijk L.A. dat New York moet vervangen, terwijl Fred Koenekamps cinematografie ervoor zorgt dat de film er vaak goed uitziet ondanks het lage budget. Het grootste deel van de film wordt besteed aan een verhaal over de oorsprong van de film, hoewel je het vermoeden blijft houden dat Doc volledig uit de lendenen van Zeus zelf is ontsproten.<br />Het is een film die ik echt graag leuker zou willen vinden, maar hij voelt gewoon aan als honderd minuten verloren kansen. Geen wonder dat Doc Savage, The Arch Enemy of Evil, het vervolg dat zo optimistisch in de aftiteling werd beloofd, nooit is gemaakt.
After Watergate, Vietnam and the dark days of the Nixon and Jimmy Carter eras, what the world needed was a good old-fashioned chapter-play hero taking on venomous serpents and evildoers in the America of 1936 or the jungles of South America in a series of fantastic cliffhanging adventures. Unfortunately what it got in 1975 was Doc Savage, The Man of Bronze. Perhaps the best that can be said of legendary producer George Pal's final film is that his often beautifully designed but sadly flat adaptation of Kenneth Robeson's pulp-paperback novels probably had George Lucas and Phil Kaufman leaving the theatre and saying to each other "We can do better than that," and adding a bullwhip, a battered Fedora and some much needed character flaws to the mix.<br /><br />A big part of the problem is that Doc Savage is in many ways even harder to write for than Superman  explorer, adventurer, philanthropist, a scientific and intellectual genius in the bronzed bleach-blonde bulletproof muscle-bound body of a Greek God (or rather the form of TV's Tarzan, Ron Ely, a rather dull Charlton Heston clone here), there's simply nothing he can't do and, more damagingly, nothing that can harm him. The man is the virtual incarnation of Hitler's Aryan ubermensch (no surprise that the DVD is only available in Germany!), albeit with all-American values. And just in case there should ever be anything he's overlooked (not that there ever is) he has not one but five sidekicks in his entourage, the (less than) Fabulous Five. A chemist, an electrician and even an archaeologist I can accept, and at a stretch I could possibly even go as far as to see the possible need for a construction engineer, but what kind of hero takes a criminal lawyer with him on his adventures? In reality Doc's brain trust were probably added because with the hero so tiresomely invulnerable and practically perfect in every way  even Kryptonite wouldn't put a dent in him - there needed to be someone at risk in the stories, though with the exception of Paul Gleason they're all so horribly badly cast and overplayed (as are most parts in the film) you'd happily kill them all off during the opening titles. The villains fare no better, with Paul Wexler exuding all the menace of a geography teacher as Captain Seas, Scott Walker (no, a different one) delivering one of cinema's worst accents (is it meant to be Scottish, Irish, Welsh, Greek, Pakistani or some nationality no-one has ever heard of?) while Robyn Hilton's Marilyn Monroe-ish dumb blonde moll gives Paris (no relation) a run for her money in the untalented bimbo stakes.<br /><br />Even with those drawbacks, this should have been much better than it is considering the various ingredients  lost tribes, a pool of gold, a dogfight with a biplane and a deadly poison that comes alive, all wrapped up in a quest to discover why Doc's father was murdered. Unfortunately it's a question of tone: in the 60s and 70s pulp superheroes weren't brooding figures prone to state-of-the-art action scenes and special effects but were treated as somewhat comical figures of low-budget camp fun with action scenes quickly knocked off on the cheap almost as an afterthought, the films aimed purely at the matinée market: you know, for kids. There have long been rumours that the original cut was more straight-faced  and certainly much of the camp value has been added in post-production, be it the Colgate twinkle in Doc's eye, the comical captions identifying various fighting styles in the final dust-up with Captain Seas or Don Black's gung-ho lyrics to John Philip Sousa's patriotic marches  but plenty was in the film to begin with. After all, it's hard to see how one of the villain's underlings making phone calls from a giant rocking crib was ever intended as anything other than a joke that falls flat, while Doc's explanation to Pamela Hensley of why he never dates girls could be a scene written for Adam West's Batman. Instead, the funniest moments are usually purely unintentional, such as Doc displaying his sixth sense by, er, bobbing his Adam's apple.<br /><br />Perhaps an even bigger problem is that, while promising on paper, the action is handled in an almost relentlessly mundane fashion, be it chasing a native assassin on the rooftops of New York skyscrapers or escaping from a yacht full of bad guys. Even the winning notion of animated glowing green snakes swirling through the air as they poison their victims fails to raise any enthusiasm from director Michael Anderson: having demonstrated their own invulnerability a couple of scenes earlier, Doc manages to dispatch them with no more than a chair and an electric fan by simply pulling the curtains on them.<br /><br />Still, aside from Doc's various vehicles all stamped with his logo and looking more moulded plastic than bronze, the production design is often rather handsome even if it is very obviously L.A. standing in for New York while Fred Koenekamp's cinematography ensures the film often looks good despite the low budget. And it's good to see a superhero movie that doesn't spend most of its running time on an origin story, though one is left with the suspicion that Doc sprang fully formed from the loins of Zeus himself.<br /><br />It's a film I'd really like to like more, but it just feels like 100 minutes of lost opportunities. No wonder Doc Savage, The Arch Enemy of Evil, the sequel so optimistically promised in the end credits, never happened.