De Canadese regisseur Vincenzo Natali nam het kunsthuiscircuit stormenderhand met de intrigerende en verbazingwekkend intelligente Cube, mijn persoonlijke favoriete sf-film uit de jaren negentig. De film omlijstte de elementaire verwaandheid van een groep vreemden die gevangenzitten in een doolhof in de vorm van een reusachtige kubus, volledig opgenomen op één set, en nam dit idee in fascinerende richtingen.<br />Ik heb Natali's vervolg gretig afgewacht, en hoewel het hem vijf jaar heeft gekost om een ander project op te zetten, kan ik tot mijn vreugde zeggen dat het het wachten waard was. Cypher is een fascinerende verkenning van de plaats van de mens in de wereld, en hoe hij door een volkomen logische reeks gebeurtenissen in een situatie terechtkomt waar hij geen controle over heeft.<br />'Ik niet.' Het is beter om niet te veel over de plot te vertellen, want een van de vreugden van _Cypher_ zijn de verschillende wegen die het ons wijst. Het is tegenwoordig zo verfrissend om een SF-film te zien met meer dan één idee in het hoofd. _Cypher_ is zo'n film.<br />Morgan Sullivan (Jeremy Northam), een van de saaiste mensen die ooit op deze planeet hebben rondgelopen, wordt ingehuurd door het bedrijf DigiCorp. Ze sturen hem naar verschillende delen van Amerika om verschillende seminars op te nemen. Tot zijn verbijstering zijn ze ongelooflijk saai. Ze behandelen onderwerpen die even alledaags zijn als scheerzeep en kaas. Terwijl Morgan op een seminar zit te wachten, komt hij Rita Foster tegen (een feilloos gecaste Lucy Liu), de definitie van een ijskoningin. Ze wuift hem weg, maar ze heeft iets wat hij onweerstaanbaar vindt. Dat is niet zo verbazingwekkend, gezien zijn droge huwelijk.<br />Als Rita weer opduikt op een van Morgans seminars, vertelt ze hem dat zijn leven niet is wat het lijkt. En ik zeg niets meer over de plot. Als ik dat deed, zou dat de impact van de rest van de film op ons verminderen, evenals het kronkelige pad dat zo leuk is om te volgen. Net als bij Kubus toont Natali een behoorlijk talent om ogenschijnlijk gewone mensen te omvatten, ze uit het vertrouwde te halen en in feite te zien wat er zal gebeuren als ze in het onbekende worden geduwd. En Cypher volgt soortgelijke patronen. Maar het is geen exacte kopie van Kubus. Het heeft zijn eigen inspiratie.<br />Cypher is een film die meer gemeen heeft met samenzweringsthrillers en paranoiaverhalen. Een van de grote dingen van Cypher is dat deze thema's zonder dat je het weet het verhaal binnensluipen. Als Morgan beseft dat zijn valse identiteit een stukje van een veel grotere puzzel is, is dat voor ons net zo'n schok als voor hem. Een van de dingen die Cypher onderscheidt van de Kubus, is dat hij zoveel gepolijster is. Waar de Kubus beperkt was tot een minimalistische setting en een beperkt budget met een cast van onbekende figuren, heeft Cypher ook een laag budget, maar Natali bezuinigt er zo veel mogelijk op, zodat hij de horizon kan verbreden en Morgan een verbazingwekkende reis kan laten maken door het labyrint van zijn eigen identiteit.<br />Natali's leiding is uitzonderlijk, met een vaardige hand op de teugels. Er zijn een paar verbazingwekkende camerastandpunten van bovenaf, zoals de enorme omvang van het DigiCorp-gebouw als een enorm, robuust kantoorgebouw in combinatie met het nietige stipje dat Morgan is, die buiten staat. Alle kleur lijkt uit de film te zijn gevloeid, wat een compliment is voor de klank van de film, die perfect is als een moderne film noir.<br />De hele film lang is het acteerwerk onberispelijk. Jeremy Northam is een sympathieke figuur, vanaf zijn liefdeloze huwelijk tot en met het in twijfel trekken van zijn eigen identiteit. Zijn acteerwerk is voortreffelijk omdat het zo gemoduleerd is. Hij lijkt letterlijk voor onze ogen te veranderen. Van een klinische, slappe zak tot een zelfverzekerde man die alles zal doen om zijn nieuwe identiteit te behouden.<br />David Hewlett maakt een welkome indruk als iemand die zo'n indruk heeft gemaakt in Kubus. Hij verblijft in een geheime silo die eruitziet alsof hij is geleend van _Men in Black_. Zijn scène is een van de beste omdat hij...' Het is een oefening in zorgvuldig berekende spanning en paranoia. Hij is een zogenaamde expert in het identificeren van dubbelagenten, en het is een fantastisch stuk tekst, briljant gespeeld door Hewlett. Hij hoeft alleen maar naar Morgan te kijken, en we worden in zijn ingewikkelde spel van gedachten meegetrokken.<br />Maar Lucy Liu is hier degene die de scène steelt. Ze wordt maar al te vaak gecast in films waarin haar potentieel niet ten volle wordt benut. Maar in _Cypher_ krijgt ze eindelijk een personage dat haar als gegoten zit. Rita is een gereserveerde, behoedzame femme fatale die Liu met genoegen bewoont. Elke keer dat ze verscheen, fleurde ik op omdat ze altijd alles onder controle heeft en een kamer tot stilte kan brengen door de kracht van haar ijzige blik alleen.<br />De dingen komen tot een heel bevredigend einde, dat niet op een dubbelzinnige manier eindigt zoals Cube deed. Maar Morgan verdient zijn gelukkige einde. Nadat hij op deze manier door de ring is gegaan, heb ik hem in de laatste scène toegejuicht. Het is een perfect laatste moment omdat het komt als een zonnestraal na een sombere 90 minuten.<br />Cypher slaagt in alle opzichten. Verlevendigend, schokkend, altijd onderhoudend, het is alles wat Totale Herinnering wilde zijn maar niet was. En het is een verfrissend tegengif voor de overweldigende en onverklaarbare Matrix. Een mooi vervolg van Natali. En nu ben ik een toegewijde fan van de man. Fantastisch!
Canadian director Vincenzo Natali took the art-house circuit by storm with the intriguing and astonishingly intelligent Cube, which is my personal favourite SF film of the 90s. It framed the basic conceit of a group of strangers trapped in a maze shaped like a giant cube, shot entirely on one set, and took this idea in fascinating directions. <br /><br />I've been eagerly awaiting Natali's follow-up, and although its taken five years for him to mount another project, I'm delighted to say it was worth the wait. Cypher is a fascinating exploration of one man's place in the world, and how through a completely logical chain of events, finds himself in a situation beyond his control.<br /><br />I don't want to reveal too much about the plot, because one of the joys of Cypher is the different avenues it takes us down. It is so refreshing in this day and age to see a SF film that has more than one idea in it's head. Cypher is such a film.<br /><br />Morgan Sullivan (Jeremy Northam), one of the blandest people to ever walk the planet, is hired by the company DigiCorp. They send him to different parts of America to record different seminars. To his bewilderment, they are unbelievably boring. Covering topics as mundane as shaving cream and cheese.<br /><br />While Morgan is waiting for one seminar, he runs into Rita Foster (an impeccably cast Lucy Liu), the definition of an ice maiden. She gives him the brush-off, but there is something to her he finds irresistible. That's not too surprising considering the dry marriage he is in. <br /><br />When Rita turns up at another one of Morgan's seminars, she tells him his life is not what it appears. And I'm not saying anything more about the plot. To do so would cheapen the impact the rest of the film has on us, as well as the tortuous path that's so much fun to follow.<br /><br />As with Cube, Natali shows quite a talent for encompassing seemingly ordinary people, taking them out of the familiar, and basically seeing what will happen when they're thrust into the unknown. And Cypher follows similar patterns. But it's not a carbon copy of Cube. It has it's own inspiration.<br /><br />Cypher is a film that has more in common with conspiracy thrillers and paranoia stories. One of the great things about Cypher is the way these themes creep into the story without your knowledge. When Morgan realises his false identity is a piece of a much larger puzzle, it's as much of a shock to us as it is to him.<br /><br />One thing that distinguishes Cypher from Cube is how much more polished it is. Where Cube was confined to a minimalist setting and a shoestring budget with a cast of unknowns, Cypher is also on a low budget, but Natali economises it as much as he can, allowing him to broaden the horizon, and launching Morgan on an amazing journey through the labyrinth of his own identity.<br /><br />Natali's direction is exceptional, with a deft hand on the reins. There are some amazing camera angles from above, such as the enormity of the DigiCorp building as a vast, robust office block in conjunction to the insignificant speck that is Morgan standing outside. All the colour appears to have been bled out of the picture, which compliments the tone of the film perfectly as a modern day film-noir.<br /><br />The acting is uniformly excellent throughout. Jeremy Northam is a sympathetic figure from his loveless marriage to questioning his own identity. His performance is excellent because it's so modulated. He literally seems to transform right before our very eyes. From a clinical, spineless wimp to a confident man who will do anything to preserve his new identity.<br /><br />David Hewlett puts in a welcome appearance who made such an impact in Cube. He resides in a secret silo that looks like it was borrowed from Men in Black. His scene is one of the best because it's an exercise in carefully calculated suspense and paranoia. He is a supposed expert in identifying double-agents, and it's a fantastic piece of writing, brilliantly acted by Hewlett. All he has to do is look at Morgan, and we're drawn into his complex mind game.<br /><br />But it's Lucy Liu who's the scene stealer here. Too often she is cast in films where her potential is not utilised to full effect. But in Cypher, she is finally given a character that fits her like a glove. Rita is an aloof, guarded femme fatale that Liu inhabits with relish. I perked up every time she appeared because she is always in control, and can reduce a room to silence by the power of her icy stare alone.<br /><br />Things come to a very gratifying end, that doesn't conclude on an ambiguous note the way Cube did. But Morgan deserves his happy ending. After he's been put through the ringer like this, I cheered for him in the final scene. It's a perfect final moment because it comes as a ray of sunshine after a gloomy 90 minutes.<br /><br />Cypher succeeds on all counts. Engaging, shocking, always entertaining, it's everything that Total Recall wanted to be but wasn't. And it comes as a refreshing antidote to the overwhelming and inexplicable Matrix.<br /><br />A fine follow-up from Natali. And now I'm a committed fan of the man. Superb stuff!