Het spelen van een personage uit een literaire klassieker kan voor een acteur een beetje een vergiftigde kelk zijn, die voor het genoegen van een vlezig personage betaalt door te wedijveren met de fantasieën van generaties lezers, om nog maar te zwijgen van de talloze andere acteurs die het kasteel al eerder hebben belegerd. Gelukkig voor de fantasten staat deze versie, met de mooie cast van Zelah Clarke en Timothy Dalton, met kop en schouders boven de versies die erna zijn gekomen. Het is de juiste lengte om het verhaal volledig tot zijn recht te laten komen, en het maakt goed gebruik van Brontes sprankelende dialoog; niets van dat moderne geknoei, het knippen en plakken van tekst en het toevoegen van nieuwe, inferieure scènes. De magie van het oorspronkelijke verhaal ligt in de spanningen die tussen de hoofdpersonen ontstaan, en in de levensomstandigheden die voor hen gecreëerd worden. Jane groeit op in een arm, eenvoudig en klein huis en groeit op bij een kille tante. Haar aard en onafhankelijkheid worden gevormd door een lange periode op een zeer harde school. Ze komt als gouvernante in het huishouden van meneer Rochester, zonder vrienden en helemaal alleen. Uit plichtsbesef en door ervaring wijs geworden onderdrukt ze zichzelf, maar haar hartstochtelijke aard krijgt al snel de overhand in haar strenge, scherpzinnige, raadselachtige meester, tot wie ze zich aangetrokken voelt, net als hij tot haar, door krachten die buiten hun macht liggen. <0xE2><0x80><0x93> potentieel gevaarlijk voor iedereen die met hem in contact komt <0xE2><0x80><0x93> maar 'door de mazen van het net glippend'. Zijn karakter is buitengewoon: hij veroorlooft zich buitengewone vrijheden met een betaalde ondergeschikte; maar Jane is dan ook geen gewone werkneemster, zoals hij ziet. Maar voor hen beiden ligt een duister geheim, en ernstige beproevingen, in het verschiet.<br />Het is een genoegen om Brontes opmerkelijke dialoog te horen, gesproken door zulke bekwame acteurs <0xE2><0x80><0x93> vooral door Dalton <0xE2><0x80><0x93> die op Bronteaanse schaal voor hartstocht lijken te zijn geschapen. Als je hem alleen maar hebt gezien als een niet zo gedenkwaardige Bond, dan heb je gemist waar hij goed in is. Zelah Clarke merkte op dat zijn Rochester te knap was, maar daar ging het niet om: zijn personage heeft gewoon te veel tijd op het scherm nodig om de aandacht van de kijker vast te houden. Timothy Dalton is precies goed, niet altijd of altijd knap, maar vaak opvallend knap, precies zoals het hoort. En Zelah Clarkes Jane is geen muurbloempje; ze brengt de emoties over van een vrouw die haar gevoel voor humor en haar gepassioneerde aard met succes onderdrukt, waardoor haar zeldzame uitbarstingen een dramatischer effect krijgen.<br />Nog niet zo lang geleden zond de BBC een uitstekende dramatisering uit van Jean Rhys' verlichte en meest verontrustende antwoord aan Bronte, 'Wide Sargasso Sea', waarin de achtergrond van de eerste mevrouw Rochester werd gedramatiseerd. Controleer het maar eens als je de 'held' van 'Jane Eyre' nooit meer op dezelfde manier zult zien.
Playing a character from a literary classic can be a bit of a poisoned chalice for an actor, paying for the pleasure of a meaty character by competing with the fantasies of generations of readers  not to mention the numerous other actors who've besieged the castle before. Fortunately for the fantasists, this version  with the nicely cast Zelah Clarke and Timothy Dalton  stands head and shoulders above versions that have come after it. It's the right length to do the story full justice, and makes considerable use of Bronte's cracking dialogue; none of that modern meddling away, cutting text and adding new and inferior scenes.<br /><br />The magic of the original story lies in the tensions created between the central characters, and the lives circumstances create for them to lead. Jane  "poor, plain and little"  grows up on the stinting charity of a cold aunt, her nature and independence shaped by a long spell in a very harsh school. She arrives as a governess in the household of Mr Rochester, utterly friendless and alone. She represses herself habitually out of duty and hard experience, but her passionate nature soon finds its touch-paper in her stern, keenly intelligent, enigmatic master, to whom she is drawn, as he is to her, by forces beyond their control. Rochester is the caged tiger, busy "paving hell with energy"; potentially dangerous to all who come into contact with him  but "pervious, through a chink or two". His character is extraordinary: he takes extraordinary liberties with a paid subordinate; but then Jane is no ordinary employee, as he sees. But a dark secret, and severe trials, lie before them both.<br /><br />It's a pleasure to hear Bronte's remarkable dialogue spoken by such accomplished actors  Dalton in particular seems formed for passion on a Brontean scale. If you've only ever seen him as a not-so-memorable Bond, you've missed the thing he's best at. Those who've commented that his Rochester is too handsome, miss the point of these dramatisations: his character has simply too much screen time for a really ugly man to retain the viewer's attention. Timothy Dalton is just right, not always or consistently handsome, but often glancingly, strikingly so, just as it should be. And Zelah Clarke's Jane is no wallflower; she conveys the emotions of a woman who habitually represses her sense of humour and her passionate nature very successfully, allowing her rare outbursts to show to more dramatic effect.<br /><br />Not so long ago the BBC aired an excellent dramatisation of Jean Rhys' enlightened and most unsettling riposte to Bronte, "Wide Sargasso Sea", imagining the back-story of the first Mrs Rochester. Do check it out  you'll never see the 'hero' of "Jane Eyre" in quite the same way again.