Oké, laten we beginnen met te zeggen dat deze film geen exacte weergave is van de misdaden en de juridische jacht op Andrei Chikatilo. Hoewel het in het Politburo 'officieel beleid' was dat de Sovjet-Unie geen seriemoordenaars had, had het rechtssysteem in werkelijkheid andere zaken behandeld, en 'Doder X' (zoals hij in werkelijkheid werd genoemd) werd al gezocht toen Fetisov met Burakov op de zaak werd gezet. Sterker nog, zodra het tot de autoriteiten doordrong dat ze met een meervoudige moord te maken hadden, hadden de autoriteiten een speciale eenheid van tientallen agenten aangewezen om een man op te sporen en een eind te maken aan de moorden die niet pasten in wat wordt beschouwd als de normale parameters van een seriemoordenaar. Het is goed dat de regisseur en de schrijvers de kijker er voortdurend aan herinneren dat het verhaal alleen 'gebaseerd is op de feitelijke gebeurtenissen', want een docudrama is dit niet.<br />***volgens de verslaggevers**<br /><br />Dat gezegd hebbende, is dit een verdomd goed voorbeeld van een snelle Hollywood-thriller die nog steeds de essentie van wat er gebeurd is overbrengt. Het is gemakkelijk te volgen en er zit net genoeg waarheid achter de versie van de gebeurtenissen om het boeiend te maken. Ja, Chikatilo verkrachtte en vermoordde zowel kinderen als volwassenen, zowel mannen als vrouwen. Ja, slecht laboratoriumwerk gaf hem de vrijheid om jarenlang te blijven moorden. Ja, onschuldige mannen werden van de moorden beschuldigd en op aandringen van de politie 'biechtten' over hun misdaden. Ja, de homogemeenschap werd lastiggevallen terwijl de misdaden werden gepleegd (zij het met Burakovs toegewijde hulp). En ja, Chikatilo werd niet tot een bekentenis gebracht door de heftige woordenwisselingen van de speciale aanklager Gorbunov, maar door het vriendelijke begrip van een psychiater die Bujanovski heette (hoewel Gorbunov in het geheel niet leek op de egocentrische tiran die in deze film wordt geportretteerd). Afgezien van de twijfels over waarheid en geloofwaardigheid zijn al deze gebeurtenissen gedramatiseerd op een manier die de spanning en angst voortdurend verhevigt.<br />Het kan geen kwaad dat de regisseur en co-auteur Chris Gerolmo een perfecte cast heeft. Het sardonische gemanipuleer van de Russische partijbonzen en de subtiele ruggengraat die zichtbaar wordt als het nodig is, Jeffrey DeMunns ziedende onderstroom van woede, verborgen door een van angst vervulde houding, Max Von Sydows jongensachtige opwinding omdat hij deel uitmaakt van een strafrechtelijk onderzoek, allemaal versterken ze de scherpe dialoog en de scherpe montage op een manier die niet onderschat mag worden.<br />'Burger X' is bijna perfect (het 'bijna' is het gevolg van een moment van zelfgenoegzaamheid aan het eind dat er gewoon NIET bij past). Hooggeprezen als fictie, goed verteld, geen feit dat wordt gepresenteerd... maar gezien de junkie-'seriemoordenaars'-films die Hollywood meestal uitspuwt, is dat goed genoeg voor mij.
Okay, let's start off by saying this film is not an exact rendition of the crimes and legal pursuit of Andrei Chikatilo. While it may have been "official policy" in the Politburo that the USSR had no serial killers, in actuality the legal system had handled others, and "Killer X" (as he was actually called) was already being sought when Fetisov brought Burakov onto the case. In fact, as soon as it was realized they had multiple murders on their hands, the authorities assigned a task force of dozens of officers to track down and end the killing spree of a man that did not fit into what is perceived as normal serial killer parameters. It's good the director and writers consistently remind the viewer that the story is only "based upon actual events," for a docudrama this ain't.<br /><br />***SPOILERS FOLLOW****<br /><br />That said, this is a damn good example of a fast-paced Hollywood-style thriller that still gets across the basics of what happened. It is easy to follow and has just enough truth behind its version of events to make for compelling viewing. Yes, Chikatilo raped and murdered both children and adults, both male and female. Yes, shoddy lab-work set him free to continue killing for years. Yes, innocent men were accused of the murders and "confessed" to their crimes at police urging. Yes, the gay community was harassed while the crimes were being committed (albeit with Burakov's committed assistance). And yes, Chikatilo was brought to confession not by the haranguing of the special prosecutor, Gorbunov, but by the gentle understanding of a psychiatrist named Bukhanovsky (though Gorbunov was really nowhere near the egotistical martinet portrayed in this film). Quibbles about truth and veracity aside, all of these events are dramatized in a manner that consistently tightens the tension and fear.<br /><br />It doesn't hurt that director and co-writer Chris Gerolmo has a pitch perfect cast. Stephen Rea's growing emotional involvement in the killings and developing expertise in detecting clues, Donald Sutherland's snarky manipulation of the Soviet party hacks and subtle spine that becomes evident when it is needed, Jeffrey DeMunn's seething undercurrent of rage hidden by a fear-filled demeanor, Max Von Sydow's boyish excitement at being part of a criminal investigation all enhance the sharp dialog and crisp editing in ways that cannot be underestimated.<br /><br />Taken for what it is, "Citizen X" is almost pitch perfect (the "almost" due to one moment of self-congratulation at the end that just does NOT fit). Highly recommended as fiction well-told, not fact being presented...but considering the junky "serial killer" movies that Hollywood usually spits out, that's good enough for me.