Ik zal niet proberen te gissen naar wat Brando probeerde te bereiken. Als hij op zijn best is, doet hij zulke vreemde dingen, insinueert hij zoveel dingen tegelijk, dat het niet lijkt of hij iets doet, maar dat hij speelt met een onfeilbaar instinct. Vaak lijkt het alsof hij de aandacht vestigt op een bepaald aspect van zijn karakter dat hem het meest aanspreekt, een concentratie die, als hij wordt gevolgd, een dwaalspoor blijkt te zijn, zoals hij subtieler en geslepener blijkt te zijn dan op het eerste gezicht leek. Dit is een beheersing van de kunstgrepen, geen naturalisme, zoals met de methode in verband gebracht zou kunnen worden. De rol van Sky Masterson, zoals Mankiewicz zich zo wonderbaarlijk realiseerde, lijkt op maat voor hem gemaakt, wat om te beginnen al vreemd is, en aan het eind nog vreemder, want wat het ook is dat Brando heeft gedaan, hij heeft een elegantie weten te bereiken die misschien helemaal van hemzelf is, maar niettemin een volmaakte elegantie <0xE2><0x80><0x93> ook dat is vreemd, en dat van een acteur met een beperkte muzikale vaardigheid die nooit eerder of later in verband wordt gebracht met de muzikale komedie. Jean Simmons, die ook vreemd genoeg een rol heeft, is niet zo indrukwekkend, maar zeker bovenmatig goed, werkelijk verrukkelijk in de scènes in Havana, en nooit minder dan aangenaam in het geheel.<br />En toch... Misschien komt het doordat beide acteurs zo geconcentreerd zijn op wat ze aan het doen zijn, en de personages op wat ze van elkaar willen, dat de 'chemie' van de geliefden niet meer dan één keer zo nadrukkelijk naar voren komt. Brando/Sky Masterson en Simmons/Zuster Sarah voeden elkaar respectievelijk goed genoeg, maar ik zie niet meer dan dat. In een film die zo oogverblindend en onderhoudend is (en wat dat betreft is bijna alles aan de film oogverblindend, oogverblindend), zou dat gebrek tactvol en gemakkelijk over het hoofd worden gezien, maar zoveel zou afhangen van de ware chemie! Een, in elk geval gedeeltelijke, transformatie van de personages door een dergelijke chemie, zou de laatste scène iets beslist ontroerends geven. Zoals de zaken er nu voor staan, verlaat je deze film met een zeker genoegen, maar niet echt ontroerd, behalve op een manier die de waarachtigheid van de verbintenis tenietdoet. Opmerking: zuster Sarah trouwt in haar missionarisuniform, Sky Masterson in zijn nette stadskleren in plaats van de trouwsmoking. En ze hebben die weer aangetrokken van hun vorige scène!<br />Merkwaardig genoeg (dat wil zeggen, inzichtelijk) is de meest ontroerende en ernstigste scène, denk ik, die tussen Brando en Vivian Blaine, als de pop van Sinatra/Nathan Detroit, Adelaide, de enige scène waarin deze twee uitsluitend samen zijn, niet in de laatste plaats omdat er geen spoor van geflirt tussen hen is, ook al vindt het plaats in Adelaides kleedkamer terwijl Adelaide zich omkleedt. Hoewel je zou kunnen zeggen dat daar geen plaats voor is, is Sky echt het type om Adelaide in dit soort omstandigheden te 'checken'. Hij is er zelfs bij om Adelaide te vertellen dat Nathan niet met haar zal trouwen. Adelaide en Sky zijn allebei eerlijk tegen Nathan, zelfs meelijwekkend, zoals blijkt uit de toon van hun gesprek. Adelaide is natuurlijk ook gefrustreerd en teleurgesteld, maar haar woede wordt getemperd door haar diepere gevoelens voor Nathan, omdat Sky haar vermant dat ze niet van een man kan houden en dan wensen dat hij iemand anders was.<br />Guys and Dolls is een andere wending in de strijd tussen de seksen, rond de thema's gokken en verlossing. Aangezien zowel de dwangmatige gokker als de verlosser min of meer onbewust wanhoop najaagt, zou er best eens een duister geheim schuil kunnen gaan achter het gebrek aan chemie tussen Brando en Simmons. Dat gebrek zou immers best eens kunnen wijzen op een overmaat aan narcistische preoccupatie (zoals die tussen Sinatra en Blaine, hoewel daar aanzienlijk minder zelfbedrog aan te pas kwam), wat de vreemde, nogal provocerende interpretaties van Sky Masterson en zuster Sarah van Brando en Simmons zou kunnen verklaren. Ik besef dat Simmons misschien vooral een toonbeeld van koelheid en scepsis is, maar Brando is niet bepaald verhit en gretig, en hij houdt niet alleen maar afstand <0xE2><0x80><0x93> hij neemt het ook in zich op en weet daardoor zijn evenwicht te bewaren. Zijn stoutmoedigheid bestaat eruit haar alleen maar tegen de haren in te strijken - het reisje naar Cuba, een kus, wat er ook voor nodig is - maar hij is er niet zozeer op uit om haar te verleiden als wel om haar te verslaan op haar eigen terrein. Dat kan slim zijn, want spelen op geestdrift is misschien de enige manier om bij de missionaris te komen, en door hem heen te gaan. Maar het maakt Sky's overgang van alleen maar proberen een weddenschap te winnen om Sarah Brown echt te willen iets minder overtuigend. Maar waarom wil hij haar? Wat betekent verliefd worden voor Sky? De enige manier om dit te omzeilen is door te accepteren dat zijn menselijkheid het heeft gewonnen, en dat hij niet als een ordinaire schoft tegenover zuster Sarah wil eindigen, dus dat hij, zoals hij haar heeft beloofd, de zondaars naar haar gebedsbijeenkomst moet brengen, het goed moet maken met zijn'marker', zoals hij het noemt, als een manier om haar terug te winnen terwijl het erop lijkt dat hij al had gewonnen, alleen maar om haar kwijt te raken. Maar dat wijst nog steeds meer op zelfmedelijden dan op iets anders. Maar het laat ook toe dat Sarah Brown zelfmedelijden heeft, want Sky zal de missionaris in haar sussen om de geliefde terug te krijgen. Geen van beiden, zo lijkt het tenminste, zal veel veranderen door hun verbintenis, behalve misschien in de acceptatie van de ander. Toch lijkt dat een bijna fatale, ongemakkelijke kwestie: acceptatie is nog steeds een flinke stap verwijderd van het bereiken van geluk in de ander, laat staan de transcendentie die ze allebei lijken te impliceren met hun 'chemie'. En achter dit alles vermoed ik dat Mankiewicz er alles van weet.<br /><br />Voor al diegenen die, ter verdediging van Guys and Dolls, zouden zeggen dat er van musicals qua diepgang niet veel te verwachten valt, hoef ik ze alleen maar te herinneren aan Cabaret, The Three-penny Opera, Carousel, A Star is Born, zelfs The Sound of Music, wat ik niet doe. Ze houden net zoveel van muziek (en je kunt aan die lijst blijven toevoegen zonder zelfs maar een stap verder te gaan in de richting van post-Cabaret-musicals), houden van prachtige muziek en dansen om verschrikkelijke zorgen heen.
I won't try to speculate as to what Brando was attempting. At his best he turns in such oddball performances, insinuating so many things at once, that it doesn't seem he does anything so much as play by unfailing instinct. Often it seems he is calling attention to some favored aspect of his character over all others, a concentration which, if followed, turns out something of a red herring, as he turns out subtler, craftier than at first appeared. This is a mastery of artifice, not naturalism, as might be associated with the Method. The role of Sky Masterson, as Mankiewicz so wonderfully realized, seems tailored for him, which is to begin with odd, and odd still at the end, because whatever it is Brando has done, he has managed a grace maybe all his own, but a consummate grace nonetheless -- again, odd, coming from an actor with limited musical ability, not ever before or after associated with the musical comedy. Jean Simmons, also oddly cast, is not quite as impressive, but certainly above just-adequate, really delightful in the Havana sequence, and never less than enjoyable throughout. <br /><br />And yet...perhaps because actors are both so concentrated on what it is they are doing, and characters on what it is they intend of each other, there doesn't seem to be the lovers' "chemistry" brought up so insistently more than once. Brando/Sky Masterson and Simmons/Sister Sarah respectively feed off one another well enough, but I for one don't see more beyond that. In a movie this outrightly dazzling and entertaining (and most everything about it, craft-wise, is just that -- dazzling), that lack would seem something tactfully and easily overlooked, but so much would depend upon true chemistry! An, at least partial, transformation of the characters through such chemistry, would lend something positively moving to the final scene. As it is, one leaves this film certainly delighted, but not really moved, except in a way as to negate the trueness of the union. Note Sister Sarah marries in her missionary's uniform, Sky Masterson in his same natty man-about-town duds rather than wedding tux. And they have changed back to those from their previous scene!<br /><br />Funnily enough (that is, insightfully), the most touching, and most serious, scene is, I think, between Brando and Vivian Blaine, as Sinatra/Nathan Detroit's doll, Adelaide, the only scene where these two are exclusively together, not least because there is just no hint of flirtation between them even though it takes place in Adelaide's dressing-room while Adelaide is about to change. Though one may submit there is no place for that, Sky really is the type to "check out" Adelaide in this sort of circumstance. He is even there to tell Adelaide Nathan will not be meeting her to elope. Adelaide and Sky are both true in their respective ways to Nathan, even piteous of him, as is demonstrated through a tone in their exchange. Adelaide is of course also frustrated and disappointed, but her anger is mitigated by her deeper feeling for Nathan, as Sky is admonishing her that she can't love a man and then wish him to be someone else.<br /><br />Guys and Dolls is another turn at the battle of the sexes, around the themes of gambling and salvation. Since both the compulsive gambler and the salvation seeker are more or less unconsciously courting despair, there just may be a dark secret deliberately behind Brando's and Simmons' lack of chemistry. After all, that lack may well denote an excess of narcissistic preoccupation (echoed by the Sinatra/Blaine pairing, though with considerably less self-deception involved), which might explain Brando's and Simmons' odd, rather provoking, interpretations of Sky Masterson and Sister Sarah. I realize Simmons may be mostly depicting coldness and skepticism, but Brando, though playing to confront her, isn't exactly heated and eager, and is more than keeping his distance -- he's also assimilating it, keeping his balance through it. His boldness consists in merely playing against her -- the trip to Cuba, a kiss, whatever it takes -- but he is not actually set on winning through seducing her so much as beating her then in her own turf. This may be shrewd, as playing to zeal may be the only way to get to the missionary, and through. But it makes Sky's transition from merely trying to win a bet to actually wanting Sarah Brown a little less than persuasive. Yet why does he want her? What does falling in love mean to Sky? I find the only way to get around this is by indeed accepting his humanity has kicked in, and that he does not want to end up a mere cad toward Sister Sarah, so he does, as he's promised her, need to deliver the sinners to her prayer meeting, make good by his "marker," as he puts it, as a way of winning her back when it seems he had already won only to lose her. But this still denotes self-concern more than anything. However, it also allows for Sarah Brown's own self-concern, as Sky will placate the missionary in her in order to get back the lover. Neither, at least it seems, will change much by their union, except perhaps in the acceptance of the other. Yet that would seem an all but fatally uneasy proposition: acceptance of is still quite a cry away from achieving happiness in the other, let alone the transcendence they each seem to imply by "chemistry." And behind all this, I suspect is Mankiewicz's full knowing.<br /><br />For all those who might say, in defense of Guys and Dolls yet, that not much can be expected from musicals by way of depth, I need only remind them Cabaret, The Three-penny Opera, Carousel, A Star is Born, even The Sound of Music, which I don't care for as much (and one can keep adding to this list without even reaching forward toward post-Cabaret musicals), all wrap gorgeous music and dance around dire anxieties.