Jacknife is een oorlogsfilm die zo ongeveer het tegenovergestelde is van een oorlogsfilm. Je kunt hem nauwelijks een oorlogsfilm noemen, want de enige manier waarop een oorlog van invloed kan zijn op het verhaal of de personages, is door hun herinneringen eraan, en zelfs die worden bijna nooit getoond. Het levert heel interessante vragen op over het leven, vooral omdat de titel van de film zegt dat er maar één echt leeft (en tussen haakjes, hoewel de titel alleen verwijst naar Dave (Ed Harris) en Megs (Robert DeNiro), gaat hij over alle drie de personages in de film). Dave en Megs waren vrienden in de Vietnamoorlog, en Megs is teruggekomen om Dave mee uit vissen te nemen, iets wat ze al veel langer van plan zijn dan je misschien had gedacht.<br />DeNiro speelt het personage van Megs perfect, en we weten niet zeker of we hem aardig moeten vinden of dat hij echt zo gek is als Martha denkt. Dave herinnert Martha er een paar keer aan dat Megs niet zijn vriendin is, maar iemand die hij kent. Aan het begin van de film is er een geweldige scène waarin Megs naar buiten gaat om een sixpack bier uit zijn auto te halen voor het ontbijt, en hij staat net om de hoek van de kamer als Dave dat zegt. Megs blijft even staan en loopt dan de kamer in met een glimlach en een enorme begroeting. Pas later besef je hoe Megs zich moet hebben gevoeld toen hij dat hoorde, omdat hij degene was die zich herinnerde wat ze op deze dag van plan waren geweest. Het doet me denken aan de namaak van het oude, 'Natuurlijk, laten we dat doen'-gedoe dat mensen zo vaak tegen elkaar zeggen, zonder dat ze ooit van plan zijn om zoiets te doen. Als Dave geeft Ed Harris een schitterende vertolking van een man die de gevolgen van de oorlog nooit te boven is gekomen. Zelfs nu, zoveel jaar later, is hij nog niet over de dood van een vriend heen. Hij geeft zichzelf er tot op de dag van vandaag de schuld van en verdrinkt zijn leven in alcohol, sigaretten en eenzaamheid. Het enige wat hij wil, zegt hij, is dat mensen hem met rust laten. Dit is geen man die zijn leven leeft zoals hij wil, of mensen hem nu met rust laten of niet, dit is een man die probeert te vergeten dat hij leeft, die zich zo veel mogelijk probeert los te maken van de wereld van de levenden. Zijn zus Martha doet me aan mezelf denken, in elk geval wat mijn huisgenoten betreft. Ik heb twee huisgenoten van 21 en 24 jaar, die allebei doen alsof ze nog bij hun moeder wonen en verwachten dat de rommel vanzelf wel zal verdwijnen als ze een tijdje de kamer uit zijn. Eén in het bijzonder (de oudste, helaas) heeft geen flauw idee hoe hij voor zichzelf moet zorgen. Het verbaast me dat ik zijn kin niet hoef af te vegen als hij zit te eten. Martha moet hetzelfde doen voor haar broer, die ze op zijn wenken bedient terwijl hij van de ene kater naar de andere zwalkt. Martha en Dave zitten vast in een statisch leven en ze kunnen er geen van beiden uit tot er iets belangrijks verandert, en Dave is degene die moet veranderen.<br />Ik heb de neiging om te klagen over romantiek in films waar het niet zo thuishoort als Roger Ebert klaagt over die zielige, kleine spanningsmeters, die rode, digitale display's. Maar in dit geval denk ik niet dat de romantiek die zich tussen Megs en Martha ontwikkelt, een nadelig effect heeft gehad op de rest van de film. Integendeel, het maakte hem juist veel interessanter, omdat het niet voorspelbaar was. Het probleem met de romantische subplots in Bruckheimer-films en wat niet al, is dat ze zo voorspelbaar zijn dat je gewoon wacht op het voor de hand liggende einde en hoopt dat er onderweg iets interessants gebeurt. In dit geval is het echter niet zo voor de hand liggend dat er iets zal gebeuren tussen Megs en Martha, omdat we niet genoeg over Megs weten. Martha zou gelijk kunnen hebben over hem, dat hij een van Daves gestoorde oorlogskameraden is en dat hij niet het soort man is met wie ze zou moeten daten. Dave moedigt dat idee zeker aan. Een paar jaar na deze film maakte DeNiro _Cape Fear_, waarin hij een gestoorde crimineel speelt die wraak wil nemen op de advocaat die hem in de gevangenis heeft doen belanden, een personage dat, achteraf bezien, het vrij gemakkelijk maakt om te denken dat aan het eind van _Jacknife_ Martha haar fout inziet, zich van Megs ontdoet en dat zij en Dave het weer goedmaken omdat hij haar van een afschuwelijke relatie heeft gered, en dat hij dan besluit zijn rol weer op te pakken omdat hij iets goeds voor haar heeft gedaan. Ik verwachtte half en half dat dit zou gebeuren, dus ik was aangenaam verrast toen Martha en Megs bij elkaar kwamen en nog aangenamer verrast toen Megs Dave alle vragen stelde over wat ze van plan waren geweest te gaan doen als de oorlog voorbij was.<br />Bij tijd en wijle is dit een traag voortkabbelend drama, maar Jacknife is onderweg onderhoudend en heeft een enorme winst aan het eind, dat er verbazend goed in slaagt sentimenteel te zijn zonder goedkoop te zijn. Er is een bijna overmaat aan emotie aan het eind van de film die nauwelijks bij de rest van de film past, maar hij is zo goed dat hij niets afstompt wat de film tot op dat moment heeft bereikt. Iedereen die erbij betrokken is, geeft een schitterende voorstelling, en het is een van die zeldzame films waarvan je bijna zin krijgt om op te staan en triomfantelijk met je vuisten in de lucht te zwaaien.
Jacknife is a war movie that is just about as far removed from the war as war movies get. It can hardly be classified as a war film, because the only way that any war has an effect on the story or the characters is in their memories of it, and even these we are hardly ever shown. It poses very interesting questions about life, especially in the way that the movie's tagline says that only one of them is really alive (and by the way, even though the tagline refers only to Dave (Ed Harris) and Megs (Robert DeNiro), it is talking about all three of the characters in the film). Dave and Megs were friends in the Vietnam war, and Megs has returned to take Dave out on a fishing trip that they have been planning for a lot longer than you might have guessed. <br /><br />DeNiro provides a perfect performance of the character of Megs, who we are not really sure if we should like or if he really is as nuts as Martha thinks he is. Dave reminds Martha several times that Megs is not his friend, just someone he knows. There is a great scene early in the film where Megs has gone out to grab a six pack of beer from his car for breakfast, and he is just around the corner of the room when Dave says this. Megs pauses for a moment and then proceeds into the room with a smile and a huge greeting. It isn't until later that you realize how Megs must have felt when he heard that, having been the one to remember what they had planned to do on this day. It reminds me of the fakeness of the old, `Sure, let's do that,' thing that people so often say to each other, never having any plans to do any such thing.<br /><br />Ed Harris delivers a wonderful performance as Dave, who never got over the effects that the war had on him. Even so many years later he has not managed to get over the death of a friend during the war, blaming himself to this day for it and thus drowning his life in alcohol, cigarettes, and loneliness. All he wants, he says, is for people to leave him alone. This is not a man who is living his life the way he wants, whether people actually leave him alone or not, he is a man trying to forget that he's alive, to detach himself from the world of the living as much as possible.<br /><br />His sister Martha reminds me of myself, at least in terms of my roommates. I have two roommates who are 21 and 24 years old, and both act like they still live with their mothers, expecting their messes to just go away when they leave the room for a while. One on particular (the older one, sadly enough), has absolutely no clue how to care for himself, I'm surprised I don't have to wipe his chin while he eats. Martha has to do much the same for her brother, who she waits on hand and foot while he staggers through life from one hangover to the next. Martha and Dave are stuck in a stagnant life and neither of them can get out of it until something major changes, and Dave is the one that needs to do the changing. <br /><br />I tend to complain about romance in movies where it just doesn't belong about as much as Roger Ebert complains about those pathetic little tension devices, the red digital readout. But in this case, I don't think that the romance that develops between Megs and Martha had any adverse affect on the rest of the movie. On the contrary, it made it that much more interesting, because it was not predictable. The problem with the romantic subplots in Bruckheimer movies and whatnot is that they are so predictable that you just wait for the obvious end to come and hope that something interesting happens along the way. In this case, however, it's not as obvious that something is going to happen between Megs and Martha because we don't know enough about Megs. Martha could be right about him, that he's one of Dave's crazy war buddies and that he's not the kind of man that she should be dating. Dave certainly encourages this idea.<br /><br />(spoilers) A couple years after this movie, DeNiro did Cape Fear, where he plays a deranged criminal out for revenge against the lawyer that landed him in prison, a character that, in retrospect, makes it pretty easy to think that maybe at the end of Jacknife Martha realizes her mistake, gets rid of Megs, and she and Dave make up because he saved her from a horrible relationship and then he decides to clean up his act because he has done something good for her. I was half expecting this to happen, so I was pleasantly surprised when Martha and Megs wound up together and even more pleasantly surprised when Megs asks Dave all the questions about what they had planned to do after the war was over. <br /><br />At times this is a slow moving drama, but Jacknife is entertaining along the way and has a huge payoff at the end, which amazingly manages to be sappy without being cheesy. There is an almost excess of emotion at the end of the film that scarcely fits with the rest of the movie, but it is so good that it doesn't dumb down anything that the movie has accomplished up to that point. Everyone involved gives a wonderful performance, and it is one of those rare films that just about makes you want to stand up and shake your fists victoriously in the air.