Ik heb de afgelopen nacht in beide delen van _Che_ gezeten, rug aan rug met een korte pauze op het toilet, en ik kan me niet herinneren dat er 4 uur zo snel voorbij zijn gegaan. Ik had mezelf een week van tevoren moeten oppeppen omdat ik echt iets heb met regisseurs, producenten en redacteuren die steeds maar weer overgemixte, langdradige quasi-klassiekers voor onze neus zetten en ik heb het gevoel dat over het geheel genomen 2 tot 2,5 uur ongeveer genoeg is voor een film. Dus 4 uur leek de grenzen van mijn tolerantie te overschrijden en ik had erg mijn twijfels over de hele onderneming. Ik ben echt blij dat ik het heb gezien. De regisseur Steven Soderbergh verdient een compliment voor de helderheid van zijn visie. De gevechtsscènes klinken alsof je zelf de kogels ontwijkt.<br />Als er iemand op aarde is die het niet weet, was Ernesto 'Che' Guevara de Argentijnse arts die Fidel Castro hielp Fulgencio Batista te verslaan via de Cubaanse revolutie van 1959. Toen ik een kind was in de jaren zestig, was Che's beeld overal: op slaapkamerposters, op T-shirts, op tijdschriftomslagen. Che's beeld moet wel een van de meest overgeërfde zijn. Als we op de beroemde beelden moeten afgaan, was Che een heel knappe vent, het toonbeeld van revolutionaire romantiek. Als hij lelijk was geweest, zou hij dan ooit zo populair zijn geweest bij het grote publiek? Natuurlijk helpt het als je jong sterft.<br />Er zijn al eerder films over Che gemaakt (met name de uitstekende Motorcycle Diaries van 2004, waarin de onverdraaglijk knappe Gael Garcia Bernal de hoofdrol speelt als jonge Che die door Zuid-Amerika reist en de endemische armoede ziet die zijn marxistische politiek heeft veroorzaakt), maar ik geloof niet dat iemand ooit het hele verhaal van begin tot eind heeft doorgenomen, en deze twee delen zijn een ambitieus project. Ik hoop dat het Soderbergh iets oplevert, maar ik kan me voorstellen dat hij niet meteen aan commercieel succes dacht. De eerste film (The Agentine) toont Che die Castro ontmoet in Mexico en volgt hun reis naar Cuba om de revolutie te beginnen en vervolgens de reis naar New York in 1964 om een toespraak te houden voor de Verenigde Naties. Knap geschoten zwart-witbeelden lijken op eigentijdse films, maar zijn dat niet. De tweede film (Guerilla) begint weer in 1966, als Che in Bolivia aankomt om een nieuwe revolutionaire beweging te beginnen. De tweede film speelt zich bijna helemaal in het bos af. Voor zover ik weet is hij grotendeels in Spanje opgenomen, maar ik kan me nog steeds voorstellen dat het een slopende film moet zijn geweest. Ik persoonlijk vond Het Argentijnse (het eerste deel) veel gemakkelijker om te zien en meer'vermakelijk' in de strikte zin van het woord, omdat het zo vrolijk is. Ze zijn aan de winnende hand; de revolutie zal slagen. Che is in zijn element en leidt een ongelijksoortige groep boeren, arbeiders en intellectuelen in de revolutionaire zaak. Het tweede deel is veel moeilijker om te zien, omdat zijn nederlaag onvermijdelijk is. Op ongeveer dezelfde manier als de recente Walk<0xC3><0xBC>re <0xE2><0x80><0x93> hoewel het een goede film was <0xE2><0x80><0x93> een oefening was in het zien van heldhaftige mislukkingen, zo dacht ik hetzelfde over Het tweede deel van Che (Guerilla). We weten vanaf het begin dat hij sterft, we weten dat hij faalt. Het is frustrerend omdat het verhaal, zoals het wordt verteld, al vrij vroeg duidelijk is dat de revolutie in Bolivia tot mislukken gedoemd is; Che wordt beschouwd als een buitenlandse indringer en weet zich niet te verbinden met de inheemse bevolking zoals hij dat met de Cubanen heeft gedaan. Hij houdt koppig vol, wat frustrerend is om te zien omdat ik het gevoel had dat hij had moeten weten wanneer hij het moest opgeven en verder moest gaan met andere, misschien succesvollere ondernemingen. De film romantiseert hem niet al te zeer. Hij doodt mensen, hij executeert, hij worstelt met zijn astma en volgt een verloren zaak lang nadat hij het had moeten opgeven en verdergaan, hij laat een vrouw alleen achter om vijf vaderloze kinderen groot te brengen. Maar over het geheel genomen was het een uitstekende oefening in het maken van klassieke films. Eén ding: toen ik zag hoe de Amerikaanse, getrainde Boliviaanse soldaten massaal oprukten om Che en zijn kleine groep krijgers een voor een af te maken, deed het me denken aan de finale van _Butch Cassidy_. Ik draaide me bijna naar mijn man om en zei dat ook, maar ik aarzelde omdat ik dacht dat hij zulke gedachten afgezaagd en misplaatst zou vinden. Toen we de bioscoop uitliepen, draaide hij zich naar me om en zei: 'Vond je niet dat het einde net zo was als _Butch Cassidy n'on'_?'
I sat through both parts of Che last night, back to back with a brief bathroom break, and I can't recall when 4 hours last passed so quickly. I'd had to psyche myself up for a week in advance because I have a real 'thing' about directors, producers and editors who keep putting over blown, over long quasi epics in front of us and I feel that on the whole, 2 to 2.5 hours is about right for a movie. So 4 hours seemed to be stretching the limits of my tolerance and I was very dubious about the whole enterprise. But I will say upfront that this is a beautifully  I might say lovingly  made movie and I'm really glad I saw it. Director Steven Soderbergh is to be congratulated on the clarity of his vision. The battle scenes zing as if you were dodging the bullets yourself.<br /><br />If there is a person on the planet who doesn't know, Ernesto 'Che' Guevara was the Argentinian doctor who helped Fidel Castro overthrow Fulgencio Batista via the 1959 Cuban revolution. When I was a kid in the 1960s, Che's image was everywhere; on bedroom wall posters, on T shirts, on magazine covers. Che's image has to be one of the most over exploited ever. If the famous images are to be relied on, then Che was a very good looking guy, the epitome of revolutionary romanticism. Had he been butt ugly, I have to wonder if he would have ever been quite so popular in the public imagination? Of course dying young helps.<br /><br />Movies have been made about Che before (notably the excellent Motorcycle Diaries of 2004 which starred the unbearably cute Gael Garcia Bernal as young Che, touring South America and seeing the endemic poverty which formed his Marxist politics) but I don't think anyone has ever tackled the entire story from beginning to end, and this two-parter is an ambitious project. I hope it pays off for Soderbergh but I can only imagine that instant commercial success may not have been uppermost in his mind.<br /><br />The first movie (The Agentine) shows Che meeting Castro in Mexico and follows their journey to Cuba to start the revolution and then the journey to New York in 1964 to address the UN. Cleverly shot black and white images look like contemporary film but aren't. The second film (Guerilla) picks up again in 1966 when Che arrives in Bolivia to start a new revolutionary movement. The second movie takes place almost entirely in the forest. As far as I can see it was shot mostly in Spain but I can still believe it must have been quite grueling to film. Benicio Del Toro is excellent as Che, a part he seems born to play.<br /><br />Personally, I felt that The Argentine (ie part one) was much easier to watch and more 'entertaining' in the strictly movie sense, because it is upbeat. They are winning; the Revolution will succeed. Che is in his element leading a disparate band of peasants, workers and intellectuals in the revolutionary cause. The second part is much harder to watch because of the inevitability of his defeat. In much the same way that the recent Valkyrie - while being a good movie - was an exercise in witnessing heroic failure, so I felt the same about part two of Che (Guerilla). We know at the outset that he dies, we know he fails. It is frustrating because the way the story is told, it is obvious fairly early on that the fomentation of revolution in Bolivia is doomed; Che is regarded as a foreign intruder and fails to connect with the indigenous peoples in the way that he did with the Cubans. He doggedly persists which is frustrating to watch because I felt that he should have known when to give up and move on to other, perhaps more successful, enterprises. The movie does not romanticise him too much. He kills people, he executes, he struggles with his asthma and follows a lost cause long after he should have given up and moved on, he leaves a wife alone to bring up five fatherless children.<br /><br />But overall, an excellent exercise in classic movie making. One note; as I watched the US trained Bolivian soldiers move in en masse to pick off Che and his small band of warriors one by one, it reminded me of the finale to Butch Cassidy. I almost turned to my husband and said so, but hesitated, thinking he would find such thoughts trite and out of place. As we left the theatre he turned to me and said "Didn't you think the end was like Butch Cassidy!"