Er zijn momenten dat ik ervan overtuigd ben dat De Mikado de beste opera van Sullivan & Gilbert ooit is, maar dat is alleen maar zolang ik niet naar Iolanthe luister. Hoe het ook zij, De Mikado is waarschijnlijk de vaakst gedraaide van de Savoy-opera's. (Ja, ik zet de componist op de eerste plaats. Niemand noemt Hammerstein en Rodgers, of Hart en Rodgers, of Boito en Verdi, of Hoe-heet-hij-ook-alweer en Strauss. Je hoort niet eens de namen van librettisten van Offenbach, Suppe of Balfe. Gilbert was in die tijd gewoon de grootste naam (en het grootste ego) en dus zetten ze zijn naam op de eerste plaats. Het wordt tijd dat die dwaze gewoonte wordt afgeschaft.<br />Hoe dan ook, De Mikado is een volwaardige S&G-operetta. Het heeft een paar van Sullivans beste nummers, gecombineerd met een paar van Gilberts knapste teksten. Het heeft een interessant boek en levendige dialogen. Het heeft een geweldige mate van krankzinnigheid. En het laat de deur wijd openstaan voor ingewikkelde en grillige kostuums.<br />Deze specifieke productie, die in 1990 live werd opgevoerd, zet haar verbeelding in een opvallende eenvoud. Gesitueerd in een Brits badplaatsje tegen het eind van de art-nouveauperiode, overstijgt het geheel de japonnagerie van het origineel. Het resultaat is een oogverblindende combinatie van wit, grijs en zwart, geaccentueerd door hier en daar wat rood (en minder vaak gebruik van geel en groen). Je moet er even aan wennen, maar het is echt chic. Als het refrein je vertelt dat ze heren van Japan zijn, kun je natuurlijk met recht uitroepen: 'O, poeh. Bah!' (Heb ik dat net gezegd?) Het is heel bevredigend dat deze mooie productie nu op dvd is verschenen. Er is echter één waarschuwing: de afdruk lijkt gefotografeerd te zijn door een glas met een onvolmaakte helderheid, zodat de verwachte scherpte van het beeld is verzacht en een heel klein beetje wazig is. De neiging om beelden te overlappen is helaas irritant. Waarom willen mensen die een echt mooie productie maken die verknoeien met kunstzinnig gedoe van die strekking? Maar het is de voorstelling die het meest telt. De ouverture slaan we misschien over, want hoewel er een wordt opgevoerd, heeft Sullivan er nooit een geschreven. Het is waar dat hij voor geen van de Savoys een ouverture heeft geschreven. Maar de ouverture van Mikado stamt zelfs niet uit de tijd van Sullivan en werd samengesteld door de technieken die bij de andere ouvertures werden gebruikt te observeren. Wat de rest van de operette betreft, die is eersteklas en buitengewoon geestig.<br />De rol van Ko-Ko wordt gespeeld door de achtenswaardige Eric Idle, die er eer mee inlegt. Er is een traditie om een Grote Naam in de rol te verwerken. Het was een Amerikaanse tv-productie van jaren geleden, waarin Ko-Ko werd gespeeld door Groucho Marx, met wisselende resultaten. Idles optreden is verrukkelijk grillig... hij doet 'Genomen uit een districtsgevangenis', geholpen door een tennisracket. Het wordt gedaan als een toespraak voor een microfoon <0xE2><0x80><0x93> natuurlijk heeft het de gebruikelijke, bijgewerkte teksten, die veel grappiger zijn dan de gebruikelijke versies van zulke dingen, en zijn voordracht is ronduit hysterisch. Zo gaat het de hele tijd door.<br />In deze operette is het belangrijk om een goede Katisha te hebben; het is gewoon niet leuk als je niet in stijl wordt uitgejouwd. Deze Mikado heeft een fantastische Katisha in Felicity Palmer, op haar manier bijna net zo groots als Loom. Ze buldert met de beste van hen in een prachtige, volle alt... prachtig, vooral voor een sopraan. En haar kostuum...!!! (Om nog maar te zwijgen van haar recital met Franz Liszt, kennelijk met hem in de hoofdrol.) Nanki-Poo wordt gespeeld door Bonaventura Bottone. Ik heb er moeite mee om rond te komen is een ietwat on-Nanki-Poo-achtige mollige kortheid - maar zijn stem is onmiskenbaar een solide, rijke aanvulling op het vocale palet. Er is een aardig detail tijdens 'A Wand'ring Minstrel', waar het koor met weerzin reageert op het noemen van 'zijn mietje op zijn knie' - denk aan Mikado's decreet over flirten. Hoe het ook zij, Bottone is een goede zanger en zijn uiterlijk mag dan niet het beste van Nanki-Poo naar voren brengen, zijn optreden doet dat wel.<br />Yum-Yum (Lesley Garett) en haar vriendinnen zijn gepast knap en mal. Zij en Bottone spelen prachtige duetten. Pish-Tush (Mark Richardson) speelt zijn rol als iets blageurs en doet het heel goed. Poo Bah (Richard van Allan) is fantastisch als een opgezet hemd uit het water... een rol die later is doodgeslagen in Amerikaanse komische series (je weet wel: hooghartige butlers die gedwongen zijn om op te passen voor verwende kinderen <0xE2><0x80><0x93> dat soort dingen). De Mikado (Richard Angas) is verdomme fantastisch, met een gebiedende stem die volkomen in tegenspraak is met zijn belachelijke teksten.<br />Ik raad je niet aan om dit als je enige Mikado te nemen. Neem ook een goede traditionele voorstelling, zodat je kunt zien wat Gilbert (min of meer) bedoelde met betrekking tot de opvoering. Dat gezegd hebbende, zal ik deze twee keer bekijken terwijl ik één keer naar een traditionele scène kijk. Over het geheel genomen is dit een geweldig aanbod, een vocale en visuele verrukking, met verrukkelijk overacting. Er is een dvd om te koesteren, met derwisjachtige dienstmeisjes, tapdansende piccolo's en alles. Kijk uit voor de piccolo's met bordjes.
There are times I am convinced that The Mikado is the best Sullivan & Gilbert opera ever, but that is only so long as I'm not listening to Iolanthe. Be that as it may, The Mikado is probably the most frequently filmed of the Savoy Operas. (Yes, I put the composer first. Nobody says Hammerstein and Rodgers, or Hart and Rodgers, or Boito and Verdi, or What's-His-Face and Strauss. You don't even hear the names of librettists for Offenbach, Suppe, or Balfe. Gilbert was just the bigger name (and the bigger ego) at the time, so they put his name first. It's time that silly practice was put to rest.<br /><br />Anyway, The Mikado is a compleat S&G operetta. It has some of Sullivan's catchiest numbers, combined with some of Gilbert's cleverest lyrics. It has an interesting book and sprightly dialogue. It's got a wonderful degree of craziness. And it leaves the door wide open for elaborate and whimsical costuming.<br /><br />This particular production, filmed in a live performance in 1990, turns its imagination toward striking simplicity. Set in a British seaside resort toward the end of the Art Nouveau period, it throws over the japonerie of the original entirely. The result is costuming and setting in an eye-caressing medley of whites, grey, and blacks, accented by occasional bits of red (and less frequent uses of yellow and green). It takes some getting used to, but it's really spiffy. Of course, when the chorus tells you they are gentlemen of Japan, you would be right to exclaim, "Oh, pooh. Bah!" (Did I just say that?) It's most gratifying that this fine production is now on DVD. However, one caveat: the print seems to be photographed through a glass of imperfect clarity, so that the expected sharpness of the image is softened and ever so slightly fuzzy. The tendency to superimpose images is, alas, annoying. Why do people who are doing a really spiffy production want to muck it up with artsy-fartsy stuff of that sort? But it's the performance that counts the most. We may skip the overture, since although one is performed, Sullivan never wrote one. (True, it may be so he wrote none for any of the Savoys. But the Mikado overture doesn't even date from Sullivan's lifetime and was compiled by observing the techniques used in the others.) As for the rest of the operetta, it's first-rate and supremely funny.<br /><br />The Ko-Ko here is the estimable Eric Idle, who does it credit. There is a tradition of bringing a Big Name into the role. The was a U.S. TV production years ago in which Ko-Ko was played by Groucho Marx with mixed results. Idle's performance is delightfully quirky ... he does "Taken from a county jail" assisted by a tennis racquet. His "I've Got a Little List" is done as a speech to a microphone -- of course it has the usual updated lyrics, which are much funnier than the usual run of such things, and his delivery is positively hysterical. It goes on that way throughout.<br /><br />In this operetta, it's important to have a good Katisha; it's just no fun if you're not being bellowed at in style. This Mikado has a fabulous Katisha in Felicity Palmer, in her way almost as Big a Name as Idle. She bellows with the best of them in a wonderful rich contralto ... wonderful, especially, for a soprano. And her costume...!!! (Not to mention her recital with Franz Liszt, apparently, accompanying.) Nanki-Poo is played by Bonaventura Bottone. I have trouble getting around is somewhat un-Nanki-Pooish chubby shortness -- but is voice is undeniably a solid, rich addition to the vocal palette. There is a nice touch during "A Wand'ring Minstrel", where the chorus reacts with distaste to the mention of "his nancy on his knee" -- bear in mind the Mikado's decree about flirting. Be that as it may, Bottone is a fine singing actor and if his appearance doesn't put the best face on Nanki-Poo, his performance does.<br /><br />Yum-Yum (Lesley Garett) and her friends are appropriately pretty and silly. She and Bottone do lovely duets. Pish-Tush (Mark Richardson) plays his persona as something a blageur and does it very well. Poo Bah (Richard Van Allan) is wonderful as a stuffed shirt out of water ... a role later done to death in American sitcoms (you know: haughty butlers forced to cater to bratty children -- that sort of thing). The Mikado (Richard Angas) is bloody marvelous, with an imperious voice at absolute variance with his ridiculous lyrics.<br /><br />I don't recommend you get this as your only Mikado. Get a good traditional production as well, so you can see what Gilbert intended (more or less) in terms of staging. That being said, I'll watch this one twice while viewing any traditional bit once. On the whole this is a terrific offering, a vocal and visual delight, with delicious over-acting. It's a DVD to treasure, with dervish-like maids, tap-dancing bellhops, and all. Watch for the bellhops with signs.