Spoiler Alert <0xE2><0x80><0x93> hoewel dit een plot is dat bijna net zo moeilijk te verpesten is als volledig uit te leggen.<br />'Mulholland Drive' is verreweg de meest succesvolle filmstijl en visie van David Lynch sinds het eerste seizoen van zijn tv-serie 'Twin Peaks'. Zoals Lynch-fans weten, is zijn stijl en visie een unieke mengeling van film noir, horrorfilms, surrealisme en parapsychologie, met een gezonde dosis postmodern zelfbewustzijn en zwarte humor voor de goede orde. Al deze elementen zijn rijkelijk vertegenwoordigd in 'Mulholland Drive'. Het zorgt voor een opwindende, huiveringwekkende en uiterst bevredigende filmervaring, vooral als je niet al te zeer geobsedeerd raakt door de poging om alle stukjes van de puzzel in een logisch, mysterieus geheel te laten passen.<br />De film bevat schitterende optredens van Naomi Watts en Laura Harring in de hoofdrollen van jonge vrouwen wier levens elkaar op verschillende manieren kruisen in een setting in Hollywood die zelf een hallucinerende mengeling is van hedendaagse realiteit, nostalgie uit de jaren vijftig en satirische zelfverheerlijking. Hun ogenschijnlijk willekeurige eerste ontmoeting vindt plaats na de openingsscène van de film, waarin Harrings personage aan een aanslag op haar leven ontsnapt dankzij een gelukkig, om niet te zeggen afschuwelijk, auto-ongeluk. Wankelend de heuvel af van Mulholland Drive naar Sunset Boulevard (de twee archetypische doorgaande wegen van Hollywood) vindt ze haar weg naar het appartement dat Betty (Naomi Watts) op het punt staat te verhuren aan haar 'tante Ruth', een naar verluidt succesvolle actrice die naar Canada gaat om aan een nieuwe film te beginnen. Later horen we dat Betty zelf uit Deep River in Ontario is gekomen, kort nadat ze een jitterbug-wedstrijd had gewonnen.<br />Een uiterst energieke en gestileerde flashback naar de wedstrijd vormt een van de twee proloogscènes die voorafgaan aan de première, waarin Betty afdaalt van het clichématige, onschuldige sterretje met de stralende ogen tot de verdorven gekte van een afgewezen minnaar en als bijrolspeelster helemaal nergens komt. Omdat ze zich haar eigen naam niet kan herinneren, neemt het personage Harring de naam 'Rita' van een filmposter voor de klassieker 'Gilda' uit de film noir, die het appartement van tante Ruth siert. (Eigenlijk blijkt dat tante Ruth allang dood is en wiens appartement we in werkelijkheid bewonen is een goede vraag die bij toekomstige bezichtigingen beantwoord moet worden.) Hoe dan ook, Betty besluit Rita te helpen uit te zoeken wat er is gebeurd en de bron te ontdekken van de rollen geld en de mysterieuze blauwe sleutel die de vrouwen in Rita's tas vinden. De twee vrouwen beginnen aanwijzingen aan elkaar te passen die naar Rita's ware identiteit lijken te leiden. Ze worden trouwens ook geliefden, en op een gegeven moment straalt er zo'n ontvlambare chemie van hen uit dat ik me niet kan herinneren ooit zo'n overweldigende chemie te hebben gezien bij lesbische affaires (als een Lynch-film ooit als 'hoofdfilm' kan worden aangemerkt).<br /><br />In het plaatselijke Winkies-restaurant (een steeds terugkerende locatie die achter zijn groezelige, realistische fa<0xC3><0xA7>ade een droomachtige betekenis heeft) wordt Rita's aandacht getrokken door het naamplaatje van een serveerster waarop 'Diane' staat. Dit brengt haar op de herinnering aan iemand die 'Diane Selwyn' heette, bij wie de twee vrouwen op bezoek gaan en op aandringen van Betty inbreken. Ik zal niet vertellen wat ze binnen aantreffen, maar laat ik volstaan met te zeggen dat het tafereel wordt weergegeven met een Lynch-achtige luguberheid. Vervolgens wordt Rita's nachts zwetend wakker, spreekt Spaans en haast zich met Betty naar een magische show/theater die de hele nacht duurt en 'Silencio' heet, waar de kunst van de illusie en het synchroon laten lopen van lippen en instrumenten met manische intensiteit wordt beoefend en waar de dame met het blauwe gezicht, zoals ze aan het eind van de film wordt genoemd, heerst als de leidende muze. Omlijst door het blauwverlichte Silencio-theater met zijn rode gordijntjes, neemt de dame met het blauwe haar de laatste akte van de film voor haar rekening, misschien een symbool voor de artistieke verbeeldingskracht die wordt beheerst door drugs, zoals Stevens'man met de blauwe gitaar', gefilterd door slecht drugs-surrealisme.<br /><br />Tijdens de Silencio-scène, en als Rebekah Del Rio- cameo lipsynct ze haar eigen krachtige Spaanse vertolking van Roy Orbisons 'Crying'. Als Betty haar eigen tas openmaakt, ontdekt ze een blauw doosje met een sleutelgat dat duidelijk overeenkomt met de sleutel in Rita's tas. Zelfs als we niet al te diep ingaan op de freudiaanse seksuele symboliek van tassen, is het moment een bijzonder Hitchcock-achtig moment, want het overeenkomen van de sleutel en het doosje leidt tot een volledige omkering van wat we dachten te weten en tot een heel nieuwe reeks karakterrelaties en betekenissen. Niet de minste omkering is de ontdekking dat Betty de gezochte Diane Selwyn is en de afgewezen minnares van Camilla Rhodes (d.w.z. Camilla is op haar beurt een filmster uit de Latijns-Amerikaanse femme fatale, aan wie Diane dank verschuldigd is voor de paar kleine rolletjes die ze heeft weten te bemachtigen en, belangrijker nog, aan wie ze emotioneel is onderworpen.<br /><0x3E> Na deze en andere ontdekkingen in het laatste derde deel van de film is het probleem van de boekhouding voor het eerste twee derde deel van de film niet zo eenvoudig op te lossen als in _Vertigo_. Terwijl stukjes en beetjes beeldmateriaal en dialogen suggereren dat veel, zo niet alles, van het eerdere materiaal wordt geprojecteerd en weggenomen uit het koortsachtige onderbewustzijn van Diane zelf, suggereren andere stukjes en beetjes de misschien bovennatuurlijke tussenkomst van een cast van personages die rechtstreeks inspiratie putten uit _Twin Peaks_, onder wie Michael J. Anderson die zijn onaardse dwergenkrachten op ons loslaat en een Bob-variant die achter de Winkies rondhangt en de ultieme bewaarplaats is voor de blauwe doos en zijn id-achtige associaties.<br />Maar hoe je de stukken ook in elkaar past, het geheel van 'Mulholland Drive' is veel groter en mysterieuzer dan de som van de delen. Lynch neemt ons mee op een heerlijk inventieve, provocerende en plezierig verontrustende gedachtereis. Bovendien is de cinematografie van de film verbluffend, de soundtrack zit vol suggestieve atmosferen, het acteerwerk is uitmuntend en de regie/editing meesterlijk. Dit had heel goed de niet-erkende beste film van 2001 onder de grote Amerikaanse produkties kunnen zijn.
Spoiler Alert - although this is a plot almost as impossible to spoil as it is to completely explain.<br /><br />'Mulholland Drive' is by far the most successful expression of David Lynch's cinematographic style and vision since the first season of his 'Twin Peaks' TV series. As Lynch enthusiasts know, his is a style and vision uniquely blended from film noir, horror movies, surrealism, and parapsychology  with a healthy dose of postmodern self-consciousness and black humor thrown in for good measure. All these elements are richly at work in 'Mulholland Drive,' making for a riveting, hair-raising, and highly satisfying film experience  especially if one does not become overly obsessed with trying to make all the plot pieces fit into a logical, mystery-unraveling whole.<br /><br />The film features wonderful performances by Naomi Watts and Laura Harring in the lead roles of young women whose lives intersect in various ways amid a Hollywood setting that is itself an hallucinated blend of contemporary reality, retro '50s nostalgia, and satirical self-aggrandizement. Their seemingly random initial meeting occurs after the film's opening scene, in which Harring's character escapes an attempt on her life thanks to a fortuitous, not to mention horrific, automobile accident. Staggering down the hillside from Mulholland Drive to Sunset Boulevard (the two most archetypal of Hollywood thoroughfares), she finds her way to the very apartment that Betty (Naomi Watts) is about to sublet from her 'Aunt Ruth,' a purportedly successful actress who is off to Canada to begin a new movie. As we later learn, Betty had herself arrived from Deep River, Ontario, shortly after winning a jitterbug contest.<br /><br />A highly energetic and stylized flashback to the contest forms one of two pre-credit prologue sequences that frame Betty's descent from the clichéd would-be-starlet's bright-eyed innocence to the debauched madness of spurned lover and going nowhere bit-part actress. Unable to remember her own name, the Harring character adopts the name 'Rita' from a movie poster for the film noir classic 'Gilda' that adorns Aunt Ruth's apartment. (Actually, it turns out Aunt Ruth has long since deceased and whose apartment we're really in is a good question to be resolved in future viewings.) Anyway, Betty determines to help Rita find out what happened and to discover the source of the rolls of cash and a mysterious blue key that the women find in Rita's purse. The two women begin to piece together clues that would seem to lead to Rita's true identity. They also, by the way, become lovers, at one point radiating such an incendiary chemistry that I cannot recall its equal in mainstream treatments of Lesbian lover affairs (if a Lynch movie can ever be designated 'mainstream').<br /><br />At the local Winkies restaurant (a recurring location fraught with dream-like significance behind its grubby realistic facade), Rita's attention is caught by a waitress's name-tag reading 'Diane.' This leads her to a recollection of someone named 'Diane Selwyn,' whose apartment the two women soon visit and, at Betty's insistence, break into. I won't reveal what they find within, but suffice it to say the scene is rendered with vintage Lynchian creepiness. Subsequently, Rita wakes in night sweats speaking Spanish and hurrying Betty to an all-night magic show/theater called 'Silencio,' where the arts of illusion and lip/instrumental- syncing are practiced with manic intensity and where the Blue- Haired Lady, as she is noted in the end credits, reigns as the presiding Muse. Framed by the blue-lit, red-curtained Silencio Theatre, the blue-haired lady occupies the last shot in the film, perhaps a symbol for the controlling artistic imagination  rather like Steven's "man with the blue guitar" as filtered through bad- drug surrealism.<br /><br />During the Silencio sequence, and as Rebekah Del Rio cameo lip-syncs her own powerful Spanish rendition of Roy Orbison's 'Crying'), a shattering epiphany occurs when Betty opens her own purse to discover a blue box with a keyhole that obviously matches the key in Rita's purse. Even if we do not delve too deeply into the Freudian sexual symbolism of purses, the moment is a singularly Hitchcockian one in that the matching of the key and box leads to a complete inversion of what we thought we knew and into a whole new set of character relationships and meanings. Not the least of these reversals is the discovery that Betty is the sought-for Diane Selwyn and the spurned lover of Camilla Rhodes (i.e. Rita). Camilla in turn is a Latin femme fatale movie star to whom Diane is indebted for the few minor roles she has managed to secure and, more significantly, to whom she is emotionally subjugated.<br /><br />After these and other discoveries in the last third of the film, the problem of accounting for the first two thirds of the movie is not so straightforwardly resolved as in 'Vertigo.' While bits and pieces of imagery and dialog suggest that much, if not all, of the earlier material is projected and displaced from the fevered subconscious of Diane herself, other bits and pieces suggest the perhaps supernatural intervention of a cast of characters drawing direct inspiration from 'Twin Peaks,' including Michael J. Anderson reprising his unearthly dwarfish powers and a Bob- variant who hangs out behind Winkies and is the ultimate repository for the blue box and its id-like associations.<br /><br />However one fits the pieces together, though, the whole of 'Mulholland Drive' is much greater  and more mysterious  than the sum of its parts. Lynch takes us on a wonderfully inventive, provocative, and pleasurably disturbing mind trip. What's more, the film's cinematography is stunning, the soundtrack filled with evocative atmospherics, the acting superb, and the directing /editing masterful. This may well have been the unacknowledged Best Picture of 2001 among major American releases.