MacBeth, heb ik altijd gedacht, is de meest toegankelijke van Shakespeares 'Great Period'-stukken. Compleet, gefocust, vol geweld, zou het het stuk moeten zijn dat het meest openstaat voor bewerkingen op het witte doek. Ik ben me echter niet bewust van een echt goede weergave van het verhaal <0xE2><0x80><0x93> de beste poging was Orson Welles' krachtige, uitgesponnen versie. Aan de lijst van MacBotches moeten we de Connery/Baxendale-bewerking toevoegen.<br />(Het schijnt helemaal geen 'filmbewerking' te zijn geweest, maar een tv-versie die een theateruitvoering heeft gekregen, naast Luhrmans _Romeo en Julia_ en Branaghs _Hamlet_. Dat zou een aantal van de tekortkomingen kunnen verklaren, maar het is geen excuus.)<br />Het begint goed, met een pittige strijdsequentie met aangenaam griezelige heksen die toekijken. De arme oude Grijze Malkander en Paddock worden uit de openingsscène weggelaten, maar ze zijn niet lang alleen. In rap tempo krijgen ze gezelschap van de bebloede Sargent en zijn verslag van de strijd, het verraad van het Dinghoofd van Cawdor, de onfortuinlijke meester van de Tijger, en zelfs MacBeths ontmoeting met Duncan wanneer hij tot Dinghoofd van Cawdor wordt benoemd. Allemaal hadden ze deugden die als engelentrompetgeschal pleitten voor de duistere verdoemenis van hun verbanning, maar verbanning zijn ze. En dat zijn niet de enige vergrijpen. Dit is MacBeth die haast heeft.<br />Vanaf het begin van het gevecht worden we rechtstreeks in MacBeths confrontatie met de heksen geworpen, en dat is goed gedaan. Brian Blessed heeft merkwaardig genoeg de regie van de heksenscènes gedaan, en hij heeft veel plezier in de special effects terwijl MacBeth en Banquo over hun lot worden verteld. Jason Connery als MacBeth is onhandig en weet duidelijk niet wat hij van het gedicht moet denken. Graham MacTavish als Banquo daarentegen is bekwaam en maakt zijn zinnen natuurlijk en gemakkelijk. Binnen een paar minuten na Connery's gemompel krijgt de kijker de aandrang om de rollen omgedraaid te zien en MacTavish in de titelrol. Geen wonder dat MacBeth het nodig vond hem te vermoorden.<br />Deze eerste paar minuten vormen het hoogtepunt van de film. Daarna gaan we naar Helen Baxendale, die bericht krijgt over haar man. Hij is net zo verloren als Connery en ontzegt zich de baard waarachter hij zich kan verschuilen. Haar aanroeping van het kwaad in de trant van'_Unsex me here_'is g<0xC3><0xAA>nant, maar niet verontrustend. Er zijn een paar redelijk slimme trekjes <0xE2><0x80><0x93> MacBeths'_We will talk further_'is geen teken van aarzeling tegenover de verdorven ambitie van zijn vrouw, maar zijn poging om haar het zwijgen op te leggen als hij haar op het bed gooit.<br />Het acteren van de hoofdrollen is de grootste teleurstelling. Connery's methode bestaat eruit dat hij glazig naar het scherm staart terwijl hij zijn monologen via de voice-over mompelt. Baxendale ziet er verkrampt en neurotisch uit. Een poging om iets interessants te doen met 'Is dit een dolk?' De fantastische dolk <0xE2><0x80><0x93> een schaduw die door een kruis op een altaar wordt geworpen <0xE2><0x80><0x93> valt in het niet bij de slechte uitvoering en slordige aanwijzingen van Connery, die de hele productie verpest. We begeleiden Lady MacBeth terug naar de moordkamer, waar ze de weer tot leven gewekte Duncan neersteekt, maar het effect is komisch, niet dramatisch.<br />Grote scènes worden verknoeid <0xE2><0x80><0x93> de verschijning van Banquo op het feest wordt onbegrijpelijk gemaakt door pogingen om MacBeths waan te vermengen met wat de mensen om hem heen wel of niet zien. De tweede ontmoeting met de heksen is nog minder samenhangend en de profetische visioenen zijn verwarrend. Het banket is het middelpunt van het stuk, maar de film beweegt zich daarna snel in de richting van het slot, waardoor het een onevenwichtig gevoel krijgt en er geen ruimte is voor de ingewikkeldheid van de raadsels waarin MacBeth verzeild raakt om ze te kunnen waarderen, of voor zijn afdaling in de waanzin om overtuigend te zijn. Een andere cruciale wending is de scène waarin Malcolm MacDuff op de proef stelt en MacDuff hoort van de moord op zijn familie. Dit berooft hem van het grootste deel van de emotionele kracht van het stuk, en van het karakter van een groot deel van de filmtijd. Hij is praktisch een vreemde als hij opduikt om MacBeth te vermoorden.<br />Een punt voor een poging. MacTavish' Banquo levert er nog een op. De eerste paar minuten leveren er nog een op. Maar dat is alles. Vanaf dat moment is het niets meer.' Geluid en woede bla bla bla.
MacBeth, I've always thought, is the most accessible of Shakespeare's 'Great Period' plays. Compact, focused, with heaps of violence, it should have been the play most open to screen adaptations. I'm not aware of a really good rendering of the story, however - the best effort being Orson Welles's vigorous shoestring version. To the list of MacBotches we must add the Connery/Baxendale effort.<br /><br />(It seems it was not a 'film adaptation' at all, but a TV version that was given a theatrical release, post Luhrman's Romeo + Juliet and Branagh's Hamlet. That might explain some of its flaws, but doesn't excuse them.) <br /><br />It starts well, with a feisty battle sequence with pleasingly grisly witches looking on. Poor old Gray Malkin and Paddock are cut from the opening scene, but they aren't alone for long. In quick order they are joined by the bloodied Sargent and his account of the battle, the treachery of the Thane of Cawdor, the luckless master o' the Tiger, even MacBeth's meeting with Duncan when he is invested as thane of Cawdor. All of these had virtues that plead like angels trumpet tongued against the dark damnation of their sending off, but sent off they are. These aren't the only cuts, either. This is MacBeth in a hurry.<br /><br />From the opening battle we are pitched directly into MacBeth's encounter with the witches, which is well done. Brian Blessed, curiously, directed the witchy sequences, and he has great fun with the special effects as MacBeth and Banquo are told of their fates. Jason Connery as MacBeth is awkward, obviously unsure what to make of the verse. Graham MacTavish as Banquo, on the other hand, is capable, making his lines natural and easy. Within a few minutes of Connery's mumbling, the viewer is struck the urge to see the roles reversed and MacTavish in the title role. No wonder MacBeth felt he needed to kill him.<br /><br />These first few minutes marks the high point of the film. From there we move to Helen Baxendale receiving word of her husband. She's as lost as Connery, and denied the beard that he gets to hide behind. Her "Unsex me here" invocation of evil is embarrassing, not unsettling. There are some reasonably clever touches - MacBeth's "We will speak further" is not a sign of his hesitancy in the face of his wife's wicked ambition, but his attempt to silence her prattling as he throws her onto the bed.<br /><br />The acting of the leads is the biggest let down. Connery's method consists of staring glazedly about the screen while he mumbles his monologues via voice-over. Baxendale looks pinched and neurotic. An attempt to do something interesting with "Is this a dagger" - the fantastical dagger is a shadow cast by a cross on an altar - falls flat due to Connery's poor delivery and sloppy direction, which mars the production throughout. We accompany Lady MacBeth back into the murder chamber, where she gets to stab the reviving Duncan, but the effect is comic, not dramatic.<br /><br />Big scenes are botched - the appearance of Banquo at the feast is made incomprehensible through attempts to mix subjective rendering of MacBeth's delusion with what those around him see, or don't see. The second meeting with the witches is even less coherent, and the prophetic visions are confusing. Timing seems to be an issue here - Banquo's banquet is the centrepoint of the play, but the film moves rapidly towards conclusion after it, giving it an unbalanced feel and no scope for the intricacies of the riddles MacBeth is caught in to be appreciated, or for his descent into madness to be convincing. Another crucial cut is the scene where Malcolm tests MacDuff, and MacDuff learns of the murder of his family. This robs his revenge of most of its emotional force - and the character of a lot of the screen time. He's a virtual stranger when he turns up to kill MacBeth.<br /><br />A point for trying. MacTavish's Banquo earns another. The first few minutes garners another. But that's all. From then on it's sound and fury blah blah blah.