De recente dood van Stephen Bach, een van de producenten van Heaven's Gate, heeft het spookbeeld opgeroepen van een gedeeltelijke heropleving van de reputatie van de vervloekte film. Bovendien is de oorspronkelijke vertoning, de 'lange versie', onlangs op TCM vertoond, waarmee de film naar alle waarschijnlijkheid aan het grootste publiek ooit werd getoond.<br />Ik heb de film gezien toen hij voor het eerst werd vertoond in een volle bioscoop aan 3rd Avenue, tegenover Bloomingdales. Ik geloof dat hij op een vrijdag werd uitgebracht en de woensdag daarop werd teruggetrokken. Misschien was dat geen eerlijke vertoning, maar het was en is een vreselijke film. Nu ik onlangs de volledige versie heb gezien, heb ik dat oordeel bevestigd gezien, en met zo'n dertig jaar ervaring in het kijken en schrijven naar films ben ik beter in staat uit te leggen waarom.<br />Ten eerste is er de gevreesde uitdrukking'scène en scène', waarvan de definitie tegelijkertijd zo eenvoudig en zo amorf is dat hij zelfs na de definitie nog een raadsel is. In wezen gaat het om alles wat er voor de camera gebeurt. Een menigte extra's krijgt bijvoorbeeld een stukje actie, laten we zeggen, gewoon langslopen op de stoep en een plek om te beginnen. Als de assistent-regisseur 'actie' roept, gaat de extra door de actie. Als er nog een opname is, keert de extra terug naar de startplek en gaat weer verder met 'actie'. Dat doen alle figuranten. Dan komt er een taxi aanrijden en de ster stapt uit en omhelst een ander schoolhoofd, terwijl de figuranten al die tijd hun werk doen. Dat is _mise-en-scene_. In het theater noemen ze het _blocking_, maar de film is veel meer multidimensionaal.<br />Het belang van het definiëren van _mise-en-scene_ is dat toen de Franse critici hun theorie over de auteur ontwikkelden, het tegenovergestelde van een auteur een _métier-en-scene_ was, wat nog denigrerender werd aangeduid als een 'politieagent in het verkeer'. Een auteur was nauw betrokken bij de betekenis van een film en via het werk van de regisseur werd een thema of thema's vastgesteld. De metier-en-scene was in feite een bedrijfsman die in film weergaf wat hem op papier was overhandigd. Dat is het verschil tussen bijvoorbeeld John Ford en Sam Wood.<br />Het tweede punt is hoe de regisseur, Michael Cimino, in de positie kwam om films te regisseren. Cimino verwierf voor het eerst bekendheid door het regisseren van de eerste tv-commercial van een miljoen dollar. Die stelde een Chevrolet voor die door het Canal Grande in Venetië voer. Deze commercial komt nooit op een lijst van de grootste tv-commercials aller tijden voor en is alleen maar beroemd omdat hij zo duur was en zo enorm overdreven. Het effect is dat van een driejarig meisje dat naar buiten wordt gehaald om gezelschap te hebben en dat haar grootste reactie krijgt als ze haar jurk over haar hoofd uittrekt. Leuk voor een driejarig meisje, g<0xC3><0xAA>nant voor een dertigjarige. Daarom werd Cimino al vroeg geprezen omdat hij een enorme hoeveelheid geld uitgaf aan een of ander overdreven beeld, en dus leerde hij.<br />Zijn eerste film, THUNDERBOLT AND LIGHTFOOT (1974), heeft een scène waarin Clint Eastwood en Jeff Bridges passagiers zijn in een krankzinnige auto die heen en weer rijdt, heen en weer, tot hij van de weg af raakt en de chauffeur de kofferbak openmaakt vol konijnen die hij een voor een gaat schieten. Ik had het gevoel dat als de producent, Eastwood, er niet tussen was gekomen, de scène doorgegaan zou zijn tot elk konijn dood was.<br />Wat ons bij Heaven's Gate brengt. Ik denk dat als je de film op een dvd in fragmenten ziet, als in een miniserie, dat het dan indrukwekkend kan zijn. Dat komt omdat scènes zo'n compacte mise-en-scène zijn dat elke scène op een encyclopedie lijkt, dat het gewoon uitputtend is om hier bijna vier uur naar te kijken. Het is net als met seks, op een gegeven moment wordt het gewoon een aframmeling. Je hebt de opening van 40 minuten, die plaatsvindt in Harvard. Briljant gefotografeerd in Oxford is het een soort non-sequitur. Persoonlijk geef ik de voorkeur aan de artistieke manier om een verhaal te vertellen, in tegenstelling tot de meer commerciële manier van _'Now I'm going to tell you what I'm going to tell you'_ in de meeste films. Maar de hele inleiding gaat maar over één ding: Kris Kristofferson en John Hurt hebben samen op Harvard gezeten. En nu, twintig jaar later, is dat allemaal voorbij. Al die tijd, geld en moeite, om nog maar te zwijgen van alle aandacht en energie van het publiek, alleen maar om dit bijna nutteloze stukje informatie te geven.<br />En dan is er nog de scène in de straat tussen Kristofferson en Masur, die maar doorgaat en doorgaat, met op de achtergrond een dichtbevolkte stad vol figuranten en door paarden getrokken voertuigen, die voortdurend in beweging zijn om een klein stukje informatie te geven. Het is gewoon zo uitputtend. Je hebt de ene scène na de andere zoals deze. Het is net zoiets als proberen een pizza van dertig pond naar binnen te werken. En dan heb je nog die lange gesprekken over onbelangrijke details en onbegrijpelijke, stompzinnige dialogen, die maar doorgaan en uitputtend en saai zijn.<br />Natuurlijk ziet elke afzonderlijke scène er briljant uit. Over het geheel genomen is het een rijk stuk om lovende artikelen over te schrijven. Gezien in fragmenten met de mogelijkheid om snel door te spoelen door de saaie stukken of hem af te zetten als je het gevoel hebt dat de _mise-en-scène_ is afgekraakt, is het in wezen pijnloos. Toen ik hem in 1980 zag, zat er een vent voor me die een opmerking maakte over de scène waarin Kris Kristofferson op zijn paard zit en eerst de ene en dan de andere kant op draait en dat zo'n zes keer doet. 'Dat is symbolisch,' zei hij, 'dat hij niet weet welke kant hij op moet.' Dat is in wezen, op de kern ervan, de basis van elke pro-Hemelse Poort-recensie.<br />Kijk ernaar, als je dat per se wilt, maar wees gewaarschuwd, dit is geen film wiens tijd gekomen is, dit is een stinker die voor altijd zal stinken.<br />Hemelse Gate is historisch gezien uiterst onnauwkeurig. Ik kan het boek _BANDITTI VAN DE PLAIN_ van Asa Mercer over de oorlog in Johnson County aanbevelen.
The recent death of Stephen Bach, one of the producers of HEAVEN'S GATE, has raised the specter of at least a partial resurrection of the reputation of the cursed film. Moreover the original release, the "long version" was recently shown on TCM exposing the film, in ail probability, to its largest audience ever. <br /><br />I saw the film when it first came out at a packed screening in a 3rd Avenue cinema across the street from Bloomingdales. I think it was released on a Friday and withdrawn on the following Wednesday. Maybe that wasn't a fair release but it was and is a terrible film. Seeing the full-length version recently confirmed that judgment and with some thirty years more experience watching and writing about films I am better able to articulate why.<br /><br />First there is the dreaded phrase "mise-en-scene" whose definition is at the same time so simple yet so amorphous that it puzzles even after being defined. Basically it's everything that happens in front of a camera. For example, a crowd extra will be given a piece of action, say just walking by on the sidewalk and a spot to start from. When the assistant director yells action the extra will go through their action. If there's another take the extra will return to the start spot and go again on "action". All of the extras do this. Then say a cab drives up to the sidewalk and the star gets out and embraces another principal while all the while the crowd extras are doing their thing. This is mise-en-scene. In the theatre they call it blocking but cinema is far more multi-dimensional.<br /><br />The importance of defining mise-en-scene is because when the French critics developed their theory of the auteur the opposite of an auteur was a métier-en-scene, even more derogatorily referred to as a "traffic cop". An auteur was intimately involved in the meaning of a film and through the director's body of work a theme or themes discerned. The metier-en-scene was basically a company man rendering in film what had been handed to him on paper. It is the difference between say John Ford and Sam Wood.<br /><br />The second point is how the director, Michael Cimino, got into the position of directing films. Cimino first gained prominence directing the first million-dollar TV commercial. This depicted a Chevrolet floating down the Grand Canal in Venice. This commercial never appears on any lists of greatest TV commercials of all time and is notable solely because of how expensive it was and how utterly exaggerated it was. The effect is like that of a three year old girl brought out to entertain company who gets her biggest response when she flings her dress over her head. Cute for a three year old, embarrassing for a thirty year old. So Cimino was praised early on for spending a huge amount of money for some over-the-top image and so he learned.<br /><br />His first film, THUNDERBOLT AND LIGHTFOOT (1974) has a scene where Clint Eastwood and Jeff Bridges are passengers in a lunatic's car that drives back and forth, back and forth, until it drives off the road and the driver opens the trunk full of rabbits which he proceeds to shoot one by one. I had the feeling that if the producer, Eastwood, hadn't stepped in, that the scene would have lasted until every rabbit had been killed.<br /><br />Which brings us to HEAVEN'S GATE. I guess if one watches the film on a DVD in snatches like a mini-series it can be impressive. This is because scenes are directed with such a dense mise-en-scene that each scene is like an encyclopedia it's just plain exhausting to sit through nearly four hours of this. Its like sex, at some point it just becomes a whipping. There is the opening 40 minutes, which takes place at Harvard. Brilliantly photographed at Oxford, it is something of a non-sequitur. I personally favor the artistic way of unfolding a story as opposed to the more commercial _"Now I'm gonna tell you what I'm gonna tell you" of most films. However the whole preface adds up to only one line- Kris Kristofferson and John Hurt went to Harvard together. Now twenty years later All of that time, money and effort, not to mention all of the audiences' attention and energy just to deliver this almost useless piece of information.<br /><br />Then there's the scene in the street between Kristofferson and Masur which just goes on and on with a populated city of background extras and horse drawn vehicles in the background in continuous motion to deliver a tiny bit of expositional information. It's just so exhausting. There is just one scene after another like this. It's like trying to eat a thirty- pound pizza. Then there are these long conversations of inconsequential details and unintelligible, witless dialogue, which go on and on and are exhausting and boring. <br /><br />Of course any single scene excerpted looks brilliant. Overall it's a rich piece to spin praiseworthy articles about. Seen in snatches with the possibility of fast-forwarding through the boring bits or turning it off if feeling mise-en-scene whipped, it's basically painless. But don't let anybody tell you it's a good film. When I saw it in 1980 there was a guy sitting in front of me who commented on the scene where Kris Kristofferson is on his horse and he turns one way and then the other and does this about six times. "That's symbolic," he said, "of he doesn't know which way to go." That is basically, at its kernel, the basis of every pro- Heaven's Gate critique.<br /><br />Watch it, if you must, but be forewarned, this is not a film whose time has come, this is a stinker which will smell for all time. <br /><br />HEAVEN'S GATE is historically inaccurate in the extreme. I recommend the book BANDITTI OF THE PLAINS by Asa Mercer on the Johnson County War.