Omdat ik Hartleys 'The Go-Between' al een hele tijd ken, zowel in zijn oorspronkelijke boekvorm als in de teleurstellende verfilming door Pinter-Losey, was dit interessant materiaal. 'The Hireling' blijkt bij tijd en wijle bijna een spiegelbeeld te zijn; voor het grootste deel speelt het in een iets minder verre periode, waarin het Britse klassensysteem aan de orde komt, en waarin een sportwedstrijd aan de orde komt (het boksen neemt de plaats in van cricket) die nogal veel over.<br />Dit frist het geheugen op in zijn kleinschalige karakteropbouw. Je krijgt niet echt de kans om lady Franklin en Leadbitter in de romanistische zin van het woord te 'kennen', maar deze afstand wordt op gepaste wijze uitgebuit door de acteurs lichaamstaal en stembuigingen te leren. Je afstandelijkheid ten opzichte van het volledig meevoelen met het ene ware karakter weerspiegelt de sluimerende'verschillen' die de centrale relatie zo verdoezelen. Miles en Shaw zijn prachtig subtiel, en we zien meer in hun'mindere'; niet één keer zijn het dramatische, opzichtige vertolkingen. Het zijn passende Stanislavski-interpretaties die de indruk wekken dat deze personages buiten de grenzen van de film een leven hebben. Alle andere rollen worden zeer bevredigend vertolkt, hoewel ze in deze film veel kleiner zijn dan ik in het boek veronderstel en inderdaad vergeleken worden met 'The Go-Between', een verbluffend werk over desillusie. De desillusie in het midden van deze film is zo triest en ontroerend verwoord in de late scènes waarin Shaw Miles kust en afgewezen wordt, en dan in de scène waarin een dronken Leadbitter de confrontatie aangaat met Cantrip en lady Franklin. Het is verschrikkelijk jammer dat wat een ongelooflijk schrijnend einde zou zijn geweest van de verwende, troosteloze levens aan weerszijden van het scherm,'verfraaid' wordt met een beslist vreemde kleine slotscène. Je raakt volkomen in de war door de sprong in de toon, terwijl Shaws Leadbitter in paniek raakt en ironisch 'Rule Britannia' en 'God Save the Queen' zingt terwijl hij met zijn auto ergens tegenaan knalt. Het politieke punt wordt zwaar overschaduwd door dit bombastische, nogal lugubere opera-achtige einde. Alle gevoel voor subtiliteit, dat tot nu toe zo doeltreffend tot uiting is gebracht, is verloren gegaan, omdat het impliciete punt zwaar en luidruchtig wordt gemaakt. Agit-prop heeft zeker geen plaats in dit soort delicate periodedrama's.<br />Over het geheel genomen kan men echter niet te hard zijn. Hoewel dit absurde eindstuk een grote tekortkoming is, moet de rest van de film geprezen worden als een gevoelige, ontroerende film, vol droefheid en met gedetailleerde observaties over de manier waarop de Britse samenleving in het verleden was. Hartleys lome maar kristalheldere touch is gedurende de hele film duidelijk aanwezig. Het is alleen jammer dat we niet eindigen met de verpletterende afsluiting van Shaws dronken scène. Lady Franklin wordt abrupt haar plaats in het epicentrum van de film ontzegd, terwijl het voortreffelijke menselijke drama op een bizarre manier afglijdt naar het gebied van de politieke puntscores. Ook Shaw <0xE2><0x80><0x93> de meest droge en toch diepgevoelde acteur <0xE2><0x80><0x93> wordt verraden door de buitensporige overdrijving die de film besluit. Zo wordt een mooie, kleinschalige triomf gesaboteerd; maar we moeten de vele goede punten niet vergeten.
Having been familiar with Hartley's "The Go-Between" for a good while, both in its original book form and in its disappointing Pinter-Losey film adaptation, this was interesting stuff. "The Hireling" proves almost a mirror image at times; set in a slightly less distant period for the main part, featuring exposure of the British Class System, and containing a set piece sports match (boxing takes the place of cricket) that reveals rather a lot about .<br /><br />This refreshes in its small-scale, character focus. You do not exactly get to 'know' Lady Franklin and Leadbitter in the novelistic sense, but this distance is appropriately played out in telling body language and inflection from the actors. Your distance from ever fully sympathizing with any one true character mirrors the dormant 'difference' that so dooms the central relationship. Miles and Shaw are wonderfully subtle, and we see more in their 'less'; never once are these actorly, showy performances. They are fittingly Stanislavskian interpretations that create the impression of these characters having life outsides the confines of the film. All other parts are very satisfactorily handled, though they are far smaller in this film than I presume in the novel and compared indeed to "The Go-Between", a stunning work about disillusionment. <br /><br />The disillusion at the centre of this film is so sadly and movingly conveyed in the late scenes where Shaw kisses Miles and is rejected, and then where a drunken Leadbitter confronts Cantrip and Lady Franklin. It's a howling shame that what would have been an incredibly poignant ending of spoiled, desolate lives at either side of the screen, is 'embellished' with a decidedly odd little coda. One is entirely bemused by the jump in tone, as Shaw's Leadbitter goes beserk and ironically sings "Rule Britannia" and "God Save the Queen" as he crashes his car into things. The political point is heavily over-egged by this bombastic, rather dingily operatic ending. All sense of subtlety, so effectively conveyed hitherto, is lost, as the implicit point is heavily and noisily made. Agit-prop surely has no place in this sort of delicate period drama.<br /><br />Overall, however, one cannot be too harsh. While this absurd end-piece is a major flaw, the rest of the film must be praised as a sensitive, evocative film, of sadness and detailed observation about the way British society was in the past. Hartley's languid but crystal-clear touch is very much in evidence throughout. It's just a shame that we don't end on the shattering conclusion to Shaw's drunk scene. The tragic, deluded figure of Sarah Miles' Lady Franklin is abruptly denied her place at the epicenter of the film, as the excellent human drama bizarrely slips into the realms of political point scoring. Shaw also - that most dry and yet deeply feeling of actors - is betrayed by the out-of-character excess that closes the film. Thus; a fine, small-scale triumph is sabotaged; but we ought to remember the many good points.<br /><br />Rating:- *** 1/2/*****