Als iemand het heeft over de onafhankelijke filmwereld in de Verenigde Staten, wordt vaak verondersteld dat dit betekent dat de filmmaker of de mensen achter het project veel meer creatieve vrijheid hadden en deden wat ze wilden. Dat is tegenwoordig niet echt meer het geval, tenzij iemand een degelijke 'auteur' is en creatieve vrijheid nog steeds gepaard gaat met het voorbehoud dat je distributie moet zoeken bij een van de onafhankelijke divisies van grote studio's of dat je op de een of andere manier moet worden opgepikt voor een laag niveau deal op een waardevol filmfestival. 's film over een keiharde Afro-Amerikaan die per ongeluk is gepromoveerd tot hoofd van een reclamegoeroe bij een productiemaatschappij, is onafhankelijke bioscoop, het soort werk dat meteen meeging met films als _Night of the Living Dead_ van Romero en _Casavetes Faces_ van Cassavetes, terwijl de studio's er niet echt van gecharmeerd waren, maar wel voor opschudding zorgden en naam maakten in de filmwereld. Ondanks alle ruwe en ruwe momenten is het een onvergetelijke film.<br />Het is ook een grappige film, heel en martelend grappig. Het team van Downey Sr. brengt iets in elkaar als 'Ik kan geen airconditioner op' met een echte 'ziel'-stem. Het is even slim als het publiek waar het op mikt, en dat is iedereen met twee hersencellen die kan samenstellen die kan zien dat dit werk niet beledigend of té schokkend is, want het is de bedoeling dat het publiek ervan schrikt, en dat doet het in de eerste vijf minuten aardig goed. Als dat achter de rug is, gaat Downey Sr. met zijn blitzkrieg verder tot hij een filmmaker is die niets te verliezen heeft: zijn hoofdpersoon is deels Fidel Castro, deels Isaac Hayes van rond 1972 (en ja, in de film is het 1969) en deels een keiharde reclamejongen met een stootkracht die meneer Spacely van de Jetsons aardig doet lijken. En vergeet die bijfiguren niet, lieve god.<br />Er zijn zoveel memorabele scènes en momenten dat het moeilijk is om ze bij te houden. Van misschien wel de meest hilarische, mislukte moordaanslag in een film tot die ene reclame voor 'Face-Off'-huidcrème, met daarin scènes waarin South Park een gooi zou doen naar zijn smeergeld, tot kleine terzijdes met die ene vent uit Jack Hill's films, die de moslim speelt die steeds zijn mond voorbijpraat tegen Swope, en die ene jongen met de non die een storm vervloekt en Swope in één klap imponeert. Het is een vrij directe boodschap over media en reclame, maar toch.' Er zijn ook veel krachtige momenten waarop het gewoon de spijker op de kop slaat over het racisme in Amerika, soms zonder dat je meer dan een gebaar hoeft te maken en soms door iets geweldigs te doen, zoals zwarte pantertypes die zich door Swopes reclamecampagne heen en weer laten bewegen. En voor een lowbudgetproductie (ik bedoel superlowbudget, vandaar de vergelijking met Night of the Living Dead and Faces) heeft Downey een paar heel goede acteurs, allemaal niet-vakbondsmensen, en het is moeilijk voor te stellen dat sommigen van hen hier voor het eerst voor de camera hebben gestaan. Ik weet zeker dat ik niet de onderliggende humor van een paar van die advertenties heb begrepen, aangezien ik van een hele generatie ben nadat deze advertenties werden uitgezonden (hoewel het 'Miss Redneck Jersey' me zeker niet is ontgaan). Maar in het algemeen is dit een van de mooiste uit zijn tijd, een satire die steekt en een gezicht met een overwegend zwarte huidskleur die maar al te goed weet wat het gevolg is van een overdaad aan macht, ongeacht de huidskleur. Het is, zoals iemand zou kunnen zeggen, 'goed zo'.
When someone refers to the independent cinema realm in the United States it's often inferred that it means the filmmaker or people behind the project had much more creative freedom and did what they wanted. This, today, is not really always the case unless someone is a solid "auteur" and creative freedom still comes with the caveat that one has to find distribution with one of the independent divisions of major studios or by getting picked up somehow for some kind of low-level deal at a worthwhile film festival. But Putney Swope, Robert Downey Sr's film about a tough-as-nails African-American accidentally promoted to head advertising guru at a production company, *is* independent cinema, the kind of work that went right along with the likes or Romero's Night of the Living Dead and Cassavetes Faces at the same time of getting no real typical studio distribution but causing waves, kicking ass and taking names in the cinema world. For all its moments that are rough and crude, it's unforgettable.<br /><br />It's also a film that is funny, very and excruciatingly funny. Sometimes the sense of humor is just so ridiculous it's nearly impossible not to laugh, from the mere appearance of the President Mimeo with his wife to lines of dialog from the advertisements Swope's team puts together like "I can't eat an air conditioner" in a real "soul" voice. It is as smart as the audience it is aiming at, which is anyone with two brain cells to put together who can see that this work isn't offensive or *too* shocking because it's meant to rattle the cage, and it does this pretty well in the first five minutes. Once that's past Downey Sr goes on his blitz of sorts as far as being a filmmaker with nothing to lose: his protagonist is part Fidel Castro, part Isaac Hayes circa 1972 (and yes it's 1969 in the film) and part hard-assed ad exec with a firing streak to make Mr. Spacely on the Jetsons look kind. And don't forget those side characters, dear God.<br /><br />There's so many memorable lines and moments that it's hard to keep track. From maybe the most hilarious botched assassination attempt in any movie to the one ad for "Face-Off" skin cream that includes lines that would give South Park a run for its dirty-mouth money, to just little asides with the one guy from Jack Hill's movies playing the Muslim who keeps giving lip to Swope and that one boy with the the nun who curses up a storm and impresses Swope in a swift stroke. It's a pretty direct message about media and advertising, but there's also a lot of powerful moments where it just hits the nail on the head about racism in America, sometimes without having to do more than a gesture and sometimes with doing something HUGE like having black panther types going this way and that around Swope's advertising regime. And for a low-budget production (I mean super low, hence the comparison to Night of the Living Dead and Faces) Downey got some really good actors, all non-union, and it's hard to imagine that some of them might have had their first time on camera here.<br /><br />It should be mentioned that Downey's style doesn't make it perfect: it is crude and sometimes too crazy and dated for its own good, and I'm sure I didn't get some of the underlying humor of a couple of the ads since I'm from a full generation after these ads were aired (albeit the "Miss Redneck Jersey" was definitely not lost on me). In general though this is one of the finest of its time period, a satire that stings and a feature with a predominantly black cast that is all too knowing of what comes from an excess of power, regardless of skin color. It is, as someone might say, "good s***."