De Slag bij de Elderbrush Gulch was Griffiths langste en duurste korte film die hij tot dan toe had gemaakt. In die film zien we hoe hij probeert de actiescènes op grote schaal te perfectioneren die nodig zouden zijn voor zijn hoofdrollen, waarbij hij alle elementen gebruikt die zijn vorige actiefilms succesvol hadden gemaakt.<br />Griffith gebruikt het westerse formaat nu al als de ideale achtergrond voor zuivere, rechttoe rechtaan actiescènes als decor voor zijn eerste epische veldslag. Zoals in veel westerns uit de jaren 1910 is het beginpunt een personage uit het oosten dat naar het westen trekt met een bedoeling die het publiek misschien hielp de wildernis in te trekken, en hier zijn die oosterlingen een stel kinderen, wat belangrijk was voor het soort film dat zich ontwikkelt. Voor Griffith kon je geen actie maken zonder een gevoel van kwetsbaarheid, en hier propt hij het erin, met de kinderen uit het oosten, Lillian Gish als de radeloze moeder van 'de enige baby in de stad' en zelfs een paar puppy's die het risico lopen op het menu van de indianen te belanden. Dit alles effent de weg voor een buitengewoon complexe en gelaagde actiescène, waarin het gevangen-heldin-scenario en de rit-naar-de-redder zich mengen met de veldslagen die Griffith al sinds zijn eerste beelden van de Burgeroorlog in 1909 liet zien. Er is hier een fenomenale hoeveelheid gaande, en Griffith is er heel goed in om het opwindende tempo aan te houden en alles samenhangend en logisch te houden. Maar het jongleren met een grote hoeveelheid elementen in een actiescène maakt het niet noodzakelijkerwijs vele malen opwindender, hoe goed ze ook in balans zijn, en Griffith heeft voor en na deze film betere, van spanning doordrenkte finales gecreëerd.<br />Maar zelfs een film van Griffith die zo sterk op actie is gericht, zou niet zonder drama, karakterisering en atmosfeer kunnen. In _The Battle at Elderbrush Gulch_ wordt de emotionele situatie kort maar doeltreffend aangepakt. Om te beginnen hebben we de scène waarin de verschoppelingen hun huis verlaten. De kar waarop ze rijden, met hun hoofd van de camera af, maakt gebruik van diepte en afstand om uiting te geven aan het feit dat ze wegtrekken van veiligheid en beschaving. Een even effectieve scène is de scène waarin we worden voorgesteld aan het jonge gezin Gish, Bobby Harron en hun baby. De inwoners van de stad kirren over de kostbare baby en slenteren dan weg van het scherm, waardoor duidelijk wordt dat twee indianen hen vanaf de achtergrond in de gaten houden, wat een sinistere dreiging toevoegt.<br />Natuurlijk hebben veel kijkers vandaag gewezen op _The Battle at Elderbrush Gulch_. Allereerst moet je het vest van de zoon van het opperhoofd van de Indianen bekijken, want dat is zwart en bedekt met glanzende witte stippen. Het ziet eruit als een parelgrijs koningsjasje, misschien een beetje aangepast voor het warmere klimaat. Kijk nu eens naar de 'oorlogsdans' die ze later opvoeren, want het heeft iets van 'Moeder de Gans met haar knikkende knieën'. Dit zijn geen Indianen, dit zijn cockneys! Dus zou het niet beledigend moeten zijn voor Indianen. Alleen maar cockneys.
The Battle at Elderbrush Gulch was Griffith's longest and most expensive short he had made up to that point. In it we see him trying to perfect the large-scale action scene that would be necessary in his full-length features, packing in all the elements that had made his previous action shorts successful.<br /><br />Griffith uses the western format  already the ideal backdrop for pure, straight-ahead action set pieces  as the setting for his first epic battle. Like many westerns of the 1910s, the starting point is a character from the east heading out west  a device which perhaps helped ease the audience into the wilderness, and here those easterners are a pair of children, which was important for the type of picture this develops into. For Griffith, you couldn't have action without a sense of vulnerability and here he crams it in, with the kids from back east, Lillian Gish as the distraught mother of "the only baby in town" and even some puppies that are at risk of ending up on the Indians' menu.<br /><br />All this paves the way for an exceedingly complex and layered action sequence, blending the trapped heroine scenario and the ride-to-the-rescue with the battles that Griffith had been depicting since his earliest Civil War pictures in 1909. There is a phenomenal amount going on here, and Griffith does very well at maintaining the exhilarating pace throughout and keeping everything coherent and logical. However, juggling x amount of elements in an action sequence does not necessarily make it that many times more exciting, no matter how skilfully they are balanced, and Griffith did create better tension-soaked finales before and after this one.<br /><br />But even a Griffith picture so heavily focused on action would not be without its drama, characterisation and atmospherics. In The Battle at Elderbrush Gulch, the emotional set-up is dealt with briefly but economically. First, we have the scene in which the waifs leave their home. The cart they travel on heads away from the camera, making use of depth and distance to express their moving away from safety and civilization. An equally effective scene is the one in which we are introduced to the young family of Gish, Bobby Harron and their baby. The people of the town coo over the precious tot, then saunter off screen, revealing that two Indians were watching them from the background, adding a sinister little note of danger.<br /><br />Of course, many viewers today have pointed out The Battle at Elderbrush Gulch's offensive portrayal of Native Americans (in contrast with the more sympathetic Red Man's View), but perhaps all is not what it seems. First of all, take a look at the Indian Chief's son's waistcoat  it's black and covered in shiny white dots. It looks to me like a pearly king's jacket, perhaps modified slightly for the warmer climate. Now have a look at the "war dance" they perform later on  it has a certain "knees-up Mother Brown" air to it. These aren't Indians, they're cockneys! So it shouldn't be offensive to Native Americans. Just cockneys.