Adenoid Hynkel, een eenvoudige soldaat in de Eerste Wereldoorlog, stijgt in de daaropvolgende jaren op tot de meedogenloze dictator van Toumania. Hij creëert een agressieve, antisemitische oorlogsmachine en kweekt een kleine tandenborstelsnor. Klinkt dat als iemand die je kent?<br />Vanuit de veiligheid van Hollywood gebruikt Chaplin deze zeepkist om Europa aan te sporen de wapens op te nemen en Hitler en Mussolini te tarten. Gezien het feit dat de Verenigde Staten in 1940 meer dan een jaar van neutraliteit voor de boeg hadden en er geen sterke wens was om zich in de Europese burgeroorlog te mengen (denk eraan, het was Hitler die de Verenigde Staten de oorlog verklaarde, niet andersom) is het verbazingwekkend dat Chaplin deze buitensporige polemiek mocht verspreiden. Het verhaal gaat enerzijds over de vulgaire en afstotelijke Hynkel en het schrikbewind waarover hij onbeholpen de scepter zwaait, en anderzijds over het leven in het joodse getto, waar iedereen vriendelijk, menselijk, dapper, enzovoorts enzovoorts is, en Chaplin is Hynkel, en hij speelt ook De joodse Barber, de kleine held van het getto (alleen niet in naam). Onnodig te zeggen dat Chaplin schrijft, regisseert, acteert, de muziek componeert en de catering doet.<br />In 1940 was de volledige waarheid over het Derde Rijk nog niet bekend, en het kan Chaplin worden vergeven dat hij een minder volmaakte historische vooruitziende blik heeft, maar zelfs naar de maatstaven van die tijd heeft hij het met Hitler helemaal mis. Chaplin, die komiek en sentimenteel is, probeert Hitler belachelijk te maken door Hynkel dwaas en ongelukkig te maken. Het enige wat hij daarmee bereikt, is dat hij hem vermenselijkt. Wanneer Hynkel, de niet al te oorlogszuchtige soldaat, met het grote kanon en het omgekeerde vliegtuig aan het dollen is, wordt hij eerder vertederend dan verachtelijk. Als dictator inspecteert hij de technische vernieuwingen van zijn ondergeschikten die niet werken (de parachutehoed, het kogelvrije uniform enz.) en die passages zijn bedoeld om ons te laten denken dat de echte nazi's incompetent zijn en opzij geschoven kunnen worden. In feite wordt Hynkels regime schattig en aardig door zijn stuntelige leiding.<br />In werkelijkheid was Chaplins dag al voorbij toen hij deze ondoordachte polemiek begon. In zijn hart was hij nog een dinosaurus van het zwijgende scherm (bekijk de humor maar eens, met grappen als half bewusteloos door de straat strompelen, of het pantomime van de muntjes in de puddingen). De held Schultz wordt geacht een maatstaf van Europees fatsoen te zijn waartegen Hynkel kan worden beoordeeld, maar Schultz lijkt meer op een personage uit een operette dan op een nazi. Is het in enig opzicht geloofwaardig dat een Schultz-figuur (als die al had bestaan) in het gezicht van de F<0xC3><0xBC>hrer zou zeggen: 'Uw zaak is gedoemd te mislukken omdat hij is gebaseerd op de stomme, meedogenloze vervolging van onschuldige mensen'? En hoe komt Schultz in de kelders van het joodse getto terecht? Als hij het onderwerp is van een uitputtende klopjacht, waarom blijft hij dan zijn Ruritanische uniform dragen? Chaplin kende de verschrikkingen van Auschwitz-Birkenau of Treblinka nog niet in zijn volle omvang, maar het nazi-concentratiekamp dat hij ons aanbiedt, is hopeloos in tegenspraak met de grimmige geest van deze tijd. Zoals gewoonlijk denkt Chaplin in termen van'stille' komediestukken die losjes aan de kledinglijn van het verhaal zijn gehangen. Je hebt het gekibbel met de stormtroepen, het scheren van een man onder begeleiding van Brahms, en het wereldballet (kijk naar het gedeelte dat in omgekeerde volgorde is opgenomen).<br />Paulette Goddard is de altijd volmaakte Hannah. Net zoals de mensen in het getto onmogelijk aardig zijn, en de joodse wijk in Osterlich belachelijk idyllisch, zo is Hannah letterlijk te goed om waar te zijn. Dapper, opstandig, vindingrijk, hardwerkend en (natuurlijk) mooi, is ze de kanarie van het judaïsme in de gettokooi. 'Goh, wat zie ik er leuk uit,' zegt ze, nadat de barbier haar een make-over heeft gegeven. Veel te leuk, is het antwoord. Ze komt niet eens in de buurt van de waarheid, want Chaplin heeft een karikatuur van haar gemaakt. Het 'zou het niet geweldig zijn?' dat Chaplin haar in de mond legt, is typerend voor de schrijver: te veel woorden, te sentimenteel.<br />Jack Oakie is geweldig als Napaloni, de fascistische dictator van Bacteria. Hij brengt een vleug broodnodige komische brio aan de gebeurtenissen, maar de onderliggende zwakte van de film blijft. Als Napaloni dwaas en ineffectief is, hoe kunnen we dan bang voor hem zijn? En trouwens, de stotterende stopstart van de achterste geprojecteerde trein is een mooi voorbeeld van een Chaplineseksuele grap die zijn komische waarde verre te boven gaat.<br />En hoe kwam de Joodse Barber aan dat onberispelijke Hynkel-uniform?
Adenoid Hynkel, a lowly soldier in World War One, rises in subsequent years to become the ruthless dictator of Toumania. He creates an aggressive, antisemitic war machine and cultivates a little toothbrush moustache. Sound like anyone you know?<br /><br />From the safety of Hollywood, Chaplin uses this soapbox to exhort Europe to take up arms and defy Hitler and Mussolini. Given that the United States in 1940 had more than a year of neutrality ahead of it, and no strong desire to embroil itself in Europe's civil strife (remember, it was Hitler who declared war on the USA, not the other way round) it is surprising that Chaplin was allowed to distribute this immoderate polemic.<br /><br />The story involves on the one hand the the vulgar and repellant Hynkel and the reign of terror over which he ineptly presides, and life in the jewish ghetto where every single person is friendly, humane, brave, etc., etc, Chaplin is Hynkel, and he also plays The Jewish Barber, the little hero of the ghetto (The Tramp in all but name). Needless to say, Chaplin writes, directs, stars, composes the music and does the catering.<br /><br />In 1940 the full truth was not yet known about the Third Reich, and Chaplin can be forgiven for having something less than perfect historical foresight, but even by the standards of the day he gets Hitler badly wrong. A comedian and a sentimentalist, Chaplin tries to ridicule Hitler by making Hynkel silly and hapless. All this does is to humanise him. When Hynkel the not-very-warlike soldier fools around with the big gun and the upside-down aeroplane, he becomes endearing rather than despicable. As dictator, he inspects his subordinates' technical innovations which don't work (the parachute hat, the bulletproof uniform etc.) and these passages are meant to make us think that the real-life Nazis are incompetent and can be swept aside. In fact, Hynkel's regime is made cute and likeable by its bumbling bodgery.<br /><br />In truth, Chaplin's day had already passed when he made this ill-considered polemic. At heart, he was still a dinosaur of the silent screen (check out the humour, with gags like staggering up and down the street semi-conscious, or the pantomime of the coins in the puddings). The hero Schultz is meant to represent a yardstick of European decency against which Hynkel can be judged, but Schultz looks more like a character from operetta than a Nazi. Is it in any way believable that a Schultz figure (if such had existed) would say to the Fuehrer's face, "your cause is doomed to failure because it's built upon the stupid, ruthless persecution of innocent people"? And how does Schultz come to be in the cellars of the jewish ghetto? If he is the object of an exhaustive manhunt, why does he persist in wearing his Ruritanian uniform? Chaplin did not yet know the full horrors of Auschwitz-Birkenau or Treblinka, but the Nazi concentration camp which he offers us is hopelessly out of kilter with the grim spirit of the age. As usual, Chaplin thinks in terms of 'silent' comedy set-pieces, loosely pegged onto the narrative clothes line. There is the knockabout scrapping with the stormtroopers, shaving a man to the accompaniment of Brahms, and the globe ballet (watch for the segment filmed in reverse).<br /><br />Paulette Goddard is the unremittingly perfect Hannah. Just as the people of the ghetto are impossibly nice, and the jewish haven in Osterlich is ridiculously idyllic, so Hannah is quite literally too good to be true. Brave, defiant, resourceful, hardworking and (of course) beautiful, she is the canary of judaism in the ghetto cage. "Gee, ain't I cute?" she asks, after the Barber gives her a make-over. Too cute by far, is the answer. She doesn't come close to ringing true, because Chaplin has made her a caricature. The 'wouldn't it be wonderful?' speech which Chaplin puts into her mouth is typical of the author - too wordy, too emotionally cloying.<br /><br />Jack Oakie is great as Napaloni, the fascist dictator of Bacteria. He brings a whiff of much-needed comic brio to the proceedings, but the film's underlying weakness remains. If Napaloni is silly and ineffective, how can we fear him? And anyway, the stuttering stop-start of the back-projected train is a fine Chaplinesque example of a gag that is persisted with far beyond its comic worth.<br /><br />And where did the Jewish Barber acquire that immaculate Hynkel uniform?