Dit is een geweldige nieuwe film die momenteel in de bioscopen in mijn land draait. De regisseur, de Calabrische Gianni Amelio, is naar mijn bescheiden mening misschien wel de enige hedendaagse Italiaanse regisseur die het verdient, samen met Nanni Moretti, om geweldig genoemd te worden (dat wil zeggen, afgezien van de oude meesters die nog bestaan en af en toe nog films maken). Het is een van de dingen waar ik het meest mee zit, dat de hedendaagse Italiaanse cinema sinds het midden van de jaren zeventig achteruit is gegaan, voornamelijk door een ernstig gebrek aan financiering en opvoeding van nieuw talent, iets wat op de meeste terreinen kan worden overgebracht en wat Italië tot een van de meest statische geïndustrialiseerde landen in onze tijd qua productiewijze (in industriële en culturele zin) maakt... in tegenstelling tot bijvoorbeeld China. En dat is, onder andere, precies het onderwerp van Amelio's nieuwste film. Weinig regisseurs kunnen met me praten over de ware, huidige toestand van mijn land en de wereld zoals Amelio dat kan, maar zijn films hebben ook een kostbare tijdloosheid en universaliteit. En voor degenen die zich al zorgen maken dat ze traag, zwaarwichtig en waardig zijn <0xE2><0x80><0x93> wees gerust: van de films die ik heb gezien zijn ze dat beslist niet, tenminste niet als je gewend bent aan kwaliteits-Europese cinema.<br />De basisstructuur van de plot: Vincenzo Buonavolontna is een technicus in een verouderde staalfabriek ergens in Italië, waarschijnlijk in het noorden. Hij wordt gespeeld door Sergio Castellitto, een van de meest veelzijdige en getalenteerde acteurs van het hedendaagse Italië. Als een groot Chinees staalbedrijf een deel van de industriële machines van de Italiaanse staalfabriek aanschaft, probeert Vincenzo, die moeite heeft om zich verstaanbaar te maken tegenover de niet-Italiaans sprekende Chinese directeur, hem te vertellen dat de machine defect is en dat de omvormer vervangen moet worden, een onderdeel waar hij zelf aan werkt. Hij waarschuwt hem dat als hij dat niet doet, dat heel gevaarlijke gevolgen kan hebben. Intussen fungeert een jonge Chinese vrouw, Liu Hua, als tolk tussen de twee mannen, maar het lijkt erop dat ze moeite heeft om de juiste vertaling te vinden voor een deel van Vincenzo's technische jargon. De Italiaan verliest uiteindelijk zijn geduld met haar, duwt haar praktisch opzij en vraagt haar hem het Chinees-Italiaans woordenboek te geven zodat hij het zelf kan vertalen.<br /><br />Ondanks Vincenzo's aanwezigheid' De volgende ochtend merkt hij dat de Chinese fabrieksdirecteur en zijn werknemers naar hun eigen land zijn teruggekeerd, zonder zich iets aan te trekken van zijn advies over het juiste gebruik van de industriële machine. En zo vertrekt Vincenzo, uitgerust met zijn grote integriteit, naar China. En daar begint een eindeloos fascinerende reisfilm door China, een zeer actuele 21ste-eeuwse Odyssee door de Aziaten. Een hedendaagse Marco Polo's speurtocht naar de geheimen van de mysterieuze natie? Niet helemaal. Net als in alle films van Amelio wordt de reis zelf veel belangrijker dan de vraag of de uiteindelijke'missie' wordt uitgevoerd of niet. In feite is de manier waarop de boodschap letterlijk wordt overgebracht, niet zonder een greintje humor, een prachtige, schrijnende paradox en ironie, die me de tranen in de ogen deden springen terwijl ik tegelijkertijd glimlachte. De toeschouwer wordt ingewijd in het geheim dat Vincenzo's reis uiteindelijk volkomen nutteloos was, maar zelf weet hij dat niet en hij gaat als een tevreden man, een misleide, onschuldige man naar huis. Tenminste, denk je, hij is gelukkig. Min of meer.<br />De reizen die Amelio's personages ondernemen, ontwortelen hen volledig en slijten hen tot op hun naakte, menselijke essentie. Ze hebben tijdelijk geen naam, status of iemand om een goed woordje voor hen te doen. Deze thema's, die op Theo Angelopoulos lijken, worden ook onderzocht in _Lamerica_, mijn favoriete Amelio-film, op de voet gevolgd door _La stella che non c'è_ in volgorde van persoonlijke voorkeur. In de _Lamerica_ -film van 1994 reizen twee Italiaanse gangsters naar Albanië om 'zaken te doen'. Net als Vincenzo zijn ze van plan daarheen te gaan, te doen wat ze moeten doen en dan weer terug naar huis te gaan. In plaats daarvan eindigt een van deze twee Italianen per ongeluk op een bijna Homerische reis door dit verwoeste land, vlak na de val van het communisme.<br />Maar laten we teruggaan naar _La stella che non c'è_ : als Vincenzo eenmaal in China is, ontdekt hij zoals te verwachten was dat de schijnbaar 'eenvoudige' taak om de omvormer aan de nieuwe eigenaar te overhandigen allesbehalve eenvoudig is. De nieuwe locatie van het apparaat lijkt bijna onmogelijk te bepalen, tenzij hij een zware reis door China onderneemt. Als hij Liu Hua tegenkomt, de jonge tolk die hij slecht heeft behandeld en die nu als bibliothecaresse werkt, probeert hij met haar te praten, maar ze reageert vijandig en vertelt hem dat ze vanwege hem haar baan als tolk in Italië is kwijtgeraakt. Liu Hua, gespeeld door de relatieve nieuwkomer Ling Tai, wordt al snel Vergilius' Dante als ze met tegenzin bedenkt dat ze wel iets beters te doen heeft dan als gids en tolk voor de Italiaan op zijn reis te fungeren (duidelijk voor een regelmatige som geld). Deze jonge Chinese actrice mag dan niet de schoonheid van Ziyi Zhang hebben, noch de filmsterrenglamour van Gong Li, maar uit haar charmante, expressieve en knappe gezicht straalt een combinatie van uitdagende kracht, intelligentie, waardigheid en wrange humor die haar gelaatstrekken moeilijk te vergeten zal maken als je de film eenmaal hebt gezien. Bovendien hebben zij en Castellitto een geweldige emotionele chemie als co-sterren.<br />Amelio weeft drama's die serieus, poëtisch, mythisch, post-neorealistisch en humoristisch tegelijk zijn, terwijl hij een hartverwarmend vermogen behoudt om de vluchtige essentie van de mensheid in alledaagse, alledaagse omstandigheden te onderzoeken. Een documentaire-achtige natuurlijkheid verbergt wat in werkelijkheid een zorgvuldig ontworpen tapijt van gezichten en plaatsen is, een vergezicht dat ook een cinematografie van adembenemende schoonheid weet te bevatten. De fotografie hier is functioneel en toch schitterend, zoals past bij een film over ontheemden in een industriële en emotionele woestenij.<br />Amelio's opmerkzame blik is die van een volwassen, gedesillusioneerde man, maar ook nooit cynisch of misantropisch. De meesterlijke camerastandpunten geven ook vaak een indruk van Vincenzo's vreemdheid in de ogen van de Chinezen en geven een gevoel van objectiviteit en culturele onpartijdigheid dat heel zeldzaam is in films over een 'bekende' westerling die een 'onbekend' niet-westers land verkent. Ik kan deze film niet genoeg aanbevelen.
This is a wonderful new movie currently still showing in cinemas in my country. Its director, the Calabrian Gianni Amelio, is in my humble view perhaps the only contemporary Italian director, along with Nanni Moretti, to deserve being called great (that is, apart from the old masters who're still around and occasionally still churning out movies). It's one of my greatest regrets that contemporary Italian cinema has been ailing since the mid-70s, mostly due to a dire lack of funding and nurturing of new talent, something which can be transferred to most fields and which makes Italy one of the most static industrialised countries of our time production-wise (both in an industrial and cultural sense)... unlike, say, China. And this, among other things, is precisely the subject of Amelio's latest movie. Few directors can speak to me about the true, present state of my country and the world as Amelio can, yet his pictures also have a precious timelessness and universality. And for those already worrying that they may be slow, ponderous and worthy - rest assured: of the ones I've seen they most certainly aren't, at least not if you're used to quality European cinema.<br /><br />The basic plot outline: Vincenzo Buonavolontà is a technician at an obsolete steel plant factory somewhere in Italy, probably the North. He is played by Sergio Castellitto, one of contemporary Italy's most versatile and talented actors. When a major Chinese steel company purchases some of the Italian steel plant's industrial machinery, Vincenzo, who struggles to make himself understood with the non-Italian speaking Chinese director, tries to tell him that the machine is defective and its converter needs substituting, an element he's working on custom-building himself. He warns them that not doing this might have very dangerous consequences. Meanwhile a young Chinese woman called Liu Hua acts as interpreter between the two men, but seems to struggle to find adequate translations for some of Vincenzo's technical jargon. The Italian eventually loses his patience with her, virtually pushing her aside and asking her to hand him the Chinese-Italian dictionary so that he can do the translating himself.<br /><br />Despite Vincenzo's warnings, the following morning he finds that the Chinese factory director and his employees have returned to their own country while not heeding his advice about the adequate use of the industrial machine at all. Thus Vincenzo, equipped with his great integrity, sets off for China. And here begins an endlessly fascinating road movie through China, a very topical 21st century Odyssey through the Asian Giant. A latter-day Marco Polo's quest for the secrets of the mysterious nation? Not quite. As in all of Amelio's movies, the journey itself becomes far more important than whether its ultimate "mission" is carried out or not. In fact, the way in which the point is literally brought home, not without a touch of humour, is a lovely, poignant paradox and irony, which made my eyes well up while I was simultaneously smiling. The spectator is let in on the secret that Vincenzo's trip was ultimately completely useless, but he himself doesn't know it, and goes home a satisfied man, a deluded innocent. At least, you figure, he's happy. Sort of.<br /><br />The journeys that Amelio's characters embark on totally uproots and strips them down to their bare, human essentials. They are momentarily without name, status or someone to put in a word for them. These Theo Angelopoulos-like themes are also explored in Lamerica, actually my favourite Amelio movie, closely followed by La stella che non c'è in order of personal preference. In the 1994 movie Lamerica, two Italian racketeers travel to Albania to "do business". Just like Vincenzo, they intend to go there, do what they have to do and then go back home. Instead, one of these two Italians accidentally ends up on an almost Homeric journey through this devastated land just after the fall of Communism.<br /><br />But let us go back to La stella che non c'è: once Vincenzo is in China, he predictably discovers that the seemingly "simple" task of handing the converter to its new owner is anything but straight-forward. The piece of machinery's new location is seemingly almost impossible to determine, unless he embarks on an arduous journey through China. When he comes across Liu Hua, the young interpreter he'd mistreated now working as a librarian, he tries to speak to her but she reacts in a hostile manner, informing him that because of him, she'd lost her job as interpreter back in Italy. Played by the relative newcomer Ling Tai, Liu Hua soon becomes a Virgil to Vincenzo's Dante when she grudgingly figures that she could do worse than to act as guide and interpreter for the Italian on his trip (obviously for a consistent sum of cash). This young Chinese actress may not have the beauty of Ziyi Zhang, nor the movie star glamour of Gong Li, but her charming, expressive and pretty face oozes a combination of defiant strength, intelligence, dignity and wry humour that'll make her features difficult to forget once you've seen the movie. Furthermore, she and Castellitto have wonderful emotional chemistry as co-stars.<br /><br />Amelio weaves dramas that are serious, poetic, mythical, post-neo-realist and humorous all at once, while maintaining a heart-warming ability to explore the fleeting essence of humanity in everyday, commonplace circumstances. A documentary-like naturalness conceals what is actually a meticulously conceived tapestry of faces and places, a vista which also manages to incorporate a cinematography of breath-taking beauty. The photography here is functional yet gorgeous, as befits a movie on the displaced in an industrial and emotional wasteland.<br /><br />Amelio's observant eye is a grown-up, disillusioned one, yet also never a cynical or misanthropic one. The masterful camera angles also often gives a sense of Vincenzo's alienness in the eyes of the Chinese, bringing home a sense of objectivity and cultural impartiality that's very rare in movies about a "familiar" Westerner exploring an "unfamiliar" non-Western country. I cannot recommend this movie enough.