'Het geloof in de Grote Ander als een onzichtbare machtsstructuur die in het echte leven bestaat, is de meest beknopte definitie van paranoia.'<br />**************************************************************************************************************************************************************************************'Het geloof in de Grote Ander als een onzichtbare machtsstructuur die in het echte leven bestaat, is de meest beknopte definitie van paranoia.'<br />******************************************************************************'Het geloof in de Grote Ander als een onzichtbare machtsstructuur die in het echte leven bestaat, is de meest beknopte definitie van paranoia.'<br />****************************************************************************************************************************************************** De tv-series kwamen tot leven. Met titels als 'De waarheid is daar buiten' en 'Vertrouw niemand' stelde de serie een wereld voor van enorme samenzweringen en regeringsplannen, de gewone man overgeleverd aan de genade van allerlei belachelijk ingewikkelde plannen. De enige uitweg uit het doolhof? 'Vecht tegen de toekomst!' luidde de titel van het laatste seizoen van de serie. Het was blijkbaar onze plicht om door het labyrint van informatie te struinen en een ongrijpbare 'waarheid' te ontdekken die onze eigen vrijheid garandeerde.<br />Deze trend eindigde met de hausse van het internet, waar samenzweringsthrillers plaatsmaakten voor'samenzweringsdocumentaires'. De internetgeneratie slokte onafhankelijke documentaires als 'Loose Change' en 'Zeitgeist' op. Terwijl in de mainstream Michael Moore zijn publiek stimuleerde met onderwerpen als 'Fahrenheit 9/11'. Al deze documentaires geloofden in een 'geheime order', een kliek van rijke politici en zakenlieden die samenzweren om de rechten van de mens te verminderen en de wereld tot slaaf te maken. Ze worstelen om een monomythe te creëren, door verschillende samenzweringen en verborgen agenda's te koppelen aan een enkel, allesomvattend verhaal dat het doel, de richting en de toekomst van alles verklaart.<br />Deze behoefte om'verhalen te stroomlijnen', om ze 'efficiënter' te maken, wordt weerspiegeld in de wetenschappelijke gemeenschap, die strijdt om een 'Grote Unificatietheorie' te creëren en uiteindelijk een 'Theorie van Alles', die alles van kwantummechanica tot speciale relativiteit vermengt tot één gigantische allesomvattende formule. Het moderne subject is iemand die een uitgesproken cynisme ten opzichte van officiële instellingen aan de dag legt, maar tegelijkertijd gelooft in het bestaan van samenzweringen (een onzichtbare ander die aan de touwtjes trekt). Deze ogenschijnlijk tegenstrijdige combinatie van cynisme en geloof is strikt gerelateerd aan de ondergang van de grote Ander. Zijn verdwijning dwingt ons een Ander van de Ander te construeren (samenzwering) om te ontsnappen aan de ondraaglijke vrijheid die het verlies ervan veroorzaakt. Omgekeerd is het niet nodig de Grote Ander serieus te nemen als we geloven in een Ander van de Ander. Daarom mogen we cynisme en geloof in gelijke mate tonen. Dus probeert de mens controle te krijgen over een grillig universum, een soort vaderlijke oppas te creëren (God, een wiskundige formule, een samenzweringstheorie, een verklaring voor geweld/samenzweringen/moord/oorlog etc.) die betekenis en symbolische orde verschaft. De Grote Ander biedt de gelovige geruststelling. Het is een 'lifestyle-keuze', verwant aan religie, waarin zijn plaats in de wereld afhankelijk is van pure irrationaliteit.<br />Het probleem met de meeste'samenzweringsthrillers', vanaf de onschuldige dagen van Hitchcocks 'Topaz' tot aan moderne kost als 'The Da Vinci Code', is tweeledig. Ten eerste is het niet onjuist te suggereren dat er iets'mis' is onder de 'elite' of 'de beste mensen'. Maar ze hebben het mis als het gaat om het individualiseren en personaliseren van processen die sociaal, collectief en systematisch zijn, een benadering die impliceert dat het gewoon een kwestie is van persoonlijke moraal in plaats van sociale structuren. Ten tweede, en dat is het belangrijkste, negeren deze'samenzweringen' het feit dat de Grote Ander gewoon niet bestaat. Er is geen symbolische orde die aan de touwtjes trekt.<br />Sommige moderne'samenzweringsthrillers' ('Eyes Wide Shut', 'Existenz' et cetera) erkennen dit, met hun onontwarbare web van leugens, toevalligheden, waarheden en halve waarheden, waar nooit iets uit op te maken valt, waar nooit iets zinnigs uit op te maken valt, het echte en het hyperreële, de waarheid en het verlangen, allemaal wazig, zonder enige identificeerbare grond nul, maar dat zijn voornamelijk films van intellectuele regisseurs.<br />Vergeleken met deze moderne'samenzweringsthrillers' ('Eyes Wide Shut', 'Existenz' et cetera) erkennen sommige'samenzweringsthrillers' ('Eyes Wide Shut', 'Existenz' et cetera) dit, met hun onontwarbare web van leugens, ongelukken, waarheden en halve waarheden, waar nooit iets uit op te maken valt, waar nooit iets zinnigs uit op te maken valt, het echte en het hyperreële, de waarheid en het verlangen, allemaal wazig, zonder enige herkenbare grond nul, maar dat zijn voornamelijk films van intellectuele regisseurs. 'The Falcon and the Snowman' en 'The Falcon and the Snowman' zijn absoluut archaïsch. 'Marathon Man' gaat over een student (Dustin Hoffman) die betrokken raakt bij de zaken van zijn grote broer (Roy Scheider), die helaas te maken hebben met spionnen, wapens, dubbelagenten, diamanten en kwaadaardige nazitandartsen. Scheider is beminnelijk, Hoffman is uitmuntend en Schlesinger geeft ons een paar fraaie beelden (de onthulling van de Eiffeltoren is adembenemend), maar het interessantste aan de film is de manier waarop de verschillende plotlijnen elkaar pas na een uur kruisen. En zelfs dan duurt het nog een halfuur voordat alles op zijn plaats begint te vallen. Helaas eindigt de film met een clichématige krachtmeting tussen de slechterik en de goeden, waarbij alles keurig wordt opgelost en verklaard. 'The Falcon and the Snowman' is iets ambitieuzer. Sean Penn en Timothy Hutton spelen twee vrienden die overheidsgeheimen aan de Sovjet-Unie verkopen. Hutton werkt bij een aannemer voor civiele defensie en smokkelt informatie uit zijn kantoor naar de handen van Penn, een kleine drugsdealer die er geen moeite mee heeft om informatie aan de KGB te verkopen. Penn doet dit uitsluitend voor het geld, terwijl Hutton gedesillusioneerd raakt door de Amerikaanse regering (in het bijzonder door de poging van die regering om de leider van Australië af te zetten) en de geheimen dus uitsluitend verkoopt omdat hij het vreselijk vindt dat zijn land misdaden en spionagespelletjes speelt. Met andere woorden, de film gaat over een samenzwering die als reactie op samenzweringen wordt opgezet.<br />'Marathon Man' ron 7. 9/10 <0xE2><0x80><0x93> 12.00 uur.<br />'The Falcon and the Snowman' <0xE2><0x80><0x93> 8/10 <0xE2><0x80><0x93> 10.00 uur.<br />'Marathon Man' is een effectieve thriller, met een aantal fraaie scènes. 'The Falcon and the Snowman' is zelfs nog beter. Penn speelt een gedenkwaardige rol.
"The belief in the Big Other as an invisible power structure which exists in the Real is the most succinct definition of paranoia."  Slavoj Zizek <br /><br />This is a review of "Marathon Man" and "The Falcon and the Snowman", two films by director John Schlesinger.<br /><br />Though Hitchcock and Lang brought the "conspiracy thriller" to Hollywood, the genre only blossomed in the late 60s and 70s, with films like "The Parallax View", "Z", "Marathon Man", "Capricorn One", "The Manchurian Candidate", "Three Days of the Condor" and "All The President's Men". This was the age of Vietnam and Watergate, the public deeply suspicious of all political leaders.<br /><br />The genre remained quiet in the 80s and early 90s, until the "X Files" TV series sprung to life. With taglines such as "The Truth Is Out There" and "Trust No One", the series posited a world of vast conspiracies and government plots, the common man at the mercy of all manners of ridiculously elaborate schemes. The only way out of the maze? "Fight the future!" as the tagline of the series' final season proclaimed. It was apparently our duty to trawl through the labyrinth of information, discovering some elusive "truth" that ensured our own freedom.<br /><br />This trend ended with the boom of the internet, conspiracy thrillers now giving way to "conspiracy documentaries". The internet generation lapped up such independent documentaries as "Loose Change" and "Zeitgeist", whilst in the mainstream Michael Moore titillated his audience with stuff like "Fahrenheit 9/11". All these documentaries believed in a "secret order", a cabal of wealthy politicians and businessmen who conspire to reduce human rights and enslave the world. They struggle to create a mono-myth, linking various conspiracies and hidden agendas into a single, all encompassing narrative that explains the purpose and point and future of everything.<br /><br />This need to "streamline narratives", to make them more "efficient", is reflected in the scientific community, who battle to create a "Grand Unification Theory" and ultimately a "Theory of Everything", merging everything from Quantum Mechanics to Special Relativity into one giant all encompassing formula.<br /><br />So ultimately, the "conspiracy thriller" is rooted in man's desire to have control. The modern subject is one who displays outright cynicism towards official institutions, yet at the same time believes in the existence of conspiracies (an unseen Other pulling the strings). This apparently contradictory coupling of cynicism and belief is strictly related to the demise of the big Other. Its disappearance causes us to construct an Other of the Other (conspiracy) in order to escape the unbearable freedom its loss causes. Conversely, there is no need to take the Big Other seriously if we believe in an Other of the Other. We're therefore allowed to display cynicism and belief in equal measures. <br /><br />Man thus seeks to assert control over a wayward universe, to create a kind of paternal babysitter (be it God, a mathematical formula, a conspiracy theory, an explanation for violence/conspiracies/murder/war etc) who provides meaning and symbolic order. The Big Other provides reassurances to the believer. It's a "lifestyle choice", akin to religion, in which his place in the world is dependent on sheer irrationality. <br /><br />The problem with most "conspiracy thrillers", from the innocent days of Hitchcock's "Topaz" all the way up to modern fare like "The Da Vinci Code", are two fold. Firstly, they are not incorrect in suggesting that something is "wrong" amongst the "elite" or "best people", but they are incorrect in individualizing and personalizing processes that are social, collective and systemic, an approach which implies that it is just a question of personal morality rather than social structures. Secondly, and most importantly, these "conspiracies" ignore the fact that the Big Other simply doesn't exist. There is no symbolic order pulling the strings.<br /><br />Some modern "conspiracy thrillers" ("Eyes Wide Shut", "Existenz" etc) acknowledge this, with their untangleable webs of lies, accidents, truths and half truths, nothing ever adding up, nothing ever making sense, the real and the hyperreal, the truth and the desire, all blurred, without any identifiable ground zero, but these are mostly films by intellectual directors.<br /><br />Compared to these modern "conspiracy thrillers", "Marathon Man" and "The Falcon and the Snowman" are positively archaic. "Marathon Man" is a about a grad student (Dustin Hoffman) who gets embroiled in his big brother's business (Roy Scheider), which unfortunately has to do with spies, guns, double agents, diamonds and evil Nazi dentists. Scheider is suave, Hoffman is excellent and Schlesinger hits us with some neat visuals (the reveal of the Eiffel tower is stunning), but what's most interesting about the film is the way that its various plot lines don't intersect until the 1 hour mark. Even then, it takes a further half hour for things to start making sense. Unfortunately, the film ends with a clichéd showdown between the villain and the good guy, everything neatly resolved and explained.<br /><br />"The Falcon and the Snowman" is a bit more ambitious. Sean Penn and Timothy Hutton play two friends who sell government secrets to the Soviet Union. Hutton works at a civil defence contractor and smuggles information out of his office and into the hands of Penn, a small time drug dealer who has no qualms selling to the KGB. Penn does this strictly for the money, whilst Hutton is disillusioned with the American government (particularly its attempt to depose the leader of Australia) and so sells the secrets strictly because he hates how his country conducts crimes and games of espionage. In other words, the film is about a conspiracy undertaken as a response to conspiracies.<br /><br />"Marathon Man"  7.9/10 <br /><br />"The Falcon and the Snowman"  8/10 <br /><br />Aside from an oddly slapstick car crash and its clichéd ending, "Marathon Man" is an effective thriller, with several neat scenes. "The Falcon and the Snowman" is even better, Penn turning in a memorable performance.