Als het waar is dat sadomasochisme een tweezijdige munt is die het geheel bevat in de verschillende uitdrukkingen van zijn tegenhangers, dan heeft het filmportret van Erika Kohut zijn werkelijkheid. Professor Kohut behandelt haar pianoleerlingen met een soort fascistisch sadisme terwijl ze naar hetzelfde verlangt voor zichzelf. Haar uiterlijke uitdrukking geeft haar verlangen weer. Daarom kan ze pijn doen zonder schuldgevoelens of wroeging.<br />Naast haar staat de getalenteerde, charmante, knappe jonge Walter Klemmer (Benoit Magimel) die zich tot haar aangetrokken voelt vanwege haar passie en intensiteit. Hij wil haar leerling worden om dicht bij haar te zijn. Ze wijst hem meteen af, maar vanwege zijn talent stemt de Weense academie hem toe. Hij wordt verliefd op haar. Weer duwt ze hem van zich af, maar hij accepteert haar weigering niet en begint daardoor zelf in verdorvenheid en zelfrespect te vervallen.<br />De vraag die de kijker op dit punt zou kunnen stellen, is: wie heeft de touwtjes in handen? De sadist of de masochist? Wie is de sadist en wie de masochist? Het is moeilijk te zeggen. Is het de persoon die zojuist zowel psychisch als fysiek zwaar is mishandeld, die in feite gewond op de vloer ligt in een groteske triomf en vervulling, of is het de persoon die verzadigd de deur uit rent en het bevel geeft dat niemand mag weten wat er is gebeurd. Maar Erika is niet zomaar een sadomasochistische freak. Ze is een seks-extreme freak. Ze wil de extremen van de menselijke seksualiteit ervaren en tegelijkertijd de schijn van fatsoen ophouden. Eigenlijk is dat niet eens waar. Ze zegt dat het haar niet kan schelen wat anderen denken. Het kan haar niet schelen als ze binnenlopen en haar bloedend op de vloer aantreffen omdat ze verliefd is. Liefde, noemt ze het. Want seks en liefde zijn een en hetzelfde.<br />Op een gegeven moment zegt Walter tegen haar dat liefde niet alles is. Hoe ironisch dat voor haar is. Wat een nodeloze opmerking. De film is prachtig in elkaar gezet en wordt meesterlijk geregisseerd door Michael Haneke, die het verhaal vervlecht met vakkundig camerawerk en zorgvuldig in elkaar gezette decors waarin de essentie van de handeling niet alleen duidelijk is, maar ook wordt geïllustreerd (zoals in de badkamer, waar Walter zich hoog boven de rand van de wc opdringt om Erika te zoeken). Hij heeft de spelers zo gepositioneerd dat ze altijd op de juiste plek zijn, met goed getimede shots van de ene naar de andere kant. Dat is vooral belangrijk in de scène waarin Erika, als een met bloed doordrenkt lijk, gevangen in fel wit en zwart licht, stram als een standbeeld onder haar minnaar ligt. Hier zien we meestal alleen haar gezicht en de strakke contouren van haar hals met de kloppende slagader. Meer hoeven we niet te zien.<br />De rol van Erika Kohut is perfect voor Isabelle Huppert, die niet bang is voor extremen; ze blinkt er zelfs in uit. Ik heb haar in een aantal films gezien en wat ze beter dan wie ook doet, is het lichaam en de ziel van het personage worden. Net als de vrouw die ze in deze film speelt, is ze niet bang voor wat anderen van haar denken en geeft ze weinig om haar uiterlijk in decoratieve zin. Wat voor haar telt, zijn de prestatie en de uitdaging. Geen enkele rol is te veeleisend. Geen enkel personage te verdorven. Het is alsof Huppert de hele mensheid wil ervaren, en wil dat wij naar haar kijken zoals zij dat doet. Ze is altijd fascinerend en bijna vlekkeloos. Ze is niet alleen maar een van de grote sterren van de Franse film; ze is een van de grote actrices van onze tijd die een verbazingwekkend gevarieerd werk heeft afgeleverd.<br />Ik vind het bijzonder leerzaam en het geeft ons een prachtig en opvallend contrast om haar optreden hier te vergelijken met haar optreden in The Lacemaker (La Dentellière) uit 1977, toen ze 22 was. Daar was ze appelzoet met haar rode haar en sproeten en haar knappe gezicht en haar schattige kleine figuurtje dat Pomme speelde, een Parijse leerling-kapster. Haar personage was verlegen met seks en bescheiden <0xE2><0x80><0x93> gewoon een Frans meisje dat ooit schoonheidsspecialiste hoopte te worden. Hier is ze een zelfvernietigende heks, verbitterd omdat ze zichzelf zo slecht kent, schaamteloos en volkomen verdorven.<br />Huppert heeft het geluk dat ze in Frankrijk een actrice is, waar rollen als deze voor vrouwen van boven de leeftijd van een sterretje zijn weggelegd. (Hollywood zou nooit zo'n film kunnen maken.) In de Amerikaanse filmindustrie kan maar een handjevol van de allerbeste en hardste werkende actrices hopen na hun dertigste nog carrière te maken. Huppert verhoogt haar bekendheid vanwege haar talent en ervaring, maar ook omdat ze bereid is een onsympathieke rol te spelen, zowel hier als in La Cérémonie (1995) waarin ze een verachtelijke, wraakzuchtige moordenares speelt.<br />Zie dit voor Isabelle Huppert. Je zult haar of het personage dat ze tot leven brengt niet vergeten.
If it is true that sadomasochism is a two-sided coin which contains the whole in the diverse expression of its opposites, then the cinematic portrait of Erika Kohut has its reality. Professor Kohut treats her piano students with a kind of fascist sadism while longing for the same for herself. Her outward expression projects her desire. That is why she can hurt without guilt or remorse.<br /><br />Along comes talented, charming, handsome young Walter Klemmer (Benoit Magimel) who is attracted to her because of her passion and her intensity. He wants to become her student so as to be close to her. She rejects him out of hand, but because of his talent the Vienna conservatory votes him in. He falls in love with her. Again she pushes him away, but he will not take no for an answer, and thereby begins his own descent into depravity and loss of self-respect.<br /><br />The question the viewer might ask at this point is, who is in control? The sadist or the masochist? Indeed who is the sadist and who the masochist? It is hard to tell. Is it the person who has just been greatly abused both psychologically and physically, who is actually lying wounded on the floor in grotesque triumphant and fulfillment, or is it the person who is rushing out the door, sated, giving the order that no one is to know what happened.<br /><br />But Erika is not just a sadomasochistic freak. She is a sex extreme freak. She wants to experience the extremes of human sexuality while maintaining the facade of respectability. Actually that isn't even true. She says she doesn't care what others think. She doesn't care if they walk in and find her bleeding on the floor because she is in love. Love, she calls it. For her sex and love are one and the same.<br /><br />At one point Walter tells her that love isn't everything. How ironic such a superfluity is to her. How gratuitous the comment.<br /><br />The movie is beautifully cut and masterfully directed by Michael Haneke who spins the tale with expert camera work and carefully constructed sets in which the essence of the action is not just clear but exemplified (as in the bathroom when Walter propels himself high above the top of the stall to find Erika within). He also employs a fine positioning of the players so that they are always where they should be with well timed cuts from one angle to another. This is particularly important in the scene in which Erika, like a blood-drained corpse caught in stark white and black light, lies under her lover, rigid as stone. Here for the most part we only see her face and the stark outline of her neck with its pulsating artery. We don't need to see any more.<br /><br />The part of Erika Kohut is perfect for Isabelle Huppert who is not afraid of extremes; indeed she excels in them. I have seen her in a number of movies and what she does better than almost anyone is become the character body and soul. Like the woman she plays in this movie she is unafraid of what others may think and cares little about her appearance in a decorative sense. What matters to her is the performance and the challenge. No part is too demanding. No character too depraved. It's as if Huppert wants to experience all of humanity, and wants us to watch her as she does. She is always fascinating and nearly flawless. She is not merely a leading light of the French cinema; she is one of the great actresses of our time who has put together an amazingly diverse body of work.<br /><br />I think it is highly instructive and affords us a wonderful and striking contrast to compare her performance here with her performance in The Lacemaker (La Dentellière) from 1977 when she was 22 years old. There she was apple sweet in her red hair and freckles and her pretty face and her cute little figure playing Pomme, a Parisian apprentice hairdresser. Her character was shy about sex and modest--just an ordinary French girl who hoped one day to be a beautician. Here she is a self-destructive witch, bitter with hateful knowledge of herself, shameless and entirely depraved.<br /><br />Huppert is fortunate in being an actress in France where there are parts like this for women past the age of starlets. (Hollywood could never make a movie like this.) In the American cinema, only a handful of the very best and hardest working actresses can hope to have a career after the age of about thirty. Huppert greatly increases her exposure because of her ability and range, but also because she is willing to play unsympathetic roles, here and also in La Cérémonie (1995) in which she plays a vile, spiteful murderess.<br /><br />Do see this for Isabelle Huppert. You won't forget her or the character she brings to life.