Ik kan me voorstellen wat er gebeurde toen die film werd gemaakt: een stel studiojongens zit daar gin-tonic te drinken, of misschien een joint, en een van hen komt op het idee dat het geweldig zou zijn als ze een film konden vinden die de generatiekloof zou overbruggen, die op dat moment ongeveer even groot was als die tussen Archie Bunker en Mick Jagger. Iets wat zowel de studentenrebellen als hun ouders even interessant zouden vinden <0xE2><0x80><0x93> om verschillende redenen misschien, maar toch, een kaartje is een kaartje. Wat interesseerde hippies? Azië, filosofie, pacifisme en wilde decors en kostuums. Wat interesseerde hun ouders? Musicals, oogverblindende decors en nostalgie. Goed dan, 'Lost Horizon'. Het was een bom. _Verloren Horizon_ van James Hilton is misschien minder dan een klassieker, maar geen slecht boek. In grote lijnen schetst hij een utopische samenleving in Sjangri-la, 'het dal van de blauwe maan', in de buurt van Tibet, bewoond door vredige, tevreden dorpelingen die een abdij van langlevende monniken dienen. Het paradijs wordt binnengebracht in een soort Gilligan's Island-achtig vliegtuigje vol buitenstaanders (een veteraan uit de Tweede Wereldoorlog, een missionaris, enz.) elk met hun eigen draai aan de situatie <0xE2><0x80><0x93> wat daar gebeurt heeft te maken met de reactie van elk van hen op de keuze om in het paradijs te leven, of te proberen terug te keren naar het tumult van de twintigste eeuw. Op zichzelf is het een zacht, door lampen beschenen pluisje, dat Hiltons eigen conservatieve Britse opvattingen weergeeft in 'oriëntaalse' kledij, even exotisch en vertrouwd als een gelukskoekje. Als gegijzelde, geëerde gasten van de monniken is het de schipbreukelingen verboden het dal te verlaten, maar ze worden nooit gedwongen om te werken of te bidden (niet dat de monniken dat zelf al te veel doen), worden vorstelijk behandeld en krijgen eenvoudige, maar luxueuze accommodaties <0xE2><0x80><0x93> wie wil er nu ontsnappen? In deze Midden-Amerikaanse Hemel-op-Aarde zijn de monniken zowel beschaafd als wijs, het klimaat is warm, het eten is overvloedig en smakelijk, de dorpelingen zijn pittoreske, onbeduidende figuren en er verandert nooit iets. De nonnen zijn kuis, maar ze worden aangemoedigd om er mooi uit te zien en zelfs een beetje te flirten (de reden daarvoor is een van de meest hilarische onnauwkeurige verklaringen van tantristische seks die ik ooit heb gelezen). Zelfs hun religie is niet bedreigend: als je ziet dat de beste van beide werelden samengaat met het christendom en het boeddhisme, valt er weinig aan te merken op wie dan ook, behalve op de trouwste fundamentalist of de rare snuiters die echt iets van Tibet wisten (wat in het begin van de jaren dertig maar een heel klein aantal was).<br />Als Capra-film die zich richtte op de wisselwerking tussen avontuur en karakter was het betoverend; en misschien had Steven Spielburg het kunnen laten slagen, als hij in de buurt was geweest. Als een Hollywoodproduct uit het begin van de jaren zeventig was het avontuur te snel voorbij en waren de personages te nietszeggend om veel indruk te maken. Zonder de vluchtige, suggestieve eigenschappen van de klassieke B&W's lijkt het klooster op een luxe schoonheidssalon in wit en lichtblauw, en hoewel de gewaden van een aantal monniken voor historische accuratesse werden getest, zag de rest van de gedetineerden eruit alsof ze op weg waren naar een ochtendmassage en een bubbelbad, met's middags een paar holes golf. Misschien had Stephan Sondheim wat pit in het verhaal kunnen aanbrengen en het echte conflict in de personages kunnen uitspelen. Brian Eno zou vijf jaar later de vredige sfeer hebben weten te vangen in een t; in plaats daarvan kregen Bert Bacherach en Hal David de opdracht om de songs te schrijven, die Muzak-achtige melodieën laten samengaan met een paar van de lompste New Age-teksten die ooit zijn geschreven. Heel natuurlijk vraagt elk nummer om een dansnummer, dat varieert van het louter verwaarloosbare tot het volslagen saaie, en dat geldt ook voor het script, dat niet één zin heeft die de moeite van het citeren waard is.<br />De banden met deze film waren talrijk <0xE2><0x80><0x93> er was van alles, van kookboeken tot posters, gepland om deze film te promoten, en de hype was zo groot dat ik zelfs de sountrack-elpee ging kopen. Het enige goede dat ik ervan kan zeggen, is dat het zo'n indruk op me heeft gemaakt dat ik deze recensie bijna dertig jaar later helemaal uit mijn hoofd heb geschreven <0xE2><0x80><0x93> de maand daarop las ik Aldous Huxley, kocht ik een exemplaar van de Bardo Thadol en leerde ik over de echte Tibetaanse cultuur.<br />Kreun.
I can imagine what happened for this film to come into being: a bunch of studio guys are sitting around, drinking gin-and-tonic, maybe a joint, and one of them comes up with the idea that it would be great if they could find a film that would bridge the generation gap, which at that time was about as far apart as Archie Bunker and Mick Jagger. Something that both college-age rebels and their parents would find equally interesting-- for different reasons, perhaps, but still, a ticket is a ticket. What interested hippies? Asia, philosophy, pacifism, and wild sets and costumes. What interested their parents? Musicals, eye candy, a feel-good script, and nostalgia. Very well, then, "Lost Horizon", the old classic, as a musical, in color. Can't miss, right? It was a bomb. Lost Horizon, by James Hilton, is perhaps less than a classic, but not a bad novel. In broad terms, he sketches out a utopian society in Shangri-la, "The Valley of the Blue Moon", near Tibet, inhabited by peacefully contented villagers who serve an abbey of <i>very</i> long-lived monks. Intruding into paradise is a Gilligan's Island-like planeful of outsiders (a veteran of WWI, a missionary, etc.) each with their own spin on the situation -- what plot there is concerns the reaction of each of them to being presented with a choice to live in paradise, or try to return to the tumult of the Twentieth Century. Taken on its own terms, it's gentle, pop-lit fluff, presenting Hilton's own conservative British views in "Oriental" dress, as exotic and as familiar as a fortune cookie. As captive honored guests of the monks, the castaways are forbidden to leave the valley, but never pressed into work or prayer (not that the monks do too much of that themselves), treated royally, and given simple, yet luxurious accomodations --who'd want to escape? In this Middle American Heaven-on-Earth, the monks are both cultured and wise, the climate is warm, the food is plentiful and tasty, the villagers are picturesque nonentities and nothing ever changes. The nuns are chaste, but encouraged to look pretty, and even flirt a bit ( the reason given is one of the most hilariously inaccurate explanations of Tantric Sex I've ever read). Even their religion is nonthreatening: revealed as a best-of-both worlds blend of Christianity and Buddhism, there's little to offend any but the staunchest fundamentalist or the oddballs out there who actually knew something about Tibet (which in the early Thirties was a very small number).<br /><br />As a Capra film focussing on the adventure/character interplay angles it was enchanting; and perhaps Steven Spielburg could have made it fly, if he'd been around. As an early-Seventies Hollywood product, the adventure was over too quickly, and the updated roster of characters too bland, to make much of an impression. Deprived of the sketchy, suggestive qualities of classic B&W, the monastery resembles a de luxe beauty spa in white and pale blue, and while at least some of the monks' robes tried for historical accuracy, most of the rest of the inmates looked as if on their way to a morning massage and fango bath, with a couple of holes of golf in the afternoon. Maybe Stephan Sondheim could have restored some grit to the story, playing up the very real conflict inside each character's reaction; just five years afterwards, Brian Eno would have captured the tranquil atmosphere to a T; instead, Bert Bacherach and Hal David were given the job of writing the songs, which marry Muzak-like melodies with some of the clunkiest New Agey lyrics ever penned. Quite naturally for the time, every song calls for a dance number, which range from the merely forgettable to the completely boring, and so is the script, which has not one line worth quoting.<br /><br />Tie-ins with this movie were legion -- there were everything from cookbooks to posters planned to promote this film, and such was the hype that I actually went out and bought the sountrack album. Just about the only thing good I can say about it is that it made enough of an impression on me to write this review completely from memory nearly thirty years after -- the next month I read Aldous Huxley, bought a copy of the Bardo Thadol, and hence learned about real Tibetan culture. Moan.<br /><br />