Om te beginnen moet ik bekennen dat ik deze roman van Balzac niet heb gelezen, dus misschien heb ik mijn grieven ten onrechte gericht tegen de regisseur en de redacteur. Maar mijn ervaring met Balzac in andere films is dat hij schrijft als een realist, niet als een obscurant. Dit is zeer zeker een film die de moeite waard is, maar aan het eind vraag je je toch af: was de kolonel een bedrieger, die door de advocaat werd gebruikt voor zijn eigen doeleinden (of voor wiens doel buiten hemzelf); of was de kolonel geen bedrieger, maar werd hij gebruikt zoals de advocaat had gezegd; of probeerde de advocaat de eerlijke kolonel werkelijk te dienen? De regisseur en/of de redacteur lijken deze vragen opzettelijk te hebben verdoezeld, wat ook zo is.' Het lijkt wel Balzac, de realist. Tegelijkertijd slaagt de film er uitstekend in om de personages, zo niet hun beweegredenen, goed in beeld te brengen, en de cast en de productie zijn uitmuntend. Die openingsscène op het slagveld zal je altijd bijblijven. Toch vraag je je af hoe het komt dat hedendaagse filmmakers maar al te vaak de voorkeur geven aan dubbelzinnigheid boven al het andere. Waren de problemen en beweegredenen van al die personages niet ingewikkeld genoeg voor Yves Angelo?
First, let me confess that I have not read this particular Balzac novel, so maybe I am directing my cavils unfairly at director and editor. Still my experience with Balzac in other stories is that he writes as a realist, not an obscurantist. This is most certainly a film worth one's while, but one is left sorely puzzled at the end. Was the Colonel a fraud, used by the lawyer for his own ends (or for whose beyond himself); or was the Colonel not a fraud, but used as aforesaid by the lawyer; or did the lawyer truly try to serve the honest Colonel? The director and/or the editor appear to me to have deliberately obscured these questions, which doesn't seem like Balzac, the realist. At the same time the film does an excellent job of delineating the characters, if not their motives, and the cast and production is superb. That opening battlefield scene is bound to haunt one's dreams. Still, one wonders at the all too common penchant among contemporary film makers to favor ambiguity above all else. Weren't the problems and motives of all these characters complicated enough for Yves Angelo?