Films lijken in twee categorieën te vallen: films die bestaande maatschappelijke waarden en overtuigingen versterken, en films die die waarden en overtuigingen tegenspreken. Deze film is een verschuiving van 180 graden van de idealistische retoriek in films als 'The Longest Day' en 'The Green Berets', die in vergelijking daarmee meer op Disney-fantasieën lijken. Het 'Apocalypse Now!'-project, de productie en de daaruit voortvloeiende film, is 'Heart of Darkness', dat is gemoderniseerd tot een psychologisch horrorverhaal van de laat-twintigste-eeuwse postmodernistische variëteit. De cast en de crew die eraan hebben gewerkt, kunnen zich waarschijnlijk wel inleven in de angstaanjagende plaatsen die de menselijke geest kan bereiken. Dit is het lot van Joseph Conrads oorspronkelijke personage Kurtz, die in 1901 een literair wezen werd en later in Eliots 'The Hollow Men' wordt genoemd. (Mistah Kurtz, hij is dood) uit 1925. Hoewel noch een zuiver verslag van Conrads 'Heart of Darkness' (1901) noch een verslag uit de eerste hand van de ervaringen in Vietnam, kan 'Apocalypse Now!' bogen op een meesterwerk dat de omhulling van het cinematografische potentieel heeft aangescherpt. 'Apocalypse' gaat niet alleen over de 'gruwelen' van de oorlog op zich, zoals 'Platoon' en 'De Hertenjager', maar over de duistere gevoeligheid van de menselijke natuur zoals geopenbaard door de rauwe en vernederende confrontaties van gewelddadige conflicten op grote schaal. Apocalypse Now! is niet zozeer gezien als wel ervaren. <br />Het grootste deel van de film gaat over de reis van een getrainde, geheime huurmoordenaar, kapitein Benjamin Willard (Martin Sheen in een optreden voor een legergroep), aan boord van een Amerikaanse militaire boot die een naamloze rivier oversteekt naar het hart van Vietnam en Cambodja, een plek waar weinig westerlingen ooit zouden komen. Zijn missie is om kolonel Kurtz (Marlon Brando) te elimineren, een beroepsofficier van de Special Forces Division van het Amerikaanse leger die de lieveling van het Amerikaanse leger was totdat hij ongeoorloofd afwezig was en een verrader werd in de diepe, niet in kaart gebrachte jungles tussen Vietnam, Laos en Cambodja. Volgens het officiële rapport is de kolonel krankzinnig geworden, maar naarmate de gebeurtenissen zich voordoen, is hem iets anders overkomen wat veel angstaanjagender is dan gewoon krankzinnigheid. De opdracht van Sheen is om de kolonel te elimineren zonder dat het Amerikaanse publiek er iets van te weten komt.<br />De film is nogal episch. De tocht langs de rivier bestaat uit verschillende scènes waarin Sheen en zijn bemanning verschillende 'aspecten' van de oorlog op het grondniveau ontmoeten. Het Amerikaanse publiek van de jaren zeventig had waarschijnlijk nog nooit zo'n soort film gezien, misschien met uitzondering van 'The Deer Hunter', die het jaar daarvoor was uitgebracht. De eerste, en een van de opmerkelijkste, is een helikopterbataljon onder leiding van Col Kilgore (Robert Duvall in een met een Oscar bekroonde voorstelling) die een kruising is tussen generaal Robert E. Lee en Richard Wagner. als hij hulpeloze dorpen bombardeert. Zijn regel 'I love the smell of Napalm in the morning' is een van die vaak geciteerde zinnen uit de annalen van de cinema. Andere ontmoetingen omvatten een amfitheater waar dienstplichtige soldaten vermaakt worden door types als Hugh Heffner en Playboy-bunny's.<br />Ondanks alle catastrofes in de productie die het onmogelijk maakten deze film in de bioscopen te krijgen, is het opmerkelijke aspect van deze film het ijsberen. De oorspronkelijke vertoning (niet de latere Redux-versie) is van een hoog niveau, totdat de kijker emotioneel bereid is de climax van de confrontatie tussen Willard en Kurtz aan te kunnen. Het vreemde gesprek tussen Willard en Kurtz is alleen al de toegangsprijs waard. En sommige opnamen van zowel _Sheen_ als _Brando_ zijn op bepaalde plaatsen de grimmigste en angstaanjagendste beelden die ooit op film zijn vastgelegd. Zelfs films als die van Clive Barker, Wes Craven en David Cronenberg hebben in termen van gruwelijke beelden niets met Coppola te maken. Met name de Kurtz van Brando is zo angstaanjagend dat de meeste andere horrorfilms daarbij vergeleken tam lijken, wat komt door de erkenning dat de verschrikking niet van buitenaf komt, maar van binnenuit.<br />Zonder al te veel prijs te geven staat de oplossing van Coppola voor het hoogtepunt van de film bekend als een van de meest vernieuwende cinematografische onthullingen. Coppola was bang dat de onvermijdelijke slotscène in een melodrama zou ontaarden en dat de sfeer van de donkerder tinten van de film erdoor zou worden aangetast. Hij wist niet hoe hij dat voor elkaar moest krijgen, totdat zijn vrouw de regisseur aanmoedigde om getuige te zijn van het ceremoniële offer van een os, zoals dat werd uitgevoerd door de inboorlingen met wie Coppola in 'zijn' dorp als figurant meespeelde in de scènes met Kurtz. Na het kijken kreeg Coppola zijn einde te zien, en dat is een van de meest verontrustende en tegelijkertijd mooiste scènes in de geschiedenis van de Amerikaanse filmindustrie. Of je er nu van houdt of er een hekel aan hebt, geen enkele westerse kijker zal na het zien van deze scène nog dezelfde zijn.<br /><br />Deze film is niet voor iedereen geschikt, net zomin als Conrad's.' De oorspronkelijke roman van Coppola is niet het soort boek dat je in een vliegtuig leest. Het zijn niet alleen het geweld en de zinloosheid van geweld die voor de meeste Amerikaanse kijkers moeilijk te bevatten zijn. Het is de naakte ontsluiering van aspecten van het menselijk bestaan die zo ver verwijderd lijken van het Amerikaanse leven in de voorsteden, die deze film voor de gemiddelde bioscoopbezoeker moeilijk te hanteren maken, en zo hoort het ook. Coppola heeft geen familiefilm gemaakt. Maar als de kijker het grotere doel ervan kan begrijpen, valt er veel te halen uit Apocalypse Now!. Als je op zoek bent naar een filmervaring om eerdere opvattingen over Amerikaanse gevoeligheid en heldhaftigheid te bevestigen, kun je beter bij John Wayne blijven. 'Apocalypse Now' zal je meenemen naar een wereld waarvan je dacht dat je die nooit eerder had bezocht, en het verontrustende ervan is dat je die misschien herkent.
Movies seem to fall into two categories: films that reinforce existing societal values and beliefs, and those that challenge them. This film is a 180-degree shift from the idealistic rhetoric portrayed in offerings like "The Longest Day" and "The Green Berets" which seem more like Disney fantasies by comparison. The "Apocalypse Now!" project, the production and resulting film, is "Heart of Darkness" updated into a psychological horror story of the late 20th century post-modernist variety. The cast and crew who worked on it probably could relate to the terrifying places the human mind can achieve. This is the plight of Joseph Conrad's original character Kurtz who came into literary being in 1901 and subsequently referenced in TS Eliot's "The Hollow Men" (Mistah Kurtz, he dead) of 1925. Although neither a straight telling of Conrad's "Heart of Darkness" (1901) nor a first-hand account of the Vietnam experience, "Apocalypse Now!" stands as a masterpiece which pushed on the envelope of cinematic potential. "Apocalypse" is not just about the "horrors" of war per se, like "Platoon" and "The Deer Hunter", but the darker sensibilities of human nature as revealed through the raw and demeaning confrontations of violent conflict on a mass scale. Apocalypse Now! is not so much seen as experienced.<br /><br />The bulk of the movie is the journey of a trained secret assassin, Captain Benjamin Willard (Martin Sheen in a tour-de-force performance), aboard a US military boat traversing an unnamed river into the heart of Vietnam and Cambodia where few westerners would ever tread. His mission is to terminate Colonel Kurtz (Marlon Brando), a career army Special Forces Division officer who was the darling of the US Military until he went AWOL and renegade in the deep uncharted jungles between Vietnam, Laos and Cambodia. The official classified report is that the colonel has gone insane but as events play out, something else has happened to him that is far more terrifying than simply insanity. Sheen's mission is to terminate the colonel with the American public none the wiser.<br /><br />The movie is rather episodic. The journey along the river is made up of several vignettes as Sheen and his crew meet different self-contained "aspects" of the war at the ground level. American audiences of the 1970's had probably never seen this kind of film-making before, with the possible exception of "The Deer Hunter" which was released in the previous year. The first, and one of the most notable, is an helicopter battalion led by Col Kilgore (Robert Duvall in an Oscar-nominated performance) who is a cross between General Robert E Lee and Richard Wagner. He loves to play "Ride of the Valkyries" from Wagner's "The Ring" when he bombards helpless villages. His line "I love the smell of Napalm in the morning" is one of those oft-quoted lines from the annals of cinema. Other encounters include an amphitheater where enlisted privates will be entertained by the likes of Hugh Heffner and Playboy bunnies.<br /><br />Despite all the production catastrophes that impeded getting this footage into the can, the remarkable aspect of this film is its pacing. The original release (not the later Redux version) does a fine of job of building until the viewer is emotionally prepared to deal with the climactic confrontation between Willard and Kurtz. The strange discourse between Willard and Kurtz is worth the price of admission alone. And some of the shots of both Sheen and Brando in certain places are some of the starkest and terrifying images ever produced on film. Not even the likes of Clive Barker, Wes Craven or David Cronenberg have anything on Coppola in terms of horrific imagery. Brando's Kurtz in one scene in particular is so utterly terrifying it makes most other horror movies seem tame by comparison, which comes from the recognition that the horror is not from without but from within.<br /><br />Without giving too much away, Coppola's solution to the climactic moment stands as one of the most innovative of cinematic revelations. According to the documentary "Hearts of Darkness", Coppola feared that the inevitable final scene would lapse into melodrama, and the atmosphere of the movie's darker hues would be compromised. He wasn't sure how he could make it work until his wife encouraged the director to witness the ceremonial sacrifice of an ox as practiced by the native people with whom Coppola was using as extras in the scenes with Kurtz at "his" village. After the viewing, Coppola had his ending, and it is one of the most simultaneously disturbing and beautiful sequences in the history of American film-making. Love it or hate it, no western viewer will be the same after seeing this scene.<br /><br />This film is not for all tastes just as Conrad's original novel is not the kind of book that will be read on airplanes. It's not just the violence and the pointlessness of violence that are difficult for most American viewers to absorb. It's the naked unveiling of aspects of the human condition that seem so removed from suburban American life that make this film difficult for the average movie-goer to handle, which is as it should be. Coppola did not make a family picture. However, if the viewer can understand its larger point, there is a lot to be gotten out of Apocalypse Now!. If you're looking for a film experience to reaffirm pre-existing attitudes about American sensibility and heroism, better stick with John Wayne. But if you're willing to be taken into places you've never been, even beyond "the evils of war" rhetoric, "Apocalypse Now" will take you into a world you thought you'd never visited before, and the disturbing part of it is that you may recognize it.