De opvattingen van het westerse feminisme over de verschillende subculturen van India zijn tot nu toe grotendeels ongewijzigd gebleven, de twee entiteiten behoren tot vreemde rijken en dreigen (uit naam van de traditie) nooit samen te vallen. Kunst imiteert het leven (althans, dat wordt beweerd) en de populaire Hindi-films vormen daarop geen uitzondering. Ze weerspiegelen een onderliggende vrouwenhaat die helaas de basis vormt van een groot deel van de collectieve Indiase cultuur. Maar waarom? Wat is het toch met het vrouwelijke geslacht dat het zo haatdragend heeft gemaakt voor de cultuur dat vrouwen voortdurend worden blootgesteld aan de meest onvoorstelbare verschrikkingen, zoals verkrachting, moord, kindermoord, gedwongen analfabetisme, ontrouw en de onderwerping van de geest die bekendstaat als 'bruidsschat'? '... stelt dezelfde klaaglijke vraag en verbindt de gruweldaden die tegen vrouwen worden begaan door middel van drie afzonderlijke hoofdstukken/episodes die de reis van de schaamte door de hoofdpersoon, Vaidehi (Manisha Koirala), omvatten.'<br />De visie van Santoshi is niet in overeenstemming met het niveau dat het verhaal vereist. Hij slaagt er niet in de saga van droefheid goed uit te beelden en confronteert de kwestie van vrouwenhaat van de zijkant in plaats van van voren af aan. Santoshi heeft onlangs gezegd dat hij de film niet voor een internationaal filmfestival heeft gemaakt, maar voor de massa van zijn land. Helaas komt de smakeloosheid naar voren, en de film duikt te vaak in het genre van actie-bloeddorstigheid waarin Santoshi zich heeft gespecialiseerd. De film heeft te lijden onder zijn schokkerige, episodische tempo en het einde is te gekunsteld.<br />De vrouwelijke hoofdrol krijgt veel vriendelijkere en afgerondere karakteriseringen dan hun mannelijke tegenhangers. De hoofdpersoon wordt gevoelig gespeeld door de lichtgevend mooie Manisha Koirala, die in Lajja bewijst dat ze een van de meer bekwame hoofdrolspeelsters van deze tijd is, en die een gepaste rol krijgt toebedeeld en ingestudeerd, en die tevoorschijn komt met een waarlijk prijzenswaardig optreden. Je vraagt je af hoe briljant ze had kunnen zijn als de film was gemaakt door een regisseur met de gepaste creatieve intentie en waardering voor de onderhavige kwestie. Mahima Choudhary levert een prijzenswaardige prestatie en blijft laten zien dat ze een onaangeboord talent is. De rol van Janki, gespeeld door Madhuri Dixit, wordt gespeeld met een nooit eerder geziene hartstocht en gelukzaligheid voor wat werkelijk de naam 'acteren' verdient. De rol van een slimme straatartieste die troost vindt in alcohol en de belofte van een ongeboren kind is het grootste risico in haar kanon van lied-n-dansrollen, die de afgelopen tien jaar haar status als ster hebben gehandhaafd. Wat overblijft is de laatste en meest verontrustende voorstelling in deze zogenaamde feministische saga, die van de onophoudelijk getalenteerde Rekha. Lajja is de film van Manisha Koirala, daar kan geen twijfel over bestaan, maar het is Rekha die de gebeurtenissen domineert in een voorstelling die in je botten prikt en echo's van angst door de vestibules van je hart stuurt. Rekha oogt oogverblindend als Ramdulari, en laat ijdelheid en zelfgenoegzaamheid varen om een voorstelling te geven die zo doordrenkt is van authenticiteit en vernuft dat emotionele naaktheid de mantra wordt van dit deel van de film. Vergelijkingen zijn inderdaad verfoeilijk, vooral als ze worden gemaakt tegenover een van's werelds grootste hoofdrolspeelsters, maar in de gracieuze aanwezigheid van deze heersende filmlegende vervagen de anderen in haar schaduw.<br />'Lajja' heeft niets van de verfijning van proto-feministische drama's als 'Zubeidaa', 'Pinjar' of zelfs de Hell-Koningin-viering 'Laadla': het vervult zijn feministische doeleinden in twee korte momenten: de luide tirade waarin Mahima haar schoonouders berispt voor hun misbruik van haar vader, die geen andere misdaad heeft begaan dan het baren van een meisje. Ze barst in tranen uit en laat de huwelijksstoet in wanorde achter. Als ze ziet dat haar vader er kapot van is, begint ze te huilen en geeft zichzelf de schuld van de chaotische verwoesting voor haar. Ze jammert: 'Waarom heb ik iets gezegd? Ik heb alles verpest! Het is allemaal mijn schuld!' Haar grootmoeder, die in stilte getuige is van de beledigingen die ze te verduren heeft gehad, troost haar door te zeggen: 'Waarom huil je? Er is geen reden waarom je zou huilen. Je hebt nergens schuld aan. De schuld ligt bij mij. De schuld ligt bij elke vrouw die je voor is gegaan, want als we in onze tijd de moed hadden gehad om te zeggen wat je vandaag hebt gezegd, dan had je vandaag niets hoeven zeggen.' In deze scène wordt het belang van de Feministische Erfgave duidelijk in woorden uitgedrukt.<br /><br />Het andere, meer subtiele moment komt in het begin van de film, wanneer Vaidehi (Manisha) van haar gewelddadige echtgenoot naar het toevluchtsoord van haar ouders in India is gevlucht. Voor kijkers van westerse samenlevingen lijkt het misschien volkomen logisch (en zelfs natuurlijk) dat een mishandelde vrouw de beschermende voogdij over haar ouders zoekt; dit is echter in veel oosterse culturen, waaronder India, een maatschappelijk taboe. Als een vrouw eenmaal getrouwd is, neemt ze aan dat ze de identiteit van haar man en zijn persoonlijke bezittingen heeft aangenomen (familie, zaken, kinderen enzovoort). Dat zij deze verantwoordelijkheden de rug toekeert, is een ernstige sociale zonde, die voor de westerse vrouw werkelijk geen equivalent heeft. Zij wordt daarna beschouwd als bezoedeld en als 'beschadigd goed', waarvan de waarde volledig teniet is gedaan door haar eigen daden en haar weigering zich te onderwerpen aan de rol die haar is toebedeeld. Ze is niet zozeer een individu als wel een symbool van familie-eer. Haar vader berispt haar voor haar daden, bezorgd dat zijn familie-eer onherstelbaar zal worden bezoedeld door de dochter die hij al aan een andere man heeft overgedragen. Zijn eerste zorg is het aanstaande huwelijk van Vaidehi's dochter. Hij vertelt haar zonder enige twijfel dat ze moet terugkeren naar de man aan wie ze wettig toebehoort, hoe gewelddadig en sadistisch hij ook mag zijn. Hij gebruikt het oude adagium dat 'de eer van elk huis in de handen van zijn dochter ligt' tegen haar. Rustig en bedachtzaam antwoordt ze: 'Ja, de eer van elk huis ligt in de handen van zijn dochter. Maar er is geen eer voor de dochter zelf.'
The bearings of western-style Feminism on the various subcultures of India have hitherto remained largely non-existent, the two entities belonging to alien realms and threatening (in the name of tradition) never to coincide. Art imitates life (or so the claim goes) and popular Hindi cinema is no exception, reflecting an underlying misogyny which, regrettably, forms the foundation of much of the collective Indian culture. But why? What is it about the female gender that has rendered it so hateful to the culture that women are routinely subject to the most unimaginable horrors, including rape, murder, infanticide, imposed illiteracy, infidelity, and the subjugation of spirit that goes under the name of 'dowry'? Rajkumar Santoshi's latest offering, "Lajja", asks the same plaintive question, linking the atrocities committed against women through three separate chapters/episodes which comprise the journey of shame endured by its protagonist, Vaidehi (Manisha Koirala).<br /><br />Direction on Santoshi's part is not up to par with the level the story demands. He fails to achieve the necessary sensitivity in depicting the saga of sadness and confronts the issue of misogyny from the side, instead of head-on. Santoshi has recently said that he did not make the film for an international film festival, but rather for the masses of his country. Regrettably, the tackiness shows, and the film too often delves into the action-blood-gore genre that Santoshi specializes in. The film suffers from its jerky, episodic pace and its ending is rather too contrived.<br /><br />The female cast is given much kinder and more rounded characterizations than their male counterparts. The protagonist is played sensitively by the luminescently beautiful Manisha Koirala who proves in Lajja that she is one of our time's more competent leading ladies, and given a proper role and set up, emerges with a truly commendable performance. One wonders how brilliantly she may have shone had the film been made by a director with the appropriate creative intention and appreciation of the issue at hand. Mahima Choudhary puts in a laudable performance and continues to show that she is an untapped talent. Cast as Janki, Madhuri Dixit performs with a never-before-seen fervor and felicity for what truly deserves the name of 'acting.' The role of a street smart performer who finds solace in alcohol and the promise of an unborn child stands as the greatest risk in her cannon of song-n-dance roles which have maintained her marquee status over the past decade. Which leaves the final and most disturbing performance in this would-be feminist saga, that of the ceaselessly talented Rekha. Lajja is Manisha Koirala's film, there can be no doubt about that, but it is Rekha who dominates the proceedings in a performance that digs into your bones and sends echoes of terror through the vestibules of your heart. Rekha dazzles as Ramdulari, foregoing vanity and complacency to deliver a performance that is so replete with authenticity and ingenuity that emotional nudity becomes the mantra of this portion of the film. Comparisons are indeed odious, especially when rendered opposite one of the world's great leading ladies, but in the gracious presence of this reigning screen legend the others fade in her shadow.<br /><br />"Lajja" has none of the sophistication of proto-feminist dramas like "Zubeidaa", "Pinjar", or even the Hell-Queen celebration "Laadla": it fulfills its feministic goals in two early moments:the loud tirade in which Mahima berates her in-laws for their abuse of her father who has committed no other crime than given birth to a girl. She erupts, leaving the wedding procession in shambles. Seeing her father devastated, she begins to weep, blaming herself for the chaotic destruction in front of her. She bemoans, "Why did I say anything? I have ruined everything! It is all my fault!" Her grandmother, witnessing silently the abuse she bore, comforts her by saying, "Why are you crying? There is no reason for you to be crying. You are not at fault for anything. The fault is mine. The fault is of every woman who came before you, because if we had had the courage to say in our day what you have said today, there would have been no need for you to say anything today." In this scene the importance of the Feminist Legacy is laid plainly in sight through words.<br /><br />The other, more subtle moment comes very early in the film when Vaidehi (Manisha) has fled from her abusive husband to the refuge of her parents' home in India. To viewers of western societies, it may seem perfectly reasonable (indeed, natural) that any abused woman would seek the protective guardianship of her parents; this, however, is a societal taboo in many eastern cultures, India among them. Once a woman has been married, the identity she assumes is that of her husband and his personal assets (family, business, children, etc.) For her to turn her back on these responsibilities is a grave social sin, one which truly has no equivalent for the western woman. She is thereafter regarded as tainted and as 'damaged goods', one whose value has been nullified entirely by her own actions and her refusal to submit to the role she has been given. She is not so much an individual as she is an emblem of familial honor. Her father rebukes her for her actions, concerned that his familial honor will be tarnished irreparably by the daughter he had already transferred to another man. His primary concern is that of the impending marriage of Vaidehi's younger sister, a prospect made far less likely with a divorced elder daughter in the same household. He tells her in no uncertain that she must return to the man to whom she lawfully belongs, however violent and sadistic he may be. He levies against her the age old adage that, "The honor of every home lies in the hands of its daughter." Quietly and pensively, she replies, "Yes, the honor of every home lies in the hands of its daughter. But there is no honor for the daughter herself."