Het is geen verrassing dat Larisa Shepitko getrouwd was met Elem Klimov, die later de regie zou doen van de meest aangrijpende oorlogsfilm die ooit is gemaakt: 'Come and See' (1985). 'The Ascent' (1977) is Shepikto's laatste voltooide film, voordat een voortijdige dood in dezelfde vorm wordt gegoten. De film, die zich afspeelt tijdens de Tweede Wereldoorlog, volgt een paar Russische partizanen die voedsel proberen te bemachtigen voor hun uitgehongerde leger, terwijl ze de Duitse bezetters proberen te ontlopen. De eerste veertig minuten zijn pijnlijk gespannen, terwijl de twee mannen zich door het ruige, met sneeuw bedekte landschap voortslepen. De wereld om hen heen is volledig ontdaan van leven, warmte en kleur (het landschap is zelfs zo eentonig en saai dat ik er letterlijk zo lang over heb gedaan om te beseffen dat de film in zwart-wit is opgenomen).<br />Na de gevangenneming van de partizanen door Duitse soldaten wordt de film een kille meditatie over loyaliteit en moraal. Terwijl Sotnikov (Boris Plotnikov) weigert zijn leger te verraden, zelfs onder extreme druk, probeert de minder vastberaden Ryback (Vladimir Gostyukhin) zichzelf te redden. Doet hij er verkeerd aan? Rybacks verraad is ontmoedigend, maar de film doet dat niet. De kijker wordt gedwongen na te denken over wat zijn eigen reactie zou kunnen zijn in zo'n situatie. Shepitko heeft medelijden met Ryback zoals de Bijbel medelijden heeft met Judas. Beide mannen hebben hun bondgenoten verraden aan de vijand en werden gedwongen toe te kijken hoe ze werden geëxecuteerd. Maar terwijl Judas zelfmoord pleegde door zich op te hangen (althans volgens het evangelie van Matthe<0xC3><0xBC>s), merkt Ryback dat zelfs die mogelijkheid voor hem niet meer openstaat. In een ondraaglijk gespannen climax raakt de riem om zijn nek los.<br />'De Verheffing' ontleent zijn emotionele kracht aan Shepitko's verbazingwekkende streven naar realisme. Ik twijfel er niet aan dat de twee hoofdrolspelers dagen achtereen op handen en knieën over de besneeuwde aarde klauteren, en hun ellende is inderdaad zo overtuigend dat ik zelfs verkouden werd terwijl ik naar de film zat te kijken (echt waar). Interessant is dat de film verschillende keren op deze werkelijkheid ingaat, wanneer Ryback zich voorstelt dat hij een poging doet om zich te bevrijden en dan door zijn Duitse overweldigers wordt neergeschoten. Deze methode, hoewel ongebruikelijk, past goed bij de Bijbelse allegorie. Ryback staat voor een beproeving van zijn waardigheid, en als hij voor een nieuw dilemma komt te staan, kiest hij consequent voor het zelfzuchtige alternatief, waarbij zijn eigen leven de enige criterium is. Ten slotte leeft hij nog, maar de nachtmerrie van oorlog en schuld houdt aan.
It comes as no surprise that Larisa Shepitko was married to Elem Klimov, who would later direct the most harrowing war film ever made, 'Come and See (1985).' 'The Ascent (1977)'  Shepikto's final completed film before a premature death  is built in very much the same mould. Set during WWII, the film follows a pair of Soviet partisans who try to secure food for their starving army while evading the occupying German forces. The first forty minutes are agonisingly tense, as the two men drag themselves though the harsh, snow-covered landscape, the world around them completely sapped of life, warmth and colour (indeed, so monotonously drab is the scenery that it literally took me this long to realise that the film was shot in black-and-white).<br /><br />Following the partisans' capture by German soldiers, the film becomes a cold meditation on loyalty and morality. Whereas Sotnikov (Boris Plotnikov) refuses to betray his army, even under extreme duress, the less resolute Ryback (Vladimir Gostyukhin) attempts to save himself. Is he wrong to do so? Ryback's betrayal is disheartening, but the film doesn't immediately condemn his actions are treacherous; instead, the viewer is forced to consider what their own response might be in such a situation. Shepitko pities Ryback as the Bible pities Judas. Both men betrayed their allies to the enemy, and were forced to watch them executed. However, whereas Judas committed suicide by hanging (at least according to Gospel of Matthew), Ryback finds even that option closed to him  in an excruciatingly taut climax, the belt around his neck becomes unfastened.<br /><br />'The Ascent' draws its emotional power from Shepitko's astonishing pursuit of realism. I have no doubt that the two principal actors spent days on end clambering across the snow-covered earth on their hands and knees, and, indeed, so convincing is their misery that I actually developed a cold while watching the film (seriously, I did). Interestingly, the film interjects on this reality on several occasions, as Ryback imagines himself making a bid for freedom, and then being gunned down by his German captors. This device, though unusual, works well with its Biblical allegory; Ryback is facing a trial of his worthiness, and, faced with a new dilemma at every turn, he consistently chooses the selfish alternative, his own life the only deciding criteria. At film's end, he is still alive, but the nightmare of war and guilt persists.