Visconti's _Dood in Venetië_ wordt beschouwd als een van de mooiste films die ooit zijn gemaakt. Tijdens het kijken erkennen we dat we in de handen van een visionair genie zijn gevallen. _Dood in Venetië_ is inderdaad eindeloos weelderig; maar in andere belangrijke opzichten is het een onbevredigende film. Thomas Mann schrijft met minachting en vanaf een afstand over Von Aschenbachs literaire carrière en productie; over zijn heerszuchtige manier van doen, zijn laag-op-laag-geprogrammeerde, zelfbewuste gedrag. Als Tadzio opduikt en hij wordt geobsedeerd, is het duidelijk dat Aschenbach geen flauw idee heeft wie hij is onder zijn Gilded-Age-uitdossing en zorgvuldig geleefde leven. Als hij Tadzio ziet, splitst de 'Solitair', zoals Mann hem soms noemt, zich in tweeën. Ik neem de aanblik van een mooie 14-jarige jongen in me op, en probeer dan de duizelingwekkende stijging van de bloeddruk te verwerken zoals hij een kunstwerk zou doen, een 'goddelijk' kunstwerk. Maar Aschenbach nr. 2 komt naar voren als een stalker die de rationele Aschenbach nr. 1 overneemt en daarna vervangt. Net als de oorspronkelijke Aschenbach is zijn seksuele dubbelganger doodsbang om menselijk contact te maken met het voorwerp van zijn obsessie, en dus blijft Tadzio een vervloekt ideaal. Thomas Mann heeft geen genade voor dit spel. Elk greintje zelfkennis komt te laat en te sterk; de opwinding van seksuele opwinding is te groot om te weerstaan. Dat Venetië in de greep van de ziekte is, betekent niets voor Aschenbach <0xE2><0x80><0x93> behalve dat zijn spel nu hogere inzet vergt. Als hij ten slotte binnensmonds 'Ik hou van je' fluistert, weet hij dat alles verloren is, en dat de afgrond op hem wacht. Is iets van dit alles te filmen? Misschien, en Visconti creëert een visueel feestmaal waar je onmogelijk van weg kunt kijken. Maar er zijn fouten: hij en Dirk Bogarde creëren Aschenbach als sympathieke figuur; Mann deed dat weer niet. Aschenbachs pov domineert de film en we worden geacht hem te identificeren. Maar nergens op het scherm wordt een man van binnenuit verscheurd. Bogarde schakelt met gemak tussen het subliem beheerste en het belachelijke temperament <0xE2><0x80><0x93> maar wat zit eronder? Bogards reactieve optreden heeft geen anker. Mann schrijft een personage dat in zijn verbeelding de Dans van de Zeven Sluiers uitvoert, zich maar al te bewust van de gevolgen die zo'n vrijheid met zich meebrengt, maar niet in staat, niet bereid om die te weerstaan. Ook creëert Visconti's scenario een personage dat niet in het origineel voorkomt <0xE2><0x80><0x93> Alfred, een vriend van Aschenbach <0xE2><0x80><0x93> om Manns discussie over kunst en kunstenaars te dramatiseren. Deze scènes zijn slecht geschreven rampen, en de acteur die Alfred speelt is moeilijk om naar te kijken. Ook is Aschenbach een Teutoonse componist uit de Gouden Eeuw, wat volgens mij goed is voor de film; en de symfonieën van Mahler zijn een vervanging voor Aschenbachs romans. Mahlers grote muziek is helaas slecht opgenomen en heel slecht gespeeld. Dus de Dood in Venetië, zoals Visconti het ons voorhoudt, is niet het volledige succes dat het had kunnen zijn, maar als zuiver visuele ervaring kan zijn kracht niet worden ontkend. Alle studenten van de film, vooral die van de cinematografie, zullen een kijkje willen nemen.
Visconti's Death in Venice qualifies as one of the most beautiful films ever made. While watching, we acknowledge we are in the hands of a visionary genius. Endlessly opulent Death in Venice surely is; but in other important ways, it's an unsatisfying film. Thomas Mann writes with contempt and from a distance of von Aschenbach's literary career and output; of his imperious manner, his layer-upon-layer of programmed, self-conscious behavior. When Tadzio appears and obsession arises, it's evident that Aschenbach hasn't the slightest idea who he is beneath his Gilded-Age trappings and carefully lived life. In fact, upon seeing Tadzio, the 'Solitary,' as Mann sometimes calls him, splits in two. Aschenbach No. 1 absorbs the sight of a beautiful 14-year old boy, then attempts to intellectually process the giddy jolt in blood pressure as he would a work of art - a 'divine' work of art. But Aschenbach No. 2, emerges as a stalker who takes control of, then replaces, the rational Aschenbach No. 1. Like the original Aschenbach, his sexual-doppelganger is mortified to make human contact with the object of his obsession - and thus Tadzio remains a far-off ideal. Thomas Mann has no mercy for this game. Every shred of self knowledge comes too strong and too late; the excitement of sexual flush is too great to resist. That Venice is gripped by disease means nothing to Aschenbach - except that his game now has higher stakes. When he finally whispers beneath his breath 'I love you,' he knows that all is lost, and the abyss awaits. Is any of this filmable? Perhaps, and Visconti creates a visual feast impossible to look away from. But there are errors: He and Dirk Bogarde create Aschenbach as sympathetic; Mann, again, did not. Aschenbach's POV dominates the film and we are expected to identify. But nowhere on screen is there a man being torn apart from within. Bogarde toggles between the sublimely controlled and the ridiculously temperamental with ease - but what's underneath? Bogard's reactive performance has no mooring. Mann writes a character who is, in his imagination, doing the Dance of the Seven Veils, all too aware of the consequences such freedom invites, yet unable, unwilling to resist. Also, Visconti's screenplay creates a character not in the original - Alfred, a friend of Aschenbach's - to dramatize Mann's discussion of Art and Artists. These scenes are badly written disasters, and the actor who portrays Alfred is difficult to watch. Also, Visconti's Aschenbach is a Gilded-Age Teutonic composer, which I think works for the film; and the symphonies of Mahler substitute for Aschenbach's novels. Mahler's great music unfortunately is badly recorded and very badly played. So Death in Venice, as Visconti hands it to us, is not the complete success it might have been, but as a purely visual experience its power cannot be denied. All students of film, especially cinematography, will want to take a look.