Ik heb weinig andere keus dan er minstens één keer gebruik van te maken in de loop van mijn recensie van Respiro. Wat naar mijn mening pretenties definieert, is naar mijn mening een gebrek aan emotionele oprechtheid van de kant van de auteur. Respiro lijkt te zijn gemaakt met een maar al te gekunstelde en zelfbewuste bedoeling om artistiek, symbolisch, spiritueel, provocerend, metaforisch... zelfs mythisch te zijn. Maar gelukkig voor alle echte kunstenaars bestaat er geen voorgeschreven formule om artistieke schoonheid en diepte te bereiken. Verbluffende natuurlijke locaties (ja, deze afgelegen delen van Zuid-Italië zien er zelfs in de ogen van de meeste andere Italianen exotisch uit), knappe acteurs en een paar amusante, moedige, spontane voorstellingen door een handjevol aantrekkelijke kinderen zullen een film zonder substantie niet boven een mooie opeenvolging van beelden verheffen. Maar deze onoprechte, ijdele, en uiteindelijk holle film snakt naar kunst en slaagt daar slechts in zeer beperkte mate in, misschien in sommige gevallen per ongeluk. Ik geef toe dat de pompeuze, ingebeelde afloop een zekere visuele poëzie heeft. Maar ik ben van mening dat dit meer te maken had met de schoonheid van de Lampedusa-zee en de sterke symbolische kracht van water en baden (die het in verband brengt met dingen die mythisch, mystiek, religieus, archetypisch, enzovoort zijn) dan met Crialese's talent.<br />Valeria Golino is irritant theatraal en geaffecteerd in haar rol van Grazia. Voor een geestelijk labiele vrouw met een nederige, provinciaalse achtergrond heeft ze beslist een modieuze garderobe. Haar flatterende, zwierige bloemetjesjurken en aantrekkelijke, door de zon gebleekte strandhaar hadden de pagina's van elke zomereditie van de _Vogue_ kunnen sieren. Het feit dat ze een 'gek' was, had in zekere zin niets anders kunnen zijn dan een modieuze toevoeging aan haar trendy gedrag en uiterlijk <0xE2><0x80><0x93> zo diep was haar 'toestand' volgens mij. Golino's tweedimensionale stereotype van de onschuldige, natuurlijke kindvrouw die door haar achterlijke gemeenschap verkeerd wordt begrepen en onderdrukt, was vermoeiend en irritant in het ergste geval, terwijl ik er op mijn best onbewogen en onverschillig onder bleef. We weten niet waarom ze injecties heeft gekregen en waarom ze naar een specialist in Milaan moet. Deze algemene manier om geestesziekte te beschrijven is een van de belangrijkste tekenen van de oppervlakkigheid van de film.<br />Een ander nogal beledigend aspect van Respiro is de eigenaardigheid van de locatie. Ik probeerde uit te vogelen of deze film in het heden of in het verleden zou moeten spelen, aangezien hij de bedoeling had zelfs een weliswaar achterlijk deel van Italië (in vergelijking) tien keer bespottelijker en handiger primitief te laten lijken dan het in werkelijkheid is. Nogmaals, dit riekt naar oppervlakkigheid en een volslagen gebrek aan oprechtheid van Crialese' kant. Sommige niet-Italiaanse kijkers zullen vol leedvermaak de schilderachtige achterlijkheid oplepelen, het cliché van de bezitterige, macho Italiaanse man alsof het iets heel gewoons is, zo graag willen ze mijn land blijven zien als een land dat in de jaren vijftig cultureel gestrand is (de vraag die ik David Ferguson, de recensent uit Dallas, Texas, zou willen stellen is als volgt: is de mentaliteit van uw land blijven steken in de jaren vijftig? Nee? Oké, waarom zou de mijne dat dan wel zijn?). Helaas voor degene die Italië nog steeds op zo'n anachronistische manier wil bekijken, is dat aspect van Respiro in feite belachelijk en zelfs in de ogen van deze Italiaanse kijker onecht. De subtiele, incestueuze spanning tussen Grazia en haar oudste zoon was net zo vermoeiend en voorspelbaar als Fabrizio Bentivoglio's seksistische, maar liefhebbende echtgenoot-act. Ik had vooral een hekel aan de scène waarin Grazia zich samen met haar man en mannelijke vriend over een flesje bier buigt, tot grote g<0xC3><0xAA>ne en ongenoegen van haar man. Volgens deze film is het niet aan een vrouw om deel te nemen aan de gesprekken van een man. Ach, maar onze 'aantrekkelijke' 'vrije geest' is te goed voor deze plek en begrijpt de onderdrukkende, ongeschreven regels van het Lampedusa-patriarchaat niet! Niet alleen is deze scène zo nep, hij zou op zichzelf al voldoende moeten zijn om de geloofwaardigheid van de hele film in diskrediet te brengen. Het heeft ook helemaal het verkeerde beeld van de cultuur die het wil afbeelden, wat duidelijk aantoont dat het geschreven is zonder een duidelijk inzicht in de locatie of de bevolking ervan. Ik daag iedereen die het hedendaagse Italië kent uit om iets anders te zeggen.<br />Voor een waarlijk begenadigd hedendaagse Italiaanse filmmaker, die naar mijn mening op de lijst van de groten van het glorieuze Italiaanse filmverleden hoort te staan (die helaas niet de schaduw van zijn vroegere zelf is!), kijkt Gianni Amelio niet verder dan Gianni Amelio <0xE2><0x80><0x93> in het bijzonder L-Amerika, Cosren Ridevano en zijn nieuwste, La Stella Che Non C'è. In tegenstelling tot de meeste hedendaagse Italiaanse films, die jammerlijk onsamenhangend en statisch zijn, is die van Amelio een frisse en onafhankelijk creatieve stem. Ondanks mijn vernietigende recensie van Respiro ben ik nu meer dan bereid te geloven dat Crialese's nieuwste Nuovomondo, die nu in Italiaanse bioscopen draait, de moeite waard zal zijn. Ik verheug me er daarom op ervan te genieten, hoewel het me niet al te erg zal schokken als ik dat niet doe (gezien mijn gevoelens voor Respiro!).
... I am left with little choice but to employ it at least once during the course of my review of Respiro. Among other things, what defines pretension is in my opinion a lack of emotional sincerity on the author's part. Respiro seems made with an all too contrived and self-aware intent to be artistic, symbolic, spiritual, provocative, metaphorical... mythical, even. But luckily for all true artists out there, a predisposed formula to achieve artistic beauty and depth doesn't exist. Stunning natural locations (yes, these remote parts of Southern Italy look exotic even to most other Italians), pretty actors and some amusing, gutsy, spontaneous performances by a handful of attractive children won't elevate a substanceless movie beyond a pretty succession of images. Yet this insincere and vain, and ultimately hollow movie aches to be art, succeeding only to a very limited extent, perhaps in some cases by accident. I'll admit that the conceptually pompous ending does have a certain visual poetry to it. However, it's my belief that this was achieved in ways that had more to do with the beauty of the Lampedusa sea and the strong symbolic power of bathing and water (connecting it to so much that's mythical, mystical, religious, archetypical, etc) than with Crialese's talent.<br /><br />Valeria Golino is gratingly histrionic and affected in her performance as Grazia. For a mentally unstable woman from a humble and provincial background, she sure has a fashionable wardrobe. Her flattering, floaty floral dresses and attractive, sun-kissed beach hair could have graced the pages of any Vogue summer edition. The fact she was a "nutcase" could in a way have been nothing but a fashionable addition to her trendy demeanour and look - that's how skin-deep her "condition" seemed to me. Golino's two-dimensional stereotype of the innocent, natural child-woman misunderstood and oppressed by her backward community was tiresome and irritating at worse, while leaving me unmoved and indifferent at best. I agree with the reviewer from London who wrote that mental illness is very badly served by cinema - during the course of the entire movie we never really get a sense of Grazia's illness and have no idea what is actually wrong with her (other than her being a tiresome stereotype of a "free spirit"). We don't know why she's given injections and is required to see a specialist in Milan. This generic way of writing mental illness is one of the main tell-tale signs of the movie's overall shallowness.<br /><br />Another fairly insulting aspect of Respiro is the quaintification of its location. I struggled to figure out whether this movie was supposed to be set in the present day or the past, seeing as it aimed to make even an admittedly backward part of Italy (by comparison) seem a dozen times quainter and more conveniently primitive than it actually is. Again, this smacks of shallowness and a complete lack of sincerity on Crialese's part. Some non-Italian viewers will gleefully lap up the picturesque backwardness, the cliché of the possessive, macho Italian man as if it were common-place, so keen will they be to continue viewing my country as one culturally stranded sometime in the 1950s (the question I'd like to ask David Ferguson, the reviewer from Dallas, Texas is as follows: is YOUR country's mentality stuck in the 1950s? No? OK, then why should mine be?). Unfortunately for whoever still wishes to view Italy in such an anachronistic way, that aspect of Respiro is actually ridiculous and phoney even in the eyes of THIS Italian viewer. The subtly incestuous tension between Grazia and her eldest son was as tiresome and predictable as Fabrizio Bentivoglio's sexist-but-loving-husband routine. I especially loathed the scene in which Grazia joins her husband and male friend in some man-to-man banter over a bottle of beer, to her husband's macho embarrassment and displeasure. According to this movie, it isn't a woman's place to take part in a man's conversations. Ah, but our "loveable" "free-spirit" is too good for this place and doesn't understand the oppressive, unwritten rules of Lampedusan patriarchy! Not only does this scene depict something so fake, it should be enough on its own to discredit the entire movie's credibility. It also completely gets the wrong end of the stick of the culture it strives to depict, clearly showing that it was written without a clear understanding of the location or its population. I would challenge anyone who knows contemporary Italy to say otherwise.<br /><br />For a truly accomplished contemporary Italian filmmaker, one who in my opinion deserves to be listed among the greats of Italy's glorious cinematic past (which alas, isn't the shadow of its former self!), look no further than Gianni Amelio - especially Lamerica, Così Ridevano and his latest, La Stella Che Non C'è. Unlike most contemporary Italian cinema, sadly derivative and stagnant, Amelio's is a fresh and independently creative voice. Despite my scathing review of Respiro, I am now more than willing to believe that Crialese's latest Nuovomondo, now showing in Italian cinemas, will be a worthwhile one. I therefore look forwards to enjoying it, though it won't be overly shocking to me if I don't (considering my feelings for Respiro!).