Pixote wordt met nauwelijks een greintje sentiment geregisseerd. En toch kan ik me maar al te goed voorstellen dat Hector Babenco een deel van zijn films met deze film te danken heeft aan Vittorio de Sica's neorealistische stijl, met name Shoeshine (die film, net als Pixote, speelt zich voornamelijk af in een kindergevangenis). En toch zou ik de film van De Sica nog steeds prefereren als het erom ging tussen die twee te kiezen, want het is, niet voor de grap, net of je tussen twee kinderen moet kiezen. Het zijn allebei prachtige, rauwe drama's, en met Pixote heeft Babenco een extra scherp en aangrijpend aspect, namelijk dat dit niet is gefilmd in omstandigheden die zijn veroorzaakt door een wereldoorlog. Zo ging het in Brazilië <0xE2><0x80><0x93> je zou het met iets meer flair en ontzag zien in de Stad van God, misschien op een paar van dezelfde locaties <0xE2><0x80><0x93> en deze kinderen waren op straat voor en na de film werd gemaakt. Sommigen zijn misschien wel twintig jaar later niet meer in leven.<br />De'ster', de straatjongen Fernando Ramos da Silva, speelt de hoofdrol, een jongen zonder vader of eigenlijk zonder familie die voor hem zal zorgen, en geplaatst tussen tientallen andere straatkinderen en delinquenten in een jongensgevangenis. Veel erger kan het niet worden, en ze worden nog ondraaglijker als twee kinderen om de een of andere reden die met de bewaking te maken heeft, de een na de ander om het leven komen. Er volgt een rel en een ontsnapping, en halverwege de film vinden we Pixote met een paar andere jongens, onder wie Lilica, een praktische travestiet van nog geen 18, en ze worden zakkenrollers, drugsdealers, wat dan ook, om zich te kunnen redden. Niets van dit alles, moet ik nog eens herhalen, wordt getoond met een soort haute couture ernst <0xE2><0x80><0x93> in geen miljoen jaar zou je Ron Howard of Paul Haggis dit soort film zien regisseren <0xE2><0x80><0x93> en toch zit er een emotionele eerlijkheid in alles, juist omdat niets triviaal is. Bijna elke scène laat zien hoe broos het leven voor Pixote is, en hoe hij op elke willekeurige manier kan worden gedood of sterven, en dus moet hij, zelfs zonder de puberteit te bereiken, op het niveau zijn van degenen om hem heen die iets ouder zijn (hoewel niet veel) en dingen worden die deze persoon voor altijd zullen blijven achtervolgen. Ondanks Babenco's gebruik van een tedere en treurige muzieknoten en een of twee scènes met veel huilende mensen, voelt niets geforceerd aan. Net als De Sica, misschien nog wel meer, gezien de voortdurende omstandigheden van de straatkinderen van San Paolo en Rio, is hij een geboren regisseur van kinderen. Ramos da Silva en Jorge Juli kino en anderen hebben echt prachtig werk gemaakt, met precies de juiste accenten van 'cinematisch' drama (dat niet zo echt is dat het een documentaire wordt, wat helemaal niet erg is) en zelfs subtiliteit in sommige scènes.<br />Pixote is misschien niet zo bekend als de latere Braziliaanse films uit de 21e eeuw die terugkijken op de gruwelen van Rio, of zelfs neorealistische films, maar dat zou wel moeten. Iedereen die een goede, harde blik wil werpen op hoe het was, zou dat in een bibliotheek of zo moeten doen en zich onderdompelen in wat de beste buitenlandse film van 1981 is.
Pixote is directed with barely a shred of sentimentality. And yet I more than imagine Hector Babenco owes some of his film-making chops with this film to Vittorio De Sica's neo-realist style, in particular Shoeshine (that film, as with Pixote, takes place mostly inside a children's prison). And yet while I might still prefer De Sica's film if it came down to deciding between the two it's so close because it is, no pun intended, like choosing between two children. They're both marvelous works of raw drama, and with Pixote Babenco has an extra edge and harrowing quality to deal with in that this isn't filmed in conditions brought on after a world war. This is how it was in Brazil- one would see it with slightly more flair and awe in City of God, perhaps in some of the same locations- and these children were on the streets before and after the film was made. Some aren't alive some 20+ years later, for all anyone knows.<br /><br />The "star", pre-teen street kid Fernando Ramos da Silva, plays the title character, a youth without a father or really any family who will look out for him, and placed among dozens of other street kids and delinquents in a reformatory for boys. The conditions couldn't be much worse, and are made even more unbearable as two children are killed one after the other by some cause of the guard duty. There's a riot, and an escape, and halfway through the film we find Pixote with a few other youths, including Lilica a practical transvestite not even 18, and they become pickpockets, drug dealers, whatever to get by. None of this, I should repeat, is shown with a kind of ham-fisted earnestness- certainly you would never in a million years see Ron Howard or Paul Haggis direct this kind of picture- and yet there's an emotional honesty to everything exactly because nothing is trivialized.<br /><br />Nearly every scene is significant to showing how fragile life is for Pixote, and how he could be killed or die some way at any turn, and so without even reaching puberty yet he has to be on the level of those around him who are a little older (though not by much at all) and become things that will haunt this person forever. Despite Babenco's usage of a tender and mournful musical score and one or two scenes with people crying a lot, nothing feels forced. As with De Sica, maybe more-so given the consistent conditions of San Paolo and Rio street kids, he's a natural director of children, and coax's out of Ramos da Silva and Jorge Julião and others some really fine work that provides just the right touches of "cinematic" drama (that is not so real that it becomes documentary, which isn't a bad thing per-say) and even subtlety in some scenes.<br /><br />Pixote may not be as well known as it's later 21st century Brazilian films that look back on the horrors of Rio, or even neo-realist films, but it should be. Anyone wanting to get a good, hard glimpse at what it was like should seek it out at a library or other and soak in what is the best foreign film of 1981.