Dit is om vele redenen een cultfilm. Eerst vanwege het fenomenale succes als musical zowel op Broadway als in Londen, daarna als musicalfilm. De film is nauw verwant aan het toneelstuk en een deel van de provocatie van het toneelstuk is twaalf jaar later niet langer provocerend. De verhandeling over de oorlog in Vietnam is niet langer een protestlied tegen de oorlog zelf, maar een sterk lied dat demonstreert hoe de jonge mensen aan het eind van de jaren zestig erin slaagden het politieke establishment ten val te brengen. Milos Forman speelt met sommige situaties aan het eind van de jaren zeventig, zoals de bekrompen rechtspraak, de egocentrische navelstrengachtige rechtschapenheid van de rijken of van de kleintjes die maar één rang van macht meer hebben dan de machtelozen. Hij speelt ook veel met het rassenelement en de seksuele dubbelzinnigheid die hij voortdurend opbouwt. De film blijft aangenaam en bedachtzaam. En natuurlijk is het een geweldige sensatie om aan die jaren terug te denken, toen we het voorrecht hadden, en dat was geen kans, om ze mee te maken. 11 november 1969, toen Nixon opdracht gaf tot een massale viering van de wapenstilstand van 1918, wat het bevel werd voor leraren op alle niveaus om hun leerlingen mee te nemen naar de viering en de mars, waarmee ze de invasie van Cambodja steunden, die in volle gang was. En sommigen durfden buitenlandse landen les te geven in democratie. Ik herinner me ook de lange campagne voor de afzetting van Nixon in 1973-1974, die uiteindelijk leidde tot zijn aftreden en de eedaflegging van Gerald Ford, de eerste vice-president en uiteindelijk president van de Verenigde Staten die niet was gekozen, omdat hij door de Senaat was benoemd tot vice-president nadat Spiro Agnew had moeten aftreden wegens een veroordeling wegens verduistering. Dat doet ons natuurlijk denken aan de dag van vandaag, toen in 2000 een president van de Verenigde Staten niet door het volk werd gekozen, maar door het Hooggerechtshof, of aan een oorlog die vanaf het begin door miljoenen mensen over de hele wereld werd afgewezen, en zelfs al voor het begin, en die tegen beter weten in werd begonnen door de Verenigde Naties en drie permanente leden van de Veiligheidsraad. En sommigen spreken over een nieuwe wereldorde die gebaseerd is op het respect van anderen. De moderne westerse mens schijnt er moeite mee te hebben te begrijpen dat de wereld verandert en al wijd en zijd en wijs is veranderd. De moderne westerse mens lijkt een beetje uit de pas te lopen en heeft speciale avondcursussen nodig om te leren dat democratie wil dat de meerderheid in de wereld de meerderheid is, en dat het Westen ver van die meerderheid verwijderd is, en dat als het sovjetblok had kunnen begrijpen dat de markteconomie geen kapitalisme is, maar dat de markteconomie socialistisch of kapitalistisch kan zijn, de Berlijnse Muur zou zijn gevallen, maar dan andersom, en dat China die les geweldig goed heeft geleerd en aan de voet van de muur staat, en dat ze over de muur moeten klimmen om te leren dat hun socialistische markteconomie naar politieke democratie moet leiden, maar dat ze dat zullen doen, net zoals Vietnam zichzelf heeft kunnen reconstrueren. Na dertig jaar van wrede oorlogsagressie en schade. Met andere woorden: haar is een perfecte voedingsbodem voor gedachten.<br /><br />Dr. Jacques Coulardeau, University Paris Dauphine, Paris 1 Pantheon Sorbonne & University Versailles Saint Quentin en Yvelines
This is a cult film for many reasons. First because of the phenomenal success as a musical both in Broadway and London, then as a musical film. The film is close to the play and some of the provocation of the play is no longer provocative twelve years later. The discourse against the Vietnam war is no longer a protest song against the war itself, but a strong song demonstrating how the young people of these late 60s managed to bring the political establishment down. Milos Forman play with some situations at the end of the 70s like the narrow minded justice, the self-centered umbilical righteousness of the rich or of the little ones who have just one rank of power more than the powerless. He also heavily plays with the racial element and the sexual ambiguity he builds all the time. The film remains pleasant and thoughtful. And of course it is a tremendous thrill to remember these years when we have had the privilege, and that was not a chance, to live them. November 11, 1969, Nixon ordering mass celebration for the 1918 armistice, which became the order for teachers at all levels to take their students to the celebration and the march, supporting thus the invasion of Cambodia that was in full swing. And some dare give lessons in democracy to foreign countries. I also remember the long campaign for the impeachment of Nixon in 1973-1974 that will eventually lead to his resignation and the swearing in of Gerald Ford, the first Vice President, and eventually President, of the US who had not been elected, since he was appointed Vice President by the Senate after Spiro Agnew had to resign to face trial, conviction and sentence for embezzlement. Of course that makes us think of today when in 2000 a president of the US was not elected by the people but by the Supreme Court, or of a war that was rejected by millions world wide from the very start, and even before the start, and was started against the better judgment of the United Nations and of three permanent members of the Security Council. And some speak of a new world order based on the respect of others. Modern Western man seems to have some problems understanding that the world is changing and has already widely and wisely changed. Modern Western man seems to be kind of out of sync and to need special evening classes to learn that democracy wants the majority in the world to be the majority, and the West is far from that majority, and that if the Soviet block had been able to understand that market economy is not capitalism but that market economy can be either socialist or capitalist the Berlin Wall would have fallen, but the other way round, and that China has learned that lesson marvelously well and is at the foot of the wall they have to climb over to learn that their socialist market economy has to lead to political democracy, but they will, just like Vietnam was able to reconstruct itself after thirty years of vicious war aggression and damage. In other words, Hair is a perfect food for thought.<br /><br />Dr Jacques COULARDEAU, University Paris Dauphine, University Paris 1 Pantheon Sorbonne & University Versailles Saint Quentin en Yvelines