Christopher Nolan had zich ten doel gesteld om in een heel smalle richting te volgen, en in die richting heeft hij iets uitgespookt wat me deed denken aan het soort geweldige 'armoedefilmpjes' die in de jaren veertig door films als Ullmer werden gemaakt. Alleen is hij deze keer in staat om een soort huldebetoon te brengen - dingen als zwart-witfoto's (een gegeven dat niet alleen te danken is aan het schamele budget, maar ook aan de duistere krochten waar deze figuren in leven) en de casting van de acteurs (de rol van de anonieme zwerver, de gladde mannelijke tegenhanger en de beeldschone femme fatale) - en het tegelijkertijd in het domein van de underground-indie uit de jaren negentig te houden, waar voor een paar duizend dollar en specifieke keuzes in locaties en muziek en dat soort dingen mogelijk waren. Dat, en ook in de filmnoir-stemming brengt Nolan een slim web van een plot in elkaar, misschien nog wel beter dan Memento. Waar het laatste een psychologisch werk was dat zich ontvouwde door een plot die verrijkt werd door centimeter voor centimeter naar het verleden te kijken, dient de niet-lineaire structuur hier om te laten zien hoe ver iemand als Bill kan gaan over een even duister pad als Cobb, alleen in een omgeving waar op je tenen blijven staan niet is weggelegd voor iemand die niet echt gestoord is en in de diepere geestelijke spelletjes opgaat die Cobb is.<br />Natuurlijk wordt de hele handeling van het volgen van iemand de hoofdlijn van het verhaal, en toen ik daarin dook, was ik...' Maar het leggen van de banden tussen Bill en Cobb gaat op een snelle en uitstekende manier, zoals we zien wanneer Cobb Bill in het café benadert om te vragen wat hij aan het doen is, en hij vertelt ons bijna alles wat we over beide mannen moeten weten, en ook over de eerste roofoverval waarvoor hij hem meeneemt. Wat spoedig een goede score aan de horizon lijkt te zijn, is in werkelijkheid één grote opzet van Cobb en zijn dame (die ze zojuist 'de Blonde' hebben genoemd, misschien een al te duidelijke hommage aan de noir, maar waarom?). Maar dit wordt onthuld op een manier die me echt aan het denken zette, omdat de manipulatie van het verhaal des te meer vragen opriep, niet zozeer over het waarom, maar over het hoe. De dichtheid is des te groter omdat de acteurs zowel hun wezenlijke punten als hun personages begrijpen, en Alex Haw is briljant als een echte sociopaat die zijn 'diepe' karakter nauwelijks kan verbergen. En Theobald, met die houding van iemand die nooit zo slim kan zijn als hij is in wat hij doet, maar die op die naïeve manier intelligenter is en geen schijn van kans heeft in een bedompte omgeving als deze; Russell maakt het hem bijna te gemakkelijk, zelfs met een gezicht dat Ana Savage het hoofd zou doen schudden.<br />Ondertussen is Nolan ook bezig met zijn stijl als cameraman. Hij houdt niets achter wat niet bijdraagt aan de ambiance en de spanning, met de in- en uitzoomende beelden die niet al te snel een blijvende indruk achterlaten, maar genoeg om bij te dragen aan de logica van 'dit-zou-alles-kunnen' van het script. Hij volgt het verhaal in de vorm van een hand, alsof hij weet waar zijn beperkingen liggen, en toch is hij er fantastisch in om de essentie vast te houden: close-ups als het nodig is (ik vond Russells gezicht prachtig in een kleine spiegel) en een vrij eenvoudige technotrack die nooit afleidt. Soms, zoals ik al zei, is de grens tussen iets zien in 'de huidige tijd' en iets zien dat even eeuwigdurend is als een solide verhaal over kleine criminelen met gedachtespelletjes en morele dubbelzinnigheid nooit helemaal duidelijk, wat voor mij op zijn duistere manier praktisch onweerstaanbaar is. Eenvoudig gezegd, dit is een van de beste visitekaartjes die ik de afgelopen jaren van een filmmaker heb gezien, en hopelijk is het iets wat toekomstige fans van Nolan zullen willen hebben.' Het andere werk kan zich verheugen op ontdekkingen. Zelfs voor degenen die denken dat _noir_ is overgegaan op de snel-bewerkende en met grote geweren schietende honden van de massa (zelfs in onafhankelijke films) is het een heldere, kleine 71 minuten.
Christopher Nolan had his goals set on Following in a very narrow direction, and in that direction he pulled off something that reminded me of the kind of great little 'poverty-row' movies the likes of Ullmer directed back in the 40s. Only this time, he's able to implement touches of homage- things like black and white photography (a given due to the shoe-string budget but also essential to the dark crevices these characters inhabit) and casting of the actors (the John Doe lead, the slick male counterpart, and the beautiful-in-a-gritty way femme fatale)- while keeping it in the realm of the 90s underground indie where for several thousand dollars and specific choices in locations and music and such anything could be possible. That, and as well in the film-noir mood Nolan also puts together a cunning web of a plot, maybe even more so than Memento. Where the latter was a work of a psychology unfolding by way of a plot enriched by looking to the past inch by inch, here the non-linear structure serves the purpose of showing how far someone like Bill can go through as dark a path as Cobb, only in an environment where keeping on your toes is not for someone who's not really twisted and into the deeper mind games Cobb is.<br /><br />Of course, the whole act of following someone becomes the main thrust of the story, and going into it I wasn't even sure where it would lead, if it might be some kind of stream of consciousness ala Slacker where Nolan would lead his character along to one urban British person to another. But the establishment of the ties of Bill to Cobb are done in a quick and excellent way, as we see right when Cobb approaches Bill at the café to ask what he's doing following him tells almost all we need to know about both- that, and the first robbery he brings him along for. What seems to soon be a good score on the horizon is really all one big set-up by Cobb and his lady (just called 'The Blonde', maybe a too-obvious homage to noir, but why carp). But this is revealed in a way that actually truly had me guessing, as the manipulation of the narrative worked all the more to arouse questions not so much of why but of how. The density is brought out all the greater due to the actors understanding of their essential points as characters, with Alex Haw being brilliant as a true sociopath who can barely mask his 'deep' ideas about what it is to really take pleasure in a burglary, and Theobald with that demeanor of someone who can never be as smart as he is in what he really does, but is more intelligent in that naive way that stands no chance in the dank environment such as this; Russell almost makes it too easy, even with a face that would send Ana Savage shaking her head.<br /><br />Meanwhile, Nolan is also on the ball with his style as a cameraman, keeping nothing in that doesn't add to ambiance and suspense, with the fade-in/fade-outs not too quick to leave a lasting impression, but enough to add to the 'this-could-lead-anywhere' logic of the script. He follows it in hand-held form as if he knows where his limitations lie, and yet is fantastic at keeping the essentials: close-ups when need be (one I loved is Russell's face in a small mirror), and a fairly simple techno track that never detracts. Sometimes, as mentioned, the line between seeing something in 'present-day' and seeing something that is as everlasting as a solid pulp story of low-level criminals with mind-games and moral ambiguity is always never totally clear, which for me is practically irresistible in its dark way. Simply put, this is one of the great calling cards I've seen from a filmmaker in recent years, and should hopefully be something that future fans of Nolan's other work can look forward to to discovering. Or even to those who think that noir has gone to the rapid-editing and big-gun-firing dogs of the mainstream (even in independent films) it's a bright little 71 minutes.