Eisensteins eerste geluidsfilm gaat over de slag op het ijs van 1242, toen de Russen onder Alexander Nevski de ridders van Livon versloegen om Rusland onder het rooms-katholicisme te brengen. De in 1938 gemaakte Nevski kan als propagandamateriaal worden beschouwd: de Germaanse ridders, met hun sinistere (en ietwat maffe) helmen, zijn duidelijk stand-ins voor de nazi's. De slachting die de ridders aanrichten als ze een Russische stad binnentrekken, lijkt een profetische waarschuwing voor de slachtingen van de Tweede Wereldoorlog. De film eindigt met een waarschuwing: zij die met het zwaard naar Rusland zijn gekomen, zullen door het zwaard sterven. Eisensteins terugkeer in de officiële gunst werd ook gesymboliseerd door het fraaie zwart-witbeeld (dat enigszins aan een daguerreotype deed denken). Tegen het eind van de jaren twintig wilde Stalin dat de Russische filmmakers ophielden met experimenteren en films maakten die populistischer en voor het Russische publiek aanvaardbaarder waren. Dat maakte een einde aan Eisensteins carrière in Rusland, en in Nevsky kwam hij terug met zijn toegankelijker film. Nevsky's sterke punt is de tweede helft ervan, waarin de strijd zelf een rol speelt, en die wordt terecht gezien als een mijlpaal in de filmgeschiedenis: nooit eerder (en waarschijnlijk ook nooit daarna) zou een strijd zo levendig op het scherm worden weergegeven. Een ander sterk punt is Prokofjevs prachtige, meeslepende soundtrack (het was in die tijd volkomen ongebruikelijk om een componist te gebruiken om een film te maken). Een van de zwakkere punten: het komische relief (in de vorm van twee onnozele Russische krijgers die een mooie Russische boer het hof proberen te maken) is echt onthutsend.
Eisenstein's first sound film retells the battle of the ice of 1242, when the Russians under Alexander Nevsky defeated the Livonian knights, eager to bring Russia under Roman Catholicism. Made in 1938, Nevsky can be seen as a piece of propaganda: the Germanic knights, with their sinister (and somewhat goofy) helmets are obvious stand-ins for the Nazis. The butchery by the knights when they enter a Russian town seems a prophetic warning of the massacres of World War II. The film ends with a warning: those who came to Russia with the sword will die by the sword. Made in delicate black and white (somewhat reminiscent of a daguerreotype), it also marked Eisenstein's return to official favor. By the late 1920s, Stalin wanted Soviet filmmakers to stop experimentation and made movies that would be more populist and palatable to the Russian public. That stopped Eisenstein's career in Russia for a decade, and in Nevsky he came back with his more accessible film. Nevsky's strong point is in its second half, which features the battle itself, and it is justly seen as a milestone in movie history: never before (and probably never after) a battle would be so vivid in the screen. Another strong point is Prokofiev's beautiful, haunting soundtrack (using a composer to score a movie was completely unusual at the time). One of its weaker points: the comic relief (in the form of two simpleton Russian warriors trying to woo a beautiful Russian peasant) is really jarring.