The Merchant of Four Seasons is niet wat je noemt een vrolijke film, of zelfs maar een die zo'n indruk op me maakte dat ik hem de hemel in prees (daar zijn andere Fassbinder-films voor, zoals Veronika Voss en de ondergewaardeerde Satan's Brew). Maar het is zeker niet minder dan een fascinerend experiment om te kijken naar mensen in een samenleving waarvan jij en ik en anderen die we kennen misschien wel weten, maar die we eigenlijk niet willen kennen. Ik stel me voor dat in het begin van de jaren zeventig in Duitsland een generatie, die uit de Tweede Wereldoorlog kwam, een stigma had om mee te leven, maar zijn best deed om zich te redden. Dit is een stigma dat over deze film hangt, en in veel gevallen over Fassbinders werk in het algemeen, maar vooral omdat hij met _Four Seasons_ zijn oog heeft laten vallen op de middenklasse en een bepaald getrouwd stel <0xE2><0x80><0x93> de afstandelijke, gedeprimeerde, boze Hans de fruitverkoper en zijn zwaarlijvige vrouw <0xE2><0x80><0x93> dat is niets minder dan een poging tot realisme onder het mom van melodrama. Als Cassavetes een krankzinnige Duitser was, zou hij deze film kunnen maken, misschien zelfs als een lolletje.<br />Het verhaal klinkt eenvoudig genoeg: als Hans zijn drankzucht niet meer in de hand heeft, slaat hij zijn vrouw (deze scène is een van de moeilijkste om te maken, misschien wel in elke film, zoals Fassbinders _Four Seasons_ ) s camera blijft zonder slag of stoot hangen terwijl zijn vrouw hulpeloos achterblijft en hun dochter hem in zijn razernij probeert tegen te houden) en dan is ze klaar om bij hem weg te gaan. Terwijl hij in de kamer staat en haar familie hem tegenhoudt, vraagt ze de scheiding aan en krijgt hij ter plekke een hartaanval. Hij herstelt, zijn bedrijf begint plotseling weer te floreren met wat hulp van een paar goede (of niet zo goede) werknemers <0xE2><0x80><0x93> en toch gaat dit alleen maar door met zijn verlangen naar een andere vrouw en zijn wanhoop in het algemeen.<br />En toch...' In deze eenvoud probeert Fassbinder, en slaagt hij grotendeels, een angstige stemming te bereiken, een gespannen sfeer in een keuken of in de slaapkamer of buiten op straat die je met een mes kunt doorsnijden en uitbloeden. Het zwakste deel van dit alles is misschien het acteerwerk... dat was tenminste mijn eerste indruk. Hans, gespeeld door Hirschmuller, kan een gekunstelde aanwezigheid zijn, met slechts de geringste beweging in zijn gezicht en ogen, en een tijdlang ziet het er niet naar uit dat hij een goed acteur is. De actrice die zijn vrouw speelt, Irm Hermann, en haar zuster (Fassbinder Hanna Schygulla) vergaat het beter, maar alleen omdat ze...' Het kost wat tijd om te wennen aan wat in wezen een leegte is in zijn vriend Hans, van iets uit zijn eigen psychologische zelfkwelling of zelfmedelijden dat doordringt in hemzelf en de mensen om hem heen die gewoon een beetje normaal willen doen, vooral als Hans eenmaal succes heeft.<br />Niet alles klopt in The Merchant of Four Seasons, maar er klopt genoeg om het aan te bevelen aan mensen die op zoek zijn naar een ander leven dan je misschien gewend bent in modernere Amerikaanse films. De wereld van de Epps is een strijd tussen het melodrama waar hij van houdt in de film en het harde, verpletterende gevoel van humanisme dat hij persoonlijk voelt en dat hij overbrengt in personages met wie we ons, in voor- en tegenspoed, op de een of andere manier kunnen identificeren. Ken je de Epps? Of zou je hen kunnen zijn? Wie zal het zeggen. Het is een methodische studie van tragische leegte in de menselijke geest, en alle doelen zijn bereikt.
The Merchant of Four Seasons isn't what I would call a happy movie, at all, or even one that impressed me to the point of praising it to the sky (there are other Fassbinder flicks for that, like Veronika Voss and the underrated Satan's Brew). But it's certainly no less than a fascinating experiment in taking a look at those in a society that you and me and others we know might possibly know, or not really want to know. I imagine in the early 70s in Germany a generation, coming out of WW2, had a stigma to live with but tried their best just to get by. This is a stigma that floats all over this film, and in many instances in Fassbinder's work in general, but especially because with Four Seasons he takes his eye on the middle class, and a particular married couple- the distanced, depressed, angry Hans the fruit seller and his long-suffered wife- that is nothing short than trying for realism in the guise of melodrama. If Cassavetes were a crazy German he might make this film, maybe even as just a lark.<br /><br />The story sounds simple enough, where Hans' drinking gets out of control, he beats his wife (this scene is one of the toughest to take, maybe in just any movie, the way Fassbinder's camera lingers without a cut as his wife is left helpless and their daughter trying to stop him in his frenzy) and then she's ready to leave him. As he stands in the room, her family holding him back, she makes the call for divorce and he gets a heart attack right there. He recovers, his business suddenly starts booming again with some help from some good (or not so good) employees - and yet this only continues his longing, for another woman, and his despair in general.<br /><br />And yet it's in this simplicity that Fassbinder tries, and succeeds for the most part, in attaining a mood of dread, of a tense vibe in a kitchen or in the bedroom or out on the street that you can cut with a knife and bleed out. The weakest part of this all may be the acting... at least that was my initial impression. Hans, played by Hirschmuller, can be a stilted presence, with only the slightest movements in his face and eyes, and for a while it doesn't look like he's much of a good actor. The actress playing his wife, Irm Hermann, and her sister (Fassbinder Hanna Schygulla) fare better, but only cause they're given more to do conventionally, like cry or look concerned. It takes some time to adjust to what is, essentially, a void in his guy Hans, of something from his own psychological self-torment or self-pity that pervades himself and those around him who just want to get on with some sense of normalcy, especially once Hans gets successful.<br /><br />Not everything clicks together in The Merchant of Four Seasons, but enough did to make me recommend it to those looking for a different slice-of-life than you might be used to with more modern American movies. Fassbinder's world here is a combat between the melodrama he loves in cinema and the harsh, crushing sense of humanism that he feels personally and puts into characters that, for better or worse, we somehow identify with. Are the Epps a family you know of? Or could you even be them? Who's to say. It's a methodical study of tragic emptiness in the human spirit, and its goals are all attained.