The Ascent (1977)<br />Larisa Shepitko is een naam die maar weinigen kennen. Haar briljante carrière als regisseur duurde slechts een decennium en werd abrupt beëindigd door een tragisch auto-ongeluk. Ondanks haar korte carrière slaagde ze er echter in een paar van de beste Sovjet-films van haar tijd te maken. Haar laatste film, The Ascent, wordt algemeen beschouwd als een van de beste Sovjet-films van de jaren zeventig. Niettemin bleef haar werk in de daaropvolgende jaren in de vergetelheid, meestal alleen beschikbaar op zeldzame en slechte kopieën op video. Dat is nu veranderd dankzij de mensen van Criterion. Ze hebben twee van Shepitko's beste werken vrijgegeven via hun Eclipse-afdeling: Wings en haar voorlaatste meesterwerk The Ascent. In de donkerste dagen van de Tweede Wereldoorlog trekken twee partizanen over besneeuwd Russisch platteland, op zoek naar voedsel nadat hun groep door nazipatrouilles is aangevallen. Oorspronkelijk gaan ze alleen naar een boerderij in de buurt, maar als ze daar aankomen, zien ze dat die met de grond gelijk is gemaakt door de Duitsers. Omdat ze niet met lege handen willen terugkeren, trekken ze verder vijandelijk gebied in. Onderweg komen ze niet alleen vijandelijke soldaten tegen, maar ook de barre omstandigheden van de Russische vlakten, mogelijk verraad en hun eigen ziel.<br />De film is geen simplistische plot of bestemming. Hij behandelt moeilijke vragen met pijnlijke rationaliteit. Hij neemt nooit de gemakkelijke weg of geeft ons troostende antwoorden. De tweede helft van de film is gevuld met morele dilemma's. Shepitko toont ons de intieme verschrikkingen van de oorlog door middel van het interne conflict tussen mede-Russen <0xE2><0x80><0x93> degenen die samenwerkten en degenen die terugvochten. Hoewel ze de collaborateurs toont als de duidelijke hielenlikkers, toont ze niettemin ook waarom velen zich tot dergelijke tactieken wendden <0xE2><0x80><0x93> om te overleven.<br />De film bevat een aantal religieuze verwijzingen, met name naar het begin van de kruisiging. Dit is een spirituele reis, naar de harten, zielen en geesten van de twee partizanen en degenen die ze tegenkomen. Shepitko en haar cameraman leggen de reis in prachtige zwart-witfoto's vast. De camera beweegt zich in lange shots, vergelijkbaar met het camerawerk van een andere Russische film.' Shepitko was een van de grootste filmmakers van Rusland, Andrei Tarkovski. Net als vele anderen was Shepitko duidelijk beïnvloed door de stijl van Tarkovski, en de _Opstanding_ heeft een paar van zijn ritmische noten uit _Iwans jeugd_. Het is een verbluffende film om naar te kijken en hij weet de koude en angstaanjagende sfeer van bezet Rusland fantastisch te vangen.<br />Shepitko's man zou tien jaar later eer bewijzen aan haar grote film. Elem Klimov maakte zijn eigen meesterwerk met een van de grootste films die ik ooit heb gezien: _Come and See_. Het verhaal en de thema's van die film waren duidelijk beïnvloed door _Opstanding_. Hoewel die film ook vrij obscuur is, kreeg hij veel meer aandacht dan een van Shepitko's andere films. Dat werkte echter als een brug naar Shepitko en is een van de beste hulpmiddelen geweest om haar werk levend te houden.<br />De Verheffing is een werkelijk schitterende film en zou terecht beschouwd moeten worden als een van de beste films uit de jaren zeventig. De verbluffende cinematografie is inspirerend; de sfeer is angstaanjagend authentiek; en de lessen zijn onvergetelijk. Het is, in elke betekenis van het woord, niets minder dan een meesterwerk. Wat jammer dat Shepitko's carrière werd afgebroken toen ze op haar hoogtepunt was.
The Ascent (1977) <br /><br />Larisa Shepitko is a name very few are familiar with. Her bright career as a director only lasted a single decade, ended abruptly by a tragic car accident. Despite her short career, she however managed to create some of the best Soviet films of her time. Her last film, The Ascent, is widely regarded as one of the finest Soviet films of the 1970s. Nevertheless, her work remained in obscurity throughout the years that followed, usually only available on rare and poor copies on video. That has now changed thanks to the folks at Criterion. They've released two of Shepitko's best works through their Eclipse department - Wings, and her penultimate masterpiece The Ascent.<br /><br />Set during the darkest days of WWII in snowy rural Russia, two partisans trudge their way across the land in search of food after their party is attacked by Nazi patrols. They're originally only to go to a nearby farm, but when they arrive they find it razed by the Germans. Not wanting to return empty handed, they continue on deeper into enemy territory. Along the way they must confront not only enemy soldiers, but the harsh conditions of the Russian plains, potential betrayal and their own souls.<br /><br />The movie does not fall into simplistic plot devices or destinations. It addresses difficult questions with painful rationality. It never takes the easy road or gives us comforting answers. The second half of the film is filled with moral dilemmas. Shepitko shows us the intimate horrors of war through the internal conflict between fellow Russians - those who collaborated and those who fought back. While she does show the collaborators as the clear heels, she nevertheless also shows why many turned to such tactics - survival.<br /><br />The film contains a number of religious references, particularly to the lead up to the crucifixion. This is a spiritual journey, into the hearts, souls, and minds of the two partisans and those they encounter. Shepitko and her cinematographer capture the journey in beautiful black and white photography. The camera moves in long shots, similar to the camera-work of another of Russia's greatest filmmakers, Andrei Tarkovsky. Shepitko, like many others, was clearly influenced by Tarkovsky's style, and the Ascent takes some of its rhythmic notes from Ivan's Childhood. It is a stunning film to look at, and does a fantastic job of capturing the cold and terrifying atmosphere of occupied Russia.<br /><br />Shepitko's husband would pay homage to her great film a decade later. Elem Klimov made his own war masterpiece with one of the greatest films I've ever seen - Come and See. The story and themes of that film were clearly influenced by The Ascent. Though that film is also a fairly obscure one, it received far more attention that any of Shepitko's films. That however acted as a bridge to Shepitko, and has been one of the best helps to keeping her work alive.<br /><br />The Ascent is a truly magnificent film, and rightly should be considered one of the best films of the 70s. It's stunning cinematography is inspiring; its mood is frighteningly authentic; and its lessons are unforgettable. It is, in any definition of the word, nothing less than a masterpiece. How unfortunate that Shepitko's career was cut short just as it was hitting its peak.