1959 was een mijlpaal in de wereld van de film. Verschillende grote regisseurs uit het klassieke tijdperk brachten een carrière voort met klassiekers die tot de beste behoorden. Een blik op de titels is al leerzaam: Hitchcocks North by Northwest, Billy Wilder's Some Like It Hot, Howard Hawks' Rio Bravo, Douglas Sirk's Imitation of Life. Voeg er een paar van het jaar daarvoor aan toe, Orson Welles' Touch of Evil, Hitch's Vertigo en Nick Ray's Wind Across the Everglades, en je hebt een vrij goede samenvatting van wat mogelijk was binnen de klassieke Hollywoodstijl.<br />Tegelijkertijd verschenen er twee films die een heel nieuwe manier van films maken suggereerden. De ene was Jean-Luc Godards Breathless, de andere John Cassavetes Shadows. De twee films hadden bepaalde dingen gemeen, voornamelijk geïmproviseerd acteerwerk van niet-sterren, handcamera's, lage budgetten en een zekere jeugdige, swingende zwier. Maar in bepaalde opzichten konden ze niet verder van elkaar verwijderd zijn. Godard geloofde nog steeds in de regisseur als arbiter van de stijl. Hij wist meer van film dan de meeste Hollywood-producers, en _Breathless_ was gevuld met de iconografie van de klassieke misdaadfilm. Cassavetes daarentegen was een acteur en een vluchteling uit de ondergrondse theaterwereld van New York. Zijn eerste film laat zien dat hij niet erg onder de indruk was van de film, en een groot voorstander van acteurs. In Godards film wordt voortdurend verwezen naar zijn eigen kunstmatigheid, terwijl _Shadows_ een bepaald soort naturalisme nastreeft.<br /> 'Dat is niet het geval,' zei hij. 'Dat is niet het geval omdat naturalisme een mythe is, vooral in de film. Maar het voelt krachtig, kinetisch maar welluidend, net als de koele jazz op de plaat, en het is zeker de belangrijkste inspiratiebron voor de filmstijl die hier te zien is. Het houdt uiteindelijk niet stand, vooral omdat de acteurs van Cassavetes hier amateuristische beatniks zijn, terwijl de stijl van Cassavetes sterke, fantasievolle acteurs vereist. Zijn latere werk met Gena Rowlands, Ben Gazarra en Peter Falk blaast dit uit de grond. Vanwege de technische onervarenheid van de regisseur moesten sommige stukken dialoog later worden herschreven, wat de frisheid van de improvisatie tenietdoet. Het is fascinerend om te kijken, zowel naar de grote momenten (zoals de scène waarin Leila Goldoni vertelt over haar teleurstelling over het verlies van haar maagdelijkheid) als naar een baanbrekende kunstenaar die zijn weg vindt.
1959 was a landmark in the world of film. Several great directors of the classic era were releasing career capping classics that ranked among their best. Just a look at the titles is instructive, Hitchcock's North By Northwest, Billy Wilder's Some Like It Hot, Howard Hawks' Rio Bravo, Douglas Sirk's Imitation of Life. Add a couple from the previous year, Orson Welles' Touch of Evil, Hitch's Vertigo, and Nick Ray's Wind Across the Everglades, and you've got a pretty good summing up of what was possible within the classic Hollywood style.<br /><br />At the same time, two films appeared that hinted at a whole new way of making films. One was Jean-Luc Godard's Breathless, the other was John Cassavetes Shadows. The two films had certain things in common, largely improvised acting by non stars, handheld cameras, low budgets, and a certain youthful, jazzy swagger. In certain ways, though, they couldn't be farther apart. Godard was still a believer in the director as arbiter of style. He knew more about film than most Hollywood producers, and Breathless was filled with the iconography of the classic crime film. Cassavetes, on the other hand, was an actor, and a refugee from New York's underground theater scene. His first film shows him little impressed with the cinema, and a big believer in actors. Godard's film constantly references it's own artifice, whereas Shadows aims for a certain kind of naturalism.<br /><br />It doesn't reach it, mainly because naturalism is a myth, particularly in cinema. But it feels powerful, kinetic but lilting like the cool jazz on the score, certainly the main inspiration for the filmmaking style on display here. It ultimately doesn't hold together, mainly because Cassavetes' actors here are amateurish beatniks, where Cassavetes style requires strong, imaginative actors. His later work with Gena Rowlands, Ben Gazarra, and Peter Falk blows this out of the water. Due to the director's technical inexperience, some bits of dialogue had to be redubbed later, which defeats the freshness of the improvisation. Still it's fascinating to watch, both for the great moments (like the scene where Leila Goldoni talks about her dissapointment with losing her virginity) and to watch a groundbreaking artist finding his way.