Een aangrijpend meesterwerk over de waanzin en de wanhoop van de oorlog, _Vuur op de vlakte_ ( _Nobi),_ zal niet iedereen bevallen. Dit is een oorlogsfilm in de ware zin van het woord, een die noch tot patriottisme, noch tot suikerzoete sentimentaliteit neigt. _Nobi_ snijdt diep, het is lelijk, duister en naargeestig, zoals maar weinig dingen die ooit op celluloid zijn opgenomen ooit zullen zijn. Dit is oorlog achter de kanonnen, zonder triomfen of helden, zonder morele overwinningen of nederlagen, alleen maar een handjevol uitgemergelde en verschrikkelijk uitziende mannen, verspreid over een land dat door oorlog is geteisterd als boetelingen die vluchten voor een grote ramp. De personages tarten het morele oordeel omdat ze schepsels zijn die gebukt gaan onder een grote smart, een smart die vragen van morele aard niet toestaat. Oorlog en overleving. De ene wil tegen de andere uitspelen op het slagveld. De verliezer wordt eenvoudigweg uit het bestaan verwijderd.<br />Tamura, soldaat in het Japanse keizerlijke leger, wordt uit zijn peloton ontslagen en krijgt opdracht zich in een nabijgelegen ziekenhuis te melden omdat hij bloed ophoest en de rest van het peloton hem niet mag. Hij krijgt te horen dat hij nooit meer terug mag komen en in plaats daarvan zelfmoord moet plegen met een handgranaat, voor het geval het ziekenhuis hem afwijst. Wat gebeurt. Het ziekenhuis is niet meer dan een krot van houten planken en de chirurg van het ziekenhuis zegt alleen maar tegen hem dat als hij kan lopen, er niets aan de hand is. Het is in dat sjofele ziekenhuis dat een van de meest aangrijpende scènes van de film zich afspeelt. Omdat het gebied door Amerikaanse vliegtuigen wordt gebombardeerd, vluchten de artsen en degenen die kunnen lopen het ziekenhuis uit en het bos in. Even voordat het ziekenhuis wordt opgeblazen, kruipen de uitgemergelde en kreupele gestalten van de zieken en gewonden er in alle mogelijke houdingen uit, gekleed in hun ziekelijk witte gewaden, alsof het gebouw een of ander beest is dat ingewanden en vuil op de aarde spuwt.<br />Dat is Nobi's grootste succes: de grimmige, broeierige weergave van het lijden van de oorlog in eenvoudige, maar indringende beelden, zonder melodrama of pseudo-heldhaftigheid. Soldaten steken een moeras over, waden tot aan hun knieën door de modder, steken de andere oever over en gaan een veld in, waar ze vijandelijke tanks ontdekken die zich in het bos schuilhouden. Hun lichten schijnen als kwaadaardige ogen terwijl ze de duisternis afspeuren. Een processie van gewonde soldaten, vuil en halfgek, die een weg oversteken en op de grond vallen bij het geluid van vijandelijke vliegtuigen. Buizerds die zich te goed doen aan een stapel lijken. Een verlaten dorp. Een krankzinnige soldaat die denkt dat hij Boeddha is die onder een boom zit, overdekt met vliegen en zijn eigen uitwerpselen, en die zijn arm aanbiedt om door Tamura te worden opgevreten als hij dood is. Dat zijn de beelden die Kon Ichikawa voor onze ogen tovert, genadeloos en scherp, maar eerlijk en rauw.<br />Nobi haast zich niet om ergens te komen. Hij is tevreden met het volgen van Tamura's reizen door het door oorlog verscheurde land terwijl hij probeert het hergroeperingscentrum van Palompa te bereiken en de waanzin en obsceniteiten van de oorlog waar te nemen. De film waadt door het slijk van de gruwelen van de oorlog, traag en broeierig, net als de personages die hij volgt. De laatste dertig minuten waarin Tamura haar toevlucht zoekt bij twee deserteurs die zich voeden met 'apenvlees', komen nog het dichtst in de buurt van de conventionele verhaallijnen, en die zijn trouwens niet minder krachtig. Gefotografeerd in zwart-wit, met geweldige acteerprestaties van de spelers en onder leiding van Ichikawa, behoort Nobi niet alleen tot de beste oorlogsfilms die ooit zijn gemaakt, maar ook tot de beste van de Japanse cinema.
A harrowing masterpiece on the sheer madness and despair of war, Fires on the Plain (Nobi) is not going to be to everybody's taste: this is a war movie in the truest possible sense of the term, one that resorts neither to flag-waving patriotism nor saccharine sentimentality. Nobi cuts deep, it's ugly, tenebrous and bleak as few things ever committed on celluloid will ever be. This is war behind the cannons, with no triumphs or heroes, no moral victories or defeats to be had, just a handful of gaunt and terrible-looking men strewn across a land ravaged by war like penitents fleeing a great disaster. The characters defy moral judgment because they are creatures beset by a great woe, a woe that does not permit questions of a moral nature. War and survival. Pitting one's will against the other's in a battlefield arena. The loser is simply removed from existence.<br /><br />Tamura, soldier in the Japanese Imperial army, is discharged from his platoon and ordered to report in a nearby hospital on account of him coughing blood and being disliked by the rest of the platoon. He's told to never come back and instead commit suicide by hand grenade in case the hospital rejects him. Which it does. The hospital is nothing but a shack made of wooden planks and the hospital surgeon simply tells him that if he's capable of walking he's just fine. It is in that shabby excuse of a hospital that one of the most harrowing scenes of the film takes place. As the area is carpet bombed by American planes the doctors and those who can walk and sustain themselves flee from the hospital and into the woods. Moments before the hospital is blown to pieces, the gaunt and crippled figures of the sick and injured crawl out of it in every manner of posture, dressed in their sickly white robes, as if the building is some kind of beast spewing viscera and filth out upon the earth.<br /><br />That is Nobi's greatest success; the stark and brooding depiction of the suffering of war in simple but evocative images, without melodrama or pseudo-heroism. Soldiers cross a marsh, wading knee-deep in mud, move across the opposite bank and into a field only to discover enemy tanks hiding in the woods, their lights shining like malignant eyes as they scan the dark. A procession of injured soldiers, dirty and half-mad, crossing a road, dropping to the ground on the sound of enemy planes. Buzzards feasting on a pile of dead bodies. An abandoned village. A mad soldier that believes himself to be Buddha sitting under a tree, covered with flies and his own excrement, offering his arm to be eaten by Tamura when he's dead. These are the images Kon Ichikawa conjures for our eyes, merciless and unflinching in their poignancy but honest and raw.<br /><br />Nobi doesn't rush to get somewhere. It is content to follow Tamura's travels through the war-torn land as he tries to reach the regrouping center of Palompa, and observe the madness and obscenities of war. The movie wades through the sludge of the horror of war, slow and brooding, just like the characters it follows. The final thirty minutes with Tamura taking refuge with two deserters who feed on 'monkey meat' are the closest Nobi comes to adhering to conventional narratives and they're no less powerful for that matter. Strikingly photographed in black and white, with great performances from the cast, and Ichikawa's assured direction, Nobi is not only among the best war movies to be made but also among the finest of Japanese cinema.