'Welterusten, moeder,' is het verhaal van Jesse (Sissy Spacek), een gescheiden epileptische vrouw die haar vrijpostige moeder (Anne Bancroft) kalm meedeelt dat ze zelfmoord gaat plegen. Dit is een fascinerend uitgangspunt dat alle vitaliteit en opwinding ontbeert. De briljante haak blijkt vals te zijn; het verhaal dat volgt mist substantie, zwaarte en onthullende waarde. Waar zijn de schokken en verrassingen als moeder en dochter misschien wel het laatste gesprek van hun leven hebben? Waar zijn de geheimen die onthuld worden, de bekentenissen, de fantasieën en de spijtbetuigingen? Die zijn er wel, maar ze zijn allemaal in dezelfde saaie kleur geschilderd, die de emoties op de achtergrond houdt en het 'genie' in ere houdt. van toneelschrijfster Marsha Norman, ten koste van al het andere. Het resultaat is geen film, maar een uitputtende conditietest.<br /><br />Laat me mijn commentaar voorafgaan door te zeggen dat ik Sissy Spacek een van de grootste actrices uit de geschiedenis van de film vind, een vrouw die zo magnetisch is, zo natuurlijk, dat ze me na twintig jaar beroemdheid nog steeds blijft verbazen en verbazen. Alles wat ze doet heeft iets klasse en magie, en ik heb haar meer dan één film uit de recyclebak zien redden, met haar engelachtige gezicht en kwetsbare ogen, haar zachte stem en lieve glimlach. Vanwege de grote Spacek heb ik deze film in de eerste plaats gezien, en als een van haar films verschrikkelijk is, moet hij op een belangrijke manier falen. Deze film faalt in twee opzichten.<br />Ten eerste is de film zo trouw aan het Pulitzer-winnende toneelstuk aangepast dat hij claustrofobisch en repetitief is. De hele film is een dialoog tussen twee vrouwen tussen Jesse en haar moeder. Wat op het toneel werkte - een moeder en dochter van middelbare leeftijd die twee uur lang in een klein huis ruziemaken - sterft op de film weg. Een toneelstuk, hoe geweldig ook, moet _aangepast_ worden aan het scherm voordat het toegeeflijk en arrogant is om te geloven dat de dialoog zo volmaakt is dat er geen woord van kan worden veranderd. Het scenario voor deze film had dertig tot veertig pagina's korter kunnen zijn, en een bekwame scenarist zou de briljante Spacek en de bekwame Bancroft een paar _fysieke_ scènes hebben gegeven, een paar gezichtsreacties, iets om het huis-aan-huis jakfestijn en de gevangenisachtige één-op-een-scène te doorbreken. Het is geen wonder dat het scenario werd aangepast door de oorspronkelijke toneelschrijfster Marsha Norman, die misschien wel verstand heeft van theater, maar hier laat zien dat ze geen flauw idee heeft van film.<br />Ik kan het effect dat het script van het toneelspel op de film heeft niet te veel benadrukken. Het is vermoeiend en saai om Jesse en haar moeder te zien kibbelen over Jesse's op handen zijnde zelfmoord. De vrouwen lopen van de woonkamer naar de keuken, de studeerkamer en weer terug naar de woonkamer, waar ze weer van voren af aan beginnen. Een klein huis in het Midden-Westen is niet de ideale locatie voor een speelfilm, en de regisseur probeert nooit iets slims of origineels, probeert nooit de monotonie te doorbreken met een shot van buitenaf, of een shot dat is weggeknipt, of een flashback, of wat dan ook. Er is geen muziek, geen andere personages, geen andere verhalen... alleen twee vrouwen die de kussens van de bank bedekken en over hun mening discussiëren. De eerbied die aan het toneelstuk wordt betoond is misselijkmakend; zelfs de meest plechtige klassiekers van Shakespeare worden voor het scherm heen en weer geschud. De toewijding aan het oorspronkelijke toneelstuk lijkt bijna rancuneus; het is alsof de film alleen gemaakt is om de dramatische schat die het toneelspel was, vast te leggen, met het publiek als nakomertje.<br />De andere reden waarom de film mislukt is, is Anne Bancroft. Ze mag dan een goede actrice zijn, maar op de film <0xE2><0x80><0x93> waar aanwezigheid 80 procent van de voorstelling is <0xE2><0x80><0x93> lijkt ze zelden te passen. Ze past hier zeker niet, als een grootmoeder uit het Midden-Westen, maar ze lijkt meer op Mrs. Robinson voor haar ochtendkoffie. Ze zit Jesse achterna door het huis en ziet er eerder geërgerd dan verbaasd uit, en ze lijkt buitengewoon onsympathiek, zelfs als haar tekst een liefhebbende, zij het gebrekkige vrouw weergeeft. Sissy Spacek is geweldig zoals ze altijd is, eerlijk en open en zo goed dat je de keuze van haar personage werkelijk begrijpt en ermee instemt. Sissy laat ons zien dat Jesse een lekke band heeft, een foute vrouw die altijd in de fout is gegaan en te veel verkeerde keuzes heeft gemaakt. Ze heeft nooit de controle over haar leven gehad en haar zelfmoord zal haar manier zijn om ten slotte te zeggen: 'Het is afgelopen met me. Dit is het einde.' Zo formuleert ze het in elk geval en als Spacek iets zegt, luister je. Ze bewijst in al haar films dat een goede actrice zich niet als een man hoeft te gedragen, niet alleen maar hoeft te bluffen en stoer te doen en testosteron te gebruiken. In deze film, en in films als 'Coal Miner's Daughter', demonstreert ze rustig een zachte kracht en een kalme diepte die even indrukwekkend zijn als hypnotiserend - je kunt er niets aan doen, je wordt er verliefd op.<br />Daarom was het voor mij zo moeilijk om 'Night, Mother' te zien. Spacek verknoeit zijn tijd met een gekunstelde stunt van een film die nooit iets voorstelt of zelfs maar afleidt. Ik zou deze film aan niemand aanbevelen, behalve aan fervente fans van Sissy zoals ikzelf, en zelfs dan zul je teleurgesteld zijn. Ik geef de film wel een hele cijferbonus voor het einde, dat moedig genoeg is om de hoofdrolspeelster te laten doen wat goed is voor _haar_ en niet mee te werken aan een afgezaagd happy end.
************* SPOILERS BELOW ************* "'Night, Mother" is the story of Jesse (Sissy Spacek), a divorced epileptic woman who calmly announces to her brash mother (Anne Bancroft) that she's going to commit suicide. This is a fascinating premise that is drained of all vitality and excitement. The brilliant hook turns out to be a cheat- the story that follows is lacking in substance, gravity and revelatory value. Where are the shocks and surprises as mother and daughter have what may be the last conversation of their lives? Where are the secrets revealed, the confessions and fantasies and regrets? They're here, but they've all been painted the same dull color that keeps emotion in the background and celebrates the 'genius' of playwright Marsha Norman at the expense of everything else. The result is not a film but an exhausting endurance test.<br /><br />Let me preface my comments by saying I find Sissy Spacek to be one of the greatest actresses in the history of motion pictures, a woman so magnetic, so natural that she continues to surprise and amaze me after twenty years of stardom. She brings a touch of class and magic to everything she does, and I've seen her rescue more than one film from the recycling bin with her angelic face and vulnerable eyes, her soft voice and sweet smile. It was because of the great Spacek that I watched this film in the first place, and for one of her movies to be terrible it has to fail in a significant way. This film fails in two.<br /><br />First and foremost the film is adapted so faithfully from the Pulitzer-winning stage play that it is claustrophobic and repetitive. The entire movie is a two-woman dialogue between Jesse and her Mother. What worked on stage- a middle-aged mother and daughter argue for two hours in small house- dies on film. A play, no matter how great, needs to be *adapted* for the screen it is self-indulgent and arrogant to believe that the dialogue is so perfect that not of a word of it can be altered. The screenplay for this film could have been shortened by thirty to forty pages, and a knowing screenwriter would have given the brilliant Spacek and competent Bancroft some *physical* sequences, some facial reactions, something to break up the wall-to-wall yak fest and prison-like single-set. It is no wonder that the screenplay was adapted by the original playwright Marsha Norman, who may know theater but reveals herself here to be clueless in film.<br /><br />I cannot over-emphasize the effect the stage-play script has on the film. Watching Jesse and her Mother argue about Jesse's impending suicide is redundant and dull. The women walk from the living room into the kitchen into the den and back into the living room, where they start all over again. A tiny Midwestern house is not the ideal location for a single-set film, and the director never tries anything clever or original, never tries to break up the monotony with an exterior shot or cutaway or a flashback or *anything*. There's no music, no other characters, no other stories... just two women covering the couch cushions and arguing their opinions. The reverence given to the play is sickening even Shakespeare's most solemn classics get shaken up for the screen. The commitment to the original play seems almost spiteful it's as if the film was made only to document the dramatic treasure that was the stage play, with the audience an afterthought.<br /><br />The other reason the film fails is Anne Bancroft. She may be a good stage actress but on film- where presence is 80% of performance- she rarely seems to fit. She certainly doesn't fit here, playing a Midwestern grandmother but looking more like Mrs. Robinson before her morning coffee. She chases Jesse around the house, looking more aggravated than astounded, and seems extraordinarily unsympathetic, even when her lines convey a loving- if flawed- woman.<br /><br />Sissy Spacek is great as she always is, honest and open and so good that you actually understand and agree with her character's choice. Sissy lets us see that Jesse is a flat tire, a wrong turn of a woman who has had every bad break and made too many wrong choices. She's never had control of her life, and her suicide will be her way of finally saying "No more- this is where I get off." That's how she puts it anyway, and when Spacek speaks you listen. She proves in all her films that a good actress doesn't have to behave like a man, doesn't have to be all bluff and bravado and borrowed testosterone. In this and in films like "Coal Miner's Daughter" she quietly demonstrates a soft strength and quiet depth that is as impressive as it is hypnotic you can't help but fall in love.<br /><br />That's why it was so hard for me to watch "'Night, Mother." Spacek is wasted in a stilted stunt of a film that never serves to engage or even distract. I would not recommend this movie to anyone except die-hard fans of Sissy like myself and even then you'll be disappointed. I do give the film an entire letter grade bonus for the ending, which is courageous enough to let the lead character do what's right for *her* and not pander to a hackneyed happy ending. GRADE: C