Filmhistorici hebben veel gezegd over oude epische films die vanaf het begin van de cinema de belangstelling van veel regisseurs hebben gewekt. De pioniers van dergelijke epische films, vooral Bijbelse, waren D.W. Griffith met zijn'moeder van alle epische films' INTOLERANCE (1916) en Cecil B. DeMille met zijn flair voor schitterende decors, kostuums en weelderige taferelen. Wie kan zijn 10 COMMANDMENTS (1923, 1956) of THE SIGN OF THE CROSS (1932) vergeten? Toch is er nog een epos dat in de jaren vijftig is gemaakt, geregisseerd door Michael Curtiz en gebaseerd op de roman The Egyptian van Mika Waltari. Michael Curtiz, die al beroemd is om zijn geweldige klassieke _CAABLANCA_ (1941), slaagt er op wonderbaarlijke wijze in zijn film aan het publiek van die tijd aan te passen, de belangrijkste ideeën en feiten uit de dikke roman te verwerken en de levensstijl van de Egyptenaren, die in een van de meest verbazingwekkende perioden van het bewind van Akhnaton leefden, te herscheppen.<br />Het eerste en belangrijkste feit voor mij in deze film is de psychologische ontwikkeling van het hoofdpersonage, Edmund Purdom. Sinuhe, die door zijn stiefouders in een eenvoudig gezin is grootgebracht, wordt arts. Zijn hele leven lang blijft hij maar een vraag 'waarom?' stellen en naar het antwoord zoeken. Bekoorlijke liefde die hij vindt in de courtisane Nefer (Bella Darvi) leidt tot een financiële en spirituele ramp. Hij moet de fouten herstellen door hard te werken in het Huis des Doods en zijn reputatie van niets op te bouwen. Eerst denkt hij dat wraak de enige remedie is. Maar op de lange duur beseft hij dat 'oog om oog' geen oplossing is. Ten slotte staat hij onder zeer vreemde omstandigheden voor de verleiding farao te worden. Toch is er één moment waarop hij het antwoord vindt op zijn vragen die hem zijn hele leven hebben beziggehouden... Het verhaal van de hoofdpersoon, hoewel gebaseerd op het boek, is psychologisch zo interessant dat iedereen met een open geest dit aspect in de film zou moeten overwegen. De psychologische strijd van de hoofdpersoon wordt verhevigd door de tijden waarin hij leefde, de tijden waarin, waarschijnlijk voor het eerst, de macht van het zwaard botste met de macht van het denken.<br />De film van Curtiz houdt zich ook aan één regel waar alle films van zijn tijd zich aan houden: geweldige cast en weelderige decors. Er zijn voornamelijk Britse acteurs en actrices die heel goede voorstellingen geven. Hoe is het mogelijk om niet te spreken van de spil van het oude epos, Victor Mature. Deze keer is hij niet Demetrius, Hannibal of Samson, maar Horemheb <0xE2><0x80><0x93> een vechter, een minnaar, eindelijk een farao. Jean Simmons speelt een zeer delicaat personage van Merit, een vrouw die haar hele leven van Sinuhe heeft gehouden, maar die dat te laat in de gaten kreeg. Peter Ustinov, waarschijnlijk het beroemdst vanwege zijn schitterende rol als Nero in QUO VADIS?, drie jaar eerder, doet het geweldig als Kaptah, Sinuhes vriend. De leden van de koninklijke familie van de film worden ook gespeeld door twee grote acteurs, Gene Tierney en Michael Wilding. Tierney is uitstekend als de kille Baketamon, de zuster van de farao, die hunkert naar macht. Wilding geeft een fantastische voorstelling als de 'krankzinnige' Akhnaton. Het gezicht dat in steen was gehouwen, leek nog het meest op dat van de acteur in de film. Bella Darvi, een in Polen geboren actrice, is heel gedenkwaardig als de verdorven courtisane Nefer. En dan is er nog een actrice die slechts in één scène optreedt, maar die je moeilijk kunt vergeten: Judith Evelyn als Taia, de moeder van de farao. Die stem, die ogen!<br />De decors zijn schitterend. De regisseur heeft het meest waarschijnlijke beeld van de buitentempel van Aaton herschapen, de god die de Egyptenaren aanbaden tijdens het bewind van Amenhotep IV. Ik vond ook de scène van de eerste ingang van de farao prachtig. Wat een glorieus beeld dat voor altijd in je geheugen gegrift staat! Maar er is ook één aspect dat ik graag onder de aandacht wil brengen van alle mensen die geïnteresseerd zijn in de film. Het Egyptische lijkt in veel opzichten op andere epische werken, maar het is ook een unieke film. Er zijn maar weinig films die zo prachtig gebruik maken van verschillende curiositeiten als deze. Er wordt gesproken over ijzer, dat eerst door de Hetieten werd gebruikt. Het is ook de enige film over het oude Egypte die openlijk spreekt over de geweldige geneeskracht van de Egyptenaren. Het laat duidelijk de contrasten van levensstijlen zien, met name het moment van de dood van een slaaf om wie niemand zich bekommert, gevolgd door de aankondiging en als gevolg daarvan de wijdverbreide rouw na de dood van de farao. Er is één historisch feit: er waren andere naties behalve de Joden (voor Christus) waar de geest van God in sommige menselijke harten straalde. Maar het enige verschil was dat het niet zo lang heeft standgehouden als bij de Joden, omdat het geen sterk fundament had. De scène van Akhnatons dood voorziet je van zoveel bijbelse en christelijke waarden dat je misschien denkt dat je naar een religieuze film kijkt.<br />Alles in aanmerking genomen, kan ik Michael Curtiz' film ten zeerste aanbevelen. Het is een geweldige productie op meerdere niveaus: amusement voor epische fans, bewondering voor fantastische voorstellingen voor bioscoopfans, een feestmaal voor spirituele mensen. Ten slotte is het een prachtig verhaal over buitengewone dingen die dertien eeuwen voor de geboorte van Jezus Christus gebeurden.
Film historians have said much about ancient epics that have been the interest of many directors from the beginning of cinema. The pioneers of such epics, particularly biblical ones, were D.W Griffith with his "mother of all epics" INTOLERANCE (1916), and Cecil B DeMille with his flair for magnificent spectacles, costumes and lavish scenes. Who can forget his TEN COMMANDMENTS (1923, 1956) or THE SIGN OF THE CROSS (1932)? Nevertheless, here comes another epic, made in the 1950s, directed by Michael Curtiz, and based on the novel by Mika Waltari, "The Egyptian." Michael Curtiz, already famous for his great classic CASABLANCA (1941) wonderfully manages to adjust his film to the audiences of that time, to entail the most important ideas and facts from the thick novel, and to recreate the lifestyle of the Egyptians who lived in one of the most amazing periods, in the reign of Akhnaton.<br /><br />The first and most important fact for me in this movie is the psychological development of the main character that Edmund Purdom plays. Sinuhe, having been brought up in a simple family by his step parents, becomes a physician. All his life, he never stops asking a question "why?" and searching for the answer. Alluring love that he finds in a courtesan Nefer (Bella Darvi) leads him to financial and spiritual disaster. He has to repair the mistakes by hard work in the House of Death and starting to build up his reputation from nothing. First, he thinks that the only cure is revenge. However, in the long run, he realizes that "eye for eye" is no solution. Finally, what stands before him in very strange circumstances is the temptation to be a pharaoh. Nevertheless, there is one moment he finds the answer for his questions that touched him throughout his life... The story of the main character, though based on the book, is so interesting psychologically that every open minded person should consider this aspect in the film. The main character's psychological struggle is intensified by the times he lived in, the times when, probably for the first time to that extend, the power of sword clashed with the power of thought.<br /><br />Curtiz's movie also retains one rule that all films of his era kept to: great cast and lavish sets. There are mostly British actors and actresses who give very nice performances. How is it possible not to mention the mainstay of ancient epic, Victor Mature. This time, he is not Demetrius, Hannibal or Samson but Horemheb - a fighter, a lover, at last a pharaoh. Jean Simmons appears in a very delicate role of Merit, a woman who loved Sinuhe all her life but it was too late when he realized that. Peter Ustinov, probably most famous for his gorgeous performance as Nero in QUO VADIS? three years earlier, does a great job as Kaptah, Sinuhe's friend. The royalty of the film is also played by two great cast, Gene Tierney and Michael Wilding. Tierney is excellent as cold, desirous of power Baketamon, the sister of pharaoh. Wilding gives a marvelous performance as "insane" Akhnaton. When I was in Louvre in Paris and saw Akhnaton's original face carved in stone, he looked very much the same as the actor in the film. Bella Darvi, an actress born in Poland, is quite memorable as a wicked courtesan Nefer. And there is one more actress who appears only in one scene but whom it is hard to forget, Judith Evelyn as Taia, pharaoh's mother. This voice, these eyes!<br /><br />The sets are magnificent. The director recreated the most probable image of the outdoor temple of Aaton, the god that the Egyptians worshiped to in the reign of Amenhotep IV. I also loved the scene of pharaoh's first entrance. What a glorious picture that forever lasts in one's memory!!! However, there is also one aspect that I would like to draw the attention of all people interested to see the film. The Egyptian is similar to other epics in many respects, but it also stands out as a unique film. There are very few films which make such a wonderful use of different curiosities as for ancient times. There is a mention of iron used first by the Hetites. It's also the only film about ancient Egypt which talks openly of Egyptians' magnificent curing abilities. It memorably shows the contrasts of lifestyles, particularly the moment of a slave's death for whom no one cares followed by the announcement and consequently the widespread mourning after the death of pharaoh. Finally, "The Egyptian" shows one historical fact: there were other nations except for Jews (before Christ) where the spirit of God shone in some human hearts. Yet, the only difference was that it did not survive that long as at Jews' because it did not have a strong fundament. The scene of Akhnaton's death supplies you with so many biblical and Christian values that you may think you watch a religious movie.<br /><br />All things considered, I highly recommend Michael Curtiz' film. It is a great production at multiple levels: an entertainment for epic fans, an admiration of marvelous performances for cinema fans, a soul feast for spiritual people. Finally, it is a beautiful story of extraordinary things which happened thirteen centuries before the birth of Jesus Christ.