John Huston maakte veel opmerkelijke en gedenkwaardige films. De meeste daarvan werden lang voor zijn dood in 1987 uitgebracht. Het was echter dat jaar dat ons eraan herinnerde dat Huston nog steeds op de top van zijn kunnen was, wat bleek uit zijn trouwe vertolking van de populaire roman van James Joyce, 'The Dead'.<br />Eens, lang geleden, vroeg een wijze man die Doc heette me: 'Lijkt "The Dead" niet veel levendiger en levendiger dan alle andere verhalen in Dubliners?' Ik ben geneigd te denken dat dat zo is. Het verhaal en de film bevatten allebei een paar van Joyce' verhalen.' De film bevat weliswaar maatschappelijke commentaren en kritieken, maar schildert voor het grootste deel een warm en liefdevol portret van een Ierland waar Joyce zelf zo vaak tegen tekeerging en dat hij al snel zou verlaten.<br />Hustons aanpak van de hoofdpersoon Gabriel Conroy, die beseft dat de wereld zoals hij die ziet niet meer is dan een illusie, is eenvoudigweg opmerkelijk. Als je beweert dat de film geen plot heeft, mis je het punt. Net als bij alle Dubliners van Joyce is het plot <0xE2><0x80><0x93> hoewel zeer zeker aanwezig <0xE2><0x80><0x93> niet het brandpunt. Plot is slechts een middel om de openbaring van de hoofdpersoon over te brengen. Naast een ogenschijnlijk gebrek aan actie is er eerlijk gezegd weinig dialoog in Joyces korte verhaal waarop de regisseur kan leunen. Het vermogen van Huston om wat Joyce in woorden verwoordt in beelden om te zetten is waarschijnlijk de grootste triomf van de film. Gevoelens, gedachten... Gabriels ongemak tijdens de dans... al die ongrijpbare dingen komen tot leven en komen binnen het bereik van de kijker in Hustons vertolking.<br />Als je beweert dat Huston zijn kritiek op de samenleving heeft verzacht, mis je het doel. 'The Dead' mag dan een vrolijk tintje hebben, de zelfgenoegzaamheid en pretentie van de personages is slechts een commentaar op de samenleving op kleinere schaal: wij zijn de waggelende oude tantes, de g<0xC3><0xAA>nante dronkaard, de tenor met een zere keel, de vrouw met het droevige, van regen doordrenkte geheim, en zelfs de man van middelbare leeftijd die zichzelf voor de gek houdt.<br />Maar 'The Dead' is een leugen. Het is geen duister verhaal. En zo somber is het ook weer niet. Vergeet even de sneeuw die op de levenden en de doden valt en de symboliek die erin schuilt; vergeet de puinhoop van een leven waar Gabriel aan het eind van de film uit ontwaakt: alleen met de vernietiging van de illusies die Gabriel over zichzelf en zijn wereld heeft, kan hij echt vooruit. Dat is het centrale punt van de film. Dat is het centrale punt van ons leven.
John Huston made many remarkable and memorable films. Those most often and easily recalled were released long before his passing in 1987. It was that year, however, that reminded us that Huston was still at the top of his game as evinced by his faithful adaptation of James Joyce's acclaimed novella "The Dead." <br /><br />Once long ago, a very wise man called Doc asked me, "Doesn't "The Dead" seem remarkably more vivid and bright than any of the other stories in Dubliners?" I tend to think that it is. The story and film both contain some of Joyce's societal comments and criticisms, but for the most part, paint a warm and loving portrait of an Ireland Joyce himself so often railed against and would shortly leave. <br /><br />Huston's handling of protagonist Gabriel Conroy, who realizes the world as he sees it is nothing more than an illusion, is simply remarkable. To claim that the film lacks plot is to miss the point. As with any of Joyce's Dubliners, plot--while most certainly present--is not the focus. Plot is merely a tool for the conveyance of the protagonist's epiphany. In addition to a seeming lack in action, there is quite frankly little dialogue in Joyce's short story for the director to lean on. Huston's ability to translate what Joyce puts in words into visuals is quite possibly the movie's greatest triumph. Feelings, thoughts...Gabriel's discomfort during the dance...all these intangibles leap to life and come within the viewer's grasp in Huston's portrayal. <br /><br />To claim that Huston has softened his writer's criticism of society again misses the mark. While "The Dead" may be painted with a cheerful hue, the complacency and pretense of the film's characters is but a comment on society on a smaller scale: we are the toddling old aunts; the embarrassing drunk; the tenor with the sore throat; the wife with the sad, rain soaked secret; even the self-deluded middle-aged man. <br /><br />But "The Dead" belies its title. It is not a dark story. Nor is it really that bleak. Forget for a moment the snow falling on the living and the dead and the inherent symbolism in it; forget the shambles of a life Gabriel awakes to at the film's end: it is only with the destruction of the illusions Gabriel has of himself and of his world that he can truly go forward. Such is the central point of the film. Such is the central point of our lives.