Qərb sürrealizmi ilə Şərq sufizmi arasında başqa bir oxşarlıq iki amilin – məkan və zamanın aradan qaldırılmasına çalışmaqdır.4 Məkansızlıq və zamansızlıq yaradılmasına cəhd hər iki ədəbi hadisəyə xas olan cəhətdir. İnsanın şüuraltısında müxtəlif məkanlar bir-birinə qarışıb və müəyyən bir zaman mövcud deyil; burada keçmişin, indinin, hətta gələcəyin xəyali mənzərələri bir-birinə qarışır və şeylər məkansızlıq və zamansızlıqda mövcud olurlar. Yəni bir yuxunun, yaxud şüuraltının bir təzahürünün hansı zamanda və ya hansı dəqiq vaxtda, hansı məkanda və ya hansı konkret yerdə baş verdiyi məlum olmur. Hər hansı bir şeyin məkanı və onun yuxu görən şəxs tərəfindən görülməsinin zamanı aydın və dəqiq surətdə bilinmir. Yalnız müəyyən bir atmosfer və ayıldıqdan sonra bir sıra simvollarla o atmosferin xatirəsi bəlli olur, özü də həmin simvollar müəyyən dərəcədə insanın daxili şəxsiyyətini və şüuraltısının necəliyini göstərir. Bu səbəbdəndir ki, Andre Breton deyir: «İnsan – qasırğanın başlıca məhvəridir».5