Çox görkəmli tədqiqatçılar bununla əlaqədar olaraq fikir söyləyiblər. Məşhur şərqşünaslar Krımski, Artomonov, Bartold və bir çox görkəmli tarixçilər bu məsələləri araşdırıblar. Geniş türk dünyası ilə, bizim qədim tariximizlə bağlı olan bu adın dirçəldilməsi ən azı 1800 illik bir tarixi olan şəhərimizin adının özümüzə qaytarılması deməkdir. Təkcə bu adın özümüzə qaytarılması demək deyil. Şabranla bağlı çox zəngin bir mədəniyyət, sənətkarlıq, ticarət tariximiz var. Bu məsələlərin hamısına yenidən baxmaq lazımdır. Məsələn, rus mənbələrində bu ad “Abşeron” kimi işlənib və sonralar “Abşeron” adını başqa yerə yozmağa başlayıblar. Əslində isə bu “Əbşeron”dur. Şabranda da Əfşar xanın çox məşhur bir məscidi olub, Uzun Həsənin məscidi olub. 40–50-yə qədər məhəllələr, mədrəsələr şəhər tarixi mədəniyyətimizi əks etdirir. Məsələn, Dərbənd şəhərinin 5 min illik tarixi var. Bunu da sasanilərlə əlaqələndirirlər. Xosrov Ənuşirəvan bu şəhəri möhkəmləndirib, adını onunla bağlayırlar, guya Dərbəndi o tikdirib. Amma lap qədimdən bura “Dəmir qapı” adlandırılıb.