Yuxarıda deyilənlər hələ də geniş yayılmış belə bir fikrə tamamilə ziddir ki, guya müsəlman filosofları sırf şərhçi olmuşlar və yalnız antik, yaxud ellinizm dövrü filosoflarının görüşlərini təkrar etmişlər. Həqiqət belədir ki, onların antik fəlsəfi irsə münasibəti son dərəcə ayıq, tənqidi və yaradıcı xarakter daşımışdır. İbn Rüşdün və onun şərqli sələflərinin yaradıcılığı göstərir ki, müsəlman fəlsəfəsi «ilahi» cəmiyyətlərdə mütərəqqi qüvvələrin ehtiyaclarına cavab verən bir fəlsəfə olmuşdur.