და თუ როგორი დაქცეული იყო იმჟამინდელი საქართველო, დიდი ილიას ციტატებს მოვიყვან მისი ბრწყინვალე პუბლიცისტური წერილიდან, „ასის წლის წინათ“. რომელიც 1899 წელს დაწერა და რუსის ჯარის საქართველოში პირველად შემოსვლის ასი წლისთავს მიუძღვნა საქართველოს უგვირგვინო მეფემ, აწ, ილია მართალმა: