** 1992 guive Paraguái ojapyhy castellano ha guaraní iñe’ẽ teéramo, katu Léi Guasu omandáva araka’eve ndojejapói ha opyta ñe’ẽmente. Censo guasu ojejapova’ekue 2002-me ohechauka 86% tetãygua oñe’ẽha guarani ha 27% katu pypente voi oñe’ẽkuaa; hovake katu oikuaauka 67% tetãyguánte oñe’ẽha castellano ha 7% katu pypentevoi oñe’ẽkuaa. Jepémo guarani hína ñe’ẽ ojeporuvéva, ñane retã oguata tekomarã ha ñemboyképe, katuínte Estado ohechagíre guarani ñe’ẽ ñe’ẽharakuérape, ha péicha opyrũ ha omondoro Yvypóra Deréchore.