ufanarse. prnl. Jero, vu, jerovu, ñembotuicha. ufano, na. adj. Jerovu, ovúva, rory, aguara. úlcera. f. Ai, jai. ulcerar. tr. Mboai, mbyai. 2. prnl. Ñemboai, ñembyai. ulceroso, sa. adj. Jaipa, ijaíva. ulterior. adj. Riregua, ou va’erã, mboypyrigua. ulteriormente. adv. Uperire, rire. últimamente. adv. Ipahápe, kuri. ultimar. tr. Mbopaha, japopa, momba, juka. último, ma. adj. Pahague, paha, pahare. por ú. Ipahápe, ijapýpe. ultra. pref. Rasa, iterei, eterei, mboypýri. ultrajar. tr. Rairõ, momarã, royrõ, ja’o, jahéi. ultramar. m. Para mboypyrigua. ultranza, a u. Oimeháicha. ultratumba. f. Ñeñotỹ rire. aparición de u. Póra. ulular. intr. Hasẽ, pyahẽ, guahu. umbilical. adj. Puru’ã rehegua. cordón u. Puru’ã sã. umbral. m. Okẽ pyrũha, okẽ jeikeha. umbrío, a. adj. Kuarahy’ãva. umbroso, sa. adj. Kuarahy’ãva. un, una. art. indefinido y adj. numeral. Peteĩ. unánime. adj. Pavẽ, peteĩ ñe’ẽme ojejapóva. unánimemente. adv. Peteĩcha, oñoñe’ẽme. unanimidad. f. Ñeĩmba peteĩ ñe’ẽme. unción. f. Mborayhu, Tupã andu. extrema u. Ñandy karai jepichy paha. uncir. tr. Jokua, ñapytĩ. ungido, da. adj. Moñandypyre. ungir. tr. Moñandy, mona, mongarai. ungüento. m. Ñandy, pohã ñemona haguã. ungular. adj. Pyapẽ rehegua, pysãpe rehegua. únicamente. adv. Nte, mante, ñoite, ñónte. único, ca. adj. Ño, año, añoite, peteĩnte. unicornio. m. Hatĩ peteĩva. unidad. f. Peteĩ mba’e, jeiko peteĩcha. unido, da. adj. Juaju, joaju, joapy, mopeteĩmbyre. unificar. tr. Mbojoaju, mbojoapy, mopeteĩ. uniformar. tr. Mbojoja, joja, mopeteĩ, mboaojoja. uniforme. adj. Joja. 2. gram. Ysajateĩ. 3. m. Ao peteĩchagua. unigénito, ta. adj. Ta’ýra peteĩ, tajýra peteĩ, memby peteĩ. unilateral. adj. Yketeĩ, peteĩ yke rehegua. unión. f. Joaju, joapy, ñomopeteĩ, jehe’a, joja. unipersonal. adj. Peteĩ tekovénte rehegua.