Yvypóra ñakãrapu'ã rechaukaha (karaiñe'ẽ: Índice de desarrollo humano) ha'e peteĩ techaukaha oha'ã omorysýi opaite tetã oĩva, oipapávo "tekove porã ha hesãi", "tekombo'e porã" ha "tekove rekoite" yvypóra pegua, oipapa avei pe tekove porãngue tetãre, iporãpa peteĩ tetã ojeikove hag̃ua.