Studante la evoluon de la homaro, ni povas aserti, ke utopio estas la unua pasho en la direkto de la konkretigo de iu idealo. Ni konsideru nur kelkajn ekzemplojn cherpitajn el la brazila historio: la politikan sendependecon de la lando, la abolicion de la sklaveco, la konstruon de la chefurbo Brazilio. Chiu el la tri faktoj menciitaj estis, komence, nur utopio, sed hodiau ili estas realajhoj, apartenantaj al la chiutaga vivo.