ગૌતમ બુદ્ધ જેના દ્વારા મોક્ષ મેળવીને માનજીવનનું કલ્યાણ કરતાં ગયા તે વિપશ્યના પધ્ધતિમાં દસ દિવસ મૌન રહી પોતાની અંદરના અંધકારને ફંફોસવાનો હોય છે. શીલ, સમાધિ અને પ્રજ્ઞાના આધાર પર ટકેલી આ વિપશ્યના પધ્ધતિમાં શ્વાસની ક્રિયા-પ્રતિક્રિયા પર શાંત અને સજાગ ચિત્ત વડે ધ્યાન ધરીને માણસ પોતાની અંદરના એકાંતને જાણતા-માણતા શીખે છે. આપણું મન હંમેશાથી ચંચળ અને અસંતોષી જ રહ્યું છે. આ અસંતોષની જ્વાળા જ ડિપ્રેશન માટે કારણભૂત છે. આત્મા-પરમાત્માના ખ્યાલો વચ્ચે ઘેરાઈને પોતાની દાર્શનિક માન્યતાઓ વચ્ચે જીવતો માણસ બંધાઈ ગયેલી વ્યાખ્યાઓમાંથી કદી બહાર આવતો નથી.