Πάντως, να έχουμε και ένα άλλο πράγμα υπ' όψη μας (προς αποφυγή των υπεραπλουστεύσεων, και πάλι): Οι Τούρκοι αποκαλούσαν όλους τους Ορθόδοξους "Ρωμιούς", ρουμ, επειδή κατά το ισλαμικό δίκαιο ανήκαν αδιάκριτα στο ορθόδοξο "Γένος" (μιλλέτ). Εντούτοις, στους κόλπους των "Ρωμιών" (=Ορθοδόξων) υπήρχε άτυπη εθνοτική διάκριση. Αυτό συνάγεται από κείμενα της Τουρκοκρατίας πολύ παλιότερα της Ελληνικής Επανάστασης. Άρα, ο όρος "Ρωμιός" δήλωνε, επιπλέον, τον ελληνόφωνο (κυρίως), ενώ ο Ορθόδοξος σλαβόφωνος ονομαζόταν Βούλγαρος ή Βούλγαρης (το επίθετο Βούλγαρης, παλιότερο της Επανάστασης, αυτό δηλώνει), ο βλαχόφωνος και ο ρουμανόφωνος Βλάχος, ενώ ο αλβανόφωνος Ορθόδοξος ονομαζόταν Αρβανίτης (Αρβανίτες ονομάζονταν και οι μουσουλμάνοι αλβανόφωνοι, φυσικά). Άλλωστε, τα νέα ελληνικά λέγονταν ρωμαίϊκα. Αν δεν υπήρχε τέτοια εθνοτική διάκριση, ρωμαϊικα θα λέγονταν και τα βλάχικα και τα αρβανίτικα. Στο χωριό του πατέρα μου οι παλιοί τα ελληνικά τα λέγανε στα αρβανίτικα "ρομέτσκε", για να τα ξεχωρίζουν από τη δική τους μητρική γλώσσα.