Μετά το τέλος των κατακτητικών πολέμων η ικανοποίηση των σουλτάνων ότι εξουσίαζαν μία απέραντη Αυτοκρατορία συντέλεσε στη χαλάρωση του ενδιαφέροντός τους για τις κρατικές υποθέσεις. Tη λιτή ζωή του στρατοπέδου εν καιρώ εκστρατειών, στις οποίες ήταν κατά, κατά κανόνα, αρχηγοί οι ίδιοι, την αντικατέστησε η τρυφηλή ζωή του παλατιού. Την περίοδο της ακμής της Αυτοκρατορίας στήριζαν την εξουσία του Οθωμανού μονάρχη ανώτατοι αξιωματούχοι, προερχόμενοι από το παιδομάζωμα. Σταδιακά όμως άρχισε να καταλαμβάνει τα ανώτατα κρατικά αξιώματα μία καθαρά Οθωμανική ελίτ, που είχε φοιτήσει στις σχολές του παλατιού (σεραγιού).