[1] η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ δημιουργήθηκαν με διαφορετικό τρόπο, και εξυπηρέτησαν διαφορετική κοινωνική δυναμική. Το πρώτο ήταν η "φυσική" συνέχεια της ΕΡΕ, ενώ το άλλο ΔΕΝ ήταν η φυσική συνέχεια της Ενωσης Κέντρου. Η δυναμική που οδήγησε το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία (πέραν του χαρισματικού δημαγωγού που το δημιούργησε) είχε ρίζες στο κλίμα του μετεμφυλιακού κράτους, στη δικτατορία, στην ανάγκη ανάσχεσης του τουρκικού επεκτατισμού, στην αίσθηση "κουκουλώματος" της τραγωδίας της Κύπρου και στην ανάγκη μεσοαστικών στρωμάτων να βρουν διέξοδο στη νομή της εξουσίας.