Πρόκριτοι, προεστοί δημογέροντες, κοτζαμπάσηδες (από το Τουρκικό kocabasi), τζορμπατζήδες (στη Μακεδονία και στη Θράκη), βιλαετλήδες (στο Καρπενήσι), επίτροποι, άρχοντες, σύνδικοι (από το Βενετικό sindici), επιστάτες, μουχτάρηδες (muhtar), ή δεπουτάτοι = αντιπρόσωποι και προβλεπτές (σε μερικά νησιά) κ.ά. Διάφοροι παράγοντες συντέλεσαν τόσο στην ανάπτυξη της κοινοτικής αυτοδιοίκησης όσο και στην ανομοιόμορφη κατά περιοχές εμφάνισή της. Αυτοί οι παράγοντες είναι: