Ανθηρή οικονομία, ειρήνη (pax ottomanica) και ασφάλεια, καλλιέργεια των γραμμάτων και των τεχνών είναι τα κυριότερα στοιχεία που συνθέτουν αυτή την ακμή. Προς τα τέλη όμως του 16ου αιώνα ο θεσμός των δούλων του σουλτάνου (των γενίτσαρων) και το τιμαριωτικό σύστημα, τα δύο βασικά στηρίγματα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας άρχισαν να φθίνουν. Oι Οθωμανοί παρατηρητές της εποχής αυτής είδαν στην κατάπτωση αυτή την κύρια αιτία της παρακμής της Αυτοκρατορίας. Πότε άρχισε η παρακμή; Πρόκειται για ένα ζήτημα στο οποίο οι γνώμες των ιστορικών δυίστανται.