Οι κληρικοί μπορούσαν να στηρίξουν ηθικά μία κοινότητα, πολύ περισσότερο μάλιστα τη στιγμή που στο ίδιο πρόσωπο συναντιόταν η εθνική και η θρησκευτική εκπροσώπηση. Χάρη και στα προνόμια που είχαν παραχωρηθεί στον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, ο κλήρος αναγνωριζόταν από τον κατακτητή ως ο εγκυρότερος διαχειριστής των κοινοτικών ζητημάτων. Οπωσδήποτε η ηθική και συνακόλουθα η πολιτική επιρροή του κλήρου μειώνεται μετά το τέλος του 17ου αιώνα και τον 18ο, οπότε η κοινοτική ηγεσία περνάει σιγά σιγά στα χέρια των λαϊκών προεστών. Eντούτοις οι κληρικοί, ιδίως οι επίσκοποι, όπως φαίνεται και από το καταστατικό του Mελένικου (1813), δεν έχασαν τον ρυθμιστικό τους ρόλο.