Wycięcie laparoskopowe jest uważane za "złoty standard" leczenia endometrioma jajnika. endometrioma jajnika. Jednak frustrującym aspektem jest to, że choroba może nawracać. Podczas gdy laparoskopowe wycięcie poprawia płodność, nawrót może powodować znaczne uszkodzenie jajników i niekorzystny wpływ na płodność. znaczące uszkodzenie jajników i niekorzystny wpływ na płodność. Dlatego też kluczowe jest zapobieganie nawrotom w celu zachowania "poprawionej" płodności. Częstość nawrotów endometrioma wynosi od 11 do 32% w ciągu 1-5 lat po wycięciu. po wycięciu. Wskaźnik nawrotów jest wyższy u pacjentek z zaawansowaną zaawansowaną endometriozą i u młodszych pacjentów. Wcześniejsze leczenie farmakologiczne endometriozy przed laparoskopią jest czynnikiem ryzyka nawrotu. Ciąża wkrótce po operacji ma działanie ochronne przed nawrotem. Gromadzące się dowody sugeruje, że podawanie doustnych środków antykoncepcyjnych (OC), systemu wewnątrzmacicznego uwalniającego lewonorgestrel (LNG-IUS) i kombinacji hormonu uwalniającego gonadotropiny (GnRH) i OC może również przynosić korzyści terapeutyczne. korzyści terapeutyczne. Podsumowując, proponujemy, aby kobiety były dobrze poinformowane o ryzyka nawrotu endometrioma. Zalecamy, aby kobiety pragnące zajść w ciążę powinny jak najszybciej podjąć próbę poczęcia. Ponadto zdecydowanie zalecamy terapię hormonalną terapię hormonalną pacjentkom, które nie chcą zajść w ciążę natychmiast i do czasu, aż ciąża jest pożądana. --- CEL: Zbadanie, czy operacja zachowawcza endometriomy jajnika przed cyklem IVF poprawia wyniki płodności. PROJEKT: Retrospektywne, dopasowane badanie kliniczno-kontrolne. USTAWIENIE: Dwa akademickie programy IVF. PACJENTKI: Sto osiemdziesiąt dziewięć kobiet z endometriozą, które przeszły leczenie IVF IVF: 56 kobiet przeszło bezpośrednio do IVF, a 133 najpierw przeszły zachowawczą operację jajników. INTERWENCJA: Kontrolowana hiperstymulacja jajników i IVF-ET. GŁÓWNE OSIĄGNIĘTE EFEKTY: Odpowiedź na gonadotropiny, zapłodnienie, implantacja, i odsetek ciąż. WYNIKI: Poza niższymi szczytowymi poziomami E(2) w dniu hCG i wyższą całkowitą dawką FSH u kobiet wcześniej operowanych. całkowitej dawki FSH u kobiet wcześniej operowanych z powodu endometrioma, nie stwierdzono znaczących różnic w różnic między obiema grupami w różnych analizowanych zmiennych IVF. analizowane. WNIOSKI: Laparoskopowa cystektomia z powodu endometriomy przed rozpoczęciem cyklu IVF nie poprawia wyników płodności. Przejście bezpośrednio do kontrolowanej hiperstymulacji jajników u kobiet z bezobjawowymi endometrioma jajników może skrócić czas do zajścia w ciążę, koszty leczenia i hipotetyczne powikłania operacji laparoskopowej. powikłania operacji laparoskopowej. I odwrotnie, zachowawcze leczenie chirurgiczne leczenie endometriomy jajnika u kobiet z objawami nie wpływa na IVF lub wskaźniki powodzenia wewnątrzcytoplazmatycznego wstrzyknięcia plemników. --- CEL BADANIA: Ocena częstości nawrotów i ciąż u kobiet z endometriomą jajnika leczonych za pomocą ablacji z wykorzystaniem energii plazmy. PROJEKT: Retrospektywne, nieporównawcze badanie pilotażowe obejmujące 55 pacjentek leczonych w ciągu 28 miesięcy, z prospektywną rejestracją danych (klasyfikacja Canadian Task Force klasyfikacja II-2). USTAWIENIE: Trzeciorzędowy ośrodek referencyjny. PACJENTKI: Pięćdziesiąt pięć kolejnych kobiet z endometriozą miednicy mniejszej, u których endometriomy jajników były leczone wyłącznie poprzez ablację przy użyciu energii plazmy. Minimalna minimalny okres obserwacji wynosił 1 rok. INTERWENCJA: Ablacja endometrioma przy użyciu energii plazmy. POMIARY I GŁÓWNE WYNIKI: Informacje uzyskano z bazy danych programu North-West Inter Regional Female Cohort for Patients with Endometriosis, na podstawie na podstawie kwestionariuszy wypełnionych przed operacją, danych chirurgicznych i histologicznych, oraz systematycznego rejestrowania nawrotów, ciąży i objawów. Nawroty oceniano za pomocą badania ultrasonograficznego miednicy. Średnia (SD) obserwacji wynosiła 20,6 (7,2) miesięcy (zakres, 12-39 miesięcy). U 75% pacjentek leczono endometriozę głęboko naciekającą endometrioza była leczona, a 40% miało zajęcie jelita grubego. Niepłodność przedoperacyjną niepłodność odnotowano u 42% pacjentek. Odsetek nawrotów pooperacyjnych pooperacyjnych wynosił 10,9% dla całej serii. Spośród 33 kobiet, które chciały zajść w ciążę, 67% zaszło w ciążę, w tym 59% spontanicznie. Czas od operacji do pierwszej ciąży wynosił 7,6 (4,3) miesiąca. Po odstawieniu pooperacyjnej terapii hormonalnej pooperacyjnej terapii hormonalnej, prawdopodobieństwo braku poczęcia w ciągu 12 miesięcy wynosiło 0,36 (95% przedział ufności, 0,19-0,36). 0,19-0,53), a po 24 miesiącach wynosiło 0,27 (95% przedział ufności, 0.12-0.44). WNIOSKI: Wskaźniki nawrotów i ciąż są zachęcające, ponieważ wydają się porównywalne z najlepszymi zgłaszanymi wynikami po cystektomii endometrioma. Energia osocza może odgrywać ważną rolę w leczeniu endometrioma jajnika u kobiet starających się o dziecko. kobiet pragnących zajść w ciążę. Pacjentki najbardziej potrzebujące zabiegów chirurgicznych, które mogą oszczędzić miąższ jajnika, takie jak te z obustronnymi endometrioma lub obustronnymi endometriozami lub historią operacji jajników, mogą szczególnie skorzystać z ablacji przy użyciu energii plazmy energii. --- Endometrioma jest często spotykany u kobiet w wieku rozrodczym, które mogą chcieć zachować funkcję jajników. Leczenie chirurgiczne wiąże się z wysokim nawrotami, a jego zastosowanie u kobiet poddawanych zabiegowi zapłodnienia wspomaganego zostało ostatnio zakwestionowane. Nie wykazano skuteczności leczenia farmakologicznego w kontrolowaniu objawów lub poprawie potencjału płodności. Wyniki retrospektywnych i nierandomizowanych badań były niespójne i doprowadziły do debatę między ginekologami i specjalistami ds. płodności. Niniejszy manuskrypt i krytycznie ocenia dowody dotyczące leczenia endometrioma u kobiet w wieku rozrodczym. kobiet w wieku rozrodczym. U kobiet bezobjawowych leczenie chirurgiczne jest zwykle zalecane u kobiet w wieku powyżej 40 lat i w przypadku dużych endometrioma. Z wyjątkiem miednicy, nie ma wystarczających dowodów sugerujących, że leczenie chirurgiczne że chirurgiczne leczenie endometrioma jest lepsze niż leczenie farmakologiczne w odniesieniu do długotrwałego złagodzenia objawów i jakości życia. Laparoskopowe wycięcie endometrioma jajnika przed IVF nie oferuje żadnych dodatkowych korzyści w porównaniu z w porównaniu do leczenia oczekiwanego. Duże, dobrze zaprojektowane badanie z randomizacją o odpowiedniej mocy randomizowane badanie z odpowiednią mocą, porównujące skutki chirurgicznego usunięcia endometrioma z oczekiwanym endometrioma na wydolność jajników i wyniki ciąż u kobiet poddawanych zapłodnieniu in vitro. kobiet poddawanych IVF. --- Trzydzieści sześć kobiet z ultrasonograficznym rozpoznaniem endometrioma jajnika (obustronny u dziewięciu z nich) było leczonych laparoskopowo. Po Po zabiegu chirurgicznym pacjentki przydzielono do jednego z następujących schematów: Gn-RH-a przez 3 miesiące, doustne środki antykoncepcyjne, jeśli chciały uniknąć ciąży, lub nic. Obserwacja składała się z 1-3-6-12-miesięcznych badań ultrasonograficznych. Pierwsze nawroty zaobserwowano podczas 6-miesięcznego badania ultrasonograficznego z ogólnym odsetkiem nawrotów po 12 miesiącach po 12 miesiącach wynosił 11%. Poprawa objawów bólowych wystąpiła u 87% pacjentek, a wskaźnik płodności wyniósł 45%. pacjentów, a wskaźnik płodności wyniósł 45%. --- Wstęp: Endometriomata to złogi endometriozy w jajniku. Leczenie chirurgiczne tych wypełnionych krwią torbieli jest kontrowersyjne. Metoda laparoskopowe podejście do leczenia endometriomata jest preferowane, ponieważ oferuje korzyść w postaci krótszego pobytu w szpitalu, szybszej rekonwalescencji pacjentki i krótszy pobyt w szpitalu, szybszy powrót pacjentki do zdrowia i niższe koszty hospitalizacji. Obecnie najczęstszymi procedurami leczenia endometriomata jajnika są albo wycięcie torebki torbieli lub drenaż i elektrokoagulacja ściany torbieli. CELE: Celem niniejszego przeglądu było określenie najskuteczniejszej techniki leczenia endometrioma jajnika; albo wycięcie torbieli lub drenaż i elektrokoagulacja ściany torbieli, w odniesieniu do złagodzenia bólu, nawrotu endometrioma, nawrotu objawów i późniejszego odsetka spontanicznych późniejszej spontanicznej ciąży. STRATEGIA WYSZUKIWANIA: Recenzenci przeszukali specjalistyczny rejestr Cochrane Menstrual Disorders and Cochrane Menstrual Disorders and Subfertility Group (przeszukany 15 listopada 2004 r.), Cochrane Cochrane Register of Controlled Trials (The Cochrane Library, wydanie 4, 2004), MEDLINE (1966-listopad 2004), EMBASE (1980-listopad 2004) i listy referencyjne artykułów, ręczne wyszukiwanie artykułów, ręczne przeszukiwanie odpowiednich czasopism i materiałów konferencyjnych oraz kontaktując się z liderami w dziedzinie chirurgii endoskopowej na całym świecie. KRYTERIA WYBORU: Randomizowane, kontrolowane badania dotyczące wycięcia torebki torbieli w porównaniu z drenażem i elektrokoagulacją torbieli w leczeniu endometrioma jajnika. endometriomata jajnika. GROMADZENIE I ANALIZA DANYCH: Recenzenci ocenili kwalifikowalność i jakość badania. GŁÓWNE WYNIKI: Nie znaleziono randomizowanych badań dotyczących leczenia endometrioma za pomocą laparotomii. laparotomii. Dwa randomizowane badania dotyczące laparoskopowego leczenia jajników o wielkości powyżej 3 cm. Laparoskopowe wycięcie ściany torbieli endometrioma wiązało się ze zmniejszonym odsetkiem nawrotów endometrioma. nawrotów endometrioma (OR 0,41 CI 0,18-0,93), zmniejszoną koniecznością do dalszego zabiegu chirurgicznego (OR 0,21 CI 0,05-0,79), zmniejszonym odsetkiem nawrotów objawów dysmenorrhoea objawów bolesnego miesiączkowania (OR 0,15 CI 0,06-0,38), dyspareunii (OR 0,08 CI 0,01-0,51) i niemiesiączkowego bólu miednicy (OR 0,10 CI 0,02-0,56). Było to również związany z późniejszym zwiększonym odsetkiem spontanicznych ciąż u kobiet, które udokumentowały wcześniejszą niepłodność (OR 5,21 CI 2,04-13,29). WNIOSKI AUTORÓW: Istnieją pewne dowody na to, że operacja wycięcia endometriomata zapewnia korzystniejsze wyniki niż drenaż i ablacja, w odniesieniu do niż drenaż i ablacja, w odniesieniu do nawrotu endometrioma, nawrotu objawów i późniejszej spontanicznej ciąży u kobiet. objawów i późniejszej spontanicznej ciąży u kobiet, które wcześniej były niepłodne. niepłodne. W związku z tym podejście to powinno być preferowanym podejściem chirurgicznym. Nie znaleźliśmy jednak żadnych danych dotyczących wpływu obu metod u kobiet, które poddawanych technikom wspomaganego rozrodu. --- Przeprowadziliśmy to retrospektywne badanie kliniczno-kontrolne, analizując 428 cykli zapłodnienia in vitro (IVF) pierwszej próby. cykli zapłodnienia in vitro (IVF), wśród których 254 dotyczyły kobiet z wcześniejszą lub obecną diagnozą endometriozy jajników. Po pierwsze, wyniki tych 254 cykli porównano ze 174 cyklami z udziałem pacjentek z potwierdzoną niepłodnością jajowodową o podobnym wieku i wskaźniku masy ciała. Kobiety z endometriozą jajników miały znacznie wyższy wskaźnik anulowania, ale podobny wskaźnik ciąż, implantacji i porodów jak u pacjentek z niepłodnością jajowodową. niepłodnością jajowodową. Po drugie, wśród kobiet z endometriozą jajników, kobiety z historią operacji laparoskopowej endometriomy jajnika przed IVF i bez wizualnej endometriozy przy pobraniu komórki jajowej (n = 112) porównano z kobietami nieoperowanymi kobietami i wizualnymi endometriozami w momencie pobrania komórki jajowej (n = 142). Pacjentki które przeszły operację jajników przed IVF miały istotnie krótszy okres, niższą niższą liczbę pęcherzyków antralnych i wymagały wyższych dawek gonadotropin niż pacjentki z endometrioma nieoperowanymi endometrioma. Dwie grupy kobiet z wcześniejszą lub obecną endometriozą jajników endometriozą jajników miały jednak podobny wskaźnik ciąż, implantacji i żywych urodzeń. żywych urodzeń. Podsumowując, endometrioza jajników nie zmniejsza wyników IVF w porównaniu z czynnikiem jajowodowym. Co więcej, laparoskopowe usunięcie laparoskopowe usunięcie endometrioma nie poprawia wyników IVF, ale może powodować zmniejszenie jajników na gonadotropiny. --- Wstęp: Endometriomata to złogi endometriozy w jajniku. Leczenie chirurgiczne tych wypełnionych krwią torbieli jest kontrowersyjne. Metoda laparoskopowe podejście do leczenia endometriomata jest preferowane w porównaniu z laparotomią. laparotomii, ponieważ oferuje krótszy pobyt w szpitalu, krótszy pobyt w szpitalu, szybszą rekonwalescencję pacjentki i niższe koszty hospitalizacji. Obecnie najczęstszymi obecnie najczęstszymi procedurami leczenia endometriomaty jajnika są wycięcie torbieli lub drenaż i elektrokoagulacja ściany torbieli. CELE: Celem niniejszego przeglądu było określenie najskuteczniejszej techniki leczenia endometrioma jajnika; albo wycięcie torbieli albo drenaż i elektrokoagulacja ściany torbieli. Oceniane punkty końcowe oceniano złagodzenie bólu, nawrót endometrioma, nawrót objawów i u kobiet pragnących poczęcia. objawów, a u kobiet pragnących zajść w ciążę - odsetek ciąż samoistnych lub spontanicznych lub w ramach leczenia niepłodności. STRATEGIA WYSZUKIWANIA: Recenzenci przeszukali specjalistyczny rejestr Cochrane Menstrual Disorders and specjalistyczny rejestr badań Cochrane Menstrual Disorders and Subfertility Group (przeszukany 3 marca 2007 r.), Cochrane Cochrane Register of Controlled Trials (The Cochrane Library, wydanie 3, 2007), MEDLINE (1966-sierpień 2007), EMBASE (1980-marzec 2007) i listy referencyjne artykułów, ręczne wyszukiwanie artykułów, ręczne przeszukiwanie odpowiednich czasopism i materiałów konferencyjnych oraz kontaktując się z liderami w dziedzinie chirurgii endoskopowej na całym świecie. Rejestr badań Cochrane Menstrual Disorders and Subfertility Group opiera się na na regularnym przeszukiwaniu baz MEDLINE, EMBASE, CINHAL i CENTRAL. KRYTERIA SELEKCJI: Randomizowane, kontrolowane badania dotyczące wycięcia torebki torbieli w porównaniu z drenażem i elektrokoagulacją torbieli w leczeniu endometrioma jajnika. endometriomata jajnika. GROMADZENIE I ANALIZA DANYCH: Recenzenci ocenili kwalifikowalność i jakość badania. GŁÓWNE WYNIKI: Nie znaleziono randomizowanych badań dotyczących leczenia endometrioma za pomocą laparotomii. laparotomii. Dwa randomizowane badania dotyczące laparoskopowego leczenia endometriomata jajnika o wielkości większej niż 3 cm, dla głównego objawu bólu. bólu. Laparoskopowe wycięcie ściany torbieli endometrioma wiązało się ze zmniejszoną częstością nawrotów objawów bolesnego miesiączkowania (OR 0,15 CI 0,06-0,38), dyspareunii (OR 0,08 CI 0,01-0,51) i niemiesiączkowego bólu miednicy (OR 0,15 CI 0,06-0,38). miednicy (OR 0,10 CI 0,02-0,56), zmniejszony wskaźnik nawrotów endometrioma endometrioma (OR 0,41 CI 0,18-0,93) i ze zmniejszonym zapotrzebowaniem na dalszą operację (OR 0,21 CI 0,02-0,56). operacji (OR 0,21 CI 0,05-0,79) niż operacja usunięcia endometrioma. Dla tych kobiet, które następnie próbowały zajść w ciążę, było to również związane z z późniejszym zwiększonym odsetkiem spontanicznych ciąż u kobiet, które miały udokumentowaną niepłodności (OR 5,21 CI 2,04-13,29). Zidentyfikowano kolejne randomizowane badanie które wykazało zwiększoną odpowiedź pęcherzyków jajnikowych na stymulację gonadotropinami u kobiet, które przeszły operację wycięcia w porównaniu do w porównaniu z chirurgią ablacyjną (WMD 0,6 CI 0,04-1,16). Nie ma wystarczających dowodów na przewagę chirurgii wycięciowej nad chirurgią ablacyjną w odniesieniu do na ciążę po kontrolowanej stymulacji jajników i inseminacji domacicznej (OR inseminacji domacicznej (OR 1,40 CI 0,47-4,15). WNIOSKI AUTORÓW: Istnieją dobre dowody na to, że operacja wycięcia endometriomata zapewnia korzystniejsze wyniki niż drenaż i ablacja w odniesieniu do nawrotu endometrioma, nawrotu objawów bólowych, a u kobiet, które wcześniej były niepłodne, późniejszą spontaniczną ciążę. W związku z tym podejście to powinno być preferowanym podejściem chirurgicznym. Jednak u kobiet, które mogą być następnie poddane leczeniu niepłodności, nie ma wystarczających dowodów aby określić preferowane podejście chirurgiczne. --- Siedemdziesiąt dziewięć przypadków endometrioma jajnika leczono za pomocą laparoskopu. Technika chirurgiczna technika chirurgiczna stopniowo ewoluowała od samego drenażu do fulguracji i w końcu do wycięcia ściany torbieli endometrialnej. Wskazaniami do laparoskopii była niepłodność (35 przypadków), ból (33), nadmierne miesiączkowanie (5) i masa miednicy (4); W 2 przypadkach choroba była przypadkowa. Nie było powikłań śródoperacyjnych ani powikłań pooperacyjnych. Długoterminowe wyniki, zwłaszcza płodność płodności, były obiecujące: 12 z 20 kobiet (60%) zaszło w terminową ciążę po samej laparoskopowej procedurze endometrioma. Spośród ośmiu kobiet z endometrioma, u których nie doszło do poczęcia, sześć miało dobrze udokumentowaną niepłodność spowodowaną czynnikiem męskim. niepłodność. --- PYTANIE BADAWCZE: Jakie jest obecne postępowanie z kobietami z endometrioma jajnika poddawanych leczeniu wspomaganego rozrodu (ART) w Wielkiej Brytanii? PODSUMOWANIE ODPOWIEDZI: Wydaje się, że większość ginekologów w Wielkiej Brytanii oferuje operację (głównie cystektomię) w przypadku endometriomy przed ART, niezależnie od obecności objawów. obecność objawów. CO JUŻ WIEMY: Idealne postępowanie w przypadku endometriomy u kobiet poddawanych ART pozostaje kontrowersyjne i stanowi dylemat dla specjalistów ds. rozrodu. PROJEKT BADANIA, ROZMIAR I CZAS TRWANIA: Było to krajowe badanie przekrojowe. A łącznie 388 ginekologów wypełniło kwestionariusz. UCZESTNICY, MIEJSCE I METODY: Wszyscy lekarze w pełni zarejestrowani w Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. Ankieta składająca się z 11 została przeprowadzona elektronicznie przy użyciu oprogramowania Survey Monkey. Dane ilościowe przeanalizowano przy użyciu statystyk opisowych i porównawczych. GŁÓWNE WYNIKI I ROLA SZANSY: Większość respondentów była konsultantami (65%). (65%), 25% praktykowało ART, a 65% wykonywało operacje laparoskopowe. Ogółem 95% respondentów respondentów zaoferowałoby operację endometriom u kobiet poddawanych ART, albo na podstawie wielkości (>3-5 cm) endometrioma (52%), obecności objawów (16%), obecności objawów (16%), obecności mnogich/obustronnych endometrioma (2%), niezależnie od wielkości i objawów (19%) lub tylko kobietom poddawanym zapłodnieniu in vitro (6%). Pozostałe 5% respondentek nie zaproponowałoby operacji przed ART. Wycięcie było najczęstszą metodą chirurgiczną (68%), a następnie ablacja (25%). Chirurdzy laparoskopowi byli prawie dwukrotnie bardziej skłonni "zaoferować operację wszystkim pacjentkom z endometriomą przed ART" w porównaniu z klinicystami wykonującymi laparotomii (22 vs 12%, P < 0,001). OGRANICZENIA, POWODY DO PRZESTROGI: Nasz ogólny wskaźnik odpowiedzi na kwestionariusz był niski (15%). odpowiedzi na kwestionariusz był niski (15%). Jednak wskaźnik odpowiedzi wśród specjalistów specjalistów w dziedzinie rozrodczości oszacowano na 60%. Możliwe, że wystąpił element element stronniczości w kierunku nadreprezentacji respondentów, którzy są bardziej zainteresowani o "normalizację" anatomii miednicy. Ponadto nasza ankieta opierała się na na samodzielnym zgłaszaniu praktyki i możliwe jest, że przedstawienie listy "idealnych" opcji mogło spowodować stronniczość respondentów. SZERSZE IMPLIKACJE WYNIKÓW: Pomimo dostępnych dowodów na to, że operacja endometrioma nie poprawia wyników ART i może uszkodzić rezerwę jajnikową. jajników, wydaje się, że większość ginekologów w Wielkiej Brytanii oferuje swoim pacjentkom cystektomię jajników. cystektomię jajników swoim pacjentkom. --- Dokładny związek między endometriozą a niepłodnością jest przedmiotem dyskusji. Uważa się, że chirurgia odgrywa rolę w ramach opcji terapeutycznych w leczeniu niepłodnych kobiet cierpiących na tę chorobę, chociaż jej skuteczność jest ogólnie skromna. W rzeczywistości istnieje niewątpliwa potrzeba poprawy technik chirurgicznych w tym obszarze. technik chirurgicznych w tym obszarze. W szczególności, dwa główne aspekty wymagają optymalizacji: 1) zapobieganie uszkodzeniu rezerwy pęcherzykowej, które następuje po chirurgiczne wycięcie endometrioma jajnika i 2) zapobieganie pooperacyjnemu powstawaniu i ponownemu tworzeniu się zrostów. Porównanie między a technikami waporyzacji/koagulacji stanowi główny punkt debaty na temat tego, co jest głównym punktem debaty na temat najlepszej procedury usuwania endometrioma jajnika. endometrioma jajnika. Randomizowane badania kontrolowane wykazały, że technika wycięcia jest wiąże się z wyższym wskaźnikiem ciąż i niższym wskaźnikiem nawrotów, chociaż może jednak powodować poważne uszkodzenie rezerwy jajnikowej. Ulepszenia w tym ostatnim aspekcie tego ostatniego aspektu może być reprezentowana przez połączoną technikę wycięcia i waporyzacji lub zastąpienie koagulacji diatermicznej chirurgicznym szwem jajnikowym. Środki barierowe zmniejszają, ale nie eliminują powstawania zrostów pooperacyjnych u kobiet z endometriozą. z endometriozą. Zachęcające dowody odnotowano w przypadku Interceed, Oxiplex/AP i roztworu Adept. Jednak dostępne badania opierają się głównie na na laparoskopiach II look wykonywanych kilka tygodni po interwencji i brakuje danych dotyczących płodności. płodności. Uzasadnione są badania kliniczne obejmujące wskaźnik ciąż jako konkretny wynik. wynik są uzasadnione.
Czy operacja endometriomy jajnika poprawia płodność?
Tak, operacja endometrioma wydaje się poprawiać wskaźniki skuteczności leczenia niepłodności.