Trong thế kỷ 3 và 2 TCN, Roma thiết lập quyền bá chủ trên Địa Trung Hải và phương Đông, thông qua ba cuộc chiến tranh Punic (264–146 TCN) chống lại thành Carthago và ba cuộc chiến tranh chiến tranh Macedonia (212–168 BC) chống lại Macedonia. Từ khi bắt đầu thế kỷ 2 TCN, quyền lực là đối tượng tranh chấp giữa hai nhóm quý tộc: Phái quý nhân đại diện cho bộ phận bảo thủ trong Viện nguyên lão, và phái bình dân dựa vào giúp đỡ của bình dân. Trong cùng giai đoạn, việc tiểu nông bị phá sản và lập các điều trang nô lệ lớn đã khuyến khích một lượng lớn dân chúng di cư đến thành phố. Chiến tranh liên tiếp tạo tính cần thiết về một đội quân chuyên nghiệp, họ trung thành với tướng lĩnh của mình hơn là với cộng hoà. Do đó, vào nửa cuối của thế kỷ 2 và thế kỷ 1 TCN diễn ra xung đột cả ở bên ngoài lẫn bên trong. Sau nỗ lực thất bại nhằm cải cách xã hội của Tiberius và Gaius Gracchus thuộc phái bình dân, và chiến tranh chống lại Jugurtha, phát sinh cuộc nội chiến đầu tiên giữa Gaius Marius và Sulla. Theo sau là một cuộc khởi nghĩa nô lệ quy mô lớn dưới quyền Spartacus, và sau đó là thành lập Liên minh tam hùng thứ nhất với Caesar, Pompey và Crassus.