Hurtigruta er ein av berebjelkane i transportsystemet langs kysten i Noreg og er dessutan rekna som ei av Noregs mest attraktive og unike reiselivsopplevingar. Hurtigrutereiarlaga er tildelte eit løyve til å sigla ruta Bergen–Kirkenes med mellomstader for perioden 2005–2012. Dette inneber ein rett og ei plikt til å sigla i den nemnde perioden. Ingen andre selskap har ein slik rett. Stortinget har på budsjettet til Samferdselsdepartementet for 2006 gitt ei løyving på 249,5 mill. kr til Hurtigruta for kjøp av transporttenester frå hurtigrutereiarlaga. Summen er løyvd for å halde oppe daglege siglingar på strekninga Bergen–Kirkenes med eit stoppmønster i samsvar med ein avtale mellom Samferdselsdepartementet og hurtigrutereiarlaga. Med omsyn til kapasitet har staten stilt krav om at skipa skal vere store nok til å kunne ta med seg distansepassasjerar på strekninga Bergen–Kirkenes samt ha nødvendig godskapasitet nord for Tromsø. Storleiken på skipa i dag er større enn krava i avtalen og er ei løysing selskapa sjølve har valt på eit kommersielt grunnlag for å auke inntektene frå turisme. Inntektene frå turisme utgjer òg hovudinntekta for selskapa. I avtalen med staten for perioden 1991–2001 låg det betydelege midlar til omstilling av Hurtigruta mot turisme. Selskapet har som eit ledd i dette investert store summar i nye skip. Avtalen som gjeld no, er til liks med den førre treårsavtalen ein rein kjøpsavtale for transportkapasitet på strekninga Bergen–Kirkenes. Staten kjøper persontransporttenester for distansepassasjerar med Hurtigruta på same måten som staten t.d. kjøper persontransporttenester med tog. Rein statsstøtte til turisme vil vere næringsstøtte og må vurderast etter dei internasjonale avtalane om statsstøtte. Utanlandske cruiseskip har høve til å sigle i Noreg i samsvar med EØS-avtalen og dei pliktene Noreg har teke på seg i WTO og OECD. Dei same reglane gir norske skip tilgang til utanlandske hamner og marknader. Konkurransesituasjonen i høve til utanlandske cruiseskip var ein del av anbodsgrunnlaget for avtalen mellom hurtigrutereiarlaga og staten. Det var òg ein del av anbodsgrunnlaget og avtalen med hurtigrutereiarlaga at dei tilsette om bord skal ha norske løns- og arbeidsvilkår. Dette gjeld uavhengig av flagg på skipa. I samsvar med forskrift om forvalting av tilskot til sysselsetjing av norske sjøfolk kan ikkje skip som får anna offentleg tilskot, omfattast av ordninga. Dette inneber at Hurtigruta etter gjeldande regelverk ikkje er inkludert i nettolønsordninga. Etter det eg kan forstå, er det difor inga endring i konkurransetilhøva i forhold til utanlandske cruiseskip etter at avtalen mellom hurtigrutereiarlaga vart inngått i november 2004. Samstundes har eg forståing for at reiarlaga opplever at konkurransen er krevjande. Eg har registrert at hurtigrutereiarlaga no har teke grep for å betre konkurranseevna ved ein fusjon av hurtigrutereiarlaga Ofotens og Vesteraalens Dampskibsselskap, OVDS, og Troms Fylkes Dampskibsselskap, TFDS, til Hurtigruten Group ASA. Eg trur at fusjonen kan føre til effektivisering av drifta gjennom synergieffektar med omsyn til både inntekter og kostnader. Vonleg vil dette styrkje konkurranseevna for det fusjonerte selskapet og på den måten sikre effektiv transport og unike reiselivsopplevingar for dei reisande.