Interpellanten tek opp nokre hovudtema i dag, som polarisering i Midt-austen og brot på menneskerettar. Mitt spørsmål, som eg skal komme tilbake til, er om det kan vere ein samanheng der. Så blir det rett og slett stilt eit konkret spørsmål: Kva bør Noreg gjere? Eg synest det utanriksministeren i dag har signalisert, er eit godt stykke på den vegen vi bør gå. For jo meir økonomisk samkvem vi har med land, jo betre bør den eventuelle menneskerettsdialogen vere, og jo tettare og meir forpliktande bør menneskerettsdialogen vere. Vi veit at vi har ein nær og god menneskerettsdialog med nabolandet Tyrkia. Eg skal ikkje gjere noka oppsummering av dei resultata, men ting kan flyttast sakte, men sikkert. Jo meir forpliktande vi klarer å vere, jo betre er det. Så tilbake til dette med polarisering: Alle som på 1970-talet sette seg til å lese vekeblad, ville der stort sett kvar veke få eit lite innblikk, eit lite bilete av sjahen av Persia, sjah Reza, og Farah Dibah. Då var dei ein del av vår næraste kulturelle krets – ingen tvil om det. Det var idyll. Og no, ikkje lenge etterpå, ein generasjon etterpå, er det heilt motsett. No får vi utsegner derfrå som gjer at vi blir skremde, og vi sender utsegner tilbake som heile tida blir misforstått. Vi veit at det i den iranske revolusjon var mange fleire krefter enn dei som fekk den endelege makta, nemleg ayatollaene. Det var ein veldig brei bevegelse som laga den revolusjonen. Det var kvinner, det var distrikt, det var veldig mange representantar som var med. Men dessverre, som i så mange andre revolusjonar, blei han stolen av nokon. Det vi skal ha med oss i dette biletet, er at det som blir sagt av dei som leier regimet i dag, ikkje nødvendigvis er uttrykk for kva heile det iranske folket meiner. Eg synest vi skal ha dette med oss. Vi kan gå vidare nordover. Går vi frå Teheran opp til Tabriz og via Silkevegen, ser vi plutseleg Ararat – Noahs ark – som er ein del av vårt kulturgrunnlag. Det er ikkje lenger unna. Vi veit at Ararat ligg i Tyrkia, medan armenarane meiner at fjellet er deira. Og det er jo deira nasjonale fjell. Vi går fort over kulturgrenser her, så vi kan komme til å tråkke på føter ved å signalisere, og vi bør derfor tenkje oss om når vi uttaler oss. Vi veit jo at dersom vi går endå litt lenger nord, er vi inne i eit sentralt område der menneskerettane har vore fråverande dei siste ti åra, i vårt naboland Russland, i Tjetsjenia. Kva skal vi velje? Skal vi velje Gud, eller skal vi velje mammon? Skal vi snu kappa etter den økonomiske vinden? Eller skal vi ha økonomiske interesser på ein slik måte at vi kan sjå oss sjølve i augo i forhold til kva vi meiner bør vere ideala for menneskerettane? Eg høyrer dei signala som har komme i dag. Eg trur vi kjem til å få endå betre signal frå utanriksministeren på at jo meir vi har av økonomisk samkvem med eit land, jo meir skal vi også ha av ein reell, føreseieleg og forpliktande menneskerettsdialog. Det er den einaste måten vi kan ha økonomisk – norsk, statleg – verksemd på i eit land. Vi veit også at sentralt i Midausten-konflikten ligg løysinga på Israel-Palestina-spørsmålet. Her har FN vore inne. Vi veit at heile regionen hungrar etter ei løysing på dette problemet. Kanskje, når vi ein dag får ei løysing på dette, vil det også vere den politiske overbygginga som gjer at menneskerettssituasjonen kan bli betre. Eg har sjølv, saman med interpellanten, i førre periode hatt kontakt med ein del av dei opposisjonelle frå Iran. Det har vore fruktbart, og det har vore interessant. Vi veit at dei opposisjonelle ikkje bestandig har heilt rett, dei heller. Men å ha den kontakten er viktig. Vi veit òg at når det gjeld både kurdarar, bahaiar og kvinner, finst det ein struktur på dei overgrepa som går føre seg i Iran. Og så har vi det som er blitt vel dokumentert her i dag, overgrep mot enkeltpersonar. Dette må det bli ein slutt på. Dette må Noreg reagere på. Eg stør dei initiativa og dei signala som i dag har komme frå utanriksministeren.