Det store fleirtalet av barn og unge i Noreg er lovlydige borgarar og er ikkje i politiet sine register. Det finst likevel eit lite mindretal som av ulike årsaker utviklar ein kriminell karriere, og av desse igjen er det enkelte som allereie før dei når den kriminelle lågalderen, har gjort kriminelle ugjerningar. Eg la merke til at justisministeren i innlegget sitt var innom den førre regjeringa sitt arbeid. Venstre var, som kjent, då dei sat i regjering, med på å lage ein handlingsplan som heiter: Sammen om barne- og ungdomskriminalitet(2005-2008) (2005-2008) Eg vil poengtere at det er unge lovbrytarar som utgjer ei særleg utfordring. Det er spesielt viktig at alle delar av hjelpeapparatet samarbeider for å gi denne gruppa andre moglegheiter. Det er fleire som har vore inne på det, men eg trur kjernen er omtrent som følgjer: rehabilitering og førebygging. Det er nøkkelorda når kriminalitet skal haldast nede. Å stoppe den enkelte sin veg inn i ein kriminell løpebane er alfa og omega. Dei unge sine næraste må òg så langt dei er i stand til, bidra til å stoppe den negative utviklinga, men sjølvsagt må faginstansane hjelpe til med råd, rettleiing og tiltaksplan for den enkelte. Her snakkar vi om barnevern, om justisvesen, om sosial-, helse- og utdanningssektorane. Vi må ha ei brei vinkling og ei sterk koordinering, slik at vi kan nå desse som kan vere i faresona. Familie og lokalsamfunn trur eg òg vi kan nemne. Dei er i alle fall dei viktigaste ankerfesta for dei unge, og her må alle positive element i den enkelte sitt nærområde stimulerast og aktiviserast. Det er viktig å etablere eit system som gjer at unge lovbrytarar ikkje utviklar ein kriminell karriere, og at dei ikkje blir gjengangarar i systemet. Unge lovbrytarar under 18 år må få nye og andre moglegheiter enn berre å bli putta i fengsel. Bruk av konfliktråd, ungdomskontraktar og samfunnsstraff er moment i denne samanhengen. Tilsvarande er rask reaksjon på lovbrot gjorde av unge lovbrytarar viktig. Ingenting er meir øydeleggjande enn lang ventetid før ein får gjere opp for seg. Og mange unge held diverre fram med å gjere lovbrot mens dei ventar på ein reaksjon frå systemet og samfunnet. Eg noterte med glede at justisministeren i sitt innlegg var inne på akkurat det same, at ein no skulle få meir fokusering på soningsproblematikken. Enkelte miljø av innvandrarungdom har bidrege til auke av ran og vald, spesielt i storbyane. Venstre er oppteke av at ein går bakom tala og finn årsaka til dette. Forsking viser at desse ungdommane er overrepresenterte i fattigdomsstatistikken, og dei som er med i gjengar, er ofte unge som fell utanfor det etablerte samfunnet. Det handlar om identitet. Det handlar om samhald, vennskap og lojalitet, noko som mange i desse gruppene ikkje finn på skolar eller i andre ungdomsmiljø. Venstre sitt syn er at mykje av kriminaliteten som blir avla i desse miljøa, kan førebyggjast dersom hjelpeapparatet og andre gode krefter i det sivile samfunnet samarbeider tettare. Betre integrering vil vere ein nøkkelfaktor i denne samanhengen. Politiet må naturlegvis nemnast. Flest mogleg politifolk må frigjerast frå byråkratiske oppgåver og få meir tid til politiarbeid. Det må brukast meir tid på å få stoppa gjengane som ranar og utøver vald mot andre unge, eller gjer kriminelle handlingar mot andre borgarar. Venstre sin handlingsplan la opp til eit sterkt og tett samarbeid mellom ulike departement og faginstansar, og eg reknar med at justisministeren er samd i denne måten å jobbe på. Det kunne likevel vore litt interessant å høyre justisministeren si meining om denne handlingsplanen, og korleis han eventuelt blir følgd opp.