ଝାବୁଆ ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନକାଳରେ ଏକ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହାର ରାଜଧାନୀ ଝାବୁଆ ସହରରେ ଥିଲା ।ଏହି ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭିଲ ଜନଜାତିର ଲୋକ ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ଉମରକୋଟ ଏହି ରାଜ୍ୟର ଏକ ଉପରାଜ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା । ଇତିହାସ ମର୍ବାରର ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କ ପଞ୍ଚମ ସନ୍ତାନ ରାଓ ଭିରଜି ଏହି ରାଜା ପରିବାର ପ୍ରଥମ ରାଜା ଥିଲେ ।ତାଙ୍କର ବଂଶଜ କଂବରକେଶୋ ଦାସ ବା କିଷାନ ଦାସ 1584 ମସିହାରେ ଝବୁଆ ରାଜୟାର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଦିଲ୍ଲୀର ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଜାହାଙ୍ଗୀର ତାଙ୍କୁ ବେଙ୍ଗଲ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିବାରୁ ଓ ଭିଲ ଜନଜାତିର ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥ୍ଯିବାରୁ ପୁରସ୍କାର ସ୍ୱରୂପ ତାଙ୍କୁ ଏହି ରାଜ୍ୟର ରାଜା ଉପାଧି ଦେଇଥିଲେ । ସେ ରାଠୋର ବଂଶୀୟ ରାଜପୁତ ଥିଲେ । ବ୍ରିଟିଶ ରାଜୁତି କାଳରେ ଝାବୁଆ ଭୋପାୱାର ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନରେ ରହିଥିଲା । ପରେ 1927 ମସିହାରେ ତାହା ମଳବା ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନକୁ ଗଲା । ଝାବୁଆ 1947 ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସଂଘରେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଇ ମଧ୍ୟ ଭାରତରେ ରହିବା ପରେ 1956 ମସିହାରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ମିଶିଥିଲା । ଶାସକଗଣ ଝାବୁଆର ଶାସକ ମାନଙ୍କୁ ରାଜା କୁହାଯାଇ ସେମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା 11 -ତୋପ ସମ୍ମାନର ଅଧିକାର ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇଥିଲେ ।