ସରିଲା      ଏକ ପୂର୍ବତନ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ । ଏହା ବ୍ରିଟିଶ ସମୟରେ ଏକ ଧୀନସ୍ଥ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଏହା ଉତ୍ତରାଞ୍ଚଳ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ହମୀରପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ପଞ୍ଚାଯତ ହିସାବରେ ରହିଛି । ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି ସରିଲାର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥାନ 25.77  79.68    / 25.77; 79.68. ଏହାର ପତ୍ତନ ହାରାହାରି 423 ଫୁଟ ଓ ଏହା ରଥ-ଜଳପୁର ରାସ୍ତାରେ ରଥଠାରୁ 28 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଜନସଂଖ୍ୟା 2001 ଜନଗଣନାରେ ସରିଲାର ଜନସଂଖ୍ୟା 17.858 ରହିଥିଲା । ତାହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ 53% ଥିବା ବେଳେ ମହିଳା 47% ଥିଲେ ଓ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 49% ଥିଲା । ଜନସଂଖ୍ୟାର 17% 6 ବର୍ଷରୁ କମ ଥିଲେ । ଇତିହାସ ବୁନ୍ଦେଲା ରାଜା ବଂଶର ମହାରାଜା ଛତ୍ରସାଲ 17 ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବୁନ୍ଦେଳଖଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳର ବହୁ ଅଞ୍ଚଳ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପୌତ୍ର ରାଜା ପାହାର ସିଂହ , ଯିଏ ଯାଇତପୁରର ରାଜା ଥିଲେ , ସେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଥିଲେ । ଏଠାରେ ସେ ସରିଲା ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ କରି 1755ରେ ହିନ୍ଦୁ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଏହି ରାଜ୍ୟର ଆୟତନ 91 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଥିଲା । 1807ରେ ସରିଲା ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ଅଧୀନ ରାଜ୍ୟ ହେଇ ରହିଲା ଓ9 ବୁନ୍ଦେଳଖଣ୍ଡ ଏଜେନ୍ସିଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେଲା । ରାଜ୍ୟ 1050ରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତ ରାଜ୍ୟ ସଂଘ ସହ ମିଶ୍ରଣ ହେଲା । ରାଜା ସମୂହ , 1 1755/1788,1778 , 2 1788/1818,3 1818/1842,4 1842/1871,5 1871/1882,1882 , 6 1882/1898, 1875,1898 .... - 11 1898 - 5 1919 , 7 1898/1983, . [ .1939], 11 1898 , 5 1919; 1931 1932; , ; 1947 1948,  ' , ; 1983. ଏଇତିହାସିକ ସ୍ଥଳ ସବୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ଦୁର୍ଗ , ରାଜମହଳ , ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ରହିଛି ଶ୍ରୀ ଶଈଲେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଏକ ବହୁ ପୁରାତନ ମନ୍ଦିର । ଏଠାରେ ମହା ଶିବରାତ୍ରି ଦିନ ଶିବ ବିବାହ ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ନିକଟ ଅଞ୍ଚଳରୁ ବହୁ ଜନସମାଗମ ହେଇଥାଏ । ମାଁ କଲିଙ୍କ ମନ୍ଦିର କାଳକୀ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ବିଖ୍ୟାତ ।