ଭାନୁମତୀ ଦେବୀ  (୧୯୩୪ - ୨୦୧୩) ଓଡ଼ିଆ ମଞ୍ଚ ଓ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଜଣେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ  । ସେ ମଞ୍ଚଶ୍ରୀ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପଣ୍ଡାଙ୍କଠାରୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ଆସ୍କା ଗ୍ରାମର ସାରଥି ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ମାତା ପାଟ୍ଟଦେଇଙ୍କ ଔରସରୁ ଭାନୁମତୀ ବର୍ମାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଭାନୁମତୀ ଉଭୟ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଥିଏଟର ଏ ଓ ବି ଗ୍ରୁପରେ ୧୫୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ମଞ୍ଚନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୩ ମସିହାରେ ୧୯ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଆମରି ଗାଁ ଝିଅ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଜୟଦେବ ଥିଲା ତାଙ୍କର ଶେଷ କଥାଚିତ୍ର । ୨୦୧୩ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୪ତାରିଖ ଦିନ, ୭୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ପୁରୀଠାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।