ଆଲନ୍ଦି   :     ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅଉନା ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ମୁନସିପାଳ ସହର । ଏହା ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ପାଇଁ ଏକ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ । ଏଠାରେ 13 ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମରାଠୀ ଭକ୍ତ ସନ୍ଥ ଧ୍ୟାନେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମାଧି ରହିଛି । ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଆନନ୍ଦିର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି  18 40 37.42  73 53 47.76   ଠାରେ ଓ ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରାୟଣୀ ନଦୀର ତଟରେ ପୁନେ ସହରଠାରୁ 25 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବଟୀଟ , ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ 1,893 ଫୁଟ ଉପରେ ରହିଛି । ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରୀ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରାଚୀନ ସନ୍ଥ ଧ୍ୟାନେଶ୍ୱର ହିନ୍ଦୁ ମହାପୁରାଣ ଭଗବତ ଗୀତାକୁ ମରାଠୀ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କଳା ପରେ ମହାସମାଧି ଲାଭ କଲେ ।ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ତାଙ୍କ ସମାଧି ସ୍ଥଳରେ ଏକ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରାଗଲା । ଏଠାକୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭକ୍ତ ଆଗମନ କରନ୍ତି ଓ ସେଠାରେ ପ୍ରତି ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷୀ ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଏଠାରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆରାଧନା ହେଇଥାଏ ଓ ବିଶେଷ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭକ୍ତ ଙ୍କ ସମାଗମ ହେଇଥାଏ । ଜେଷ୍ଠ ମାସରେ ଏଠାରେ ସନ୍ଥ ଧନେଶ୍ୱରଙ୍କ କଠଉକୁ ପାଳଙ୍କିରେ ବହନ କରି ଭକ୍ତ ଗଣ ଶୋଭାଯାତ୍ରା କରି ଆଳନ୍ଦିଠାରୁ ପାନ୍ଧରପୁରକୁ ଆଶାଢି ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଯାଇଥାନ୍ତି । ଏଥିରେ ସହସ୍ରାଧିକ ଭକ୍ତ ସାମିଲ ହୁଅନ୍ତି ଓ 150 କିଲୋମିଟର ପଥ ପଦ ଯାତ୍ରାରେ ଅନେକ ଦିନ ଧରି ଯାଇଥାନ୍ତି । .. ଏଠାରେ କରତିକ ଭଦ୍ୟ ଏକାଦଶୀ  ( କରତିକ ମାସର କୃଷ୍ଣ ଏକାଦଶୀ )ରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ମେଳା ହେଇଥାଏ  । ଏହି ଅବସରରେ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଭକ୍ତ ଗଣ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସି ରହିଥାନ୍ତି । ଇନ୍ଦ୍ରାୟଣୀ ନଦୀରେ ଭକ୍ତମାନେ ବୁଡ ପକେଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ଣ ବୋଲି ସମସ୍ତଙ୍କ ଧାରଣା । ତେବେ ନିକଟସ୍ଥ ଅଞ୍ଚଳରୁ ବତ୍ଜ୍ୟାବସ୍ତୁ ଓ ଜଳ ଏହି ନଦୀରେ ପଡୁଥିବାରୁ ତାହାର ଜଳ ଅପରିଷ୍କାର ହେଇଯାଇଥାଏ । . ଆଳନ୍ଦି ମନ୍ଦିର ବ୍ଯତୀତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଆହୁରି ଅନେକ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନ ରହିଥିବାରୁ ଭକ୍ତଗଣ ସେ ସବୁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶନା କରିପାରନ୍ତି । ଇନ୍ଦ୍ରାୟଣୀ ନଦୀ ଘାଟ ରାମ ମନ୍ଦିର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର ଭିତାଲା -ରଖୁମୟ ମନ୍ଦିର ଧନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର  ( ଆଧୁନିକ ) ନରସିଂହ ମଠ ଶ୍ରୀ ଗଜାନନ ମହାରାଜ ମଦିର କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ସନ୍ଥ ଜଳାରାମ ମନ୍ଦିର ଜନସଂଖ୍ୟା 2011 ମସିହା ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଆଳନ୍ଦିର ଜନସଂଖ୍ୟା 28,576 ଥିଲା  । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 56 % ଓ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 44 % ଥିଲା । ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 73 % ରହିଥିଲା । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା 13 % ଥିବା ବେଳେ ସହରରେ ସବୁ ପ୍ରକାର ଜାତିର ଅଧିବାସୀରହିଥିଲେ । ଅର୍ଥନୈତିକ ଅବସ୍ଥା ତୀର୍ଥ ତଥା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ହେଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲୋକ ତୀର୍ଥ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସମ୍ପର୍କିତ ବ୍ୟବସାୟରେ ରହିଥାନ୍ତି । ଯାତ୍ରୀ ଗମନାଗମନ , ରହଣି , ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଅନେକ ବ୍ୟବଶାୟୀ ରହିଥାନ୍ତି । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ କୃଷି ମଧ୍ୟ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଜୀବିକା । ତେଇଳବୀଜ ଉତ୍ପାଦନରେ ଏହି ସହର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରେ । ପୁନେ ସହରର ନିକଟବରତି ହେଇଥିବାରୁ ଗମନ ଗମନର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁବିଧା ରହିଥାଏ ।