କପିଳେଶ୍ୱର ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ୱର ବା ଏକାମ୍ର ନଗରୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଛୋଟ ଗ୍ରାମ।ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଏକ ଛୋଟ ଗ୍ରାମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଐତିହାସିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅନେକ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖେ।ମହାଭାରତରେ ଓଡ଼ିଶାର ନାମ ଉତ୍କଳ ଥିଲା ସେତେବେଳେ ଏହାର ରାଜଧାନୀ କପିଳେଶ୍ୱର କପିଳ ପ୍ରସାଦ ରୂପେ ପରିଚିତ ଥିଲା ।ଏଠାରେ ଥିବା ଭଗ୍ନସ୍ତୂପର ଗବେଷଣାରୁ ବିଶ୍ୱାସକରା ଯାଉଛି କି ଏହା ଭଗବାନ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଅଟେ।ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଠାରେ କପିଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରରେ ଭଗବାନ କପିଳେଶ୍ୱର ଭଗବାନ ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ମହାମନ୍ତ୍ରୀ ରୂପେ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି।