ନୂଆ ଯୁଗ  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ) ଏକ ସାରଗ୍ରାହୀ ଧାର୍ମିକ   ବା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ   ବିଶ୍ୱାସ ଧାରାର ଅଧ୍ୟୟନ ଯାହା ସନ ୧୯୭୦ରେ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା  । ଯଦିଓ ଏହାକୁ ଧାର୍ମିକ ବିଚାର କରାଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ଏଥିରେ ସଂଯୁକ୍କ୍ତ ହେଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହାକୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବା ମନ, ଦେହ ଓ ଆତ୍ମା କ‌ହୁଥିଲେ ଓ ସେମାନେ ନିଜେ କ୍ୱଚିତ୍ ନୂଆ ଯୁଗ କ‌ହୁଥିଲେ । ଏହି ବିଷୟର ଅନେକ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଏହାକୁ ନୂଆ ଯୁଗ ଆନ୍ଦୋଳନ କ‌ହୁଥିଲେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଏହି ଶବ୍ଦ ବିଷୟ ନେଇ ଯୁକ୍ତି କରି ଏହାକୁ ମିଲିଉ   ନାମ ଦେଲେ ଭଲ ହେବ ବୋଲି କ‌ହୁଥିଲେ । ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଥାଇ ପଶ୍ଚିମ ଗୁପ୍ତ ପରମ୍ପରା ଉପରେ ନୂଆ ଯୁଗ ପ୍ରବେଶ କଲା । ବିଶେଷତଃ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଓ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତାନ୍ତ୍ରିକ ପରମ୍ପରା ଉପରେ ଏହା ପ୍ରବେଶ କଲା । ଏହାର ସଠିକ ଉତ୍ସ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତ୍ମକ ରହିଛି କିନ୍ତୁ ସନ ୧୯୭୦ତର ସାଧାରଣତଃ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର କେନ୍ଦ୍ର ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଏହା ୧୯୮୦ ଓ ୧୯୯୦ ଦଶକରେ ବିସ୍ତାର ଲାଭ କଲା । ଏକ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭରେ ନୂଆ ଯୁଗ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଅସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଗଲା । କେତେକ ବିଦ୍ୱାନ କ‌ହିଲେ,  "ନୂଆ ଯୁଗ"  ଘଟଣା ସରିଗଲା । ଅତ୍ୟଧିକ ଉଦାରପନ୍ଥି ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି ନୂଆ ଯୁଗ ଭିତରେ ଅନେକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଥିବା ଚିହ୍ନଟ ହେଲା । ନୂଆ ଯୁଗରେ ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏକ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଦିବ୍ୟତା ସାରା ପୃଥିବୀରେ ରହିଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଓ ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାନବ ସତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଅଛି । ତେଣୁ ସ୍ୱୟଂ ଉପରେ ଏକ ସଶକ୍ତ ମହତ୍ୱ ଦାବୀ କରାଯାଏ । ଏହା ସ‌ହିତ ବିଭିନ୍ନ ଅର୍ଦ୍ଧ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଅଣ-ମାନବ ସତ୍ତା ରହିଥିବା ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେପରିକି ପରୀ ଓ ପୂରାତନ ଜ୍ଞାନର ଶିକ୍ଷକ ଯାହା ସ‌ହିତ କୌଣସି ମାଧ୍ୟମ ସାହାଯ୍ୟରେ ମାନବ ମତ ବିନିମୟ କରିପାରେ । ମାନବ ଇତିହାସ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ ଦେଖାଯାଏ ଅନେକ ପୃଥକ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଯୁଗ ଅଛି । ଏକ ସମୟରେ ମାନବ ଏକ ବିରାଟ ପ୍ର‌ଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ସାହାଯ୍ୟରେ ଉନ୍ନତିର ସୋପାନ ଚଢ଼ିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଆଧ୍ୟତ୍ମିକ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିବା ପରେ ଏକ ପତନ ଦିଗରେ ଗତି କରୁଛି । ସଂଜ୍ଞା ଏହି ନୂଆ ଯୁଗ ଦୃଶ୍ୟ ସଂଜ୍ଞାକରଣ କରିବା କଷ୍ଟକର କେତେକ ବିଦ୍ୱାନଙ୍କର ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ମତଭେଦ ରହିବାକୁ ଦିଆଯାଉ । ସ୍ଟିଭେନ ଜେ ସଟକ୍ଲିଫ ଓ ଇଙ୍ଗଭାଲିଡ ସଲିଡ ଗିଲହସ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି ମାନବ ଧର୍ମ ଅନୁଶୀଳନ ଉପରେ ଏହା ଏକ ସର୍ବାଧିକ ବିବାଦଗ୍ରସ୍ତ ଶ୍ରେଣୀ । ଧର୍ମର ଐତିହାସିକ ଓଲଭ ହାମେର ଏହାକୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ବିଭିନ୍ନ ଧରଣର ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭ୍ୟାସ ଓ ବିଶ୍ୱାସ ଯାହା ସନ ୧୯୭୦ର ଶେଷ ଭାଗରୁ ଓ ଏଗୁଡ଼ିକ ଐତିହାସିକ ବନ୍ଧନ ଜରିଆରେ ଚାଲିଆସିଛି । ହ୍ୟାମେରଙ୍କ ମତର ନୂଆ ଯୁଗ ଏକ ତରଳ ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ସଂସ୍କୃତି । ସମାନଶାସ୍ତ୍ରୀ ମାଇକେଲ ୟୋର୍କଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁଦାରେ ନୂଆ ଯୁଗ ଏକ ଛତା ଯାହା ତଳେ ବିଭିନ୍ନ ରକମର ଦଳ ଓ ଚିହ୍ନର ଲୋଲ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଏକ ମୂଖ୍ୟ ଜାଗତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଶା କରୁଛନ୍ତି ଯାହା ମାନବ କ୍ଷମତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ।