ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିହାରୀ  (୧୭ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୬ - ୨୭ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୯) ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ ଓ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚର ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଅଭିନେତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ  । ସେ ୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ନାଟକରେ ଅଭିନୟ, ୧୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ନାଟକରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା, ୨୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଓ ଗୋଟିଏ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ସେ ୧୯୫୭ରୁ ଆକାଶବାଣୀର ଜଣେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଅଭିନେତା ଅଟନ୍ତି । ରାମଚନ୍ଦ୍ର, ଅଭାବ ଅନଟନ ଯୋଗୁ ବେଶୀ ପାଠ ପଢ଼ି ପାରିନଥିଲେ । ପିଲାଦିନରୁ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତି ରୁଚି ରହିଥିଲା । ୧୯୫୧ ମସିହାରେ,  "ଉତ୍କଳ ନାଟ୍ୟ ସଂଘ"  ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆନୁକୁଲ୍ୟରେ ପୌରାଣିକ ନାଟକ  "କର୍ଣ୍ଣାଜୁନ" ରେ ସେ ଶକୁନି ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରି ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିଥିଲେ । ୧୯୫୨ରୁ ୧୯୫୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ଜଣେ ସୁପକାର ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ । ନାଟକ ଜୀବନ ସଙ୍ଗୀତକାର, ଅଭିନେତା ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଆଦି ରାମଚନ୍ଦ୍ର ନାଟକର ବହୁ ବିଭାଗରେ କାମ କରିଛନ୍ତି । ବାଲ୍ୟବନ୍ଧୁ  "ଜଗବନ୍ଧୁ ମିଶ୍ର"  ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ସହିତ ପରିଚୟ କରେଇଥିଲେ । ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ସେ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚର ଏକ କ୍ୟାମ୍ପରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଦରମା ଥିଲା ୪ଅଣା । ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ସେ  "ମଞ୍ଚରୂପା ନାଟକ ଏକାଡେମୀ"  ଓ ୧୯୮୬ ମସିହାରେ  "ଶିଳ୍ପୀ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ"  ଗଠନ କରି ବାସ୍ତବଧର୍ମୀ ନାଟକ ପରିବେଷଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଅଭିନୀତ/ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ନାଟକ ପାୟଲ (ହିନ୍ଦୀ) କଙ୍ଗନ (ହିନ୍ଦୀ) ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ) କଳାପାହାଡ଼ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ଭାଇଭାଉଜ ମାଣିକଯୋଡ଼ି ଘରସଂସାର ସୁନାଫରୁଆ ପହିଲି ରଜ କଂସାକବାଟ ବାଡୁଅ ଝିଅ ସିଂହଦ୍ୱାର ବାଇଶି ପାହାଚ ସୁନା ପଞ୍ଜୁରୀ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଚମ୍ପା ଚିଡିଆଖାନା ଦେବଯାନୀ କୁଳଚନ୍ଦ୍ରମା ମାଟିର ମଣିଷ ବାର ବରଷର କବରତଳୁ ନାୟିକା ମିଳିଛି ହୋଟେଲ ମୋନାଲିସା କଥାଚିତ୍ର ଜୀବନ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ନୂଆ ବୋଉ କଥାଚିତ୍ରରୁ ଅଭିନେତା ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ରାମଚନ୍ଦ୍ର, ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୨୪ରୁ ଅଧିକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିସାରିଛନ୍ତି  ।