ହର୍ପେସ ଭୂତାଣୁ ଏନସେଫାଲାଇଟିସ ହେଉଛି ହର୍ପେସ ଭୂତାଣୁ ଜନିତ ମସ୍ତିଷ୍କ ପ୍ରଦାହ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣରେ ସାଧାରଣତଃ ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା, ଜ୍ୱର, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳତା ଅନୁଭବ ହୁଏ । ବେଳେ ବେଳେ ବେକ କଠିନତା ଏବଂ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ବକ୍ତବ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ଆରମ୍ଭ ସାଧାରଣତ ଦୁଇ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ । ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ବାତ, ମଧୁମେହ ଇନସିପିଡସ ଏବଂ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ଏନସେଫାଲାଇଟିସ ହୋଇପାରେ । ହର୍ପିସ୍ ସିମ୍ପଲେକ୍ସ ଭୂତାଣୁ-୧  ( -1) ହେତୁ ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଦେଖାଯାଏ, ହର୍ପିସ୍ ସିମ୍ପଲେକ୍ସ ଭାଇରସ୍-୨  ( -2) ହେତୁ ୧୦%ରୁ କମ ରୋଗ ହୋଇଥାଏ  । ପ୍ରାୟ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ରୋଗୀଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଂକ୍ରମଣ ଭାବରେ ଘଟିଥିବାବେଳେ ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶ ପୁନରାବୃତ୍ତି ଭାବରେ ଘଟିଥାଏ; ଯଦିଓ କେବଳ ୧୦% କ୍ଷେତ୍ରରେ ଥଣ୍ଡା ଘା ର ଇତିହାସ ଥାଏ। ଲକ୍ଷଣ ଉପରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଆଧାରିତ ହୁଏ ଓ ସେରେବ୍ରୋସ୍ପାଇନାଲ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଏବଂ ଏମଆରଆଇ ବିଶ୍ଳେଷଣଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ହୁଏ । ଆସାଇକ୍ଲୋଭିର ଔଷଧ ଦେଇ ଏହା ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ବାତ ଆଶଙ୍କା କମାଇବା ପାଇଁ ଆଣ୍ଟିକନଭଲସାଣ୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ । ଏହି ରୋଗ ଯୁବକ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କଠାରେ ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର ହୁଏ । ପ୍ରାୟ ୨୦% ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଅକ୍ଷମତା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି । ମୃତ୍ୟୁ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ୧%ରୁ ୮% ମଧ୍ୟରେ ଥାଏ । ହର୍ପେସଭୂତାଣୁ ଏନସେଫାଲାଇଟିସ ଏକ ବିରଳ ରୋଗ ଯାହା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୧୦୦,୦୦୦ ନବଜାତ ଶିଶୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକୁ, ୪,୦୦୦ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକୁ ଏବଂ ୧୫୦,୦୦୦ ବୟସ୍କଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ପୁରୁଷ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ସମ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି । ପ୍ରାୟ ଅର୍ଦ୍ଧେକ ରୋଗ ୫୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସ୍କଙ୍କଠାରେ ବିକଶିତ ହୁଏ । ବିକଶିତ ଦେଶରେ ସଂକ୍ରାମକ ଏନସେଫାଲାଇଟିସ ସଂକ୍ରମଣର ଏହା ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ କାରଣ । ଏହି ରୋଗ ପ୍ରଥମେ ମଣିଷମାନଙ୍କଠାରେ ୧୯୩୫ ମସିହାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ।