ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଇନ୍ଦିରା ପଣ୍ଡା, ଅାଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜରେ ଯୋଗଦେଇଥିବା ଏକମାତ୍ର ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା । ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ବୁଗୁଡ଼ା ନିକଟସ୍ଥ ବେଲପୁରଠାରେ ସେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ବାପା ତ୍ରିନାଥ ଓ ମାଅା:କମଳା ସ୍ୱାମୀ: ଖଗେଶ୍ୱର ପଣ୍ଡା ଝିଅ: ରେଣୁକା ଓ ପୁଅ: ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଜୀବନୀ ରେଙ୍ଗୁନର ଏକ କ୍ୟାମ୍ପ, ଯେଉଁଠି ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପିତା ମାତା ରେଳ ଲାଇନ ବିଛାଇବା କାମରେ ଇଁରେଜ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେହି କ୍ୟାମ୍ପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୩୦ ମସିହା ପାଖାପାଖି । ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ପିଲାଟିଦିନେ ସେହି କ୍ୟାମ୍ପ କାମରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲେ । ୧୯୪୨ ମସିହା ବେଳକୁ ଯେତେବେଳେ ଜାପାନ ବର୍ମାର କିଛି ଅଂଶ ଦଖଲ କରିବାକୁ ବସିଲା ସେତେବେଳେ ବ୍ରିଟିଶ ସେନା ବୋମା ବର୍ଷଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା । ଏହି ବୋମା ବର୍ଷଣରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପିତାମାତା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ । ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କ ଇଣ୍ଡିଅାନ୍ ନ୍ୟାସନାଲ ଅାର୍ମି  (ଅାଇଏନ୍ଏ) ବା ଅାଜାଦ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜରେ ଯୋଗଦେଇଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଣ୍ଡା ହେଉଛନ୍ତି ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଇତିହାସର ଜଣେ ଅନାଲୋଚିତ ନାୟିକା  । ଦେଶ ପାଇଁ ସେ ସଂଗ୍ରାମ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଜେଲ୍ ଯାଇନଥିବାରୁ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀର ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇନଥିଲେ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି । କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଜୟପୁର ସହରରେ ପରିବାର ଚଳାଇବା ପାଇଁ ପରଘରେ ବାସନ ମାଜିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ତାଙ୍କୁ । ସେ ଦେଶ ପାଇଁଁ ଲୋହିତ ବହ୍ନି ପରି ଜଳିବାକୁ ପଛେଇ ନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଭାବ ଅନଟନ ତାଙ୍କ ଅାଖିରେ ଭରିଦେଇଥିଲା ଲୁହ । ଅାର୍ମିରେ ଦୁଇ ଜଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଥିବାରୁ ସୁଭାଷ ବୋଷ ନିଜେ ତାଙ୍କ ନାଁ ଦେଇଥିଲେ ଇନ୍ଦିରା । ପୁରସ୍କାର ୨୦୦୮ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୫ ତାରିଖରେ ମିଳିଥିଲା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସୈନିକ ସମ୍ମାନ ମୃତ୍ୟୁ ୨୦୦୮ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସରେ । ୨୦୧୭ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୧୬ ତାରିଖରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୁଅ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଓ ବୋହୂ ସୁଜାତାଙ୍କୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅାୟୋଜିତ ବିଜେପି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କାଯର୍ୟକାରିଣୀ ବୈଠକରେ  (ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହର ୨୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ଉପଲକ୍ଷେ) ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ  ।