କୁଲା ହେଉଛି ବାଉଁଶରେ ତିଆରି ଦେଇଥିବା ହାତିକାନ ପରି ଚଉଡ଼ା ପାତ୍ର । ପ୍ରସ୍ତୁତ ପ୍ରଣାଳୀ କଞ୍ଚା ବାଉଁଶକୁ ଆଣି ପାଣିରେ ପକାଯାଏ । ଏହା ନରମ ହେଇଗଲେ ତାକୁ ବୁଣାକାରମାନେ ବୁଣି ଏକ ଆକାର ଦେଇଥାନ୍ତି । ବ୍ୟବହାର କୁଲାକୁ ବିଭିନ୍ନ କାମରେ ଲଗାଯାଇଥାଏ ଏହାକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାଷ କାମରେ ଲଗାଯାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହାକୁ ବିଭିନ୍ନ ପୂଜା ପର୍ବରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । ଇତିହାସ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅବସ୍ଥିତି ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କିଛି ବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ମିଳେନାହିଁ । ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଭିନ୍ନ ଆଧୁନିକ ଜିନିଷର ବ୍ୟବହାର ହେବା ପରେ କୁଲାର ବ୍ୟବହାର କମିବାକୁ ଲାଗିଛି ।