ଟିକିଲି  ହିନ୍ଦୀ : ବିନ୍ଦି, ସଂସ୍କୃତ  (ବିନ୍ଦୁ), ଯାହାର ଅର୍ଥ ଏକ ନାଲି ଡଟ ଅଟେ, ଯାହାକୁ ମଥାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଲଗାଯାଏ  । ସାଧାରଣ ଭାବେ ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଜୈନ ମହିଳାମାନେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି । ଋକବେଦରେ - ବିନ୍ଦୁ  (ପ୍ରତୀକ)ଶବ୍ଦ ମୁଷ୍ଟିକେ ଭଜନ ରୂପେ ମାନିଥାନ୍ତି , ଯେପରି ନସାଦିୟ ସୁକ୍ତ ତ ରୂପେ ଜଣାଯାଏ  । ବିନ୍ଦୁ  (ପ୍ରତୀକ) ସେହି ବିନ୍ଦୁକୁ ମାନନ୍ତି ଯେଉଁଥିରେ ସୃଜନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ହୋଇପାରେ କି, ଏକତା ଏହାକୁ ନିଜ ଅବିନାଶୀତ ରାଜ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ପବିତ୍ର ପ୍ରତୀକ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ କରିଛନ୍ତି  । ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ପରମ୍ପରାଗତ ରୂପେ, ଭୃଲତା  (ଯେଉଁଠାରେ ଟିକିଲି ଲଗାଯାଏ) ମଧ୍ୟର କ୍ଷେତ୍ର କୁହାଯାଏ କି, ଷଷ୍ଠ ଚକ୍ର, ଅଜଣା, ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନର ସ୍ଥାନ  । ଟିକିଲିକୁ ଉର୍ଜା କରି ରଖିବା ଏବଂ ଏକାଗ୍ରତାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ କୁହାଯାଏ । ଟିକିଲି ସର୍ବଦା ନିଜକୁ ତୃତୀୟ ଆଖି ରୂପେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥାଏ । ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଜ୍ଞାତ ସଂସ୍କୃତ ପଥରେ ରୁକବେଦର ନସାଦିୟ ସୁକ୍ତ ଶବ୍ଦ ବିନ୍ଦୁ  (ପ୍ରତୀକ)ର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥାଏ  ।