ଅମିନା ବେଗମ  ବଙ୍ଗାଳୀ:       , ପାର୍ସୀ:   ବଙ୍ଗଳାର ନବାବ ପରିବାରର ଜଣେ ବଙ୍ଗୀୟ ଆଭିମୁଖ୍ୟବାଦୀ ଏବଂ ବଙ୍ଗଳାର ଶେଷ ସ୍ୱାଧୀନ ନବାବ ସିରାଜ ଉଦ-ଦୁଲାଙ୍କ ମାତା ଥିଲେ । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଅମିନା ବେଗମ ବଙ୍ଗଳାର ନବାବ ଅଲିବର୍ଦୀ ଖାନଙ୍କ ସାନ ଝିଅ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଜେଜେବାପା ମିର୍ଜା ମହମ୍ମଦ ମଦାନୀ ଆରବ କିମ୍ବା ତୁର୍କୀ ବଂଶର ଥିଲେ, ଯିଏ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଆଉରଙ୍ଗଜେବଙ୍କ ପାଳିତ ଭାଇର ପୁତ୍ର ଥିଲେ । ସେ ଜୈନ ଉଦ-ଦିନ ଅହମ୍ମଦ ଖାନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯିଏକି ତାଙ୍କ ପିତା ନବାବ ଅଲିବର୍ଦୀ ଖାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାଟଣାର ନାଏବ ନାଜିମ  (ରାଜ୍ୟପାଳ) ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ  । ସେମାନଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ଥିଲେ, ଇକ୍ରାମ ଉଦ-ଦୌଲା ଏବଂ ସିରାଜ ଉଦ-ଦୌଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭଉଣୀ ଘାସେଟି ବେଗମଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଅମିନା ବେଗମ ରାଜନୀତିରେ ବେଶୀ ଜଡିତ ନଥିଲେ । ୧୭୪୮ ମସିହାରେ, ଆମୀନାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କ ସହ ମୁସ୍ତାଫା ଖାନଙ୍କ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ବିହାରକୁ କାବୁ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଜୈନ-ଉଦ-ଦିନ ଅହମ୍ମଦ ଖାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପରେ ଧରାପଡିଥିଲେ । ୧୭୫୧ ମସିହାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପିତା ନବାବ ଅଲିବର୍ଦୀ ଖାନ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ, ଯିଏ କି ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ । ୧୭୫୬ ମସିହାରେ ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସିରାଜ ବଙ୍ଗଳାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ନବାବ ଭାବରେ ସିଂହାସନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୭୫୭ ମସିହାରେ ଅମିନାଙ୍କ ମାତା ସମ୍ପର୍କୀୟ ଭାଇ ମୀର ଜାଫରଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା କାରଣରୁ ପ୍ଲାସି ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ରିଟିଶ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା ସିରାଜ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଅମିନା ବେଗମ ତାଙ୍କ ମା, ଭଉଣୀ ଏବଂ ବୋହୂଙ୍କ ସମେତ ଅନ୍ୟ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହ କାରାଗାରରେ ରହିଥିଲେ । ସେମାନେ ୧୭୫୮ ମସିହାରେ ଜାହାଙ୍ଗୀରନଗର  (ଢାକା)କୁ ଯାଉଥିବା ଏକ ଡଙ୍ଗାରେ ମୁର୍ସିଦାବାଦରୁ ନିର୍ବାସିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଜିଞ୍ଜିରା ପ୍ୟାଲେସରେ ରଖାଯାଇଥିଲା  । ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମୀର ଜାଫରଙ୍କ ପୁତ୍ର ମୀର ମିରାନ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୭୬୦ ମସିହାରେ ମୁର୍ସିଦାବାଦକୁ ଫେରାଇ ନେଇଥିଲେ । ଡଙ୍ଗାରେ ଢ଼ାକା ଅଭିମୁଖେ ଯାଉଥିବାବେଳେ ମିରାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ତାଙ୍କ ଡଙ୍ଗା ବୁଡ଼ିଯିବା ପରେ ଅମିନା ବେଗମଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କୁ ମୁର୍ସିଦାବାଦର ଖୋଶବାଗରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ପାଖରେ କବର ଦିଆଯାଇଥିଲା ।