ମହିଳା ଯୌନାଙ୍ଗ ଛେଦନ  ଇଂରାଜୀରେ ବା ଏଫ.ଜି.ଏ‌ମ୍  , ଅନ୍ୟ ନାମ ମହିଳା ଯୌନାଙ୍ଗ କର୍ତ୍ତନ  (ଇଂରାଜୀରେ ) ଓ ମହିଳା ସୁନ୍ନତ୍  (ଇଂରାଜୀରେ ), ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ଅର୍ପିତ ସଂଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଣାଳୀ ଯେଉଁଥିରେ ଯୌନାଙ୍ଗକୁ ଅଣ‌ଡାକ୍ତରୀ କାରଣ ଯୋଗୁ ଆଂଶିକ ବା ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ବ‌ହିଷ୍କାର କରାଯାଏ ବା ଆଘାତ ଦିଆଯାଏ  । ଆଫ୍ରିକାର ୨୭ଟି ଦେଶର ଓ ଏସିଆ, ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ତ‌ଥା କେତେକ ଦେଶାନ୍ତରୀ ଲୋକଙ୍କର ଅନେକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏହାକୁ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରଥା ହିସାବରେ ପାଳନ କରନ୍ତି । ଜନ୍ମର କିଛି ଦିନ ପରଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପୁଷ୍ପବତୀ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପ୍ରଥା ଅନୁସରଣ କରାଯାଏ, ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଜଣାଶୁଣା ଦେଶମାନଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ଝିଅ ୫ ବର୍ଷ ବୟସ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ପ୍ରଥାର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରଥାରେ ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠି ଏକ ବା ଏକାଧିକ ପଦ୍ଧତି ଅବଲମ୍ବନ କରନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଥା: ଆଂଶିକ ବା ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଭଗାଙ୍କୁର   ଓ ତାହାର ଘୋଡ଼ଣି ଛେଦନ; ଆଂଶିକ ବା ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଭଗାଙ୍କୁର ଓ ଅନ୍ତଃ ଭଗୋଷ୍ଠ; ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅମାନୁଷିକ ସମୁଦାୟ ଯୌନାଙ୍ଗ କାଢ଼ିଦେଇ ଯୋନିପଥ   ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଏ । ଶେଷୋକ୍ତ ପଦ୍ଧତିରେ ଛୋଟ ଗର୍ତ୍ତ ରଖାଯାଏ ପରିସ୍ରା ଓ ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବ ଯିବା ନିମନ୍ତେ ଓ ଏହାକୁ ଯୌନ ସଙ୍ଗମ ଓ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ନିମନ୍ତେ ଖୋଲାଯାଏ । ଏହି ପଦ୍ଧତି ପରେ ସଂକ୍ରମଣ, କ୍ରନିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ସିସ୍ଟ, ଗର୍ଭ ଅକ୍ଷମତା, ଛୁଆ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଅସୁବିଧା ଓ ସାଂଘାତିକ ରକ୍ତପାତ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ । ଲିଙ୍ଗ ଅସମଞ୍ଜତା, ମହିଳାଙ୍କର ଯୌନତାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପ୍ରଚେଷ୍ଟା, ଓ ପବିତ୍ରତା, ସଞ୍ଜମତା ଓ ବାହ୍ୟ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବଜାୟ ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ଏହି ପ୍ରଥା ଭାବନା ମୂଳରେ ଅଛି । ଏହି ପ୍ରଥା ମହିଳା ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ଓ ଗତିଶୀଳ ହୁଏ ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଗୌରବ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି ଓ ଏହା ନ କଲେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ଝିଅମାନେ ସାମାଜିକ ବ‌ହିଷ୍କାରର ଶୀକାର ହେବା ସମ୍ଭାବନା ରହେ । ୧୩୦ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ମହିଳା ଓ ଝିଅମାନେ ୨୯ଟି ଦେଶରେ ଏହା ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି । ଡିଜିବାଉଟି, ଏରିଟ୍ରିଆ, ସୋମାଲିଆ ଓ ସୁଦାନ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ୮ ନିୟୁତ ମହିଳା ଯୋନିବନ୍ଦ ପ୍ରଥାର ଶୀକାର ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରଥା ଚାଲୁଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏଫ.ଜି.ଏମ୍. ପ୍ରଥାକୁ କାନୁନ ବଳରେ ବେନିୟମ ବା ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି କିନ୍ତୁ ଏହି ନିୟମ ବଳବତ୍ତର ହୋଇପାରୁ ନାହିଁ । ୧୯୭୦ ମସିହାଠାରୁ ଏହି ପ୍ରଥାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଲୋକଙ୍କୁ ବୁଝେଇ କୁହାଯାଉଛି ଓ ୟୁନାଇଟେଡ ନେସନ୍‌ସ ଜେନେରାଲ ଆସେମ୍ବ୍ଲି ଏହାକୁ ମାନବିକ ଅଧିକାର ପରିପନ୍ଥି ଭାବେ ବିଚାର କରିଛି । ବିରୋଧୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସମାଲୋଚନା ବିହୀନ ନୁହ‌ନ୍ତି ବିଶେଷତଃ ନୃତ‌ତ୍ତ୍ୱବିଦ୍‌ମାନେ । ଏରିକ୍ ସିଲ୍‌ଭର୍‌ମ୍ୟାନ୍ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ଏଫ.ଜି.ଏମ୍. ପ୍ରଥା ନୃତ‌ତ୍ତ୍ୱବିଦ୍‌ମାନଙ୍କର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଷୟ, ଯେଉଁଥିରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ଆପେକ୍ଷିକତା, ସ‌ହ‌ନଶୀଳତା ଓ ମାନବିକା ଅଧିକାର ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ଚିହ୍ନ ଅଛି ।