ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାରଟି ନୋବେଲ ଫେଡେରେସନଦ୍ୱାରା ଆଲଫ୍ରେଡ ନୋବେଲଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଦିଆ ଯାଏ ।ଏହା ବିଶ୍ୱର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମର୍ଯ୍ୟାଦାଜନକ ପୁରସ୍କାର। ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଶାନ୍ତି, ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର, ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ, ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍କର୍ଷତା ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଭାରତୀୟ୍ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର, ସାହିତ୍ୟ- ୧୯୧୩ ସି. ଭି. ରମଣ, ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ- ୧୯୩୦ ଡ଼କ୍ଟର୍ ହରଗୋବିନ୍ଦ ଖୁରାନା, ଶରୀର ତତ୍ତ୍ୱ / ଭେଷଜ ତତ୍ତ୍ୱ- ୧୯୬୮ ମଦର ଟେରେସା, ଶାନ୍ତି- ୧୯୭୯ ଡ଼କ୍ଟର୍ ସୁବ୍ରମନ୍ୟମ୍ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର, ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ- ୧୯୮୩ ଅମର୍ତ୍ୟ ସେନ, ଅର୍ଥନୀତି- ୧୯୯୮ ବିଦ୍ୟାଧର ସୁରତପ୍ରସାଦ ନୈପାଲ, ସାହିତ୍ୟ-୨୦୦୧ କୈଳାସ ସତ୍ୟାର୍ଥୀ, ଶାନ୍ତି- ୨୦୧୪ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୁଚନା ଭାରତର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ ଯଦିଓ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ନଗଣ୍ୟ, ତଥାପି ଯେଉଁମାନେ ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଜିତିବାର ଗୌରବ ଆଣିଦେଇଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଭାରତୀୟ ଇତିହାସରେ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିବ। ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର ୧୮୬୧ ମସିହା ମେ ମାସ ୬ ତାରିଖରେ କଲିକତାର ଚିତପୁର ନାମକ ସ୍ଥାନର ଦ୍ୱାରିକାନାଥ ଲେନ୍ରେ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋର ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।ତାଙ୍କ ପିତା ଦେବେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଓ ମାତା ସାରଦା ଦେବୀଙ୍କର ସେ ସର୍ବକନିଷ୍ଠ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ।ଏକ ବିରାଟ ବଙ୍ଗାଳୀ ଯୌଥ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ବି ତାଙ୍କର ପିଲାଦିନ ଅବହେଳିତ ଓ ନିଃସଙ୍ଗ ଭାବରେ କଟିଥିଲା କାରଣ ଘରେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ କାମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହୁଥିଲେ ଏବଂ ରବୀନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇପାରୁନଥିଲେ।ଠାକୁର ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ବି ସେ ନିରାଡମ୍ବର ଭାବରେ ଜିଉଁଥିଲେ। ସେଇ ସରଳ ଜୀବନର ଆଭାସରେ ବଢ଼ିଥିଲେ ବୋଲି ତାଙ୍କ ମନରେ ସର୍ବଦା ଉଚ୍ଚଚିନ୍ତା ଓ ଚେତନା ବାରି ହୋଇପଡୁଥିଲା।ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସେ ମେଧାବୀ ଛାତ୍ର ଭାବେ ଶିକ୍ଷକ ମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ।ଆଦ୍ୟ ଜୀବନରେ ସେ ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ଚରିତ୍ରକୁ ନେଇ ଏକ ନାଟକ ରଚନା କରିଥିଲେ।ସେହି ସମୟରେ ସେ ବନଫୁଲ,ଭାନୁସିଂହର ପଦ୍ୟାବଳୀ,ନୟନ ତୋମହର ଦାୟନା ଦେଖିତେ,ରାଜର୍ଷି କିଶୋର,ବିସର୍ଜନ ଇତ୍ୟାଦି କାବ୍ୟ ଓ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରିଥିଲେ।ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନରେ ମୃଣାଳିନୀ ଦେବୀଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ବିବାହ ହୋଇଥିଲା।ଏକଲା ଚାଲୋ,ବାଲ୍ମୀକି ପ୍ରତିଭା,ନିର୍ଝରର ସ୍ୱପ୍ନଭଙ୍ଗୀ,ପ୍ରଭାତ ସଂଗୀତ,ସଂଧ୍ୟା ସଂଗୀତ ଇତ୍ୟାଦି ବଙ୍ଗଳା ସାହିତ୍ୟକୁ ତାଙ୍କର କାଳଜୟୀ ଅବଦାନ। ସି. ଭି. ରମଣ  " ଡ଼କ୍ଟର୍ ହରଗୋବିନ୍ଦ ଖୁରାନା ଫାଇଲ: . "  ମଦର ଟେରେସା  " ଡ଼କ୍ଟର୍ ସୁବ୍ରମନ୍ୟମ୍ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର "  ଅମର୍ତ୍ୟ ସେନ  " ବିଦ୍ୟାଧର ସୁରତପ୍ରସାଦ ନାଇପୁଲ୍ . "  କୈଳାସ ସତ୍ୟାର୍ଥୀ 