ଶହୀଦ ମିନାର  ବଙ୍ଗଳା:       ; :  '  ,  ବଙ୍ଗଳା:                ,ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର କଲିକତାଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ମିନାର । ଏହାକୁ 1828 ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ପୂର୍ବ ଭାରତ କମ୍ପାନୀର କମାଣ୍ଡର ମଯର ଜଣେେରାଲ ସାର ଡାଭିଡ ଅଚେଟର୍ଲୋନୀଙ୍କ ସ୍ମାରକୀ ଭାବେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । 1804ରେ ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ମରାଠା ସୈନ୍ୟ ମାନଙ୍କ ଉପରେ ବିଜୟ ପାଇଁ ଓ ଗୁରଖା ମାନଙ୍କ ଉପରେ କମ୍ପାନୀର ବିଜୟ ପାଇଁ ଏହା ସ୍ମୃତି ହିସାବରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହା ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ଅର୍ଥରେ ଜେ.ପି.ପାର୍କରଙ୍କ ନକ୍ସା ଅନୁସାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ 1969 ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ତତ୍କାଳୀନ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ନାମକରଣ କରାଯାଇ ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ପ୍ରାଣବଳି ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମାନଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ  "ଶହୀଦ ମିନାର "  ଭାବରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହେଲା । ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ମଧ୍ୟ ଉନ୍ନୟନ କରି ତାହାକୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ସ୍ଥଳୀ କରାଗଲା । ମିନାର ଉପରକୁ ମଧ୍ୟ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଗଲା । ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲେଖକ ମାର୍କ ଟ୍ୱେଇନ ଶହୀଦ ମିନାରକୁ ଏକ  " ଆକାଶଚୁମ୍ବୀ ସ୍ଥାମ୍ଭ "  ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ଏହି ମିନାର 157 ଫୁଟ ଉତ୍ଛ ଏବଂ ଏହା କେନ୍ଦ୍ର କଲିକତାର ଏସପ୍ଲାନେଡଠାରେ କଲିକତା ମଇଦାନ ସାମନାରେ ରହିଛି । ଏହାର ମୂଳଦୁଆ ଇଜିପଟ ର ପ୍ରାଚୀନ ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀରେ ରହିଛି । ମଧ୍ୟ ଭାଗ ସିରିୟା ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳା ଓ ଉର୍ଦ୍ଧ ଭାଗ ତୁର୍କୀର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶୈଳୀରେ ଗମ୍ବୁଜପରି ରହିଛି ।ଏହାର ଗୋଳାକୃତ ସୋପାନରେ 223 ଟି ସୋପାନ ରହିଛି । ଭୂତଳ ସମତଳରୁ ସମୁଦାୟ 218 ଟି ସୋପାନ ରହିଛି । ଶହୀଦ ମିନାର ମଇଦାନ ମିନାର ସନ୍ନିକଟର ବିରାଟ ପଡିଆକୁ ଶହୀଦ ମିନାର ମଇଦାନ କୁହା ଯାଏ । ଏଠାରେ ବହୁ ପୁରାତନ କାଳରୁ ରାଜନୈତିକ ସଭା ଓ ଯାତ୍ରା ମାନ ହାଉଥିଲା ।ଏକ ଏଇତିହାସିକ ସଭାରେ ରବୀନ୍ଦ୍ର4ଅନାଥ ଠାକୁର ସଭାପତିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । 1931 ମସିହାର ସେହି ସଭାରେ ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଜଣେ ଯୁବକଙ୍କୁ ହାଜଳିଠାରେ ହତ୍ୟା କରିବା ଘଟନାର ନିନ୍ଦା କରାଯାଇଥିଲା । ଶହୀଦ ମିନାର ନିକଟରେ କଲିକତାର କେନ୍ଦ5ଋଯ ବସ ଟର୍ମିନସ ରହିଛି । . ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ବ୍ୟବହାର 1997ପରେ ମିନାର ଉପରକୁ ଚଢିବାକୁ ହେଲେ ପୋଲିସ ବିଭାଗର ଅନୁମତି ଦରକାର । ଲାବଗ ଥାନାରେ ପରିଚୟ ପାତ୍ର ସହ ଆବେଦନ କାଲେ ଅନୁମତି ମିଳିଥାଏ । ମିନାର ଉପରୁ କଲିକତା ସହରର ଦୃଶ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ ।