ଆଯୋଧ୍ୟା, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟର ଫୈଜାବାଦ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ସହର , ଯାହା ପ୍ରାଚୀନ ଅବଧର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା । ଅଯୋଧ୍ୟା ଭଗବାନ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଜନ୍ମଭୂମି ହେଇଥିବାରୁ ପବିତ୍ର ଯାତ୍ରାଧାମ ରୂପେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଭୂଗୋଳ ଦିଲ୍ଲୀଠାରୁ ୫୫୫ କି.ମି ଦୂର ଏହି ସହର ସରଯୁ ନଦୀର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅବସ୍ତିତ । ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ଅଯୋଧ୍ୟାର ଅର୍ଥ ଯାହା ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିନ ହେବ। ହରିଦ୍ୱାର ସମୁଦ୍ର ଉଚ୍ଚାଇଠାରୁ ୩୧୩୯ ମିଟର ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ତିତ । ଇତିହାସ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରେମୀଙ୍କ ପାଇଁ ହରିଦ୍ୱାର ସ୍ୱର୍ଗ ସମାନ ଅଟେ । ହରିଦ୍ୱାର ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ସଭ୍ୟତାରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ପୌରାଣିକ ଆଖ୍ୟାନୁସାରେ ହରିଦ୍ୱାର ପୁରାଣରେ କପିଳସ୍ଥାନ, ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାର ଓ ମାୟାପୁରୀ ନାମରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ । ହରିଦ୍ୱାର ଚାରିଧାମର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ଅଟେ ।