କମଳା ନଦୀ   ନେପାଳୀ:       ନେପାଲ ଦେଶରୁ ଉପତ୍ତି ହୋଇ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ବିହାରକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଇଥାଏ । ଗତିପଥ 1,200  (3,900 ). , 3.5  (2.2 ) .   . ଉପନଦୀ ସମୂହ ଏହି ନଦୀର ମୁଖ୍ୟ ଉପନଦୀଗୁଡ଼ିକ ହେଲା , ଖୋଲା , ମାଇନାବତୀ , ଧଉରୀ , ଟୟ , ସୈନ୍ୟ , ବାଲାନ ,ତ୍ରିଶୂଳା ଓ ଛଡାହା ନଦୀ ଓ ବେସିନ ତଥ୍ୟ ନଦୀର ସମୁଦାୟ ଦୈର୍ଘ୍ୟ 328କିଲୋମିଟର ମଧ୍ୟରୁ ନେପାଲରେ 208 କିଲୋମିଟର ଓ ଅବଶିଷ୍ଟ 120 କିଲୋମିଟର ବିହାର ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଇଥାଏ  । ଏହି ନଦୀର ସମୁଦାୟ ଜଳଗ୍ରହଣ ଅଞ୍ଚଳ 7,244 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ବିହାରରେ 4488 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ରହିଛି । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ହାରାହାରି ବାର୍ଷିକ ବର୍ଷା 1,260 ମିଲିମିଟର ହେଇଥାଏ ଓ ବିହାରରେ ଏହା ନିକଟସ୍ଥ ଚାଷ ଭୂମି ଅଞ୍ଚଳ 2,744 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ସହ ବସବାସ କରୁଥିବା ଜନସଂଖ୍ୟା 3.9 ମିଲିୟନ । ବନ୍ୟା 2003 ମସିହା ବନ୍ୟାରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର 1 ମିଲିୟନ ଲୋକ ପ୍ରଭାବିତ ହେଇଥିଲେ । ଭରତର ସମୁଦାୟ ବନ୍ୟା ବିପଦଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳର 16.3 % କେବଳ ବିହାରରେ ଥିବା ବେଳେ ଭାରତର ବନୟାଗରସତା ଲୋକ ସଂଖ୍ୟାର 57 % ବିହାରରେ ଥାନ୍ତି । ସେମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଉତ୍ତର ବିହାରରେ 76 % ରହନ୍ତି । 68,000 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟରରେ ରହୁଥିବା ବିହାରର 73.06 % ବିହାର ଅଧିବାସୀ ବନ୍ୟା ପ୍ରପୀଡିତ । . କମଳା ବହୁମୂଖୀ ନଦୀ ବନ୍ଧ ଯୋଜନା ନେପାଲର ଧନୁଶା ଓ ଶିରୋହା ଅଞ୍ଚଳରେ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରି ବନ୍ୟାକୁ ରୋକା ଯାଇ ପାରନ୍ତା । କିନ୍ତୁ ସେହି ଅଞ୍ଚଳ ଭୂମିକମ୍ପ ପ୍ରବଣ ହେଇଥିବାରୁ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ହେଇ ପାରୁନହି ।