ମର୍ସିଡିସ ଲରା ଆଗୁଇଆର  ୧୬ ଫେବୃଆରୀ ୧୮୭୨   ୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୮  ଡୋମିନିକାନ୍ ରିପବ୍ଲିକର ଜଣେ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ତଥା ନାରୀବାଦୀ ଥିଲେ  ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକା ତଥା କବି ଭାବରେ ସେ ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ସମାନତା ଏବଂ ଡୋମିନିକାନ୍ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଲେଖିଥିଲେ ଏବଂ ଆମେରିକାର ଦଖଲକୁ ବିରୋଧ କରି ଲେଖିଥିଲେ। ଜଣେ ନାରୀବାଦୀ ଭାବରେ ସେ ଭୋଟ୍ ଦେବାର ଅଧିକାର, ମହିଳାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର ଏବଂ ମହିଳା ଏବଂ ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଲଢିଥିଲେ। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ମର୍ସିଡିସ ଲରା ଆଗୁଇଆର ମେଣ୍ଡୋଜା ୧୬ ଫେବୃଆରୀ ୧୮୭୨ରେ ଡୋମିନିକାନ୍ ରିପବ୍ଲିକର ସାଣ୍ଟୋ ଡୋମିଙ୍ଗୋରେ ମାରିଆ ଆଣ୍ଟୋନିୟା ମେଣ୍ଡୋଜା ଏବଂ ଇଉଜେନିଓ ଆଗୁଆରଙ୍କ ଔରସରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ସାଲୋମେ ୟୁରେନାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପ୍ରଥମ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ବିଦ୍ୟାଳୟ  "ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟୋ ଡି ସେନୋରିଟାସ୍"  ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଡୋମିନିକାନ୍ ରିପବ୍ଲିକର ପ୍ରଥମ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ସୁବିଧା ଥିବା ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠ କରିଥିଲେ  ଆଗୁଆର୍ ୧୮୮୭ ମସିହାରେ ସେ ଲିଓନୋର ଏମ୍ ଫେଲ୍ଟଜ୍, ଆଲ୍ଟାଗ୍ରାସିଆ ହେନ୍ରିକେଜ୍ ପେର୍ଡୋମୋ, ଲୁଇସା ଓଜେମା ପେଲେରାନୋ, କାଟାଲିନା ପୁ, ଏବଂ ଆନା ଜୋସେଫା ପୁଏଲୋଙ୍କ ସହିତ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଥମ ସ୍ନାତକ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ିଥିଲେ  ବୃତ୍ତି ଅଧ୍ୟୟନ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ଆଗୁଆର୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ୧୮୯୩ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତାଙ୍କର ଅସୁସ୍ଥତା ହେତୁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା । ତା ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ସହପାଠୀ ଲୁଇସା ଓଜେମା ପେଲେରାନୋ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଇଭା ମାରିଆଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ସାଲୋମେ ୟୁରିଆ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟରେ ୩୦ ବର୍ଷ କାଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।. ୧୯୧୬ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକା ଡୋମିନିକାନ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା ଏବଂ ଦଖଲ କଲା, ଆଗୁଆର୍ ଏକ ମହିଳା ଗୋଷ୍ଠୀ ସହିତ ଯୋଗ ଦେଇ ସୋସିଏଡ୍ ଆମାଣ୍ଟେସ୍ ଦେ ଲୁଜ୍  (ସୋସାଇଟି ଅଫ୍ ଲଭର୍ସ ଅଫ୍ ଦି ଲାଇଟ୍) ଗଠନ କରିଥିଲେ । ସେ ଦଳର ସଚିବ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଆମେରିକା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଏବଂ ଏହାର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱର ଉଲ୍ଲଂଘନ ବିରୁଦ୍ଧରେ କହିଥିଲେ। ସେ ଜୁଣ୍ଟା ପାଟ୍ରିଟିକା ଦେ ଦାମାସ୍  (ଦେଶଭକ୍ତ ମହିଳାଙ୍କ ବୋର୍ଡ) ରେ ସମାନ କ୍ଷମତାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ  । ଏହି ମହିଳାମାନେ କେବଳ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଅଧିକାର ନୁହେଁ, ମହିଳା ଅଧିକାରର ମାନ୍ୟତା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ମାତୃତ୍ୱ ଏବଂ ଶିଶୁ ଡାକ୍ତରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସମେତ ବିଭିନ୍ନ କାରଣ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। , ଅନାଥ ଆଶ୍ରମ, ଏବଂ ନର୍ସମାନଙ୍କର ତାଲିମ ସୁବିଧା; ଗରିବଙ୍କ ପାଇଁ ମାଗଣା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ସେବା, ଏଣ୍ଡେମିକ୍ ରୋଗ, ପୁଷ୍ଟିକର ଶିକ୍ଷା, ପରିମଳ ଗୃହ ଏବଂ ଶ୍ରମିକ ଶ୍ରେଣୀର ପଡ଼ୋଶୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖେଳ ପଡ଼ିଆ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟରତ ମା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିଶୁ ଯତ୍ନ କେନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅଭିଯାନ; ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଳୟର ବ୍ରେକଫାଷ୍ଟ ଏବଂ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ, ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ୟୁନିଫର୍ମ, ବିଦ୍ୟାଳୟ ଲାଇବ୍ରେରୀଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ସହିତ ଶିକ୍ଷାଗତ ଉନ୍ନତି  ୧୯୪୨ ମସିହାରେ, ସେ ଡୋମିନିକାନ୍ ମହିଳାମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ କଂଗ୍ରେସରେ ସାଣ୍ଟୋ ଡୋମିଙ୍ଗୋଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କର ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ସୁଯୋଗରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ପାଇଁ ମହିଳାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତାକୁ ସୁଦୃଢ କରିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନରେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ସହାୟକ ହେବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ ରଖିଥିଲା  ସମ୍ମିଳନୀର କିଛି ସମୟ ପରେ ମହିଳାମାନେ ସେହି ବର୍ଷ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ହାସଲ କରିଥିଲେ।. ୧୯୪୫ ମସିହାରେ, ଡୋମିନିକାନ୍ ପାର୍ଟିର କନଭେନସନକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେବା ପାଇଁ ଆଗୁଆର୍ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ ଯାହାଦ୍ୱାରା  ଦି ପ୍ରିନ୍ସିପାଲ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଷ୍ଟାଟସ୍  ମହିଳାମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟାକୁ ସମାଧାନ କରିଥିଲା । ମହିଳାମାନେ ମହିଳା ଶ୍ରମିକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମାତୃତ୍ୱ ଆଇନ ପାଇଁ ସଂସ୍କାର ଆଣିବାକୁ ଦାବି କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଦାନ ଏବଂ ସକ୍ରିୟତା ବ୍ୟତୀତ, ଆଗୁଆର୍ ଜଣେ ଲେଖକ ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ, ଲାକ୍ରୋନିକା, ଲାକୁନା ଡି ଆମେରିକା, ଏଲ୍ ଇକୋ ଦେଲା ଓପିନିଅନ୍, ଲେଟ୍ରାସ୍ ସିଏନିଆସ୍, ଲିଷ୍ଟିନ ଡିଆରୋ, ଏବଂ ଲାରେଭିସ୍ତା ଲିଟେରିଆ ଭଳି ପତ୍ରିକାରେ ଅନେକ ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ  ତାଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ କାର୍ଯ୍ୟ ହଜିଯାଇଥିବାବେଳେ ଆଡଲଫିନା ହେନ୍ରିକେଜ୍ ଡି ସ୍ମିଥ୍ ସେମାନଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୪୨ ମହିଳା କଂଗ୍ରେସରେ ଦେଇଥିବା ଭାଷଣ ସମେତ ତାଙ୍କର କେତେକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟର ମାଇମୋଗ୍ରାଫ୍ ବାଇଣ୍ଡର୍ ତିଆରି କରିଥିଲେ । ୧୯୩୭ ମସିହାରେ, ପଚାଶ ବର୍ଷ ଶିକ୍ଷାଦାନ ପରେ, ତାଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟଦ୍ୱାରା ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୪୪ ମସିହାରେ ସରକାର ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଅଗୁଆର ୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୮ରେ ସାଣ୍ଟୋ ଡୋମିଙ୍ଗୋରେ ହୃଦଘାତରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ। ମୃତ୍ଯୁ ଉପରାନ୍ତ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଡୋମିନିକାନ୍ ରିପବ୍ଲିକରେ ଶିକ୍ଷାର ବିକାଶରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଏକ ଗଳି ଏବଂ ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ତାଙ୍କ ନାମରେ ତିଆରି ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।