ମହିଳା ପ୍ରଜଜନକ୍ଷମତା ମହିଳା ପ୍ରଜଜନକ୍ଷମତା   ମୁଖ୍ୟତଃ ନାରୀର ବୟସଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ । ଅର୍ଥାତ ଏହା ବୟସ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ । କିଶୋରୀ ଅବସ୍ଥାରେ  (ସାଧାରଣତଃ ୧୨-୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ) ଗୋଟିଏ ନାରୀ ଋତୁମତି ହେବା ସହ ତାହାର ପ୍ରଜଜନକ୍ଷମତା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ଓ ୨୫-୨୬ ବର୍ଷ ବୟସ ବେଳକୁ ଏହି କ୍ଷମତା ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚେ ଓ ତାପରେ ବୟସ ବଢିବା ସହ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ ଓ କେତେକ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ ତାହା ୩୫ ବର୍ଷ ବେଳକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବେ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ କିନ୍ତୁ ୨୦୦୪ରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ ବୋଲି ଜଣାପଡିଥିଲା  । ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଥିଲା ଯେ ୨୭ରୁ ୩୪ ବର୍ଷ ଓ ୩୫ରୁ ୩୯ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ନାରୀର ପ୍ରଜଜନକ୍ଷମତାରେ ମାତ୍ର ଚାରି ପ୍ରତିଶତ ପ୍ରଭେଦ ରହିଛି । ୪୫ ବର୍ଷ ପରେ ଗର୍ଭଧାରଣ କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ପାଏ, ପ୍ରାୟ ୭୦-୮୦ ପ୍ରତିଶତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୃତଶିଶୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥାଏ । ମନୋପଜ୍ ବା ଋତୁସ୍ରାବର ବନ୍ଦ ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ମୁଖ୍ୟତଃ ୪୦-୫୦ ବର୍ଷ ବେଳକୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ ଏଠାରୁ ପ୍ରଜଜନକ୍ଷମତା ଶେଷ ହୋଇଥାଏ । ଲଣ୍ଡନସ୍ଥିତ ନ୍ୟାସନାଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟସ୍ଥିତ ହେଲଥ ଏଣ୍ଡ କ୍ଲିନିକାଲ ଏକ୍ସଲେନ୍ସ ଅନୁସାରେ ୪୦ ବର୍ଷରୁ କମ ପ୍ରାୟ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ମହିଳା ଯୌନସଂପର୍କର ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରେ ଗର୍ଭଧାରଣ କରନ୍ତି । ୨ୟ ବର୍ଷ ବେଳକୁ ଏହି ପ୍ରତିଶତ ୯୦ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ । ତେବେ ଫ୍ରାନ୍ସରେ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରଜଜନକ୍ଷମତାର ଆକଳନ ଏକ କଷ୍ଟକର ବ୍ୟାପାର । ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ ୨୫ ବର୍ଷରୁ କମ ଓ ୨୫-୨୯ ବର୍ଷ ବୟସର ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରଜଜନକ୍ଷମତାରେ ବିଶେଷ ପ୍ରଭେଦ ନାହିଁ । ପୁଣି ଏହା ସହିତ ପୁରୁଷର ପ୍ରଜଜନକ୍ଷମତା ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ । ଜଣେ ନାରୀର ୩୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଓଭାରିଆନ ରିଜର୍ଭ  ( ଜଣେ ମହିଳାର ଜରାୟୁର ଡିମ୍ବାଣୁ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା) ୧୨ ପ୍ରତିଶତ ଥାଏ, ୪୦ ବର୍ଷ ବେଳକୁ ଏହା ୩ ପ୍ରତିଶତକୁ ହ୍ରାସ ପାଏ  । ୮୧ ପ୍ରତିଶତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୟସଦ୍ୱାରା ଓଭାରିଆନ ରିଜର୍ଭ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ । ଏଣୁ ଏହା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ ବୟସ ହିଁ ମହିଳା ପ୍ରଜଜନକ୍ଷମତା ଉପରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । ଓଭାରିଆନ ରିଜର୍ଭ ମାପିବା ପାଇଁ ଋତୁସ୍ରାବର ୩ ଦିନରେ ଏକ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରି ଏଫଏସଏଚ ମାତ୍ରା ମପାଯାଏ । ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରି ଏଏମଏଚ ମାତ୍ରା ମାପ କରି ମଧ୍ୟ ଏହାର ଆକଳନ କରିହୁଏ । ଆମରିକାନ କଲେଜ ଅଫଓବଷ୍ଟେଟ୍ରିସିଆନ ଏଣ୍ଡ ଗାଇନକୋଲୋଜିଷ୍ଟର ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ ୩୫ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ମହିଳା ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଗର୍ଭଧାରଣ ହେଉନଥିବ ସେମାନଙ୍କର ହିଁ ଓଭାରିଆନ ରିଜର୍ଭ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ ।