ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରତିସରଣ ଦୋଷ,  (ଇଂରାଜୀ ଭଷାରେ ବା ), ଏକ ସମସ୍ୟା ଯେଉଁଥିରେ ଚକ୍ଷୁରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ଆଲୋକ ରେଖାମାନ ଚକ୍ଷୁର ଆକୃତି ଦୋଷରୁ ରେଟିନା ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିଭୂତ  (ଫୋକସ) ହୋଇପାରେ ନାହିଁ  । ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦୋଷମାନ: ମାୟୋପିଆ  ବା ସମୀପ-ଦୃଷ୍ଟି, ହାଇପରମେଟ୍ରୋପିଆ  ବା ଦୂର-ଦୃଷ୍ଟି, ଆସ୍ଟିଗମାଟିଜ୍ମ   ଓ ପ୍ରେସବାୟୋପିଆ   । ସମୀପ ଦୃଷ୍ଟି ଥିଲେ ଦୂର ଜିନିଷ ଝାପସା ଦେଖାଯାଏ, ଦୂର ଦୃଷ୍ଟି ଥିଲେ ପାଖ ଜିନିଷ ଝାପସା ଦେଖାଯାଏ, ଆସ୍ଟିଗମାଟିଜ୍ମରେ ଜିନିଷ ଟାଣି ହୋଇଯିବା ଭଳି ଲାଗେ ଓ ଝାପସା ଦେଖାଯାଏ, ଓ ପ୍ରେସବାୟୋପିଆରେ ପାଖରେ ଥିବା ଜିନିଷକୁ ଆଖି ଫୋକସ କରିପାରେ ନାହିଁ । ଦ୍ୱୈତ ଦୃଶ୍ୟ  ( : ), ମୁଣ୍ଡବଥା ଓ ଚକ୍ଷୁ ପୀଡ଼ା   ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଏହି ଦୋଷରେ ଦେଖାଯାଏ  । ଚକ୍ଷୁ ଡୋଳା ଅଧିକ ଲମ୍ବା ହେଲେ ସମୀପ ଦୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଡୋଳା ବ‌ହୁତ ଛୋଟ ହେଲେ ଦୂର ଦୃଷ୍ଟି, ସ୍ୱଚ୍ଛ ପଟଳ ବା କର୍ନିଆର ଭୂଲ ଆକୃତି ହେଲେ ଆସ୍ଟିଗମାଟିଜ୍ଣ ଓ ଚକ୍ଷୁର ଜବକାଚ   ବା ଲେନ୍ସ ବୟସାଧିକ୍ୟ ଯୋଗୁ ଅସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ଆକାର ହେଲେ ପ୍ରେସବାୟୋପିଆ ହୁଏ । କେତେକ ପ୍ରତିସରଣ ଦୋଷ ବଂଶଗତ କାରଣ ଯୋଗୁ ହୁଏ ଯାହା ପିତାମାତାଙ୍କଠାରୁ ବଂଶାନୁକ୍ରମେ ଆସିଥାଏ । ଚକ୍ଷୁ ପରୀକ୍ଷା   କରି ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଚଷମା, କଣ୍ଟାକ୍ଟ ଲେନ୍ସ   ବା ଅପରେଶନ ସାହାଯ୍ୟରେ ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରତିସରଣ ଦୋଷ ନିବାରଣ କରାଯାଏ । ଏହି ଦୋଷ ନିବାରଣ ନିମନ୍ତେ ଚଷମା କାଚ ସର୍ବାଧିକ ସ‌ହଜ ଓ ନିରାପଦ ପଦ୍ଧତି । କଣ୍ଟାକ୍ଟ ଲେନ୍ସ ଲଗେଇଲେ ଦୃଷ୍ଟି କ୍ଷେତ୍ର ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ କିନ୍ତୁ ଏହା ଯୋଗୁ ସଂକ୍ରମଣ ସଙ୍କଟ ରହେ । ପ୍ରତିସରଣ ଅପରେସନ   କଲେ କର୍ନିଆର ଆକାର ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଯାଏ । ସାରା ପୃଥିବୀରେ ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରତିସରଣ ଦୋଷ ଥିବା ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୧ରୁ ୨ ଶହ କୋଟି । ଏହି ଦୋଷ ହାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଅନୁସାରେ ବଦଳେ: ୟୁରୋପରେ ୨୫% ଓ ଏସିଆରେ ୮୦% ଲୋକ ଏହି ଦୋଷରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ସମୀପ ଦୃଷ୍ଟି ସର୍ବାଧିକ ସାଧାରଣ ବେମାରୀ । ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୪ରୁ ୪୯% ଓ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧.୨-୪୨% ଏହି ଦୋଷରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।. ଦୂର ଦୃଷ୍ଟି ସାଧାରଣତଃ ବଡ଼ ପିଲା ଓ ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କର ହୁଏ । ପ୍ରାୟ ୩୫ ବର୍ଷ ପରେ ପ୍ରେସବାୟୋପିଆ ହୁଏ । ସନ ୨୦୧୩ରେ ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରତିସରଣ ଦୋଷ ସଂଶୋଧନ ନ କରାଯାଇଥିବା ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୬୬୦ ନିୟୁତ  (ପ୍ରତି ୧୦୦ରେ ୧୦ଜଣ) ଥଲା  । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୯.୫ ନିୟୁତ ଲୋକ ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରତିସରଣ ଦୋଷରୁ ଅନ୍ଧ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ଦୃଷ୍ଟିହୀନତାର ସର୍ବାଧିକ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରତିସରଣ ଦୋଷ ସ‌ହିତ ପରଳ, ମାକୁଲାର ଡିଜେନେରେସନ ଓ ଜୀବସାର କ ଅଭାବର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭୂମିକା ଥାଏ ।