ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ  (୨୮ ଜୁନ ୧୯୨୯ - ୧୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ରାଜନେତା ଓ ସାରସ୍ୱତ ସାଧକ ଥିଲେ  । ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଡାକରାରେ ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । ଜନ୍ମ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦାନ ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଗତିରାଉତ ପାଟଣାଠାରେ ୨୮ ଜୁନ ୧୯୨୯ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ମାତ୍ର ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଡାକରାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ଫଳରେ ସେ କାରାବରଣ କରି ୧୯୪୨ରୁ ୧୯୪୫ ଯାଏଁ କାରାବାସ ଭୋଗିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ପରେ, ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ଗାଁର ୱାର୍ଡ଼ମେମ୍ବର ନିର୍ବାଚନରୁ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ଓ୍ବାର୍ଡ ମେମ୍ବରରୁ ନାଏବ ସରପଞ୍ଚ, ସରପଞ୍ଚ, ବ୍ଲକ୍‌ ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ, ବ୍ଲକ୍‌ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ, ବିଧାୟକ ଓ ବିଧାୟକରୁ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୮୦ରୁ ୧୯୯୦ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ସେ ଦୁଇ ଥର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହେବା ସହିତ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ହେମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟରେ ଅବଦାନ ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ଜାତୀୟ କବି ବୀରକିଶୋର ଦାସଙ୍କର ମିତ୍ର ଥିଲେ । ସେ ନିଜେ ଶ୍ରୀମଦଭଗବତ ଗୀତାର ପଦ୍ୟାନୁବାଦ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ଜାତୀୟକବି ବୀରକିଶୋର ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ ପ୍ରକାଶନର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକ ଗାନ୍ଧୀକଥାକୁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ଆଧାରିତ ଏକ କାଳଜୟୀ ପୁସ୍ତକ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ମୃତ୍ୟୁ ୧୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ କଟକଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁ ବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୯ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଗତିପାଟଣାଠାରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା ।