ପ୍ରେମ ବିବାହ ଶବ୍ଦଟି ସାଧାରଣତଃ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ, ଖାସ କରି ଭାରତ,ପାକିସ୍ତାନ,ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଟେ । ଏହା ଏପରି ଏକ ବିବାହ ଅଟେ ଯେଉଁଠାରେ ପୁଅ ଏବଂ ଝିଅ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ନିଜ ମନପସନ୍ଦ ସାଥି ସହିତ ପରିବାରର ସହମତି କିମ୍ବା ବିନା ସହମତିରେ ବିବାହ କରିଥାନ୍ତି । ପ୍ରେମ ବିବାହର କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ପରିଭାଷା ନାହିଁ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଏକ ବିବାହର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ପାଇଁ ଉପ୍ୟୋଗ କରାଯାଏ ଯାହା ଯୁଗଳର ଏକମାତ୍ର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଅଟେ । ଭାରତରେ ପ୍ରେମ ବିବାହ ପ୍ରେମିକ ଓ ପ୍ରେମିକା ଦୁହେଁ ଦୁହିଁଙ୍କ ପାଇଁ ବାହାଘର ଠିକ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ବିବାହ ଜାତି,ଧର୍ମ,ସାମାଜିକ ପ୍ରଥାକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇ ପାରେ । ଭାରତରେ ଏହା ୧୯୭୦ ପରଠାରୁ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ବିବାହରେ ପରିବାରର ସୀକୃତି ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ ।  "ପ୍ରେମ ବିବାହ"  ଶବ୍ଦର ବ୍ୟଭାର ବିବାହର ଏକ ନୂତନ ଅବଶର ଋପକୁ ଧ୍ୟାନାନ୍ତର କରାଇଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଆୟୋଜିତ ବିବାହ ଓ ପ୍ରେମ ବିବାହର ତତ୍ତ୍ୱ ଉଭୟ ସାମିଲ ହୋଇ ରହିଥାଏ । ୨୦୧୨ ଏନଡ଼ିଟିଭି ସର୍ଭେ ଅନୁସାରେ ୭୪% ଲୋକେ ଆୟୋଜିତ ବିବାହକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ଜନସଂଖ୍ୟା କୋଷ ଏବଂ  "ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ସେଣ୍ଟର ଫର ରିସର୍ଚ ଅନ ଓମ୍ୟାନ" ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ଜଣା ପଡିଲା କି, ୧୧.୭% ପୁରୁଷ ଓ ୮.୫% ମହିଳାମାନେ ନିଜ ଜୀବନସାଥୀଙ୍କୁ ନିଜେ ବାଛି ଥିଲେ ଏବଂ ପରିବାର ସହମତି କିମ୍ବା ବିନା ସହମତିରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ପାକିସ୍ତାନରେ ପ୍ରେମ ବିବାହ ପାକିସ୍ତାନରେ ପରିବାରଦ୍ୱାରା ଠିକ ହୋଇଥିବା ବିବାହ ଆଦର୍ଶ ଅଟେ ଓ ପ୍ରେମ ବିବାହ ବିରଳ ଅଟେ ।(ମାନବ ହତ୍ୟା)ର ବହୁ ମାମଲା ପ୍ରତି ବର୍ଷ ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ  । ଏଠାରେ ପ୍ରେମ ବିବାହ ବିରଳ । ଲୋକମାନେ ଏହାର ଘୋର ବିରୋଧ କରନ୍ତି । ପ୍ରାୟ ଘଟଣାରେ ଝିଅକୁ ମାରି ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଉଭୟ ପ୍ରେମୀ ଯୁଗଳଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାର ବି ନଜର ରହିଛି । ପାକିସ୍ତାନରେ  "ମାନବାଧିକାର ଆୟୋଗ"  ମିଡିଆରେ ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଥିବା ଏପରି ମୋକଦ୍ଦମା ୮୬୯ ମାମଲାକୁ ଗଣିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲା ଯେ ଏହିପରି ବହୁ ମାମଲା ଅପ୍ରାପ୍ତ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ବଙ୍ଗଳାଦେଶରେ ପ୍ରେମ ବିବାହ ବଙ୍ଗଳାଦେଶରେ ରୋମାଣ୍ଟିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ବର୍ଜିତ କରାଯାଇଛି । ସେଠାରେ ରୋମାଣ୍ଟିକ ଜୋଡି ଲୁଚି-ଲୁଚି ଦେଖା ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହୁଅନ୍ତି । ସାଧାରଣତଃ, ମାନବ ହତ୍ୟା ହୋଇନଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସମାଜର ବଡ଼ ବଡ଼ ଅଂଶର ଇସ୍ଲାମିକ ପାଳନ କାରଣରୁ ରୂମାନିୟତ ବହୁ ଅଧିକ ନିରାଶ ନିରୁପାୟ ହୋଇଯାଏ । ରୋମାଣ୍ଟିକ ସମ୍ପର୍କରେ ସାମିଲ ହେବା କିମ୍ବା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ନିଜ ଜୀବନସାଥୀକୁ ବାଛିବା ମଧ୍ୟ ବହୁ କଷ୍ଟ ଅଟେ । ସମାଜ ବହୁ ଜଟିଳ ଭାବେ ଆୟୋଜିତ ବିବାହ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ । ୟୁରୋପରେ ପ୍ରେମ ବିବାହ ଐତିହାସକାର  "ସ୍ଟେଫିନ କଣ୍ଟେଜ" ଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ୧୪ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପ୍ରେମ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କାରଣରୁ ବିବାହ ଦେଖାଦେଇଥିଲା । ଏହା ୧୭ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭରୁ ଲୋକପ୍ରୀୟ ହେବାରେ ଲାଗିଲା ।  "ରାଣୀ ଭିକ୍ଟୋରୀୟା"  ଓ  "ଆଲବର୍ଟ, ରାଜା କନସର୍ଟ" ଙ୍କ ବିବାହ ବ୍ରିଟିସ ଜନତାଙ୍କ ମନରେ  "ଭିକ୍ଟୀୟା ଯୁଗ" ରେ ପ୍ରେମ ବିବାହକୁ ଅଧିକ ସ୍ୱିକାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ କି ପ୍ରେମ ବିବାହ ବଢୁଥିଲା ।