ଏନସେଫାଲାଇଟିସ ଲେଥାରଜିକା  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ବା ) ହେଉଛି ମସ୍ତିଷ୍କର ପ୍ରଦାହର ଏକ ରୂପ ଯେଉଁଥିରେ ଜ୍ୱର, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ଦ୍ୱିତ ଦୃଷ୍ଟି, ସାଇକୋସିସ ଏବଂ ଅଳସପଣ ଦେଖାଯାଏ  । ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏହା ଧୀରେ ଧୀରେ କିଛି ମାତ୍ରାରେ କୋମାରେ ପରିଣତ ହୁଏ । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୋଗର ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷମାନଙ୍କରେ ଏହି ରୋଗରୁ ପାର୍କିନ୍‌ସନ୍ ବା ଅପସ୍ମାର ରୋଗ ବିକଶିତ ହୋଇପାରେ। ଏହାର କାରଣ ଜଣା ପଡିନାହିଁ । ଇନ୍‌ଫ୍ଲୁଏଞ୍ଜା କିମ୍ବା ଅଟୋମ୍ୟୁମ୍ୟୁନ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭଳି ସଂକ୍ରମଣ ଏହାର କାରଣ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଛି । କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ରୋଗ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପିଥିବାର ଦେଖାଯାଉଛି । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ରୋଗ ହେଲେ ଶିଶୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମସ୍ତିଷ୍କର ଦୁଇଟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଂଶ ମେସେନ୍‌ସେଫାଲନ ଏବଂ ଡିଏନ୍‌ସେଫାଲନ ପ୍ରଦାହ ଜଡିତ ହୋଇଥିବା ଜଣାଯାଉଛି । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ମାମଲାକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପରେ ଲକ୍ଷଣ ଉପରେ ଆଧାର କରାଯାଇ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଲକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଲେଭୋଡୋପା ଏଲ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଚାର ହୋଇପାରେ, ଯଦିଓ ଅସ୍ଥାୟୀ ଉନ୍ନତି ହୁଏ। ଫଳାଫଳଗୁଡିକ ଜଡିତ ଜଟିଳତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଏହି ରୋଗରେ ପ୍ରାୟ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଛି । ବଞ୍ଚିଯାଉଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ସ୍ଥାୟୀ ଅକ୍ଷମ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ୧୯୧୬ ମସିହାରୁ ୧୯୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଏହି ରୋଗ ପ୍ରାୟ ୫ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ଏହି ରୋଗ ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିବାର ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ପରଠାରୁ ୨୦ରୁ କମ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦଲିଲଭୁକ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହି ଅବସ୍ଥା ପ୍ରଥମେ ୧୯୧୭ ମସିହାରେ କନଷ୍ଟାଣ୍ଟିନ୍ ଭନ୍ ଇକୋନୋମୋ ଏବଂ ଜିନ -ରେନେ କ୍ରୁଚେଟ‌ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାକୁ  "ଶୋଇବା ରୋଗ"  ବା  "ନିଦ୍ରା ରୋଗ"  ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ; ଯଦିଓ ଏହା ସିସି ମାଛି -ସଂକ୍ରମିତ ଶୋଇବା ରୋଗ ସହିତ ଜଡିତ ନୁହେଁ ।