ସ୍ନାୟୁଜନିତ ମୂତ୍ରାଶୟ  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ) ନାମ ଦିଆଯାଏ ଯେତେବେଳେ ସ୍ନାୟୁମଣ୍ଡଳର କୌଣସି କର୍ମ ଅକ୍ଷମତା ଫଳରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ସମସ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଏ  ବାରମ୍ବାର ପରିସ୍ରା କରିବା, ମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବା ଇଚ୍ଛା ହେବା ସମୟରେ ମୂତ୍ର ସ୍ୱତଃ ବାହାରିଯିବା ଏବଂ ମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବାର ଅକ୍ଷମତା ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଏହି ରୋଗରେ ଦେଖାଯାଏ । ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ହେଲେ ମୂତ୍ରନଳୀ ସଂକ୍ରମଣ, ଅନିଚ୍ଛାକୃତ ମୂତ୍ରତ୍ୟାଗ, ବୃକ୍‌କ ପଥର ରୋଗ ଏବଂ ଭେସିକୋୟୁରେଥ୍ରାଲ ରିଫ୍ଲକ୍ସ ହୋଇପାରେ । ମେରୁଦଣ୍ଡ ଆଘାତ, ମଲ୍ଟିପ୍ଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ୍, ଷ୍ଟ୍ରୋକ, ସେରେବ୍ରାଲ୍ ପାଲ୍‌ସି, ମସ୍ତିଷ୍କ ଆଘାତ, ପାର୍କିନ୍‌ସନ୍ ରୋଗ, ଡିମେନ୍ସିଆ, ସାଧାରଣ ଚାପ ବିଶିଷ୍ଟ ହାଡ୍ରୋସେଫାଲସ, ପ୍ରସବ ଏବଂ ଗୁଲେନ୍-ବାରେ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ କାରଣମାନଙ୍କ ଯୋଗୁ ଏହି ସ୍ନାୟୁ ଜନିତ ମୂତ୍ରାଶୟ ଉପୁଜିପାରେ ।  ୟୁରୋଡାଇନାମିକ ଟେଷ୍ଟିଙ୍ଗ, ମେଡିକାଲ ଇମେନିଙ୍ଗ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଏନସେଫାଲୋଗ୍ରାମ  (ଇଇଜି) ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋମାୟୋଗ୍ରଫ  (ଇଏମଜି) କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ  । ମୂଳ କାରଣ ଏବଂ ଉପସ୍ଥାପିତ ଲକ୍ଷଣ ଉପରେ ଚିକିତ୍ସା ନିର୍ଭର କରେ  ଅତି ସକ୍ରିୟ ମୂତ୍ରାଶୟ ଥିଲେ ପୁନଃପୌନିକ କାଥେଟର ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଏ ଓ ଅକ୍ସିବ୍ୟୁଟିରିନ ଭଳି ଆଣ୍ଟିକଲିନର୍ଜିକ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ମୂତ୍ରାଶୟ ଟ୍ରେନିଂ, ଟାମ୍‌ସୁଲୋସିନ ଭଳି ଆଲଫା-ବ୍ଲକର ଓ ସାକ୍ରାଲ ସ୍ନାୟୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିବା ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । କେଗେଲ ବ୍ୟାୟାମ କଲେ ସ୍ୱତଃସ୍ଫୁର୍ତ୍ତ ନିଷ୍କାସନ ବନ୍ଦ ହୋଇପାରେ । ମୂତ୍ରାଶୟ କାଥେଟର ଭିତରକୁ ନ ଗଲେ ସୁପ୍ରାପ୍ୟୁବିକ କାଥେଟର ଦିଆଯାଏ । ମଲ୍ଟିପ୍ଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୬୫% ରୋଗୀଙ୍କର, ପାର୍କିନସନ ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୫୫%, ଷ୍ଟ୍ରୋକ ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୫%, ମେରୁଦଣ୍ଡ ଆଘାତ ଥିଲେ ୭୫% ଏବଂ ସ୍ପାଇନା ବାଇଫିଡା ଥିଲେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଏହି ସ୍ନାୟୁଜନିତ ମୂତ୍ରାଶୟ ହୁଏ । ପ୍ରାୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୪୦୦ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମେରୁଦଣ୍ଡରେ ଆଘାତ ପରେ ଏହି ଅବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବାର ବର୍ଣ୍ଣନା ହିପୋକ୍ରେଟସ କରିଥିଲେ । ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ମୂତ୍ର କ୍ୟାଥେରାଇଜେସନ ଏକ ଉପଯୋଗୀ ଚିକିତ୍ସା ବୋଲି ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିଲା।