ଭାରିକୋସେଲ ଏକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ମୁଷ୍କ ବା ଟେଷ୍ଟିସର ଶିରାମାନଙ୍କର ଅସ୍ୱାଭାବିକ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ । ଗୋଟିଏ ମୁଷ୍କ ଅନ୍ୟଟି ତୁଳନାରେ ବଡ଼ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ବେଳେବେଳେ ମୁଷ୍କ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ । ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ, ଯଦିଓ ଉଭୟ ଜଡିତ ହୋଇପାରନ୍ତି । ରୋଗ ଜଟିଳ ଜଟିଳ ହେଲେ ବନ୍ଧ୍ୟାତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରେ । ଏହାର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ଜଣା ପଡିନାହିଁ । ଏହି ରୋଗ ପରିବାରରେ ଚାଲୁରହେ ଏବଂ ଧୂମପାନକାରୀଙ୍କଠାରେ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ । ମୁଷ୍କର ଶିରାଗୁଡ଼ିକ ତାପମାତ୍ରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ । ଯେତେବେଳେ ମୁଷ୍କର ତ୍ରୁଟି ହୁଏ ସେତେବେଳେ ମୁଷ୍କ ଗରମ ହୋଇପାରେ ଯାହା ଯୋଗୁ ଶୁକ୍ରାଣୁ ଗୁଣବତ୍ତା କମିଯାଏ ଏବଂ ଟେସ୍ଟୋସ୍ଟିରନ ସ୍ତର ହ୍ରାସ ହୋଇଯାଏ । ରଗୀ ପରୀକ୍ଷା ଉପରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଆଧାରିତ ହୁଏ, ଏବଂ ଅଲଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ରୋଗ ତିନି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ଯଥା: - ଛୋଟ, ମଧ୍ୟମ ଏବଂ ବଡ଼ । ସାମାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ । ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲକ୍ଷଣ ଥିଲେ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କିମ୍ବା ଏମ୍ବୋଲାଇଜେସନ ଏକ ବିକଳ୍ପ ହୋଇପାରେ । ଚିକିତ୍ସା କଲେ ପ୍ରାୟ ୮୦% ଯନ୍ତ୍ରଣା କମିଯାଏ ଏବଂ ଉର୍ବରତା ପ୍ରାୟ ୭୦% ଉନ୍ନତ ହୋଇଥାଏ । ସମସ୍ତ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୨୦% ଲୋକଙ୍କର ଭାରିକୋସେଲ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ସେହି ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୪୦% ମାତ୍ର ବନ୍ଧ୍ୟାତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକ ଯୌବନ ଆରମ୍ଭ କାଳରେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ ବଡ ଆକାର ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।