ଭାରତୀୟ ସହର ମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ କରଣ ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହାଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ସହର ସମୂହକୁ ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଣୀରେ ଭିବାଗ କରା ଯାଇଥାଏ । ଏହା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବେତନ ଆୟୋଗ ଓ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବେଙ୍କ ର ମିଳିତ ସୁପାରିସ କ୍ରମେ ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ତାଲିକା କୃତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା କର୍ମଚାରୀ ମାନଙ୍କୁ ଘର ଭଡା ଭତ୍ତା ପ୍ରଦାନର ହାର ନିର୍ନାୟ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । କର୍ମଚାରୀମାନେ ପାଉଥିବା ଏହି ଭତ୍ତା ଉପରେ ଆୟକର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଆୟକରରୁ ରିହାତି ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେଇଥାନ୍ତି । ଷଷ୍ଠ ବେତନ ଆୟୋଗର ୨୦୦୮ ମସିହାର ସୁପାରିସ ପୂର୍ବରୁ ସହର ମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ ୨ଟି ବିଷୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲା । ପ୍ରଥମରେ ସହର ଭତ୍ତା ଅନୁସାରେ -1,,-1 ଓ -2, ତଥା ଘର ଭଡା ଭତ୍ତା ପାଇଁ -1,-1, -2 ଏବଂ . ବର୍ତ୍ତମାନର ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଷଷ୍ଠ ବେତନ ଆୟୋଗଙ୍କ ସୁପାରିସ ଅନୁସାରେ   ପାଇଁ ଥିବା ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗକୁ ହଟେଇ ନିଆ ଗଲା । ଆଗରୁ ଥିବା ଘର ଭଡା ଭତ୍ତା ପାଇଁ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗକୁ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତନ କରି -1କୁ , ଓ , -1, -2 ଜାଗାରେ ଓ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀହୀନ ସହରକୁ କରାଗଲା । ଏହି , ,ଓ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଟାଇର -1 , ଟାଇର -2 ଓ ଟାଇର-3 ସହର କୁହାଯାଏ । ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଦୁଇଟି ସହର , ପୁନେ ଓ ଅହମଦାବାଦ  ' '  ଶ୍ରେଣୀରୁ  ' ' କୁ ଓ ଅନନ୍ୟ ୨୧ଟି ସହର  ' '  ଶ୍ରେଣୀରୁ  ' ' କୁ ୧, ଏପ୍ରିଲ , ୨୦୧୪ରେ ଉନ୍ନୀତ ହେଇଥିଲେ । ଏଇତିହାସିକ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ୨୦୦୮ରେ ଷଷ୍ଠ ବେତନ ଆୟୋଗ ସୁପାରିସ ଲାଗୁ ହେବା ଆଗରୁ ସହର ମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଏହି ପ୍ରକାର ଥିଲା । ଏହା ୧୯୯୭ରେ ପଞ୍ଚମ ବେତନ ଆୟୋଗଙ୍କ ସୁପାରିସ ଭିତ୍ତିରେ ହେଇଥିଲା । ଚେନ୍ନଇ , ମୁମ୍ବାଇ, ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ ଓ କଲିକତାକୁ -1 ସହର ଭାବେ ନିଆ ଯାଉଥିଲା । 2001 ଜନଗଣନା ପରେ ସହରର ମାନ୍ୟତାରେ ପରିବର୍ତନ କରାଗଲା । 31 ଅଗଷ୍ଟ 2007ରେ ହୟଡେରାବାଦ , 21 ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ବାଙ୍ଗାଲୋରକୁ -1 ମାନ୍ୟତା ମିଳିଲା । ଜନସଂଖ୍ୟା ଉପରେ ପର୍ଜ୍ୟବେଶିତ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବେଙ୍କ   ସବୁ ସହରକୁ ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା ଭିତ୍ତି ରେ୬ଟି ଟାଇରରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥିଲା ।