ପଦାନିଲମ୍ ପାରବ୍ରହ୍ମା ମନ୍ଦିର                    ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ କେରଳର ଅଲପୁଝା ଜିଲ୍ଲାର ପଦାନିଲମ୍ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ମନ୍ଦିର । ଏହା ପୂର୍ବତନ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ତ୍ରଭଙ୍କୋରର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଥିଲା । କୟାକୂଳମ୍ ଓ ପାଣ୍ଡାଲମଠାରୁ ଏହାର ଦୂରତା ଯଥାକ୍ରମେ 17 ଓ 7 କିଲୋମିଟର । ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ଓମକାରମ୍ କୁହା ଯାଉଥିବା ପାରବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପାସନା ପାଇଁ ଏହା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଇତିହାସ ପଦାନିଲମ୍ ମନ୍ଦିରକୁ ସ୍ୱୟଂଭୂ କୁହାଯାଇଥାଏ । ଏହାର ପ୍ରକୃତ ନିର୍ମାତା ଓ ନିର୍ମାଣ କାଳ ବିଷୟରେ ଜଣାପଡି ନାହି । ପଦାନିଲମ୍ ଶିବରାତ୍ରି ଶିବରାତ୍ରି ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ପାଳିତ ପର୍ବ । ଏହି ସମୟରେ ବିଶାଳ କାୟ ଶଣ୍ଢ ଯୁଗଳଙ୍କୁ ରଥ ପରି ମନ୍ଦିରକୁ ଟାଣି ନିଆଯାଇଥାଏ । ଏହାକୁ କେତ୍ତୁକେଲା କୁହାଯାଇଥାଏ । ମନ୍ଦିର ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ଥିବା 15ଟି ଟେରିତରୀ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଏପରି ଶଣ୍ଢ ଯୁଗଳଙ୍କ ଅଣାଯାଇଥାଏ । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ 40 ଫୁଟରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଉତ୍ଚ ଥାନ୍ତି । ଏହା କେରଳ ଏକ ସର୍ବପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯାତ୍ରା । ଏହି ବୃହତ ମୂର୍ତି ସବୁ ନିର୍ମାଣ ପାଇ ବହୁ ବ୍ୟକ୍ତି ସମୋରୁକ୍ତ ଥାନ୍ତି । କେରଳ ସରକାର ଏହି ଗ୍ରାମକୁ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଗ୍ରାମ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆ ଯାଇଛି । ଦେଶ ଓ ବିଦେଶରୁ ଏଠାକୁ ବହୁ ଯାତ୍ରୀ ଏହି ପର୍ବ ଦେଖିବାକୁ ଆସନ୍ତି । ଏହି ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏହା ଅର୍ଦ୍ଧ ରାତ୍ର ଯାଏ ଚାଲିଥାଏ । ମନ୍ଦିର ବୈଶିଷ୍ଟ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରାଚୀର ନଥାଏ । ପୂଜକମାନେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନ ଥାନ୍ତି  ( ଜାତି ଭେଦ ଏଠାରେ ନାହି) ମନ୍ଦିର ଖୋଲା କି ବନ୍ଧ ହୁଏ ନାହି  । ଅଣ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କୁ ମଦିର ପ୍ରବେଶ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଭକ୍ତ ମାନଙ୍କୁ ଭସ୍ମ ଦିଆ ଯାଏ ମନ୍ଦିରରେ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ପ୍ରତିମା ନାହି । ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ଭକ୍ତ ଗଣ ରହିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ଏଥିପାଇଁ ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ କୁଟୀର ସବୁ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ସାବରିମାଳା ପାଇଁ ଆସିଥିବା ଭକ୍ତ ଗଣଙ୍କୁ ମନ୍ଦିର ତରଫରୁ ଖାଦ୍ଯ ଓ କଫି ଦିଆଯାଇଥାଏ । ମନ୍ଦିରର 15ଟି କାରାକାଳ  ( ଆଞ୍ଚଳିକ ) ମନ୍ଦିରର 15ଟି କାରାକାଳ ଏହିପରି ଗ୍ୟାଲେରି ଅନ୍ୟ ଯାତ୍ରା ମୁଖ୍ୟ . ଯାତାୟତ ମନ୍ଦିର ଯିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ବସ ସୁବିଧା ରହିଛି  । କୟାମକୁଲମଠାରୁ ଏଠାକୁ ଯାଇ ହୁଏ ।