ରାଣୀ କର୍ଣ୍ଣା ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ନର୍ତ୍ତକୀ, ଯେ କଥକ ନୃତ୍ୟ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଓ ବିଖ୍ୟାତ କଳାକାର । ସେ ୨୦୧୪ରେ ନୃତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଶ୍ରୀରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ । ଜୀବନୀ ରାଣୀ କର୍ଣ୍ଣା ୧୯୩୯ରେ ସିନ୍ଧୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସେତେବେଳର [[ବ୍ରିଟିଶ୍ ଭାରତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ପାକିସ୍ତାନରେ ଅଛି । ତାଙ୍କ ବାପା, ଅସନଦାସ କର୍ଣ୍ଣା ଲରକନା ଅଞ୍ଚଳର କର୍ଣ୍ଣମଲାଇ ପରିବାରର । ପରିବାର ନାମ, କର୍ଣ୍ଣମଲାନୀ, ଅଫଭ୍ରଂଶ ହୋଇ କର୍ଣ୍ଣା ହୋଇଛି । ୧୯୪୨ରେ ରାଣୀଙ୍କୁ ୩ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କ ପରିବାର ଦିଲ୍ଲୀକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ହିନ୍ଦୁ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଉଦ୍ଭିଦବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତ୍ତକ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୩ ବର୍ଷ ହେଇଥିଲା ବେଳେ ରାଣୀଙ୍କ ପରିବାର ସିନ୍ଧରୁ ଦିଲ୍ଲୀ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲେ ଓ କନ୍ନଟପ୍ଲେସରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ । ପଡୋଶୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଲେ ନୃତ୍ୟରେ ରୂଚି ରଖିଥିଲେ ଓ ୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ କଥକ, ଓଡ଼ଶୀ, ଭାରତନାଟ୍ୟମ, ମଣିପୁରୀ, ପ୍ରଭୃତି ନୃତ୍ୟ ଶିଖିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ, ନୃତ୍ୟାଚାର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରସାଦ ଓ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରସାଦ । ସେଗୁରୁ ହୀରାଲାଲଙ୍କଠାରୁ ଜୟପୁର ଘରାନା ଓ ପଣ୍ଡିତ ବିର୍ଜୁ ମହାରାଜାଙ୍କଠାରୁ ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଘରାନାରେ ସ୍ନତ୍ତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଏକ ଓଡ଼ିଆ ପରିବାରରେ ବିବାହ କଲା ପରେ ୧୯୬୩ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଏହାଦ୍ୱାରା ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଶୀ ନର୍ତ୍ତକୀ କୁମକୁମ ମହାନ୍ତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭେଟିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ରାଣୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥିଲେ ଓ ୧୯୬୬ରୁ ୧୯୮୫ ତାଙ୍କ ନିକଟରୁ ଓଡ଼ିଶୀ ଶିଖିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୁରୁ ଯଥା: ଅମ୍ବୁ ସିଂ, ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଓ ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ ଅରୁନ୍ଦାଲେଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ଲଳିତ ଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କଠାରୁ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ରାଣୀ ଭାରତ ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ପ୍ରାୟ ସବୁ ବଡ଼ ସାଂସ୍କୃତିକ ଉତ୍ସବରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ନୃତ୍ୟକୁ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ, ରଷିଆ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି । ୧୯୭୮ରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର କୋଲକାତା ବଦଳି ପରେ ରାଣୀ ସେଠାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ ଓ ସଂସ୍କୃତିକି ଶ୍ରେୟସ୍କରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିଲେ ଓ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସେ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ନିକଟରେ ୨୦୧୩ରେ ୭୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ କଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।