ମୋବାଇଲ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ ହେଉଛି ସ୍ମାର୍ଟ ଫୋନ୍ ,ଟ୍ୟାବଲେଟ,ଓ ଅନ୍ୟାନ ମୋବାଇଲ ଡିଭାଇସର ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ । ଏଥିରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟରର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଥାଏ । ଏଥିରେ ସାଧାରଣତଃ ଟଚ ସ୍କ୍ରିନ, ବ୍ଲୁଟୁଥ, ୱାଇ-ଫାଇ,କ୍ୟାମେରା,ଭାଷା ଚିହ୍ନିବା ଗୁଣ , କଥା ରେକର୍ଡିଂ କରିବା ,ଗୀତ, ଆଦି ଗୁଣ ମାନ ଥାଏ । ଇତିହାସ ୧୯୭୩-୧୯୯୩ ପ୍ରଥମେ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଏମବେଡେଡ ସିଷ୍ଟମ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । ୧୯୯୫ ପ୍ରଥମ ସ୍ମାର୍ଟ ଫୋନ, ଆଇବିଏମ ସାଇମନ  (ଟଚ ସ୍କ୍ରିନ,ଏମେଲ,ପିଡ଼ିଏ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା) ୧୯୯୬ ପ୍ରଥମ ହାତରେ ଧରିବା କମ୍ପ୍ୟୁଟର  । ୧୯୯୯ ନୋକିଆ 40 ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ ନୋକିଆ 7110 ସହ ବ୍ୟବହାର । ୨୦୦୦ ପ୍ରଥମ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ ଭାବେ ସ୍ମାର୍ଟ ଫୋନ୍ରେ ପରିଚାଳିତ । ୨୦୦୨ ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟର ପ୍ରଥମ  (ପକେଟ କମ୍ପ୍ୟୁଟର) ସ୍ମାର୍ଟ ଫୋନ ପ୍ରକାଶିତ  । ୨୦୦୨ ତାର ପ୍ରଥମ ସ୍ମାର୍ଟ ଫୋନ ବଜାରକୁ ଛାଡିଲା । ୨୦୦୫ ନୋକିଆ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ ଚାଲୁ କଲା  (ଟାବ୍ଲେଟ 770) ୨୦୦୭ ଚାଲୁ  । ୨୦୦୮ ଓଏଚଏ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ   ପ୍ରକାଶ କଲା ।  ( -ମୋବାଇଲ 1) ପ୍ରଥମ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ ଫୋନ  । ୨୦୦୯ ସାମସଙ୍ଗ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ ଚାଲୁ କଲା  (ସାମସଙ୍ଗ 8500) ୨୦୧୨ ମୋଜିଲା ଚାଲୁ କଲା  । ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ ୨୦୧୩ ଚାଲୁ କଲା ୨୦୧୩ ଗୁଗୁଲ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ 4.4 ପ୍ରକାଶ କଲା । ୨୦୧୪ ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟ 8.1 ପ୍ରକାଶ କଲା । ୨୦୧୪ ଗୁଗୁଲ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ 5.0  ' ' ' ଚାଲୁ କଲା । ୨୦୧୫ 9 ପ୍ରକାଶ କଲା  (ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୫) ପ୍ରକାର ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ ଅଥବା ଆନ୍ଦ୍ରଏଡ  ( :/ /)ଲିନକ୍ସ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ମୋବାଇଲ ସଫ୍ଟୱେର  । ଏହାକୁ ମୂଖ୍ୟତଃ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ ଏବଂ ଟାବଲେଟ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଇତ୍ୟାଦିକୁ ସଂଚାଳନ କରିବାରେ ଉପଯୋଗ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହାର ବିକାଶ ମୂଳରୁପରେ ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଗୁଗୁଲ କରିଥିଲା ଏବଂ ତା ପରେ ୨୦୦୭ରେ ଓପନ ହାଣ୍ଡସେଟ ଆଲାଏନ୍ସ ଏହାକୁ ଆଗକୁ ବଢାଇଥିଲା । ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡର ଇତିହାସ ଆଧୁନିକ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆରେ ଥିବା ପାଲୋ ଅଲ୍ଟୋଠାରେ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ, .ର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଇଥିଲା । ଏହା ପ୍ରଥମେ 1.3 ସଂସ୍କରଣରେ ବାହାରିଥିଲା ଜାହାକି ଲୋକଙ୍କ ମନକୁ ପସନ୍ଦ ଆସିଥିଲା । ପରେ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କରଣ ବାହାରିଲା । ୨.୨ ଫ୍ରୋୟୋ ୨.୩ ଜିଙ୍ଗରବ୍ରେଡ ୩.୦ ହନିକମ୍ବ ୩.୧ ହନିକମ୍ବ, ୩.୨ହନିକମ୍ବ, ୪.୦ ଆଇସ କ୍ରିମ-ସାଣ୍ଡବିଚ, ୪.୧ଜେଲିବିନ୍ ୪.୪କିଟ୍ କାଟ୍ ୫.୦ଲଲିପପ୍ ବିଶେଷତ୍ୱ ହ୍ୟାଣ୍ଡସଟ ଲେ-ଆଉଟ କନେକଟିଭିଟି ମେସେଜ ଏକରୁ ଅଧିକ ଭାଷା ୱେବ ବ୍ରାଉଜର ଜାଭା ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ମିଡିଆ ସପୋର୍ଟ ଷ୍ଟ୍ରିମିଙ୍ଗ ମେଡ଼ିଆ ସପୋର୍ଟ ମଲ୍ଟି ଟଚ ବ୍ଲୁ-ଟୁଥ ଭିଡିଓ କଲିଙ୍ଗ ମଲ୍ଟି-ଟାସ୍କିଙ୍ଗ ଟେଥରିଙ୍ଗ ସ୍କ୍ରିନ କ୍ୟାପଚର ଏକ୍ସଟ୍ରନାଲ ମେମୋରି ଷ୍ଟୋରେଜ ସିଆନୋଜେନ ମୋଡ଼ ଏହି ମୋଡ଼ ଏକ ପ୍ରକାର ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡର ଖୋଲା ସୋର୍ସ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମର ଭରସନ ହେଉଛି ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ । ସିଆନୋଜେନ ମୋଡ଼ ୩  (ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ କପ କେକ) ସିଆନୋଜେନ ମୋଡ଼ ୪  (ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ କପ କେକ ଓ ଡୁନଟ 1.5. ଓ 1.6. ) ସିଆନୋଜେନ ମୋଡ଼ ୫  (ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ ଏକଲୟର 2.0/2.1) ସିଆନୋଜେନ ମୋଡ଼ ୬  (ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ ଫ୍ରାୟୋ 2.2. ) ସିଆନୋଜେନ ମୋଡ଼ ୧୦  (ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ ଜେଲି ବିନ 4.1. - 4.3. ) ସିଆନୋଜେନ ମୋଡ଼ ୧୧  (ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ କିଟ୍ କାଟ୍ 4.4. ) ସିଆନୋଜେନ ମୋଡ଼ ୧୨  (ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ ଲଳିପପ 5.0. ) ଫାୟାର ଫକ୍ସ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ ଫାୟାର ଫକ୍ସ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ  (ମୋଜିଲାରୁ)ର ନୂତନ ସଂସ୍କରଣ 1.0. 1.1. 1.2. 1.3. 1.4. 1.5. 2.0.0 2.1.0 2.2.0 2.5.0 ସାଲିଫିସ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ ସାଲିଫିସ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ  (ଜୋଲିଆରୁ) 1.0.0.5 - -   1.0.1.1 - 1   1.0.2.5 - 2   1.0.3.8 - 3   1.0.4.20 - 4   1.0.5.1 - 5   1.0.7.16 - 7   1.0.8.19 - 8   1.1.0.3 - 9   1.1.1.2 - 10   1.1.2.1 - 11   1.1.4.28 - 13   1.1.6.27 - 15   1.1.7.24 - 16   ଉବୁନ୍ତୁ ଟଚ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ ଏହା କ୍ୟାନୋନିକାଲ .ରୁ ଆସିଅଛି  । ଏହା ଜିପିଏଲ ଲାଇସେନ୍ସ ବ୍ୟବହାର କରେ । ଉବୁନ୍ତୁ ଟଚ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ ଲିନକ୍ସ କରନେଲଦ୍ୱାରା ତିଆରି କିନ୍ତୁ ଏହା ଜାଭା ବ୍ୟବହାର କରେ ନାହିଁ । ୱିନଡୋଜ ମୋବାଇଲ ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟ ପାଇଁ ୱିନଡୋଜ ମୋବାଇଲ ଏକ ଥାମା ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ । ୨୦୧୦ରେ ମାତ୍ର ୫% ଲୋକମାନେ ଏହି ମୋବାଇଲ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।