ମଲିକା ପୁଖରାଜ  ଉର୍ଦ୍ଦୁ:    ୧୯୧୨ ୨୦୦୪  ପାକିସ୍ଥାନର ଜଣେ ଉଚ୍ଚ ଶ୍ରେଣୀର ଗଜଲ ଓ ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ ଗାୟିକା ଥିଲେ । ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଖରେ ସେ ମଲିକା ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ଯାହାର ଅର୍ଥ ରାଣୀ । ହଫିଜ ଜଳନ୍ଧରୀଙ୍କର କବିତା  'ଅଭି ତୋ ମୈଁ ଜ ‌ୱାନ ହୁଁ ' ଗୀତଟି ଗାଇ କେବଳ ପାକିସ୍ଥାନ ନୁହେଁ ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ କୋଟି କୋଟି ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲେ । ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷାରେ ଗାଇଥିବା ଗୀତ  'ଲୋ ଫିର ବସନ୍ତ ଆଇ' , କୁଲି କୁତୁବଙ୍କର ଲିଖିତ  'ପିୟା ବାଜ ପିୟା ଜାୟେ ନା'  ଓ ଫଇଜ ଅହମଦ ଫଇଜଙ୍କ ଲିଖିତ  'ମେରେ କାତିଲ ମେରେ ଦିଲଦାର ମେରେ ପାସ ରହୋ'  ଗୀତ ଗୁଡ଼ିକ ଅତି ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ ହମିରପୁରର ଏକ ବ୍ୟବସାୟୀକ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ପରିବାରରେ ମଲିକା ପୁଖରାଜ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଅଖନୁର ଇଲାକାର ଜଣେ ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତି  'ବାବା ରୋଟି ରାମ ମଜ ‌ଜୁବ ' ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ନାମ ମଲିକା ନାମକରଣ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ବ୍ୟବସାୟୀକ ଗାୟିକା ଓ ନର୍ତ୍ତକୀ ମାଇଁ ତାଙ୍କର ପୁଖରାଜ   ନାମକରଣ କରିଥିଲେ । ଉସ୍ତାଦ ଅଲି ବକ୍ସି କସୁରିଙ୍କଠାରୁ ମଲିକା ପୁଖରାଜ ପାରମ୍ପରିକ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ସେହି ଗୁରୁଙ୍କର ପୁତ୍ର ଥିଲେ ବିଖ୍ୟାତ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଗାୟକ ବଡ଼େ ଗୁଲାମ ଅଲି ଖାନ   । ବୃତ୍ତି ତାଙ୍କର ମାତ୍ର କୋମଳ ୯ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ବେଳେ ସେ ଜାମ୍ମୁ ଗସ୍ତ କରି ସେଠାରେ ମହାରାଜ ହରି ସିଂଙ୍କର   ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଉତ୍ସବରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ରାଜ ଦରବାରର ଗାୟିକା ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ଆହୁରି ନଅ ବର୍ଷ ଧରି ଗାୟିକା ଭାବରେ ରହିଥିଲେ । ୧୯୪୦ ଦଶକରେ ସେ ଭାରତରେ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗାୟିକା ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତର ବିଭାଜନ ପରେ ସେ ପାକିସ୍ଥାନର ଲାହୋରକୁ ଚାଲିଗଲେ ଓ ସେଠାରେ ଲାହୋରର ରେଡିଓ ପାକିସ୍ଥାନରେ କାଲେ ଖାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା  'ରେଡିଓ ପାକିସ୍ଥାନ' ରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଆହୁରି ଅଧିକ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଥିଲେ । ପାହାଡ଼ି ଲୋକଗୀତ ଗାଇବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱର ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ଥିଲା । ପାକିସ୍ଥାନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଠାରୁ ସେ  'ପ୍ରଦର୍ଶନର ଗର୍ବ'    ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓ   ତାଙ୍କର ଗୋଲ୍ଡେନ ଜୁବୁଲି ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରିବା ଉପଲକ୍ଷେ ୧୯୪୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତରେ ଗୀତ ଗାଇଥିବା ମଲିକା ପୁଖରାଜଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରି ତାଙ୍କୁ ଲିଜେଣ୍ଡ ଅଫ ଭଏସ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଗୀତ ଗାଇଥିବା ସତ୍ୟ   ନାମକ ଏକ ଉପନ୍ୟାସରେ ସେ ତାଙ୍କର ସ୍ମୃତି ଲେଖି ଛାଡ଼ିଯାଇଛନ୍ତି । ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ପଞ୍ଜାବରେ ଚାକିରୀ କରୁଥିବା ଶବିର ହୁସେନଙ୍କୁ ସେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଛଅ ଶିଶୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ ତାହିରା ସୟେଦ   ଯିଏ ପାକିସ୍ଥାନର ଗାୟିକା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁ ପାକିସ୍ଥାନର ଲାହୋରରେ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୪, ୨୦୦୪ ମସିହା ଦିନ ମଲିକାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ଲାହୋରର ଶାହ ଜମାଲ ମଶାଣୀରେ ତାଙ୍କୁ କବର ଦିଆଯାଇଥିଲା ।