ନିକୋଟିନ ପୁନଃସ୍ଥାପନ ଚିକିତ୍ସା  (ଏନଆରଟି) ଏକ ମେଡିକାଲ ଅନୁମୋଦିତ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି ଯାହାଦ୍ୱାରା ଟୋବାକୋ ନ ନେଇ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ନିକୋଟିନ ନିଆଯାଏ  । ଧୂମ୍ରପାନ ତ୍ୟାଗ ବା ଟୋବାକୋ ଚୋବେଇବା ଅଭ୍ୟାସ ଛଡ଼େଇବା ନିମନ୍ତେ ଏହି ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା ଧୁମ୍ରପାନ ପ୍ରାୟ ୫୦%ରୁ ୭୦% କମିଯାଏ । ଏହା ସ‌ହିତ ଅନ୍ୟ କେତେକ ବ୍ୟବ‌ହାରିକ ପରବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ହୁଏ । ଅଲ୍‌ସରେଟିଭ କୋଲାଇଟିସ ରୋଗରେ ମଧ୍ୟ ଏନଆରଟି ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଏନଆରଟି ଦେବାର ବିଭିନ୍ନ ପଦ୍ଧତି: ନିକୋଟିନ ପ୍ୟାଚ୍, ନିକିଟିନ ଚୁଇଙ୍ଗ ଗମ୍, ନିକୋଟିନ ଲୋଜେଞ୍ଜ, ନାସିକା ସ୍ପ୍ରେ ଓ ଏନଆରଟି ଅନ୍ତଃଶୋଷକ । ଏକାଧିକ ଏନଆରଟି ଏକ ସମୟରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ଅଧିକ ସୁଫଳ ମିଳେ । ନିକୋଟିନ ପ୍ରସ୍ତୁତି   ଉପରେ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ନିର୍ଭର କରେ । ଚୁଇଙ୍ଗ ଗମ୍ ନେଲେ ଅଇ, ହିକ୍କା ଓ ପାଟି ଜ୍ୱାଳା ହୁଏ । ପ୍ୟାଚ୍ ନେଲେ ଚର୍ମ ଜ୍ୱାଳା ହୁଏ ଓ ପାଟି ଶୁଖିଯାଏ; ଅନ୍ତଃଶୋଷକ ନେଲେ କାଶ, ନାକରୁ ପାଣି ବୋହିବା ଓ ମୁଣ୍ଡବଥା ହୁଏ । ସାଂଘାତିକ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରେ ନିକୋଟିନ ବିଷାକ୍ତ‌ତା ଓ ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ ହେବା ଦେଖାଯାଏ । ଅଧିକ ହୃଦ୍‌ଘାତ ସଙ୍କଟ ହେବା ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ନେଲେ ଶିଶୁର କ୍ଷତି ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ । ନିକୋଟିନ ନିଶା ଯୋଗୁ ହେଉଥିବା ଅଦମ୍ୟ ଇଚ୍ଛାକୁ ନିକୋଟିନ ପୁନଃସ୍ଥାପନ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରଶମିତ କରେ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୧୯୮୪ରେ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ ଉପଲବ୍‌ଧ ହୁଏ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ପ୍ୟାଚ୍ ବା ଗମ୍ ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ଏକ ମାସରେ ୧୦୦ରୁ ୨୦୦ ଡଳାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାର ଔଷଧର ଦାମ ଅତ୍ୟଧିକ ବେଶୀ ।