ବ୍ରୁସେଲୋସିସ ରୋଗ ବ୍ରୁସେଲା ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ପ୍ରକାର ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ଯୋଗୁ ହୁଏ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୱର, ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା, ମାଂସପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ। ଲକ୍ଷଣ ସାଧାରଣତଃ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବାର ୨ରୁ ୪ ସପ୍ତାହ ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ହଠାତ୍ ବା ଧୀରେ ଧୀରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ । ବିନା ଚିକିତ୍ସାରେ ଏହି ସଂକ୍ରମଣ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ରହିପାରେ। ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟରେ ଅଣ୍ଡ ପ୍ରଦାହ, ଏଣ୍ଡୋକାର୍ଡ଼ାଇଟିସ, ସ୍ୱତଃ ଗର୍ଭପାତ, ସେପ୍ଟିକ୍ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ୍ କିମ୍ବା ପ୍ଲୀହା ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରେ । ମଣିଷକୁ ସାଧାରଣଃ ସଂକ୍ରମିତ କରୁଥିବା ଚାରି ପ୍ରକାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶ୍ରେଣୀର ବ୍ରୁସେଲାମାନଙ୍କ ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ ବ୍ରୁସେଲା ଆବୋର୍ଟସ, ବ୍ରୁସେଲା କାନିସ, ବ୍ରୁସେଲା ମେଲିଟେନସିସ ଓ ବ୍ରୁସେଲା ସୁଇସ । ଏପରି ୧୦ରୁ ୧୦୦ ପ୍ରକାର ଜୀବାଣୁ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗରେ ମଣିଷ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇପାରନ୍ତି। ସଂକ୍ରମିତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଣ-ପାସ୍‌ଚୁରାଇଜଡ ଦୁଗ୍ଧଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଖାଇବାଦ୍ୱାରା ଏହି ରୋଗ ସାଧାରଣତଃ ବ୍ୟାପିଥାଏ। ଅଣସିଦ୍ଧ ରନ୍ଧା ମାଂସ ଖାଇବା କିମ୍ବା ସଂକ୍ରମିତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ସହିତ କାମ କରିବା ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ୱଚିତ୍ ଏହା ବିସ୍ତାର ହୋଇପାରେ  ରକ୍ତ କଲଚର ବା ଆଗ୍ଲୁଟିନେସନ ପରୀକ୍ଷା କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଆଠ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସ୍କ ଲୋକର ଚିକିତ୍ସାରେ ଡକ୍‌ସିସାଇକ୍ଲିନ୍ ଏବଂ ରିଫାମ୍ପିନ ଔଷଧର ମିଶ୍ରଣ ୬ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ । ଅଳ୍ପ ବୟସ୍କ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ଟ୍ରାଇମେଥୋପ୍ରିମ/ସଲଫାମେଥୋକ୍‌ସାଜୋଲ ସହିତ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଇପାରେ  ଜଟିଳ ରୋଗ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରେ। ବ୍ୟାୟାମ କଲେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇପାରେ  ପ୍ରାୟ ୨% ରୋଗୀଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥାଏ। ୨୦୦୯ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ବର୍ଷକୁ ୫୦୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଏହି ରୋଗ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଛି। ୨୦୧୦ ମସିହାରେ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୧୧୫ଟି ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା। ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକ ହେଉଛି ଭୂମଧ୍ୟସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳ, ମଧ୍ୟ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା, ଏସିଆ, ଆଫ୍ରିକା ଏବଂ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ  ପ୍ରଥମେ ୧୭୫୧ ମସିହାରେ ଜର୍ଜ କ୍ଲେଗ‌ହର୍ଣ୍ଣ ଏହି ରୋଗର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ  ସାର ଡେଭିଡ ବ୍ରୁସଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଏହି ରୋଗର ନାମକରଣ ହୋଇଛି ଯିଏ ୧୮୮୬ ମସିହାରେ ଏହି ରୋଗର ଜୀବାଣୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ ।