ୟୁରାଲ ନଦୀ  (ଇଂଗ୍ରାଜି: ), ୟୁରାଲ ନଦୀ  (ଋସୀ: ) କିମ୍ବା ଝାୟକ ନଦୀ  (ଋସୀ: ) ଋସ ଏବଂ କଜାଖସ୍ତାନରୁ ବୋହୁଥିବା ଏକ ନଦୀ ଅଟେ  । ଏହା ୟୁରାଲ ପାହାଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ୧,୫୧୧ କିମିର ଲମ୍ବା ଯାତ୍ରା ପରେ କାସ୍ପିଆନ ସମୁଦ୍ରରେ ମିଳୁଥିଲା । ବୋଲ୍ଗା ନଦୀ ଏବଂ ଡ଼େନ୍ୟୁବ ନଦୀ ପରେ ଏହା ୟୁରୋପର ତୃତୀୟ ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ନଦୀ ଅଟେ । କାସ୍ପିଆନ ସମୁଦ୍ର ପାଇଁ ଏହି ବୋଲ୍ଗ ନଦୀ ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସବୁଠାରୁ ମୁଖ୍ୟ ଜଳସ୍ରୋତ ଅଟେ, ଏବଂ ଏସିଆର ୧୮ବିଂ ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ନଦୀ ଅଟେ । ୟୁରାଲ ନଦୀକୁ ପାରମ୍ପାରିକ ରୂପେ ୟୁରୋପ ଏବଂ ଏସିଆ ମହାଦ୍ୱିପ ମଧ୍ୟ ସୀମାର ଅଂଶ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ । ନଦୀ ମାର୍ଗ ୟୁରାଲ ନଦୀ, ୟୁରାଲ ପର୍ବତର କୃଗଲାୟ ପାହାଡ଼ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ରାଜନୈତିକ ଋପେ ଋସର ବଶ୍କୋରତୋସ୍ତାନ ପ୍ରାନ୍ତରେସ୍ଥିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ଚଉଡା ୬୦-୮୦ ମିଟର ହୋଇଥାଏ । ପରେ ଏହା ତଳେ ୟାଇକ ପଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆସିଥାଏ , ଯେଉଁଠାରେ ଏହାର ଚଉଡା ବଢ଼ି ୫ କିମି ହୋଇଯାଏ । ପରେ ଏହା ଋସର ମାଗ୍ନୀତୋଗୋର୍ସ୍କ ସହର ଦେଇ ଯାଇଥାଏ ଯାହା ଚେଲ୍ୟାବିନସ୍କ ଓବ୍ଲାସ୍ତରେ ରହିଛି । ଏହାର କୂଳ ଏବେ ପଥର ଯୁକ୍ତ ଏବଂ ବହୁ ଗଭିର ହୋଇଯାଏ । ପରେ ଏହା ଓରେନବୁର୍ଗ ଓବ୍ଲାସ୍ତର ଓସର୍କ ସହରରୁ ଗତିକରି ଅଚାଙ୍କ ପଶ୍ଚିମ ଆଡକୁ ଯାଇଥାଏ ଏବଂ ଗୁବରଲିନସ୍କ ପାହାଡରେ ଏକ ତଙ୍ଗ ଘାଟୀରୁ ବାହାରିଥାଏ ଯାହା ପରେ ଏହା କାଜାଖସ୍ତାନର ୟୁରାଲ  (ୟୁରାଲସ୍କ) ସହରରୁ ବାହାରି ଥାଏ  । ଏହା ପରେ ଏହା ସିଧା ଦକ୍ଷୀଣ ଆଡକୁ ଯାଇ ପଶ୍ଚିମ କାଜାଖସ୍ତାନ ପ୍ରାନ୍ତ ଏବଂ ଅତିରାଉ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ଗତିକରିଥାଏ । ଏବେ ଏହାର ଧାରା ବାଣ୍ଟିହୋଇ ବହୁ ଉପଧାରା ଏବଂ ଝରଣା ତିଆରି ହୋଇଥାଏ , ଯେଉଁଥିରେ ୟାଇକ ଧାରା ଏବଂ ଜଳୋତୟୋ ଧାରା ପ୍ରମୁଖ ଅଟେ । ଏହି ଦ୍ୱୟରୁ ଏଠାରେ ଏକ ବିଶାଳ ଆନ୍ଧ୍ର ଅଞ୍ଚଳ  (ଘାଷ ଏବଂ ପତ୍ରଦ୍ୱାରା ଭରିହୋଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ଯେଉଁଠାରେ ବହୁ କମ ଗଭିର ପାଣି ଖେଳି ହୋଇଥାଏ ) ତିଆରି ହୋଇଥାଏ  । ଏଥିରେ ବହୁତ ପକ୍ଷୀ, ପଶୁ, ମାଛ ଏବଂ ବନସ୍ପତି ରହିଥାଏ । କାସ୍ପିୟନ ସାଗରରେ ୟୁରାଲ ନଦୀର ଡେଲ୍ଟାର ଏକ ଅଜିବ-ଗରିବ ଲମ୍ବା ଆଙ୍ଗୁଠି ପରି ଆକାର ରହିଥାଏ । ଇତିହାସ ୧୦ବିଂରୁ ୧୬ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀରେ , ସାରା-ଜକ୍କ  ସରିଚିକ, ଯାହାର ଅର୍ଥ  "ଛୋଟ ସରୟ" , ୟୁରାଲ ନଦୀରେ  (ଏବେ କଜାଖସ୍ତାନର ଅତାଳୁ ପ୍ରାନ୍ତରେ) ସିଲ୍କ ରୋଡରେ ଏକ ମହତ୍ୱପୁର୍ଣ ବ୍ୟାପାର କେନ୍ଦ୍ର ଥିଲା  । ୧୩ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହା ଗୋଲ୍ଡେନ ହାର୍ଡର ଏକ ଗଡ଼ ତିଆରି ହୋଇଗଲା । ତୀମୁର ସେନା ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୩୯୫ ମସିହାରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା କିନ୍ତୁ ପରେ ୧୫ବିଂ ଏବଂ ୧୬ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନୋଗାଈ ଗିରୋହର ରାଜଧାନୀ ହେବାପାଇଁ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରାଗଲା । ଏଥିରେ ଅନ୍ତତଃ ୧୫୮୦ ମସିହାରେ ୟୁରାଲ କୋସକ୍ସଦ୍ୱାରା ଏକ ଗ୍ରାମରେ ବଦଳ ହୋଇଗଲା ।