ଜ୍ୟୋତି ରାଉତ  (ଜନ୍ମ ଜୁଲାଇ ୧୫, ୧୯୬୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ନୃତ୍ୟ କଳାକାର, ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା  । ଆଦ୍ୟ ଜୀବନ ଓ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଜ୍ୟୋତି ରାଉତ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳ ଯୋଡାରେ ବଢ଼ିଥିଲେ । ବିଭିନ୍ନ ଆଦିବାସୀ ଉତ୍ସବରେ ନୃତ୍ୟ ଦେଖି ଦେଖି ତାଙ୍କର ନୃତ୍ୟ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ବଢିଥିଲା । ସେ ପରେ ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ଶୀରେ ସ୍ନାତ୍ତକୋତ୍ତର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଭାବେ ସମର ନୃତ୍ୟ ଛଉ ଶିଖି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ବୃତ୍ତି ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟରେ ଦେବଦାସୀ  (ମନ୍ଦିର ନର୍ତ୍ତକୀ) ପ୍ରଥା ବନ୍ଦ ହେବା ପରେ ୧୯୯୩ରେ ଜ୍ୟୋତି ରାଉତ ପ୍ରଥମ ନର୍ତ୍ତକୀ ଭାବେ ପୁରୀର ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କଠାରେ ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ  । ୧୯୯୭ରେ ସେ କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆସ୍ଥିତ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଜ୍ୟୋତି କଳା ମନ୍ଦିର, ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ କଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆର ଫ୍ରେମୋଣ୍ଟ୍ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ୨୦୧୨ରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଲିଙ୍ଗିପୁରଠାରେ ଏକ ଶାଖା ଖୋଲିଥିଲେ ।