ହୁସେନ ରବି ଗାନ୍ଧୀ  (୨୩ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୪୮ - ୨୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ଓ ରାଜନେତା ଥିଲେ  । ୧୯୯୮ରୁ ୨୦୦୫ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ କଟକ ମେୟରଙ୍କଦ୍ୱାରା  "ବିପ୍ଳବୀ ଲୋକ କବି" ର ଆଖ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ ଓଡ଼ିଶାର ତତ୍କାଳୀନ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବସନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍କଳ ଜ୍ୟୋତି ଆଖ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି  "ଜିଆନି ଜେଲ୍ ସିଂ" ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ଭାରତ ହରମୋନି ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ କବିତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ହୁସେନ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ  (୨୦୦୮-୨୦୧୦)ରେ ସଭାପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ  । ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ହୁସେନ ୨୩ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଶାସକ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଚୌଧୁରୀ ମହମ୍ମଦ ମୋଜାମିଲ ହୁସେନଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠପୁତ୍ର ଏବଂ ତାରାକୋଟେ ରାଜ୍ୟର ଶେଷ ଶାସକ ଚୌଧୁରୀ ମହମ୍ମଦ ଦାବିରୁଦ୍ଦିନଙ୍କ ନାତି ଅଟନ୍ତି । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ଲେଖକ ମହମ୍ମଦ ହୁସେନ ତାଙ୍କର ସାନ ଭାଇ ଅଟନ୍ତି । ସେ ପ୍ରଥମେ କୋରାଇ ଏମ.ଇ  (ମଧ୍ୟମ ଇଂରାଜୀ) ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏବଂ ପରେ ବରଗଡ ଜିଓର୍ଜ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢିଥିଲେ  । ହୁସେନ ସମ୍ବଲପୁରର ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କଲେଜରୁ ଇତିହାସରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ସମ୍ବଲପୁରର ଲଜପତ ରାୟ ଆଇନ କଲେଜରୁ ନିଜର ଏଲ.ଏଲ.ବି ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କଟକର ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟରେ କିଛି ଦିନ ପାଇଁ ଆଇନର ଅଭ୍ୟାସ କରିଥିଲେ। ସେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ହେତୁ ଏହା ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଚଳିତ ବିଭିନ୍ନ ଉପଭାଷା ଶିଖିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲା । ପରେ ସେ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ପି.ଏଚ.ଡି କରିଥିଲେ । ହୁସେନ କଟକର ବିଶିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାବିତ ତଥା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ସୟୀଦ ମହମ୍ମଦଙ୍କ ନାତୁଣୀ ତବସୁମ ଅମିନ ସୁଲତାନାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ୨୦୨୩ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୨୮ ତାରିଖ ଦିନ କଟକସ୍ଥିତ ଶ୍ରୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା । ପୁସ୍ତକ କାବ୍ୟ ମୁକ୍ତ ପୁର୍ବାସା ସିଂହାସନ ଭାଙ୍ଗିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନିୟନ୍ତ ରାତିର ସ୍ବପ୍ନ ବିଂଶରୁ ଏକ ବିଂଶ ଶବ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମ ଲୋକଗୀତ କର୍ଣ୍ଣ ନିଜକୁ ଖୋଜୁଥିବା ବେଳେ ହଜି ଯାଇଥିବା ମଣିଷ ପୁନଶ୍ଚ ସାଲବେଗ ଗଳ୍ପ ଆଜିର ଗଳ୍ପ ଗଳ୍ପ ସମାରୋହ ହୁସେନ ହିନ୍ଦୀ ଉପନ୍ୟାସ  "ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଇ" କୁ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି ଯାହା ପରେ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ନ୍ୟାସନାଲ ବୁକ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।