ଜାପାନର ଆଞ୍ଚଳିକ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ନେଇ ଜାପାନର ମୁଖ୍ୟ ଭୋଜନ ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀର ପରେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି । ମୁଖ୍ୟତଃ ଜାପାନୀ ଖାଦ୍ୟରେ ଚାଉଳ ଓ  'ମିସୋ'  ନାମକ ସୂପ ଥାଏ । ତା ସହ ମାଛ, ଆଚାର ଓ ପରିବାପତ୍ର ରହେ । ସମୁଦ୍ରୀ ଭୋଜନ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଥାଏ । ଏହା ସୁଶି ବା ସାଶିମି ଭାବେ କଞ୍ଚା ପରଷାଯାଏ । ସାମୁଦ୍ରିକ ଭୋଜଙ୍କୁ ଏକ ହାଲୁକା ଆଣରେ ଭଜାଯାଏ । ଏହାକୁ  'ଟେମ୍ପ୍ୟୁରା'  କୁହାଯାଏ । ଇତିହାସରେ ଜାପାନୀ ଜନସାଧାରଣ ମାଂସଭୋଜନ ବିରୋଧରେ ଥିଲେ । ୧୮୮୦ ଦଶକରେ ଜାପାନରେ ଆଧୁନିକତାର ପ୍ରଚଳନ ସହ ମାଂସ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା । ଜାପାନର ପାରମ୍ପରିକ ମିଠାଗୁଡ଼ିକୁ  'ୱାଗାଶି'  କୁହାଯାଏ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଯୁଗରେ ଜାପାନୀ ଖାଦ୍ୟପେୟରୁ କେତୋଟି ବିଶ୍ୱସାରା ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଲାଣି । ଏହି ମଧ୍ୟରୁ  'ସୁଶି'  ନାମକ ଭାତ ଓ କଞ୍ଚା ମାଛର ଖାଦ୍ୟ ଅନ୍ୟତମ । ପାରମ୍ପରିକ ଜାପାନୀ ଭୋଜନ ଜାପାନୀ ଭୋଜନରେ ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ଭାତ ଥାଏ । ଏହାକୁ  'ଗୋହାନ'  କୁହାଯାଏ । ତାହା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଅନେକ  'ଓକାଜୁ'  ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ରହିଥାଏ । ତହିଁରେ  'ମିସୋ'  ସୂପ ବା  'ତ୍ଦୁକେମୋନୋ'  ଆଚାର ଥାଇପାରେ । ଋତୁଚକ୍ର ଆଧାରିତ ଭୋଜନ ଜାପାନୀ ଖାଦ୍ୟରେ ବିଶେଷତଃ ପ୍ରକୃତିର ଋତୁଚକ୍ର ହିସାବରେ ଭୋଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟପେୟଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ଋତୁର ଆଗମଙ୍କୁ ଦେଖି ନିର୍ମିତ ।ଏହା ସଙ୍ଗେ ଜାପାନୀ ଖାଦ୍ୟରେ ଅଭୋଜ୍ୟ ପତ୍ର ଓ ଡାଳର ପ୍ରୟୋଗ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ । ମେପଲ ଗଛର ପତ୍ର ପାଣି ଉପରେ ଭସାଯାଏ- ଏହା ଶୀତଳତା ଦିଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ବାଉଁଶ ପତ୍ରକୁ ବିଭିନ୍ନ ଆକାରରେ କଟାଯାଇ ତଳେ ରଖାଯାଏ । ଚଟଣି ପାରମ୍ପରିକ ଜାପାନୀ ଖାଦ୍ୟରେ ସୋୟା ସସ୍ ର ବ୍ୟଭାର ଭୁବାର ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ସଙ୍ଗେ ଭିନେଗାର, ଦାଶି, ସାକେ, ମିରିଣ, ଚିନି ଓ ଲୁଣର ବେଭାର ମଧ୍ୟ ଅଧିକ । ରନ୍ଧାବେଳେ ମସଲା ଓ ତୃଣଜାତୀୟ ଗଛର ବେଭାର ହୁଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା ମାଛର ଗନ୍ଧ ପ୍ରଶମିତ ହୁଏ । ନୂଡୁଳସ ଚାଉଳ ଥାନରେ ଜାପାନୀ ଲୋକଙ୍କ ନୂଡୁଳସ ଖାଇବା ସାଧାରଣ । ସୋବା, ଉଦଣ ଓ ରାମେଣ ଏହାର ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରକାର । ଏହାଛଡ଼ା ଅନେକ ପ୍ରକାର ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ମିଠା ପାରମ୍ପରିକ ଜାପାନୀ ମିଷ୍ଟାନ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ  'ୱାଗାଶି'  କୁହାଯାଏ । ଆଜିକାଲି  'ଗ୍ରୀନ ଟୀ ଆଇସ କ୍ରିମ'  ସୁଆଦରେ କରାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଅତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇପାରିଛି ।  'କାକିଗୋରି'  ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ବରଫ ମିଠା ଅଟେ । ପିଲାଙ୍କ ଭିତରେ  'ଡୋରାୟାକି'  ନାମକ ଏକ ପିଠା ବେଶୀ ଜଣାଶୁଣା । ଏହା ଭିତରେ ଏକ ମିଠା ବିନ୍ସ ପେଷ୍ଟ ଥାଏ । ଏହାକୁ ଗରମ ଥିଲାବେଳେ ଖାଇବା ସାଧାରଣ । ପୁଣି ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାଟୁଣ  'ଡୋରେମନ' ର ପ୍ରଭାବରେ ଏହି ମିଠାଟି ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି । ପାନୀୟ ଚା ଜାପାନରେ  'ଗ୍ରୀନ ଟି'  ଚାଷ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହା ଜାପାନୀ ଚାହା ସମାରୋହରେ ବେଶୀ ବେଭାର କରାଯାଏ । ସାକେ  'ସାକେ'  ପାରମ୍ପରିକ ଚାଉଳ ନିର୍ମିତ ମାଦକ ପାନୀୟ ଅଟେ । ଏଥିରେ ୧୫-୧୭ ପ୍ରତିଶତ ଆଲକୋହୋଲ ରହିଥାଏ । ଚପକାଠି ଜାପାନରେ ଚପଷ୍ଟିକ୍ସ ବା ଚପକାଠି ସାହାଯ୍ୟରେ ଲୋକେ ଖାଆନ୍ତି । ଏହାର ସଠିକ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହାକୁ ଭାତ ଭିତରେ ସିଧା ଭାବେ କେବେ ରଖାଯାଇ ନଥାଏ, କାରଣ ଏହା ବରିଷ୍ଠଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଧୂପକାଠି ଭଳି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ । ଏହା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଜାପାନୀ ଲୋକମାନେ ଖରାପ ଭାବିଥାଆନ୍ତି ।