ପିତ୍ତ ନଳୀ କର୍କଟ  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ , ) ଏକ କର୍କଟ ରୋଗ ଯାହା ଯକୃତରୁ ପିତ୍ତ   ନିଷ୍କାସନ କରି ଅନ୍ତନଳୀରେ   ପ‌ହଞ୍ଚାଉଥିବା ପିତ୍ତ ନଳୀର   ଏପିଥେଲିଆଲ   ଜୀବକୋଷରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ  । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ କର୍କଟ ରୋଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପିତ୍ତାଶୟ କର୍କଟ   ଓ ଅମ୍ପୁଲା ଅଫ ଭାଟର   କର୍କଟ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ‌ଯୋଗ୍ୟ । ପିତ୍ତ ନଳୀ କର୍କଟ ଏକ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ବିରଳ ଅର୍ବୁଦ   ଯାହାକୁ ଆଡେନୋକାର୍ସିନୋମା   ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ । ପଶ୍ଚିମ ପୃଥିବୀରେ ଏହି ରୋଗରେ ବର୍ଷକୁ ପ୍ରତି ୧୦୦,୦୦୦ ଲୋକରେ ଜଣେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଗତ କିଛି ଦଶନ୍ଧିରେ ଏହି ରୋଗ ହାର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ଏହି ରୋଗରେ ଉଦର ଯନ୍ତ୍ରଣା  , କାମଳ, ଓଜନ ହ୍ରାସ   ଓ ଯକୃତ କାର୍ଯ୍ୟ   ପରୀକ୍ଷାରେ ଅସାଧାରଣ ଫଳ ମିଳେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଗଲୁ , ଜ୍ୱର ଓ ମଳ   ମୂତ୍ରର   ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଯାଏ । ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା  , ଇମେଜିଙ୍ଗ, ଏଣ୍ଡୋସ୍କୋପି   ପରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନହେଲେ ଅପରେଶନ କରି ସ୍ଥାନୀୟ ତନ୍ତୁ ଆଣି ପାଥୋଲୋଜିଷ୍ଟଙ୍କ  ଦ୍ୱାରା ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରରେ   ପରୀକ୍ଷା କରି ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ପ‌ହଞ୍ଚିବା ପରେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ । ଏହାର ଜଣାଶୁଣା ସଙ୍କଟ କାରକ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାଇମେରୀ ସ୍କ୍ଲେରୋଜିଙ୍ଗ କୋଲାଞ୍ଜାଇଟିସ  , ଯକୃତ ଫ୍ଲୁକ   ସଂକ୍ରମଣ ଜନିତ ଓପିସ୍ଥୋରକିସ ଭିଭେରିନି   ବା କ୍ଲୋନୋର୍କିସ ସାଇନେନସିସ  , କେତେକ ଜନ୍ମଗତ ଯକୃତ କୁରଚନା ଓ ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗରେ   ବ୍ୟବ‌ହୃତ ରାସାୟନିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଥୋରୋଟ୍ରାସ୍ଟ   ସଂସ୍ପର୍ଶ ମୂଖ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛନ୍ତି । ସେ ଯାହାହେଉ ଅଧିକାଂଶ କେଶ୍‌ରେ କୌଣସି ସଙ୍କଟ କାରକ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ । ପିତ୍ତ ନଳୀ କର୍କଟ ଏକ ଘାତକ   ରୋଗ ଯାହା ଆରୋଗ୍ୟସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ଏହା ପ୍ରଥମିକ ଅବସ୍ଥାରେ ବା ବିସ୍ତାରପ୍ରାପ୍ତ   ହେବା ପରେ ସମୂଳେ ବା ଆଂଶିକ   ଅପରେଶନ କରି ବାହାର କରିବାକୁ ପଡ଼େ । ଅପରେଶନ ବ୍ୟତୀତ ଏହାର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଚିକିତ୍ସା ଉପଲବ୍‌ଧ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ରୋଗୀ ସାକ୍ଷାତ କରିବାକୁ ଆସିବା ବେଳକୁ ରୋଗ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରକୁ   ଚାଲିଯାଇଥାଏ ଓ ଅପରେଶନ କରିବା ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ନଥାଏ । ତେଣୁ ଏହି ରୋଗ କେମୋଥେରାପି  , ରାଡିଏସନ ଥେରାପି   ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ଯତ୍ନ   ସ‌ହାୟତାରେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଅପରେଶନ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଧିକ ଚିକିତ୍ସାର   ସାହାଯ୍ୟ ନିଆଯାଏ । ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭରେ ସାଧାରଣତଃ ଯକୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା   କଲେ ସଠିକ ଫଳ ମିଳେନାହିଁ । ପିତ୍ତନଳୀ ଅବରୋଧ ଯୋଗୁ ହଳଦିଆ ରର୍ମ, ଗଲୁ    (୬୬%), ଓଜନ ହ୍ରାସ    (୩୦%-୫୦%), ଉଦର ଯନ୍ତ୍ରଣା    (୩୦%ରୁ ୫୦%), ଜ୍ୱର  (୨୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ଓ ମଳ ମୂତ୍ରର ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଯାଏ  । ଲକ୍ଷଣ ଗୁଡ଼ିକ କର୍କଟର ସ୍ଥାନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ଯକୃତ ବାହାରେ ଥିବା ପିତ୍ତନଳୀର କର୍କଟରେ କାମଳ ସମ୍ଭାବନ ରହେ, ଯକୃତ ଭିତରେ ଥିଲେ କାମଳ ବିହୀନ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ।