ସେରେବ୍ରୋସ୍ପାଇନାଲ ଫ୍ଲୁଇଡ ବା ସିଏସଏଫ  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ) ଏକ ପରିଷ୍କାର, ବର୍ଣ୍ଣହୀନ ଓ ରଙ୍ଗ‌ହୀନ ଶାରୀରିକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଯାହା ମସ୍ତିଷ୍କ   ଓ ମେରୁଦଣ୍ଡରେ   ଥାଏ  । ମସ୍ତିଷ୍କର ଭେଣ୍ଟ୍ରିକ୍ଲ   ମଧ୍ୟରେ ଥିବା କରଏଡ ପ୍ଲେକସସ   ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏପେଣ୍ଡାଇମାଲ ଜୀବକୋଷମାନଙ୍କରେ ଏହି ସେରେବ୍ରୋସ୍ପାଇନାଲ ଫ୍ଲୁଇଡ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ଓ ଆରାକନଏ ଗ୍ରାନ୍ୟୁଲ   ତାହାକୁ ଅବଶୋଷଣ କରେ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ପ୍ରାୟ ୫୦୦ ମିଲି ସିଏସଏଫ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ । ମସ୍ତିଷ୍କ ନିମନ୍ତେ ଏହା ଏକ କୁସନ ଓ ବଫର ଭଳି କାମ କରେ ଓ ଖପୁରୀ   ଭିତରେ ମେକାନିକାଲ ଓ ଇମ୍ମ୍ୟୁନୋଲୋଜିକାଲ   ସୁରକ୍ଷା ଦିଏ । ମସ୍ତିଷ୍କ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ‌କୁ   ଏହା ସ୍ୱଂୟଚାଳିତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ   କରେ । ମସ୍ତିଷ୍କ ଭିତରେ ଓ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ପାୟା ମ୍ୟାଟର ଓ ଆରାକନଏଡ ମ୍ୟାଟର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସବଆରାକନଏଡ ସ୍ପେସ ଭିତରେ ଏହି ସିଏସଏଫ ଥାଏ । ଭେଣ୍ଟ୍ରିକ୍ଲ  , ସବଆରାକନଏଡ ସିସ୍ଟର୍ନ  , ସଲସାଇ   ଓ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କେନାଲ   ଭିତରେ ଏହା ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥାଏ । ପେରିଲିମ୍ଫାଟିକ ଡକ୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନ୍ତ କର୍ଣ୍ଣର ବୋନି ଲାବିରିନ୍ଥ ଓ ସବଆରାକନଏଡ ସ୍ପେସ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁଠାରେ ସିଏସଏଫ ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥାଏ । ଲମ୍ବର ପଙ୍କଚର   କରି ସିଏସଏଫ ନମୁନା ନିଆଯାଇପାରେ । ଏହାଦ୍ୱାରା ଇଣ୍ଟ୍ରାକ୍ରାନିଅଲ ପ୍ରେସର ବା ଖପୁରୀ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଚାପ ମ‌ପାଯାଏ, ଏନସେଫାଲାଇଟିସ   ଓ ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ୍ ରୋଗ ଥିବା ସୂଚିତ କରାଏ । ସିଏସଏଫ ବିଷୟ ହିପୋକ୍ରେଟ   ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ୧୮ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଇମାନୁଏଲ ସ୍ୱେଡେନ‌ବର୍ଗଙ୍କୁ   ଏହାର ଆବିଷ୍କର୍ତ୍ତା ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ ଓ ଏହା କରଏଡ ପ୍ଲେକ୍ସସରୁ ବାହାରୁଥିବା ବିଷୟ ହାର୍ଭେ ଡବ୍ଲ୍ୟୁ କୁସିଙ୍ଗ  ( . ) ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ  । ଗଠନ ସଞ୍ଚାଳନ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ୧୨୫-୧୫୦ ମିଲି ସିଏସଏଫ ଥାଏ । ଭେଣ୍ଟ୍ରିକୁଲାର ସିସ୍ଟମରେ   ସିଏସଏଫ ସଞ୍ଚାଳିତ ହେଉଥାଏ । କ୍ରମାନୁସାରେ କେତେ ଗୁଡ଼ିଏ କ୍ୟାଭିଟିକୁ ନେଇ ଭେଣ୍ଟ୍ରିକ୍ଲ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ସିଏସଏଫ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥାଏ । ଦୁଇଟି ଲାଟେରାଲ ଭେଣ୍ଟ୍ରିକ୍ଲ ଭିତରେ ଅଧିକାଂଶ ସିଏସଏଫ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ । ଏହିଠାରୁ ସିଏସଏଫ ଇଣ୍ଟରଭେଣ୍ଟ୍ରିକୁଲାର ଫୋରାମିନା   ପଥ ଦେଇ ତୃତୀୟ ଭେଣ୍ଟ୍ରିକ୍ଲକୁ   ଯାଐ ଓ ସେଠାରୁ ସେରେବ୍ରାଲ ଆକୁଇଡକ୍ଟ   ଦେଇ ଚତୁର୍ଥ ଭେଣ୍ଟ୍ରିକ୍ଲକୁ   ଯାଏ । ଏଠାରୁ ଚାରୋଟି ରନ୍ଧ୍ର ଯଥା ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କେନାଲ  , ମିଡିଆନ ଆପରଚର   ଓ ଦୁଇଟି ଲାଟେରାଲ ଆପରଚର   ମଧ୍ୟ ଦେଇ ସବଆରାକନଏଡ ସ୍ପେସକୁ   ଚାଲିଯାଏ । ଅନ୍ତ କର୍ଣ୍ଣରେ   ଥିବା ବୋନି ଲାବିରିନ୍ଥ   ସ‌ହିତ ସବଆରାକନଏଡ ସ୍ପେସ ସଂଯୁକ୍ତ ଥିବାରୁ ସିଏସଏଫ ଓ ପେରିଲିମ୍ଫ  ( : ) ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥାଆନ୍ତି  ।