କୌଶଲ୍ୟା ବନ୍ଧ   :           ହରିୟାଣା ରାଜ୍ୟର କୌଶଲ୍ୟା ନଦୀ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ମାଟି ବନ୍ଧ । ଏହା ହରିୟାଣାର ପିନଯୋର ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦେଶ୍ୟ ଜଳଯୋଗାଣ ଥିଲା ଓ ଏହା 2008ରୁ 20012 ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ହେଲା । . ଅବସ୍ଥିତି କୌଶଲ୍ୟା ବରେଜ ଓ ବନ୍ଧ ଚଣ୍ଡିଗଡଠାରୁ 21 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିଛି । , ଏହା ପଞ୍ଚକୁଲା ସହରରୁ 12 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିଛି । , ପିନଯୋର ସହରରୁ ଏହା 5 କିଲୋମିଟର ଏବଂ ବୀର ଶିକାରଗଡ ଅଭୟାରଣ୍ୟଠାରୁ 13 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିଛି । ଇତିହାସ 19 ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବ୍ରିଟିଶ ସମୟରେ ଏହିଠାରେ ଅମ୍ବାଲା ସେନା ଆବାସକୁ ଜଳ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଯୋଜନା ହେଇଥିଲା । ମାତ୍ର ତାହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଇ ପାରିନଥିଲା । . ପୁନର୍ବାର 1960 ମସିହାରେ ବନ୍ଧ ପାଇଁ ବିଚାର ହେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ 4,000 ଏକର ଜମି ଏଥିରେ ବୁଡି ଯିବାର ଥିବାରୁ ଏହାକୁ 1999 ମସିହାରେ ପରିତ୍ୟାଗ କରାଗଲା । 2005 ମସିହାରେ ଏହାର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ସଂଶୋଧିତ ଅଟକଳ ସହ କ୍ଷୁଦ୍ରତର ବନ୍ଧ ଭାବରେ ନିର୍ମାଣ କରାଗଲା ଓ ଏହା 2008 ମସିହାରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲା । . ନିର୍ମାଣ ହରିୟାଣା ସରକାର କୌଶଲ୍ୟା ବନ୍ଧାକୁ 217 କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 700 ମିଟର ଓ ପ୍ରସ୍ଥ 34 ମିଟର । ଏହା ଏକ ମାଟି ବନ୍ଧ । ଉଦେଶ୍ୟ ହରିୟାଣା ସରକାର ଏହି ବନ୍ଧାକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ପଞ୍ଚକୁଲା ସହରକୁ ଜଳଯୋଗାଣ ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏଠାରୁ ପ୍ରତ୍ୟହ 40 କିଉସେକ ଜଳ ମିଳିଥାଏ । ଏହା ସହ ଏହି ବନ୍ଧା ସହରକୁ ବନ୍ୟା ଜଳ ଦାଉରୁ ରକ୍ଷ୍ୟା କରିବା ସହ ଏହା ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆକର୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି । . ଜୀବଜନ୍ତୁ ଏହି ଆର୍ଦ୍ରଭୂମି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଶୀତକାଳରେ ବହୁ ବିଦେଶାଗତ ପକ୍ଷୀ ଆସିଥାନ୍ତି ।