ଗୋପୀନାଥ ଦାସ  (୧୭ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୧୫ - ୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୯୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲେ  । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଓ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଶିମୂଳିଆ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଜନ୍ମ, ଶିକ୍ଷା ଓ ପରିବାର ଗୋପୀନାଥ ଦାସ ୧୯୧୫ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୧୭ ତାରିଖରେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ ଓ ମାଆଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ତୋହଫା ବିବି । ଗୋପୀନାଥଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋତ୍ୟତା ଥିଲା ମାଟ୍ରିକ । ସେ ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ବିବିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କର ୩ ପୁଅ ଓ ୨ ଝିଅ ଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦାନ ଗାଁ ସ୍କୁଲରୁ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରି ସେ ବାଲେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ମିଶନ୍ ହାଇସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ନନ୍ଦ କିଶୋର ଦାସ, ବିଶ୍ୱନାଥ ହୋତା, ସରଦାର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଦାସ, ଭୈରବ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର ଓ ନୀଳାମ୍ବର ଦାସଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥିଲେ । ଏହି ସବୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଓ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ସେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ସେ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ବାଲେଶ୍ୱରଠାରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ । ଯେହେତୁ ସେତେବେଳେ ସେ ନାବାଳକ ଥିଲେ, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରି ଦିଆଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପରେ ତାଙ୍କ ବାପା ଭଦ୍ରକ ହାଇସ୍କୁଲରେ ତାଙ୍କର ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ କଂଗ୍ରେସଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଧିକ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସରକାର ବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୧୯୩୩ ମସିହାରେ ଗିରଫ କରାଯାଇ ପାଟଣାସ୍ଥିତ ବନ୍ଦୀଶାଳାକୁ ପଠାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ଭାଇ ଓ ଭାଉଜ ପୂର୍ବରୁ ବନ୍ଦୀ ଥିଲେ । ୧୯୩୪ ମସିହାରେ କାରାଗାରରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ପରେ ସେ କଟକସ୍ଥିତ ସ୍ୱରାଜ ଭବନରେ ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀ ଓ ମାଳତୀ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ କିଛି ଦିନ କଟାଇଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ସେ କଂଗ୍ରେସର କିଛି ଗଠନ ମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗ ଦେବା ସହିତ ବାଲେଶ୍ୱରର କୃଷି ସଂଗଠନ ପାଇଁ କାମ କରିଥିଲେ । ଯଦିଓ ୧୯୪୨ ମସିହାର ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କ ଗିରଫ ପରେ ସେ ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସମ୍ଭାଳି ଥିଲେ । ମହତାବଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ହାଇସ୍କୁଲ, ଚିକିତ୍ସାଳୟ, ଚରଖ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଗାନ୍ଧୀ କର୍ମ ମନ୍ଦିର ଆଦିର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ପରେ ୧୯୫୦ ମସିହାରୁ ୧୯୫୬ ମସିହାଯାଏଁ ସେ ଜଣେ ସରପଞ୍ଚ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ସେ ବଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା କଂଗ୍ରେସର ସଭାପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୬୦ ମସିହାଯାଏଁ ସେ ଏହି ପଦବୀରେ ଥିଲେ । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ଶିମୂଳିଆ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୭ମ ଓଡ଼ିଶ ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ବିଧାନ ସଭାରେ ସେ ୧୯୭୭ ମସିହାରୁ ୧୯୮୦ ମସିହାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁ ଗୋପୀନାଥ ଦାସ ୧୯୯୪ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ୧ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୯ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା । ୧୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୯୪ରେ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ଗୃହରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।