ପାଳୁଅ  (ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ ) ଏକ ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ।ଏହା ଅଦା ପରିବାର ଅର୍ଥାତ ଜିଞ୍ଜିବରେସି ପରିବାରର ଗୁଳ୍ମ । ଏହି ପରିବାରରେ ଏହାର ଏକ ନିକଟ ସଦସ୍ୟ ହଳଦି।ଏହି ପ୍ରଜାତି ଭାରତୀୟ ଉପମହଦ୍ୱିପର ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହାର ଇଂରାଜୀ ନାମ  ଈଶ୍ଟ ଈନ୍ଡିଆନ୍ ଆରାରୁଟ୍  । ଅନେକ ପ୍ରାଚ୍ୟ ସମାଜରେ ଏହାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ରହିଛି. ବର୍ଣ୍ଣନା ଏହା ଅଦା ପରିବାର ଅର୍ଥାତ ଜିଞ୍ଜିବରେସି ପରିବାରର ଏକ ସପୁଷ୍ପକ ଗୁଳ୍ମ। ଏକ ଭୁନିମ୍ନସ୍ଥ କନ୍ଦ   ବା ଏକ ରୂପାନ୍ତରିତ କାଣ୍ଡରୁ ଏହି ଉଦ୍ଭିଦ ଜନ୍ମିଥାଏ । ଅତିବେଶୀରେ .9 1.2  3.0 3.9   ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚତାରେ ବଢୁଥିବା ଏହି ଗଛର କାଣ୍ଡ ଖୁବ ଛୋଟ ଓ ସେଥିରୁ ଗୋଛାଏ ସିଧା ପତ୍ର ବାହାରିଥାଏ । ପତ୍ର ଫୁଟେରୁ ଅଧିକ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ୪-୫ ଇଞ୍ଚ ପ୍ରସ୍ଥ ବିଶିଷ୍ଟ । ଏହାର ପତ୍ରର ଗନ୍ଧ ଏବଂ ସ୍ୱାଦ ହଳଦୀ ପତ୍ର ପରି  ଏହା ଏକ ବାରମାସୀ ଉଦ୍ଭିଦ। ଧଳା ଓ ଆଂଶିକ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ଏକ କଣ୍ଟାଳିଆ ସ୍ତବକରୁ ବାହାରିଥାଆନ୍ତି । ଫୁଲଗୁଡିକ ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ଓ ଓ ଏହାର ଫଳ ହୋଇନଥାଏ । କନ୍ଦରୁ ହିଁ ବଂଶବିସ୍ତାର ହୋଇଥାଏ । ପାଳୁଅ ଗଛରେ ସାଧାରଣତ ଜୁଲାଇରୁ ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ  (ବର୍ଷା ଋତୁ ଆରମ୍ଭରେ) ଫୁଲ ଫୁଟିଥାଏ  । ପତ୍ରଗୁଡିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ବିକଶିତ ହେବାର ସୁଯୋଗ ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ, ଏବଂ ପତ୍ରଗୁଡିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକଶିତ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଫୁଲ ଫୁଟିଥାଏ  ପାଳୁଅ ଗଛର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଏହାର, କନ୍ଦ । ଏହା 1.5  (4.9 ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢିପାରେ  । . ଏହି କନ୍ଦ ଉଭୟ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଔଷଧ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ  ପାଳୁଅ ଗଛର ବଂଶବିସ୍ତାର କନ୍ଦଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ. ବଣ୍ଟନ ପାଳୁଅ ଗଛ ପ୍ରାୟ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ. ଏହା ଭାରତର ଅନେକ ରାଜ୍ୟ ଯଥା ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ହିମାଚଳପ୍ରଦେଶ , ଓଡ଼ିଶା , ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ,ମହାରାଷ୍ଟ୍ର , ଛତିଶଗଡ଼ , ତାମିଲନାଡୁ ଓ କେରଳରେ ଦେଖ ଯାଏ । ଏହା ମ୍ୟାମାର, ଲାଓସ, ନେପାଳ, ଓ ପାକିସ୍ତାନ୍ ମଧ୍ୟ ଦେଖା ଯାଏ. ବ୍ୟବହାର ପ୍ରାଚ୍ୟ ସମାଜରେ ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ  ପାଳୁଆର କନ୍ଦ ଏକ ଶ୍ୱେତସାରଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ  ପାଳୁଅରୁ ତିଆରି ଖିରି ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ  ଏହା ଏକ ପ୍ରାଥମିକ ଉପାଦାନ ଭାବରେ ପାଳୁଅ ଲଡୁ, କେକ୍, ଆରାରୁଟ୍ ବିସ୍କୁଟ୍ , ଓ ପୁଡିଙ୍ଗ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ 