ବରଗଡ଼ ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ସହର ଓ ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା । ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସ‌ହର । ଇତିହାସ ଏହା ସୀମାନ୍ତ ଜିଲ୍ଲା ମାନକଙ୍କଠାରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଐତିହାସିକଙ୍କ ମତରେ ୧୧୦୦ ଶତାବ୍ଦୀରେ  "ବାଘର କୋଟ"  କାଳକ୍ରମେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ  "ବରଗଡ଼" ରେ ପରିଣତହେଲା । ଚୌହାନ ବଂଶର ଶେଷ ରାଜା ବଳରାମ ଦେବ ବରଗଡ଼ଠାରେ ଦୁର୍ଗା ସେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଏହା ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଅନ୍ତର୍ଭକ୍ତ ରହିଥିଲା । ୧୯୩୬ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୧ରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲ୍ଲାରେ ପରିଣତ କରାଗଲା ବିଶେଷତା ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଖୋଲାମଞ୍ଚରେ ଏଗାରଦିନ ବ୍ଯାପି ବିରାଟ ଧନୁଯାତ୍ରା ମହୋତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ।