ଭାଲେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର  ନେପାଳୀ:             ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଯାହା କାଠମାଣ୍ଡୁ ଉପତ୍ୟକାର   ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରଗିରି ପାହାଡ଼   ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ମନ୍ଦିର ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ   ସମର୍ପିତ ହୋଇଛି । ଏହି ମନ୍ଦିର ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ୨୫୫୧ ମିଟର ଉପରେ ତିଆରି ହୋଇଛି । ଏକ ଐତିହାସିକ ଓ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳରେ ଚନ୍ଦ୍ରଗିରି ତିଆରି କରିଥିଲେ । ସ୍ଥପତି ଶଙ୍କର ନାଥ ରିମାଲ ଏହି ମନ୍ଦିରର ନକ୍ସା ତିଆରି କରିଥିଲେ । ପୌରାଣିକ ମହତ୍ୱ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ସତୀ ଦେବୀଙ୍କର ମୃତ ଶରୀରକୁ କାନ୍ଧରେ ପକେଇ କ୍ରୋଧ ବଶତଃ ବୁଲୁ ବୁଲୁ ସେହି ଶରୀର ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଖସିପଡ଼ିଥିଲା । ତାଙ୍କର କପାଳ ଅଂଶଟି ପଡ଼ିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ସେହି ମନ୍ଦିର ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ନେପାଳି ଭାଷାରେ ଏହି ପାହାଡ଼ ଗୋଙ୍ଗା ଦଣ୍ଡା ନାମରେ ପରିଚିତ । ଦଣ୍ଡା ଅର୍ଥ ପାହାଡ଼ । ଏହି ଶିବଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଐତିହାସିକ ମହତ୍ୱ ନେପାଳର ଏକତ୍ରିକରଣ ଅଭିଯାନ ସେହି ଚନ୍ଦ୍ରଗିରି ପାହାଡ଼ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ପୃଥ୍ୱୀ ନାରାୟଣ ଶାହ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସେହି ପାହାଡ଼ଠାରେ କାଠମାଣ୍ଡୁକୁ ନେପାଳର ରାଜଧାନୀ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ମନ୍ଦିର ପରିସର ଏହି ମନ୍ଦିର ହତା ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ହିନ୍ଦୁ ଦେବ ଦେବୀଙ୍କର ମନ୍ଦିର ଅଛି । ଆଉ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ଦର୍ଶନ ମୀନାର, ଭୋଜନାଳୟ, ଉପହାର ଦୋକାନ, ବାଂକ୍ୱେଟ ହଲ, ୩ଡି ହଲ ଇତ୍ୟାଦି ଅଛି ।