ଦାମୋଦର ଧର୍ମାନନ୍ଦ କୋସାମ୍ବି  (୩୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୦୭ - ୨୯ ଜୁନ୍ ୧୯୬୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗଣିତଜ୍ଞ, ପରିସଂଖ୍ୟାନବିତ୍ ଓ ଐତିହାସିକ  । ଏହି ବହୁଦର୍ଶୀ ପ୍ରତିଭାଂକର କୋଶାମ୍ବି ମ୍ୟାପ୍ ଫଙ୍କସନ୍ଦ୍ୱାରା ଅନୁବଂଶ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଅବଦାନ ରହିଛି । ସେ ମୁଦ୍ରାଶାସ୍ତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଓ ଅନେକ ପୁରୁଣା ସଂସ୍କୃତ ଗ୍ରନ୍ଥର ଶୁଦ୍ଧ ପାଠ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଜଣେ ମାର୍କ୍ସବାଦୀ ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ଭାରତର ପୁରାତନ ଇତିହାସର ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ସେ ଏକ ବସ୍ତୁବାଦୀ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ଇତିହାସ ଚର୍ଚ୍ଚାର ମାର୍କ୍ସବାଦୀ ଧାରାର ପିତାମହ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ । ଐତିହାସିକ ଇରଫାନ୍ ହବିବଙ୍କର ମତରେ - ଡି. ଡି. କୋସାମ୍ବୀ ଓ ଆର୍. ଏସ୍. ଶର୍ମା, ଡାନିଏଲ୍ ଥର୍ଣର୍‌ଙ୍କ ସହ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଇତିହାସ ଚର୍ଚ୍ଚାର ପରିଧି ଭିତରକୁ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଆଣିଲେ । . " କର୍ମ ଜୀବନ ଆମେରିକାର ହାର୍ଭଡ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଗଣିତରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ସାରି ସେ ବନାରସ୍ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଆଲିଗଡ୍ ମୁସଲିମ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଫର୍ଗୁସନ୍ କଲେଜ୍ ଓ ଟାଟା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଫଣ୍ଡାମେଣ୍ଟାଲ୍ ରିସର୍ଚ୍  (ଟି.ଆଇ.ଏଫ୍.ଆର୍) ଆଦି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଗଣିତରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ  । ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଟି.ଆଇ.ଏଫ୍.ଆର୍. ଛାଡିଲା ପରେ ସେ ଇତିହାସ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଅଧିକ ମନୋନିବେଶ କଲେ । କୋଶାମ୍ବୀଙ୍କର ଇତିହାସଚର୍ଚ୍ଚା ଭାରତର ଇତିହାସ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଏକ ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଧାରାର ପ୍ରଚଳନରେ କୋସାମ୍ବୀଙ୍କର ଏକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି । ସେ ଭାରତର ଇତିହାସକୁ ଏହାର ସଭ୍ୟତାର ଆର୍ଥ-ସାମାଜିକ ସ୍ୱରୂପର ଗତିଧାରାର ସନ୍ଦର୍ଭରେ ବୁଝୁଥୁଲେ । ଡି.ଡି. କୋସାମ୍ବୀଙ୍କର ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ ଇତିହାସ ଓ ସମାଜ ସମ୍ପର୍କିତ କିଛି ଗ୍ରନ୍ଥ ୧୯୫୬ ଭାରତର ଇତିହାସର ଅଧ୍ୟୟନ ନିମନ୍ତେ ଏକ ଉପକ୍ରମଣିକା  ପପୁଲାର୍ ବୁକ୍ ଡିପୋ, ବମ୍ବେ । ୧୯୬୨ ମିଥ୍ ଓ ବାସ୍ତବତା: ଷ୍ଟଡିଜ୍ ଇନ୍ ଦ ଫର୍ମେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ କଲଚର୍  ପପୁଲାର୍ ପ୍ରକାଶନ, ବମ୍ବେ । ୧୯୬୫ ଦ କଲଚର୍ ଆଣ୍ଡ୍ ସିଭିଲିଜେସନ୍ ଅଫ୍ ଏନ୍ସିଏଣ୍ଟ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଇନ୍ ହିଷ୍ଟରିକାଲ୍ ଆଉଟ୍ଲାଇନ୍  ରୁଟ୍ଲେଜ୍ ଆଣ୍ଡ୍ କିଗାନ୍ ପଲ୍  । ୨୦୦୨ ଡି. ଡି. କୋସାମ୍ବୀ: କମ୍ବାଇଣ୍ଡ୍ ମେଥଡ୍ସ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଅଦର୍ ରାଇଟିଙ୍ଗ୍ସ୍   ବ୍ରଜଦୁଲାଲ୍ ଚଟୋପାଦ୍ଧ୍ୟାୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଙ୍କଳିତ ଓ ସମ୍ପାଦିତ  ଅକ୍ସ୍ ଫର୍ଡ୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ୍, ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ । ୨୦୦୯ ଦ ଅକ୍ସ୍ ଫର୍ଡ୍ ଇଣ୍ଡିଆ କୋସାମ୍ବୀ   ବ୍ରଜଦୁଲାଲ୍ ଚଟୋପାଦ୍ଧ୍ୟାୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଙ୍କଳିତ ଓ ସମ୍ପାଦିତ  ଅକ୍ସ୍ ଫର୍ଡ୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ୍, ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ ।