ଅନନ୍ତ ବା    ସଂସ୍କୃତ: କ୍ଷୀରିଣୀ,         ,   ହେଉଛି ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ଦେଖା ଯାଉଥିବା ଏକ ଗୁଳ୍ମ ଜାତିର ଉଦ୍ଭିଦ । ଏହାର ମୂଳ ଟାଣ, ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ ଓ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବାରୁ ସାଧାରଣରେ ଏ ଗଛକୁ ଲୋକେ ତା ର ମୂଳ ପାଇଁ ଅନନ୍ତମୂଳ ବୋଲି ଚିହ୍ନନ୍ତି । ଏହାର କାଣ୍ଡ ବହୁଶାଖାଯୁକ୍ତ, ନରମ ଓ ଅଗ ଆଡ଼କୁ ମୋଟା । ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବିପରୀତ ପାଖରେ ଲଗାଲଗି ହୋଇ ରହିଥାଏ। ଫୁଲ ବାହାରୁ ସବୁଜ ଦେଖାଯାଏ କିନ୍ତୁ ଭିତରଟା ନାରଙ୍ଗୀ ରଙ୍ଗର । ଉତ୍ତରରେ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ଅବବାହିକାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପୂର୍ବରେ ଆସାମ ଓ ମଧ୍ୟ, ପଶ୍ଚିମ ତଥା ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦେଖା ଯାଇଥାଏ । ଉପଯୋଗ ଏହା ଅନେକ ପ୍ରକାର ଔଷଧ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ । ଆୟୁର୍ବେଦରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ରସାୟନ ଊଦ୍ଭିଦ ଭିତରୁ ଏହା ଅନ୍ୟତମ । ଏହା ପିତ୍ତର ପ୍ରବାହକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରେ ତଥା ପରିସ୍ରାର ପ୍ରବାହକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ । ମୂତ୍ରନଳୀ ପ୍ରଦାହ ଏପରିକି ସିଫିଲିସ ରୋଗର ତୃତୀୟ ଓ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଉପକାରୀ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି । ରାସାୟନିକ ସଂରଚନା ଏହାର ମୂଳକୁ ପରୀକ୍ଷଣ କରି ଜଣା ଯାଇଛି ଯେ ଏଥିରେ କୌମାରିନ   ଯାହାର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ ହେଲା ପି-ମେଥୋକ୍ସି ସାଲିସିଲିକ ଆଲଡେହାଇଡ, ଦୁଇଟି ଷ୍ଟେରଲ  , ଏବଂ ପ୍ରେଗ୍ନାନେ   ଓ ଗ୍ଲାଇକୋସାଇଡ  ।