ଧରଣୀଧର ପାଣିଗ୍ରାହୀ  (୨ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୬ - ୧୭ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ ଥିଲେ  । ସେ ଅର୍ଥନୀତି, ସମାଜତତ୍ତ୍ୱ, ସଂସ୍କୃତି ସମ୍ପର୍କିତ ନାନା ପ୍ରବନ୍ଧ ଅନୁବାଦ କରିବା ସହିତ ଅର୍ଥନୀତି ବିଷୟରେ ଉଭୟ ଇଂରାଜୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେ ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଓ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଓ ସ୍ତମ୍ବଲେଖ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଛି ବିପୁଳ ପାଠକୀୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ସମ୍ମାନ ଓ ସ୍ୱୀକୃତି । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ପ୍ରାୟୋଗିକ ସମାଲୋଚନା, ତାତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ରବନ୍ଧ ତଥା ରାଜନୈତିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ସମାସ୍ୟାବଳୀ ଉପରେ ନୂତନ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ସମ୍ବଳିତ ପ୍ରବନ୍ଧ ରଚନା ପାଇଁ ସେ ଓଡ଼ିଆ ପାଠକ ମହଲରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନର ଅଧିକାରୀ । ରଚନାବଳୀ ମୌଳିକ ରଚନା: ଅର୍ଥନୀତି ପ୍ରବେଶ ଅର୍ଥନୀତି ପରିଚୟ ମୁଦ୍ରାବ୍ୟାଙ୍କ ଓ ସରକାରୀ ବିତ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସରକାରୀ ବିତ୍ତ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଶିଳ୍ପାୟନ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ଉଦ୍ୟୋଗ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ରାଜନୀତିଜ୍ଞଙ୍କ ଭାରତବର୍ଷ ଅର୍ଥନୀତିକ ଭାରତ ମହାଭାରତ ପରେ ଆଞ୍ଜନେୟ ଶ୍ରୀମୟୀ ବୈଷ୍ଣୋ ଦେବୀ ଲୌହମାନବ ଭାରତ ବିକାଶ ପରିକ୍ରମା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିତ୍ତ କନିଷ୍ଠ ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ୍ ଭାବଭୂମିର ଅମୃତାଲୋକ ପ୍ରବାଦ ପୁରୁଷ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜଗୋପାଳାଚାରୀ ୨୦୧୫ ଅମୃତ ଅନୁଭବ  (ଯୁଗ୍ମ: ଦ୍ୱାରିକା ମୋହନ ମିଶ୍ର) ଅନୁବାଦ: କରଣ ସିଂହ: ଆତ୍ମଜୀବନୀ ସନ୍ଥ ବିଭୂତି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଦର୍ଶନ ବ୍ରହ୍ମବାଦ ଦର୍ଶନ ତୀର୍ଥଭୂମି ଭାରତ ୨୦୧୩  (ମୂଳ: ମ୍ୟାଡ଼େଲିନ୍ ସ୍ଲେଡ୍) ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ଧରିତ୍ରୀ ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ - ୧୯୮୨ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଅନୁବାଦ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୦୯  (କରଣ ସିଂହ: ଆତ୍ମଜୀବନୀ) ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନୁବାଦ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୦  (ମୃତ୍ୟୁ ପରେ) ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜର ବିକ୍ରମ ଦାସ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୧ ସନ୍ଧ୍ୟାତାରା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୧ ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା ଲେଖକ ସଂସଦ ତରଫରୁ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ଶ୍ରୀଧର ସ୍ୱାମୀ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୨ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର  (ଜୀବନୀ ଓ ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟ) - ୨୦୧୫  (ଲୌହମାନବ) ଓଡ଼ିଶା ପାଠକ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୫ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଧରଣୀଧର ୧୯୩୬ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୨ ତାରିଖରେ ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ହିନ୍ଦୋଳ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବେରୁଆଁପାଳଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ  । ସେ ରେଭେନ୍ସା, ବିଜେବି ଓ ରାଜଧାନୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଦିରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରି ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୨୦୨୦ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୭ ତାରିଖରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ନୂଆପଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ନିଜ ବାସଭବନରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।