ସୁନତ୍ ଏକ ଅପରେଶନର ନାମ ଯେଉଁଥିରେ ମାନବ ଲିଙ୍ଗ ଚର୍ମାଗ୍ରକୁ ଛେଦନ କରିଦିଆଯାଏ । ସର୍ବାଧିକ ସାଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଚର୍ମାଗ୍ର ଖୋଲି ତାହାର ଲିଙ୍ଗାଗ୍ର ବା ଗ୍ଲାନ୍ସ ପେନିସ ସ‌ହିତ ଥିବା ସଂଯୋଗକୁ ଛିନ୍ନ କରି ଅଲଗା କରାଯାଏ । ତା 'ପରେ ସୁନତ ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ବା ବିନା ସାହାଯ୍ୟରେ ଚର୍ମାଗ୍ର କାଟି ବାହାର କରିଦିଆଯାଏ । ଏତଦ୍ ଜନିତ କଷ୍ଟ ଓ ଚାପ କମ୍ କରିବାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ନିଶ୍ଚେତକ ଇଞ୍ଜେକସନ ଦିଆଯାଏ । ବ‌ଯସ୍କ ଓ ପିଲାଙ୍କୁ ଜେନେରାଲ ଆନେସଥେସିଆ ଦିଆଯାଇପାରେ ଓ ଏହା ଦେଲେ ବିଶେଷ ସୁନତ୍ ଯନ୍ତ୍ର ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ନାହିଁ । ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଧାର୍ମିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ କାରଣରୁ ଏକ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରଥା ଭାବରେ ପିଲାମାନଙ୍କର ସୁନତ୍ କରାଯାଏ । ସୁନତ୍ ଏକ ଚିକିତ୍ସା ବା ପ୍ରତିଷେଧ ମୂଳକ କାରଣରୁ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରେ । ଚୁଚୁନ୍ଦ୍ରି  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ / ଫାଇମୋସିସ୍) ବା ବାଲାନୋପୋସ୍ଥାଇଟିସ୍ ରୋଗ ସାଧାରଣ ଚିକିତ୍ସାରେ ଭଲ ନ ହେଲେ ଓ କ୍ରନିକ ମୂତ୍ରନଳୀ ସଂକ୍ରମଣ ଥିଲେ ଡାକ୍ତରୀ କାରଣରୁ ଏହି ଅପରେଶନ କରାଯାଏ  । ଦରିଦ୍ର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥା ଓ ଯୌନାଙ୍ଗ ଗଠନ ଅସୁବିଧା ଥିଲେ ଏହି ଅପରେଶନ କରିବା ବିଧେୟ ନୁହେଁ । ପୃଥିବୀର ଅଧିକାଂଶ ଡାକ୍ତରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନମାନଙ୍କ ମତରେ ଏହି ପ୍ରଥାରେ କୌଣସି ଉପକାର ମିଳେନି ଓ ଏହାର ଉପକାର ଅପେକ୍ଷା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍କଟ ଅଧିକ ହୁଏ । କେତେକ ଏଚଆଇଭି ପ୍ରବଣ ଇଲାକାରେ ଏହା ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ସ୍ୱିକୃତି ପାଇବା ଛଡ଼ା ଜାଗତିକ ସୁନତ୍ କରିବାକୁ କୌଣସି ବିଶିଷ୍ଟ ସଂସ୍ଥା ସୁପାରିସ କରନ୍ତି ନାହିଁ । କୌଣସି ଡାକ୍ତରୀ କାରଣ ନ ଥାଇ ସୁନତ୍ କରିବାକୁ ମାନବିକ ଅଧିକାର ସଂସ୍ଥା ନୈତିକ ଓ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି ଓ ଏହା ବିବାଦାତ୍ମକ ହୋଇଛି । ସୁନତ୍ ହୋଇଥିବା ପୁରୁଷ ମହିଳାଙ୍କ ସାଥୀରେ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଲେ ଏଚଆଇଭି ସଙ୍କଟ କମ୍ ହେଉଥିବାର ପ୍ରମାଣ ସବ୍-ସାହାରା ଆଫ୍ରିକାରେ ମିଳୁଛି । ଅଧିକ ଏଚଆଇଭି ହେଉଥିବା ଇଲାକାର ଏଚଆଇଭି ପ୍ରତିଷେଧ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଡବ୍ଲ୍ୟୁଏଚଓ ସୁନତ୍ କରିବାକୁ ସୁପାରିସ କରୁଛି । ସମଲିଙ୍ଗି ପୁରୁଷଙ୍କର ଏହି ଏଚଆଇଭି ବିରୁଦ୍ଧ ଉପକାର ମିଳିବାରେ ସନ୍ଦେହ ରହିଛି । ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହାର ଏଚଆଇଭି ପ୍ରତିଷେଧ ବ୍ୟବ‌ହାରର ଉପକାର ମଧ୍ୟ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି । ସୁନତ୍‌ଦ୍ୱାରା କର୍କଟ ସୃଷ୍ଟକାରୀ ମାନବ ପାପିଲୋମା ଭୁତାଣୁ କମ୍ ହେଉଥିବା ଓ ମୂତ୍ରନଳୀ ସଂକ୍ରମଣ ଓ ପୁରୁଷାଙ୍ଗ କର୍କଟ ରୋଗ ସଙ୍କଟ କମ୍ ହେଉଥିବା ଜଣାଯାଉଛି । କିନ୍ତୁ ଏଥି ଯୋଗୁ ରୁଟିନ ସୁନତ୍ କରିବା ଔଚିତ୍ୟ ସଠିକ ମନେହେଉନି । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୌନ ସଞ୍ଚାରିତ ରୋଗମାନଙ୍କର ପ୍ରତିଷେଧ ପ୍ରଭାବ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ । ସନ ୨୦୧୦ରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ଅନୁଶୀଳନରେ ଡାକ୍ତରୀ ଅପରେଶନ ହୋଇଥିବା ଶିଶୁଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାର ୧.୫% ଓ ବଡ଼ ପିଲାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାର ୬% ସଂକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ ଓ କେତେକ କେଶ୍ ସାଂଘାତିକ ଜଟିଳ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ଅପରେଶନରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ, ସଂକ୍ରମଣ ଓ ଅଳ୍ପ ତ‌ଥା ଅଧିକ ଚର୍ମ କଟିଯିବା ଏହାର ଜଟିଳ ସମସ୍ୟା ସାଧାରଣତଃ ଥାଏ । ପିଲା ଅଧିକ ବୟସର ହୋଇଥିଲେ, ଅନଭିଜ୍ଞ ଅପରେଶନ‌କାରୀ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଉତ୍ତମରୂପେ ଜୀବାଣୁରହିତ ହୋଇନଥିଲେ ଅଧିକ ଜଟିଳତା ଦେଖାଯାଏ । ସୁନତ୍ ଯୋଗୁ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େନି, ଓ ସୁନତ୍‌ ପରେ ବିତିଥିବା ସମୟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଯୌନ‌କ୍ରିୟା, ସୁଖ ଓ ସନ୍ତୋଷରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟ ହେଉନଥିବା ସନ ୨୦୧୨ର ଆମେରିକାନ ଏକାଡେମି ଅଫ ପେଡିଆଟ୍ରିକ ଟାସ୍କ ଫୋର୍ସଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ଟେକନିକାଲ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାଯାଏ । ସେଫ୍‌ଟି ଆଣ୍ଡ ଏଫିକାସି ଅଫ ନନ୍‌ଥେରାପିଉଟିକ ମେଲ ସରକସିଜନ: ଏ ସିସ୍ଟମିକ ରିଭିଉ  (୨୦୧୦)ରେ ପେରେରା ଇତ୍ୟାଦି ବୟସ୍କ ସୁନତ୍, ଯୌନ ସୁଖ ଓ ସନ୍ତୋଷ ବିଷୟରେ ଅନୁଶୀଳନ କରି ଲେଖିଛନ୍ତି  । ଏକ ଅନୁଶୀଳନରୁ ଜଣାଯାଏ, ପୃଥିବୀର ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ସୁନତ ହୋଇଥାଏ । ମୁସଲମାନ ଗୋଷ୍ଠି, ଇସ୍ରାଏଲ  (ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଧାର୍ମିକ କାରଣରୁ ସଭିଙ୍କୁ କରାଯାଏ), ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଓ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆ ତ‌ଥା ଆଫ୍ରିକାରେ ଏହି ପ୍ରଥା ଅତି ସାଧାରଣ  । ଲାଟିନ ଆମେରିକା, ୟୁରୋପ, ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଓ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଏସିଆରେ ଏହା କ୍ୱଚିତ କରାଯାଏ । ଏହାର ପ୍ରାରମ୍ଭ ଇତିହାସ ଅସ୍ପଷ୍ଟ କିନ୍ତୁ ସର୍ବାଧିକ ପୁରାତନ ଲିଖିତ ପ୍ରମାଣ ପୁରାତନ ମିଶରରେ ମିଳୁଛି । ଏହି ବିଷୟରେ ଅନେକ କଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି ଯେପରିକି ଏହା ଏକ ଧାର୍ମିକ ତ୍ୟାଗ ଓ ଯୁବାବସ୍ଥାକୁ ଏକ ଧାର୍ମିକ ପ୍ରବେଶ । ଜିଉମାନଙ୍କ ଧର୍ମ ଜୁଦାଇଜ୍ମରେ ଏହା ଧାର୍ମିକ କାନୁନ୍‌ର ଏକ ଅଂଶ ଭାବେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି; ଇସଲାମ ଧର୍ମ, ଲୋପ୍ଟିକ୍ କ୍ରିଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମ ଇଥିଓପିଆ ଅର୍ଥୋଡକ୍ସ ଚର୍ଚ୍ଚରେ ଏହା ଏକ ବୁନିଆଦି ପରମ୍ପରା । ସର୍‌କମ୍‌ସିଜନ  (ସୁନତ୍) ଶବ୍ଦ ଲାଟିନ ଭାଷାର ସର୍କମସିଡର   ଶବ୍ଦରୁ ଆସିଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ଚତୁର୍ଦିଗରୁ କର୍ତ୍ତନ  " "  ।