ସାର୍ବଜନିକ ଭବିଷ୍ୟନିଧି ଯୋଜନା କିମ୍ବା ପବ୍ଲିକ ପ୍ରୋଭିଡେଣ୍ଟ ଫଣ୍ଡ  (ପି.ପି.ଏଫ.) ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ନାଗରିକମାନଙ୍କର ପାଇଁ ଏକ ସଞ୍ଚୟ ତଥା ଆୟକର ବଞ୍ଚାଇବାର ଯୋଜନା  । ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା । ଭଲ ସୁଧ ହାର, ଆୟକର କାଟରୁ ରିହାତି ମିଳିବା ସହ ଜନତା ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଞ୍ଚୟ ମନୋଭାବ ଜାଗୃତ କରିବା ଏହି ଯୋଜନା ମୂଳ ଲକ୍ଷ । ଏହି ଯୋଜନାଟି ଭାରତ ସରକାରଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱାବଧନରେ ହେଉଥିବାରୁ ଏଥିରେ ଜମା ଟଙ୍କା ବୁଡ଼ିଯିବାର ଆଶଙ୍କା ବହୁତ କମ ବା ନାହିଁ କହିଲେ ଚଳେ । ଖାତା ଖୋଲିବାର ଯୋଗ୍ୟତା ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ଏହି ଯୋଜନାରେ ନିଜର ଖାତା ଖୋଲିପାରିବେ । ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୮ ସୁଦ୍ଧା, ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଏହି ଯୋଜନାରେ ଖାତା ଖୋଲିବାର ଅନୁମତି ମିଳେ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେମାନେ ଆଗରୁ ଭାରତରେ ଥିଲାବେଳେ ଖାତା ଖୋଲିଦେଇଛନ୍ତି ତେବେ ୧୫ ବର୍ଷ ପରିପକ୍ୱତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖାତାଟି ସଚଳ ରଖି ପାରିବେ । ପ୍ରବାସୀମାନଙ୍କୁ ଏହି ଯୋଜନାରେ ଖାତା ଖୋଲିବାକୁ ଏକ ଚିଠା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଯାଏଁ ଏହାକୁ ଅନୁମତି ମିଳିନାହିଁ । ନିବେଶ ଏବଂ ଲାଭ ଅତି କମରେ ଜଣଙ୍କୁ ବର୍ଷକୁ ୫୦୦ ଟଙ୍କା ଜମା ରଖିବାକୁ ପଡିଥାଏ । ଏହା ନାବିହାରୀ ପାରିଲେ ବର୍ଷକୁ ୫୦ ଟଙ୍କା ହିସାବରେ ଜୋରିମାନା ଦେବାକୁ ପଡେ । ଜଣେ ଖାତାଧାରୀ ନିଜ ଖାତାରେ  (ଏବଂ ବାକି ଖାତାଗୁଡ଼ିକରେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଅଭିଭାବକ ଅଟନ୍ତି ମିଶେଇ) ଗୋଟିଏ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ସର୍ବାଧିକ ଦେଢ଼ ଲକ୍ଷ, ୧,୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ରଖିପାରିବେ  । ଯଦି ଜଣେ ଏହି ସର୍ବାଧିକ ମୂଲ୍ୟରୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥ ଜମା କରନ୍ତି ତେବେ ସେଥିରେ ସୁଧ ମିଳେନାହିଁ । ଏହି ଅର୍ଥ ଆପଣ ଏକ ସାଙ୍ଗରେ  (ଲମ୍ପ ସମ) ବା ୧୨ଟି ଚୁକ୍ତିରେ ଜମା କରିପାରିବେ  । ପ୍ରତି ତ୍ରୟମାସିକ ହିସାବରେ ଭାରତର ଅର୍ଥ ବିଭାଗ ସୁଧର ହାର ନିର୍ଧାରଣ କରିଥାଏ । ୨୦୧୮, ୧ ଅକ୍ଟୋବରରୁ ଏହି ହାର ୮% ଅଛି । ଏକ ମାସର ପଞ୍ଚମ ଦିନ ଏବଂ ଶେଷ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସର୍ବନିମ୍ନ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ସେହି ମାସର ସୁଧ ହିସାବ ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ମାସର ପାଞ୍ଚ ତାରିଖ କିମ୍ବା ତା ପୂର୍ବରୁ ଅର୍ଥ ଜମା କରିବା ଭଲ । ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ଅର୍ଥାତ ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ଏହି ସୁଧ ଏକାଥରେ ବର୍ଷକୁ ଥରେ ଖାତାରେ ଜମା ହୋଇଥାଏ । ସୁଧ ହାର ୨୦୧୪-୧୬ ୨୦୧୬-୧୭ ୨୦୧୭-୧୮ ୨୦୧୮-୧୯ ଯୋଜନଟିର ସମୟସୀମା ମୂଳତଃ ସମୟସୀମା ୧୫ ବର୍ଷ ରଖାଯାଇଛି । ୧୫ ବର୍ଷ ପରେ ଯଦି ଜଣେ ଚାହିଁବ ତେବେ ଏହାକୁ ପାଞ୍ଚ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ହିସାବରେ ଆଗକୁ ଆହୁରି ଅଧିକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅର୍ଥ ଜମା ରଖିହେବ । ଯୋଜନଟିର ପରିପକ୍ୱତା ପରେ ୧୫ ବର୍ଷ ହୋଇସାରିଲା ପରେ ନିବେଶକାରୀ ମାନଙ୍କ ପାଖରେ ତାଙ୍କର ଜମାରାଶିକୁ ନିମ୍ନ ଲିଖିତ ତିନୋଟି ବିକଳ୍ପ ରହିଥାଏ । ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥ କାଢ଼ି ଆଣିବା ଖାତାଟିରେ ଆଗକୁ କୌଣସି ଅର୍ଥ ଜମା ନରଖି ଅଧିକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ସମୟସୀମା ବଢାଇବା । ଯଦି ନିବେଶକାରୀ ଖାତା ପରିପକ୍ୱତାର ୧ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ଜମାରାଶିକୁ ନେଇ କିଛି ପଦକ୍ଷେପ ନେବେ ନାହିଁ ତେବେ ଏହି ବିକଳ୍ପ ଆପେ ଆପେ ଲାଗୁ ହୋଇଯିବ । ଏହି ବିକଳ୍ପ ପରେ ଆପଣ ଗୋଟିଏ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ କେବଳ ଥରୁଟିଏ ହିଁ ଜମରାଶିରୁ ମନ ମୁତାବକ ଅର୍ଥ କାଢ଼ିପାରିବେ । ବାକି ରାଶି ଉପରେ ସୁଧ ମିଲିଚାଲିଥିବା । ଖାତାଟିରେ ଆଗକୁ ଅର୍ଥ ଜମା ରଖି ଅଧିକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ସମୟସୀମା ବଢାଇବା । ଏଥିଲାଗି ଗୋଟିଏ ଫର୍ମ-ଏଚ ୧୬ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଏହି ବିକଳ୍ପରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ୫ ବର୍ଷ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଥିବା ଜମାରାଶିର କେବଳ ୬୦% ଅର୍ଥ ଆପଣ କାଢ଼ିପାରିବେ । ପ୍ରତିବର୍ଷ କେବଳ ଥରୁଟିଏ ଆପଣ ଟଙ୍କା କାଢିପାରିବେ । ସୁବିଧା ଯେକୌଣସି ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କ ବା ଡାକଘରକୁ ଯାଇ ଆପଣ ନିଜର ଖାତା ଖୋଲିପାରିବେ । ଖାତା ନିଜ ନାମରେ ବା ଅଭିଭାବକ ହିସାବରେ କୌଣସି ନାବାଳକ/ନାବାଳିକାର ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଖାତା ଖୋଲିପାରିବେ । ଏହି ଯୋଜନାରେ ଜମାରାଶି ଉପରେ ଆପଣାକୁ ୠଣ ମଧ୍ୟ ମିଳିପାରିବ । ଖାତା ଖୋଲିବାର ସପ୍ତମ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ଚାହିଁଲେ କିଛି ଅର୍ଥ ଉଠାଇ ପାରିବେ । ନୋମିନି ମଧ୍ୟ ସୁବିଧା ଅଛି, ଅର୍ଥାତ ଖାତାଧାରୀଙ୍କର ୧୫ ବର୍ଷ ଆଗରୁ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଗଲେ ମନୋନୀତ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷଙ୍କୁ ଅର୍ଥ ରାଶି ଦିଆହେବ । ଆୟକର ରିହାତି ପ୍ରତି ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଆୟକର ରିହାତି ନିୟମର ସେକ୍ସନ ୮୦ସିରେ ଆପଣ ଏହି ଯୋଜନାରେ ୧,୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଜମା ରଖିପାରିବେ । ଏଥିରେ ମିଳୁଥିବା ସୁଧରେ ମଧ୍ୟ ଆୟକର ଲାଗେ ନାହିଁ ।