ମହାଧମନୀ ବ୍ୟବଚ୍ଛେଦନ  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଆଓର୍ଟିକ ଡିସେକସନ/ ) ରୋଗ କୁହାଯାଏ ଯେତେବେଳେ ମହାଧମନୀର   ଟ୍ୟୁନିକା ଇଣ୍ଟିମା   ସ୍ତରରେ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ ସେହି ପଥରେ ରକ୍ତ ଗତି କରି ମହାଧମନୀ କାନ୍ଥର ସ୍ତରମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବଚ୍ଛେଦ   କରିଦିଏ ବା ଚିରି ମେଲାକରିଦିଏ  । ଅଧିକାଂଶ କେଶ୍‌ରେ ଏହି ରୋଗ ହେଲେ ପିଠି ବା ଛାତିରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଚିରିଦେବା ଭଳି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ ହୁଏ ଯାହାକୁ ଆକ୍ୟୁଟ ଆଓର୍ଟିକ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ   କୁହାଯାଏ । ଯନ୍ତ୍ରଣା ସ‌ହିତ ବାନ୍ତି, ଝାଳ ବୋହିବା   ଓ ମୁଣ୍ଡ ହାଲୁକା   ଲାଗିବା ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ରକ୍ତ ସରବରାହ କମିଯିବାରୁ ସ୍ଟ୍ରୋକ   ଓ ମେସେଣ୍ଟେରିକ ଇସକେମିଆ   ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ରୋଗ ଫଳରେ ହୃତପେଶୀ ଅରକ୍ତ‌ତା/ମାୟୋକାର୍ଡ଼ିଆଲ ଇସକେମିଆ   ବା ମହାଧମନୀ ଫାଟିଯିବା   ଫଳରେ ତୁରନ୍ତ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ   ଇତିହାସ ଥିଲେ, ରକ୍ତନଳୀ କାନ୍ଥକୁ ଦୁର୍ବଳ କରୁଥିବା ଅନେକ ସଂଯୋଜକ ତନ୍ତୁରୋଗ   ଯେପରିକି ମାର୍ଫାନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମରେ  , ବାଇକସପିଡ ଆଓର୍ଟିକ ଭଲ୍‌ଭ  [: :[ ]]  ଥିଲେ ଓ ପୁର୍ବରୁ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଅପରେଶନ କରାଯାଇଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ । ମୂଖ୍ୟ ଆଘାତ  , ଧୂମ୍ରପାନ  , କୋକେନ   ବ୍ୟବ‌ହାର, ଗର୍ଭାବସ୍ଥା, ବକ୍ଷ ମହାଧମନୀ ଆନିଉରିଜମ୍  , ରକ୍ତନଳୀ ପ୍ରଦାହ  , ଓ ଡିସଲିପିଡେମିଆ   ରୋଗମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମହାଧମନୀ ବ୍ୟବଚ୍ଛେଦନ ରୋଗ ସମ୍ଭାବନ ରହିବ । ସିଟି ସ୍କାନ  , ଏମଆରଆଇ   ବା ଅଲଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡ   ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଏହି ରୋଗକୁ ଦୁଇ ଟାଇପରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ: ସ୍ଟାନଫୋର୍ଡ଼ ଟାଇପ ଏ   ଯେଉଁଥିରେ ଆସେଣ୍ଡିଙ୍ଗ ଆଓର୍ଟାରେ ରୋଗ ଥାଏ ଓ ଟାଇପ ବିରେ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଆଓର୍ଟା ସ୍ଥାନରେ ରୋଗ ହୁଏ । ରକ୍ତଚାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଧୂମ୍ରପାନ ବନ୍ଦ କଲେ ମହାଧମନୀ ବ୍ୟବଚ୍ଛେଦନ ରୋଗର ପ୍ରତିଷେଧ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ । ଆଓର୍ଟାର ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ସ୍ଥାନ ଉପରେ ଚିକିତ୍ସା ନିର୍ଭର କରେ । ଆଓର୍ଟାର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ବ୍ୟବଚ୍ଛେଦନ ଥିଲେ ଅପରେଶନ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ; ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ ଓ ଜଟିଳତା ନ ଥିଲେ ରକ୍ତଚାପ ଓ ହୃଦଗତି ହାର କମ କରି ତାହାର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଅପରେଶନ ଦୁଇ ପ୍ରକାର କରାଯାଇପାରେ: ଛାତି ଖୋଲି ବା ରକ୍ତନଳୀ ଭିତର ଦେଇ ମରାମତ   କରାଯାଏ । ମହାଧମନୀ ବ୍ୟବଚ୍ଛେଦନ ଏକ ଦୁର୍ଲଭ ରୋଗ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏକ ଲକ୍ଷ ଲୋକରେ ୩ ଜଣକୁ ହୁଏ । ମହିଳାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ହୁଏ । ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟର ହାରାହାରି ବୟସ ପ୍ରାୟ ୬୩ ବର୍ଷ, କିନ୍ତୁ ୪୦ ବର୍ଷ ବୟସ ପୂର୍ବରୁ ୧୦% ଲୋକଙ୍କୁ ହୁଏ । ଟାଇପ ଏ ରୋଗରେ ୩ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ଅଧା ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି ଓ ଟାଇପ ବି ରୋଗରେ ୧୦% ଲୋକଙ୍କର ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । ସନ ୧୭୬୦ରେ ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଜା ଜର୍ଜ ୨ଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରି ଏହି ରୋଗ ବିଷୟ ପ୍ରଥମେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା । ସନ ୧୯୫୦ରେ ମାଇକେଲ ଇ ଡିବାକେ  ( . ) ପ୍ରଥମେ ଏହାର ଅପରେଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ  ।