ନିରଞ୍ଜନ ଜ୍ୟୋତି  ଜନ୍ମ: ୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୬୭   (ଅନ୍ୟନାମ: ସାଧବୀ ନିରଞ୍ଜନ ଜ୍ୟୋତି); ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି  (ବିଜେପି)ର ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ଅଟନ୍ତି  । ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ସେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ୩୦ ମଇ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ, ସେ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ୨୦୧୯ କ୍ୟାବିନେଟରେ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଉନ୍ନୟନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରେ ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୧୪ ମସିହାର ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ  ଜିତିବା ପରେ ସେ ଲୋକ ସଭାରେ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଫତେହପୁର ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ୨୦୧୨ ମସିହା ନିର୍ବାଚନରେ  ଜିତିବା ପରେ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ବିଧାନ ସଭାରେ ହମିରପୁର ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛନ୍ତି । ଜୀବନୀ ଓ ବୃତ୍ତି ନିରଞ୍ଜନ ଜ୍ୟୋତି ୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ହମିରପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ଏବଂ ମାତା ଶିବ କାଳୀ ଦେବୀ ଥିଲେ । ସେ ଏକ ନିଶାଦ-ଜାତି ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୫ ଜୁନ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ, ଭାନୁ ପଟେଲ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ତିନି ସହଯୋଗୀ ଜ୍ୟୋତିଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ନୌର ଆବାସ ବିକାଶ କଲୋନୀରେ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଫେରୁଥିବା ସମୟରେ ଗୁଳି ଚଳାଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସେ କୌଣସି କାରଣରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଯାଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଦେହରକ୍ଷୀ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ । ମଇ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଜ୍ୟୋତି ଗ୍ରାମ୍ୟ ଉନ୍ନୟନ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଏବଂ ବିବାଦ ୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୪ ମସିହାରେ, ସେ ଏକ ଜନ ସମାବେଶରେ ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶାଇ କହିଲେ ଯେ,  "ଦିଲ୍ଲୀରେ ସରକାର ରାମଙ୍କ ପୁଅ  (ରାମଜାଦେ)ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେବେ କି '  (ହରାମଜାଦେ)ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେବେ, ତାହା ଆପଣମାନଙ୍କୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ " । ପରେ ଏହି ବକ୍ତବ୍ୟ ଉପରେ ସଂସଦରେ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖାଦେଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ନିଜ ବକ୍ତବ୍ୟରେ ଦୁଃଖ ପ୍ରକାଶ କରି କ୍ଷମା ମାଗି ଥିଲେ ।