ବାଉଁଶରାଣୀ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଲୋକକଳା । ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକକଳା ପରି ବାଉଁଶରାଣୀ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କଳା । ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରକାର ଯାଯାବର ଜାତିର ଲୋକେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାକୁ ପେଶା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି । ଏକ ପରିବାରର ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ଖେଳ ଦେଖାଇଥାନ୍ତି ଓ ବଡ଼ମାନେ ଗୀତ ବୋଲି ବାଜା ବଜାଇଥାନ୍ତି । ଖେଳର ବିଧି ସାଧାରଣତଃ ଏକ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନେ ଏହା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି । ଦୁଇଟି ବାଉଁଶ କିଛି ଦୂରତାରେ ପୋତାଯାଇଥାଏ । ଏଥିରେ ଏକ ଦଉଡ଼ି ଦମ୍ଭ କରି ବାନ୍ଧି ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ମଞ୍ଚ ତିଅରି କରାଯାଇଥାଏ । ତାହା ଉପରେ ପିଲାଟିଏ  (ସାଧାରଣତଃ ଝିଅଟିଏ) ଭାରସାମ୍ୟ ରଖି ଚାଲେ  । ସେହି ସମୟରେ ଖେଳ ଦେଖାଉଥିବା ପରିବାରର ବାକି ସଦସ୍ୟମାନେ ବାଜା ବଜାଇବା, ଗୀତ ବୋଲିବା ତଥା ଦେଖଣାହାରୀଙ୍କଠାରୁ ପଇସା ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଆଦି କାମ କରିଥାନ୍ତି । ଖେଳ ଦେଖାଇସାରିବା ପରେ ଖେଳଦେଖାଉଥିବା ପରିବାରର ଜଣେ ବୁଲି ବୁଲି ଦେଖଣାହାରୀଣଙ୍କଠାରୁ ପଇସା ସଂଗ୍ରହ କରିଥାଏ ।