ଏକିନୋକୋକୋସିସ ବା ହାଇଡାଟିଡ ରୋଗ ବା ହାଇଡାଟିଡୋସିସ ବା ଏକିନୋକୋକାଲ ରୋଗ  (ଇଂରାଜୀରେ ଯଥାକ୍ରମେ , ), ଏକ ପ୍ରକାର ଏକିନୋକୋକୋସ ଟାଇପର ଫିତାକୃମି ଜାତୀୟ ପରଜୀବୀ ରୋଗ  । ଲୋକମାନଙ୍କର ଦୁଇ ପ୍ରକାର ରୋଗ ହୁଏ ଯଥା ସିସ୍ଟିକ ଏକିନୋକୋକୋସିସ ଓ ଆଲ୍‌ଭିଓଲାର ଏକିନୋକୋକୋସିସ । ସ୍ୱଳ୍ପ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦୁଇ ପ୍ରକାର ରୋଗ ନାମ ପଲିସିସ୍ଟିକ ଏକିନୋକୋକୋସିସ ଓ ୟୁନିସିସ୍ଟିସେକିନୋକୋକୋସ । ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆରମ୍ଭରୁ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏନାହିଁ ଓ ଏହା ବର୍ଷେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିପାରେ । ସିସ୍ଟର ସ୍ଥାନ ଓ ଆକାର ଅନୁସାରେ ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଆଲ୍‌ଭିଓଲାର ରୋଗ ଯକୃତରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ କିନ୍ତୁ ଏହା ଫୁସ‌ଫୁସ ଓ ମସ୍ତିଷ୍କ ଭଳି ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପିପାରେ । ଯକୃତରେ ରୋଗ ହେଲେ ପେଟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ, ଓଜନ ହ୍ରାସ ହୁଏ ଓ ହଳଦିଆ ଦେଖାଯାଏ । ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍‌ରେ ରୋଗ ହେଲେ ଛାତି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଛୋଟ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା, କାଶ ଓ କଫ ହୁଏ । ସଂକ୍ରମିତ ପଶୁଙ୍କ ନିକଟ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ବା ପରଜୀବୀର ଅଣ୍ଡା ମିଶ୍ରିତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏହି ରୋଗ ବ୍ୟାପେ । ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଥିବା ମାଂସାହାରୀ ପଶୁଙ୍କ ମଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଣ୍ଡା ବାହାରିଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ କୁକୁର, କୋକିଶିଆଳି ଓ ଗଧିଆ ସଂକ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ପଶୁମାନେ ଖାଉଥିବା ମେଣ୍ଢା ଓ ରୋଡେଣ୍ଟଙ୍କର ଏହି ପଶୁମାନେ ଖାଉଥିବା ମେଣ୍ଢା ଓ ରୋଡେଣ୍ଟଙ୍କର  (ମୂଷା, ଗୁଣ୍ଡୁଚି ଜାତୀୟ ଜୀବ) ଦେହରେ ସିସ୍ଟ ଥିଲେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗର ମାଂସ ଖାଇବା ପରେ ହିଁ ସଂକ୍ରମଣ ହୁଏ  । ଏକିନୋକୋକସ୍‌ର ପ୍ରକାର ଅନୁସାରେ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ ଅଲ୍ଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡ ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ମଧ୍ୟ ସି.ଟି. ସ୍କାନ ବା ଏମ.ଆର.ଆ‌ଇ. ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ । ରକ୍ତରେ ଆଣ୍ଟିବଡି ମିଳିଲ ବା ବାୟୋପ୍ସି କଲେ ରୋଗ ନିଧାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ । ମେଣ୍ଢାଙ୍କୁ ଟିକା ଦେଇ ଓ କୁକୁରଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା କରି ଏହି ରୋଗକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଏ । ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଚିକିତ୍ସା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହୁଏ । ଚର୍ମ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ସିସ୍ଟ ଡ୍ରେନ କରି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ବେଳେ ବେଳେ ରୋଗକୁ କେବଳ ନିରିକ୍ଷଣ କରାଯାଏ । ଆଲ୍‌ଭିଓଲାର୍ ଟାଇପ୍‌କୁ ଅପରେଶନ କଲାପରେ ଔଷଧ ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଅନେକ ବର୍ଷ ନିମନ୍ତେ ଆଲ୍‌ବେଣ୍ଡାଜୋଲ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ । ଆଲ୍‌ଭିଓଲାର୍ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇପାରେ । ପୃଥିବୀର ଆନେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ଓ ଅଧୁନା ପ୍ରାୟ ଏକ ନିୟୁତ ଲୋକ ଏହି ରୋଗ ଭୋଗୁଛନ୍ତି । ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା, ଆଫ୍ରିକା ଓ ଏସିଆର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୧୦% ଏହି ରୋଗର ଶୀକାର ହୁଅନ୍ତି । ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଏହାଦ୍ୱାରା ୨୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଏହା କମିଯାଇ ୧୨୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି । ଏହି ରୋଗର ବାର୍ଷିକ ଅର୍ଥନୈତିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହିସାବ କରି ଦେଖାଯାଇଛି ଯେ ଏହା ପ୍ରାୟ ୩ ବିଲିଅନ ଆମେରିକିୟ ଡଲାର । ଏହା ଘୁଷୁରୀ, ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରେ ।