ହର୍ପାଞ୍ଜିନା ବା ଗଳା ଫୋଟକା ରୋଗ ଏକ ପ୍ରକାର ଭୂତାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ଯୋଗୁ ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁଥିରେ ଗଳା ପଛ ପାଖରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଫୋଟକା ହୋଇଯାଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଗଳା ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଜ୍ୱର, ଅରୁଚି, ଏବଂ ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ। ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବାର ପ୍ରାୟ ୪ ଦିନ ପରେ ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଜଟିଳତାରେ କ୍ୱଚିତ୍ ନିର୍ଜଳନ, ଆସେପ୍ଟିକ ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ ବା ଏନସେଫାଲାଇଟିସ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ। ଏହା ଏଣ୍ଟେରୋଭାଇରସ୍ ଗୋଷ୍ଠୀର ଜୀବାଣୁମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । କ‌କ୍ସସାକିଭୂତାଣୁ ଏ ଓ ବି ଏବଂ ଇକୋଭୂତାଣୁ ମୂଖ୍ୟତଃ ଏହି ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଆନ୍ତି । ଏହି ରୋଗ ଦିବାଯତ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠନ କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣକୁ ଏଡ଼େଇବା ପରେ ପରେ ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷା ଉପରେ ଆଧାରିତ କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଜଟିଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଗଳା ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ  ଚିକିତ୍ସାରେ ସାଧାରଣତଃ ଆଇବୁପ୍ରୋଫରନ୍ ଏବଂ ପାରାସେଟାମୋଲ ଦେଇ ସ‌ହାୟକ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ପାଟିରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଦେବାକୁ ସୁପାରିଶ କରାଯାଏ  ଏହା ନିମନ୍ତେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭୂତାଣୁ ବିରୋଧୀ ଔଷଧ ନାହିଁ । ଲକ୍ଷଣ ସାଧାରଣତଃ ୪ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ମୁଖ ଫୋଟକା ଏକ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଆରୋଗ୍ୟ ହୋଇଯାଏ । ହର୍ପାଞ୍ଜିନା ଅପେକ୍ଷାକୃତ ସାଧାରଣ ରୋଗ ଓ ମଡ଼କ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ପିଲାମାନଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଏ, ଶିଶୁ ଏବଂ ଛୋଟ ବୟସ୍କମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରନ୍ତି  ଅଧିକାଂଶ ଘଟଣା ଗ୍ରୀଷ୍ମ କିମ୍ବା ବର୍ଷା କାଳରେ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ପ୍ରଥମେ ୧୯୨୦ ମସିହାରେ ଜନ ଜାହୋର୍ସ୍କି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।