ପ୍ରାୟାପିଜ୍ମ  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ) ଏକ ଅବସ୍ଥା ଯେଉଁଥିରେ ବିନା ଉତ୍ତେଜନାରେ ବା ଉତ୍ତେଜନା ଶେଷରେ ପୁରୁଷ ଲିଙ୍ଗ   ଉଦ୍ଧତ   ହୋଇ ରହେ  । ତିନୋଟି କାରଣ ଯୋଗୁ ଏହା ହୋଇପାରେ, ଯଥା:- ରକ୍ତ ଅଭାବ  ( ବା - ), ଅଧିକ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ  ( ବା - ) ଓ ପୁନଃପୌନିକ ରକ୍ତାଭାବ  । ଅଧିକାଂଶ କେଶ୍‌ ରକ୍ତାଭାବ ଯୋଗୁ ହୁଏ । ରକ୍ତାଭାବ ପ୍ରାୟାପିଜ୍ମ ହେଲେ କଷ୍ଟ ହୁଏ ଓ ରକ୍ତାଭାବ ନ ହେଲେ କଷ୍ଟ ହୁଏନି । ରକ୍ତାଭାବ ଅବସ୍ଥାରେ ଲିଙ୍ଗର ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶ କଠିନ ହୋଇଯାଏ କିନ୍ତୁ ଲିଙ୍ଗ ମୁଣ୍ଡି   କଠିନ ହୁଏନି । ଅଣରକ୍ତାଭାବ କେଶ୍‌ରେ ସମୁଦାୟ ଲିଙ୍ଗ କିଛି ପରିମାଣରେ କଠିନ ହୋଇଯାଏ । ସିକ୍ଲ ସେଲ୍ ରୋଗ ଏହାର ଏକ ଅତି ସାଧାରଣ କାରଣ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣମାନ ଯଥାକ୍ରମେ ଆଣ୍ଟିସାଇକୋଟିକ  , ଏସଏସଆରଆଇ  , ଆଣ୍ଟିକୋଆଗୁଲାଣ୍ଟ   ଓ କୋକେନ   ତ‌ଥା ଗଞ୍ଜେଇ   ଭଳି କେତେକ ଦ୍ରବ୍ୟ । ମେରୁଦଣ୍ଡ ଆଘାତ   ଓ ଲିଙ୍ଗରେ ଆଘାତ ହେଲେ ଅଣରକ୍ତାଭାବ ପ୍ରାୟାପିଜ୍ମ ହୋଇପାରେ । ଲିଙ୍ଗରୁ ରକ୍ତ ନିଷ୍କାସନ ନ ହୋଇପାରିଲେ ରକ୍ତାଭାବ ପ୍ରାୟାପିଜ୍ମ ହୋଇପାରେ । ଧମନୀ ସ‌ହିତ କର୍ପସ କାଭେର୍ନୋସମ   ସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ ବା ପାରାସିମ୍ପାଥେଟିକ ସ୍ନାୟୁ ମଣ୍ଡଳରେ କିଛି କଟିଗଲେ ଅଧିକ ଧମନୀ   ରକ୍ତ ସରବରାହ ହୁଏ । ଅଲଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡ   ବା ଲିଙ୍ଗର ରକ୍ତ ନେଇ ବ୍ଲଡ ଗ୍ୟାସ   ଆନାଲିସିସ କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଏହି ରୋଗର ପ୍ରକାର ଉପରେ ଚିକିତ୍ସା ନିର୍ଭର କରେ । ରକ୍ତାଭାବ ଥିଲେ ସ୍ନାୟୁ ଅବରୋଧ କରି ଲିଙ୍ଗର କର୍ପସ କାଭେର୍ନୋସମରୁ ସିରିଞ୍ଜ ସାହାଯ୍ୟରେ ରକ୍ତ କାଢ଼ିନିଆଯାଏ । ଏହା ଫଳପ୍ରଦ ନହେଲେ କର୍ପସ କାଭେର୍ନୋସମକୁ ଥଣ୍ଡା ନର୍ମାଲ ସାଲାଇନ   ସାହାଯ୍ୟରେ ସେଚନ କରାଯାଏ ବା ଫିନାଇଲେଫ୍ରିନ   ଇଞ୍ଜେକସନ ଦିଆଯାଏ । ଅଣରକ୍ତାଭାବ ଥିଲେ ଥଣ୍ଡା ପ୍ୟାକ ଦିଆଯାଏ । ଏହି ସବୁ ଉପାୟ ଯଥେଷ୍ଟ ନହେଲେ ଅପରେଶନ କରାଯାଏ । ରକ୍ତାଭାବ ପ୍ରାୟାପିଜ୍ମ ହେବାର ୪ ଘଣ୍ଟା ପରେ ସ୍ଥାୟୀ ସ୍କାର ହେବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ ୪୮ ଘଣ୍ଟା ପରେ ନିଧାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଏହା ସଂଘଟିତ ହୁଏ । ପ୍ରତି ବର୍ଷ ୨୦,୦୦୦ଲୋକରେ ଜଣେରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୧୦୦,୦୦୦ରେ ଜଣକୁ ଏହି ବେମାରୀ ହୁଏ ।