ଆଗ୍ନେୟୀ   :      , 'ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କର କନ୍ୟା'  ବିଷୟରେ ହରିବଂଶ ଓ ବିଷ୍ଣୁପୁରାଣରେ ଲିଖିତ ଅଛି ଯେ, ସେ ଉଋଙ୍କର  (ଅଙ୍ଗିରା ବଂଶ) ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ଓ ଅଙ୍ଗ, ସୁମାନସ, ଖ୍ୟାତି, କ୍ରତୁ ଓ ସିବିଙ୍କର ମାତା ଥିଲେ  ହରିବଂଶରେ ଗୟା ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ପୁତ୍ର ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି  । ଅଗ୍ନି ଦେବତା ତାଙ୍କର ପିତା ଥିଲେ ଯିଏ ବୈଦିକ   ଯୁଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଆଧୁନିକ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ ଉପମହାଦେଶରେ   ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା   ଭାବରେ ପୂଜା ପାଇ ଆସୁଛନ୍ତି । ଶବ୍ଦ ଇତିହାସ ଅଗ୍ନିର ଏକ ବିଶେଷଣ ଭାବରେ ଆଗ୍ନେୟ ଶବ୍ଦକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ଦହନଶୀଳ, ଅଗ୍ନିମୟ ଇତ୍ୟାଦି । ଅଗ୍ନି ପୁରାଣରେ ଏହି ଶବ୍ଦର ଏକ ବିଶେଷ୍ୟ ରୂପ ମଧ୍ୟ ଅଛି ଯାହାକୁ ଆଗ୍ନେୟ   ଅସ୍ତ୍ର, ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ କୋଣକୁ ଆଗ୍ନେୟ କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁ ଦିଗର ଦିଗପାଳ ହେଉଛନ୍ତି ଅଗ୍ନି । ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ପୁରାତନ ବେଦ ସାହିତ୍ୟରେ ଆଗ୍ନେୟୀ ବଦଳରେ ଆଗ୍ନେୟା ଲେଖାଯାଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବୀ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ତାଙ୍କର ମାତା ଅଗ୍ନିଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ଯାହାଙ୍କର ନାମ ସ୍ୱାହା ବା ଅଗ୍ନାୟୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।