ଯନ୍ତ୍ରଣା  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ) ଏକ ଅରୁଚିକର ବା ଦୁଃଖଦ ଅନୁଭବ ଯାହା ଛୁଞ୍ଚି ଫୋଡିହେବା, ନିଆଁ ଧାସ/ ପୋଡ଼ି ହେବା, କୌଣସି ଟାଣ ଯାଗାରେ ବାଜିଯିବା ଭଳି ତୀବ୍ର ବା ବିନଷ୍ଟକାରୀ ଉଦ୍ଦୀପକଦ୍ୱାରା ସଂଘଟିତ ହୁଏ  । ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଆସୋସିଏସନ ଫର ଷ୍ଟଡି ଅଫ ପେନ ସଂସ୍ଥାର ସଂଜ୍ଞା: ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏକ ଅରୁଚିକର ସଂବେଦୀ ବା ଭାବପ୍ରବଣ ଅନୁଭବ   ଯାହା ପ୍ରକୃତ ବା ସଂଭାବ୍ୟ ତନ୍ତୁ କ୍ଷୟଦ୍ୱାରା ସଂଘଟିତ ହୁଏ । ନିଜ ଅଙ୍ଗକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏହି ବିନଷ୍ଟକାରୀ ଅବସ୍ଥିତିଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯିବାକୁ ଲୋକକୁ ବାଧ୍ୟ କରେ ଓ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ଚେତେଇ ଦିଏ । ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଦ୍ଦୀପକଠାରୁ ଦୂରେଇ ଗଲେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ନାହିଁ । ବେଳେ ବେଳେ ଉଦ୍ଦୀପକ ନ ଥାଇ ବା ଅଙ୍ଗ ସୁସ୍ଥ ହୋଇଯାଇ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଲାଗି ରହେ ବା କୌଣସି ଉଦ୍ଦୀପକ ନ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଆମେରିକାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଯୋଗୁ ଡାକ୍ତରୀ ପରାମର୍ଶ ଅତି ସାଧାରଣ କଥା । ଅନେକ ଭେଷଜ ରୋଗରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ଓ ଏହା ମାନବର କର୍ମ ଓ ଜୀବନଚର୍ଯ୍ୟାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ । ସାମାଜିକ ଆଶ୍ରୟ, ସମ୍ମୋହନ, ଉତ୍ତେଜିତ ତଥା ଅବସାଦଗ୍ରସ୍ତ କରେଇବାଦ୍ୱାରା ଯନ୍ତ୍ରଣାର ମାତ୍ରା କମିଯାଏ ।