ହେୟାର ଟୁର୍ନିକେଟ ହେଉଛି ଏକ ଅବସ୍ଥା ଯେଉଁଥିରେ କେଶ କିମ୍ବା ସୂତା ସାଧାରଣତଃ ଏକ ପାଦ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଗୁଡ଼େଇ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ବେଳେବେଳେ ହାତ ଆଙ୍ଗୁଠି, ଯୌନାଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଶରୀରର ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ମଧ୍ୟ ଗୁଡ଼େଇ ହୋଇଯାଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଅଂଶରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ଫୁଲା ହୁଏ । ଜଟିଳତା: ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ଅଭାବରୁ ତନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇପାରେ । ଏହା ପ୍ରାୟ ୪ ମାସ ବୟସର ପିଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ, ଯଦିଓ ବଡ଼ ପିଲା ଏବଂ ବୟସ୍କମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହେଉଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଅଧିକାଂଶ ଘଟଣା ହଠାତ୍ ଘଟେ । ବିପଦ କାରଣଗୁଡ଼ିକରେ ଅଟିଜିମ ଏବଂ ଟ୍ରାଇକୋଟିଲୋମାନିଆ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ । ଓଦା କେଶ ଶରୀରର ଏକ ଅଂଶରେ ଗୁଡ଼େଇ ହୋଇ ରଖିବା ଏବଂ ଶୁଖିଯିବା ପରେ ସଙ୍କୁଚିତ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ ସମଗ୍ର ଶିଶୁର ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ । ଏହାର ପ୍ରତିରୋଧ ନିମନ୍ତେ ମା ର କେଶକୁ ଶିଶୁ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଯେପରିକି ମା ନିଜ କେଶକୁ ବ୍ରଶ ଏବଂ ପିଠିରେ ରଖିବା ଏବଂ ଶିଶୁର ପୋଷାକକୁ ପୃଥକ ଭାବରେ ଧୋଇବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି ଅବସ୍ଥାର ଚିକିତ୍ସାରେ କେଶକୁ କାଟି ଦିଆଯାଏ ବା ଭାଙ୍ଗିଦିଆଯାଏ । ଏହା ଏକ ବିରଳ ଅବସ୍ଥା ଅଟେ । ପୁରୁଷ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ସମାନ ଭାବରେ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ଅବସ୍ଥାର ପ୍ରଥମ ବର୍ଣ୍ଣନା ୧୮୩୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା । କେତେକ ସଂସ୍କୃତିରେ ପିଲାର ବିଛଣାରେ ମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ ବନ୍ଦ ନିମନ୍ତେ ବା ଭଲ ଭାଗ୍ୟ ଆସିବା ନିମନ୍ତେ ସୁତା ଗୁଡ଼େଇ ଦିଆଯାଏ ।