ଚୁଡ଼ାଘଷା ଚୁଡ଼ା ଗୁଣ୍ଡ, ନଡ଼ିଆ ଓ ଚିନି ଅଥବା ଗୁଡ଼ରେ ତିଆରି ଏକ ସୁମିଷ୍ଟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ । ଏହାକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଧାର୍ମିକ ଭୋଜି ଏବଂ ପର୍ବ ପର୍ବାଣିରେ ପ୍ରସାଦ ହିସାବରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ପୌରାଣିକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ମନ୍ଦିରରେ କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ ଦିନ ହୋଇଥାଏ । ତେବେ ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟ ଫସଲ ଧାନ ଓ ବହୁଳ ଭାବେ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଉଥିବା ନଡ଼ିଆ ପାଇଁ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନର ଉଦ୍ଭବ ହେଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳିରେ ଚୁଡ଼ାକୁ ହାତରେ ବା ସଢେଇରେ ଘଷି ଘଷି ଗୁଣ୍ଡ କରା ଯାଉଥିଲା ଏବଂ ପରେ ସେଥିରେ କୋରା ହୋଇଇଥିବା ନଡ଼ିଆ ଓ ଚିନି ମିଶ୍ରଣ ହେଉଥିଲା । ଏଥି ସହିତ ଚୁଡ଼ାଘଷାର ସ୍ୱାଦ ବଢାଇବା ପାଇଁ ଏଥିରେ ଘିଅ ଓ ଗୋଲମରିଚର ବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ । ଆଜିକାଲି ଚୁଡ଼ାକୁ ଗ୍ରାଇଣ୍ଡରରେ ମଧ୍ୟ ଗୁଣ୍ଡ କରାଯାଉଛି । ଚୁଡ଼ାଘଷାରେ ନଡ଼ିଆର ପରିମାଣ ଏହାର ଉପଲବ୍ଧତା ହିସାବରେ ସ୍ଥିରୀକୃତ ହେଇଥାଏ । ଚୁଡ଼ାଘଷା ମଧ୍ୟ ବିନା ନଡ଼ିଆରେ ତିଆରି ହେଇପାରେ, ତେବେ ଏହାକୁ ଚୂଡ଼ା କଦମ୍ବା ବୋଲି କୁହା ଯାଇଥାଏ ।