ଭାଙ୍ଗ  ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ:     ଏକ ପ୍ରକାର ନିଶା ଦ୍ରବ୍ୟ ଯାହା ଗଞ୍ଜେଇ ଗଛ  (କାନାବିସ/ ) ନାମକ ଏକ ଗଛରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ ଓ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟରେ ମିଶେଇ ଏକ ମନଉତ୍ତେଜକ ଔଷଧ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ  । କାନାବିସର ପତ୍ର ଓ କଢ଼ ନେଇ ଖଲରେ ରଖି ପୁଆ ସାହାଯ୍ୟରେ ବାଟିଦିଆଯାଏ/ପେଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଏ । ଏହି ମିଶ୍ରଣରେ ଦୁଧ, ଘିଅ ଓ ମସଲା ମିଶେଇ ଦେବାପରେ ନିଶା ପାନୀୟ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଯାଏ ଯାହା ମଦ୍ୟପାନ ଭଳି କାମ କରେ ଓ ଏହାକୁ ଭାଙ୍ଗ କୁହାଯାଏ । ଲସିରେ ମିଶେଇ ଏହାକୁ ଲୋକମାନେ ପିଅନ୍ତି । ଭାଙ୍ଗରେ ଘିଅ ଓ ଚିନି ମଶେଇ ହାଲୁଆ କରନ୍ତି ଓ ଛୋଟ ଛୋଟ ଗୋଲି ଆକାରରେ ତିଆରି କରନ୍ତି ଯାହାକୁ ହିନ୍ଦିରେ ଗୋଲି  (କାଣ୍ଡି ବା ପିଲ୍) କ‌ହନ୍ତି  । ଭାରତର ଗ୍ରାମୀଣ ଇଲାକାରେ କାନାବିସର ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ଥିବା ବିଚାର କରାଯାଏ । ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ମାତ୍ରାରେ ଖାଇଲେ ଜ୍ୱର, ନାଳଝାଡ଼ା, ସନସ୍ଟ୍ରୋକ ଓ କଫ ଉପଶମ କରେ । ଖାଦ୍ୟରୁଚି ବଢ଼ାଏ ଓ ହଜମ କରାଏ । କ‌ହିବା ତୃଟିରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଓ ଦେହକୁ ସତେଜ କରେ । ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ ଭାଙ୍ଗକୁ ଏକ ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ଭାବରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବ୍ୟାପି ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଛି । ଇତିହାସ ପୁରାଣ ଯୁଗରୁ ଭାଙ୍ଗର ପ୍ରଚଳନ ଭାରତରେ ଅଛି ଓ ଏହା ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅଂଶ । ସାଧୁମାନେ ଏହାର ଉତ୍ତେଜକ ଗୁଣକୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ଭଗବାନ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ରତ ହୁଅନ୍ତି । ସନ ୧୫୯୬ରେ ଜାନ ହୁଗେନ ଭାନ ଲିନସୋଟେନ   ନାମକ ଜଣେ ଡଚ୍‌ଭଷୀ ଲୋକ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଦିଗ ଯାତ୍ରାର ବିବରଣୀ ୩ପୃଷ୍ଠାରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ମିଶରର ହସିସ୍  , ତୁର୍କୀର ବୋଜା   ଓ ବର୍ନାଭି   ଓ ଆରବର ବୁର୍ସଜ   ଇତ୍ୟାଦିର ବର୍ଣ୍ଣନା ଥିଲା । ଥୋମାସ ବାୱରେ  ଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗ ବ୍ୟବ‌ହାର ବିଷୟରେ ପ୍ରଥମେ ଲେଖିଥିବା କଥା ଐତିହାସିକ  ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ।