ସୁବ୍ରତ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି  (ଜନ୍ମ ୧୯୭୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବିଦ୍ୱାନ, କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ସମାଜ ସେବୀ, ସାହିତ୍ୟ ସମାଲୋଚକ ଏବଂ ଲେଖକ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓଡିଆ ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥାର ସଦସ୍ୟ ସଚିବ ଅଟନ୍ତି। । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଗବେଷଣା ଦସ୍ତାବିଜ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସହ ଏଥିପାଇଁ ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲେ। ସେ ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଗଠନ କରିବା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଧିନିଯ଼ମ, ୧୯୫୪ କାର୍ଯ୍ୟକାରି କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର କାମ କରିଥିଲେ । ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓଡ଼ିଆ ଗବେଷଣା କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସିଆଲ୍ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ଅଫ୍ ଅନର୍ ବା ମହର୍ଷି ବାଦରାୟଣ ବ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ-୨୦୧୯ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଡଃ ସୁବ୍ରତ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବପୁରାତନ ରାଜଧାନୀ ଜାଜପୁର ସହର ନିକଟସ୍ଥ ବିଦ୍ଯ଼ାଧରପୁର ଗ୍ରାମରେ ପବିତ୍ର ବୈତରଣୀ ନଦୀର ଉପନଦୀ ବୁଦ୍ଧ କୂଳରେ ସ୍ୱର୍ଗତ ରାଜକିଶୋର ପୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଇନ୍ଦୁମତୀ ପୃଷ୍ଟିଙ୍କ ତୃତୀଯ଼ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସୁଦର୍ଶନ ପାଢ଼ୀ ହାଇସ୍କୁଲରେ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ ସେ ଏନ. ସି. କଲେଜ ଜାଜପୁର  (ସେତେବେଳେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ଯ଼ାଳଯ଼ ସହ ଅନୁବନ୍ଧିତ) ରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତାଙ୍କର ବି. ଏ. ଅନର୍ସ କରିଥିଲେ, ଏହା ପରେ କଟକର ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ଯ଼ାଳଯ଼ ଭାଷା ବିଜ୍ଞାନରେ ବିଶେଷୀକରଣ ସହିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଏବଂ ସାହିତ୍ଯ଼ରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେହି ସମଯ଼ରେ ସେ ମାସିକ ପତ୍ରିକା  'ମହେଶ୍ୱତୀ'  ର ପ୍ରକାଶକ ଏବଂ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ, ଯାହା ଜାଜପୁରରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା। ଏଇଠି ସେ ଓଡ଼ିଆ କାହାଣୀ ଏବଂ କବିତା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଜଣେ କାହାଣୀକାର ଭାବେ, ସ୍କୁଲ ସମଯ଼ର ପ୍ରଥମ ସାହିତ୍ଯ଼ିକ ପୁରସ୍କାରର ସେ ମାଲିକ। ସେ କଟକର ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ମହାବିଦ୍ଯ଼ାଳଯ଼ରୁ ଏଲ୍. ଏଲ୍. ବି. କରିଥିଲେ। ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ଯ଼କଳାପ ପ୍ରଷ୍ଟି ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପଦାଙ୍କ ଅନୁସରଣ କରି ସମାଜସେବା ଅଭ୍ଯ଼ାସ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ହାଇସ୍କୁଲ ବର୍ଷରେ, ସେ ଗ୍ରାମୀଣ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଲାଇବ୍ରେରୀ ଏବଂ ପୁସ୍ତକ ବ୍ଯ଼ାଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଅଧ୍ଯ଼ଯ଼ନ ପାଇଁ ପୁସ୍ତକ କ୍ରଯ଼ କରିବାର ସୁବିଧା ନଥିଲା। ଅଧିକ ସଂଖ୍ଯ଼କ ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସେବାର ପ୍ରସାର କରିବା ପାଇଁ ସେ ସଙ୍ଗଥନ ବିଶ୍ୱଭାରତୀଯ଼ମ୍ ଏବଂ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଗ୍ରାମ ସମାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏହି ସଂଗଠନ ଅସ୍ପୃଶ୍ଯ଼ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସାମାଜିକ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଲଢ଼ିଥିଲା। ସଙ୍ଗଠନର ବିଶ୍ୱ ଭାରତୀଯ଼ମର ଜଣେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ନେତା ଭାବେ ସେ ୧୯୯୯ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୩୧ରୁ ୧୯୯୯ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧୦ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶାର ଅତିପ୍ରବଳ ବାତ୍ଯ଼ା ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ରିଲିଫ ଶିବିର ଏବଂ ପୁନର୍ବାସନର ଆଯ଼ୋଜନ କରିଥିଲେ। ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଓଡ଼ିଶା ବିପର୍ଯ୍ଯ଼ଯ଼ ପ୍ରଶମନ ମିଶନରେ ଫ୍ରଣ୍ଟ-ଲାଇନ୍ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଭାବରେ ମଧ୍ଯ଼ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୩୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୧ ରୁ ୧୦ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୧ ରେ ଗୁଜରାଟର ଭୂମିକମ୍ପ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ରିଲିଫ କ୍ଯ଼ାମ୍ପ ଆଯ଼ୋଜନ କରିଥିଲେ।