ସିଗୁଆଟେରା ମାଛ ବିଷକ୍ରିୟା  , ଯାହା କେବଳ ସିଗୁଆଟେରା ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ଏକ ଖାଦ୍ୟବାହିତ ରୋଗ ଯାହା ରିଗ ମାଛ ଖାଇବାଦ୍ୱାରା ହୁଏ ଯାହାର ମାଂସ କେତେକ ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ତରଳ ଝାଡ଼ା, ବାନ୍ତି, ନିଦ୍ରାହୀନତା, କାଲୁଆ, ଗଲୁ, ଗରମ ଏବଂ ଥଣ୍ଡା ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା, ମୁଣ୍ଡବୁଲା ଏବଂ ଦୁର୍ବଳତା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ । ବିଷର ପରିମାଣ ଅନୁସାରେ ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ଅଧ ଘଣ୍ଟାରୁ ଦୁଇ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ଚାରି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତରଳ ଝାଡ଼ା ହୋଇପାରେ । କେତେକ ଲକ୍ଷଣ ସାଧାରଣତଃ କିଛି ସପ୍ତାହରୁ କିଛି ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ । ସ୍ୱଳ୍ପ ହୃଦ୍‌ଗତି ହାର ଏବଂ ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ  ଜଡିତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସିଗୁଆଟକ୍ସିନ ଓ ମାଇଟୋଟକ୍ସିନ ଥାଏ । ସେଗୁଡିକ ମୂଳତଃ ଗାମ୍ବିଏରଡିସକସ ନାମକ ଏକ ଛୋଟ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବଦ୍ୱାରରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ଟ୍ରପିକାଲ୍ ଏବଂ ସବଟ୍ରୋପିକାଲ୍ ଜଳରେ ଥିବା କୋରାଲ ରିଫ ଉପରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ । ଏଗୁଡିକ ବୃକ୍ଷ ଖାଉଥିବା ମାଛଦ୍ୱାରା ଖିଆଯାଏ ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବୃହତ ମାଂସାସୀ ମାଛଦ୍ୱାରା ଖିଆଯାଏ । ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଗତି କଲାବେଳେ ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଅଧିକ ବ‌ହଳିଆ ହୋଇଯାଏ  ଏହିପରି ମାଛ ମଧ୍ୟରେ ବାର୍ରାକୁଡ଼ା, ଗ୍ରୁପର, ମୋରେ ଇଲ, ଆମ୍ଭରଜାକ, ସାମୁଦ୍ରିକ ବାସ୍ସ ଓ ସ୍ଟରଜନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ  ନିକଟ ଅତୀତରେ ମାଛ ଖାଇବା ସହିତ ରୋଗୀର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଯଦି ସମାନ ମାଛ ଖାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ତେବେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାଏ । ଯଦି ସେମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଖାଇଥିବା କିଛି ମାଛ ଉପଲବ୍ଧ ଥିଲେ ରୋଗ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇପାରେ । ପ୍ରତିଷେଧକ ପ୍ରୟାସରେ ରିଫ ମାଛ ନ ଖାଇବା, ବାରକୁଡା ପରି ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଛ ନ ଖାଇବା ଏବଂ ମାଛ ଯକୃତ, ରୋ କିମ୍ବା ମାଛର ମୁଣ୍ଡ ନ ଖାଇବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ । ସିଗୁଆଟକ୍ସିନର କୌଣସି ସ୍ୱାଦ କିମ୍ବା ଗନ୍ଧ ନଥାଏ ଯାହା ପାରମ୍ପରିକ ରନ୍ଧା ପଦ୍ଧତିରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ  ସିଗୁଏଟର ମାଛ ବିଷାକ୍ତ ହେବା ପରେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା ନାହିଁ । ମାନିଟଲ ବିବେଚନା କରାଯାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ବ୍ୟବହାରକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ପ୍ରମାଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନୁହେଁ । କେତେକ ଲକ୍ଷଣର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଗାବାପେଣ୍ଟିନ୍ କିମ୍ବା ଆମିଟ୍ରିପ୍ଟିଲିନ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇପାରେ । ରୋଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ର ରୋଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ର ଆକଳନ ଅନୁସାରେ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହିପରି ପ୍ରାୟ ୫୦,୦୦୦ ମାମଲା ଘଟେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ ବର୍ଷକୁ ୫୦୦,୦୦୦ ମାମଲା ରହିଛି। ସାମୁଦ୍ରିକ ମାଛ ବିଷକ୍ରିୟ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସର୍ବାଧିକ ହୁଏ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର, ଭାରତ ମହାସାଗର ଏବଂ କାରିବିଆନ ସାଗରରେ ୩୫  ଏନରୁ ୩୫  ଏସ ଅକ୍ଷାଂଶ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ । କୋରାଲ ରିଫ ଅବନତି ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ଖାଦ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହେତୁ ଏହି ଅବସ୍ଥା ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ୁଥିବା ଜଣାପଡିଛି । ବିଷାକ୍ତ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ୧,୦୦୦ ଜଣରେ ଏକ ଜଣରୁ କମ୍ ଅଟେ । ସ୍ଥିତିର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅତି କମରେ ୧୫୧୧ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନର ନାମ ୧୭୮୭ ମସିହାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା।