ଦାନ୍ତବିନ୍ଧା, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାମ ଦନ୍ତଶୂଳ, ଦାନ୍ତପିଡ଼ା, ଦାନ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଦାନ୍ତଶୂଳା  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ , ବା ), କ‌ହିଲେ ଦାନ୍ତରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା   ବା ତାହାର ସ‌ହାୟକ ସଂରଚନାରେ କୌଣସି ଦାନ୍ତ ରୋଗ   ବା ଅଣଦାନ୍ତ ରୋଗର ରେଫରଡ଼ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ   ବୁଝାଏ । ଅତ୍ୟଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଲେ ନିଦ୍ରା ବ୍ୟାଘାତ, ଖାଇବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ବିଭିନ୍ନ କାରଣ ଯଥା:- ଦାନ୍ତରେ ଆଘାତ, ଦନ୍ତ କ୍ଷୟ  , ପଲ୍ପର ପ୍ରଦାହ  , ଡେଣ୍ଟିନ ଅତିସମ୍ବେଦନଶୀଳତା  , ଏପିକାଲ ପେରିଓଡୋଣ୍ଟାଇଟିସ   ବା ପେରିଓଡୋଣ୍ଟାଲ ଲିଗାମେଣ୍ଟର ପ୍ରଦାହ, ଦାନ୍ତ ମୁଳ ଚାରପାଖରେ ଆଲଭିଓଲାର ବୋନ   ଥିବା ଯୋଗୁ, ଡେଣ୍ଟାଲ ଆବସେସ ବା ଦାନ୍ତ ପାଖରେ ପୂଯ, ଆଲଭିଓଲାର ଓଷ୍ଟାଇଟିସ  , ଆକ୍ୟୁଟ ନେକ୍ରୋଟାଇଜିଙ୍ଗ ଅଲସରେଟିଭ ଜିଞ୍ଜିଭାଇଟିସ   ଓ ଟେମ୍ପୋରୋମାଣ୍ଡିବୁଲାର ଡିଜଅର୍ଡ଼ର   ଯୋଗୁ ଦାନ୍ତବିନ୍ଧା ହୋଇପାରେ । ପଲ୍‌ପାଇଟିସ ଯୋଗୁ ସାମାନ୍ୟ ବା ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଦାନ୍ତବିନ୍ଧା ହେଉଥିଲେ ଥଣ୍ଡା ଉପ‌ଯୋଗ କଲେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ, ଅତ୍ୟଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉଥିଲେ କମିନପାରେ ବା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ରହିପାରେ । ଚିକିତ୍ସା ନ କଲେ ଏହି ରୋଗ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ହୋଇ ରହିଯାଏ ଓ ପରେ ପଲ୍ପ ନେକ୍ରୋସିସ   ଓ ଏପିକାଲ ପେରିଓଡୋଣ୍ଟାଇଟିସ ହୋଇଯାଏ । ପୁଞ୍ଜିତ ପୂଯ ହେଲେ ଥ୍ରବିଙ୍ଗ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ । ପଲ୍ପ ନେକ୍ରୋସିସ ପରେ ଏପିକାଲ ଆବସେସ ହୋଇଯାଏ, ତଳ ଜ୍ଞାନ ଦାନ୍ତର   ଆକ୍ୟୁଟ ପେରିକରୋନାଇଟିସ   ସାଥିରେ ପେରିକରୋନାଲ ଆବସେସ ହୋଇପାରେ ଓ କ୍ରନିକ ପେରିଓଡୋଣ୍ଟାଇଟିସ   ଜଟିଳ ହେଲେ ପେରିଓଡୋଣ୍ଟାଲ ଆବସେସ ହୁଏ । ଅଣଦାନ୍ତ ରୋଗ ମଧ୍ୟରେ ସାଇନୁସାଇଟିସ   ରୋଗ ହେଲେ ଉପର ପଛ ଦାନ୍ତରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ବା ଆଞ୍ଜାଇନା ପେକ୍ଟୋରିସ   ରୋଗରେ ତଳ ଦାନ୍ତରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ । ସଠିକ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଏକ ଚାଲେଞ୍ଜ ହୋଇପାରେ । ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ପାଟି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରକ୍ଷା   କଲେ ଦାନ୍ତବିନ୍ଧାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଏ । ସଠିକ କାରଣ ଅନୁସାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଦାନ୍ତ ଫିଲିଙ୍ଗ  , ରୁଟ କେନାଲ ଚିକିତ୍ସା  , ଦାନ୍ତ ଉପୁଡ଼ା  , ପୂଯ ଡ୍ରେନ କରିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆନୁସଙ୍ଗିକ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଦାନ୍ତବିନ୍ଧା ଭଲ କରିବା ଦନ୍ତ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ମୂଖ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ । ପାଟି ଓ ମୁଖ   ଯନ୍ତ୍ରଣା ମଧ୍ୟରୁ ଦାନ୍ତବିନ୍ଧା ସର୍ବାଧିକ ଓ ସାଧାରଣ ରୋଗ ଭାବରେ ଧରାଯାଏ । ଦାନ୍ତ ଆଶୁ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଏହା ସର୍ବାଧିକ ସାଧାରଣ ରୋଗ । ସନ ୨୦୧୩ରେ ଦନ୍ତ‌କ୍ଷୟ ଯୋଗୁ ୨୨୩ ନିୟୁତ ଦାନ୍ତବିନ୍ଧା ରୋଗୀ ଥିଲେ ଓ ୫୩ ନିୟୁତ ଶିଶୁଙ୍କର ଦାନ୍ତବିନ୍ଧା ହୋଇଥିଲା । ଇତିହାସ ଅନୁସାରେ ଦାନ୍ତବିନ୍ଧା ରୋଗ ଯୋଗୁ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନର ଦାନ୍ତ ଶଲ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ବିଭାଗ ଖୋଲିବା ନିମନ୍ତେ ଦାବୀ ହୋଇଥିଲା ।