ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ  (ଜନ୍ମ ଏପ୍ରିଲ ୨୨ , ୧୯୪୬ ) ଜଣେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଓ କୂଟନୈତିକ ଅଧିକାରୀ  । ସେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶାସନିକ ପଦବୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ ରହିଥିଲେ । ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା, ଇଂଲଣ୍ଡ ଆଦି ଦେଶରେ ଭରତର କୂଟନୈତିକ ଅଧିକାରୀ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଭାବରେ ବହୁ କାଳ ଅବସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲେ । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନୀ ଓ ପ୍ରଚ୍ଛଦ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପୌତ୍ର  (ପିତାଙ୍କ ପରିବାର ପଟରୁ) ତଥା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜଗୋପାଳଚାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟ ପୌତ୍ର  ମାତାଙ୍କ ପରିବାର ପଟରୁ  । ସେ ଦେବଦାସ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ତଥା ରାଜମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ, ସ୍ୱର୍ଗତ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ ତଥା ଶ୍ରୀମତୀ ତାରା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ  (ଗାନ୍ଧୀ)ଙ୍କ ସାନ ଭାଇ  । ଶିକ୍ଷା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଜୀବନୀ ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧିନସ୍ଥ ସେଣ୍ଟ ସ୍ଟିଫେନ କଲେଜରୁ ଇଂରାଜୀ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ସର୍ବଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା  (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.)ରେ ଅଫିସର ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରି ୧୯୮୫ ମସିହା ଯାଏ ତାମିଲନାଡୁ ରାଜ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ  । ତା 'ପରେ ୧୯୮୫ ମସିହାରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏ ଭାରତର ଉପ-ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସଚିବ ଭାବରେ, ୧୯୮୭ ମସିହାରୁ ୧୯୯୨ ମସିହା ଯାଏ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଯୁଗ୍ମ ସଚିବ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ଲଣ୍ଡନଠାରେ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସରେ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଓ ଲଣ୍ଡନସ୍ଥିତ ନେହେରୁ କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହାଛଡ଼ା ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ନରୱେ, ଆଇସ୍‍ଲାଣ୍ଡର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୪ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଓ ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ବିହାର ରାଜ୍ୟର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ ଯୁଗ୍ମ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲେଇ ଥିଲେ । ସେ ଚେନ୍ନାଇର କଳା କ୍ଷେତ୍ର ଫାଉଣ୍ଡେସନର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ଭାବରେ ୨୦୧୧ରୁ ୨୦୧୪ ମସିହା ଯାଏ, ଇଣ୍ଡିଆନ ଇନ୍‍ଷ୍ଟିଟ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ଷ୍ଟଡିର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ଭାବରେ ୨୦୧୨ ମସିହାରୁ ୨୦୧୪ ମସିହା ଯାଏ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ । ଏହା ସହିତ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ଅଶୋକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ ମଧ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । ବିବାଦୀୟ ମନ୍ତବ୍ୟ ୧୫ ତମ ଡି. ପି. କୋହଲୀ ସ୍ମାରକୀ ଭାଷଣ ଦେବା ଅବସରରେ ସେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅନ୍ୱେଷଣ ବ୍ୟୁରୋ  କୁ ସରକାରଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ହାସଲ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା କଥା କହି ବିବାଦୀୟ ହେଇ ପଡ଼ିଥିଲେ । ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନୀ ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ତାରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦୁଇଟି କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ ରହିଛନ୍ତି । ରଚିତ ପୁସ୍ତକ ହିନ୍ଦୀ ଶରଣମ୍ - ଈଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ନାମରେ ଅନୁବାଦିତ ଦାରା ଶୁକୋଃ, କୋଇ ଅଚ୍ଛା ସା ଲଡ଼କା  (ବିକ୍ରମ ଶେଠଙ୍କଦ୍ୱାରା ନାମରେ ଅନୁବାଦିତ) ଇଂରାଜୀ - ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା - ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା - ନେହେରୁ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା , : . ?