ଋଷ ବାୟୁ ସେନା   ଋଷ ଏୟାରସ୍ପେସ ବଲର ଏକ ଶାଖା ଅଟେ, ଯେପରି 1 ଅଗଷ୍ଟ 2015 ମସିହାରେ ଋଷ ବାୟୁ ସେନା ଏବଂ ଋଷ ଏୟାର ସ୍ପେସ ରକ୍ଷା ବଳ ସହିତ ବିଲୟ କରିଦିଆ ଯାଇଥିଲା । ଆଧୁନିକ ଋଷ ବାୟୁ ସେନା ମୂଳତଃ 7 ମଇ 1992 ମସିହାରେ ବୋରିସ ଏଲ୍ତସିନଙ୍କଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରାଳୟର ନିର୍ମାଣ ପରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ହୁଏତ, ଋଷ ସଙ୍ଘର ବାୟୁ ସେନାଙ୍କୁ ଇମ୍ପିରିୟଲ ଋଷ ବାୟୁ ସେବା  (1912-1917) ଏବଂ ସୋବୀୟତ ବାୟୁ ସେନା  (1918-1991) ରୂପେ ମଧ୍ୟ ଦେଖା ଯାଇପାରେ  । ଋଷ ନୌସେନାଙ୍କ ପାଖେ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବାୟୁସେନା  "ଋଷ ନୌସେନା ବିମାନ"  ରହିଛି, ଯାହା ପୂର୍ବ ସୋବୀୟତ ଅବୀୟତିୟା ମୋଏଜେନା-ମାର୍ସକୋଗୋ ଫ୍ଲୋଟା ଅଟେ । ସରଞ୍ଚନା 2009 ମସିହାରେ , ଋଷ ବାୟୁସେନାର ସରଞ୍ଚନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଏୟାର ଆର୍ମୀ-ଏୟାର ବିଭାଜନ କିମ୍ବା କୋର-ଏୟାର ରେଜିମେଣ୍ଟର ପୂର୍ବ ସରଞ୍ଚନାରୁ କମାଣ୍ଡ-ଏୟାର ବେସ ସରଞ୍ଚନାରେ ବଦଳାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଋଷ ବାୟୁ ସେନା ଏବେ 4 ସଞ୍ଚାଳନର କମାନରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଥାଏ, ଏୟାରସ୍ପେସ ଡିଫେନ୍ସ ଅପରେସନାଲ ଷ୍ଟାଟାର୍ଜୀକ କମାନ, ସୈନ୍ୟ ପରିବହନ ବିମାନନ କମାନ ଓ ଲାଙ୍ଗ ରେଞ୍ଜ ଏବିଏସନ କମାନ । 30 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2015 ମସିହାରେ ଋଷ ବାୟୁସେନା ସିରିୟାର ଗୃହଯୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଋଷ ଇରାନ ସୈନ୍ୟର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ସିରିୟାର ହୋମ୍ସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, । 24 ନଭେମ୍ବର 2015 ମସିହାରେ ଏହି ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଅନୁସାରେ ତୁର୍କୀ ବାୟୁସେନା, 2015 ଋଷ ସୁଖୋଇ ସୁ-24 ଶୁଟ ହାଉସକୁ ଗୁଳି ମରିଦେଇଥିଲେ । ଉପକରଣ ଋଷ ବାୟୁ ସେନାଙ୍କ ଉପକରଣର ସଠିକ ମାତ୍ରାତ୍ମକ ଏବଂ ଗୁଣାତ୍ମକ ସରଞ୍ଚନା ଅଜ୍ଞାତ ଅଟେ ଏବଂ ଏଥିରେ ଦୁଇ ଉପଯୋଗୀ ଓ ଅପରିବର୍ତନିୟ ବିମାନ ସାମିଲ ରହିଥାଏ , ତା 'ସହିତ ଭଣ୍ଡାରଣ କିମ୍ବା ରିଜର୍ବ ରଖାଯାଇଥିବା ଉପକରଣ ବାବଦରେ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଜଣାନଥାଏ । ଫ୍ଲାଇଟ ଗ୍ଲୋବାଲ ଅନୁମାନ ଲାଗେଇଥିଲେ କି 2015 ମସିହାର ସୂଚୀରେ ପାଖାପାଖି 3,547 ବିମାନ ଥିଲା । ଋଷ ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଅନୁସାରେ, 2014 ମସିହାରେ ବାୟୁ ସେନାରେ ଆଧୁନିକ ହତିଆରର ଅଂଶ ପାଖାପାଖି 35% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥିଲା । ଏହା 2016 ମସିହାର ଶେଷ ଆଡ଼କୁ 66% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢିଯାଇଥିଲା , ଏବଂ 201ଉ ମସିହାର ଶେଷରେ 72% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚି ଥିଲା । ସାମରିକ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଂସ୍ଥାନଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଅନୁମାନରୁ ଏହା ଜଣାଯାଏ କି, ଋଷ ବାୟୁସେନାର ପାଇଲଟ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ପାଖାପାଖି 60ରୁ 100 ଘଣ୍ଟା ଏବଂ ପରିବହନ ବିମାନରେ ପାଇଲଟ ପ୍ରତିବର୍ଷ 120 ଘଣ୍ଟା ଉଡାଣରେ ବିତେଇଥାନ୍ତି । ପ୍ରତିକ ଚିହ୍ନ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଋଷ ବାୟୁ ସେନାଙ୍କୁ ସୋବୀୟତ ସଙ୍ଘର ରାଙ୍କ, ଦୟାଧୀକାରରେ ମିଳିଥିଲା । ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିକ ଚିହ୍ନ ଏବଂ ୟୁନିଫର୍ମକୁ ଅଳ୍ପ ବଦଳାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଋଷ ବାୟୁ ସେନା ମନେ, ଋଷ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ବଲ ସମାନ ରାଙ୍କ ସରଞ୍ଚନାର ଉପଯୋଗ କରିଥାନ୍ତି ।