ଛେନାଝିଲି ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଆ ମିଠା । ଏହା ଛେନା ଓ ଚିନିସିରାରେ ତିଆରି । ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ପୁରୀର ନିମାପଡ଼ାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । ଆର୍ତ୍ତ ସାହୁ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନିମାପଡ଼ାର ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ନାମକ ଗ୍ରାମରେ ତିଆରି କରିଥିଲେ । ଏହା ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରସାଦ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଉପାଦାନ ଛେନା, ଚିନି, ଅଟା, ଅଳେଇଚ ଗୁଣ୍ଡ, ଦେଶୀ ଘିଅ ଆଦି ଛେନା ଝିଲି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ । ଛେନା - ୪୦୦ ଗ୍ରାମ ଚିନି - ଦୁଇ କପ ଅଟା - ଦୁଇ ଚାମଚ ଅଳେଇଚ ଗୁଣ୍ଡ - ଅଧ ଚାମଚ ଶୁଦ୍ଧ ଦେଶୀ ଘିଅ - ୫୦୦ ମିଲିଲିଟର ସାଧାରଣତଃ ଏହାସବୁଥିରେ ଏହା ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଜିନିଷ ମଧ୍ୟେ ପଡେ ଯାହା ଆର୍ତ ସାହୁଙ୍କର ବଂଶଧରମାନେ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ରଖିଛନ୍ତି । ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ ଛେନା, ଅଟା ଓ ଅଳେଇଚ ଗୁଣ୍ଡକୁ ଚକଟି ସେଦୁଅ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ସେହି ସେଦୁଅରୁ ଝିଲି ଆକାରର ଗୁଳା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇ, ଘିଅରେ ଛାଣାଯାଏ । ତାପରେ ସେଗୁଡିକୁ ଗରମ ଚିନି ଶିରାରେ ପକାଯାଏ । ଏହାର ପ୍ରସ୍ତୁତ ପ୍ରଣାଳୀ ସହଜ ଅଟେ । ନିମ୍ନରେ ଦର୍ଶାଗଲା । ଶିରା ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଥମେ ଆମେ ଶିରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା । ଗୋଟିଏ କପ ପାଣି ଗରମ କରନ୍ତୁ । ପାଣି ଫୁଟିଲାପରେ ଦୁଇ କପ ଚିନି ପକାଇ ଘାଣ୍ଟନ୍ତୁ । ମନେରଖନ୍ତୁ ପାଣି ଯେତିକି କପ୍ ଦେବେ ତାହାର ଦୁଇଗୁଣା କପ୍ ଚିନି ପକାଇ ଘାଣ୍ଟିବେ । ଚିନି ପୁରା ମିଳେଇଯିବାପରେ, ଫୁଟିବା ଆରମ୍ଭ କରିବ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଶିରା ପ୍ରସ୍ତୁତ । ସେଦୁଅ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଛେନା ଗୋଟିଏ କପରେ ଦୁଇ ଚାମଚ ଅଟା ପକାଇ ଭଲଭାବରେ ମିଶାଇଦିଅନ୍ତୁ । ସେଥିରେ ଅଳେଇଚ ଗୁଣ୍ଡ ଅଧା ଚାମଚ ପକାନ୍ତୁ । ଭଲ ଭାବରେ ମିଶାନ୍ତୁ ଯେପରି ହାତକୁ ମସୃଣ ଲାଗିବ, କିଛି ଦାନା ଦାନା ରହିବ ନାହିଁ । ଏକ ସଫା ପଲିଥିନରେ ସେଦୁଅ ରଖନ୍ତୁ । ଏହି ପଲିଥିନରୁ ସେଦୁଅ କାଢିକରି ଆମେ ଝିଲ୍ଲୀର ଆକାର ପାଇ ପାରିବା । ଛେନା ଗୁଳା ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏକ କଡେଇରେ ଘିଅକୁ ପକାଇ ଗରମ କରନ୍ତୁ । ଘିଅ ଉପଯୁକ୍ତ ଗରମ ହୋଇଛି କି ନାହିଁ ଜାଣିବା ନିମିତ୍ତ ଛୋଟ ସେଦୁଅ ଟିକେ ପକାନ୍ତୁ, ଯଦି ଏହା ଉପରକୁ ଉଠିଆସିଲା ତେବେ ଆମେ ଛଣା ଛଣି ନିମନ୍ତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ । ହାତ ପାପୁଲିରେ କିଛି ତେଲ ଲଗାନ୍ତୁ ଯେଉଁଥିରେ ଝିଲ୍ଲୀର ଆକାର ଗୋଲ କରାଯିବ । ପଲିଥିନରୁ ସେଦୁଅ ଗୋଲ ଗୋଲ କରି କାଢି କଡେଇଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାଯାଏଁ ପକାଇ ଚାଲନ୍ତୁ । ମଧ୍ୟମ ଗ୍ୟାସ ଆଞ୍ଚରେ ଘାଣ୍ଟନ୍ତୁ । ଗାଢ଼ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଟିଆ ରଙ୍ଗ ହେଲା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘାଣ୍ଟି ଚାଲନ୍ତୁ । ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଛେନା ଗୁଳାଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ଶିରାରେ ବୁଡ଼ାଇ ରଖନ୍ତୁ । ମନେରଖନ୍ତୁ ଗରମ ଗରମ ଗୁଳା ପକାଇବା ସମୟରେ ଶିରା କିଞ୍ଚିତ ମାତ୍ରାରେ ଗରମ ଥିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହାକୁ ପାଖାପାଖି ଦୁଇ ଘଣ୍ଟା ସମୟଧରି ବୁଡ଼ାଇ ରଖନ୍ତୁ । ଦୁଇ ଘଣ୍ଟା ପରେ ଏହା ଥଣ୍ଡା ହୋଇଯାଇଥିବ । ଆପଣ ଜାଣିଥିବେ ଛେନାଝିଲ୍ଲୀକୁ ଥଣ୍ଡା ଖାଆନ୍ତି, ବର୍ତ୍ତମାନ ଝିଲ୍ଲୀକୁ ଶୀରାରୁ କାଢନ୍ତୁ । ଛେନାଝିଲ୍ଲୀ ଏବେ ପେଟପୁଜା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ।