କାର୍ପାଲ ଟନେଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ  (ସିଟିଏସ) ରୋଗ ନାମ ଦିଆଯାଏ ଯେତେବେଳେ ମଣିବନ୍ଧର କାର୍ପାଲ ଟନେଲରେ ଥିବା ମେଡ଼ିଆନ ସ୍ନାୟୁ ଚିପି ହୋଇ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ  । ମୂଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ସମୂହ: - ପ୍ରାଭାବିତ ବୃଦ୍ଧାଙ୍ଗୁଳି, ତର୍ଜନୀ ଆଙ୍ଗୁଠି, ମଝି ଆଙ୍ଗୁଠି, ମୁଦି ଅଙ୍ଗୁଳିର ବୃଦ୍ଧାଙ୍ଗୁଳି ପାଖରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, କାଲୁଆ ଓ ଝିମଝିମ ହୁଏ । ଲକ୍ଷଣ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ ରାତିରେ ହୁଏ । ଯନ୍ତ୍ରଣା ବାହୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁଭବ ହୁଏ । ହାତ ମୁଠାଶକ୍ତି ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ ଓ ଥେନାର ଏମିନେନ୍ସ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ଅର୍ଦ୍ଧକ ରୋଗୀଙ୍କର ଉଭୟ ପଟେ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗର ସଙ୍କଟଦାୟକ ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ମୋଟାପଣ, ପୁନଃପୌନିକ ମଣିବନ୍ଧଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ, ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଓ ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ହାଇପୋଥାଇରଏଡିଜ୍ମ ଏହାର ଏକ ସମ୍ଭାବିତ ସଙ୍କଟ ଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳୁଛି । ଏଥିରେ ଡାଏବେଟିସର ଭୂମିକା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି । ଜନ୍ମ ନିରୋଧ ପିଲ ଏହି ସଙ୍କଟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେନି । ଏହି ସଙ୍କଟର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର କାମ, କମ୍ପନଶୀଳ ଉପକରଣ ଓ ଯୋର ମୁଠା ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା କର୍ମ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ରୋଗୀର ଲକ୍ଷଣ, ଚିହ୍ନ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରୀକ୍ଷା କରି ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଡାଏଗନୋଷ୍ଟିକ ପରୀକ୍ଷା ସାହାଯ୍ୟରେ ନିଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ । ବୃଦ୍ଧାଙ୍ଗୁଳି ମୂଳରେ ସ୍ୱଳ୍ପ ମାଂସପେଶୀ   ଦେଖି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ । ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ କମିଯାଏ । ମଣିବନ୍ଧ ସ୍ପ୍ଲିଣ୍ଟ   ବା କର୍ଟିକୋସ୍ଟିରଏଡ ଇଞ୍ଜେକସନ ନେଲେ ଲକ୍ଷଣ କମିଯାଏ । ଏନଏସଏଆଇଡି ବା ଗାବାପେଣ୍ଟିନ ଔଷଧଦ୍ୱାରା କିଛି ଉପକାର ହେବା ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉନି । ଅଣଅପରେଶନ ଚିକିତ୍ସା ଅପେକ୍ଷା ଟ୍ରାନ୍‌ସ୍‌ଭର୍ସ କାର୍ପାଲ ଲିଗାମେଣ୍ଟ ଅପରେଶନ କରି କାଟିଦେଲେ ଏକ ବର୍ଷ ପରର ଫଳ ଅଧିକ ଭଲ ଜଣାଯାଉଛି । ଅପରେଶନ ପରେ ସ୍ପ୍ଲିଣ୍ଟ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏନି । ଚୁମ୍ବକ ଥେରାପିଦ୍ୱାରା ଚିକିତ୍ସା ଫଳର କିଛି ଭଲ ପ୍ରମାଣ ମିଳୁନି । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ପ୍ରାୟ ୫% ଲୋକଙ୍କର କାର୍ପାଲ ଟନେଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ଥାଏ । ଯୁବା ବୟସ ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ହୁଏ । ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଚିକିତ୍ସା ନ କଲେ ମଧ୍ୟ ୩୩% ଲୋକଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ । ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱ‌ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ପ୍ରଥମ କରି କାର୍ପାଲ ଟନେଲର ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ।