ଟ୍ରାଇଜେମିନାଲ ନିଉରାଲଜିଆ  ( ବା ବା ) ଏକ କ୍ରନିକ ବା ସ୍ଥାୟୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା   ଯାହା ଟ୍ରାଇଜେମିନାଲ ସ୍ନାୟୁ   ବଣ୍ଟନ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଅନୁଭବ ହୁଏ  । ଏହା ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଅଛି: ଟିପିକାଲ  (ସ୍ୱାଭାବିକ) ଓ ଆଟିପିକାଲ  (ଅସ୍ୱାଭାବିକ) ଟ୍ରାଇଜେମିନାଲ ନିଉରାଲଜିଆ  । ସ୍ୱାଭାବିକ ରୋଗରେ ହଠାତ ଅତ୍ୟଧିକ ସକ୍ ଭଳି ଯନ୍ତ୍ରଣା ମୁହଁର ଏକ ପାଖରେ ଅନୁଭବ ହୁଏ ଯାହା କିଛି ସେକେଣ୍ଡ ବା କିଛି ମିନିଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ । ଏହି ଭଳି ଘଟଣା ବା ଆକ୍ରମଣ କିଛି ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲୁ ରହିପାରେ । ଅସ୍ୱାଭାବିକ ରୋଗରେ ଜ୍ୱାଳା ସର୍ବଦା ଲାଗିରହେ କିନ୍ତୁ ଏହା ଅଳ୍ପ ସାଂଘାତିକ । ଯେ କୌଣସି ସ୍ପର୍ଶ ମୁହଁରେ ଲାଗିଲେ ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଟ୍ରିଗର ହୋଇଯାଏ । ଜଣେ ଲୋକର ଉଭୟ ପ୍ରକାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ । ଅତ୍ୟଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦାୟକ ବେମାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଓ ଏହା ଫଳରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଅବସାଦ   ହୋଇଯାଏ । ଏହି ରୋଗରେ ଏତେ ଅଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ଯେ ଲୋକ ସ‌ହି ନ ପାରି ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରନ୍ତି, ଏଣୁ ଏହାର ନାମ ସୁଇସାଇଡ ଡିଜିଜ ବା ଆତ୍ମହତ୍ୟା ରୋଗ କୁହାଯାଏ । ଏହି ରୋଗର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ନାୟୁକୁ ଘୋଡ଼େଇ ରଖିଥିବା ମାୟେଲିନ   ସିଥ କ୍ଷୟ ହେଉଥିବା ଯୋଗୁ ରୋଗ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ବ୍ରେନ ସ୍ଟେମରୁ ଏହି ସ୍ନାୟୁ ବାହାରକୁ ଆସୁଥିବା ସମୟରେ ଏହାର ରକ୍ତନଳୀ ଚିପି ହୋଇଯିବାରୁ, ମଲ୍ଟିପ୍ଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ   ଯୋଗୁ, ସ୍ଟ୍ରୋକ   ବା ଆଘାତ ଯୋଗୁ ହୋଇପାରେ । ଅର୍ବୁଦ   ବା ଆର୍ଟେରିଓଭେନସ ମାଲଫର୍ମେସନ   ଭଳି ଅଳ୍ପ ସାଧାରଣ କାରଣ ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଏହି କଷ୍ଟ ଏକ ପ୍ରକାର ସ୍ନାୟୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା   । ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପୋଷ୍ଟ‌ହର୍ପେଟିକ ନିଉରାଲଜିଆ   ଭଳି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଦୂର କରିବାକୁ ହୁଏ । ଔଷଧ ଓ ଅପରେଶନ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରଣାଳୀ । ସାଧାରଣତଃ କାର୍ବାମାଜେପିନ   ବା ଓକ୍ସକାର୍ବାଜେପିନ   ଔଷଧ ଗ୍ରହଣ କରି ପ୍ରାୟ ୮୦% ଲୋକଙ୍କର ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ । ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପ ଔଷଧମାନଙ୍କର ନାମ: ଲାମୋଟ୍ରିଜିନ  , ବାକ୍ଲୋଫେନ  , ଗାବାପେଣ୍ଟିନ   ଓ ପିମୋଜିଡ   । କଷ୍ଟ ଲାଘବ ନିମନ୍ତେ ଆମିଟ୍ରିପ୍ଟିଲିନ   ସାହାଯ୍ୟ କରେ କିନ୍ତୁ ଓପିଅଏଡ   ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏନି । ଔଷଧ କାମ ନ କଲେ ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦ୍ଧତି ପ୍ରତି ପ୍ରତିରୋଧ ହେଉଥିଲେ ଅପରେଶନ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇପାରେ । ହିସାବରୁ ଦେଖାଯାଇଛି, ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରତି ୮,୦୦୦ଲୋକରେ ଜଣେ ଟ୍ରାଇଜେମିନାଲ ନିଉରାଲଜିଆ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ । ପଚାଶ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଲୋକଙ୍କୁ ଏହା ଆକ୍ରମଣ କରେ ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ଏହି ରୋଗ ବିଷୟ ପ୍ରଥମେ ସନ ୧୭୭୩ରେ ଜନ ଫଦରଗିଲ   ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।