ଡାଇମଣ୍ଡ ହାର୍ବର  ବଙ୍ଗଳା:             ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଚବିଶ ପ୍ରଗଣା ଜିଲ୍ଲାରେ ହୁଗୁଳୀ ନଦୀର ପୂର୍ବତଟରେ ଏକ ବନ୍ଦର ସହର । ଇତିହାସ ପୂର୍ବରୁ ହାଜିପୁର ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିବା ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟରେ ଡାଇମଣ୍ଡ ହାର୍ବର କୁହାଗଲା । ଏକଦା ବନ୍ଦର ଥିବା ଏହି ସହରରେ ଆଉ ବନ୍ଦର ନାହିଁ । ପୂର୍ବରୁ ଜାହାଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ନିରାପଦ ରହଣି ଜାଗା ଥିଲା । ପରେ ରୂପନାରାୟଣ ନଦୀର ଗତିପଥ ବଦଳି ହୁଗୁଳି ନଦୀ ସହ ମିଶି ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କଲା । ବିଗତ ଦିନରେ ଡାଇମଣ୍ଡ ହାର୍ବର ପର୍ତୁଗୀଜ ଜଳଦସ୍ୟୁମାନଙ୍କ ଆଡ୍ଡା ଭାବରେ ଜଣାଥିଲା । ଏହାର ତଟରେ ଚିଙ୍ଗୃଖାଳି ନାମକ ଏକ ଦୁର୍ଗର ଭଗ୍ନାବଶେଷ ରହିଛି । କେତେକଙ୍କ ମତରେ ଏହା ପର୍ତୁଗୀଜମାନେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ତେବେ ତାହାର ସଠିକ ତଥ୍ୟ ମିଳିନାହିଁ । ନଦୀ ତଟରେ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ବତୀଘର ରହିଛି । ଡାଇମଣ୍ଡ ହାର୍ବରକୁ ୧୯୮୨ରେ ଏକ ମୁନିସିପାଲିଟି କରାଗଲା । ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୦୧୧ ମସିହାର ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଡାଇମଣ୍ଡ ହାର୍ବରର ଜନସଂଖ୍ୟା ୪୧,୮୦୨ ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କ ଅନୁପାତ ୫୦% ଥିଲା । ୬ ବର୍ଷରୁ କମ ଜନସଂଖ୍ୟା ୩,୬୮୮ ଥିବା ବେଳେ ସାକ୍ଷରତା ହାର ୮୫.୯୩% ଥିଲା ଯାହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା । ୨୦୦୧ ଜନଗଣନା ସମୟରେ ଡାଇମଣ୍ଡ ହାର୍ବରର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା ୩୭,୮୦୨ ଥିଲା । ନିକଟସ୍ଥ ସ୍ଥାନ ଏହି ସ୍ଥାନ ଦେଇ ଗଙ୍ଗାସାଗର, କାକଦ୍ୱୀପ, ନାମଖାନ, ବାଖାଳି ଆଦି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାଇହୁଏ । ଗଙ୍ଗାସାଗର ଏକ ହିନ୍ଦୁ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ । ବାଖାଳି ଏକ ବେଳାଭୂମି ରିସର୍ଟ । ବନ୍ଦର ଉନ୍ନୟନ ବଙ୍ଗୋପସାଗରର ନିକଟରେ ଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଏକ ବନ୍ଦର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ଯୋଜନା ରହିଛି । ମାଲ ପରିବହନ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଜେଟି ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଉଛି ।