ଶିବକୁମାର ଶର୍ମା  (୧୩ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୮-୧୦ ମେ ୨୦୨୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ଓ ସନ୍ତୁର ବାଦକ ଥିଲେ  । ସେ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ସନ୍ତୁର ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପଣ୍ଡିତ ହରିପ୍ରସାଦ ଚୌରାଶିଆଙ୍କ ସହ ମିଶି ସେ ଶିବ-ହରି ନାମରେ ଅନେକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଓ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଶିବକୁମାର, ୧୯୩୮ ମସିହାରେ ଜମ୍ମୁଠାରେ ଏକ ସଙ୍ଗୀତପ୍ରେମୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଉମାଦତ୍ତ ଶର୍ମା ଜଣେ ଗାୟକ ଓ ତବଲା ବାଦକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଶିବକୁମାରଙ୍କୁ ୫ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷାଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । କ୍ରମେ ପିତା ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁର ଶିଖିବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରେରିତ କରିଥିଲେ । ସନ୍ତୁର ଏକ ଲୋକ ବାଦ୍ୟ ଓ ଏହାର ସୃଷ୍ଟି ପର୍ସିଆରେ ହୋଇଥିଲା । କାଶ୍ମୀରରେ ଏହି ବାଦ୍ୟର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲା । ପାରମ୍ପାରିକ କାଶ୍ମୀର ଲୋକଗୀତ ସହିତ ସୁଫୀ ସଙ୍ଗୀତର ମେଳକୁ ପିତା ଉମାଦତ୍ତ ଶର୍ମା ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଓ ପୁଅ ଶିବକୁମାରଙ୍କୁ ସନ୍ତୁରରେ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ବଜେଇବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିଥିଲେ । ଶିବକୁମାର ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସନ୍ତୁର ଶିଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ମୁମ୍ବାଇଠାରେ ସେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ସନ୍ତୁର ବାଦ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ଜୀବନ ଶିବକୁମାର, ନିଜ ପିତାଙ୍କ ସହିତ ସନ୍ତୁର ବଜାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ସନ୍ତୁରର ବ୍ୟବହାରରେ ଶ୍ରେୟ ତାଙ୍କୁ ମିଳେ । ହରିପ୍ରସାଦ ଚୌରାସିଆଙ୍କ ସହ ବଂଶୀରେ ଓ ଜାକିର ହୁସେନଙ୍କ ସହ ତବଲାରେ ଅନେକ ଥର ଯୁଗଳବନ୍ଦୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ହରିପ୍ରସାଦ ଚୌରାସିଆ ଓ ଗିଟାର ବାଦକ ବ୍ରିଜ ଭୂଷଣ କାବ୍ରାଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ଭାବରେ ସେ କଲ ଅଫ ଦ ଭ୍ୟାଲି ନାମରେ ଏକ ଆଲବମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ଏହି ଆଲବମଟି ସର୍ବକାଳୀନ ଲୋକପ୍ରିୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଆଲବମମାନଙ୍କ ଭିତରେ ପରିଗଣିତ ହୁଏ । ଅନେକ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଥିଲେ । ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଭି ଶାନ୍ତାରାମଙ୍କ ଝନକ ଝନକ ପାୟଲ ବାଜେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଏକ ଅଂଶରେ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ହରିପ୍ରସାଦ ଚୌରାସିଆଙ୍କ ସହ ମିଶି ଶିବ-ହରି ନାମରେ ସେ ସିଲସିଲା  (୧୯୮୦) , ଫାସଲେ  (୧୯୮୫) , ଚାନ୍ଦନୀ  (୧୯୮୯) , ଲମ୍ହେ  (୧୯୯୧) , ଡର  (୧୯୯୩) ଆଦି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ  । ରାହୁଳ ଦେବ ବର୍ମନଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଗାଇଡ଼ର ଗୀତ ମୋ ସେ ଛଲ କିଏ ଯାଏରେ ସେ ତବଲା ବାଦନ କରିଥିଲେ । ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଶିବକୁମାର, ମନୋରମାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ଅଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପୁଅ ରାହୁଲ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ସନ୍ତୁର ବାଦକ ଓ ପିତାଙ୍କ ସହ ୧୯୯୬ ମସିହାରୁ ମଞ୍ଚରେ ସନ୍ତୁର ବାଦନ କରିଛନ୍ତି । ମୃତ୍ୟୁ ୨୦୨୨ ମସିହା ମେ ମାସ ୧୦ତାରିଖରେ ହୃଦ୍‌ରୋଧ ଯୋଗୁ ଶିବକୁମାରଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।