ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଏବଂ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଯୁଗ୍ମ ଭାବେ ପରିଚାଳିତ ଅଣୁଶକ୍ତି ବିଭାଗ ଅଧିନରେ ସୃଷ୍ଟ ଏକ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ସଂସ୍ଥାନ ଅଟେ । ସ୍ଥାପନା ଏହା ୧୯୭୨ରେ ସୋସାଇଟି ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ ଆକ୍ଟ-୧୯୮୦ ଅଧିନରେରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସହଯୋଗଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଫେସର ଟି. ପ୍ରଧାନଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଅତିଥି ଗୃହର ଦୁଇଟି ଭଡ଼ା ଘରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । କିଛି ମାସ ପରେ ଅନୁଷ୍ଠାନଟି ସହିଦ ନଗରରେ ଥିବା ଏକ ଭଡ଼ା ଘରେ ଚାଲୁରହିଲା । ଏହାର ପାଠପଢ଼ା କାର୍ଯ୍ୟ ଜାନୁଅାରୀ ୧୯୭୫ରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଦୁଇଜଣ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ନେଇ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ପ୍ରଫେସର ଟି. ପ୍ରଧାନ ୧୯୭୪ରୁ ୧୯୮୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ଅନୁଷ୍ଠାନଟି ଏହାର ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସରକୁ ୧୯୮୧ରେ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲା । ପାଣ୍ଠି ଅଣୁଶକ୍ତି ବିଭାଗ, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ କାଉନ୍ସିଲରୁ ସିଂହଭାଗ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ଆଂଶିକ ସହାୟତା ପାଇଥାଏ । ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ୟୁଜିସି ଏବଂ ସିଏସଆଇଆରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଠି ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ । ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରାକ-ଡକ୍ଟରାଲ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଡକ୍ଟରାଲ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଗବେଷଣା ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ତାତ୍ତ୍ୱିୟ ଓ ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ଗବେଷଣା କରେ ।