ବନମାଳୀ ଦାସ  (୧୭୨୦-୧୭୯୩) ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରମୁଖ ଓଡ଼ିଆ ଭକ୍ତକବି ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତକାର ଥିଲେ  ।  "ଦୀନବନ୍ଧୁ ଦଇତାରୀ"  ,  "କେଡେ ଛନ୍ଦ ଜାଣେ ଲୋ ସହି"  , ଜଗନ୍ନାଥ କିଛି ମାଗୁ ନାହିଁ ତୋତେ "ମଣିମା ହେ ଏତିକି ମାଗୁଣି ମୋର"  ଇତ୍ୟାଦି ତାଙ୍କର ଅନେକ ଜଣାଶୁଣା ରଚନା ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତରେ ବ୍ୟବହୃତ । ତାଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟ ଗୀତସବୁ ପର୍ବପର୍ବାଣି, ଜନସମାଗମ ସ୍ଥଳ ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତରେ ବୋଲାଯାଇଥାଏ । ସେ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଓଡ଼ିଆ ଭକ୍ତି-ସାହିତ୍ୟର ଆଦି କବି ଭାବେ ଜଣା । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଭାବେ କେବଳ ପ୍ରେମ କାବ୍ୟ ରଚନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରେ ତାଙ୍କ ରଚନାଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ଲୋକାଦୃତି ଲାଭ କରିଥିଲା ଓ ସେ ନିଜ ସମକାଳୀନ କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ବନମାଳୀ ଦାସଙ୍କ ଜନ୍ମ ତାରିଖ ସଠିକ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇନଥିବାରୁ ବିଭିନ୍ନ ଗବେଷକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମତପୋଷଣ କରିଥାନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୭୩୬ ଓ ଦେହାନ୍ତ ୧୭୯୩ ବୋଲି ଏକ ଗବେଷଣା ନିବନ୍ଧରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଗବେଷକ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ମହାନ୍ତି ତାଙ୍କୁ ବୀରକିଶୋର ଦେବଙ୍କ ସମକାଳୀନ ଓ ଆନୁମାନିକ ଜନ୍ମ ସମୟ ୧୭୨୦ଠାରୁ ୧୭୩୦ ମଧ୍ୟରେ ତଥା ଦେହାନ୍ତ ସମୟ ଜଣାନାହିଁ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି । ରଚନାବଳୀ ଚଉପଦୀ କେତେ ଛନ୍ଦ ଜାଣେ ଲୋ ସହି ତୋ ଲାଗି ଗୋପଦାଣ୍ଡ ମନା କି ଲାଜ ପାଇଲି ଆଜ ସଙ୍ଗିନୀରେ ଚାହାଁ ମଣି ବିମାନେ ଗୋବିନ୍ଦ ଆଗୋ ଦୂତୀ ଆଜ ରାତି ସରିବ କି ଏ ନିଶି ଗୋ ଆଲୋ ସଖୀ ପାଶୋରି ନୁହେଁ ଗିରିଧାରୀକି ଆଲୋ ସଖୀ ଅତି ବିଷମ ନେତ୍ର ପୀରତି ଏଡ଼େ ନିର୍ଦ୍ଦୟା କାହିଁକି ସୁନାବରନା କିଏ ଲୋ ସଜନୀ