ଜାପାନକୁ ପ୍ରଶାସନିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ତିନୋଟି ସ୍ତରରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି; ଜାତୀୟ, ରାଜ୍ଯ, ଏବଂ ମୁନିସିପାଲୀୟ । ଜାତୀୟ ପ୍ରଶାସନ ତଳେ ୪୭ଟି ରାଜ୍ଯ ଅଛନ୍ତି, ଶାସନର ସୁବିଧା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଛଅଟିକୁ ଉପରାଜ୍ୟରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଜାପାନରେ ମୁନିସିପାଲିଟି  (ସହର, ନଗର ଏବଂ ଗ୍ରାମ) ନିମ୍ନସ୍ତରୀୟ ପ୍ରଶାସନ ଅଟନ୍ତି; ଟୋକିଓ ବାହାରେ ଥିବା ଜନସଂଖ୍ୟା ବହୁଳ ସହରଗୁଡିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହର କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏଗୁଡ଼ିକ ସାହିରେ ବିଭକ୍ତ  । ରାଜ୍ଯସ୍ତରୀୟ ବିଭାଜନ ଜାପାନରେ ୪୭ଟି ରାଜ୍ଯ ରହିଛି: ୪୩ଟି ବାସ୍ତବ ରାଜ୍ଯ  (କେନ୍, ), ୨ଟି ନଗରୀ ରାଜ୍ଯ  ଫୁ,    (ଓସାକା ଏବଂ କ୍ଯୋଟୋ), ଗୋଟିଏ ଦୋ  (ଦୋ ) ହୋକାଇଦୋ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ମହାନଗରୀ  (ତୋ, ) ଟୋକିଓ-ତୋ  । ଏଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଭିନ୍ନ ଥିଲେ ମଧ୍ଯ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମାନ । -କେନ୍ ରାଜ୍ଯ ବା କେନ୍ ସଂଖ୍ଯା ୪୩ । ଏହାର ଚିତ୍ରାକ୍ଷରର ଅର୍ଥ ରାଜ୍ଯ ବା ଜିଲ୍ଲା । -ତୋ ୧୯୪୩ରେ ଟୋକିଓ ସହରର ଭଙ୍ଗ ପରେ, ଟୋକିଓ-ଫୁକୁ ଟୋକିଓ ମହାନଗରୀରେ  (ଟୋକିିଓ-ତୋ, ) ପରିଣତ କରାଗଲା  । ଟୋକିଓ-ଫୁର ସାହିଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶେଷ ସାହିରେ ପରିଣତ କରାଗଲା ।  ' '  ଚିତ୍ରାକ୍ଷରର ଅର୍ଥ  "ରାଜଧାନୀ"  । -ଫୁ ଓସାକା ଓ କ୍ଯୋଟୋ ରାଜ୍ଯ ଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ଫୁ   ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଚିତ୍ରାକ୍ଷରର ଅର୍ଥ  "ଚୀନରେ ଜାତୀୟ ମହତ୍ତ୍ବ ଯୁକ୍ତ ଏକ ମୁଖ୍ଯ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ"  । -ଦୋ ହୋକାଇଦୋକୁ ଏକ -ଦୋ   ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ । ଏହି ପଦଟି ପ୍ରାଚୀନ ଜାପାନୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବ୍ଯବହୃତ କରାଯାଇ ଥିଲା । ଉପରାଜ୍ଯ ସ୍ତରୀୟ ବିଭାଜନ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଉପରାଜ୍ଯ ସ୍ତରୀୟ ବିଭାଜନ ରହିଛି: ଉପରାଜ୍ଯ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା । ଶୀଚୋ ବା ଉପରାଜ୍ଯ ଶୀଚୋ   ବା ଉପରାଜ୍ଯ ଜାପାନୀ ସ୍ୱୟଂଶାସନର ଏକ ରୂପ ଯାହା ରାଜ୍ଯ ଅଧିନରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ଯାର ସମାଧାନ କରେ । ଏହା ଜାତୀୟ ତଥା ସ୍ୱୟଂଶାସନର ଏକ ମହତ୍ତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ । ଜିଲ୍ଲା ବା ଗୁଁ ଜିଲ୍ଲା ବା -ଗୁଁ   ୧୮୭୮ ଓ ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ବ୍ଯବହୃତ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଜନ ଯାହା ଭାରତର ଜିଲ୍ଲା ସହ ସମରୂପ । ୧୯୨୦ ମସିହାରେ, ମୁନିସିପାଲୀୟ କାର୍ଯ୍ୟସବୁ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରୁ ଗ୍ରାମ ଓ ସହର ସ୍ତରକୁ ଦେଇ ଦିଆଗଲା । ଗ୍ରାମ ତଥା ସହରର ପୋଷ୍ଟାଲ ଠିକଣାରେ ଏବେ ମଧ୍ଯ ଜିଲ୍ଲା ରହୁଛି । ବେଳେବେଳେ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳର ସୀମା ଭାବରେ ଜିଲ୍ଲାକୁ ବ୍ଯବହାର କରାଯାଏ କିନ୍ତୁ ଜିଲ୍ଲା ଆଉ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ । ଜିଲ୍ଲା ବା ଗୁଁର ଚିତ୍ରାକ୍ଷରର ଅର୍ଥ ଆଦେଶକ୍ଷେତ୍ର । ମୁନିସିପାଲୀୟ ବିଭାଜନ ମୁନିସିପାଲୀୟ ବିଭାଜନଗୁଡ଼ିକ ତିନି ପ୍ରକାରର; ସହର, ନଗର, ଓ ଗ୍ରାମ । ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଣି ସାହିରେ ବିଭାଜିତ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଟୋକିଓର ବିଶେଷ ସାହିଗୁଡ଼ିକୁ ମୁନିସିପାଲୀୟ ବିଭାଜନରେ ଗଣାଯାଏ । ସହର ଜାପାନରେ ଚାରି ପ୍ରକାରର ସହର ରହିଛି: ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହର, କେନ୍ଦ୍ର ସହର, ବିଶେଷ ସହର ତଥା ସାଧାରଣ ସହର । ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହର ପ୍ରଶାସନିକ ଆଦେଶଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହର  ( , ସେଇରେଇ ଶିତେଇ ତୋଶୀ) ବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହର  ( , ଶିତେଇ ତୋଶୀ) ବା ପ୍ରଶାସନିକ ଆଦେଶିତ ସହର  ( , ସେଇରେଇ ଶୀ) ହେଉଛି ଏକ ଜାପାନୀ ସହର ବା ଜନବସତି ଯାହାର ଜନସଂଖ୍ୟା ୫,୦୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଏବଂ ଯାହାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱୟଂଶାସନ ଅଧିନିୟମର ଧାରା ୨୫୨, ଭାଗ ୧୯ ଆଧାରରେ ଜାପାନୀ କ୍ଯାବିନେଟଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିଥିବ  । ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହରଗୁଡ଼ିକ ସାହିରେ ବିଭକ୍ତ । କେନ୍ଦ୍ର ସହର କେନ୍ଦ୍ର ସହର ବା ଚୁକାକୁଶୀ   ହେଉଛି ଏକ ଜାପାନୀ ସହର ଯାହାର ଜନସଂଖ୍ୟା ୩,୦୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୧୦୦ ବର୍ଗକି.ମି.ରୁ ଅଧିକ । କେତେକ ସ୍ଥଳରେ ଜାପାନୀ କ୍ଯାବିନେଟଦ୍ୱାରା ୩,୦୦,୦୦୦ରୁ କମ୍ କିନ୍ତୁ ୨,୦୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳକୁ ମଧ୍ଯ କେନ୍ଦ୍ର ସହର ବୋଲି ନାମିତ କରାଯାଇପାରେ । ଜାପାନର ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱୟଂଶାସନ ଅଧିନିୟମର ଧାରା ୨୫୨ ଭାଗ ୨୨ ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦଦ୍ୱାରା କେନ୍ଦ୍ର ସହର ତିଆରି କରାଗଲା । ବିଶେଷ ସହର ଏକ ବିଶେଷ ସହର ବା ତୋକୁରେଇଶୀ  ହେଉଛି ୨,୦୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ରହୁଥିବା ସହର । ଜାପାନର ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱୟଂଶାସନ ଅଧିନିୟମର ଧାରା ୨୫୨ ଛବିଶିତମ ଅନୁଚ୍ଛେଦଦ୍ୱାରା ସହରର ଏହି ବର୍ଗକୁ ତିଆରି କରାଗଲା । ସହର ସହର ବା ଶୀ   ହେଉଛି ୫୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ରହୁଥିବା ଅଞ୍ଚଳ ଯେଉଁଠାରେ ଅତିକମରେ ୬୦% ଘର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳରେ ଥିବ ଏବଂ ୬୦% ଲୋକ ବାଣିଜ୍ଯ, ଶିଳ୍ପ କିମ୍ବା ଅନ୍ଯାନ୍ଯ ଶିଳ୍ପଭିତ୍ତିକ ଚାକିରିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବେ । ସହରଗୁଡ଼ିକ ଜାପାନର ନଗରୀୟ  ( : ମାଚି) ତଥା ଗ୍ରାମୀଣ  ( : ମୁରା) ସ୍ତର ସହ ତୁଳନୀୟ  । ସହରଗୁଡ଼ିକ, ନଗର ତଥା ଗ୍ରାମ ପରି କୌଣସି ଜିଲ୍ଲାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନୁହନ୍ତି । ଅନ୍ଯାନ୍ଯ ସମକାଳୀନ ନିୟମ ପରି ଏଗୁଡିକ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱୟଂଶାସନ ଅଧିନିୟମଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ । ନଗର ନଗର ବା -ଚୋ ବା ମାଚି   ହେଉଛି ଜାପାନରେ ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଏକକ । ଏହା ରାଜ୍ଯ, ସହର ତଥା ଗ୍ରାମ ପରି ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକସଂସ୍ଥା । ଏହା ରାଜ୍ଯ ମଧ୍ଯରେ ଏକ ବିଭାଜନ । ଗ୍ରାମ ଗ୍ରାମ ବା ମୁରା   ହେଉଛି ଜାପାନରେ ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଏକକ । ଏହା ରାଜ୍ଯ, ସହର ତଥା ଗ୍ରାମ ପରି ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକସଂସ୍ଥା । ଏହା ରାଜ୍ଯ ମଧ୍ଯରେ ରହିଥାଏ । ଜାପାନୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ବିଭାଜନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ବାସ୍ତବ ଜନବସତିଠାରୁ ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ । ବିଶେଷ ସାହି ବିଶେଷ ସାହି ବା ତୋକୁବେତ୍ସୁକୁ   ହେଉଛି ୨୩ଟି ମୁନିସିପାଲିଟି ଯେଉଁମାନେ ମିଶି ଟୋକିଓ ମହାନଗର ତିଆରି କରନ୍ତି । ସମସ୍ତେ ମିଶି ପୂର୍ବର ଟୋକିଓ ସହରର ଅଂଶ ଥିଲେ ଯାହାକୁ ଭାଙ୍ଗି ଟୋକିଓ ମହାନଗର ତିଆରି କରାଗଲା । ଏହି ବିଭାଜନକୁ ମଧ୍ଯ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱୟଂଶାସନ ଅଧିନିୟମଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି । ଉପମୁନିସିପାଲୀୟ ବିଭାଜନ ସାହି ସାହି ବା -କୁ  , ଜାପାନୀ ସହରଗୁଡ଼ିକର ବିଭାଜନ, ଯାହା ନିଜର ବଡ଼ ଆକାର ଯୋଗୁଁ ପ୍ରଶାସନିକ ଆଦେଶଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇପାରିବେ । ଇତିହାସ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ନାଟକୀୟ ରୂପେ ବଦଳି ଥିଲେ ମଧ୍ଯ ବର୍ତ୍ତମାନର ଦ୍ୱିସ୍ତରୀୟ ତନ୍ତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରୀୟ ସମାନ । ହାନ୍-ତନ୍ତ୍ରର ଉଚ୍ଛେଦ ପୂବରୁ, ଜାପାନ ପ୍ରାନ୍ତରେ, ପ୍ରାନ୍ତଗୁଡ଼ିକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରାମ ବା ନଗରରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇ ଥିଲା ।