ଜିଆ ରୋଗ ଏକ ପ୍ରକାର ପରଜୀବୀ ରୋଗ ଯାହା ଜିଆ ବା ଗୋଲକୃମିଦ୍ୱାରା ହୁଏ ଓ ତାହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ ଆସ୍କାରିସ୍ ଲୁମ୍ବ୍ରିକଏଡିସ୍/ । ଶତକଡ଼ା ୮୫% ଲୋକଙ୍କର ସଂକ୍ରମଣ ଥାଇ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ନାହିଁ, ବିଶେଷତଃ ଯଦି ସେମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଅତି କମ୍ ଥାଏ । ଜିଆ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଲେ ଲକ୍ଷଣ ବଢ଼ି ପ୍ରଥମେ ଛୋଟ ଶ୍ୱାସ କ୍ରିୟା ଓ ଜ୍ୱର ହୁଏ । ପରେ ପରେ ପେଟ ଫୁଲିଯାଏ, ପେଟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ଓ ତରଳ ଝାଡ଼ା ହୁଏ । ପିଲାମାନେ ସାଧାରଣତଃ ସଂକ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ଏହା ଯୋଗୁ ସ୍ୱଳ୍ପ ହାରରେ ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି, କୁପୋଷଣ   ଓ ଶିକ୍ଷାଲାଭ ଅସୁବିଧା ହୁଏ । ମଳରେ ଥିବା ଜିଆର ଅଣ୍ଡା ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟରେ ମିଶି ଅପମିଶ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ଏହି ସଂକ୍ରମଣ ହୁଏ । ଅଣ୍ଡାଗୁଡ଼ିକ ଫୁଟିବା ପରେ ଲାର୍ଭା ହୋଇ ସେଗୁଡ଼ିକ ମାନବ ଅନ୍ତନଳୀ କାନ୍ଥ କଣା କରି ରକ୍ତରେ ମିଶିଯାଆନ୍ତି ଓ ଏଠାରୁ ଯାଇ ଫୁସଫୁସରେ ପ‌ହ‌ଞ୍ଚିଯାଆନ୍ତି । ସେଠାରେ ଆଲ୍‌ଭିଓଲାଇ ଭାଙ୍ଗି ଟ୍ରାକିଆକୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ କାଶ ହୋଇ ଗିଳି ହୋଇଯାଆନ୍ତି । ତାପରେ ଲାର୍ଭା ଯାଇ ପାକସ୍ଥଳୀ ଦେଇ ଆଉ ଥରେ ଅନ୍ତନଳୀରେ ପ‌ହ‌ଞ୍ଚେ ଯେଉଁଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ବୟଃପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଉନ୍ନତ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପାଇଖାନା ବ୍ୟବ‌ହାର ଓ ମଳ ଦୁରୀକରଣଦ୍ୱାରା ଏହି ରୋଗକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରାଯାଇପାରେ । ସାବୁନ ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ହାତଧୁଆଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷା ମିଳେ । ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକସଂଖ୍ୟାର ୨୦% ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଥାଆନ୍ତି ସେଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ନିୟମିତ ଅନ୍ତରରେ ଚିକିତ୍ସା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ଏହା ନିମନ୍ତେ କୌଣସି ଟିକା ବାହାରି ନାହିଁ । ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ ଆଲବେଣ୍ଡାଜୋଲ, ମେବେଣ୍ଡାଜୋଲ, ଲେଭାମିସୋଲ ଓ ପାଇରେଣ୍ଟେଲ ଖାଇବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି । ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟାଶୀଳ ଔଷଧ ମଧ୍ୟରେ ଟ୍ରାଇବେଣ୍ଡିମିଡିନ ଓ ନିଟାଜୋକ୍ସାମାଇଁ ଅନ୍ୟତମ । ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାୟ ୦.୬ରୁ ୧.୨ ବିଲିଅନ  (ଏକ ବିଲିଅନ ୧୦୦ କୋଟି) ଲୋକ ସଂକ୍ରମିତ ଅଛନ୍ତି ଓ ଏହାର ଏକ ସିଂହଭାଗ କେବଳ ସବ୍ ସାହାରା ଆଫ୍ରିକା, ଲାଟିନ ଆମେରିକା ଓ ଏସିଆରେ ଅଛନ୍ତି  । ମୃତ୍ତିକା ସଞ୍ଚାରିତ ଅନ୍ତ୍ରକୃମି ମଧ୍ୟରେ ଜିଆ ଅତି ସାଧାରଣ ପରଜୀବୀ । ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଏହାଦ୍ୱାରା ୨୭୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ୩୪୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାର ଜିଆଦ୍ୱାରା ଘୁଷୁରି ସଂକ୍ରମିତ ହୁଏ ।