ସ୍ତ୍ରୀଲୋକମାନେ, ନିଜ ଜିଭକୁ ପାଟି ଭିତରୁ ସାମାନ୍ୟ ବାହାର କରି, ଉଭୟ ଦିଗକୁ କ୍ଷୀପ୍ର ଗତିରେ ଚଳ ପ୍ରଚଳ କରି ବାହାର କରୁଥିବା ଶବ୍ଦକୁ ହୁଳହୁଳି କୁହାଯାଏ । ପରମ୍ପରା ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଦିମ କାଳରୁ ପାଳିତ ବିଭିନ୍ନ ଓଷା ପର୍ବ, ଯାନିଯାତ, ବିବାହ ବ୍ରତ ଆଦିରେ ହୁଳହୁଳିର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରଥମେ ଆଦିମ ଅଧିବାସୀମାନେ ହୁଳହୁଳିକୁ ସାଂକେତିକ ଶବ୍ଦ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । କ୍ରମେ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକମାନେ, ଏହାକୁ ମାଙ୍ଗଳିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁରାଣ, ମଙ୍ଗଳା ସ୍ତୁତି, ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା, ବୁଦ୍ଧି ବାମନ ଓଷା ତଥା ପଣ୍ଡୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଆଦିରେ ହୁଳହୁଳିକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ମିଳିଛି । ତୁଳସୀ ପୂଜାରେ ହୁଳହୁଳି : କହନ୍ତି ମିତଣୀ ଶୁଣ ତୁଳସା,ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ପଡେ ଏ ଓଷାତିରିଶ ଝିଅ ଯେ ଯାହା ବାଳିଓଷା ପୂଜନ୍ତି ସର୍ବେ ଦେଇ ହୁଳହୁଳି  ଓଡ଼ିଆ ଢ଼ଗ : ଖାଇଲା ବେଳକୁ ସାତ ପୁଅର ମା, ହୁଳହୁଳି ଦେଲାବେଳକୁ ପାଟିରେ ଘା  ବୈଜ୍ଞାନିକ ମତ ଜିଭ, ସାହାଯ୍ୟରେ ମଣିଷ ସ୍ୱାଦ ବାରି ପାରେ ଓ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିପାରେ । ଜିଭରେ ୨୭ଟି ତନ୍ତୁ ଥାଏ ଏବଂ ଏହାର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱ  "ଲିଙ୍ଗୁଆଲ ସ୍ପେଟମ" ଦ୍ୱାରା ବିଭାଜିତ ହୋଇଥାଏ । ଜିଭର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ  "ଟର୍ମିନାଲ ସୁଲକସ୍"  କୁହାଯାଏ । ଜିଭକୁ ପାଟି ଭିତରୁ ବାହାର କରି ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଚଳପ୍ରଚଳ କଲେ, ସେଥିରେ ଥିବା ତନ୍ତୁଗୁଡିକର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ହୋଇ, ସେଠାରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ହୁଳହୁଳି ପକାଇବାଦ୍ୱାରା ମୁଖ ଗହ୍ୱର ଓ ଅମ୍ଳ ଦୋଷ ପରି ଅସୁବିଧାରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥାଏ । ହୁଳହୁଳି ପାଚକ ରସ କ୍ଷାରଣ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ।