ଆମାଜନ ନଦୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ନଦୀ । ଏହାର ଲମ୍ବ ବହୁତ । ବିଗତ ଶହେ ବର୍ଷ ହେଲା ଅପୁରୀମାକ ନଦୀ ଏବଂ ନେଭଡୋମିଶିମିକୁ ଆମଜନ ନଦୀର ଉତ୍ସ ଭାବେ ଗଣା ଯାଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ ୨୦୧୪ମସିହାର ଏକ ଅନୁସନ୍ଧାନରୁ ଜଣାପଡିଲା ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ପେରୁର ମନ୍ତରୁ ନଦୀରୁ ହୋଇଛି । ଏହି ନଦୀର ସାଧାରଣ ଜଳ ପ୍ରବାହିତ ସ୍ତର ହେଉଛି ୨୦୯,୦୦୦ଘନ ମିଟର । ଏହା ଅନ୍ୟ ୭ଟି ବଡ଼ ନଦୀ ଭିତରୁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ନଦୀ । ଏହାର ଆୟତନ ପ୍ରାୟ ୭,୦୫୦,୦୦ କିଲୋମିଟର । ଏହା ବ୍ରାଜିଲରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ନଦୀଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବଡ଼ । ଇତିହାସ କୋଲମ୍ବିୟ ସଭ୍ୟତାର ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ ବହୁତ ପୁରାତତ୍ତ୍ୱବିଦ ନିର୍ମାଣର ଯୁଗ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି । ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ସଭ୍ୟତାରେ ଏହି ଆମାଜନ ନଦୀକୂଳରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିବା ସଭ୍ୟତାର ହାତ ରହିଥିବା କୁହାଯାଏ । ମଣିଷର ପୁରାତନ ସଭ୍ୟତାଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ପାହାଡ଼ ପର୍ବତ ନିକଟରେ ଗଢ଼ି ଉଠୁଥିଲା । ଆମାଜନ ନଦୀ କୂଳେ କୂଳେ ଏହି ପ୍ରକାରର ପାଞ୍ଚ ଗୋଟି ସଭ୍ୟତା ଗଢ଼ି ଉଠି ଥିବାର ପୁରାତନ କାଳରୁ ରହି ଆସିଛି ।