ଡେମ ଡୋରିସ ସ୍ୟାଣ୍ଡସ ଜନସନ  (୧୯ ଜୁନ ୧୯୨୧ରୁ ୨୧ ଜୁନ ୧୯୮୩) ବାହାମା ଦେଶର ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ଓ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ  । ବାହାମାର ସେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଥିଲେ ଯିଏ ନିର୍ବାଚନରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ; ପ୍ରଥମ ବାହାମା ସିନେଟର ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ସିନେଟରେ   ମହିଳା ନେତୃତ୍ବ ଭୂମିକାର ଅଧିକାରପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ବିଧାନ ମଣ୍ଡଳ ବା ଲେଜିସଲେଚରକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହେବା ପରେ ସେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ଓ ବାହାମା ସିନେଟର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହୀ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଜେନେରାଲ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କୁ  ଡେମ କମାଣ୍ଡର ଅଫ ଡ଼ି ମୋଷ୍ଟ ଟାଲେଣ୍ଟେଡ଼ ଅର୍ଡର ଅଫ ଦି ବ୍ରିଟିଶ ଏମ୍ପାୟାର    ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ ରାଣୀ ଏଲିଜାବେଥ ୨   ।   ନୂଆ ପ୍ରୋଭିଡେନ୍ସ ଦ୍ୱୀପରେ ଜନ୍ମଲାଭ କରି ସେକେଣ୍ଡାରୀ ସ୍କୁଲରୁ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିବା ପରେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ସତର ବର୍ଷର ଶିକ୍ଷକ ଜୀବନ ପରେ ସେ ଏକାଡେମିକ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ ବିଷୟରେ ମାଷ୍ଟର ଓ ଡକ୍ଟରେଟ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟ ଭିତରେ ସେ ସ୍କୁଲ ଓ ବାହାମିଆନ ହୋମ ଅର୍ଗାନାଇଜିଙ୍ଗ ଲେବର ଓ ମତାଧିକାର   ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ସଂସ୍ଥାକୁ ଯିବା ଆସିବା କରୁଥିଲେ । ସ୍ନାତକ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କର ଏହି ସକ୍ରିୟତା ଯୋଗୁ କାମ ମିଳିଲାନି । ସେ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ବାହାମିଆ ଲେଜିସଲେଚରରେ ଏକ ସମ୍ମୋହକ ବକ୍ତୃତା ଦେଇ ମହିଳା ମତାଧିକାର ନିମନ୍ତେ ଓକିଲାତି କରିଥିଲେ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଲଣ୍ଡନର କଲୋନୀଆଲ ଅଫିସରେ ମଧ୍ୟ ସେହିଭଳି ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ । ଥରେ ମହିଳା ଭୋଟ ଅଧିକାର ମିଳିଗଲା ପରେ ସେ ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରି ପ୍ରଥମ ନିର୍ବାଚନରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ । ସେଥିରେ ହାରି ଯିବା ପରେ ସେ ପ୍ରୋଗ୍ରେସିଭ ଲିବରାଲ ପାର୍ଟିରେ   କାମ କରି ଅବଶେଷରେ ବାହାମା ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ପରେ ସେ ସିନେଟରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସରକାରଙ୍କ ସେବା କଲେ ଓ ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାମ କରିଥିଲେ । ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ଶିକ୍ଷା ସରାହ ଏଲିଜାବେଥ ଓ ଜନ ଆଲବର୍ଟ ସାଣ୍ଡସଙ୍କ ଔରସରୁ ୧୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ବାହାମାର ନିଉ ପ୍ରୋଭିନସରେ ଥିବା ସେଣ୍ଟ ଆଗନେଶ ସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ ୧୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ କାମ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ନାସାଉରେ ଥିବା ଜିଅନ ବାପଟିଷ୍ଟ ଚର୍ଚ୍ଚରେ ସେ ରାତାଲ ଆଲେନ ଜନସନଙ୍କ ପାଣି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଏକ ପୁତ୍ର ଜାତ ହେବା ପରେ ଜନସନ ୧୭ ବର୍ଷ ଧରି ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା କରିବାକୁ ଅର୍ଥ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ପ୍ରାୟ ୧୯୫୩ ମସିହାରେ, ସେ ଭିରଜିନିଆରେ ଥିବା ରିଚମଣ୍ଡର  ଭିରଜିନିଆ ଯୁନିଅନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ରୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ବାହାମାକୁ ସେ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଫେରିଆସି ପ୍ରୋଗ୍ରେସିଭ ଲିବରାଲ ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗ ଦେଲେ । ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଚାରି ବର୍ଷିୟା ସରକାରୀ ବୃତ୍ତି ପାଇବା ପରେ କାନାଡ଼ାରେ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଶାସନ ବିଷୟରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ କୋର୍ଷରେ ଜନସନ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ । ମ୍ୟାକଗିଲ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମ୍ୟାକଡୋନାଲ୍ଡ କଲେଜ ଅଫ ଏଜୁକେଶନରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରି ସେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କଲେ ଓ ଟରୋଣ୍ଟୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଓଣ୍ଟାରିଓ କଲେଜ ଅଫ ଏଜୁକେଶନରେ ଡକ୍ଟରେଟ କୋର୍ସ ନିମନ୍ତେ କାମ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ତୃତୀୟ ବର୍ଷ ଶିକ୍ଷା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ସେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିନଥିବା ଆକ୍ଷେପ କରି ସରକାର ବୃତ୍ତି ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ । ସେ ଆନ୍ଦୋଳନାତ୍ମକ ପାର୍ଟିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କର ବୃତ୍ତି ବନ୍ଦ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ଜନସନ ବିଶ୍ବାସ କଲେ । ମହିଳା ମତାଧିକାର ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ସେ ବାହାମାର ମତାଧିକାର ଆନ୍ଦୋଳନ       ସ୍ଥାପନାକୁ ଓ ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ବାହାମିଆନ ଫେଡେରେସନ ଅଫ ଲେବର ଓ ମହିଳା ଜାତୀୟ କାଉନସିଲକୁ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ, ଯାହା ନିମନ୍ତେ ଶିକ୍ଷା କରୁଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଆନ୍ଦୋଳନ   କରିବାକୁ ଘରକୁ ଯାଉଥିଲେ । ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଶାସନ କାମ ନିମନ୍ତେ ବାହାର ଦ୍ୱୀପରେ ଚାକିରୀ ମିଳିବା ଉପଦେଶ ପାଇଲେ । ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ଥାନ ତାଙ୍କର ଚାକିରୀ ସୁବିଧା ଅବରୋଧ କରୁଥିବା ଅନୁଭବ କରି, ୧୯୫୯ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧୯ ତାରିଖରେ ସେ ବାହାମିଆ ଆସେମ୍ବ୍ଲିରେ  ( ,) ସଭ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସଭା ସ୍ଥଗିତ ହେବା ପରେ ସୁଯୋଗ ଦିଆଯିବା କଥାରେ ସେ ଏକମତ ହେଲେ  । ମହିଳାମାନେ ଟିକସ ଦେଉଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ମତାଧିକାର ଦେବା ଉଚିତ; ନହେଲେ ସେମାନେ ଟିକସ ଦେବା ବନ୍ଦ କରିଦେବେ । ସେ ଜୋର ଦେଇ କହିଲେ, ମହିଳାମାନେ କର୍ମଜୀବି ଓ ସମାଜର ଅଂଶ ଭାବରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଗରିକ ଭାବରେ କାମ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ଇଚ୍ଛୁକ । ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟ ସଦସ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ପ୍ରଭାବିତ ହେଲେ କିନ୍ତୁ କିଛି କଲେ ନାହିଁ । ଜନସନ ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ମହିଳା ମତାଧିକାର ଆନ୍ଦୋଳନ ସଂସ୍ଥାର ସେକ୍ରେଟାରୀ ଭାବରେ ମତାଧିକାର ନିମନ୍ତେ ଓକିଲାତି କରିବାକୁ ଲଣ୍ଡନ ଗଲେ । ସେଠାରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ସଂଗଠନ ସାଥିରେ ମିଶି ବାହାମ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରି କହିଲେ ଅଧିକାଂଶ ମହିଳା ଅନୁମୋଦନ ସପକ୍ଷରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସରକାର ଓ ଅନ୍ୟ କର୍ମର ମାଲିକମାନଙ୍କ ଡରରେ ସମ୍ମତି ଦେଉନାହାନ୍ତି । ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ପିଏଲପି ଚେୟାରମ୍ୟାନ ହେନରି ମିଲଟନ ଟେଲର   ଥିଲେ । ସେମାନେ କଲୋନୀ ସେକ୍ରେଟାରୀ ଇଆନ ମ୍ୟାକଲିଓଡ଼ ସହିତ ଦୁଇଜଣ ମହିଳା ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟ ସଭୟଙ୍କୁ ଭେଟିଲେ । ତାଙ୍କ କେଶ ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା ଓ ଶୀଘ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ କହି ଆଶ୍ୱାସନା ଦିଆଗଲା । ସେମାନେ ଫେରିଗଲେ କିନ୍ତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ । ସମର୍ଥନକାରୀମାନେ ଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଚାନ୍ଦା ଯୋଗାଡ଼ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଓ ସେ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ନିଉ ୟର୍କ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଡକ୍ଟର ଅଫ ଏଜୁକେଶନ କାମ ଶେଷ କଲେ । ମତାଧିକାର ୧୯୬୧ମସିହାରେ ପାଇବା ପରେ ସେ ଏଲୁଥେରା ଜିଲ୍ଲାର ପିଏଲପି ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ନାମାଙ୍କନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ସେ  ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ମହିଳାଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦିଅ  ନାମକ ଏକ ପୁସ୍ତକ ଲେଖିଥିଲେ । ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଭୋଟ ଦେବା ପ୍ରଣାଳୀ ଲେଖିଥିଲେ । ୧୯୬୭ ମସିହାର ନିର୍ବାଚନରେ ପିଏଲପି ସଂଖ୍ୟାଧିକ ସିଟ ପାଇବା ପରେ ସେ ବାହାମା ସିନେଟରେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଲେ । ଏହା ପରବର୍ଷରେ ପିଏଲପି ସଂଖ୍ୟାଧିକ ଭୋଟରେ ଜିତିଲେ ଓ ଜନସନ ସିନେଟ ସଭ୍ୟ ଭାବରେ ପୁନଃ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଭାବରେ ସରକାରୀ କାମର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ଜନସନ ୧୯୬୮ରୁ ୧୯୭୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିବହନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ଓ ସେ ବାହାମା କ୍ୟାବିନେଟର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ  ବାହାମାର ଶାନ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ  ନାମକ ଏକ ପୁସ୍ତକ ଲେଖିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଆମେରିକା ସିଭିଲ ରାଇଟ ଓ ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗଙ୍କ ଲଢେଇ ସହିତ ତୁଳନା କରିଥିଲେ । ତା ପର ବର୍ଷ ବ୍ରିଟେନରୁ ସ୍ୱାଧୀନତା   ପାଇବା ପରେ ସେ ମନ୍ତ୍ରୀପଦ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ଓ ସିନେଟର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସଭାନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ସଭାନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ପୁନଃନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ସେ ରାଣୀ ଏଲିଜାବେଥ ୨ଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୭୯ ମସିହାରେ ଅଳ୍ପ କାଳ ନିମନ୍ତେ ବାହାମାର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ରାଜ୍ୟପାଳ ହୋଇଥିଲେ ଓ ସେହି ବର୍ଷ ତାଙ୍କୁ ଡେମ କମାଣ୍ଡର ଅଫ ଦି ମୋଷ୍ଟ ଏକସେଲେଣ୍ଟ ଅର୍ଡର ଅଫ ଦି ବ୍ରିଟିଶ ଏମ୍ପାୟାର   ପଦବୀରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଅଫିସ ଭୂମିକା ବ୍ୟତୀତ ସେ ବାହାମା ଲୋକସଙ୍ଗୀତ ଦଳର ଜଣେ ସ୍ଥାପୟିତା ଥିଲେ ଓ ବାହାମା ତଥା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରୁଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ଜାତୀୟ ମହିଳା ଦଳ ଆସୋସିଏସନର ସଭାନେତ୍ରୀ ଓ ବାହାମା ବାପଟିଷ୍ଟ ମିସନାରୀ ତଥା ଶିକ୍ଷା କନଭେନସନ ମହିଳା ଶାଖାର କୋଅର୍ଡ଼ିନେଟର ଥିଲେ । ଜନସନ ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ୬୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁ ଉପରାନ୍ତ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ନାଶୋରେ ଖୋଲିଥିବା ଏକ ସ୍କୁଲକୁ ତାଙ୍କ ନାମରେ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା।