ସ୍ୱର୍ଗତ ପଣ୍ଡିତ ନୃସିଂହନାଥ ଖୁଣ୍ଟିଆ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ଗୁରୁ, ଗାୟକ, ଗବେଷକ ଏବଂ ବିଦ୍ୱାନ ଥିଲେ । ଜୀବନୀ ନୃସିଂହନାଥ ଖୁଣ୍ଟିଆ ୧୯୧୧ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୭ ତାରିଖରେ ପୁରୀର ଖୁଣ୍ଟିଆ ସାହିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ପଦ୍ମାବତୀ ଦେବୀ । ମାତ୍ର ୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ମାତୃବିୟୋଗ ଘଟିଥିଲା । ଏହାପରେ ନୃସିଂହ ଆଈଙ୍କ କୋଳରେ ପାଳିତ ହେଲେ । ମାତ୍ର ୧୬ ବର୍ଷ ହୋଇଥବାବେଳେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ତିରୋଧାନ ହୋଇଥିଲା । ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା ନୃସିଂହନାଥଙ୍କ ବଂଶର ସଂଗୀତ ପରମ୍ପରା ତାଙ୍କୁ ସଂଗୀତ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ କଲା । ତାଙ୍କ ଅଜା ଲୋକନାଥ ପ୍ରତିହାରୀ ଜଣେ ମର୍ଦ୍ଦଳ ବାଦକ ଏବଂ ମାମୁଁ ଫକୀର ପ୍ରତିହାରୀ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ । ଅଜା ଓ ମାମୁଁଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ନୃସିଂହନାଥ ସଂଗୀତ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ କରିଥଲେ । ସେ ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ପୁରୀର ଯାଗା ଆଖଡ଼ାରେ ବରିଷ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞମାନଙ୍କଠାରୁ ପାରମ୍ପରିକ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରିଥଲେ । ନୃସିଂହନାଥ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଯଥା ଚଉପଦୀ, ଚମ୍ପୂ, ଛାନ୍ଦ, ଚଉତିଶା, ଭଜନ, ଜଣାଣ, ସରିମାନ, ମାଳଶ୍ରୀ, କୁଡ଼ୁକ, ଆଦି ବିଭାଗରେ କୃତିତ୍ୱ ଅର୍ଜନ କରିଥଲେ । ନୃସିଂହନାଥ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ସଂଗୀତ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରି ବିଶ୍ୱରୂପ ଗୋସ୍ୱାମୀଙ୍କ ନିକଟରୁ କୀର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଗୋପାଳ ଗୋସ୍ୱାମୀଙ୍କଠାରୁ କ୍ଲାରିଓନେଟ ଶିକ୍ଷା କଲେ । କଲିକତାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଂଗୀତଜ୍ଞ ବୈଷ୍ଣବ ଘାଟା ଓ ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ମୁଖାର୍ଜୀଙ୍କ ନିକଟରୁ ସୀତାରବାଦନ ତଥା ଧୂପଦ-ଧମାର ଆଦି ଗାୟନରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ସଂଗୀତର ଧୂପଦ, ଧମାର, ଖେୟାଲ, ଗଜଲ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ତତ୍କାଳୀନ ସଂଗୀତଜ୍ଞ ଓ ଶିକ୍ଷକ ଗୋକୁଳ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ, ନନ୍ଦନିଧି ଧଳ, ବାଣୀକଣ୍ଠ ନିମାଇଁ ଚରଣ ହରିଚନ୍ଦନ, ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ଧୀର ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କଦ୍ୱାରା ନୃସିଂହନାଥ ବହୁ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଥିଲେ ।