ସାଇନାଇଡ ବିଷକ୍ରିୟା  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ) ଏକ ପ୍ରକାର ବିଷକ୍ରିୟା   ଯାହା ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସାଇନାଇଡ   ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବା ଫଳରେ ଦେଖାଯାଏ  । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷଣରେ ମୁଣ୍ଡବଥା, ମୁଣ୍ଡବୁଲା, ଦୃତ ହୃତ୍‌ସ୍ପନ୍ଦନ  , ଅଣନିଶ୍ୱାସୀ, ବାନ୍ତି ଇତ୍ୟାଦି ହୁଏ । ଏହା ପରେ ବାତ  , ଧୀର ହୃତ୍‌ସ୍ପନ୍ଦନ  , ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ, ମୂର୍ଚ୍ଛା ଓ ହୃଦ୍‌ରୋଧ   ହୁଏ । ଲକ୍ଷଣମାନଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭ ଅଳ୍ପ କିଛି ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ । ରୋଗୀ ବଞ୍ଚିଗଲେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସ୍ନାୟୁ ବେମାରୀ ରହିଯାଏ । ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସାଇନାଇଡ   ଗ୍ୟାସ ଓ ଅନେକ ସାଇନାଇଡ ଲବଣ  ରେ ସାଇନାଇଡ ଥାଏ । ଘର ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡର   ଧୁଆଁ ପ୍ରଶ୍ୱାସରେ ଗଲେ ସାଧାରଣତଃ ଏହି ବିଷକ୍ରିୟା ସାଧିତ ହୁଏ । ଧାତୁ ପଲିସ କରାଯାଉଥିବା   କର୍ମସ୍ଥଳୀ, କେତେକ ପୋକମାରୀ   ଓ କେତେକ ଆପଲ ମଞ୍ଜିରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସାଇନାଇଡ ଥାଇପାରେ । ସାଇନାଇଡ ଥିବା ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଚର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ଅବଶୋଷିତ ହୋଇଯାଏ । ସାଇନାଇଡ ଆୟନଦ୍ୱାରା   ଜୈବ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା   ଅବରୋଧ ହେବା ଫଳରେ ଦେହର ତନ୍ତୁ ଅମ୍ଳଜାନ   ବ୍ୟବ‌ହାର କରିପାରେନି । ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହୁଏ । କୌଣସି ଲୋକର ଘର ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ପରେ ଚେତନା ଶକ୍ତି   କମିଗଲେ, ରକ୍ତଚାପ କମିଲେ ବା ରକ୍ତ ଲାକ୍ଟେଟ   ଅଧିକ ହେଲେ ଏହି ବିଷ ପ୍ରଭାବ ଥିବା ସନ୍ଦେହ କରାଯାଏ । ରକ୍ତରେ ସାଇନାଇଡ ସ୍ତର ମାପିହୁଏ କିନ୍ତୁ ଏହା ସମୟ ସାପେକ୍ଷ । ଏହି ସ୍ତର ୦.୫ ୧ ମି:ଗ୍ରା:/ଲି ଥିଲେ ସାମାନ୍ୟ, ୧ ୨ ମି:ଗ୍ରା:/ଲି ଥିଲେ ମଧ୍ୟମ, ୨ ୩ ମି:ଗ୍ରା:/ଲି ଥିଲେ ସାଂଘାତିକ କୁହାଯାଏ ଓ ୩ ମି:ଗ୍ରା:/ଲି ହୋଇଗଲେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । ରୋଗୀକୁ ଦୂଷିତ ଉତ୍ସରୁ ଦୂରକୁ ଅଣାଯାଏ ଓ ବିସନ୍ଦୁଷିତ   କରାଯାଏ । ସ‌ହାୟକ ଯତ୍ନ   ଓ ୧୦୦% ଅମ୍ଳଜାନ ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ହାଇଡ୍ରୋକ୍ସିକୋବୋଲାମିନ   ଏହାର ଆଣ୍ଟିଡୋଟ   କାମ କରିବା ଜଣାଯାଏ ଓ ଏହା ପ୍ରଥମ ଧାଡ଼ିର ଚିକିତ୍ସା ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ସୋଡ଼ିଅମ ଥାୟୋସଲଫେଟ   ମଧ୍ୟ ଏଥିନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ । ଇତିହାସ ଅନୁସାରେ ସାଇନାଇଡ ସମୂହ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଉଥିଲା ଓ ନରସଂହାର   ନିମନ୍ତେ ନାଜିମାନେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରୁଥିଲେ ।