ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ  (୧୮୯୮ - ୧୯୯୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲେ  । ସେ ୧୯୨୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ବାନର ସେନା ଗଠନ କରିଥିଲେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଚାର କରୁଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ତାଙ୍କୁ ୧୯୩୦, ୧୯୩୨, ୧୯୩୬ ଓ ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ଚାରିଥର ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୪୬ ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ୨ୟ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ କଟକ ସହରରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ସଭ୍ୟା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଜନ୍ମ ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ ୧୮୯୮ ମସିହାରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ସତ୍ୟଭାମାପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦାନ ୧୯୨୪ ମସିହାର ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ସେ ବାନର ସେନା ଗଠନ କରି ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼େଇ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ସେମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରଚାର କରିବା ସହ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପୋଷ୍ଟର ମାରି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଉଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ ଚାରିଥର ଗିରଫ ହୋଇ କରାଦଣ୍ଡ ଭୋଗିଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ୧୯୩୦, ୧୯୩୨, ୧୯୩୬ ଓ ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ଗିରଫ କରାଯାଇ କାରାଗାରକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା । ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ ୧୯୪୬ ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଗଠନ କରାଯାଇଥିବା ୨ୟ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ କଟକ ସଦର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ସେ ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ ଏହି ବିଧାନ ସଭାରେ ୨୮ ମଇ ୧୯୪୬ରୁ ୨୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୨ରେ ଏହି ବିଧାନ ସଭାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା କାଂସ୍ୟ ପଦକରେ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନୀତ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ ୧୯୯୯ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ମାସ ୮ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୧୦୨ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୯୯ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ମାସ ୯ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଧାନ ସଭା ଗୃହରେ ଶୋକ ସଭାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା ।