କୁକୁରିପା ଓ କୁକ୍କୁରୀପା ଏଠାକୁ ଫେରା ଆଣିଥାନ୍ତି । କୁକୁରୀପା ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ଜଣେ ମହାସିଦ୍ଧ ଥିଲେ । ଜୀବନକାଳ ସେ ପୁରାତନ ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମ ଓ ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ସେ ବଜ୍ରଯାନରେ ବିଶେଷ ସାଧନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଭ୍ରମଣ କାଳରେ ସେ ଭୋକିଲା କୁକୁରଟିଏ ଏକ ବୁଦା ମୂଳରୁ ପାଇଥିଲେ । କରୁଣାରେ ସେ ତାହାକୁ ଖୁଆଇଥିଲେ ଓ ପାଖରେ ରଖି ପାଳିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଥିଲା ଓ ଗୁହାଟିଏ ଖୋଜି ପାଇଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଅଧିକ କାଳ ଧରି ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଯୋଗ ସାଧନା କରିପାରୁଥିଲେ ଓ କୁକୁରୀଟି ଗୁମ୍ଫାର ବାହାରେ ଜଗିବସୁଥିଲା । ଲାମା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦାସଙ୍କ ମତରେ: ଜ୍ଞାନ-ଡାକିଣୀ ତାଙ୍କୁ କହିଥିଲାକୁକୁରୀପା ମାୟା ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ । ସେ କୁଡ଼ିଆରେ ଶୋଇପାରନ୍ତି, କୁକୁରୀ ସହ ବୁଲିପାରନ୍ତି, ନିଜର ବୋଲି କିଛି ନଥାଏ, ଗାନ-ବାଜଣା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଶୁଆ ନଥାଏ କି ବାଦନ ଯନ୍ତ୍ର ନଥାଏ କିମ୍ବା ଧର୍ମ ପୋଥି ନଥାଏ । ଯେହେତୁ ସେ କୌଣସି ମହାନୁଭବଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିନଥାନ୍ତି ଓ ମହା-ବୋଧିର ଅଧିକାରୀ, ଆମ୍ଭେ ନଭଚାରୀ-ଡାକିଣୀ ଗଣ ତାହାଙ୍କ ସେବା ନିମନ୍ତେ ଖଞ୍ଜା ଓ ବାଧ୍ୟ । ରଚନାବଳୀ କୁକୁରୀପା ତାହାଙ୍କର ଚର୍ଯାପଦର ଅନେକ ରଚନା ନିମନ୍ତେ ଖ୍ୟାତ ।