ଅଟଳ ବିହାରୀ ପଣ୍ଡା  (୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୩୧ - ୫ ଜୁନ ୨୦୨୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାଟ୍ୟକାର, ଗୀତିକାର ଓ ଅଭିନେତା ଥିଲେ  । ଓଡ଼ିଶାର ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ବିନିକାଠାରେ ସେ ୧୯୩୧ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୪୪ ମସିହାରୁ ସେ ମଞ୍ଚ ନାଟରେ ଅଭିନୟ କରିଆସୁଥିଲେ ଓ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଶଲାବୁଢ଼ା ଜରିଆରେ ପ୍ରଥମ କରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଉଭୟ ଶଲାବୁଢ଼ା ଓ ଆଦିମ ବିଚାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଧାନତଃ ସମ୍ବଲପୁରୀରେ ନାଟକ ରଚନା କରୁଥିଲେ ଓ ୬୫ରୁ ଅଧିକ ମଞ୍ଚ ଓ ବେତାର ନାଟକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ନାଟକ  "ଫଟା କପାଲ"  ଥିଲା ପ୍ରଥମ ସମ୍ବଲପୁରୀ ମୁଦ୍ରିତ ନାଟକ । ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଭିନୟ ଓ ନାଟ୍ୟକଳାରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାଙ୍କୁ ଭିତ୍ତି କରି ତାଙ୍କୁ ଡି. ଲିଟ ଉପାଧି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ୨୦୨୧ ମସିହା ଜୁନ ୫ ତାରିଖରେ ସମ୍ବଲପୁରଠାରେ ସେପ୍ଟିସିମିଆ ରୋଗର ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ୮୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଜୀବନୀ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଅଟଳ ବିହାରୀ ପଣ୍ଡା ୧୯୩୧ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧ତାରିଖ ଦିନ ଓଡ଼ିଶାର ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲାର ବିନିକାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଥିଲେ କବିରାଜ ବାସୁଦେବ ପଣ୍ଡା ଓ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରିୟା ପଣ୍ଡା । ସେ ଥିଲେ ପରିବାରର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଲଳିତା । ତାଙ୍କର ୩ଟି ପୁଅଙ୍କ ନାମ ଆର୍ତ୍ତତ୍ରାଣ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଅରୁଣ । ତାଙ୍କର ୩ଟି ଝିଅ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି । ସରକାରୀ ଚାକିରୀରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ବୁର୍ଲା ସହରରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ୨୦୨୧ ମସିହା ଜୁନ ୫ ତାରିଖରେ ସେପ୍ଟିସିମିଆ ରୋଗର ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।ମୃତ୍ୟୁ ବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୯ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା । କଳାକାର ଜୀବନ ପିଲାଦିନରୁ ଅଟଳ ବିହାରୀ ପଣ୍ଡା ନାଟକ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ଥିଲେ ଓ ୧୯୪୪ ମସିହାରୁ ନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ସେ ଆକାଶବାଣୀ ସମ୍ବଲପୁର ଓ ଆକାଶବାଣୀ କଟକ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଗୀତିକାର ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତି ଲାଭ କରି ସଙ୍ଗୀତ ରଚନା କରିଆସୁଥିଲେ । ସେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ମଞ୍ଚନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ସମ୍ବଲପୁରୀରେ ନାଟକ ରଚନା କରୁଥିଲେ ଓ ୬୫ରୁ ଅଧିକ ମଞ୍ଚ ଓ ବେତାର ନାଟକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ନାଟକ  "ଫଟା କପାଲ"  ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାର ପ୍ରଥମ ମୁଦ୍ରିତ ନାଟକ ଥିଲା । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଅନ୍ୟ କିଛି ସମ୍ବଲପୁରୀ ନାଟକ ଥିଲା  "ଭଏଁଷ ଆଗେ ନାଗଧୁନି" ,  "ଫଟା ମଣ୍ଡଳ" ,  "କୂଆଁ ଭିତରେ ଦେଣ୍ଡୁ"  ଓ  "ଲେଞ୍ଜାତାରା"  । ସେ  "ମଣି ସଂଗ୍ରହ"  ଓ  "କ୍ଳାନ୍ତ ଅପରାହ୍ନ"  ନାମରେ ଦୁଇଟି ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଅପେରା ନାଟକ ଥିଲା  "ବାଘ ମାତିଛି"  । ସେ ଅନେକ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଗୀତ ଲେଖିଥିଲେ ଏବଂ ସେଥିରୁ ଅଧିକାଂଶ ଗୀତ ଫକୀର ପଟ୍ଟନାୟକ ଗାୟନ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସବ୍ୟସାଚୀ ମହାପାତ୍ର ନିଜ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଶଲାବୁଢ଼ାରେ ସଂଳାପ ଲେଖିବା ପାଇଁ ଅଟଳ ବିହାରୀ ପଣ୍ଡାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ପଣ୍ଡାଙ୍କୁ ହିଁ ମୁଖ୍ୟ ଅଭିନେତା ଭାବରେ ଚୟନ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ  "ଆଦିମ ବିଚାର"  ଓ  "ଶଲାବୁଢ଼ାର ବଦଲା"  ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।