ସାଇକୋସିସ  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ) ଏକ ମାନସିକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ମନ   ବାସ୍ତବିକତାକୁ ଜାଣିପାରେନି  । ଏହି ରୋଗରେ ମିଥ୍ୟା ବିଶ୍ୱାସ  , ଅନ୍ୟମାନେ ନ ଦେଖିବା ବା ନ ଶୁଣିବା କଥା ରୋଗୀ ଦେଖିବା ବା ଶୁଣିବା   ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଅସଙ୍ଗତ ବାର୍ତ୍ତାଳାପ ଓ ବ୍ୟବ‌ହାର ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ସ‌ହିତ ନିଦ୍ରା ଅଭାବ  , ସାମାଜିକ ଦୂରତା ରଖିବା,ପ୍ରେରଣା ଅଭାବ ଓ ଦୈନ‌ନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଅକ୍ଷମତା ଦେଖାଯାଇପାରେ । ସାଇକୋସିସ ରୋଗର ଅନେକ କାରଣ ଥାଇପାରେ । ଏହି କାରଣ ଗୁଡ଼ିକ ମାନସିକ ବେମାରୀ  ,  (ସିଜୋଫ୍ରେନିଆ, ବାଇପୋଲାର ଡିଜଅଡର), ନିଦ୍ରା ଅଭାବ  , କେତେକ ବେମାରୀ, କେତେକ ଔଷଧ   , ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ  ( ଓ ) ଇତ୍ୟାଦି ହୋଇପାରେ  । ପ୍ରସବ ପରେ ଏକ ପ୍ରକାର ପୋଷ୍ଟପାର୍ଟମ ସାଇକୋସିସ   ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ନିଉରୋଟ୍ରାନ୍ସମିଟର   ଡୋପାମିନର ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଥାଇପାରେ । ଆକ୍ୟୁଟ ସାଇକୋସିସ ରୋଗ ମାନସିକ ରୋଗ ପରେ ହେଲେ ତାହାକୁ ପ୍ରାଇମେରୀ ଓ ଶାରୀରିକ ରୋଗ ପରେ ହେଲେ ସେକେଣ୍ଡାରୀ କୁହାଯାଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ରୋଗର ଉପସ୍ଥିତି ଦୂର କରିବା ପରେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ନାୟୁ ମଣ୍ଡଳ   ରୋଗ, ବିଭିନ୍ନ ଟକ୍ସିନ  (ଉଦ୍ଭିଦ ବା ପ୍ରାଣୀଜ ବିଷ) ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ନିମନ୍ତେ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ  । ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଆଣ୍ଟିସାଇକୋଟିକ  , କାଉନସେଲିଙ୍ଗ  , ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା   ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ । ଆରମ୍ଭରୁ ଚିକିତ୍ସା କଲେ ଫଳାଫଲ ଉନ୍ନତ ହୁଏ । ଔଷଧ ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ । . ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ପ୍ରାୟ ୩% ଲୋକ ଏହି ରୋଗର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି । ଖ୍ରୀ:ପୂ: ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀରେ  (4 ) ହିପୋକ୍ରେଟସ ଏହି ରୋଗର ଅବତାରଣା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୧୫୦୦ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଇଜିପ୍ଟର ଏବର୍ସ ପାପିରସ   ପୃଷ୍ଠାରେ ଏହି ବିଷୟରେ ଲେଖା ଥିବା ଜଣାଯାଏ  ।