ଜୀବସାର ଘ ବା ଜୀବନିକା ଘ ବା ଭିଟାମିନ୍ ଡି ଅଭାବ ଅଛି କୁହାଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଦେହରେ ଭିଟାମିନ୍ ସ୍ତର ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ କମ୍ ଥାଏ  ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ମାଂସପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଦୁର୍ବଳତା ଏବଂ ମାଂସପେଶୀ ସଂକୋଚନ ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ, ଯଦିଓ ଅଧିକାଂଶଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ  ପିଲାମାନଙ୍କଠାରେ ଏହି ଅଭାବ ଯୋଗୁ ରିକେଟ୍ ହୋଇପାରେ, ଯାହା ଏପରି ଏକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ହାଡ଼ଗୁଡିକରେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଅସ୍ଥି ନିର୍ମାଣ ବା ଓସିଫିକେସନ ହେବାରେ ବିଫଳ ହୁଏ  ବୟସ୍କମାନଙ୍କଠାରେ ଏହା ଓଷ୍ଟିଓମାଲାସିଆ ଏବଂ ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ୍ ରୋଗ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଅସ୍ଥି ଭଗ୍ନର ସଙ୍କଟ ଥାଏ  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କେତେକ ଅବସ୍ଥାରେ ଭିଟାମିନ୍ ଡି ସ୍ତର କମ୍ ଥାଏ କିନ୍ତୁ କାରଣ ଭାବରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି  ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ସଂସ୍ପର୍ଶର ଅଭାବ, କମ୍ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା କିମ୍ବା ଅନ୍ତନଳୀରୁ ଅବଶୋଷଣ ହ୍ରାସ ଆଦି କାରଣ ଯୋଗୁ ଭିଟାମିନ୍ ଡି ଅଭାବ ହୁଏ  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଙ୍କଟ ଜନ‌କ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଯକୃତ ରୋଗ ଏବଂ କେତେକ ଜେନେଟିକ୍ ବ୍ୟାଧି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ  ରକ୍ତରେ ୨୫ (ଓଏଚଡି)ଡି/   ସ୍ତର ୫୦ରୁ ୭୫ ଏନମୋଲ / ଲି  (20ରୁ 30 / ମିଲି)ରୁ କମ୍ ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ  । ଲକ୍ଷଣ ନଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିଲେ ଲାଭ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଟେ, ଏବଂ ଏହିପରି ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇନଥାଏ  ଭିଟାମିନ୍ ଡି ପରିପୂରକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାକୁ ସାଧାରଣତଃ ସୁପାରିଶ କରାଯାଏ ନାହିଁ  ସ୍ୱଳ୍ପ ସ୍ତର ଥିଲେ ସାଧାରଣତ ପାଟିଦ୍ୱାରା ଜୀବସାର ଘ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ  ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ତେଲିଆ ମାଛ, ଛତୁ, ଏବଂ ଅଣ୍ଡାର ହଳଦିଆ ଅଂଶ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ  ଦୁନିଆର କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ କ୍ଷୀର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ସ‌ହିତ ଭିଟାମିନ୍ ଡି ମିଶ୍ରିତ କରାଯାଇଥାଏ । କ୍ୟାଲସିୟମ ଏବଂ ଫସଫେଟ୍ ଅଭାବର ସଂଶୋଧନ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ  ପ୍ରାୟ ୨୦ରୁ ୪୦% ଲୋକଙ୍କର ଭିଟାମିନ୍ ଅଭାବ ଥିବାବେଳେ ୬ରୁ ୧୩% ଲୋକଙ୍କଠାରେ ଘୋର ଅଭାବ ଦେଖାଯାଏ  ତଥାପି ଏହା କୌଣସି ସଂପୃକ୍ତ ନକାରାତ୍ମକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ଅପେକ୍ଷା ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ଉପରେ ଆଧାରିତ କରାଯାଏ  ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଯୁବକ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଏ  ଭିଟାମିନ ଡି ଅଭାବ ଯୋଗୁ ହେଉଥିବା ରିକେଟ ରୋଗର ବର୍ଣ୍ଣନା ୧୬୪୫ ମସିହା ପରଠାରୁ କରାଯାଇଛି ।