ଲାଲ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ  ୧୮୯୧   ୧୯୫୬  ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ, ସାହିତ୍ୟିକ, ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି ଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ୨ୟ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା ଲାଲ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ ୧୮୯୧ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତର ମାଡ୍ରାସ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶ୍ରୀକାକୁଲମସ୍ଥିତ ବୁଧାରସିଂହ ଗ୍ରାମରେ ଏକ ଜମିଦାର ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ବ୍ରହ୍ମପୁରରୁ ହାଇସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିବା ପରେ କଲିକତାରୁ କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଏବଂ ମାଡ୍ରାସରୁ ଆଇନରେ ସ୍ନାତକ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକ ଜଣେ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଓ ତାଙ୍କ ଝିଅ ସୁଧାଂଶୁମାଳିନୀ ରାୟ ଜଣେ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦାନ ମାଡ୍ରାସରୁ ଆଇନରେ ସ୍ନାତକ କରିବା ପରେ ଓକିଲାତି ପାଇଁ ସେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଫେଇଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନରେ ତାଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଥିଲା, ଯେଉଁଠି ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ସହିତ ମିଶେଇବା ପାଇଁ କାମ କରିଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ସେ ଧର୍ମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମ ଆପଣେଇଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଓ କଟକର ବିଭିନ୍ନ ମିଶନାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥିଲେ । ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ ଲାଲ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୪୬ ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଗଠନ କରାଯାଇଥିବା ୨ୟ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଭାରତୀୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଓଡ଼ିଶାରୁ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଏହି ବିଧାନ ସଭାରେ ୨୮ ମଇ ୧୯୪୬ରୁ ୨୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୨ରେ ଏହି ବିଧାନ ସଭାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ବିଧାନ ସଭା ବାଚସ୍ପତି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟକୃତି ଲାଲ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କର ସଙ୍ଗୀତ ଓ କବିତାରେ ରୁଚି ଥିଲା । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେ ରେଜରେକ୍ଟେଡ୍ ଓଡ଼ିଶା ନାମକ ଏକ ଇଂରାଜୀ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କ ସମୟର ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୀତିକ ଅସୁବିଧା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ କବିତା ସଂକଳନ ଜୀବନ ଚମ୍ପୂ ଓ ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଅନ୍ୟତମ କବିତା ପୁସ୍ତକ ବନ୍ଦନା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ରଚିତ ପୁସ୍ତକ ରେଜରେକ୍ଟେଡ୍ ଓଡ଼ିଶା  (ଇଂରାଜୀ: ) ଜୀବନ ଚମ୍ପୂ  (ଓଡ଼ିଆ) ବନ୍ଦନା  (ଓଡ଼ିଆ) ମୃତ୍ୟୁ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା  । ୨୭ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୬ରେ ବିଧାନ ସଭା ଗୃହରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।