ପ୍ରାକ୍‌ଋତୁସ୍ରାବ ଅସୁଖ ବେମାରୀ ବା ପ୍ରିମେନସ୍ଟ୍ରୁଆଲ ଡିସଫୋରିକ୍ ଡିସଅର୍ଡର୍   ହେଉଛି ପ୍ରାକ୍ ଋତୁସ୍ରାବ ଲକ୍ଷଣପୁଞ୍ଜ  ର ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଯାହା ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ  ଲକ୍ଷଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଃଖୀ ଭାବନା, ବିରକ୍ତି, ଧ୍ୟାନ ଦେବାରେ ଅସୁବିଧା, କମ୍ ଶକ୍ତି, ପେଟ କଷ୍ଟ ଏବଂ ସ୍ତନ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଇତ୍ୟାଦି ହୋଇପାରେ  ଋତୁସ୍ରାବ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଏକ କିମ୍ବା ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ ଅବଧି ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଦିନେ କିମ୍ବା ଦୁଇ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକର ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ  ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପ୍ରବଣ ହୋଇପାରେ । ଏହାର କାରଣ ଜଣାପଡ଼ିନାହିଁ। ଅତୀତର କୋଣସି ଆଘାତ, ଚିନ୍ତା ଜନିତ ରୋଗ, ଧୂମପାନ, ମୋଟାପଣ ଏବଂ ପାରିବାରିକ ଇତିହାସ ଥିଲେ ବିପଦ ସଙ୍କଟ ରହିପାରେ । ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାର୍ଯ୍ୟବିଧିରେ ହରମୋନା ପରିବର୍ତ୍ତନ କିମ୍ବା ମସ୍ତିଷ୍କ ରାସାୟନିକ ସେରୋଟୋନିନ   ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ। ୨୦୧୩ ମସିହାର ଏହା ଡିଏସଏମ-୫ରେ ଏହାର ଡିପରେସିଭ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର ନାମରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ଥିଲା । ୧୧ଟି ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରୁ ଅତିକମରେ ୫ଟି ଲକ୍ଷଣ ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଓ ଅତିକମରେ ସେଥିରେ ଗୋଟିଏ ମନୋଦଶା   ପରିବର୍ତ୍ତନ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ଥାଏ । ଚିକିତ୍ସା ଜୀବନଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯେପରିକି ବ୍ୟାୟାମ, ଖାଦ୍ୟପେୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଔଷଧ ଏବଂ ମାନସିକ ଚାପମୁକ୍ତ ହେବାକୁ ପଡ଼େ  ଔଷଧ ମଧ୍ୟରେ ସିଲେକ୍ଟିଭ ସେରୋଟୋନିନ ରିଅପଟେକ ଇନହିବିଟର ବା ଏସଏସଆରଆଇ   କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବଟିକା କିମ୍ବା ଜିଏନଆରଏଚ   ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ  ଏସଏସଆରଆଇ ଏହ ସାଧାରଣ ଚିକିତ୍ସା, କାରଣ ଏହା ଅଳ୍ପ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସହିତ ଭଲ କାମ କରେ  ଶାରୀରିକ କଷ୍ଟ ପାଇଁ ଏନଏସଅଇଡି ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇପାରେ  ଯଦି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନୁହେଁ ତେବେ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କରି ଡିମ୍ବକୋଷ ବାହାର କରିଦିଆଯାଏ  ଏହି ରୋଗ ଏକ ବର୍ଷରେ ଋତୁସ୍ରାବୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୨ - ୬% ପ୍ରଭାବିତ କରେ  ଯେ କୌଣସି ଋତୁସ୍ରାବ କରୁଥିବା ମହିଳାଙ୍କର ଏହା ହୋଇପାରେ। ଋତୁସ୍ରାବ କରୁଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୯୦% ମହିଳଙ୍କର କିଛି ଲକ୍ଷଣ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ କମ୍ ଥାଏ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ‌ ଅକ୍ଷମ ଦୁର୍ବଳତା ନଥାଏ। ଅତିକମରେ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୪୦୦ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହି ରୋଗ ଲକ୍ଷଣ ଗୁଡ଼ିକ ହିପୋକ୍ରେଟସ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ।