ସମ୍ବଲପୁର, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସହର ତଥା ସଦର ମହକୁମା । ଏହା ରାଜ୍ୟ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ୩୨୧ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ୧୮୭୬ ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁର ମୁନିସିପାଲିଟି ହିସାବରେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା । ସମ୍ବଲପୁର ସହରକୁ ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳର ବ୍ୟବସାୟୀକ ରାଜଧାନୀ କୁହାଯାଏ । ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ, ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ, ସମ୍ବଲପୁରୀ ନୃତ୍ୟ, ଶୀତଳ ଷଷ୍ଠୀ ଯାତ୍ରା, ହୁମାର ବିମଳେଶ୍ୱର ଦେଉଳ ଆଦି ସମ୍ବଲପୁରକୁ ଭାରତରେ ପରିଚିତ କରାଇ ଥାଆନ୍ତି । ସମ୍ବଲପୁରରେ ଥିବା ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନମାନଙ୍କ ସାରଣୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ କଲେଜ ସମୂହ ଆଇଆଇଏମ ସମ୍ବଲପୁର ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ମୁକ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟ : ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାଦ୍ୱାରା ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଗଠନ ପାଇଁ ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ପାସ ହେଇଥିବା ବିଲ ଅନୁଯାୟୀ ୧୯୬୭ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧ ତାରିଖରେ ସମ୍ବଲପୁର ଓ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କୁ ସହବନ୍ଧିତ କରିବା ସହ ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିଲା । ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଏହା ସମ୍ବଲପୁରରେ ରହିବା ପରେ ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ବୁର୍ଲା ସହର ନିକଟସ୍ଥ ନିଜସ୍ୱ କେମ୍ପସକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହେଲା । ଏହାର ନିଜସ୍ୱ କେମ୍ପସକୁ  'ଜ୍ୟୋତି ବିହାର'  କୁହାଯାଏ । ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ  : ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ପ୍ରଥମ ଇଂଜିନିଯରିଂ କଲେଜ ହିସାବରେ ଖୋଲିଥିଲା । ଏଥିରୁ ଅଦ୍ୟାବଧି ୧୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଇଂଜିନିଯରିଂ ଗ୍ରାଜୁଏଟ ତଥା ୨୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପୋଷ୍ଟ ଗ୍ରାଜୁଏଟ ଇଂଜିନିଯରିଂର ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରାଞ୍ଚରେ ଉତ୍ତିର୍ଣ ହେଇସାରିଲେଣି । ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସମ୍ବଲପୁର ଓ ନିକଟବର୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଅନନ୍ୟ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ , 2016-11-26 .  ' ,& , & ,. , . '  , ସ୍କୁଲ ସମୂହ . & ,  ( & ) .  ' ,   ,. , ଖେଳ କୁଦ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ସମ୍ବଲପୁର ଫୁଟବଲ ଏକାଡେମୀ : ଏହି ଏକାଡେମୀଟି ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ ନିକଟସ୍ଥ ପିତାପଲ୍ଲୀଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷୁମାନଙ୍କୁ ବିନାମୂଲ୍ୟରେ ରହିବା ଓ ପଢିବାର ସୁବିଧା ଦିଆଯାଇଥାଏ ।