ଶାରୀରିକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ) କ‌ହିଲେ ଜୀବନ୍ତ ମାନବ ଶରୀରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ତରଳ ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଏ  । ଏହି ତରଳ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଶରୀରର ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଓ କ୍ଷରଣ/ସ୍ରବଣ   ବା ନିଷ୍କାସନ   ଜନିତ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଶରୀରରେ ପ୍ରାୟ ୬୦ରୁ ୬୫% ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଜୀବକୋଷ ଭିତରେ ଥାଏ ଯାହାକୁ ଦେହ ଜଳ କୁହାଯାଏ ଓ ବଳକା ୩୫ରୁ୪୦% କୋଷ ବାହାରେ ଥାଏ । କୋଷ ବ‌ହିର୍ଭୁତ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତରାଳୀୟ ତରଳ ପଦାର୍ଥ  , ଲସିକା   ଓ ରକ୍ତ   ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଶରୀରରେ ପ୍ରାୟ ୬ରୁ ୧୦ ଲିଟର ଲସିକା ଓ ୩.୫ରୁ ୫ ଲିଟର ରକ୍ତ ଥାଏ । ଶାରୀରିକ ତରଳ ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କର ତାଲିକା ଉଲ୍ୱଜଳ   ଜଳୀୟ ଦ୍ରବ   ଓ ଭିଟ୍ରିଅସ ଦ୍ରବ   ପିତ୍ତ   ରକ୍ତ ଲସ   ସ୍ତନ ଦୁଗ୍ଧ   ସେରେବ୍ରୋସ୍ପାଇନାଲ ତରଳ ପଦାର୍ଥ  ପ୍ରମସ୍ତିଷ୍କ ପନ୍‌ସୀୟ    କର୍ଣ୍ଣମଳ/କାନଗୁହ  /   କାଇଲ୍/ବାସାଲସୀକା   ପଚନ ମଣ୍ଡ/କାଇମ୍   ଏଣ୍ଡୋଲିମ୍ଫ ଓ ପେରିଲିମ୍ଫ     ନିଃସ୍ୟନ୍ଦ   ମଳ   ମହିଳା ଇଜାକୁଲେଟ   ଜଠର ଏସିଡ/ଅମ୍ଳ   ଜଠର ରସ   ଲସିକା   ଶ୍ଳେଷ୍ମ     ପରିହୃତ   ପର୍ଯ୍ୟୁଦର   ଫୁସଫୁସ ଆବରଣ ତରଳ ପଦାର୍ଥ   ପୂଜ ରିଉମ  (ନିଦ୍ରା ସମୟରେ ଆଖି, ପାଟି ଓ ନାକରୁ ନିର୍ଗତ ତରଳ ପଦାର୍ଥ)   ଲାଳ   ତ୍ୱଗ ବସୀୟ     ସେରସୀୟ   ବୀର୍ଯ୍ୟ   ସ୍ମେଗ୍ମା   କଫ   ସନ୍ଧିରସ   ଝାଳ   ଲୁହ   ମୂତ୍ର   ଯୋନୀସ୍ରାବ   ବାନ୍ତି   ଶ୍ରେଣୀ ଅନୁଯାୟୀ: କୋଷିକାଭ୍ୟନ୍ତର ତରଳ ପଦାର୍ଥ   ବ‌ହିଃକୋଷିକା ତରଳ ପଦାର୍ଥ   ବାହିକାଭ୍ୟନ୍ତର ତରଳ ପଦାର୍ଥ   ଅନ୍ତରାଳୀୟ   ଲସିକା     ଟ୍ରାନ୍ସସେଲ୍ୟୁଲାର   ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ରୋଗ ସମ୍ପର୍କରେ ଶାରୀରିକ ତରଳ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ  । ଆଧୁନିକ ମେଡିକାଲ, ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କୀୟ କଥାରେ ଏହାକୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅପରିଷ୍କାର କୁହାଯାଏ । କାରଣ ଏଥିରେ ସଂକ୍ରମଣ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ପଦାର୍ଥ  (ଭେକ୍ଟର ) ଯେପରିକି ଯୌନ ସଞ୍ଚାରିତ ରୋଗ ବା ରକ୍ତବାହୀ ରୋଗ ଥାଇପାରେ  । ସାର୍ବଜନୀନ ସାବଧାନତା   ଓ ବିପଦମୁକ୍ତ ଯୌନ‌କ୍ରିୟା ଅଭ୍ୟାସଦ୍ୱାରା ଶାରୀରିକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ବିନିମୟ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ । ଶାରୀରିକ ତରଳ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ମେଡିକାଲ ପରୀକ୍ଷାଗାରରେ ଅନୁଶୀଳନ କରି ଅଣୁଜୀବ, ପ୍ରଦାହ, କର୍କଟ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଏ । ନିଦାନୀୟ ନମୁନା ସଂଜ୍ଞାନୁସାରେ ଅଣ-ସଂକ୍ରମଣକ୍ଷମ ମାନବ ବା ପଶୁ ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କୁ ନିଦାନୀୟ ନମୁନା କୁହାଯାଏ ଯେଉଁଥିରେ ଥାଏ ରକ୍ତ, ଲାଳ  , ନିଷ୍କାସିତ ଦ୍ରବ୍ୟ  , ଶାରୀରିକ ତନ୍ତୁ  , ତନ୍ତୁ ତରଳ ପଦାର୍ଥ   ଓ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାରଣ ନିମନ୍ତେ ରକ୍ତ ପଦାର୍ଥ   । ଡାକ୍ତରୀ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟକାରୀ ପରୀକ୍ଷା, ନିସ୍କର୍ଷ ଓ ରୋଗ ଚିହ୍ନଟର ଅନୁଶୀଳନ ନିମନ୍ତେ ନମୁନା ନିଆଯାଏ । ନମୁନା ନମୁନା ପଦ୍ଧତି: ରକ୍ତ ନମୁନା ନିଆଯାଏ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ: ଧମନୀୟ ରକ୍ତ ନମୁନା: ଯେପରିକି ରାଡିଆଲ ଧମନୀ   ଛିଦ୍ର କରି ନିଆଯାଏ । ଶିରା ରକ୍ତ ନମୁନା,   ଶିରା ଛିଦ୍ର କରି ନିଆଯାଏ । କଟି ବେଧନ  : ସେରେବ୍ରୋସ୍ପାଇନାଲ ଫ୍ଲୁଇଡ   ନମୁନା ନିମନ୍ତେ । ବକ୍ଷ ବେଧନ  : ପ୍ଲୁରା ତରଳ ପଦାର୍ଥ   ନମୁନା ନିମନ୍ତେ । ଉଲ୍ୱ ବେଧନ  : ଉଲ୍ୱଜଳ ନିମନ୍ତେ   ନମୁନା ନିମନ୍ତେ ।