ଶମା ଭାଟେ ବା ଗୁରୁ ଶମା ଭାଟେ  ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ,   :      (ଜନ୍ମ ୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୦), ଅନ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ନାମ ଶମା ତାଇ  ଭାରତର ପ୍ରଖ୍ୟାତ କଥକ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନାଙ୍କ   ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଅଛନ୍ତି । ପ୍ରାୟ ୪୦ ବର୍ଷ ଧରି ନୃତ୍ୟ ପେଷାରେ ଥିବା ଶମା ୪ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ କାମ କରିଛନ୍ତି ଓ ଭାରତରେ ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ତ‌ଥା କଥକ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଛନ୍ତି । ଆଉ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ନିଜର ନ‌ଦ୍ରୁପ ନାମକ ଏକ ନୃତ୍ୟ ଏକାଡେମୀରେ ସେ କଳା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଅଛନ୍ତି । ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଗୁରୁ ଶମା ଭାଟେ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ବେଲଗାଁଓରେ  (ଏବେକାର ବଲଗାଭି) ୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୦ରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ  । ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ନାମ ଶ୍ରୀ ଗଙ୍ଗାଧର ଜି ନାଏକ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଗୁଲାବ ବଇସା ନାଏକ । ସେ ସନତ ଭାଟେଙ୍କୁ ସନ ୧୯୭୪ରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗଦ ଭାଟେ ନାମକ ଏକ ପୁତ୍ର ଅଛି । ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଗୁରୁ ରୋହିଣୀ ଭାଟେଙ୍କର ଗୁରୁ ଶମା ଭାଟେ ବୋହୁ ଓ ପ୍ରଧାନ ଶିଷ୍ୟା ଥିଲେ । କଥକ ସମ୍ରାଟ ପଣ୍ଡିତ ବିରଜୁ ମହାରାଜ   ଓ ପଣ୍ଡିତ ମୋହନରାଓ କାଲ୍ଲିଆନପୁରକାର   ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ କଥକ ଶୈଳୀ ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ଉପର ଲିଖିତ ଗୁରୁ ତ‌ଥା ନିଜସ୍ୱ ଅନୁଭୂତିର ମିଶ୍ରଣ ଓ ପଣ୍ଡିତ ସୁରେଶ ତଲ‌ୱାଲକରଙ୍କ ତବଲା ବାଦ୍ୟର ତାଳ ଓ ଲୟ ସାହାଯ୍ୟରେ ପ୍ରଭୂତ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା । ସମୟ କ୍ରମେ ଅସଂଖ୍ୟ ପେଷାଦାର କଥକ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ଓ ନର୍ତ୍ତକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଇଥଲେ ଯେଉଁମାନେ ଭାରତ ଓ ବିଦେଶରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଉଛନ୍ତି । ଅନେକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସେ ବୋର୍ଡ଼ ସଭ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ଓ ପୁଣେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ମୁମ୍ବାଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ନାଳନ୍ଦା କଲେଜରେ, ନାଗପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟତ ଭାରତ କଲେଜରେ, ପୁଣେର ଭାରତୀ ବିଦ୍ୟାପୀଠାରେ ସେ ବରିଷ୍ଠ ଗୁରୁ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଦିଗ୍‌ଦର୍ଶନ ଯୋଗୁ ୩୦ରୁ ଅଧିକ ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ ଅନେକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳ‌ୟରୁ ପୋଷ୍ଟ-ଗ୍ରାଜୁଏଟ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି, ୧୨ ଜଣ ଏଚଆରଡିସି ଜାତୀୟ ସ୍କଲାରସିପ  (ବରିଷ୍ଠ ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ନିମନ୍ତେ) ଓ ସିସିଇଆରଟି ସ୍କଲାରସିପ ପାଇଛନ୍ତି  । ନୃତ୍ୟକଳା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନୃତ୍ୟକଳା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅତି ବିସ୍ତୃତ । ତାଙ୍କ ପରୀକ୍ଷା ନିରୀକ୍ଷାରେ ଉଭୟ ପରମ୍ପରା ଓ ପ୍ରଚଳିତ କଥକ ଶୈଳୀ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ସେ ତାଳ, ତରାନା ଓ ଠୁମରୀ ଇତ୍ୟାଦିର ସାହାଯ୍ୟରେ ପାରମ୍ପରିକ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଂରଚନାର ଭଣ୍ଡାର ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି; ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ତ୍ରିଶୁଳ  (୯,୧୦ ଓ ୧୧ ବିଟର ତାଳ ମିଶ୍ରଣ), ସମ୍ବାଦ  (ଦୋମୁହି ସଂରଚନା) ଓ ଲୟପନ  ପାରମ୍ପରିକ କଥକରେ ପାଞ୍ଚ ଜତିର ଉପସ୍ଥାପନା  । ସନ ୨୦୧୫ର ଏକ ତାଜା ଚିତ୍ରଣରେ ସେ ମହାଭାରତ ଛାୟାରେ ଅତୀତ କି ପରଛାଇୟାଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ୭ଟି ବିଭିନ୍ନ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓ ଲୋକ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି । ତଦ୍ରୁପର ତାଙ୍କ ଛାତ୍ରୀମାନେ ଲତା ମଙ୍ଗେସକରଙ୍କର ୮୫ତମ ଜନ୍ମ ଦିବସରେ  'ଚଲା ବାହି ଦେଶ'   ' '  ନାମକ ଏକ ବାଲେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ସନ ୨୦୧୮ରେ ନିର୍ମିତ ୧. ଚତୁରଙ୍ଗ କି ଚଉପାଲ - ଏଥିରେ ଚତୁରଙ୍ଗ-ସାହିତ୍ୟ, ସରଗମ, ନାଚ କେ ବୋଲ ଓ ତରାନା ଆଦି ୪ ରାଗର ସମନ୍ୱୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । ୨. ପ୍ରତିଧ୍ୱନୀ - ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଅନ୍ତର୍ଧ୍ୱନୀରୁ ୫ଟି ଗଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାବ ଓ ଅଭିନୟ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ହୋଇଛି । ଗୁରୁ ଶମା ଭାଟେ ପୁଣେରେ ଏକ ବାର୍ଷିକ କୋରିଓଗ୍ରଫି ମେଳା ଆୟଜନ କରିଛନ୍ତି ।