ଟକ୍‌ସୋପ୍ଲାଜମୋସିସ୍ ଏକ ପରଜୀବୀ ରୋଗ ଯାହା ଟକ୍‌ସୋପ୍ଲାଜମା ଗୋଣ୍ଡି ଯୋଗୁ ହୁଏ ।ବୟଃପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରାୟ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ବେଳେବେଳେ କିଛି ସପ୍ତାହ ବା ମାସ ଧରି ସାମାନ୍ୟ ଫ୍ଲୁ ଭଳି ଥଣ୍ଡା ହୁଏ ଓ ଲସିକା ଗ୍ରନ୍ଥି ଦରଜ ହୋଇଯାଏ । ଚକ୍ଷୁ ସମସ୍ୟା କିଛି ଲୋକଙ୍କର ହୁଏ । ଦୁର୍ବଳ ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟି ସିସ୍ଟମ ଥିଲେ ବାତ  ମାରେ ଓ ଅଙ୍ଗ ସମନ୍ୱୟର ଅଭାବ ହୁଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହି ରୋଗ ହେଲେ ଶିଶୁର ଜନ୍ମଗତ ଟକ୍‌ସୋପ୍ଲାଜମୋସିସ୍ ହୁଏ । ପରଜୀବୀର ସିସ୍ଟ ମିଶ୍ରିତ ଦରସିଝା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ, ସଂକ୍ରମିତ ବିଲେଇ ମଳ ଅପମିଶ୍ରିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ଓ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ମାଆ ସଂକ୍ରମିତ ଥିଲେ ଶିଶୁକୁ ଏହି ରୋଗ ବ୍ୟାପେ । କ୍ୱଚିତ ଏହି ରୋଗ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାରଣଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପିଥାଏ । ଏହା ମାନବଠାରୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ମାନବକୁ ବ୍ୟାପେନାହିଁ । ଏହି ପରଜୀବୀ ବିଲେଇ ପରିବାରର ଦେହରେ ଯୌନ ପ୍ରଜନନ କରି ବଂଶ ବଢ଼ାଏ । ମାନବ ସ‌ହିତ ଅଧିକାଂଶ ଉଷ୍ମ ରକ୍ତଧାରୀ ଯନ୍ତୁଙ୍କୁ ଏହା ସଂକ୍ରମିତ କରେ । ରକ୍ତରେ ଏହାର ଆଣ୍ଟିବଡି ମିଳିଲେ ଓ ଆମ୍‌ନିଓଟିକ୍ ତରଳ ପଦାର୍ଥରେ ପରଜୀବୀର ଡିଏନଏ ମିଳିଲେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ତମରୂପେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ ଏହି ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଏ । ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ବିଲେଇ ଛୁଆ ବାକ୍ସ ପରିସ୍କାର କରିବାକୁ ମନା କରାଯାଏ । ଲକ୍ଷଣ ନ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ଅନାବଶ୍ୟକ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ସ୍ପାଇରାମାଇସିନ କିମ୍ବା ପାଇରିମେଥାମିନ/ସଲଫାଡାଏଜିନ ଓ ଫଲିନିକ ଏସିଡ ଦିଆଯାଇପାରେ । ପୃଥିବୀର ପ୍ରାୟ ୫୦ % ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଆମେରିକାରେ ୨୩ % ଲୋକ ଏହାଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଓ ପୃଥିବୀର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ୯୫ % ଲୋକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୨୦୦,୦୦୦ ଜନ୍ମଗତ ଟକ୍‌ସୋପ୍ଲାଜମୋସିସ୍ ଚିହ୍ନଟ ହେଉଛନ୍ତି । ଚାର୍ଲସ୍ ନିକୋଲି ଓ ଲୁଇ ମାନ‌କ‌କ୍ସ ପ୍ରଥମେ ସନ ୧୯୦୮ରେ ଏହା ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ମାଆଠାରୁ ଶିଶୁକୁ ବ୍ୟାପିବା ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ପୁଷ୍ଟିକରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।