ନିରୁପମା ରଥ (୧୯୨୫-୨୦୧୧) ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରସୂତି ବିଭାଗ ଚିକିତ୍ସିକ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକା ଥିଲେ  । ୧୯୫୩ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭକରି ସେ କଟକ ସହରରେ ପ୍ରାୟ ୫୦ବର୍ଷ ଧରି ଲୋକଙ୍କ ସେବା କରିଥିଲେ । ସେ ବିଜ୍ଞାନ, ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସାହିତ୍ୟ, ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ଆଦି ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଚିକିତ୍ସା ସେବା ଓ ସାହିତ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ବହୁବାର ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ । ଜୀବନୀ ନିରୁପମା, ୧୯୨୫ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୫ ତାରିଖରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଛତ୍ରପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିଲାଦିନ ବିତିଥିଲା କଟକର ଡଗରପଡାରେ । ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଆଇଏସସି ଓ ଶ୍ରୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଏମବିବିଏସ ପାଠ ପଢିସାରି ସେ କଲିକତା ଓ ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । କିଶୋର ଅବସ୍ଥାରେ ସେ ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଭଗବତୀ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ, ରମାଦେବୀ ଚୌଧୁରୀ, ମାଳତୀ ଚୌଧୁରୀ ଆଦିଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୪୬ ମସିହାରେ ସେ ଆଇନୀଜୀବି ଗଙ୍ଗାଧର ରଥଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଉତ୍କଳ ମହିଳା ସମିତି, ଓଡ଼ିଶା ଜାତୀୟ ମହିଳା ଫେଡେରେସନର ସେ ସଭାପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଲେଖିକା ବୀଣାପାଣି ମହାନ୍ତି ତାଙ୍କ ଭଗ୍ନୀ ଥିଲେ । ୨୦୧୧ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୭ ତାରିଖରେ ନିରୁପମାଙ୍କର କଟକଠାରେ ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।