ରେଣୁକା ହ୍ରଦ , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଶିରମଉର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ 672 ମିଟର ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ବୃହତ୍ତମ ହ୍ରଦ । ଏହାର ପରିଧି 3,214 ମିଟର । ଦେବୀ ରେଣୁକାଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ନାମିତ ଏହି ହ୍ରଦ ସ୍ଥଳ ପଥରେ ମୁଖ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ । ଏହି ହ୍ରଦରେ ବୋଟିଙ୍ଗ ସୁବିଧା ରହିଛି । ନିକଟରେ ଏକ ସିଂହ ସଫାରୀ ସହ ଚିଡିଆଖାନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତ୍ଯେକ ବର୍ଷ ନଭେମ୍ବରରେ ଏକ ମେଳା ହୁଏ । ଅବସ୍ଥିତି ପର୍ବନୂଠାରୁ 123 ପାୟନତା ସାହେବଠାରୁ 53 ନିହାଣଠାରୁ 38 . ରେଣୁକା ମେଳା ପ୍ରବୋଦିନୀ ଏକାଦଶୀ ସମୟରେ ଏଠାରେ 5 ଦିନ ବ୍ୟାପୀ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରର ମେଳା ଶ୍ରୀ ରେଣୁକା ଜୀ ହେଇଥାଏ । ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଭଗବାନ ପରଶୁରାମ ତାଙ୍କ ମାତା ରେଣୁକା ଦେବୀଙ୍କ ଆସ୍ଥାନ ଏହି ହ୍ରଦକୁ ଆସିଥାନ୍ତି । ଏହି ମେଳା ପାଇଁ ଦେଶ ବିଦେଶରୁ ଭକ୍ତମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଥାନ୍ତି । ଅଭୟାରଣ୍ୟ 1,028 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ରେଣୁକା ରିଜର୍ଭ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ପାଇଁ ନିରାପଦ ଆଶ୍ରୟ ସ୍ଥଳୀ । ସଙ୍କଟ ଏହି ହ୍ରଦ ଦିନକୁ ଦିନ ସଙ୍କୁଚିତ ହେଉଥିବାରୁ ଏହା ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇଛି । ଜଳ ସହ ପଟୁମାଟି ଆସି ଏହାର ଜଳଧାରଣ କ୍ଷମତା କମ୍ କରୁଥିବାରୁ ଏବଂ ଏଥିରେ ବଳକା ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀ ପକେଇ ଦିଆ ଯାଉଥିବାରୁ ଏହା ପ୍ରଦୂଷିତ ହେଇ ଯାଉଛି । ପ୍ରଶାସନ ତରଫରୁ ଏଠି ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆ ଯାଉଛି ।