ଶୁଷ୍କ ଚକ୍ଷୁ  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ / ବା କେରାଟୋକଞ୍ଜଙ୍କଟିଭାଇଟିସ ସିକା/ ) ରୋଗ ନାମ ଦିଆଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଚକ୍ଷୁ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଏ  । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ: ଆଖି ଜ୍ୱାଳା ହୁଏ, ଲାଲ ହୁଏ, ସ୍ରାବ ବାହାରେ ଓ ସ‌ହଜରେ ଆଖି ଥକ୍କା ହୋଇଯାଏ । ଲକ୍ଷଣ ଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣ ଓ ବେଳେବେଳେ ହୋଇପାରେ ବା ନିରନ୍ତର ଓ ସାଂଘାତିକ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ଚିକିତ୍ସା ନ ପାଇଲେ କେତେକ କେଶ୍‌ରେ କର୍ନିଆରେ   ସ୍କାର  (କ୍ଷତଚିହ୍ନ) ରହିଯାଏ  । ଚକ୍ଷୁରେ ଲୁହ   ତିଆରି ନ ହେଲେ ବା ଚଞ୍ଚଳ ବାଷ୍ପିଭୁତ ହେଲେ ଶୁଷ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରୋଗ ହୁଏ । ରୋଗର କାରଣ: ମେବୋମିଆନ ଗ୍ଲାଣ୍ଡ ଡିସଫଙ୍କସନ  , ଆଲର୍ଜି, ଗର୍ଭାବସ୍ଥା, ଜୋଗ୍ରେନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍, ଜୀବସାର କ ଅଭାବ, ଲାସିକ ଅପରେଶନ, କେତେକ ଔଷଧ ଯେପରିକି ଆଣ୍ଟିହିସ୍ଟାମିନ, ରକ୍ତଚାପ ଔଷଧ, ହରମୋନ ରିପ୍ଲେସମେଣ୍ଟ ଥେରାପି ଓ ଆଣ୍ଟିଡିପ୍ରେସାଣ୍ଟ । ସଂକ୍ରମଣ ବା ଟୋବାକୋ ଧୂମ୍ର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି କ୍ରନିକ ନେତ୍ରାବରଣ ପ୍ରଦାହ ହେବା ଫଳରେ ଏହି ରୋଗ ହୋଇପାରେ । ଲକ୍ଷଣ ଉପରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ମୂଖ୍ୟତଃ ନିର୍ଭର କଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ପରୀକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ । କାରଣ ଉପରେ ଚିକିତ୍ସା ନିର୍ଭର କରେ । ପ୍ରଥମ ଧାଡ଼ି ଚିକିତ୍ସାରେ କୃତ୍ରିମ ଲୁହ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ ଘଡ଼େଇବା ଚଷମା ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ଲୁହ ବାଷ୍ପିଭୁତ ହୋଇପାରେନାହିଁ । ଚକ୍ଷୁ ଶୁଷ୍କ‌କାରୀ ଔଷଧ ବଦଳେଇ ଦେଲେ ଉପକାର ମିଳେ । କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସାଇକ୍ଲୋସ୍ପୋରିନ   ବା କର୍ଟିକୋସ୍ଟିରଏଡ   ଟୋପା ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଲୁହ ନିସ୍କାଷନ ନଳୀକୁ ବନ୍ଦ   କରିଦେଲେ ଲୁହ ବାହାରକୁ ଯାଇ ନ ପାରି ରହିଯାଏ । ବେଳେବେଳେ ଶୁଷ୍କ ଚକ୍ଷୁରେ କଣ୍ଟାକ୍ଟ ଲେନ୍ସ   ଲଗେଇବା ସମ୍ଭବ ହୁଏନାହିଁ ।