କଲ୍ପନା ଲାଜମି  (ଜନ୍ମ ୧୯୫୪ ) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା , ନିର୍ମାତା ତଥା କଥାଚିତ୍ର ଲେଖିକା । ସେ ସର୍ବଦା ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ ଗତାନୁଗାତିକ ବ୍ୟବସାୟିକ ଫିଲ୍ମଠାରୁ ଭିନ୍ନ , ପ୍ରକୃତିକ କାହାଣୀ ଓ ଅଭିନୟ ସହ ଅଳ୍ପ ବଜେଟରେ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣ କରିଥାନ୍ତି । ସେହି ଧାରଣର ଫିଲ୍ମକୁ ଭାରତରେ  " ସମାନ୍ତରାଳ "  ସିନେମା କୁହାଯାଇଥାଏ । ଆସାମୀୟ , ବଙ୍ଗାଳୀ ହିନ୍ଦୀ ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣ ସହ ଗୀତିକାର , ଲେଖକ , ଗାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଡାଃ ଭୁପେନ ହଜାରିକାଙ୍କ ସହ ସେ ବହୁକାଳ ଧରି କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଆସୁଛନ୍ତି । ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ କଳ୍ପନା ଲାଜମି ନାମୀ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାତ୍ରୀ ଲଳିତା ଲାଜମିଙ୍କ ଝିଅ ଏବଂ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାତା ତଥା ଅଭିନେତା ଗୁରୁ ଦତ୍ତ ବକ ଝିଆରୀ ଅଟନ୍ତି । ସେ ପ୍ରଥମେ ସମାନ୍ତରାଳ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ନିର୍ମାତା/ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ୟାମ ବେନେଗାଳଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଭାବରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଶ୍ଯାମ ବେନେଗାଳଙ୍କ ଫିଲ୍ମ  " ଭୂମିକା " ରେ ପୋଷାକ ଡିଜାଇନର ହିସାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ଏକ ପ୍ରାମାଣିକ ଫିଲ୍ମ  " "  ନିର୍ମାଣ କରି ବହୁତ ସଫଳତା ପାଇବା ପରେ ଅନେକ ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଭିତ୍ତିକ ତଥା ତଥ୍ୟ ପୂର୍ଣ ପ୍ରାମାଣିକ ଫିଲ୍ମ ସବୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ତାହା ମଧ୍ୟରୁ ୧୯୮୧ ମସିହା ନିର୍ମିତ  " "  ଓ ୧୯୭୯ ନିର୍ମିତ  " "  ଖୁବ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଇଥିଲା । ସେ ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଫିଲ୍ମ ସାବନା ଆଜମି ଓ ନାସିରୁଦ୍ଦିନ ସାହାଙ୍କୁ ନେଇ  " ଏକ ପଲ୍ "  ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଏହା ନିର୍ମାଣ କରିବା ସହ ଗୁଲଜାରଙ୍କୁ ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ , କାହାଣୀ ଆଦି ଲେଖିବାରେ ସହାୟତା କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ  " ଲୋହିତ କିନାରେ "  ନାମକ ଟେଲିଭିଜନ ଧାରାବାହିକ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣକୁ ଫେରି ଡିମ୍ପଲ କପାଡିଆଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱାଦର ଫିଲ୍ମ  " ରୁଦାଲି "  ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଫିଲ୍ମର ବଳିଷ୍ଠ ନାରୀ ଚରିତ୍ର ଅଭିନୟ ପାଇଁ ଡିମ୍ପଲଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ଲାଜମିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ପାଇଁ ଏହି ଫିଲ୍ମ ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରଶଂଶା ମିଳିଥିଲା । ନାରୀ ଚରିତ୍ରକୁ ମୁଖ୍ୟ କାହାଣୀ ଭାବରେ ନେଇ ସେ ମହିଳା ପ୍ରମୁଖ କାହାଣୀ ସହ  "  ନାମକ ଫିଲ୍ମ ନିଜେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇ କିରଣ ଖେର ଓ ତବୁଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ରରେ ନେଇ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ନିର୍ମିତ  "  "  ନାମକ ଚିତ୍ର ଭାରତୀୟ ନାରୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାରର ବାରତା ନେଇ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା ଓ ଭାରତ ସରକାର ଏହାକୁ ସରକାରୀ ବ୍ହାବରେଭ ବିତରଣ କରିଥିଲେ ଏହାର ନାୟିକା  "ରବିନା ଟଣ୍ଡନ"  ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ସେ କଳ୍ପନାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଫଳରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୫ ମସିହାରେ କଳ୍ପନା ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ଫିଲ୍ମ  " ଚିଙ୍ଗାରି " ରେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ସୁଷମା ସେନକୁ ବାରାଙ୍ଗନା ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରେଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଏହି ଫିଲ୍ମ ବ୍ୟବସାୟ ଦ୍ରୁଷ୍ଟିରୁ ଖୁବ ଅସଫଳ ହେଇଯାଇଥିଲା ।