ଫାତିମା ଶେଖ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଥିଲେ । ସେ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଦମ୍ପତି ଜ୍ୟୋତିବା ଫୁଲେ ଏବଂ ସାବିତ୍ରୀବାଇ ଫୁଲେଙ୍କ ସହକର୍ମୀ ଥିଲେ । ମିଆଁ ଉସମାନ ଶେଖଙ୍କ ଭଉଣୀ ଥିଲେ ଏବଂ ଶେଖଙ୍କ ଘରେ ଫୁଲେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ଶେଖ ଆଧୁନିକ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମୁସଲମାନ ମହିଳା ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ । ସେ ଫୁଲେଙ୍କ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଦଳିତ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷିତ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଫାତିମା ଶେଖଙ୍କ ସହ ଜ୍ୟୋତିବା ଏବଂ ସାବିତ୍ରୀବାଇ ଫୁଲେ ଦଳିତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଆମେରିକୀୟ ମିଶନାରୀ ସିନ୍ଥିଆ ଫାରାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏକ ଶିକ୍ଷକ ତାଲିମ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ନାମ ଲେଖାଇବା ବେଳେ ଫାତିମା ସାବିତ୍ରୀବାଇ ଫୁଲେଙ୍କ ସହ ଭେଟିଥିଲେ । ଫୁଲେ ଦମ୍ପତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ । ଶେଖ ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଏବଂ ଜାତିର ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ । ସେ ୧୮୫୧ରେ ବମ୍ବେରେ ଦୁଇଟି ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।