ତାରା ସିଂହ  (୨୪ ଜୁନ ୧୮୮୫ - ୨୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୭) ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ଭାରତର ଜଣେ ଶିଖ ରାଜନୈତିକ ତଥା ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ  । ସେ ଶିରୋମଣି ଗୁରୁଦ୍ୱାର ପ୍ରଭନ୍ଦକ କମିଟି ଆୟୋଜନ କରିବାରେ ଏବଂ ଭାରତ ବିଭାଜନ ସମୟରେ ଶିଖମାନଙ୍କୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଦେଖାଇବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ସେ ଦୃଢ଼ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ପୂର୍ବ ପଞ୍ଜାବରେ ଶିଖ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଦାବିର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଝିଅ ରାଜିନ୍ଦର କୌର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାମ୍ବାଦିକ ତଥା ରାଜନେତା ଥିଲେ । ପ୍ରାରମ୍ଭ ଜୀବନ ସିଂ ୨୪ ଜୁନ ୧୮୮୫ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ, ପଞ୍ଜାବ ପ୍ରଦେଶର ରାୱଲପିଣ୍ଡିରେ ଏକ ଖତ୍ରି ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରେ, ସେ ୧୯୦୭ ମସିହାରେ ଅମୃତସରର ଖାଲସା କଲେଜରୁ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିବା ପରେ ଏକ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଶିକ୍ଷକ ହୋଇଥିଲେ । ରାଜନୈତିକ ବୃତ୍ତି ଶିଖ ଧର୍ମର କାରଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ ତଥା ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ସିଂ ବହୁତ ଉତ୍ସାହିତ ଥିଲେ । ଏଥିପାଇଁ ସେ ପ୍ରାୟତଃ ନାଗରିକ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ବିବାଦ ଘେରକୁ ଆସିଥିଲେ  ଏବଂ ୧୯୩୦ରୁ ୧୯୬୬ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ନାଗରିକ ଅବଜ୍ଞା ହେତୁ ତାଙ୍କୁ ୧୪ ଥର ଜେଲରେ ରଖାଯାଇଥିଲା । ନାଗରିକ ଅବଜ୍ଞା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ସମର୍ଥନର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଉଦାହରଣ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ହୋଇଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ସହିତ ତାଙ୍କର ଘନିଷ୍ଠ ଯୋଗଦାନଦ୍ୱାରା ଆସିଥିଲା  । ୧୯୪୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅକାଳୀ ଦଳଦ୍ୱାରା ଶିଖ ରାଜ୍ୟ ସଂକଳ୍ପ ନେବାରେ ସେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପଞ୍ଜାବକୁ ଶିଖମାନଙ୍କର ପ୍ରାକୃତିକ ମାତୃଭୂମି ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା । ପରେ ସେ ପୂର୍ବ ପଞ୍ଜାବରେ ଶିଖ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଦାବିର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ଶିଖ ଧର୍ମ ତଥା ରାଜନୈତିକ ଅଖଣ୍ଡତା ପାଇଁ ଭକ୍ତ କର୍ମୀ ତାରା ସିଂହ ଅନେକ ସମୟ ଧରି ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆସୁଥିଲେ । ୧୯୩୦ରୁ ୧୯୬୬ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ୧୪ ଥର ନାଗରିକ ଅବମାନନା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଜେଲ ଯିବାକୁ ପଡିଥିଲା । ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତ ସିଂହଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ହେଉଛି ଏକ ଭିନ୍ନ ପଞ୍ଜାବୀ ଭାଷାଭାଷୀ ରାଜ୍ୟ ଗଠନ । ସେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ଏହା ଶିଖ ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପରମ୍ପରାର ଅଖଣ୍ଡତାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବ । ସେ ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଅମୃତସରର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ଦିରରେ ଭୋକ ହରତାଳ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତର ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଦାବିରେ ରାଜି ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରଖିବାକୁ ପ୍ରତିଶୃତି ଦେଇଥିଲେ । ନେହେରୁ ଯୁକ୍ତି କରିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଏକ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ଦେଶ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାର କରି ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିବା ଅନୁଚିତ । ଏହା ସତ୍ତ୍ବେ ନେହେରୁ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ବିଚାର କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶୃତି ଦେଇଥିଲେ । ସିଂହ ୪୮ ଦିନ ପରେ ଉପବାସ ଛାଡିଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ପଞ୍ଜାବର ଭାଷା ବିଭାଜନ ଶେଷରେ ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳ ହରିୟାଣା ରାଜ୍ୟର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପୁନଃ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ସିଂହ ୨୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।