ମହାଶ୍ୱେତା ଦେବୀ  ୧୪ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୬   ୨୮ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୬  ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଲେଖିକା ତଥା ଜଣେ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା ମଧ୍ୟରେ  "ହଜାରେ ଚଉରାଅଶୀର ମା" ,  "ରୁଦାଲି" , ଏବଂ  "ଅରଣ୍ୟେର ଅଧିକାର"  ଆଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ସେ ଜଣେ ଆତ୍ମଘୋଷିତ ବାମପନ୍ଥୀ ଯିଏ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ବିହାର, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟର ଆଦିବାସୀ  (ଲୋଧା ଏବଂ ଶବର)ମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ତଥା ସଶକ୍ତିକରଣ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ  । ତାଙ୍କୁ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର  (ବଙ୍ଗାଳୀରେ), ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ରମନ୍ ମାଗସେସେ ପୁରସ୍କାର ସହିତ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଏବଂ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ଭଳି ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା  । ଜୀବନୀ ଆଦ୍ୟ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା ମହାଶ୍ୱେତା ଦେବୀ ୧୪ ଜାନୁୟାରୀ ୧୯୨୬ରେ ତତକାଳୀନ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତର ଡାକା  (ବର୍ତ୍ତମାନ ଢାକା, ବାଂଲାଦେଶ)ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ  । ତାଙ୍କ ପିତା ମନୀଷ ଘାତକ, କାଲୋଲ ଆନ୍ଦୋଳନର ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା କବି ତଥା ଔପନ୍ୟାସିକ ଥିଲେ, ଯିଏ ଜୁବାନାଶୱା  ବଙ୍ଗାଳୀ:         ନାମକ ଛଦ୍ମନାମରେ ଲେଖାଲେଖି କରୁଥିଲେ । ଘାତକଙ୍କ ଭାଇ ରିତୱିକ୍ ଘାତକ ଜଣେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ । ଦେବୀଙ୍କ ମାତା ଧୃତ୍ରି ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଲେଖକ ତଥା ଜଣେ ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଥିଲେ । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଯେପରିକି ବିଶିଷ୍ଟ ଶିଳ୍ପୀ ଶଙ୍ଖ ଚୌଧୁରୀ ଏବଂ ଭାରତର ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ସାପ୍ତାହିକର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା-ସମ୍ପାଦକ ସଚିନ ଚୌଧୁରୀ । ମହାଶ୍ୱେତା ଦେବୀଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଢାକାର ଇଡେନ୍ ମୋଣ୍ଟେସୋରି ସ୍କୁଲରେ  (୧୯୩୦) ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା  । କିନ୍ତୁ ପରେ ସେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗକୁ  (ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ) ଚାଲିଗଲେ  । ତା ପରେ ସେ ମିଦନାପୁର ମିଶନ ବାଳିକା ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ  ୧୯୩୫  । ଏହା ପରେ ସେ ଶାନ୍ତିନିକେତନରେ  (୧୯୩୬ରୁ ୧୯୩୮) ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିଲେ  ଏହା ପରେ, ସେ ବେଲ୍ଟାଲା ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟରେ  (୧୯୩୯-୧୯୪୧) ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ମାଟ୍ରିକ୍ ପାସ କରିଥିଲେ  ତା ପରେ ୧୯୪୪ ମସିହାରେ ଆଶୁତୋଷ କଲେଜରୁ ଇଣ୍ଟରମିଡିୟଟ ପାସ କରିବାପରେ ସେ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର-ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବିଶ୍ୱ-ଭାରତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗ ଦେଇ ବି.ଏ.  (ସମ୍ମାନ) ଇଂରାଜୀରେ, ଏବଂ ତା ପରେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଇଂରାଜୀରେ କଳାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରି ଲାଭ କଲେ ।