ପ୍ରବୋଧ ଚନ୍ଦ୍ରିକା ଏକ ଓଡ଼ିଆ ମାସିକ ପତ୍ରିକା ଥିଲା । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଛାପା ପତ୍ରିକା ଅଟେ  ୧୮୪୯ ମସିହାର  "ଜ୍ଞାନାରୁଣ"  ପତ୍ରିକା ପରେ  । ଏହା ଜାନୁଆରୀ ୧୮୫୬ ମସିହାରେ ଉଇଲଇୟମ ଲେସିଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇ କଟକ ମିଶନ ପ୍ରେସରୁ ଡବଲିଉ ବୃକ୍ସଙ୍କଦ୍ୱାରା ଚାପା ହେଉଥିଲା । ଯଦିବା ଏହା ମିଶନାରୀ ମାନଂକଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ କରାଯାଉଥିଲା ମାତ୍ର ଏଥିରେ କୌଣସି ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମ ପ୍ରଚାର ବିଷୟ ବସ୍ତୁ ନଥିଲା, ବରଂ ଏହା ଥିଲା ଏକ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସମାଚାର ପତ୍ରିକା । ପାଠକ ଓ ଗ୍ରାହକ ଅଭାବରେ ଏହାର ପ୍ରକାଶନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଲେସଲି ଓଡ଼ିଶାର ତତ୍କାଳୀନ କମିଶନର ସାମୁଏଲ୍ସଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସାମୁଏଲ୍ସଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ସତ୍ତ୍ୱେ ଓଡ଼ିଶାରେ ନବଶିକ୍ଷିତ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଭାବ ହେତୁ ଏହି ପତ୍ରିକା ତିନି ବର୍ଷର ପ୍ରକାଶନ ପରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ପ୍ରବୋଧ ଚନ୍ଦ୍ରିକାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଲେଖା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ବିଜ୍ଞାନ ପତ୍ରିକା ଭାବେ ଜଣା । ପୁନଃ ମୁଦ୍ରଣ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ଛାପା ପତ୍ରିକାର ଯେଉଁ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ମିଳିଥିଲା ତାକୁ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ ଡକ୍ଟର ବଂଶୀଧର ମହାନ୍ତି ସଂକଳନ କରି ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ଏକ ପୁସ୍ତକ ରୂପେ ପ୍ରକାଶନ କରାଇଥିଲେ । ଏଥିରେ ଏହି ପତ୍ରିକାର ୧୮୫୬ ମସିହାର ପ୍ରଥମ, ତୃତୀୟ, ଚତୁର୍ଥ, ପଂଚମ ତଥା ଦ୍ୱାଦଶ ମାସିକ ସଂଖ୍ୟା ଗୁଡିକୁ ଏକତ୍ର କରି ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥିଲା ।