ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପେନସନ ପ୍ରଣାଳୀ କିମ୍ବା ନ୍ୟାସନାଲ ପେନସନ ସ୍କିମ   ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧ ଜାନୁୟାରୀ ୨୦୦୪ରୁ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ପେନସନ ଯୋଜନା ଅଟେ । ପ୍ରଥମେ ଏହା କେବଳ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କର ସୁବିଧା ନିମତେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ପରେ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ୧୮ରୁ ୬୦ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକମାନଙ୍କର ପାଇଁ ଖୋଲାଯାଇଥିଲା । ପିଏଫଆରଡିଏ   ଏହି ଯୋଜନାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କରିଥାଏ । ପରିପକ୍ୱତା ସମୟରେ ସର୍ବମୋଟ ରାଶିର ୪୦% ଭାଗରେ ଆୟକର ପଡ଼େ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଏକି ୬୦%ରେ ଆୟକର ଦେବାକୁ ପଡିଥାଏ । ସେହି ୬୦% ଟିକସଯୁକ୍ତ ରାଶିରୁ ୪୦% ରାଶିରେ କୌଣସି ଏକ ଆନ୍ୟୁଇଟି ଯୋଜନା କିଣିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅଟେ । ଅର୍ଥାତ ସେହି ୪୦% ରାଶି ଆପଣଙ୍କୁ ମାସକୁ ମାସ ପେନସନ ଆକାରରେ ମିଳିବ, ବାକି ସବୁ ରାଶି ଏକାଥରେ ପରିପକ୍ୱତା ସମୟରେ ମିଳିଯିବ । ଖାତା ଖୋଲିବାର ଯୋଗ୍ୟତା ଉଭୟ ଭାରତୀୟ ନାଗରୀକ ଏବଂ ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟ ଏହି ଯୋଜନାରେ ନିଜକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁତ କରିପାରିବେ । କିନ୍ତୁ, ନିମ୍ନରେ କିଛି ସର୍ତ୍ତବଳୀ ଲାଗୁ ହେବ: ନିବେଶକାରୀ ୧୮ରୁ ୬୦ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଆବଶ୍ୟକ । ନିବେଶକାରୀ ଖାତା ଖୋଲିବା ସମୟରେ କେୱାଇସି   ଫର୍ମରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ମାନିବାକୁ ବାଧ୍ୟ । ନିମ୍ନଲିଖିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଖାତା ଖୋଲିପାରିବେ ନାହିଁ : ଅସୁସ୍ଥ ମାନସିକ ସ୍ଥିତିରେ ଥିବା ନିବେଶକାରୀ । ଦେବାଳିଆ ବ୍ୟକ୍ତି ଆଗରୁ ଖାତା ଥିବା ନିବେଶକାରୀ ହିତାଧିକାରୀ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୬ ସୁଦ୍ଧା ୧ କୋଟି ୪୧ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଏହି ଯୋଜନାରେ ନିବେଶ କରିସାରିଲେଣି । ଦିନକୁ ପାଖାପାଖି ୧୦,୦୦୦ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ଯୋଜନାରେ ଖାତା ଖୋଲୁଛନ୍ତି । ନିମ୍ନରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୮ ସୁଦ୍ଧା ଥିବା ପରିସଂଖ୍ୟାନକୁ ଦର୍ଶାଗଲା: ଖାତା କିପରି ଖୋଲିବେ ଅନଲାଇନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ୨୦୧୫ ମସିହାରୁ ଅନଲାଇନରେ ଜଣେ ଚାହିଁଲେ ଏହି ଯୋଜନାରେ ଖାତା ଖୋଲିପାରିବେ । ଆଧାର କାର୍ଡ଼ ଜନିତ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରି ୯୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏନପିଏସ ଫର୍ମକୁ ବ୍ୟାଙ୍କଦ୍ୱାରା ବା ଡାକ ଯୋଗେ ଏନପିଏସ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟକୁ ପଠାଇବାକୁ ପଡ଼େ । ପ୍ୟାନ କାର୍ଡ଼ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ତଥ୍ୟ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ଏହି ଯୋଜନାରେ ସାମିଲ ହୋଇପାରିବେ । ଅଫଲାଇନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆପଣଙ୍କୁ ନିକଟସ୍ଥ ପିଏଫଆରଡିଏ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କ ପରିଭ୍ରମଣ କରି ନିବେଦନ କରି ଖାତା ଖୋଲିପାରିବେ । ଟଙ୍କା ବାହାର କରିବା ପରିପକ୍ୱତା ପୂର୍ବରୁ ଅର୍ଥାତ ନିବେଶକାରୀଙ୍କୁ ୬୦ ବର୍ଷ ହେବ ପୂର୍ବରୁ ଯଦି ନିବେଶକାରୀ ଟଙ୍କା କାଢ଼ିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି  (ଜଣେ ସର୍ବାଧିକ ତିନି ଥର ୬୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଟଙ୍କା କାଢ଼ିପାରିବେ) ତେବେ ମୋଟ ଜମାରାଶିର ୮୦% ଭାଗ ଆପଣଙ୍କୁ କୌଣସି ଏକ ଆନ୍ୟୁଇଟି ଯୋଜନା କିଣିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅଟେ  । ବାକି ୨୦% ସେ କାଢ଼ିପାରିବେ । ୨୦୧୬ବି ମସିହାରେ ଯୋଜନାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଣାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ, ଯଦି ଯୋଜନାଟିରେ ୩ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଜଣେ ନିବେଶ କରିଛନ୍ତି ତେବେ ମୋଟ ଜମାରାଶିର ୨୫% କିଛି ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ କାରଣ ନିମିତ୍ତ ନିବେଶକାରୀ ଉଠାଇପାରିବେ । ଯଦି ଜମାରାଶି ୨,୦୦,୦୦୦ରୁ କାମ ତେବେ ଜଣେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥ ଉଠାଇପାରିବେ । ଟିକସରେ ସୁବିଧା ସେକ୍ସନ ୮୦ସିସିଡି (୧) ଅନୁସାରେ ୧,୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଏହି ଯୋଜନାରେ ଲଗାଇଲେ ସେହି ଅର୍ଥରେ ଆୟକର ଦେବାକୁ ପଡିବ ନାହିଁ  । ସେକ୍ସନ ୮୦ସିସିଡି (୧ବି ) ଅନୁସାରେ ୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଏଥିରେ ଥିବା ଟିୟର-୧ ଖାତାରେ ଜମା କଲେ, ୮୦ସିର ୧,୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାଠାରୁ ଛାଡ଼ିକି ଏହି ୫୦,୦୦୦ ଜମା ରାଶି ଉପରେ ଆୟକର ରିହାତି ମିଳିବ  । ଆପଣ ଯଦି ରେ ୧,୫୦,୦୦୦ ରଖିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏଥିରେ ୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଜମା ରଖିଛନ୍ତି ତେବେ ଉଭୟରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆୟକର ରିହାତି ମିଳିବ ଅର୍ଥାତ ସବୁ ଅର୍ଥ ୨,୦୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଆପଣଙ୍କର ଆୟକର ଛାଡ଼ ହୋଇଯିବ । ନିବେଶକାରୀଙ୍କର କର୍ମ ନିୟୋକ୍ତାଙ୍କର ତରଫରୁ ଆସୁଥିବା ବେସିକ ଏବଂ ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତାର ୧୦% ସେକ୍ସନ ୮୦ସିସିଡି (୨) ଅଧୀନରେ ଆୟକର ଛାଡ଼ ହୋଇଯିବ  ।