ଲେଗ କ୍ରିକେଟ ଏକ ଭିନ୍ନ ଧରଣର କ୍ରିକେଟ ଖେଳ, ଯେଉଁଥିରେ ବଲକୁ ପାଦରେ ମରାଯାଇ ଖେଳାଯାଏ । ଏହା ୧୧ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇଟି ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳାଯାଏ । ଏହି ଖେଳଟି ୮୦ ଫିଟ ବା ୧୨୦ଫିଟ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧା ବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଲାକାର ଖେଳ ପଡ଼ିଆରେ ଖେଳାଯାଏ । ଏହି ଖେଳ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଖେଳାଯାଏ । ସାଧାରଣ କ୍ରିକେଟ ଖେଳରେ ବ୍ୟାଟଦ୍ୱାରା ବଲକୁ ମରାଯାଇଥାଏ କିନ୍ତୁ ଲେଗ କ୍ରିକେଟରେ ବ୍ୟାଟର କାମ ଖେଳାଳିର ପାଦ କରେ । ପାଦଦ୍ୱାରା ବଲକୁ ମରାଯାଇ ରନ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ । ବୋଲର ଅଣ୍ଡରାଆର୍ମ ବୋଲିଂ କରିଥାଏ । ଲେଗମ୍ୟାନ ବଲକୁ ଲାତ ମାରି ରନ ସଂଗ୍ରହ କରିଥାଏ । ବଲ ମାରି ବାଉଣ୍ଡରୀ ବାହାରକୁ ପଠେଇଲେ ଲେଗମ୍ୟାନକୁ ୪ ବା ୬ ରନ ମିଳିଥାଏ । ଓଡ଼ିଆ ଖେଳାଳୀ ଚନ୍ଦନ ରାୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଲେଗ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ଅଧିନାୟକ । ଇତିହାସ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟର ଔରଙ୍ଗାବାଦ ସହରର ସେଣ୍ଟ ଫ୍ରାନ୍ସିସ ହାଇସ୍କୁଲଠାରେ ମେହୁଲ ସୋରାଥିଆ ନାମକ ବାଳକ ଲେଗ କ୍ରିକେଟର ଉଦଭାବନ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ବାଙ୍ଗାଲୋରର ଏସ ନାଗରାଜ ନାମକ କ୍ରୀଡ଼ାଶିକ୍ଷକ ଏହି ଖେଳକୁ ସ୍କୁଲ ପିଲାଙ୍କ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ସାମିଲ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଯୋଗୀନ୍ଦର ପ୍ରସାଦ ବର୍ମା ନାମକ ଦିଲ୍ଲୀର ଅନ୍ୟ ଜଣେ କ୍ରୀଡ଼ାଶିକ୍ଷକ ଏହି ଖେଳର ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ଏସ ନାଗରାଜ ଓ ଯୋଗୀନ୍ଦର ପ୍ରସାଦ ବର୍ମାଙ୍କୁ ଲେଗ କ୍ରିକେଟର ଜନକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ବୈଶିଷ୍ଟ ଲେଗ କ୍ରିକେଟ ଖେଳ ୧୧ଜଣ ଖେଳାଳୀ ବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇଟି ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳାଯାଏ । ଏହା ୮୦ଫିଟ ବ୍ୟା ୧୨୦ଫିଟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବୃତ୍ତାକାର ପଡ଼ିଆରେ ଖେଳାଯାଏ । ପିଚର ଲମ୍ବ ୪୨ଫିଟ ବା ୪୮ଫିଟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ୮ଫୁଟ ହୋଇଥାଏ । ଷ୍ଟମ୍ପର ଚଉଡ଼ା ୧ ଫିଟ ହୋଇଥାଏ । ପିଚ ବାଉଣ୍ଡରୀ ଷ୍ଟମ୍ପ ଫେଡେରେସନ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ସ୍ତରରେ ଲେଗ କ୍ରିକେଟର ବ୍ୟବସ୍ଥା ବୁଝିବା ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ଲେଗ କ୍ରିକେଟ କାଉନସିଲ ରହିଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ୍ ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଏହି କାଉନସିଲର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ ଯୋଗୀନ୍ଦର ପ୍ରସାଦ ବର୍ମା କାଉନସିଲର ସଚିବ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ଭାରତରେ ଲେଗ କ୍ରିକେଟ ଫେଡେରେସନ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ସୋସାଇଟି ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ ଆକ୍ଟ ୧୮୬୦ ମସିହାରେ ରେଜିଷ୍ଟର କରାଯାଇଛି । ଏହା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ଲେଗ କ୍ରିକେଟ କାଉନସିଲ ସହିତ ଅନୁବନ୍ଧିତ । ଭାରତ ବ୍ୟତୀତ ନେପାଳ, ଭୁଟାନ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ଫ୍ଲୋରିଡ଼ା, ଘାନା ଓ ପାକିସ୍ଥାନରେ ଏହି ଖେଳର ଖେଳାଯାଏ । ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଲେଗ କ୍ରିକେଟ ଫେଡେରେସନଦ୍ୱାରା ଭାରତରେ ଦିଲ୍ଲୀର ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମରେ ୨୦୧୨ ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଜାତୀୟ ଚମ୍ପିୟନସିପ, ସିନିୟର ନେସନାଲ ଟି-୧୦ ଆଦି ପ୍ରତିଯୋଗୀତ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ୨୪ଟି ଦଳ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ୨୦୧୨ ମସିହାରୁ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ଏହି ଖେଳର ନେସନାଲ ଗେମମାନ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଛି । ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ସ୍ତରରେ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଭାରତ ନେପାଳ ବିପକ୍ଷରେ ପ୍ରଥମ ଟି-୧୦ ଶୃଙ୍ଖଳା ଜିତିଥିଲା ।