କାଦର ଖାଁ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତା, ହାସ୍ୟାଭିନେତା ତଥା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ଓ ଡାଇଲାଗ ଲେଖକ । ସେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଓ ମଞ୍ଚ ନାଟକ ଲେଖକ । ସେ ୧୯୭୩ରୁ ୨୦୧୭ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରି ପ୍ରଶଂସିତ । ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ଜଣେ ଓକିଲ ଭୂମିକାରେ ନିଜର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନୟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା କାଦର ମୁମ୍ବାଇ ୟୁସୁଫ କଲେଜରେ ଶିକ୍ଷିତ । ସେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତକୁ ଆସିବା ଆଗରୁ ସିଭିଲ ଇଂଜିନିଯରିଂରେ ପ୍ରଫେସର ହିସାବରେ କାମ କରୁଥିଲେ । ୨୦୧୮ ମସିହା ୩୧ ଡିସେମ୍ବରରେ ସେ ଇହଧାମ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା କାଦର ଖାଁଙ୍କ ଜନ୍ମ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର କାବୁଲଠାରେ ହେଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ୩ ଜଣ ଭାଇ ମଧ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି । ସେ ପାଶତୁନ ସଂପ୍ରଦାୟର ମୁସଲିମ । ସେ ମୁମ୍ବାଇ ଆସି ସେଠାରେ ହିଁ ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୟୁସୁଫ କଲେଜରେ ପଥ ପଢ଼ିବା ପରେ ସେ  ରେ ସେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଇଙ୍ଗିନିରିଙ୍ଗ କରିଥିଲେ । 1970ରୁ 75 ଯାଏ ସେ ପ୍ରଫେସର ହିସାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଳା ପରେ ଅଭିନୟର ମୋହ ଛାଡି ନପାରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲେ । କଲେଜ ଜୀବନରୁ ହିଁ ତାଙ୍କର ବହୁମୂଖୀ ଅଭିନୟ ପ୍ରତିଭାର ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ । କଲେଜର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ଉତ୍ସବରେ ମହାନ ଅଭିନେତା ଦିଲୀପ କୁମାରଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ସେ ମଞ୍ଚଷ୍ଠ ନାଟକରେ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦିଲୀପ କୁମାରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ଦିଲୀପ କୁମାର ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଯୋଜିତ ଦୁଇଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର  'ବୈରାଗ' ଓ  ' ସାଗିନା ମାହାତୋ ' ରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଚୁକ୍ତି ବଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । କାଦର ମୁମ୍ବାଇ ସହରରେ ବସ ବାସ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପରିବାର ନେଦର୍ଲାଣ୍ଡ ତଥା କାନାଡାରେ ରହନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସର୍ଫରାଜ ଖାନ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତା । ଅଭିନୟ କାଦର ୩୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିବା ସହ 250ଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଡାଇଲଗ ଲେଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ଡାଇଲଗ ଖୁବ ଜନପ୍ରିୟ ହେଇଥାଏ । ସେ ପ୍ରାୟ ସବୁ ଅଗଧାଡିର ମୁଖ୍ୟ ଅଭିନେତା , ଯଥା ଅମିତାଭ ବଚ୍ଚନ , ଜିତେନ୍ଦ୍ର , ଗୋବିନ୍ଦାଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ସବୁ ପ୍ରକାର ଚରିତ୍ରରେ ଖୁବ ନିଖୁଣ ଭାବେ ଅଭିନୟ କରିବା ତାଙ୍କର ବିଶେଷତ୍ୱ । ଖଳ ଅଭିନେତା ଥୁ ଆରମ୍ଭ କରି ହାସ୍ୟାଭିନେତା ତଥା ଭାଇ , ବାପା , ସବୁ ପ୍ରକାର ଅଭିନୟରେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ପ୍ରତିପାଦନ କରିଛନ୍ତି । ଟିଭି ସିରିୟାଲରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ବିଡିଓ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଓ ଲୋକଙ୍କଦ୍ୱାରା ବହୁଳ ଆଦୃତ । ଡାଇଲଗ ଓ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ରଚନା କାଦର ଖଁ  ' ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା, ସରସ୍ୱତୀ '  , 'ସରାବୀ'  ,  'କୁଲି ' ,  'ଲବରିସ '  ପରି ସଫଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଡାଇଲାଗ ଲେଖିଥିଲେ । ପୁରସ୍କାର 2013 :ସାହିତ୍ୟ ଶିରୋମଣି ପୁରସ୍କାର 1982 : ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଡାଇଲାଗ ପାଇଁ 1991 : ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାମେଡ଼ିଆନ ପୁରସ୍କାର 1993 ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଡାଇଲାଗ: :୨୦୦୪ : ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହ ଅଭିନେତା ପୁରସ୍କାର ମନୋନୀତ ପୁରସ୍କାର 1984: 1986: 1990: 1992: 1994: 1995: 1996: . 1 1997: 1999:   . ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଭାବେ . 1  1998   1997   1995   1992   1986   1985   1984   1983   1981   (1974) ଟିଭି ଅଭିନୟ ହାସନା ମତ୍ ମିଷ୍ଟର ଧନଶୁଖ ହି , ପଡୋଶୀ  କୌନ ହେ ଦୋଷୀ ?