ବୋର୍ରା ଗୁମ୍ଫା  ତେଲୁଗୁ: "ବୋର୍ରା ଗୁହାଲୁ"  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଅନନ୍ତଗିରି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଏକ ଗୁମ୍ଫା । ଆଦିବାସୀ ଓଡ଼ିଆରେ  'ବୋରା'  କହିଲେ ଖାଲକୁ ବୁଝାଏ ଯାହା ଗୁମ୍ଫା ବାହାରେ ଥିବା ସରକାରୀ ଫଳକରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲିଖିତ । ଏହି ଗୁମ୍ଫା ଖୋଦିତ ଓ ଭାରତର ଉଭୟ ବୃହତ୍ତମ ଏବଂ ଗଭୀରତମ ଗୁମ୍ଫା । ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ ୨,୩୧୩ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚରେ ରହିଛି । ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ ଏଠାରେ ପ୍ରାୟତଃ ଚୂନପଥରରେ ଓ ସ୍ଥଳ ବିଶେଷରେ ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୨୬୦ ଫୁଟ ତଳେ ରହିଛି । ଆବିଷ୍କାର ୧୮୦୭ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ଭୌଗୋଳିକ ସର୍ଭେ ବିଭାଗ ତରଫରୁ ୱିଲିୟମ କିଙ୍ଗ ଏହାକୁ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଜଟାପୁ , ପରଜା , କୋଣ୍ଡାଡୋରା, ନୁକାଡୋରା ବାଲ୍ମୀକି ଆଦି ଆଦିବାସୀ ସମୁଦାୟରେ ଅନେକ ଲୋକକଥା ପ୍ରଚଳିତ । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଲୋକକଥା ଅନୁସାରେ ଏକ ଗାଈ ଗୁମ୍ଫା ନିକଟରେ ଚରୁ ଥିବା ବେଳେ ୨୦୦ ଫୁଟ ତଳକୁ ପଡ଼ିଗଲା । ଗାଈ ଜଗୁଆଳୀ ପିଲାଟିଏ ଆସି ସେହି ଗାତ ଭିତରକୁ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ଆକାରର ଏକ ପଥର ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଗାଈକୁ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ପକାଇଲା । ଶିବ ସେଠାରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ଗାଈକୁ ବଞ୍ଚାଇଲେ । ସେହି ଦିନରୁ ଲୋକେ ସେହି ସ୍ଥଳରେ ଏକ ଛୋଟ ଶିବ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ଓ ଭକ୍ତମାନେ ଆସି ଉପାସନା କଲେ । ଆଧାର ରଚନା  (1990).   , .,. , .,. , . ?