ହାସିମୋଟୋସ ଥାଇରଏଡାଇଟିସ  ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ  ' ବା   ଏକ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି କ୍ରମାନୁସାରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ଆରମ୍ଭରୁ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ନ ଥାଇପାରେ । ସମୟ କ୍ରମେ ଥାଇରଏଡର ଆକାର ବଢ଼ିଯାଇ ଏକ କଷ୍ଟବିହୀନ ଗଳଗଣ୍ଡ/ଗଏଟର   ତିଆରି ହୁଏ । ଅବଶେଷରେ କେତେକ ଲୋକଙ୍କର ହାଇପୋଥାଇରଏଡିଜ୍ମ   ହୋଇ ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି, ଥକ୍କା ଲାଗିବା  , କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ, ଅବସାଦ   ଓ ଶାରୀରିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ଥାଇରଏଡର ଆକାର କମିଯାଇ ଶୁଖିଯାଏ । ଏହି ରୋଗ ଜଟିଳ ହୋଇ ଥାଇରଏଡ ଲିମ୍ଫୋମା   ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ । ଜେନେଟିକ    ଓ ପରିବେଶ   ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ ହାସିମୋଟୋସ ଥାଇରଏଡାଇଟିସ ହୋଇପାରେ । ଏହି ରୋଗର ପାରିବାରିକ ଇତିହାସ ଥିଲେ ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ   ରୋଗ ଥିଲେ ହାସିମୋଟୋସ ଥାଇରଏଡାଇଟିସ ସଙ୍କଟ ରହେ । ରକ୍ତରୁ ଥାଇରଏଡ ସ୍ଟିମୁଲେଟିଙ୍ଗ ହରମୋନ  , ଟି୪  ( 4), ଓ ଆଣ୍ଟିଥାଇରଏଡ ଆଣ୍ଟିବଡି   ପରୀକ୍ଷା କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ  ।. ଗ୍ରେଭସ ଡିଜିଜ       ଓ ନନ୍‌ଟକ୍ସିକ ନୋଡ୍ୟୁଲାର ଗଏଟର   ରୋଗମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଧରଣର ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । ହାସିମୋଟୋସ ଥାଇରଏଡାଇଟିସ ରୋଗରେ ହାଇପୋଥିରଏଡିଜ୍ମ ଥାଉ ବା ନ ଥାଉ, ଲେଭୋଥାଇରକ୍ସିନ   ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ହାଇପୋଥିରଏଡିଜ୍ମ ନ ଥିଲେ ଅନେକ ଚିକିତ୍ସା କରିବାକୁ ସୁପାରିସ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଅନ୍ୟ କେତେକ ଗଏଟର ଆକାର କମେଇବା ନିମନ୍ତେ ଚେଷ୍ଟା କରିବାକୁ ଚିକିତ୍ସା କରନ୍ତି । ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହାଇପୋଥିରଏଡିଜ୍ମ ଅଛି, ସେମାନେ ବ‌ହୁତ ପରିମାଣର ଆୟୋଡିନ ଖାଇବାରୁ ବିରତ ରହିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଆୟୋଡିନ ଖାଇବା ଆବଶ୍ୟକ । ଗଏଟର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ କ୍ୱଚିତ୍ ଅପରେଶନ ଦରକାର ହୁଏ । ଜନସଂଖ୍ୟାର ୫% ଲୋକ ହାସିମୋଟୋସ ଥାଇରଏଡାଇଟିସ ରୋଗଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ରୋଗ ୩୦ରୁ ୫୦ ବର୍ଷ ବ‌ଯସ ମଧ୍ୟରେ ବାହାରେ ଓ ମହିଳାମାନେ ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ରୋଗ ହାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାକୁ ଲାଗିଛି । ସନ ୧୯୧୨ରେ ଜାପାନର ଚିକିତ୍ସକ ହାକାରୁ ହାସିମୋଟୋ   ପ୍ରଥମେ ଏହି ରୋଗ ବିଷୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ସନ ୧୯୫୭ରେ ଏହା ଏକ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ରୋଗ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା ।