ବାମାଚରଣ ମିତ୍ର  (୧୭ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୧୫ - ୨୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ଓ ଅନୁବାଦକ  । ସେ ଓଡ଼ିଆରେ ନବେରୁ ଅଧିକ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ  ଯହିଁରୁ ୨୪ଟିକୁ ନେଇ  "ବାମାଚରଣ ଗଳ୍ପ ସମ୍ଭାର"  ନାମରେ ସଂକଳନ ପ୍ରକାଶିତ , ତିନୋଟି ଉପନ୍ୟାସ ଓ ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ରଚନା ଡିଜିଟାଲ ରୂପରେ ସୃଜନିକା ତରଫରୁ ଏକ ସିଡିରେ ପ୍ରକାଶିତ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ପ୍ରମୁଖ ଉପନ୍ୟାସମାନ ହେଲେ  "କୀର୍ତ୍ତିଶଯ୍ୟ"   (ପ୍ରଥମ ରଚିତ ଉପନ୍ୟାସ),  "ନରଛଞ୍ଚାଣ"  ତଥା ଗଳ୍ପସଂକଳନମାନ ହେଲେ  "ସ୍ୱପ୍ନସିଦ୍ଧ" ,  "ବଟ ମହାପୁରୁଷ" ,  "ଅସୀମ"  ଓ  "ମହାପୁରୁଷ ବାଗ"  । ସେ ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂକଳନ  "ଏଣୁଶ୍ଚ ତେଣୁଶ୍ଚ"  ପାଇଁ ୧୯୬୯-୧୯୭୩ରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅନେକ ଲେଖା ବଙ୍ଗଳା, ଇଂରାଜୀ ଓ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ  'ପିତା ଓ ପୁତ୍ର'  ଗଳ୍ପଟି ସ୍ପାନିଶ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ ହୋଇଛି । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ମିତ୍ର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନରେ ଜଣେ କ୍ରିକେଟ ଖେଳୁଆଡ଼ ଓ ସନ୍ତରଣକାରୀ ଥିଲେ । ୫୦ ବର୍ଷ ବୟସ ଆଡ଼କୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଅବନ୍ନତି ଘଟିଥିଲା । ଲେଖକ ଜୀବନ ସେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତାର  (୧୯୪୭) ଆଗରୁ ସାହିତ୍ୟ ଲିଖନ କରି ସ୍ୱାଧୀନତା ପରର ଚଉଠ ଶତକ ଯାଏ ଏହା ଅବ୍ୟାହତ ରଖିଥିଲେ  । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରର ଓଡ଼ିଶା, ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରର ପୃଥିବୀର ସାମାଜିକ ଅବସ୍ଥା ତାଙ୍କ ଲେଖାର ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଥିଲା । ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଉପନ୍ୟାସ  "କୀର୍ତ୍ତିଶଯ୍ୟ"   (ଅପରାଧମୂଳକ ଉପନ୍ୟାସ) ତାଙ୍କ ରଚିତ ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ  । ପରେ ସେ ଏହି ଧାରାରେ  "କୀର୍ତ୍ତିଶଯ୍ୟ"  ଭଳି ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସାହିତ୍ୟର ଅନୁସରଣରେ  "ନରଛଞ୍ଚାଣ"  ନାମକ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ପ୍ରମୁଖ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନମାନ ହେଲେ  "ସ୍ୱପ୍ନସିଦ୍ଧ" ,  "ବଟ ମହାପୁରୁଷ" ,  "ଅସୀମ"  ଓ  "ମହାପୁରୁଷ ବାଗ"  । ରଚନାବଳୀ ବାମାଚରଣ ମିତ୍ର ସୃଜନସଂଭାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ଓ ଏକାଂକିକା ସଂକଳନ) - ୨୦୧୮ (ସମ୍ପାଦନା : ଫଣୀନ୍ଦ୍ର ଭୂଷଣ ନନ୍ଦ ପ୍ରକାଶକ : କାହାଣୀ, କଟକ) ଉପନ୍ୟାସ  "କୀର୍ତ୍ତିଶଯ୍ୟ"   (ଅପରାଧମୂଳକ ଉପନ୍ୟାସ) - ୧୯୫୦  "ନରଛଞ୍ଚାଣ"  - ୧୯୫୧ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ପାଷାଣର ପ୍ରାଣ - ୧୯୬୧ ଅସୀମ - ୧୯୬୧ ବଟ ମହାପୁରୁଷ - ୧୯୬୩ ମହାପୁରୁଷ ବାଗ - ୧୯୬୩  "ମିତ୍ର ଗଳ୍ପ"   ୧୯୭୯   "ମିତ୍ର କଳ୍ପ"   ୧୯୭୯   "ମିତ୍ର ସ୍ୱଳ୍ପ"   ୧୯୮୧   "ମିମିର ସାହିତ୍ୟ"  ପ୍ରବନ୍ଧ  "ଜୀବନ, ସାହିତ୍ୟ ଓ କଳା"   "ଏଣୁଶ୍ଚ ତେଣୁଶ୍ଚ"  ସମ୍ମାନ ଓ ଉପାଧୀ ମିତ୍ର ନିଜର ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂକଳନ  "ଏଣୁଶ୍ଚ ତେଣୁଶ୍ଚ"  ପାଇଁ ୧୯୬୯-୧୯୭୩ରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।