ନାଇଟ୍ରସ ଅକ୍ସାଇଡ  ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ , ବିକ୍ରୟ ନାମ ଏଣ୍ଟୋନୋକ୍ସ/ ଏକ ଆଘ୍ରାଣକାରୀ ଗ୍ୟାସ୍ ଯାହା ଏକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ   ଓ ନିଶ୍ଚେତନ   ନିମନ୍ତେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିଶ୍ଚେତକମାନଙ୍କ   ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଏ । ପ୍ରସବ ସମୟରେ, ମାତ୍ରାଧିକ ଆଘାତରେ   ଓ ଜୀବନ ଯତ୍ନର ଶେଷ ସମୟରେ   ଏହି ଔଷଧ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଅଧ ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପ୍ରାୟ ଏକ ମିନିଟ ଧରି ରହେ । ନାଇଟ୍ରସ ଅକ୍ସାଇଡର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବାନ୍ତି ବ୍ୟତୀତ ସ୍ୱଳ୍ପକାଳୀନ ବ୍ୟବ‌ହାରରେ ବ‌ହୁତ ଅଳ୍ପ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବ୍ୟବ‌ହାରରେ ଆନିମିଆ ଓ କାଲୁଆ   ଅନୁଭବ ହୁଏ । ଅତି କମ୍‌ରେ ୨୧% ଅମ୍ଳଜାନ   ସ‌ହିତ ଏହା ଦିଆଯାଏ । ଖାଦ୍ୟନଳୀ ଅବରୋଧ   ଓ ନିମୋଥୋରାକ୍ସ   ରୋଗ ଥିଲେ ଏହା ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ ନାହିଁ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାର ପ୍ରଥମ ଅବସ୍ଥାରେ ଏହା ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ । ଏହାର ବ୍ୟବ‌ହାର ପରେ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଯାଇପାରେ । ନାଇଟ୍ରସ ଅକ୍ସାଇଡ ସନ ୧୭୭୨ରୁ ୧୭୯୩ ମଧ୍ୟରେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ଓ ନିଶ୍ଚେତକ ଭାବରେ ସନ ୧୮୪୪ରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ    '   ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ   ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ପ୍ରାୟ ଅମ୍ଳଜାନ ସ‌ହିତ ଅଧା ଅଧା ମିଶ୍ରଣ ହୋଇ ଆସିଥାଏ । କେତେକ ଯନ୍ତ୍ରରେ ଏକ ଚାହିଦା ଭଲ୍‌ଭ   ଥାଏ ଯେପରିକି ନିଜେ ଏହା ଚାଳନା କରିପାରିବ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହାର ସ୍ଥାପନା ଓ ପରିଚାଳନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟୟସାପେକ୍ଷ ।