ଛାଞ୍ଚ: ସପୁତରା ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଗୁଜରାଟର ଡଙ୍ଗା ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ଶୈଳ ନିବାସ ତଥା ମୁନସିପାଳ ସହର । ଏକ ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ ପର୍ବତମାଳର ଡାଙ୍ଗ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଶୈଳ ନିବାସ ରହିଛି । ଏହି ରେଞ୍ଜର ପତ୍ତନ ପ୍ରାୟ 900 ମିଟର । ବ୍ୟୁପତ୍ତି ସପୁତରାର ଅର୍ଥ  " ସର୍ପମାନଙ୍କ ଆବାସ "  । ଏଠାରେ ନିକଟରେ ବହି ଯାଉଥିବା ସର୍ପଗଙ୍ଗା ନଦୀର ତଟରେ ସର୍ପ ମୂର୍ତିକୁ ଆଦିବାସୀ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ହୋଲି ସମୟରେ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ । ସପୁତରା ସୁରାଟରୁ ୧୭୨ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଓ ମୁମ୍ବାଇଠାରୁ ୨୫୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ସୀମାରେଖା ଏଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୪ କିଲୋମିଟର ଦୂର ଦେଇ ଯାଇଛି । ସପୁତରାକୁ ଏକ ଉନ୍ନତ ଶୈଳ ନିବାସ କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସୁବିଢା ଦିଅ ଯାଇଛି । ଏଠାରେ ପରବତୟା ଆବାସ , ସ୍ୱୀମିଂ ପୁଲ , ବୋଟ କ୍ଲବ , ଥିଏଟର , ରୋପ-ୱେର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । ଏଠାରେ ଏକ ମିଉଜିଅମ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ସପୁତରାଠାରୁ ୬୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ବରଦୀପଡା ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଓ ୫୨ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଗିରା ଜଳପ୍ରପାତ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ହିସାବରେ ରହିଛି । ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ସବୁ କଳାକାର ଗ୍ରାମ - ଏଠାରେ ପଲ୍ଲି ନିର୍ମିତ କୁଟୀର ଶିଳ୍ପ ଜିନିଷ ସବୁ ମିଳିଥାଏ। ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ପରଜ୍ଯତତ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରହଣିର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ବଂଶଡା ଜାତୀୟ ପାର୍କ - ଙ୍କଠାରୁ ଅନୁମତି ନେଇ ଏଠାକୁ ଭ୍ରମଣ ପାଇଁ ଯାଇ ହୁଏ । ପୂର୍ଣା ଅଭୟାରଣ୍ୟ - ଏହା ମହଲଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ସାତପୁର ହ୍ରଦରେ ବୋଟିଙ୍ଗ ସାନ ରାଇଜ ପୋଇଣ୍ଟ ରୋପ ୱେ ଗିରା ପ୍ରପାତ ଗୀରାମଲ ପ୍ରପାତ ସାବରି ଧାମ : 52 . : - . : - . , ଯାତାୟତ ସୁବିଧା ଏଠାରୁ ୪୬ କିଲୋମିଟରରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ସ୍ଥଳୀ ସପ୍ତଶ୍ରୁଙ୍ଗୀକୁ ଯାଇ ହୁଏ । ଏଠାକୁ ଆସିବାକୁ ସୁରାଟ ବିମାନ ବନ୍ଦର ନିକଟତମ । ଏହା ୧୭୨ କିୟମିଟର ଦୂରରେ ଅଛି । ନିକଟସ୍ଥ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ବିଳିମୋରଠାରେ ରହିଛି ।