ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ଆଧାର କରି ଚୁମ୍ବନ ପ୍ରେମ,ରୋମାନ୍ସ,ଯୌନ ଆକର୍ଷଣ,ସମ୍ମାନ,ବନ୍ଧୁତା,ସ୍ନେହ ଓ ଶାନ୍ତିର ପ୍ରତୀକ । ଇତିହାସ ଚୁମ୍ବନ ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ ବେଦ,ସଂସ୍କୃତ ଲେଖାମାନ,ବୁଦ୍ଧ ଧର୍ମ ,ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ପ୍ରାୟ ୩୫୦୦ ବର୍ଷ ତଳୁ ବ୍ୟବହାର ହୋଇ ଆସୁଛି । ପରେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଯୁଗରେ ମୁଖ ଚୁମ୍ବନ କଥା ପ୍ରଥମେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ହିନ୍ଦୁ ମହାକାବ୍ୟ ମହାଭାରତରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା । ରୋମାନମାନେ ଚୁମ୍ବନ ଶବ୍ଦକୁ ପ୍ରଚାରିତ କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ମୁଖ ଚୁମ୍ବନକୁ ବଶିଉମ ଓ କାମନାକୁ ମନରେ ରଖି ଚୁମ୍ବନକୁ ସେମାନେ ସୁଆଭିଉମ କହୁଥିଲେ । ପ୍ରକାର ଯୌନ ବା ରୋମାଣ୍ଟିକ ଚୁମ୍ବନ ଚୁମ୍ବନ ହେଉଛି ପ୍ରେମର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ ଆଧାର । ଏଥିରେ ପ୍ରେମୀ ଯୁଗଳ ବହୁ ସମୟ ଧରି ମୁଖ ଚୁମ୍ବନ କରିଥାନ୍ତି । ସେଇ ମୂହୁର୍ତ୍ତରେ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ତିଳେ ମାତ୍ର ଭୁଲି ଯିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ । ସ୍ନେହର ଚୁମ୍ବନ ଏହି ଚୁମ୍ବନ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ମନରେ ଥିବା ଆକୁଳ ମମତା,ଆବିଳତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଁ ଦେଇଥାଏ । ବାପା ମାମାନେ ତାଙ୍କ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଏହି ଚୁମ୍ବନ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଧର୍ମ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ଧର୍ମ , ଇସଲାମ ଧର୍ମରେ ଚୁମ୍ବନ ଗୋଟିଏ ପାରମ୍ପରିକ ରିତି ଅଟେ । ବନ୍ଧୁତ୍ୱର ଚୁମ୍ବନ ଏହି ଚୁମ୍ବନ ସାଧାରଣତଃ ଆମେରିକା, ଇଉରୋପ ସଂସ୍କୃତିରେ ବନ୍ଧୁ ମାନଙ୍କ ଭିତରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଆଗରୁ ଏହା ମହିଳା ମାନଙ୍କ ଭିତରେ ସୀମିତ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏବେ ତାହା ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଛି । ସମକାଳୀନ ପ୍ରଥା ପଶ୍ଚ୍ୟତ ସଭ୍ୟତାରେ ଓଠ ଚୁମ୍ବନ ମମତା ଆଦାନ ପ୍ରଦାନର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଅଟେ । ମୁହଁ ଖୋଲି,ଓଠରେ ଓଠ ମିଶାଇ ଓ ଜିଭରେ ଜିଭ ଛୁଇଁ ଚୁମ୍ବନର ଅଭ୍ୟାସକୁ ଫରାସୀ ଚୁମ୍ବନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଚୁମ୍ବନ ପ୍ରଥମ ଚୁମ୍ବନ ଆମେରିକାର ରୋମାଣ୍ଟିକ ଫିଲ୍ମ  (୧୮୯୬)ରେ ହୋଇଥିଲା  । ଏହି ଚୁମ୍ବନ ୩୦ ସେକେଣ୍ଡ ଧରି ଚାଲିଥିଲା । ପରେ ପରେ ପ୍ରଯୋଜକମାନେ ରୋମାଣ୍ଟିକ ନାୟକ ଓ ନାୟିକାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଚୁମ୍ବନ ଥିବା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରଯୋଜନା କଲେ । ଏକ ଫିଲ୍ମରେ ରୋନାଲ୍ଡ କୋଲମାନ ପ୍ରଥମେ ଭ୍ୟାଲିଣ୍ଟିନୋଙ୍କ ହାତ ଛୁଇଁ,ହାତ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ତାଙ୍କ ବେକ,ପିଠି ଓ ଓଠକୁ ଚୁମ୍ବନ କରି ଚର୍ଚାକୁ ଆସିଥିଲେ । ଉପକାରିତା ଚୁମ୍ବନ ଚାପ ମୁକ୍ତ କରାଏ । ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ କରାଏ । କୋଲେଷ୍ଟ୍ରୋଲ ସ୍ତର କମାଇଥାଏ । ଚୁମ୍ବନଦ୍ୱାରା ଓ ରକ୍ତରେ ପ୍ରବାହିତ କରାଇଥାଏ । ଯାହାଦ୍ୱାରା ହାର୍ଟରୁ ରକ୍ତ ଜଲ୍ଦି ପମ୍ପ ହୁଏ । ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣ ଓଠ ଚୁମ୍ବନଦ୍ୱାରା ଓ ଆଦି ରୋଗ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଥାଏ ।