ଭିଟାମିନ ବି୧୨ ଅଭାବ, ଅନ୍ୟ ନାମ ହାଇପୋକୋବାଲାମିନେମିଆ  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ), ନାମ ଦିଆଯାଏ ଯେତେବେଳେ ରକ୍ତରେ ଭିଟାମିନ ବି12 ସ୍ତର କମିଯାଏ  । ଏହି ରୋଗରେ ବିବିଧ ପ୍ରକାରର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ, ତା ମଧ୍ୟରୁ ଭାବନା ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ, ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯଥା ଅବସାଦ, ଚିଡ଼ଚିଡ଼ା ପ୍ରକୃତି, ଓ ସାଇକୋସିସ ମୁଖ୍ୟ ଅଟେ ଅସାଧାରଣ ସ୍ନାୟବିକ ଅନୁଭୂତି, ରିଫ୍ଲେକ୍ସ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ମାଂସପେଶୀ ଅକର୍ମଣ୍ୟତା, ଜିଭ ପ୍ରଦାହ, କମ ସ୍ୱାଦାନୁଭୂତି, କମ ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା, କମ ହୃତପିଣ୍ଡ କାମ ଓ ପ୍ରଜନନ କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ଇତ୍ୟାଦି ଅସୁବିଧା ହୁଏ । ଅଳ୍ପ ବୟସ୍କ ପିଲାଙ୍କର ଶାରୀରିକ ବୃଦ୍ଧି ହ୍ରାସ, ଗଠନ ବିଳମ୍ବ ଓ ଚଳପ୍ରଚଳ ଅସୁବିଧା ହୁଏ । ଅତିଶୀଘ୍ର ଚିକିତ୍ସା ନ ମିଳିଲେ ଶାରୀରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ହୋଇଯାଏ । ଅଭାବ ହେବାର କାରଣ ତ୍ରିବିଧ: ଅଳ୍ପ ଭିଟାମିନ ଖାଇବା, ପାକସ୍ଥଳୀରୁ ଶୋଷିତ ହୋଇନପାରିବା ଓ ଅଧିକ ଆବଶ୍ୟକତା । ପର୍ନିସିୟସ ଆନିମିଆ, ଅପରେସନ କରି ପାକସ୍ଥଳୀର ଆଂଶିକ ବହିସ୍କାର କରିବା, କ୍ରନିକ ଅଗ୍ନାଶୟ ପ୍ରଦାହ, ଅନ୍ତନଳୀ ପରଜୀବୀ, କେତେକ ଔଷଧ ଓ ଜେନେଟିକ ଅସୁବିଧା ଯୋଗୁ ପାକସ୍ଥଳୀରୁ ଭିଟାମିନ ଶୋଷିତ ହୋଇ ପାରେନାହିଁ । ଶାକାହାରୀ ଓ ଅପପୁଷ୍ଟି ଯୋଗୁ ଅଳ୍ପ ଭିଟାମିନ ଖାଦ୍ୟରେ ଦେହକୁ ଯାଏ । ଏଡସ ଥିଲେ ଓ ଦେହରେ ଦ୍ରୁତ ଭଙ୍ଗୁର ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ଥିଲେ ଭିଟାମିନ ଅଧିକ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କର ରକ୍ତରେ ଭିଟାମିନ ବି ୧୨ ସ୍ତର ୧୨୦-୧୮୦ ପିକୋମୋଲ/ଲି  ୧୭୦ ୨୫୦ ପିଗ୍ରା/ମିଲିଟର  ଥିଲେ ଏହାର ଅଭାବ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ । ଅଧିକ ମିଥାଇଲମାଲୋନିକ ଏସିଡ ସ୍ତର  (>୦.୪ ମାଇକ୍ରୋଲ/ଲି) ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ  । ମେଗାଲୋବ୍ଳାଷ୍ଟିକ ଆନିମିଆ ଅନେକ ସମୟରେ ଏହା ସହ ମିଳେ । ଶାକାହାରୀ ଗର୍ଭିଣୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହି ଅଭାବରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ନିମନ୍ତେ ଅଧିକ ଭିଟାମିନ ଦିଆଯାଏ । ଏହାର ଅଭାବ ଥରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଗଲେ ସହଜରେ ଅଧିକ ଭିଟାମିନ ଖାଇବାକୁ ଦେଇ ବା ଇଂଜେକସନ ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ସାଧାରଣ ସୁସ୍ଥ ଲୋକର ଅଧିକ ଭିଟାମିନ ବି୧୨ ଥିଲେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା କରିବା ଅନାବଶ୍ୟକ । କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା କଲେ ଏହି ରୋଗ ଉପସମ ହୁଏ । ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅସୁବିଧା ଆରୋଗ୍ୟସାଧ୍ୟ ନ ଥିଲେ ଅଧିକ ଭିଟାମିନ ନିୟମିତ ଭାବେ ଦିଆଯାଏ । ଏହି ଭିଟାମିନ ଅଭାବ ଅତି ସାଧାରଣ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ରୋଗ ୬ % ଲୋକଙ୍କୁ ୬୦ ବର୍ଷ ତଳେ ଓ ୨୦ % ଲୋକଙ୍କୁ ୬୦ ବର୍ଷ ବୟସ ଉପରେ ହୁଏ । ଏସିଆ ଓ ଆଫ୍ରିକାର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ୮୦ % ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ।