ମୁଖ୍ୟ ପାତ୍ର ପୂର୍ବତଟ ରେଳ ଭାରତର ୧୬ଟି ରେଳ ଜୋନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ଏହି ରେଳ ସେବା ଅପ୍ରେଲ ୦୧, ୨୦୦୩ ମସିହାରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେଲା । ଭୌଗଳିକ ତିଥି ଅନୁସାରେ ଭାରତର ୩ଟି ରାଜ୍ୟର ରେଳପଥ ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହା ସର୍ବବୃହତ୍ତ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରି ଆସୁଅଛି ଓ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀକାକୁଲମ, ବିଜୟନଗରମ , ବିଶାଖାପାଟଣା , ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ଥିବା ଜିଲ୍ଲାସମୂହ ଏବଂ ଛତିଶଗଡର ବସ୍ତାର, ଦନ୍ତେବାଡା ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଭାଗରେ ଆସିଥାଏ । ପୂର୍ବତଟ ରେଳର ପ୍ରଶାସନିକ କେନ୍ଦ୍ର ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ପୂର୍ବତଟ ରେଳରେ ୩ଟି ବିଭାଗ ଅଛି , ସେଗୁଡିକ ହେଲା: ସମ୍ବଲପୁରବିଭାଗ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ରୋଡ ବିଭାଗ ୱାଲଟିୟର ବିଭାଗ ଇତିହାସ ବର୍ତ୍ତମାନର ପୁର୍ବତଟ ରେଳଟି ପୁରାତନ ପୁର୍ବତଟ ରେଳର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଅଟେ, ଯାହାକି ନଭେମ୍ବର ୦୧, ୧୮୮୬ରେ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିଲା । ବଙ୍ଗ ଏବଂ ନାଗପୁର ରେଳ ଅଗଷ୍ଟ ୦୧,୧୯୫୫ରେ ପୁର୍ବ ରେଳରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ନୂତନ ଦକ୍ଷିଣ ପୁର୍ବ ରେଳ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୬୨ରେ ୱାଲଟିୟର ବିଭାଗଟି ଏହାର ଅଧିନରେ ଆସିଲା । ପୁର୍ବତଟ ରେଳ ୭ଟି ରେଳ ଜୋନରେ ଆସେ ଯାହାକୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏଚ.ଡି. ଦେବଗୌଡ଼ା ୮ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୬ରେ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ କେବଳ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ରୋଡ଼ ବିଭାଗଟି ଏହା ସହ ସଂପୃକ୍ତ ଥିଲା ଏବଂ ଅପ୍ରେଲ ୦୧, ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ସମ୍ପୁର୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେଲା । ଏହି ରେଳ ସେବା ମୂଳତଃ ଦକ୍ଷିଣ-ପୁର୍ବ ରେଳରୁ ଆସିଅଛି । ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ପୂର୍ବତଟ ରେଳବାଇ ୪୬୦୦ କି.ମି ରେଳ ଧାରଣା ବିଶିଷ୍ଟ ଅଟେ । ଏହା ୪୨,୬୧୨ କି.ମି ରାସ୍ତା ଏବଂ ୨,୨୦୦ କି.ମି ବିଦ୍ୟୁତଶକ୍ତି ଯୁକ୍ତ ରେଳ ଧାରଣା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାର ଲାଭ କରିଅଛି । ଏହା ପ୍ରାୟ ୪୪,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଅଛି। ଏହି ରେଳବାଇରେ ୧୮୪ଟି ରେଳଘର ରହିଛି ।