ହାଇପରଟେନସିଭ ଏନସେଫାଲୋପାଥି ବା ଏଚଇ  ଏକ ପ୍ରକାର ଏନସେଫାଲୋପାଥି   ବା ମସ୍ତିଷ୍କ ବେମାରୀ ଯାହା ଅତ୍ୟଧିକ ରକ୍ତଚାପ   ଯୋଗୁ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗରେ ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା, ବାନ୍ତି, ଶରୀର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସମସ୍ୟା ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ହଠାତ୍ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ଅପସ୍ମାର ବାତ  , ରେଟିନାଲ ହେମୋରେଜ   ଓ ପୋସ୍ଟିରିଅର ରେଭରସିବ୍ଲ ଏନସେଫାଲୋପାଥି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ   ରୋଗ ହୋଇପାରେ । ହାଇପରଟେନସିଭ ଏନସେଫାଲୋପାଥି ରୋଗରେ ସାଧାରଣତଃ ରକ୍ତଚାପ ୨୦୦/୧୩୦ ମି:ମି:ରୁ ଅଧିକ ଥାଏ । ବେଳେ ବେଳେ ଏହା ୧୬୦/୧୦୦ ମି:ମି: ରକ୍ତଚାପରେ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କେତେକ କାରଣ ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ହୋଇପାରେ ଯେପରିକି ବୃକ୍‌କ ଫେଲ  , ରକ୍ତଚାପ ଔଷଧ   ସେବନ ହଠାତ୍ ବନ୍ଦ କଲେ, ଫେଓକ୍ରୋମୋସାଇଟୋମା  , ଟାଇରାମିନ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସାଥୀରେ ମୋନୋଆମିନୋ ଅକ୍ସିଡେଜ ଇନହିବିଟର   ସେବନ କଲେ ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହି ରୋଗ ହେଲେ ତାହାକୁ ଏକ୍ଲାମ୍ପସିଆ କୁହାଯାଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣମାନ ନଥିବା ନିଶ୍ଚିତ କଲାପାରେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ ରକ୍ତଚାପ ଆପାତ‌ତଃ ଶୀଘ୍ର କମେଇବା ନିମନ୍ତେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଲାବେଟାଲୋଲ   ବା ସୋଡ଼ିଅମ ନାଇଟ୍ରୋପ୍ରୁସାଇଡ   ଔଷଧ ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଦିଆଯାଏ । ଗର୍ଭିଣୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ମାଗନେସିଅମ ସଲଫେଟ   ଦିଆଯାଇପାରେ । ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଆଣ୍ଟିସିଜର ଔଷଧ   ଦିଆଯାଏ । ହାଇପରଟେନସିଭ ଏନସେଫାଲୋପାଥି ଏକ ସାଧାରଣ ରୋଗ ନୁହେଁ । ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ନଥିବା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଏହି ରୋଗ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ସନ ୧୯୨୮ରେ ଓପନହେମର ଓ ଫିସବର୍ଗ ଏହି ନାମକରଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ରୋଗକୁ ଏକ ଆଶୁ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ରୋଗ   ଭାବରେ ବର୍ଗୀକରଣ କରାଯାଏ ।