କୁଳଦୀପ ନାୟର (୧୪ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୨୪ - ୨୩ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୮) ଭାରତୀୟ ଲେଖକ, ସ୍ତମ୍ଭକାର, ମାନବ ଅଧିକାର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ପତ୍ରକାର ଥିଲେ  । ସେ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ସେ ରାଜ୍ୟ ସଭାକୁ ମଧ୍ୟ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା କୁଳଦୀପ ୧୯୨୪ ମସିହାରେ ପଞ୍ଜାବର ସିୟାଲକୋଟରେ  (ଏବେ:ପାକିସ୍ଥାନ) ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ  । ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ସିୟାଳକୋଟରେ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ଲାହୋରରୁ ଆଇନଶିକ୍ଷାରେ ସ୍ନାତକ କରିଥିଲେ । ଆମେରିକାରୁ ପତ୍ରକାରିତା ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କଲେ । ସେ ଦର୍ଶନଶାସ୍ତ୍ର ରେ ପି.ଏଚ୍. ଡ଼ି ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଭବ ସେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରେସ ସୂଚନା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପଦରେ ବହୁ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପରେ ସେ ୟୁ.ଏନ.ଆଇ, ପୀ.ଆଇ ବି, ଦି ଷ୍ଟେଟସମେନ, ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ସହିତ ବହୁ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୋଡ଼ିହୋଇ ରହିଥିଲେ । ସେ 25 ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦି ଟାଇମ୍ସ ଲଣ୍ଡନରେ ସମ୍ବାଦଦାତା ମଧ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି । ରଚନାବଳୀ ବିଟୱୀନଦି ଲାଇନ୍ସ ଡିଷ୍ଟେଣ୍ଟ ନେବର : ଏ ଟେଲ ଅଫ ଦି ସବ କଣ୍ଟିନେଣ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ ଆଫଟର ନେହେରୁ ବାଲ ଏଟ ବାଘା ଇଣ୍ଡିଆ ପାକିସ୍ଥାନ ନ୍ୟାସନାଲ ଷିପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ହାଉସ ସ୍କୁପ୍  (ସବୁ ଇଂରାଜୀ ରେ) ଦି ଡେ ଲୁକ୍ସ ଓଲ୍ଡ : ଏହାର ନାମରେ ପ୍ରକାଶିତ କୁଳଦୀପ ନାୟରଙ୍କ ଆତ୍ମକଥା ମଧ୍ୟ ବହୁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ରହିଛି  । 1985 ମସିହାରୁ ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲେଖା ହୋଇଥିବା ସିଣ୍ଡିକେଟ୍ କାଲାମବିଶ୍ୱର ୮୦ରୁ ଅଧିକା ପତ୍ର-ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ ଆସୁଛି । ବିବାଦ କୁଳଦୀପଙ୍କ ଉପରେ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ହେବା ସହିତ ହିନ୍ଦୁ ବିରୋଧୀ ହେବାର ଆରୋପ ସମୟେ ସମୟେ ଲାଗୁଥିଲା । ନାୟର ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଦେଲେ ଯେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବାଜପାୟୀଙ୍କୁ କନୁନ ବନେଇବା ଦରକାର ଯାହା କୌଣସି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂ ସେବକଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ପଦବୀ ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ ବନାଇ ପାରେ । ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଦୈନିକରେ ଆନ୍ନା ହାଜାରଙ୍କୁ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ନାୟର ଏହା କହିଲେ କି, ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଅନଶନରୁ ଅଲଗା ରଖିଥିଲେ ଭଲ ହୋଇଥାନ୍ତା । ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଏହି ଲୋକ ଧ୍ୟାନ ନିଜ ଆଡକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଏହି ନାଟକୀୟ ରାସ୍ତାକୁ ଆପଣେଇ ବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି । ବିଦିତ ରହିଲା କି, ଆନ୍ନା ନିଜେ ହିଁ ଏହା ସ୍ୱୀକାର ଥିଲ ଯେ, ଅନଶନ କରିବା ତାଙ୍କ ନିଜର ଇଚ୍ଛା ଥିଲା । ଆନ୍ନା ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ, ସେ କୌଣସି ପିଲା ନୁହେଁ । ସେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ଯାହାର ପ୍ରମାଣ ତାଙ୍କରି ଆତ୍ମା ଦେଇଥାଏ । ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ନର୍ଥୱେଷ୍ଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଦ୍ୱାରା  "ଏଲ୍ୟୁମିନୀ ମେରୀଟ ସମ୍ମାନ  (1999) 1990 ମସିହାରେ ବ୍ରିଟେନର ଉଚ୍ଚାଯୁକ୍ତ ନିଯୁକ୍ତି କରାଗଲା 1996 ମସିହାରେ ଭାରତ ତରଫରୁ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ସଂଘକୁ ପଠାଯାଇଥିବ ପ୍ରତିନିଧି ମଣ୍ଡଳର ସଦସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲେ ଅଗଷ୍ଟ 1997 ମସିହାରେ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ମନୋନୀତ ସଦସ୍ୟ ରୂପେ ନିର୍ବାଚିତ ହେଲେ  ।