ପେନ୍‌ସିଲ୍  (ଇଂରାଜୀ ଉଚ୍ଚାରଣ:  ) ହେଉଛି ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଯାହାକି  'ଲେଖିବା'  କିମ୍ବା  'ଚିତ୍ରାଙ୍କନ'  ସମୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଏହା ଏକ ସରୁ, କଠିନ ରଙ୍ଗୀନ କୋର୍କୁ ନେଇ ତିଆରି କରାଯାଏ । ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗୀ କରିବା ଓ ନ-ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତ ଖୋଳ ଭିତରେ ରଖା ଯାଇଥାଏ । ପେନ୍‌ସିଲ୍ ବ୍ୟବହାର ସମୟରେ, ଭୌତିକ ଘର୍ଷଣ   ଯୋଗୁଁ ଦାଗ ପଡେ ଓ ଏହା କାଗଜ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବସ୍ତୁର ପୃଷ୍ଠଭାଗରେ ଏହାର କଠିନ ରଙ୍ଗୀନ କୋର୍ ପଦାର୍ଥର ଚିହ୍ନ ଛାଡ଼ିଯାଏ । ଏହା କଲମଠାରୁ କିଛିଟା ଅଲଗା, କଲମରୁ ତରଳ କିମ୍ବା ଦ୍ରବଣ  (ଜେଲ୍) ଭଳି ସ୍ୟାହି ଝରିଥାଏ ଯାହାକି ହଲକା ରଙ୍ଗର କାଗଜ ଉପରେ ଚିହ୍ନ ଛାଡ଼ିଯାଏ  । ଅଧିକାଂଶ ପେନ୍‌ସିଲ୍ କୋର୍ ଗ୍ରାଫାଇଟ ସହ କର୍ଦ୍ଦମ   ମିଶେଇ ତିଆରି କରାଯାଏ; ଏହା ସହଜରେ ଲିଭାଯାଇ ପାରୁଥିବା  'କଳା'  କିମ୍ବା  'ଧୂସର'  ଦାଗ ଛାଡିଯାଏ । ଏହି ଗ୍ରାଫାଇଟ ପେନ୍‌ସିଲ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଉଭୟ ଲେଖିବା ଓ ଚିତ୍ର କରିବାପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ଏହା ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଅଟେ । ଯଦିଓ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଇରେଜର   ସାହାଯ୍ୟରେ ଲିଭାଯାଇପାରିବ, ଏହା ଉପରେ ଆଦ୍ରତା, ଅଧିକାଂଶ ରସାୟନ ଓ ଅତି ବାଇଗଣୀ ରଶ୍ମି କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପକାଇ ନଥାଏ । ଇତିହାସ ଗଠନ ପ୍ରକାର ବିପଦ ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ ଆଧାର ସହାୟକ ଗ୍ରନ୍ଥ ,  (1990). 0-394-57422-2. ଅଧିକ ପଢନ୍ତୁ , . , . 5. 8 16. { }: 