‘ଇ-ମୁଦ୍ରା’ ପ୍ରଚଳନ କରିବ ଆର୍‌ବିଆଇ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୮।୧୦: ଭାରତରେ ଖୁବ୍ଶୀଘ୍ର ଡିଜିଟାଲ କରେନ୍ସି ବା ଇ-ରୁପିର ଶୁଭାରମ୍ଭ (ବ୍ୟବହାର) ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏ ନେଇ ଶୁକ୍ରବାର ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ଆର୍ବିଆଇ) ପକ୍ଷରୁ ବିସ୍ତୃତ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଏପରିକି ଖୁବ୍ଶୀଘ୍ର ଭାରତରେ ଡିଜିଟାଲ ଟଙ୍କା ବା ଇ-ଟଙ୍କା ଉପରେ ଏକ ପାଇଲଟ ପ୍ରକଳ୍ପର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରାଯିବ। ଏହା ସହିତ ‘କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ଡିଜିଟାଲ ମୁଦ୍ରା’ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଏକ କନ୍ସେପ୍ଟ ନୋଟ୍ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଇ-ଟଙ୍କାର ବିଭିନ୍ନ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ସବୁ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇବା ସହ ଉକ୍ତ ପାଇଲଟ ପ୍ରକଳ୍ପ ସମୟରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୂଚିତ କରାଯିବ ବୋଲି ଆର୍ବିଆଇ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏପରିକି କାଗଜ ନୋଟ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାର ମୁଦ୍ରା ପରି ଇ-ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟ ଏକ ବୈକଳ୍ପିକ ମୁଦ୍ରା ହେବ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି। ସେହିଭଳି ଆର୍ବିଆଇ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗ ଉପରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆର୍ବିଆଇ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି, ଧୀରେ ଧୀରେ ପାଇଲଟ ଲଞ୍ଚର ପରିସୀମା ବୃଦ୍ଧି ହେବା ସହ ସମୟ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଆର୍ବିଆଇ ଇ-ରୁପିରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଫିଚର ଓ ଲାଭ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସୂଚନା ଦେବ। ସେହିପରି କନ୍ସେପ୍ଟ ନୋଟ୍ରେ ଇ-ରୁପିର ମୂଳ ପଏଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ବି ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଓ ଡିଜାଇନ ଚଏସ୍, ଡିଜିଟାଲ ରୁପିର ବ୍ୟବହାର ସମ୍ଭାବନା, ରୁପି ଜାରି କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ପ୍ରଣାଳୀ,ଆର୍ଥିକ ନୀତି, ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ଉପରେ ସିବିଡିସିର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରଭାବକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ସହ ଗୋପନୀୟତାରେ ଉପୁଜୁଥିବା ସମସ୍ୟାର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବ। ସୂଚନା ଥାଉକି ଦେଶରେ ଡିଜିଟାଲ କରେନ୍ସି ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ ହେବ ବୋଲି ଗତବର୍ଷ ଆର୍ବିଆଇ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲା। ହେଲେ ଆର୍ବିଆଇ ପୁଣି ଚଳିତ ବର୍ଷ ଫେବୃୟାରୀରେ ବି ଉକ୍ତ କଥା ଦୋହରାଇ କହିଥିଲା ୨୦୨୨-୨୩ ବେଳକୁ ଇ-ରୁପିର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରାଯିବ। ଗତବର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରାମନ ନିଜର ବଜେଟ ଅଭିଭାଷଣରେ କହିଥିଲେ, ଆର୍ବିଆଇ ପକ୍ଷରୁ ଦେଶରେ ଡିଜିଟାଲ ଟଙ୍କା ପ୍ରଚଳନ କରାଯିବ ବୋଲି ଯୋଜନା ରହିଛି। ଏପରିକି ବ୍ଲକ୍ଚେନ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାର ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବ୍ୟବହାର କରି ଏହାର ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ। ବିଶେଷକରି ଏହା ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ବେଶ୍ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ।