Wciąż jednak istotą demokracji jest swoboda stowarzyszania się i swoboda wypowiedzi; pozbawia to więc wszelkiej wiarygodności inicjatywę tak zwanego „demokratycznego otwarcia ” ogłoszoną w tym roku przez premiera Erdoğana w związku z kwestią kurdyjską.
Eppure, a fondamento della democrazia vi è anche la libertà di associazione e la libertà di opinione: l ’ apertura democratica annunciata dal premier turco Erdoğan nel corso del 2009 sulla questione turca perde dunque ogni credibilità.