In Nederland wordt op dit moment gewerkt aan een coalitie van VVD en PvdA. Dat wordt zoeken naar een tussenweg tussen marktwerking en concurrentie (VVD), en een sterkere rol voor de overheid (PvdA). De discussie gaat in feite over de balans tussen kwaliteit van zorg en beheersing van de kosten. Want als we niet ingrijpen, betalen we straks een groot deel van ons inkomen aan gezondheidszorg.
Gezondheid is een globaal probleem, en ziektekiemen kennen geen grenzen. Het probleem van stijgende kosten en kwaliteit in de zorg bestaat dan ook wereldwijd. Alleen het perspectief kan sterk verschillen.
Neem het meisje van de foto in Afghanistan. HealthNet TPO mag van de internationale gemeenschap voor haar ongeveer €4 per jaar uitgeven aan het opbouwen en onderhouden van een zorgsysteem. De Afghaanse overheid betaalt nog eens €3,50; en de rest van de uitgaven per hoofd per jaar moet van de familie van het meisje komen: ongeveer €25,- In totaal wordt voor haar dus zo'n €32 per jaar uitgegeven.
Dat is de harde werkelijkheid: Afghaanse gezondheid is 0,6% waard van Nederlandse gezondheid. Althans, als 'waarde' in geld uitgedrukt wordt. Over de kwaliteit van zorg hebben we het nog niet eens gehad. De grote angst in Afghanistan is dat de €4 die de internationale gemeenschap bijdraagt weg gaat vallen nu iedereen langzaam vertrekt uit het land. Dan zal ook de Afghaanse overheid minder geld aan zorg kunnen besteden, en komen alle lasten voor de zorg op de schouders van de bevolking zelf te liggen. Dan is de kern van de vraag: blijft er überhaupt nog iets over van hun zorgpakket?
Het enorme – obscene – verschil in bestedingen past niet meer in de huidige tijd. De verschillen in gezondheidsproblemen tussen rijke en arme landen nemen snel af. We lijden allemaal onder dezelfde ziekten en dezelfde risico's. Het zou van grote wijsheid getuigen om gezondheidszorg niet als een onderdeel van 'ontwikkelingssamenwerking' te beschouwen, maar als een wereldwijd probleem dat wereldwijde actie vergt. Dat is niet alleen domweg eigenbelang. Dat is uiteindelijk ook een kwestie van zorg.