Patiëntgegevens uitwisselen, verslag van 6 oktober 2010
Begin oktober organiseerde de KNMG, de landelijke vereniging van artsen, een symposium in het LUMC over het digitaal uitwisselen van patiëntgegevens. Deskundigen gingen in op het perspectief van de arts: wat wordt er precies verwacht van de medische beroepsgroep, hoever zijn de technische ontwikkelingen momenteel, en welke aansprakelijkheidsrisico's lopen artsen. Ron van Oosterhout, arts-onderzoeker bij Neurologie en bestuurslid van KNMG district V (Leiden, Alphen aan den Rijn en Gouda), was betrokken bij de organisatie van dit symposium.
Een van de lastige punten die naar voren kwam is dat de wensen van patiënten soms paradoxaal zijn. Van Oosterhout: "Patiënten gaan er aan de ene kant vanuit dat hun medische gegevens bij iedere arts die ze bezoeken bekend zijn. Iedereen vindt het bovendien vervelend om steeds opnieuw zijn verhaal te moeten doen. Maar aan de andere kant wordt er begrijpelijk en terecht veel waarde gehecht aan privacy." Daarnaast is wettelijk ook nog niet alles glashelder vastgelegd. Alleen een arts met wie er een behandelrelatie is, heeft volgens de wet inzage in de medische gegevens van een patiënt, (tenzij de patiënt expliciet toestemming geeft), maar het begrip 'behandelrelatie' is nog niet voldoende goed gedefinieerd, zegt Van Oosterhout. "Daar lopen we nou op juridisch en ICT-gebied tegenaan. Bij artsen die onderdeel uitmaken van een behandelteam is het duidelijk, maar bij bijvoorbeeld een intercollegiaal consult is er niet altijd direct formeel sprake van een behandelrelatie, waardoor de wet een aantal beperkingen in uitwisselen van patiëntgegevens opwerpt."
Van ongeveer 2,5 miljoen Nederlanders zijn inmiddels gegevens elektronisch opvraagbaar, veelal via een regionaal schakelpunt waarin gegevens van huisartsen, ziekenhuizen en apotheken gekoppeld kunnen zijn. In tegenstelling tot wat soms gedacht wordt, is er momenteel van een landelijke database met patiënteninformatie nog geen sprake. In sommige regio's kunnen artsen via een zogenaamd regionaal schakelpunt patiëntengegevens opvragen uit informatiesystemen van andere zorgverleners (bijvoorbeeld huisartsen op een huisartsenpost). De functie van een landelijk schakelpunt is momenteel in ontwikkeling, en komt mogelijk voort uit de clustering van verschillende regionale schakelpunten.
Of een zorgverlener medische gegevens terecht raadpleegt, moet scherper gecontroleerd worden, vinden de meeste artsen. Van Oosterhout: "Dit wordt nu wel allemaal vastgelegd, maar er is nog onvoldoende controle op." Mensen die worden betrapt op het ongeoorloofd raadplegen van elektronische patiëntendossiers kunnen rekenen op forse sancties. Er is een wet in de maak die voorschrijft dat een zorgverlener in dat geval zijn baan verliest. In de afgelopen jaren zijn om deze redenen al enkele zorginstellingen in het nieuws gekomen.
Op het symposium merkte Van Oosterhout weinig van weerstand tegen elektronische patiëntendossiers. "Er is wel enige scepsis, zoals altijd wanneer nieuwe (informatie) systemen worden ingevoerd, maar over het algemeen zien artsen ook de voordelen in van een dergelijk systeem, omdat het ten goede komt aan de patiëntenzorg."
Factsheet Kindermishandeling
Artsen kunnen het verschil maken om kindermishandeling te stoppen. De belangrijkste uitgangspunten op een rij:
- zo nodig melden, altijd handelen
- beroepsgeheim: spreken, tenzij
- hoe maak je als arts de goede afweging?
- Moet ik meewerken aan IGZ-verzoek over klacht van patiënt?
- Mag ik als waarnemend arts euthanasie uitvoeren?
- Wanneer mag abortus bij minderjarige zonder medeweten ouders?
- Extra behoedzaam bij euthanasieverzoek psychiatrische patiënt
- Wie mogen geneesmiddelen voorschrijven?
Artsenfederatie KNMG bevordert de kwaliteit, veiligheid, transparantie en toetsbaarheid van medisch handelen en ondersteunt artsen daarin. Dit werk voeren we uit in nauwe samenhang met de zeven federatiepartners van de KNMG. Lees meer