Febo (snackbar)
Geschiedenis[bewerken]
In 1942 werd Maison Febo (oorspronkelijk Bakkerij Febo) opgericht door Johan de Borst (1919-2008). Wat begon als een bakkerswinkel groeide uit tot een automatiek, waar De Borst zelfgemaakte kroketten verkocht.
De naam 'Febo' is afgeleid van de Amsterdamse Ferdinand Bolstraat in de Pijp. Volgens de oprichter was de bedoeling een bakkerij te openen aan de Ferdinand Bolstraat. De naam Febo stond al in de papieren. Uiteindelijk kwam de zaak aan de Amstelveenseweg, maar De Borst handhaafde vanwege de oprichtingsstatuten de naam Febo. De eerste automatiek opende hij in 1960 aan de Karperweg, om de hoek van de bakkerij aan de Amstelveenseweg. Borst liet een keuken bouwen in de bakkerij, die werd gesloten. Van hieruit werden nieuwe filialen geopend in Amsterdam en later ook daarbuiten zoals in Purmerend, Hoorn en Hoofddorp. De eerste Febo aan de Ferdinand Bolstraat kwam er pas in 1993.
De automatiekverkoop was oorspronkelijk een internationaal fenomeen dat in de eerste helft van de twintigste eeuw vooral in New York populair was. Het overleefde vooral in Nederland waar onder andere Febo bleef vasthouden aan deze vorm van voedselverstrekking "uit de muur". De achtergronden van zowel de (snack)automatiek als Febo staan uitgebreid beschreven in het boek Febo - Een Fenomeen. Het boek is geschreven door fastfooddeskundige Ubel Zuiderveld en verscheen in 2011 ter gelegenheid van Febo's 70-jarige bestaan. Het voorwoord van het boek werd geschreven door voetballer Johan Cruijff.
Organisatie[bewerken]
In 1990 nam zoon Hans de Borst het bedrijf over, later gevolgd door kleinzoon Dennis de Borst. De oprichter overleed op 8 mei 2008. De Febo-organisatie is een franchiseorganisatie. Anno 2013 telt de keten volgens eigen opgave 66 vestigingen, waarvan 59 op franchisebasis.[1] In augustus 2007 werd in Amsterdam-Noord, nabij de Coentunnel, een nieuw Febo-productiecentrum geopend. Hier worden de snacks geproduceerd, die direct na de productie naar de filialen worden gebracht.
Doordat het grootste deel van de vestigingen op franchisebasis worden gedreven is bij een aantal filialen de franchisehouder voor zich zelf begonnen onder een eigen naam en met eigen producten. Dit is lang geleden gebeurd in Amsterdam met het eerste filiaal op de Karperweg en in de Rijnstraat. Recent is dit gebeurd met de filialen aan de Pieter Calandlaan en de Jan Evertsenstraat. Ook zijn er door Febo zelf in de loop der tijd filialen gesloten, zoals in de Kalverstraat. De beide filialen in Amsterdam Zuidoost bevonden zich vroeger op een andere plaats dan nu.
Het filiaal op het Stadionplein in Amsterdam is in oktober 2013 gesloten, na 42 jaar gevestigd te zijn in een voormalig kaartverkoophuisje van het Olympisch Stadion. Door de herontwikkeling van het plein moest het filiaal verdwijnen maar kreeg een tijdelijke vestiging verderop. Na het gereedkomen van de nieuwbouw keert het filiaal terug op het plein.[2] De in het andere huisje gevestigde luxebroodjeszaak Febo Olympia zou voorgoed sluiten maar keert nu toch terug, echter op een andere locatie tegenover de hoofdingang van de ArenA tegenover het gewone Febo-filiaal.[3]
Filialen[bewerken]
In de volgende plaatsen zijn filialen gevestigd:
Trivia[bewerken]
- In de plaats Chersonissos op het Griekse eiland Kreta was ook een Febo-snackbar. Deze snackbar was geen onderdeel van de Febo-organisatie. Per 10 oktober 2007 werd het onrechtmatig gebruik van de naam gestaakt.
- In de videogame Mass Effect 2, uitgebracht in januari 2010, zit op diverse plaatsen een automatiek van Febo. Hoewel het niet goed zichtbaar is, worden hier blijkbaar alleen hamburgers verkocht. Ook is de hoogte alleen voor kinderen geschikt en zitten soms de plaatjes in spiegelbeeld. Het is nog onduidelijk of er sprake is van in-game advertising of een easter egg van Bioware.
- In één van de Sjef van Oekelstrips komt een persiflage op de Febo voor, daar 'Plebo' genaamd, waarbij Sjef alle vakjes heeft leeg getrokken en snacks heeft opgegeten en dan klaagt dat er geen wc aanwezig is.
- In september 2011 bestond Febo 70 jaar.
Voetnoot[bewerken]
- Franchise (pagina van de Febo-website; bezocht op 26 juli 2013)
- Beroemde Febo op Stadionplein nu echt weg, www.at5.nl; 23 oktober 2013.
- http://www.amsterdamarena.nl/Standaard-tonenop-pagina/FEBO-Olympia-verhuist-van-Olympisch-Stadion-naar-Amsterdam-ArenA.htm