Aanstaande vrijdag, 22 maart, organiseert de NTR de expertmeeting 'Journalistiek als water uit de kraan'. Op deze dag wil de NTR journalisten inspireren verder te denken over de toekomst van de journalistiek. Voor deze gelegenheid heeft een aantal journalisten hun visie op journalistiek verwoord in een column.
Eigenlijk is de regionale krant een compromis. Aan de ene kant dankt ze haar bestaan aan de behoefte van een landsdeel aan serieus nieuws over stad en streek. Aan de andere kant hebben de lezers van een regionaal dagblad de behoefte aan een complete krant, die ook nieuws uit binnen- en buitenland biedt. Dan hoeven ze geen twee kranten te lezen.
Het aanbod aan nieuws uit alle hoeken van de wereld is verveelvoudigd. Radio, televisie en vooral internet bieden een constante stroom aan steeds ververst nieuws. Daardoor verliest het binnen- en buitenlandse nieuws in de regionale krant, dat toch al vanwege ruimtegebrek beperkt is, aan belang. Het is te weinig en veelal oud nieuws.
Dan ligt het voor de hand dat de regionale krant nog meer het accent legt op het eigen vergaarde, regionale nieuws. Daarin schuilt van oudsher al haar bestaansrecht, maar nu is het belang ervan groter dan ooit. In het enorme aanbod aan nieuws kan de regionale krant zich onderscheiden door te doen waar ze het beste in is. Eigenlijk is dat nog een geluk bij het verschrikkelijke ongeluk waar de kranten nu middenin zitten en waarvan niemand nog weet hoe het zal aflopen – hoewel één ding zeker is. De landing zal hard zijn.
Eigen nieuws
Helemaal geen nationaal en internationaal nieuws meer dan? Dat is te voortvarend. De lezer wil nog steeds een complete krant, maar hij rekent niet meer op vers nieuws uit binnen- en buitenland. Een goed samengesteld pakketje van verhalen, beschouwingen en uitleggende stukken is voldoende. Meningen en commentaren over binnenlands nieuws blijven ook welkom. Want dikwijls raakt dat nieuws de lezers.
De nadruk moet echter verder verschuiven naar het eigen nieuws van de regionale krant. Meer nieuws uit het verspreidingsgebied dus, en beter nieuws. Lees: beter uitgezocht en beter geschreven.
Ook hier niets nieuws onder de zon; de meeste regionale kranten stellen zich dat al lang ten doel. Toch hebben sommige titels hun aanbod aan eigen nieuws laten verschralen. Minder papier, minder verhalen; minder klein nieuws en minder groot nieuws. Gebrek aan middelen heeft bij sommige kranten de ambitie en het zelfvertrouwen aangetast. Dat collega-kranten bijvoorbeeld onderzoeksjournalistiek bedrijven wekt soms verbazing. Hebben die dan nog zulke grote redacties?
Corvee
Meer klein nieuws en meer groot nieuws dus.
Klein nieuws: de eenkolommers over plaatselijke gebeurtenissen staan niet in hoog aanzien op de redacties. Het maken ervan is een corvee; op de pagina vullen ze het overgebleven wit. Voor de lezer van de krant echter is het kleine nieuws vaak van grote waarde. Wat dichtbij gebeurt, raakt ons het meest. Wees dus niet zuinig met 112-berichten. De lezer ziet ze niet als strooigoed, maar als bewijs dat het zijn krant is.
Klein nieuws, maar evenzeer belangrijk: de vaste jaarlijkse nummers als festivals, corso's, carnaval. Behandel ze niet stiefmoederlijk door ze af te doen met een foto plus bijschrift, maar máák er wat van. Menig journalist van een regionale krant zeggen zulke evenementen zelf weinig, maar hun lezers vinden ze wel mooi en belangrijk, en wensen dat in hun krant bevestigd te zien.
Voldoende klein nieuws, aangevuld met faits divers en petit histoire, plus ruimhartig verslag van de seizoensnummers, zorgen voor herkenning bij de lezer. De journalist die zich te goed voelt om dergelijk nieuws te maken, hoort niet bij de regionale krant thuis.
Onthullingen
Groot nieuws: verhalen over onderwerpen die een hele streek of het landsdeel raken. Gebeurtenissen en veranderingen die grote gevolgen hebben voor het gebied en zijn inwoners. Op allerlei terrein: het bedrijfsleven, de openbare orde, onderwijs, zorg, rechtszaken, cultuur, politiek, sport.
Groot nieuws is ook: het niet laten bij berichtgeving alleen, hoe uitvoerig soms ook, maar eigen gedegen journalistiek onderzoek. Onthullingen brengen, bij voorkeur misstanden. Dat vormt voor de lezer en het bewijs dat hij een serieuze krant leest, die betrokken is bij het gebied – waarom anders die tegels lichten? – en aan zijn kant staat. De kunst is bij de lezer het besef teweeg te brengen dat zijn krant dergelijk groot nieuws brengt. Voldoende groot nieuws zorgt voor erkenning bij de lezer.
De rest volgt dan vanzelf. Want natuurlijk, de krant moet overschakelen van papier op digitale verspreiding. Er moet meer interactie ontstaan met de lezer. De marketing moet versterkt worden. Ja, ooit zal de papieren krant een restproduct zijn; de kunst is de tijd die we nog hebben te benutten om op die dag voldoende digitale inkomsten te hebben, zodat de titel kan blijven bestaan.
Gedegen kennis
De regionale krant moet nog zo veel meer doen. Een podium zijn voor lezers. Onderzoeken wat de lezers wensen en waarderen. Persoonlijke verhalen brengen. Op Facebook actief zijn. Lustig er op los twitteren. Verbondenheid tonen met het eigen gebied. Zich met haar gedegen kennis onderscheiden van de gratis concurrenten. Niet zuur zijn. In commentaren zeggen waar het op staat. In het Nederlands van Annie schrijven.
Maar vóór alles moet de krant voldoende eigen klein en groot nieuws brengen, gebaseerd op degelijk journalistiek handwerk en overzichtelijk gepresenteerd. Als dat maar op orde is, als dat maar met animo gebeurt, als dat geloof er is, dan volgt de rest vanzelf. Begin met het nieuws en al het andere zal u worden toegeworpen.
Meer informatie over de expertmeeting is te vinden op de website van de NTR.