Tobin-taks, speculatie taks of schaamlapje ? – update
aanmoedigen om een wereldwijde taks op financiële transacties in te voeren.
'De Europese raad benadrukt het belang van een vernieuwing van het economische en sociale contract tussen financiële instellingen en de samenleving die ze dienen (…). De Europese Raad moedigt het IMF aan om de volledige waaier een mogelijkheden te overwegen, (…) waaronder een wereldwijde heffing op financiële transacties.'
Er zijn hierbij heel wat vragen die ik me stel:
* wanneer is iets 'speculatie' (met connotatie "negatief") en wanneer beleggen (klinkt positief)?
* een transactietaks houdt speculatie niet tegen : voorbeelden zijn er legio, van vastgoed tot grondstoffen, dus zeker geen kleine transactietaks.
* als ik mijn geld wil overschrijven van mijn bank naar de gas- en watermaatschappij, moet ik dan betalen ?
* als ik dollars koop, om een betaling te doen van diensten en goederen in de VS, moet ik dan betalen?
* waar zou dit geld naartoe gaan ?
* wat zal de impact zijn op bepaalde nuttige financiële stromen (inclusief financiering overheidsschuld edm). Schieten de overheden misschien niet in hun eigen voeten, en zullen ze de financieringskosten duurder maken, en daardoor de belastingen ?
Mij lijkt heel dit toegeven aan bonusbelastingen, en transactiebelastingen vooral een zaak van politiek opportunisme. Het belasten van het slechte (speculatie, bonussen), zonder na te denken of de maatregelen daadwerkelijk die fenomenen aanpakken, en niet veel collateral dammage zullen veroorzaken.
Als men speculatie wil aanpakken moet men vooral iets doen aan hefboomeffecten en gratis geld. Dus:
* het eigen vermogen van de banken en andere financiële instellingen opkrikken
* derivaten aan banden leggen (vooral ongedekte "naked" derivatives)
* schaduwbankieren aan banden leggen
etc
Dàt zou pas echt speculatie tegen gaan, en ook de banken kleiner maken. Dan zou er geen sprake zijn van te grote bonussen, en is dat probleem meteen ook van de baan.
Eenerg interessante opinie van Jerry Van Waterschoot- oud hoofdredacteur van de Tijd en econoom van ING – over de Tobin-taks:
Maar wat is speculatie? Is dat alleen Soros die het pond onderuit haalt, of ook een goed huisvader die zijn spaargeld in aandelen stopt in de hoop op een meerwaarde bij zijn pensioen? Zou zo een taks de crisis voorkomen hebben? De kredietcrisis hield daarentegen verband met financiële gedragspatronen als subprime leningen, herverpakte kredieten, toxische beleggingsproducten, bonussen en winstmaximalisatie. Daar kan je geen day-to-day taks op heffen. Zelfs al had men al deze fenomenen specifiek kunnen of willen belasten, had dat dan de crisis had vermeden..
Meer en meer gaan er stemmen op dat men een "ordinaire" belasting op de banken kan heffen, bijvoorbeeld als vergoeding voor de impliciete staatssteun. Maar dat is iets helemaal anders dan een "kilometerheffing" op elke geldbeweging. En tja, dergelijke bankbelasting om de staatskas te spekken, spreekt natuurlijk niet zo tot de verbeelding als de opbrengst gebruiken om de armoede, de gedupeerde spaarders of het klimaat te helpen.
Jerry komt tot dezelfde conclusie als ik: dit is een onsamenhangende taks, die als een soort Robin Hood-taks wordt doorgeschoven naar een "nobel doel". De schade aan goede projecten , gezonde financiering en gezonde beleggingen die men achter zich opstapelt, daar denkt men niet over na.