Doel van de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) is monitoring van de volksgezondheid
Eens in de vier jaar brengt het RIVM in opdracht van het Ministerie van VWS de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) uit. Belangrijkste functie van deze rapportage is om een beschrijving te geven van de ontwikkelingen in de gezondheidstoestand van de bevolking en de factoren die deze beïnvloeden. De signalen over verbeteringen en bedreigingen van de volksgezondheid worden door het ministerie van VWS gebruikt bij het vormgeven van het beleid om de gezondheid te bevorderen en bedreigingen tegen te gaan.
VTV gebruikt 40 à 50 gegevensbronnen
Sinds 1993 toen de eerste editie van de VTV gemaakt werd, zijn er nog vier edities van de VTV verschenen. De meest recente editie is uit 2010. Elk van de vijf VTV-edities die gemaakt zijn, vermeldt het gebruik van zo'n 40 à 50 verschillende gegevensbronnen zoals registraties en enquêtes om de gezondheidstoestand van de bevolking te beschrijven en te monitoren. Dat zijn niet steeds dezelfde bronnen. Er komen bronnen bij en er vallen bronnen af. Belangrijke registraties en andere gegevensbronnen die de VTV gebruikt zijn ondermeer de Doodsoorzakenstatistiek van het CBS, de module Gezondheid en Welzijn uit het Permanente Onderzoek LeefSituatie (POLS) van het CBS, het Landelijk Informatie Netwerk Huisartsenpeilstations (LINH) en de Landelijke Medische Registratie van ziekenhuizen.
Gebrekkige continuïteit van onderzoek in de 'gezonde' bevolking
De VTV-2010 signaleert een gebrekkige continuïteit van epidemiologische onderzoek in de 'gezonde' bevolking (health examination studies). Daardoor weten we niet goed hoeveel mensen ziek zijn, terwijl ze daarvoor (nog) niet behandeld worden. Ook weten we niet goed hoe het staat met belangrijke factoren die de gezondheidstoestand beïnvloeden, bijvoorbeeld hoeveel mensen last hebben van hoge bloeddruk, cholesterolgehalte en overgewicht, en hoe sterk dit aantal toe- of afneemt.
Toenemende gegevensbehoefte
Sinds de eerste VTV in 1993 neemt de gegevensbehoefte toe vanwege de toenemende aandacht voor gecombineerde indicatoren zoals de omvang van disability adjusted life years (DALY's), gezondheidsverschillen tussen bevolkingsgroepen, en regionale en internationale vergelijkingen. Op al deze terreinen bestaan lacunes. Bovendien stelt de informatiemaatschappij nieuwe eisen aan de informatievoorziening met meer nadruk op snelle oplevering van gegevens, op het gebruik van nieuwe technieken van gegevensverzameling via internet en het gebruik van koppelingsmogelijkheden van bestanden.
De maatschappelijke betekenis van gezondheid verandert. Meer mensen leven met een onderkende ofwel gediagnosticeerde ziekte. Er ontstaat daardoor meer behoefte aan inzicht in hoe het mogelijk is om de beperkingen die het gevolg zijn van ziekte, te verminderen. De nadruk op eigen verantwoordelijkheid voor de eigen gezondheid doet een toenemend beroep op methoden van gegevensverzameling die in interactie met de burgers en naar aanleiding van actuele thema's tot stand komen.