"Rusland is sleutel van conflict in Syrië"
De Amerikanen en hun bondgenoten raken het maar niet eens over hoe ze de Syrische president Bashar Al Assad van de macht kunnen verdrijven. De rol van de Russen kan wel eens cruciaal zijn, maar Rusland blijft voorlopig net als China aan de kant staan.
Washington heeft het geweld van het Syrische regime tegen opposanten scherp veroordeeld. Volgens Human Rights Watch kwamen daarbij de voorbije maand alleen al meer dan zevenhonderd mensen om. Maar de Amerikaanse beleidsmakers blijven verdeeld over de volgende stap en de coördinatie van humanitaire hulp aan Syrië.
In de VS gaan veel stemmen op voor militaire interventie of minstens de bevoorrading van het Vrije Syrische Leger dat de wapens heeft opgenomen tegen het regime van Assad.
Maandag pleitte John McCain als eerste Amerikaanse senator openlijk voor door de VS geleide luchtaanvallen op de troepen van Assad "om in het noorden van Syrië veilige gebieden te creëren die de oppositie kan gebruiken om haar politieke en militaire activiteiten tegen het regime te plannen". Ook James Smith, oprichter van de beveiligingsfirma Blackwater, denkt aan een zone zoals Benghazi in Libië vorig jaar van waaruit het verzet wordt geleid.
Anderen die aanvankelijk niet happig waren om in Syrië tussenbeide te komen, hebben hun mening al herzien. In een opiniestuk in The Washington Post verdedigde Anne-Marie Slaughter, een gewezen directeur van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, militaire interventie als "de beste hoop om een eind te maken aan een bloedige burgeroorlog."
Radicale moslims
Toch wil Washington eerst meer zekerheid dat Amerikaanse betrokkenheid de opkomst van radicale moslimgroepen niet in de hand werkt. In een vergadering van de Senaatscommissie voor Buitenlandse Relaties noemde diplomaat Jeffrey Feltman het plan van de Syrische Nationale Raad "duidelijk en geloofwaardig". Maar hij gaf ook toe dat de oppositiebeweging af te rekenen heeft met "concurrerende afdelingen, waaronder een islamistische component".
Veel analisten counteren de oproep tot Westerse interventie met het voorbeeld van Libië. Hoewel de burgeroorlog er afgelopen is, leiden de beschikbaarheid van wapens en talrijke interne conflicten nu tot een toename van het geweld. De nieuwe regering heeft de verschillende milities die het vorige regime ten val hielpen brengen, niet in de hand.
"Zomaar wapens dumpen zal het conflict bloediger en langduriger maken", waarschuwde Michael Hanna, onderzoeker van de Century Foundation vorige week. Hij omschrijft het Vrije Syrische Leger als een "verzamelnaam voor lokale rebellie".
Rusland en China
Dezelfde verdeeldheid was vorige week merkbaar op een bijeenkomst van de "Vrienden van Syrië" in Tunis. Vertegenwoordigers van ongeveer zeventig landen en internationale organisaties bespraken daar manieren om het regime van Assad omver te werpen. Ze raakten het niet eens over welke stappen er nodig zijn na de diplomatieke en economische sancties. De Saoedische minister van Buitenlandse Zaken zou woedend de vergadering hebben verlaten omdat de leden militaire interventie niet zagen zitten.
Rusland en China stuurden hun kat naar Tunis. Veel beleidsmakers gaven schoorvoetend toe dat Rusland een belangrijke rol kan spelen voor de uitkomst van het conflict, ondanks zijn onbuigzame opstelling.
"De Russen hebben de sleutel in handen", zei de gewezen Amerikaanse ambassadeur voor Turkije, Morton Abramowitz, aan de Century Foundation. Hij oppert dat premier Poetin na zijn overwinning bij de Russische presidentsverkiezingen van zondag mogelijk meer open staat voor een compromis.
Chaos
In een nieuw rapport benadrukt ook de International Crisis Group dat Russische medewerking cruciaal is voor een goede transitie in Syrië. "Als Moskou ervan overtuigd kan worden dat zijn huidige koers de kans op totale chaos groter maakt, zal het Syrische regime de keuze krijgen tussen onderhandelen of bijna volledig geïsoleerd raken omdat het met Rusland een belangrijke bondgenoot verliest."
Diplomaat Jeffrey Feltman is net terug van een reis naar Rusland om de Syrische kwestie te bespreken. Hij bevestigt dat er nog altijd op alle niveaus contacten zijn. Aangezien het Kremlin zoveel moeite heeft gedaan om Assad in de voorbije jaren een hand boven het hoofd te houden, zal het volgens hem aartsmoeilijk worden om tot een vergelijk te komen met Rusland.
LEES OOK


27.04.15 - De 46-jarige Syriër Ali Shalala besloot zeven maanden geleden om met zijn vrouw en drie jonge kinderen de oversteek naar Europa te maken.


14.04.15 - Met een dreigende nieuwe koude oorlog en militaire conflicten in het politiek volatiele Midden-Oosten is het een moeilijke periode voor ontwapening, constateert Angela Kane, de vertrekkende hoge ve


01.04.15 - Donoren hebben gisteren (31 maart) op een donorconferentie voor Syrië 3,8 miljard dollar hulp beloofd voor het door oorlog verscheurde land.


31.03.15 - Het conflict in Syrië, dat zijn vijfde jaar ingaat, heeft in de afgelopen jaren zeventien VN-medewerkers het leven gekost.