Soerabaijasch handelsblad
16-03-1885
Zoeken in deze krant
Details
- 1865-1942
- 1865-1908 / 1929-1942
- Koninklijke Bibliotheek C 64
- 62
- 33
NEDERLANDSCH INDIE. SOERABAIA 16 Maart.
llet stoomschip "Suerabaja" der Rutterdaiusclie Lloijd, »tp de reis naar Nederland is 13 Maart te Marseille aangekomen.—
Gistkrkn arriveerde alhier van Hatavia de Gouvcrnemeiits stoomer Argus; die bodem uiiig lieden in het Bissin ten einde cenige reparatien a>m het marine Etablissement alhier te ondergaan. —
Met leedwezen moeten wij rnededeelen, dat de lieer I', eeti veelbelovend Jonginenseh, wonende op Kali-Ondo, g'steren middag c. a. 5 unr, spelende inut cene Slang z todnnig in zijn linkerhand gebeten is, dut hij helaas, na weinige uren, het tijde lijke met het eeuwige heeft verwisseld.
Onze wegen. Dg Nieuw ILdlandstraat, het Rustenburger p.td en de weg v»or het sta.ls Verband verkeeren weder in eenen deplorabelen toestand. Die wegen zijn vol groote gaten, zoodut het niet alleen heel moeielijk is, daar per as door te komen, doch tevens de risico geloopen van armen en beenen te breken.
liet is dringend noodig, dat die wegen spoedig onder handen genomen worden, te meer daar er s'nachts eene Egijptische duisternis heerscht.
Bij Vonnis v. d. Raad van justitio alhier, dd. hodon is do te Kodirie, woonachtige Chinooscho handolaar, Tio Lo Pau, failliot vorklaard.
De ukkb John O. Cook schryft ons hot volgende: —Ik woon in dozo buurt ruim 23 jaren, (en heb hot wator nooit zoo hoog gezien als godurondo de laatsto drie dagen. Eons, toon de Ilcor van Doventor residont was, boroikto hot water, op 0,150 'na, dozolfdo hoogte, maar het was voor één nicht; do nacht van oon Gooden Vrüdag.
Hot wator is thans over d 6 grooto weg van af my» huis by do brug van Patok, tot aanhef Noordoitido van de fabriek de Volharding, oon 'afstand van circa 400 motors, voor hot grootste godoolto kniodiop. Toogangnaar dozo fabriek, (de Volharding) to bokomon is voor rytuigon onmogoiyk, daar ï'k vóór den ingang oon dam hob mooton laton bouwon van Circa 0.500 hoogto. I)o Hoor Polack hooft libtzolfdo mooton doon, on/.yno wagons staan steods op'straat.
Do gieterij en smodory in onze fabriok staan stil ton govolgo van don hoogen watorstand.
Hot wator staat in sommigen inlandscho huizon in do Kampong Polack 0.750 diop.
Do wog by do niouwo brug to Kali-anjar is ondor wator, ovor ooa longto van 100 motor.
BüßaAMAsciii vortrokt mot zyn compiooton operaroop on ballot 10 April horwaarts, om ook te Sojrabaja godurondo l'/s maand oonigo voorstollingon to govon. Róportoire: Rutj lilas — Lucie — Jont — Favoril» — Itigolctto — liarbier — Ernani — Trovature - Martha — Carmen—Guarani — Traviata - Faun! — Don Carlos— Don Jaan-Stiïo, enz. Eeruisterks arrivoordo to Suoz hot s. s. Conrad, , Marsoillo , " Sumatra. " Amsterdam " " Burgem. den Tex. Eergisteren begonnen do dames, werkende leden van Apollo, haar rondgang ter inzameling yai) giften voor de Spaanscho noodlijden dor) en, het dient gezegd te worden, ?ij kweten zich uitstekend van hare taak, ' Op eeno dor lijsten, dio wij oven iqzagon, was, de tijdsomstandigheden en do kortstondige circulatie in aanmerking genomen, reeds voor eon vrij aanzienlijk bedrag geteekenden hoogst waarschijnlijk zal het totale bedrag do verwachtingen ver ovortroffen. —
Vijf kettinggangers keerden gepasseerde / 'wock van groot verlof torug, d. w. z., niot uit ' eigen boweging, maar aan een lijntje on tusschen de bajonetten. De hoeren brachten een geruinien tijd door in het Kedirische en Re.mbangsche.
De nooau waterstand van do laatste dagen gaf in soinmigo kampongs aanleiding tot kluchtige tooneolon. Zoo miste een pas uit Toeban gearriveordo inlander, dio bij oen vriend op Doepak gelogeerd was, gisteren morgen bij zijn oi.twaken al zijne kistjes eigaren, dio hij hier dacht te verkoopen. - Do; vent maakte groot misbaar, en dacht niet beter of er waren dioden in huis geweest; doch weinige oogenblikken later vond hij zo albn op do naburije fegals en sawahs terug, waarheen de gedurende don nacht opgekomen bandjir ze gedreven had..,, De vischvijvers aan den weg naar Grissee liepen eergisteren en gisteren over, tengevolge waarvan ■ menige heerlijke bandeng op straat gevangen werd. Gisteren vooral womekle het van menschen in dié buurt en hebben versclieidenen hun hart eens terdege kunnen ophalen aan visch en garnalen, do laitsto vooral, die bij manden vol, gevangen werden. ; " " 1
•'Vait benige personen, dio gisteren op Segörö 'Mddoe op jacht waren, vernamen wij, dat de lager gelegen dèsas, op het traject tusschen hier en Grissee ook allen onderwater stonden.
Sememi o. a. geleok oene zoo; die desa was gedeeltelijk verlaten, wijl het water er oene tot dusver ongekende hoogte bereikte.
• In een der huizen in Kali Sossok No. 1 hoort men nu, eiken morgen, voor dag en dauw, een geklop en gehak; iets . later ziet men er verscheideno menschen uitkomen met porties kalfsvleescli, ribbestukken, nieren enz. en daarna beenderen, knokels. etc. wegbrengen. Men houdt er toch bij geval geen clandestiene slachterij of vleeschdepöt?
Een Europeesche knaap pleegde gisteren in de buurt van Krambangan straatschandaal, door o. a. voorbijgangers te beleedigen en te mishandelen.
Een paar militairen namen hem toen flink onder handen, en dreigden hem met eene overbrenging naar do hoofdwacht, waarop aan 't schandaal een eindo kwam.
liet bleek dat de knaap in een hoogst beschonken toestand, was, waarin hij trouwens meer malen pleegt te verkeeren; oen veolbeloovend heertje!
Eergisteren werd het gerucht verspreid, dat een Europeaan uit Madioen door den sneltrein overreden en zijn lijk hier zonder hoofd aangebracht was. Het ware van do zaak is, dat oen inlander in do nabijheid van do goederenloods bij 't station alhier, aan 'twerk, met een zijner beenon onder de wielen van oen met suiker beladen wagen te rechtgekomen was, ten gevolge waarvan dat been verbrijzeld werd. De ongelukkige gaf te kennen dat hij gaarne in 't hospitaal wensclito opgenomen te worden, wijl hij begreep in do kampong niet degeljjK verpleegd te kunnen worden en er zijn dood voorzag, doch zijne vrienden en familie wilden daarvan niets weten, en vervoorden hem naar de kampong, waar hij weinige oogenblikken later overleed. —
In de buurt van Gedong Dóró had, vooral do kam. pongbovolking sinds gepasa orden Vrijdag, veel last van do bandjir, in do moosto inlandscho huizon be. reikte hot wator eono hoogte van twoo en driovoot; gisteren middag eerst viol eonigo daling waar to nemon-
Du kampongs in de nabyhoid van Kandangsapi en van Djetak hadden het moost van de ovorstrooihimg te ïyden. Daai- bleef hot wator godurendo drie etmalen Btaan en werdon sommigo wonin gen zoodanig goinnuudeord, dat do bowonors hunno b iezon pak, ten, en ter voorkoming van allo elders oen onderkomen zochten.
Er moot vool pluimvoo omgekomon zyn.
Aan den Kant van hot kruitmagazijn was hot bezijden de spoorbaan naar don Oedjong óén water al water voor zoo vor het oog reikto.
De frog naar do mis sigit stond gistoren middag nog gfedoolteiyk blank.
WoSokiiomo wordt sinds hot wator in de Kali- Mas on in do andoro rivioron zoo aanmerkelijk wies, dag en nacht bowaakt; mon is bovroosd voor eeno doorbraak, dio ongetwijfeld ernstigo rnmpon na zich zou sloopon.
Gkstébkn"wkrd hier hot gerucht vorsproid, dat huizon op 'Porrong door de bancair weggosla gen oh verschoideno monschen in don vlood omgekomen Waron. Er iioorschto diontongovolgo geon geringe paniek, vooral in do ovorstroomdo kampongs.
Tot dus vor hoeft echter dat gerucht zich niet bevestigd.
Aan het kort verslag over de rosidontie Westorafdooling van Bornoo van 15 Januari tot 15 Februari wordt hot volgondo ontleend:
Aangozion do gowostelijko militairo commandant in do Inlandsche liulptroopon weinig vertrouwen stolde, wordon te Kaplang on Jan Sam, wolko punton,door dio liulptroopon bozet waren, militairo detacliementon geplaatst.
Do passage langs do Mandor-rivior word vrijgehouden mot boliulp van oono particuliere stoombarkas, waarop door don stationscommandat oon marine-detachoment geplaatst was, terwijl voor liet bowakon dor kust het trouvornemonts stoomschip "Zwaluw" van Atjoh naar Pontianak gediri. goord werd, waar het ochter, tydons hot afzendon van hot verslag, nog niet was aangekomen.
Volgons do uit Mandor ontvangen berichten, werd de thang (het vroegore kongsihuis, thans Versterkt en door troopen bezot) voortdurend beschoten, zonder dat ons echter noomenswaardlgo verllezon werdon berokkend, terwijl hot mocht gelukken don toevoer van water naar genoemd gebouw, welke door de opstandelingen was gestremd, to horstellen.
Den 3en Februari kwamen de van Java gezonden troepen te Pontianak aan, en reeds don Gen d. a. v. werd naar Mandor opgerukt, waarby geen tegenstand word ondervonden.
Van uit laatstgemelde plaats, kondon nu 100 bajonetten ondor kapitein Tongborgon naar Thoo Toe Kong gedirigoord wordon, oon tocht dio ocliter niot tot hot goweuschte gevolg loiddo, daar de colonno zich godwongoti zag, mot vorlios van eon doodo, torug te kooron.
Don volgondon dag word echtor do oporatie ondor bovol van don majoor Sch.lfor horvat 011 eono naby Theo ïoo Kong geleden vorstorking stormenderhand gonomon, waarby wy 13 gowondon bokwamon.
Kono andoro colonne, den Hen Februari naar •Sinaman uitgerukt, vond die plaats vorbrand. Tooboroidsolon werden alsnu gomaakt voor lio. doen van eon tocht naar Mimwong.
Wat Mampawa en do kuststrook botreft, word het noodig goacht Montidoong te biyvon bezotten.
By dozo plaats, zoowol als to Karangan, dood do Paneinbahan oon groot aantal Dajaks vorzainolen, ton oindo do Chineosche opstandolingon zooveol mogoiyk afbrouk te doen.
To Soongoi Pinjoo duchtte mon eon aanval dor Chinoezon, in vorband waarmodo besloton word om Soongoi Poeroen besar to bozotton, terwijl tor geruststelling van do bevolking van Mampawa do gowapendo boot n°. 31 nog daarhoon werd gozondon.
Don 2Cston Januari werd Montidoong aangevallen' waarby oclitor do muitelingen mot verlies wordon teruggeslagen, torwyi onzerzijds een Inlandsch sorgoant gewond werd en oon Maloier en oon Dajak Bneuvolden.
Lator kon echter niot bolot wordon dat aldaar oon buitenwerk, bowapond mot tweo lilla's van don Panembahan van Mampawa, in handon van den v\jand viel.
Naar aanleiding hiorvan word de bezetting van Montidoong met 15 man van het garnizoen van Fontianak versterkt on tovons hot gouvernoments stoomschip "Singkawang" naar de Mampawa-rivior gezonden tor observatie van de daaraan golegon Chinoosche noderzottingon' terwijl oindelijk op allon in-on uitvoor naar-en van de kustplaatson tusschen Fontianak en Mampawa gelogen, oono strengo controle word uitgeoofend.
Don (iJcn Februari vortrok do 'Kusidont met eon dctachomont van 50 man naar Soongoi Fooroon bo. sar 0111 dit punt te doon bezetten. l)e uitvooring van dit plan moest echter uitgostold worden wogens do ongunstigo berichten, wolko omtrent don toostand in Mampawa binnenkwamen en die dos Residonts tegenwoordigheid aldaar onverwijld vordordon.
Do boricliton luiddon dat do laothaij van Mendjalin mot vrouw on kindoron was vermoord 011 zijn huis verbrand on dat do controlour Van Braam Morris by Montidoong gesneuvold was, doch dat do onzou hot hior bovenbedoolde buitonwork hornomon haddon.
Gelukkig blcok do toestand in Mampawa niot zoo verontrustend te zijn, zoodat den 10^e» Februari tot do bezetting van Soengi Pooroon bosar kon worden overgegaan, nadat vooraf do controlour Van Loghom, dio in plaats van Van Braam Morris voor Mampawa word aangewezon, zich in gozelschap van oon paar inlandscho hoofdon van do goodo gozindhoid dor bvolking had ovortuigd.
Hot dotachoment is thans in hot verstorkto kongsihuis ter plaatso govostigd, on ondervindt voel hulp van de Inlandsche en Chinoosch» bovolking.
Uit Bongkajang (afdooling Moutrado), xrnren de borichten omtrent don toostand aanvankelijk tegenstrijdig, later zolls bopaald ongunstig.
Zokorhoidshalvo werd dun ook Aan de colonno, die oorspronkelijk bostemd was om van daar uit onder kapitoin liuompol naar Mandor op te rukkon, bevel gogoven voorloops op oorstgoinoldo plaats te blijven mot hot door don sultan van Sambas golevorde contingent van 2UO Dajaks.
Uit Landak vernam men dat Pa Goenang slechts weinig aanhang had ondor do Dajaks, dat do moes. ton uit zijno kampongs niets mot hom to maken wilden hebbon en dat do Chinoozon zoor beducht waren voor de Mampawa-dajaks.
Hot mocht echter aan het Inlandsch bestuur van Landak nog niot gelukken Pa Goonang of eon zünor volgolingen dan wel oen der hoofdopstandelingon in liandon te krijgon. Aan don landwog van Pontianak naar Kapiang word intussclion voortdurend goworkt. Tor hoofdplaats bleof het kalm. Wel werd het Chineescho nieuwo jaar or niet met de gewone luidruchtigheid govierd, doch er wordon goen teokonon waargenomen, dat onder do Chineescho bevolking eonigo onrust of vrees bostond. Berichten omtrent sneltochton op do Serawakscho grens deden don controleur dor Bovon-Kapooas besluiten naar Nanga-Badou te gaan, van wolko plaats uit, in ovorlog mot don wd. controleur dor Batang-Loeparlandon, patrouillos wordon uitgozoudon, echtor zonder govolg. Daar vornomen word dat de Landak-dajaks modeop srioltocht waron, word ook daarheon gopatrouil leord en, nadat do waarhoid van het bericht was goblokon, in oono door den Controleur met de hoofdon on oudsten bologdo vorgadering, word de afwezige bovolking voor het goploogdo vorgrijp beboot.
Omtrent den uitslag dor tocliton was tot dusvor niets bokond.
Semaranu (7 dezor). Kali Koeto op grons Poka. longan buitongowoon zwaar gobandjii d, waardoor grooto postweg boschadigd on brug in gevaar kwam; oorstaanwozond ingoniour derwaarts gegaan, rapporteert grootsto govaar thans gowokon is on zoo in oorste dagen goon zoor zware bandjirs voorkomon, allo hoop bostaat brug to behouden; ontront fundeoring landhoofd kan door hoogon vatorstand nog niets mot zokerhoid gozogd wordon; passage niot gestremd. Soeraba (8 dezer). Linkerdyk van ovorlaat-kanaal uit Porongrivier in Sidoardjo gisteren ovor 60 motor longto weggeslagen, waardoor 900 bouws sawah on 1900 bouws vischvyvors ovorstroomd. Voor herstolling dor dük onmiddoliyk gezorgd.
- Oratront do in do rosidontio Pasocrocan uitgebrokon vootpyhus (zio do Javaseho Courant van 24 Fobruari jl. n°. 10 pag 147), zijn by do Rogooring nog do volgende boriehton ingekomen:
In hot gehucht Taloon van do desa Kosambin kwam op don 8«» Februari jl. in do dosa Pakis Adji kidool (district Songgoro) op don 9", in de dosa Popandjon (in hotzolfdo district), op don 10", in do dosa Djoroo (district Pakis) op don 16">, in do dosa Ooonoong Ronggo (district Gondanglogi) op don zolf. don datum en in het gohucht Qampingan van do dosa Sengoro (district van dien naam) op den 17en óón goval van voopest on wol mot doodoiyicon af. loop voor.
Van 18 tot on mot 27 Februari jl. deden zich geene nieuwe ziektegevallen voor.
Roods don 8«» Februari waron in do hoogor genoemde desa Goenoeng Ronggo twoo kalveren gestorven, volgons bevinding van den veearts Van Aerdo vermoedoiyk aan voopost, torwyi den 11»» Februari in do dosa Solorodjo (district Ponanggoengan) één, en op den 14« daaraanvolgende ln olk dor dosa's Ngaglek (district Penanggoengan) 011 Kromongan (district Songgoro) één dier bozwook, zondor dat ochtor de aard dor ziekte wordon goconstatoord, aangezien do vooartsen eldors werkzaam waron.
Don 2!)"1 Februari bogaf zich do veearst Van Aordo naar hot district Gompol (afdooling Bangil), ton oindo do ziokto van drio in do dosa Tjangkring Malang cn Pandeng gocrovuordo boesten te constatooron.
Hoowol oono juisto diagnose wegens don vergovordordon staat van ontbinding dor ïykon niot wol mogoiyk was, was gonoemde voearts van oordooi, dat dozo dioron vormoodoiyk niot aan voopost waren bozwokon.
Onder dagtookoning van 5 dozer is nog door don Rosidont van Pasooroean hot volgendo gotolografoord:
Soctio gohoudon op 1 rund in desa Komantren (orfpaclitsland Alkmtar) verdacht van voopost; dd« 2 dezer by 1 rund Ui dosa - PlintaAn (district PandailN), voo; ost gojonstatoerd, afloop doodoiyk. Hodon één sterfgeval in dosa Tjapang (district Poorworodjo) on oon in dosa Tomboong (districtt Pandaan). Vooarts Van Aerdo dorwaarts vortrokkon. Jao. Ct.
Lambort loiddo Louis-landwaarts, Lainbort liet Louis loouworikon lokken. Louis legdo lokaas, Lambort loerde. Leouworiken lioton Louis'loktonen links liggon; ïysters luistordon. Louis leverde Lambort lüstors. Lambort liefde lystors. Lamberts luim luwde. Lambort liet Louis loopon. Leerlooiers loods lag links. Laagdryvendo, lood. kleurige lacht lokto Loentje Lemelveld loodswaarts. Lambort liep langs loods; Leontjo, Lamberts lie . lonkto. Lambort loofde Loontje's lango, loshangende lokken, lenigo lendenon. Luimige Loontje lispto; laciito lustig; Lambort loofde ;Leontjo's luimigheid. Luchtlagon looiden luide langs loorlooiors 100-'s; loods lokte looiyk. Lambort loiddo Loontje lango lionüko landouwen, lommerryke larixbosschon, lango lindelanen, langs "Landlust", landbouwer Leenderts landhoovo- Loomo Leontje lounde. Landman Leendorts liet limonade Loontjo lavon. Lambort lustto liever lekkere likour. .Laffe lekkerbok!" lispto leuke Loontjo. Leondorts loonde Lambert langoor. Luio langoor laaddo Leentjo's ïyf. liep langzaam Leerdams lantarens lichtten. Langoor losto lichte last. Loentjo liefkoosde Lamlwrt. Loormoostor Lemelveld laakto Loontjo's laat loopon. Lambort lenigdo Loontje's 100 d... Lamberts liefdo lukto. Lambort, Loontjo's levensgezel, lapto lofieiyk Loontjo's lodoren laarsjos, Leontjo lovorde Lambert lokkomyon: lamscotolotten, loverworst, lof, lottor bankot. ... ', Loontjo loendo luiormand, linnonkast, loverdo lakens. Lastige Linat.je lurkto. Loontjo laafdo Lina- Lator lopelde Loontjo lainmotjospap, Lina's lievoling kost- Loontjo loordo Lina loopen, Lambort loordo- Lina lettors, leormoostor Lemelveld leerdo Lina jozon. Lang lovon Lambort, Loontjo, Lina! Df. Enoelsche Rogooring is niot voornomens) namons do schepolingon dor Niso-o van do Noder landsche Regeering schadevorgooding to eischsn. I.ord Granvillo moot dit don oorston machinist Wilson van do Nisoro hebbon modegodoold. Sarah BornUardt, dus vortolt oon Parysch correspondent van oon Duitsch blad, staat op hot puut om zich van haren echtgenoot Damala to laten schoidon, aangozien oon ryk Engolschman,' dio haar in Thoodora zag optrodon, haar hart en hand hooft aangoboden. Hot is to hopen, dat do man, dio rustig mot de tragedionne op zyn landgood in Walos wil gaan wonon, do schuldon zynor aangobodone zalbotalon, wior aantal logio is.
Aan liet hoofd dor croditouron staat zekere Langlois mot 200,000 francs, dan volgen Derombourg met 82,000 francs, Ballande met 12,500 francs, enz., onz.
Een ander corresp ondont vermeent, dat movrouw Bernhardt, uit sommige gegevens te oordeelon, voorno nons is mot hot stolsel van reclame to breken; hy uit don wonsch dat mon eerlang weder eone Phaedra op de planken zal zien verschynon, waarvan mon van middornaclit tot des avonds acht uur niots hoort of woot, maar waarvan mon vormoeden kan dat z\] in haar privaat leven golukkig is.
Het U. D. bevat hot volgendo ingezonden vorhaal:
Lamdert Lii.lo 's Leven.
Loerdam ligt lief langs lommerrijke landouwen. Loerdam lovordo Latnbort Lillo lezenswaardigelotgevallen. Lambert loorde leerzaam lessen, loormoestor Lemelvold liefdo Lambert. Lovonilustige Louis Loeu. wonstoin liet laatst Lamborts loenwerikon los. " Lompe lummel 1" lachte Lambert luido. Louis lachto luidkools. - "Lachobok, laat Lamborts leouwerikon liggen," iaakto leormeostoi Lomelvdd-
Het elfde bataillon. Don 9on is do Prins Aloxandor mot hot lldo bataljon van Atjeh aange. komon te Tandjong Priok; omstreeks half elf stapte hot bataillon aan hot station Batavia in don trein naar Meostor ovor, ondor de tonen der staf. muziek, dio modo op don trein plaats nam. Op het stations terrein te Weltqvrodqn stonden allo troopen van hot garnizoon alhier en haio mot het front naar don troin, om het toruggekoerdo batail. lon to vorwolkomon. Na oonigo oogonblikken vorvolgdo do troin do rois naar Moester Cornolis, waarhoon do Logorcommandant, do bovelhobbor In dozo militairo afdoeling on de andorn militaire autoriteiton zich bogovon haddon om het bataillon foostelijk to ontvangen.
Vooruitzichten bij de rechterlijke Macht. Naar wi) vornomon zal mr. C. Th. van Deventer lid in don raad van Justitie hlor tor stedo, togon hot olndo dor volgondo maand 's land.s dionst vorlaton om op hot prakti/.ynskantoor dor heoron mra. B. R. W. A. baron Sloot van Ilagensdorp on M. H. C. van Oostorzoo, als advocaat on procurour do plaats te gaan innomon van laatstgonoomden rocktsgoloordo, dio binnon kort naar Europa vertrekt.