Voorbereidende stappen
Laat het overlijden door een arts constateren (constat de décès).
In sommige gevallen kun je toegang vragen tot medische dossiers van de overledene. Zie artikel Recht op inzage medisch dossier.
Denk aan kwesties in verband met orgaandonatie.
Neem contact op met de ondernemer (entreprise de pompes funèbres) die zal worden belast met de uitvaart.
Vóór de ondertekening van een contract kan je om een prijsopgave vragen.
Doe een melding van het overlijden (déclaration de décès) bij het gemeentehuis van de plaats van overlijden.
De verklaring kan worden verzorgd door de begrafenisondernemer. Wanneer het overlijden in een medische of sociale instelling (ziekenhuis, kliniek of verpleeghuis) plaats vond, draagt deze instelling zorg voor de melding.
Vraag, wanneer je in loondienst bent om buitengewoon verlof (congé spécifique).
Voortgang
Geef aan hoe het zal de uitvaart moet plaats vinden (begrafenis, opbaren, het vervoer van het lichaam, ceremonies, ...) en kies, afhankelijk van de wensen van de overledene, voor:
een begrafenis (inhumation),
of crematie (crémation).
In geval van onenigheid tussen de familie van de overledene over de uitvaart beslist het tribunal d'instance.
Papieren en documenten
Acte d'état civil - Burgerlijke staat
Vraag om een kopie van de overlijdensakte (acte de décès).
Laat eventueel het familieboekje (livret de famille) bijwerken.
Indien de overledene een samenlevingscontract (PACS) had, zal de burgemeester het overlijden melden om een ontbinding van de PACS door te voeren en dit vermelden bij de geboorteakte van de overledene en zijn partner.
Papieren waaruit jouw recht om te handelen blijkt
(Papiers prouvant le droit d'agir)
Voor het uitvoeren van bepaalde procedures met verschillende organisaties moet je kunnen aantonen dat je het recht hebt te handelen:
Vraag een verklaring van erfrecht (certificat d'hérédité) bij de burgemeester.
Laat een beëdigde verklaring over jouw erfrecht (acte de notoriété héréditaire) opstellen.
Andere documenten
Orden de papieren van de overledene in overeenstemming met de bewaartermijnen voor documenten.
Controleer de balans van door de overledene gemaakte schulden en claims (met een bank of ten opzichte van een huurder) en zijn hypotheken.
Werk
Als de overledene werknemer was:
Breng dan zijn werkgever op de hoogte van het overlijden.
Vraag eventueel een versnelde uitbetaling van achterstallig loon, rekening houdend met behoud van eventuele fiscale vrijstellingen.
Als de overledene werkgever was:
Informeren de medewerkers van de overledene in verband met het ontbinden van hun contract.
Als de overledene werkzoekende was:
Informeer het arbeidsbureau (Pôle emploi). In sommige situaties zal een overlijdensuitkering worden betaald.
Sociale zekerheid
Informeer de ziektekostenverzekering van de overledene en:
Verzoek om betaling van een overlijdensverzekering (versement du capital décès), indien de overledene in de prive-sector werkzaam was.
Verzoek de betaling van een uitkering in verband met een eventueel arbeidsongeval.
Vraag om uitbetaling van medische kosten die nog verschuldigd zijn aan de overledene.
Tot één jaar na het overlijden worden eventuele rechten op uitbetalingen van de ziektekostenverzekering gehonoreerd.
Informeer de complementaire gezondheidszorg (complémentaire santé, aanvullende verzekering)
Informeer organisaties die gezinstoelagen betalen
Vraag naar subsidies voor de familie van de overledene:
weduwe/weduwnaar uitkering (allocation veuvage);
vergoedingen voor gezinsonderhoud;
revenu de solidarité active (RSA);
solidariteitsuitkering voor ouderen (l'allocation de solidarité aux personnes âgées);
huurtoeslag;
universele dekking van de gezondheidszorg (CMU, couverture maladie universelle).
Stel het pensioenfonds en aanvullend fonds van de overledene (indien gepensioneerd) op de hoogte en vraag:
de betaling van een overlevingspensioen (pension de réversion);
overlevingspensioen invalide weduwe of weduwnaar (pension de réversion de veuf ou de veuve invalide).
Banking - Verzekeringen
Informeer de bank of kredietinstellingen en blokkeer de persoonlijke rekeningen van de overledene.
Vraag de nationale overkoepelende verzekeringsorganisatie (structures nationales de gestion des assurances) of er sprake is van een levensverzekering of begrafeniskostenverzekering.
Informeer de verzekeringsmaatschappijen met wie de overledene contracten had (woning, auto, ...)
Woning - Voertuig
Verander de tenaamstelling op het kentekenbewijs, indien de overledene eigenaar van een voertuig was.
Informeer bedrijven die de communicatie beheren (telefoon, mobiel, internet, mail), leveranciers van energie en water. Het contract kan worden onderbroken of gewijzigd.
Breng eventuele huurders op de hoogte, met name om de details van de persoon die de huur gaat innen te verduidelijken.
Informeer de verhuurder als de overledene een huurder was.
De persoon die op het moment van overlijden samenleefde met de overledene kan in de woning blijven wonen, maar de omstandigheden verschillen naar gelang de vorm van samenleving: huwelijk, samenwonend of burgerlijke partnerschap.
Wanneer de overledene huiseigenaar was, kon de persoon met wie hij samenwoonde, daar in ieder geval enige tijd blijven wonen. Dit recht gaat naar de langstlevende door huwelijk met de overledene of een PACS.
Belastingen
Het jaar na het overlijden moet alsnog een laatste belastingaangifte voor de overledene worden gedaan.
Erfrecht - Successie
Om voor de afwikkeling van het erfrecht de persoonlijke eigendommen en het landgoed veilig te stellen, kun je een deurwaarder (huissier) vragen een inventaris te maken of de eigendommen te verzegelen.
Voor de afwikkeling van de nalatenschap kun je contact opnemen met een notaris (naar keuze).
De notaris controleert of er een testament bestaat en zal dat vervolgens ten uitvoer brengen.
Wanneer minderjarigen (bijvoorbeeld kinderen of kleinkinderen van de overledene) zijn betrokken bij de uitvoering van het testament, is het noodzakelijk eerst een kinderrechter (juge des tutelles) in te schakelen, die de nodige maatregelen zal gelasten voor de bescherming van het erfgoed.
Zodra de erfenis geregeld is, is het noodzakelijk:
een déclaration de succession in te vullen,
successierechten te betalen,
Indicatief tijdschema
Binnen 24 uur
De dood laten constateren en zaken rond orgaandonaties te regelen.
Melding te doen van het overlijden bij het gemeentehuis van de plaats van overlijden.
Binnen 6 dagen
Het regelen van de uitvaart
Binnen 1 maand
Vragen om een een kopie van overlijdensakte en voor documenten zorgen die aantonen dat je gerechtigd bent bepaalde formaliteiten te doen.
Neem contact op met de kinderrechter indien minderjarigen erfgenaam zijn.
Breng de papieren van de overledene op orde.
Vraag een deurwaarder een inventarisatie van persoonlijke bezittingen te maken.
Informeren banken en kredietinstellingen om de rekeningen van de overledene te blokkeren.
Informeer de sociale diensten en vraag hen om mogelijke steun.
Breng verzekeringsmaatschappijen op de hoogte.
Informeeren bedrijven zoals communicatie- en energieleveranciers.
Informeert de verhuurder als de overledene huurder was.
Informeren huurders indien de overledene verhuurder was.
Regel de ontbinding van contracten van eventuele werknemers.
Binnen 6 maanden
Wikkel de nalatenschap af.
Doe aangifte van de erfenis en betaal de erfrechten.
Pas de naam van de eigenaar op het kentekenbewijs aan, indien de overledene eigenaar was van een voertuig.
Binnen een jaar
Doe een laatste belastingaangifte voor de overledene over het jaar van zijn dood.