Maastricht Master of Architecture – Academie van Bouwkunst Maastricht
De volledige Studiegids 2011–2013 is > hier < te downloaden als PDF (1,6 MB)
De Handleiding begeleiding beroepspraktijk 2013 is > hier < te downloaden als PDF (760 KB)
Creativiteit moet je cultiveren
Architect van de toekomst
Aan het begin van de economische crisis voorzag de Academie al dat de rol van de traditionele architect is uitgespeeld en daarmee die van de traditionele opleiding. In een tijd van globalisatie en industrialisatie heeft het geen zin te willen concurreren middels schaalvergroting en standaardisering. Alle fusies van architectenbureaus de laatste jaren ten spijt: creativiteit en productiviteit zijn twee totaal verschillende concepten. Dat is ook wel gebleken in het afgelopen jaar waarin vrijwel alle grote bureaus dramatisch zijn gekrompen. Een architect moet zich richten op het maken van iets bijzonders, op het eigene, het persoonlijke. In plaats van het streven naar continuïteit in productie en zich te richten op acquisitie van opdrachten, zou hij zich moeten focussen op het bouwen aan een reputatie en daarbij de opdracht niet moeten afwachten, maar zelf definiëren. De architect van de toekomst creëert zelf de vraag, formuleert zelf de opdracht. Dat vraagt om een specifiek vermogen om te observeren en analyseren.
Creativiteit als cultuur
Daarvoor zal de architect, en dus de opleiding daartoe, zichzelf opnieuw moeten uitvinden, anders moeten opereren: meer contextgericht, want alle ruimtelijke problemen zijn contextueel en dus ook de oplossingen. Transdisciplinair, want het vak specialiseert zich in integraal werken door allerlei disciplines heen. En tenslotte, maatschappelijk verantwoord, want een architect heeft een sociale verantwoordelijkheid die niet ophoudt bij duurzaamheid. Het is het vermogen van een architect om te denken in concepten, dat hem in staat stelt deze complexe samenhang te beheersen in één enkelvoudig denkmodel. Dat vraagt om creativiteit en creativiteit moet je cultiveren. Dat is precies wat de Academie nieuwe stijl doet. Creativiteit inzetten als intellectueel instrument. Dat betekent ook een verzwaring van de theoretische basis en vaardigheidstrainingen.
Concurrency onderwijs
De Academie van Bouwkunst Maastricht heeft zichzelf opnieuw uitgevonden. Na 65 jaar meet het zich ook een alias aan, een meer internationale naam: Maastricht Master of Architecture + (MMA+). Die plus staat voor de praktijkcomponent. Nederland kent namelijk een unieke manier om architect, stedenbouwer of landschapsarchitect te worden: de opleiding aan een Academie van Bouwkunst, een ontwerpopleiding in samenhang met een werkkring in de beroepspraktijk (concurrency-onderwijs). Gelijktijdig studeren en werken in de praktijk biedt ervarings- en leermomenten, die wezenlijk zijn voor de professionele vorming. Er zijn zaken die in de onderwijssituatie eigenlijk nauwelijks zijn te leren, zoals de professionele uitwerking en realisering van ontwerpen, de confrontatie van het ontwerp met de regelgeving, financieringsmogelijkheden, het samenspel van de vele partijen en disciplines die bij het bouwproces betrokken zijn en de vaardigheid om een ontwerp geaccepteerd en uitgevoerd te krijgen. Verder verruimt de combinatie van studie en werk het inzicht in zowel het vak als in de eigen ontwikkeling. Dit inzicht leidt tot een verdieping van de professionele vorming.
Probleemgestuurd onderwijs
Maar dat is allemaal niet nieuw. Wat wel nieuw is, is het probleemgestuurde onderwijs (PGO) in studiovorm met de geschakelde jaargroepen. Studenten van verschillende jaargangen zitten gemengd en nemen deel aan het onderwijs dat verdeeld is over een cyclus van twee jaar. Het onderwijs is georganiseerd in zogenaamde studio's waarin alle onderdelen draaien om een concreet ontwerpproject. Ondersteunend aan de ontwerpopgave zijn analyseoefeningen, vaardigheidstrainingen en theoriecolleges, die in- en uitzoomen op specifieke deelaspecten van het ontwerpproject. De thema's in de studio's worden elk jaar opnieuw gekoppeld aan de actualiteit. Deze thema's zijn ook onderdeel van het actualiteitenprogramma, dat gedurende het jaar plaats vindt en bestaat uit lezingen en workshops voor alle studenten. De vorderingen van de studenten worden individueel gevolgd door een praktijkcoördinator en een studiebegeleider die de voortgang van de studie constant bewaakt en evt. met de student een Persoonlijk OntwikkelingsPlan (POP) opstelt. De MMA+ levert meer dan ooit maatwerk voor haar 40 studenten en leidt op voor de toekomst.
Internationaal georiënteerd
De opleiding is een vervolgopleiding voor afgestudeerde bachelors in het hbo, zoals HTO Bouwkunde of Civiele Techniek, met als afstudeerrichting Architectuur, Stedenbouw of Landschapsarchitectuur. Er is tevens een mogelijkheid om in te stromen vanuit vergelijkbare opleidingen in het buitenland of vanuit de academies van beeldende kunsten, de opleiding architectonische vormgeving of interieurarchitectuur. Het onderwijs aan de MMA+ is internationaal georiënteerd, projectgebonden, flexibel gestructureerd en afgestemd op de individuele student. Dat is het voordeel van een relatief klein instituut gelegen in een internationaal georiënteerde regio. Het is een opleiding voor èn door architecten, waar zo'n 80 gastdocenten uit binnen- en buitenland doceren: allemaal professionals met relevante beroepservaring en met twee benen midden in de praktijk. De MMA+ kent ook een samenwerkingsverband met o.a. Rheinisch Westfälische Technische Hochschule (Aachen), Fachhochschule (Aachen), Provinciale Hogeschool Limburg, Departement voor Architectuur (Diepenbeek), Institut Supérieur d'Architecture Saint Luc de Wallonie (Luik) en de Universität Siegen.
Vrij afstudeerprogramma
Het onderwerp van afstuderen is geheel vrij, maar behelst altijd een ruimtelijk ontwerp en een theoretische onderbouwing. Het werk van onze afstudeerders kenmerkt zich door de integratie van bouwkunst, bouwkunde en opbouwwerk: artistieke, technische en maatschappelijke uitgangspunten in één samenhangend ontwerp. Kunstig, ingenieus en betrokken. Ze presenteren met film, fotocollages, tekeningen, maquettes, modellen en verder ieder medium dat hun uitkomt. Ze schromen de grote schaal niet, maar duiken tegelijkertijd in het detail. Ongeacht locatie of programma of doelgroep: het werk is zowel sterk contextgebonden als autobiografisch, zowel maatwerk als persoonlijk. De afstudeerperiode duurt doorgaans één tot anderhalf jaar. Een tijd waarin de student zich ontwikkelt tot een volgroeid professional. Dat blijkt ook wel uit het afstudeerwerk, dat van hoog niveau is.
Kortom
De MMA+ is een klein instituut dat maar enkele architecten per jaar aflevert. De opleiding is zwaar en gericht op het bijbrengen van een specifieke houding: die van een ontwerpend onderzoeker. Afgestudeerden zijn specialist in ruimtelijkheid, deskundig op het gebied van ruimtelijke kwaliteit. Vanaf jaar 2 treden de studenten al naar buiten met een online portfolio: een eigen website. De 'masters of architecture' kunnen meteen aan de slag als zelfstandig architect.