Masterclass_04 @ Sandberg Instituut | Gasten: Digna Sinke, Willem de Ridder, Richard vd Laken
Deze dag had het doel om een manier te zoeken om aan de inhoud van het project een vorm van vertellen te geven. Hoe moet het eindproduct worden ervaren door de toeschouwer? Verschillende gasten gaven hun ervaringen en werk bloot.
Buiten dat ontstond er een hevige discussie over het ontwerpen voor een politieke partij. In hoeverre steun je de partij in kwestie, rekening houdend met het feit dat je (deels) niet achter de ideeen van deze partij staat?
Allereerst kwam Digna Sinke
, filmmaakster, aan het woord. In haar oeuvre wisselen speelfilms zich af met documentaires. In het jaar 2000 was zij zelf ook deelnemer van een Sandberg@Mediafonds masterclass. Ze toont de website
die dankzij deze masterclass ontwikkeld is. Het is een soort interactieve atlas is van een klein eilandje in het Haringvliet. Een hele berg informatie is er te vinden. Twaalf jaar later heeft de hoeveelheid aan informatie op het web zich ontwikkeld tot iets wat bijna oneindig lijkt. Dit toont volgens haar ook de behoefte van de mens om die informatie te krijgen. En hoe moeten we er mee om gaan? We zullen keuzes moeten maken in het oneindige, zodat we er een vorm aan kunnen geven. Zodat we kunnen verdwalen in een eigen gekozen bos.
Ze laat een fragment uit een van haar films zien, Niets voor de eeuwigheid
(1990).
Waarin ze laat zien dat iedere dag dingen een klein beetje veranderen, niets is voor altijd. Ze toont eigenlijk haar zoektocht naar een manier waarop ze haar verhaal het beste kan vertellen: en dat uit zich ergens op een grensvlak tussen speelfilms en documentaires.
Willem de Ridder
is radiomaker, verhalenverteller, tijdschriftenmaker, internationaal bekend Fluxus kunstenaar. Hij toonde de kunst van het verhalen vertellen via een logische weg: door ze te vertellen. Hij vertelde over zijn leven en ontwikkeling als kunstenaar. Maar ook over het vertellen zelf, en wat verhalen vertellen voor een kunstenaar betekend.
Heel lang geleden konden verhalen alleen verteld worden doormiddel van het praten en beelden die gemaakt konden worden. Verhalen werden steeds herhaald, want dat wil de mens: herhaling. De zon gaat op, gaat weer onder en komt weer op. Tot het schrift kwam. Toen gingen we volgens Willem de Ridder lineair denken. Eenmaal geschreven was er een begin en een eind. Er kwamen wetten. Uiteindelijk sloeg alles door: er kwam fotografie, er kwam film, er kwamen strips.
Maar: denken is aangeleerd. Je wordt geboren met gevoel, waar je vanaf je geboorte naar luistert. Maar toen leerde je denken: elk gevoel krijgt een naam. Die naam zit vervolgens vast: er ontstaat een blokkade. Kunstenaars zouden moeten leren weer naar het gevoel te luisteren, buiten het lineaire denken te gaan.
Met de komt van sociale media begint volgens hem de hele mentaliteit weer te veranderen. Er is geen grens meer tussen de artiest (de verteller) en zijn publiek: iedereen hoort erbij. En daar komt een boodschap bij: het is niet belangrijk wat anderen over jou denken: maar wat jij over anderen denkt.
Richard van der Laken
, mede eigenaar van de Designpolitie
, presenteerde een aantal van zijn projecten.
Als eerste liet hij het project WKAmsterdam
zien. Amsterdam is een stad vol mensen met een verschillende nationaliteit. Deze nationaliteiten nemen het tegen elkaar op bij het toernooi WKAmsterdam. Bij de campagne die de Designpolitie heeft ontworpen heeft Job Cohen een belangrijke rol gespeeld door te participeren in een sterke Viral.
De Designpolitie heeft de designconferentie 'What design can do'
geinitieerd.
Deze internationaal gerenommeerde conferentie zet zich af tegen de vele negativiteit die in de wereld te vinden is. 'What design can do' wil juist een positief toekomstverhaal schetsen.
Wat deze conferentie uniek maakt is dat het in tegenstelling tot vele andere design evenementen in Nederland, zich niet vastpint op een specifieke discipline. Mode, Product ontwerp, Grafisch ontwerp en Architectuur komen ruimschoots aan bod.
Richard betoogd dat er drie groepen zijn in het Designproces. 'The ego', 'The user' en 'The client'. Van deze groepen is 'The client' eigenlijk de belangrijkste aangezien een ontwerp altijd de gebruiker moet bedienen. Dat is precies de reden waarom 'What design can do' de gebruiker centraal stelt.
Een ander en zeer succesvol project van de Designpolitie zijn de Gorilla illustraties. Tijdens de Golfoorlog benaderde de Volkskrant de Designpolitie om hier een grafisch krachtig beeld over te maken. Deze publicatie groeide uit tot een vaste kleine rubriek op de cover van de Volkskrant. Zes dagen per week maakte de Designpolitie hiervoor een illustratie op basis van de actualiteit. Op de website
is intussen een rijk archief ontstaan. Ook zijn de Gorilla's gepubliceerd in boeken, op t-shirts en ze zijn diverse malen geexposeerd.
Tot slot presenteerde Richard van der Laken een project die binnen de groep van de Masterclass tot flinke discussie zou leiden. De Designpolitie is namelijk door zowel GroenLinks als de VVD gevraagd om de huisstijl te innoveren om zo effectiever campagne te kunnen voeren. Het ontwerp voor GroenLinks is gestrand in de bureaucratische rompslomp binnen de partij.
Het voorstel voor de VVD
werd binnen de partij echter omarmt en de krachtige posters met de slogans waren tijdens de tweede kamer verkiezingen van 2010 door het hele land te zien. De VVD heeft de verkiezingen gewonnen en heeft met het CDA een kabinet gevormd met de gedoogsteun van de PVV. Sinds lange tijd voert Nederland een liberale koers.
In de groep van de Masterclass werd er gediscussieerd over de verantwoordelijkheid van de ontwerper. Hoever reikt deze verantwoordelijkheid? Richard van der Laken betoogt dat elke politieke partij op een heldere manier zijn boodschap naar buiten moet kunnen brengen. Sommige leden van de Masterclass vonden dat met het maken van een ontwerp voor een politieke partij en daarmee bijdragen aan een eventuele winst, niet valt te ontkennen dat de ontwerper daarmee instemt met de standpunten van de partij.
Andere leden van de masterclass vonden dat de waarheid ergens in het midden lag. Je zou kunnen zeggen dat Richard van der Laken de standpunten van de VVD dus niet pertinent afwijst. Hetzelfde geld voor de standpunten voor GroenLinks.
Verslag door Ruiter Janssen en Aniek Bleijenberg.