Ruim de helft van de Nederlandse jongeren tussen de 13 en 17 jaar ervaart gevoelens van stress door het bijhouden van alle sociale media. Dit blijkt uit een recent gepubliceerd onderzoek van de Nationale Academie voor Media en Maatschappij.
Buitengesloten
Jongeren zijn vooral bang dat ze dingen missen wanneer ze niet alle sociale media bijhouden. Ruim een derde voelt zich buitengesloten als ze via een sociaal kanaal zien dat vrienden iets aan het doen zijn waar zij zelf niet bij zijn. Ook heeft ruim een derde van de jongeren last van schuldgevoelens wanneer zij niet meteen reageren op een ontvangen bericht. De 17-jarige Marije omschrijft dit gevoel als volgt: "Omdat ik het zelf ook leuk vind als iemand meteen reageert, probeer ik dat ook naar anderen te doen. Dat is wel zo netjes, toch?"
Peergroup Pressure
Een ander verschijnsel dat qua omvang en impact steeds groter wordt door de opkomst van sociale media, is peergroup pressure: de druk van de vriendengroep. Berichten op Facebook en Twitter vormen voor jongeren een maatstaf waaraan ze moeten voldoen. Door alle berichten en posts van vrienden wordt het voor de jongere steeds makkelijker om zich te vergelijken met anderen. Dit wordt ook wel 'Sociale Vergelijking' genoemd. Een ruime meerderheid van de jongeren is bewust bezig met het opbouwen van de eigen persoonlijkheid en uitstraling door middel van een sociaal profiel. Meer dan de helft van de Nederlandse jongeren vindt het dan ook erg belangrijk om goed over te komen via sociale media.
Nadelen 'Sociale Vergelijking'
Het nadeel van 'Sociale Vergelijking' is dat er jongeren zijn die zich anders voordoen dan dat ze in werkelijkheid zijn. De profielfoto is bijvoorbeeld geretoucheerd of een feestje wordt op Facebook veel leuker gepresenteerd dan dat het in werkelijkheid was. Het geschepte beeld is veel positiever dan de werkelijkheid. Dit resulteert bij sommigen in onzekerheid, een laag gevoel voor eigenwaarde en een negatief zelfbeeld. Het feestje van een Facebook-vriend was immers leuker, en haar vriendinnen zijn veel knapper.
De kennis ontbreekt
Misschien wel de belangrijkste bevinding van het onderzoek is dat het jongeren ontbreekt aan voldoende kennis over het gebruik én de werking van sociale media. Jongeren geven aan sommige neveneffecten van sociale media als problematisch te ervaren. Denk hierbij aan het effect op het concentratievermogen, op de schoolresultaten, op beweging en sport en zelfs op de slaap. Deze generatie geeft aan niet goed te weten hoe ze hier anders mee om moeten gaan.
Volledige onderzoeksrapportage
De Nationale Academie voor Media & Maatschappij stelde een aantal aanbevelingen en tips samen om de stress, veroorzaakt door sociale media, in te perken. Voor jongeren, maar ook voor u als docent. Deze vindt u achterin de volledige onderzoeksrapportage.
Wat doet u om het 'digitale bewustzijn' van uw leerlingen te vergroten?
Bamber Delver / Nationale Academie voor Media en Maatschappij - Het onderzoek naar social media stress onder jongeren heeft veel reacties opgeroepen; dit juichen we zeer toe omdat de onderzoeksuitkomsten stof kunnen bieden voor discussie over b.v. studiebegeleiding van leerlingen (maar dan ook met oog voor het leren omgaan met afleidingen en verleidingen van social media, de plus en de tegens). Voor wie ons antwoord wil lezen op de reacties; wie de buitenlandse onderzoeken wil lezen en wie de meest in het oog springende publicaties wil zien: www.mediaenmaatschappij.,nl
André van Dijk (docent ict) - Juf Janny heeft gelijk. Haal die mislukte PR-stunt gauw weg. Zie ook: www.nwtonline.nl/nl/weblog/976/index.html & www.dejaap.nl/2012/05/14/nos-schermt-met-woorden-die-hoogleraar-nooit-gezegd-heeft/ Als je dit bericht laat staan werk je alleen maar mee aan hun commercieel doel: cursussen verkopen en tegen een flinke vergoeding ouderavonden opleuken.
Juf Janny - Laat ik ook een positieve bijdrage leveren. Dit is een degelijker, wetenschappelijk verantwoord onderzoek: www.mijnkindonline.nl/uploads/Rapport%20Mobiel%20Hey-whats-app.pdf Besteed daar maar aandacht aan. Ik vraag me af of het foponderzoek een commerciële reactie is op het verslag van Mijn kind online.
Juf Janny - Ha ha ha. Ook OVM is erin getrapt. Nog een reactie: www.dejaap.nl/2012/05/09/journalistiek-blundert-met-onderzoek-jongeren-gestrest-door-sociale-media/ Dat had @André snel gezien! Ook Falco Zwinkels, uitgever aardrijkskunde bij Malmberg, twitterde vanochtend al over dit foponderzoek. Misschien kunnen jullie dit artikel maar beter verwijderen.
Mediacoach - Wat is in hemelsmaan het 'digitale bewustzijn' van leerlingen? Dat er nullen en enen zijn? Dat ze een digitaal leven leiden? Dat ze mobiel internet fijn vinden? Ach ja, onderzoek waaruit blijkt dat alle jongeren op Facebook zitten, kan niet zoveel nieuws brengen natuurlijjk. En het leuke is dat je nu kunt zeggen: zie je wel, anderen bevestigen het ook. Ineens gaat iedereen schrijven over 'onze' Wifigeneratie, maar wij waren de eersten! Wij zijn de nationale opinieleiders. Het is wat suf dat de NOS op dat karretje is gaan zitten, want het is net zoveel 'nieuws' als 'als de stroom uitvalt, weten we ineens niet meer wat we moeten doen op het werk!'. We zijn verslaafd aan internet! Maar toch heel mediasluw van de de Nationale Academie voor M&M dat ze het journaal zo weten te manipuleren! Ik geef ze een 10! Op de opleiding voor mediacoaches hebben we van de producenten van dit onderzoek (Hop en Delver) juist geleerd dat we alle bronnen goed moeten onderzoeken. Kritische houding zullen ze dus waarderen! En zij weten natuurlijk heus wel dat ze van WC-eend zijn.
André van Dijk (docent ict) - "Wij van WC-eend adviseren WC-eend." Of waarom een goede journalist dergelijke berichten niet klakkeloos zal overnemen: www.nwtonline.nl/nl/weblog/961/het-nos-journaal-ontdekt-een-probleem.html Een kritische houding t.a.v. dit soort berichten is een must.