Door Idril Alcarin:
Samenstelling van een basis EHBO doos
- Een digitale thermometer, geen glazen kwik thermometer deze kan breken.
De normale lichaamstemperatuur van een konijn ligt tussen de 38,5 en 39,5 graden.
Smeer de thermometer wel eerst in met glijmiddel of vaseline,als je gaat temperaturen. Als je nog nooit een konijn hebt getemperatuurd , laat het temperaturen dan eerst door de dierenarts of iemand met ervaring voordoen.
- Kruik, verband, watten, een schaartje, een pinchet, nagelknip tangetje, spuitjes zonder naald in verschillende maten, dwangvoer (nutrilon supreme science recover, wortelhapje). Biks kun je weken of vermalen in een pepermolen (daarna maak je er een paje van en vermengt het bijvoorbeeld met nutrilon soya 2 of wortelhapje.
- aeropax, prozyme (kan ook vers ananassap) laxeermiddel (tractonorm,katalax,laxatraxt etc)
- Oogdruppels (euphrasia of oogdruppels van Bonusan)
- Orisel (voor kinderen) ter voorkoming van uitdroging,in geval van diarree,shock (als het konijn nog bij bewustzijn is) etc...
- Oukoubaka (homeopatisch) of norit tegen vergiftigings verschijnselen.
- Calendula tinctuur ( eventueel ook spray of zalf) echinacea tinctuur voor het ontsmettend van wondjes.
Wat te doen bij gas?
Konijnen kunnen soms opeens door verschillende oorzaken last van gas krijgen,hoe herken je dit en wat doe je dan?
Symptomen van een konijn met gas
Het konijn stopt met eten,ook zijn meest favoriete hapjes niet meer,ook komen er steeds minder keutels en uiteindelijk stopt het helemaal.
Het konijn is vaak erg stilletjes,zit op een plek in kooi of hok of is juist erg onrustig en lijkt zijn draai maar niet te kunnen vinden.Soms hoor je het konijn hard knarsetanden dit is een uiting van pijn.Bij het luisteren naar de buikgeluiden hoor je of helemaal niets of het borrelt heel hard.
Wat doe je?
Je geeft je konijn Aeropax,de dosering daarvan is , emulsie 3 keer 1,5 ml in het eerste uur.of een tablet opgelost in water , dit geef je met een spuitje zonder naald aan het konijn,wel voorzichtig om verslikken te vermijden.
na het eerste uur geef je ieder uur een dosis tot de symptomen van gas stoppen en het konijn weer normaal reageert. Je kunt ook de homeopatische middelen Carbo vegetabilis D6 en petroselinum D6 tegen gas geven.De dosering is dan 3-5 druppels 3keer in het eerste uur,daarna het tweede uur om de 30 minuten daarna elk uur tot de symptomen van gas zijn gestopt.
Verder is het belangrijk dat het konijn voldoende vocht binnenkrijgt ,dat het warm gehouden wordt (de temperatuur van een ziek konijn kan gevaarlijk laag dalen,wat een grote kans op shock geeft). Als het konijn het tolereert kun je ook voorzichtig de buik masseren,beweeg zachtjes van boven naar beneden.
Is de buik erg opgezet en heeft het konijn ademhalingsproblemen,dan direkt naar de dierenarts,dit is een nood geval er is een grote kans dat je een konijn hebt met trommelzucht,helaas sterven veel konijnen aan deze kwaal.
Je konijn stopt met eten (en kwijlt)
Als je konijn verder wel gezond lijkt maar stopt met eten dan is er grote kans dat je konijn gebits problemen heeft.
Symptomen kunnen zijn,niet eten,of een bepaalde dingen niet meer eten,kwijlen,knarsetanden,veel likken,gewichts verlies,soms ook traan ogen ,soms kapotte tong of wangen (aan binnenkant)verandering in gedrag.
Wat doe je:
Een konijn moet eten om gezond te blijven en voldoende brandstof te hebben voor lichaamswarmte en alle andere lichaamsfunkties. Dus zul je moeten gaan dwangvoeren. Dat dwangvoeren gebeurt zo,n 3 tot 4 keer daags, zo,n 25 - 30 ml of in gevallen waarin het moeilijke gaat ieder uur 5 -10 ml. Je maakt een papje van bijvoorbeeld science recovery,(wel veel vocht) en doet dit in een spuitje zonder naald ,dit papje spuit je langzaam in het bekje van het konijn. Verder maak je een afspraak bij de dierenarts voor een gebits controle en eventueel verder onderzoek.
Plakpoep
Soms zie je het konijn opeens met een groot plakaat poep onder zijn staart,was dit met lauwwarm water voorzichtig weg en daarna goed drogen.(natte en vieze plekken zijn een ideale plaats voor vliegen om eitjes in te leggen)
Je stopt voorlopig met het geven van tussendoortjes (snoepjes) geeft geen brood en droog/mengvoer.
Zet het konijn op een dieet van onbeperkt goed hooi en water.In de meeste gevallen zal de plakpoep stoppen.Daarna kun je voorzichtig weer wat droogvoer geven en ook wat groenvoer (als het konijn dit gewend is).Geef geen snoepjes,brood of ander voer met een hoog vet,zetmeel, suiker gehalte en helemaal niets waar lactose inzit)
Plakpoep is vaak een voedingspronbleem.
In sommige gevallen stopt de plakpoep niet,dan gaat het om kwalen als gebitsproblemen,artrose,te dik zijn ,stress ,of overtollig antibiotica gebruik,In dit geval is het zaak om het konijn bij de konijnkundige dierenarts te laten onderzoeken,om de oorzaak van het probleem te vinden.
Natte keutels of lichte diarree komt vaak door teveel groenvoer ,of verkeert (overtollig) voeren.een dag op alleen hooi en water lost ook dit probleem meestal op.
Ernstige diarree,bloederige diarree en diarree met slijm zijn allemaal redenen om zo snel mogelijk naar de dierenarts te gaan.
Verstopping
Een ander vaak voorkomend probleem is verstopping
Symptomen
In het begin zie je vaak steeds kleiner wordende keutels,of hele kettingen met keutels,ook wordt de hoeveelheid vaak minder.
In ernstige gevallen zie je helemaal geen keutels meer.
Wat doe je
Je geeft veel vocht, of vochtige groente (als het konijn groente is gewend)
(paardebloem, weegbree hebben een laxerende werking) geef vooral veel groene groenten hierin zitten meer vezels. Geef onbeperkt goed hooi. Verder zorg ervoor dat je konijn voldoende drinkt, geef eventueel zelf vocht in met een spuitje zondernaald. Bij beginnende verstopping (dus als er nog keutels zijn) geef je prozyme of ananassap (2 tot 3 keer daags) (wel van de verse ongezoete annanas) hierin zit het enzyme bromelain,wat in de darmen de voedselmassa rond haren enigszins helpt af te breken.
Komen er helemaal geen keutels meer,dan heeft je konijn een volledige verstopping. In dit geval kun je beter de konijnkundige dierenarts inschakelen,ook om de oorzaak van de verstopping vast te stellen (in de meeste gevallen gaat het om een zo genaamde haarbal).
In dit geval is de darmwerking nog heel traag of licht zelfs helemaal stil.
In veel gevallen wordt onderhuids vocht toegedient en afhankelijk van oorzaak en plaats van verstopping primperid en/of prepulsid mee gegeven.Vaak wordt er al een injectie met primperan gegeven.
primperid en prepulsid zijn middelen die de darmbeweging stimuleren,primperid stimuleerd de werking van de dunne darm.Prepulsid stimuleerd de werking van maag en dikke darm.
Vaak wordt daarbnaast ook nog een laxeermiddel meegegeven (laxatract,catalax,tractonorm etc)
Verder zul je waarschijnlijk je konijn moeten dwangvoeren,en natuurlijk volgens aanwijzingen van de dierenarts de medicatie toedienen,en net als bij lichte verstopping zorg je voor veel vocht (natte groente)en vezels ,ook beweging stimuleerd de werking van de darmen.
Vaak komt bij verstoping ook gas voor (omdat de massa in maag en darmen gaat gisten) dan kun je Aeropax of petroselinum D6 in combinatie met carbo vegetavbilis D6 geven.
Wanneer moet je beginnen met dwangvoeren?
als je konijn al een uur of 8 zelf niets meer heeft gegeten,begin je met dwangvoeren,vocht geef je al na een uur of vier.
Soms stopt een konijn met eten omdat bijvoorbeeld de drinkfles verstopt zit,een konijn met erge dorst zal niet eten,pas als de dorst gelest zal het weer interesse hebben in eten.
Na een operatie zullen ook veel konijnen zelf niet eten,ook dan moet je dwangvoeren om de darmen op gang te houden.
Na een operatie en ook bij gebitsproblemen etc is ook pijnstilling erg belangrijk , een konijn met pijn zal niet eten.Vraag daarom altijd naar een pijnstiller (metacam bijvoorbeeld) als er een ingreep heeft plaats gevonden of als het konijn pijn heeft.
Aeropax is te krijgen bij apotheek (soms moet het besteld worden)
Orisel voor kinderen is verkrijgbaar bij apotheek of drogist.
science selective recovery is verkrijgbaar via dierenartsen en via de konijnenstichting. http://www.konijnenstichting.nl/
de homeopatische middelen okoubaka (vergiftiging) petroselinum,en carbo vegetabilis via apotheek of homeopaat
Shock
Dit is een absoluut of relatief tekort aan circulerend bloed.Het
bloedvatstelsel is dus onvoldoende gevuld met bloed.
De oorzaken hiervoor kunnen o.a zijn:
1- bloedverlies (bijvoorbeeld door verwonding,kan zowel inwendig
als uitwendig zijn)
2- Er is te veel vocht uit het bloed onttrokken,
(brandwonden,ernstige diarree)
3 Bloed wat zich op een bepaalde plaats in het lichaam ophoopt
(maagtorsie)
4 Bloedvaten die plotseling worden verwijd (angst,pijn hart ritme
storing,of allergische reactie)
Shock in het begin stadium lijkt wel wat op een flauwte,maar een
Bij een dier in shock wordt de toestand steeds slechter.
SHOCK IS LEVENSBEDREIGEND!!!!!
Hoe herken je een dier in shock toestand?
Enkele kenmerken van shock zijn:
1-Bleke oog en mond slijmvliezen (het bloed stroomt naar plaatsen
waar het
op dat moment harder nodig is,zoals hersenen en hart)
2-Snelle hartslag,om het nog aanwezige bloed sneller rond te
pompen.
3-Snelle (oppervlakkige) ademhaling,om meer zuurstof binnen te
krijgen.
4-de uiteinden ,van oren,poten en staart zijn koud omdat het zich
daarin bevindende bloed niet meer wordt vervangen (zelfde reden
als bij de slijmvliezen)
5-De dieren zijn suf en lijken angstig.
6- vaak treed bewusteloosheid op omgeving, (geen besef meer van
omgeving, pijn,stil apatisch geen reactie op prikkels)
Bij een dier in shock is het heel belangrijk om meteen (eerste)
hulp te geven
Handeling:
1-Direct een dierenarts bellen (dit is een spoedgeval,dierenartsen
weten allemaal hoe ze shock moeten behandelen
(warmte,vocht,medicatie))
Wat kun je ondertussen zelf doen.
1-Eventuele bloedingen stelpen (shock door bloedverlies)
Leg de kop wat laag,het bloed stroomt dan het gemakkelijkst naar de
hersenen.,bovendien zakt de inhoud van de bek niet in de keel.
2-verwarm het dier langzaam (dit is nog belangrijker dan toedienen
van vocht,wat enkel toegedient kan worden als het dier bij bewustzijn
is)
Warmte stimuleerd de bloedscirculatie en brengt de bloedsomloop
weer op gang.
Er zijn verschillende manieren om een dier op te warmen
(kruik,warmte lamp,warmte dekentje lichaamswarmte dekens warme handoeken etc...)
3-Het verloren gegane vocht aanvullen (als het dier bewusteloos is
is dit iets wat de dierenarts moet doen,ga dan in geen geval zelf
proberen om het dier te laten drinken)Zodra het dier gestabiliseerd is zal
er vocht toegedient moeten worden (oraal en ook onderhuids)om het verloren
gegane vocht aan te vullen.
Dieren in shock geven we geen grote hoeveelheden vocht in een
keer,het zal ten eerste niet worden opgenomen in het lichaam en
ten tweede koelt het dier dan te snel af.(vocht kan iets verwarmd worden om dit te voorkomen)
geef dus steeds kleine beetjes.
De dierenarts zal ook onderhuids vocht toedienen.(Infuus)Later
thuis kun je zelf bijvoorbeeld Orisel geven en extra water te drinken
geven (met een spuitje zonder naald,maar pas wel op dat het konijn zich niet
verslikt)
Als dit nodig is (bijvoorbeeld bij shock door vergiftiging) zal de
dierenarts ook medicamenten (steroiden,antibiotica etc...)
toedienen.
4-Een rustige omgeving is heel erg belangrijk voor een dier in
shock
toestand.
Elke vorm van shock is levensbedreigend, direct handelen kan het
leven van je konijn redden.