Tim Kuik van Stichting Brein dwingt providers tot het blokkeren van The Pirate Bay. Wordt Brein uteindelijk overbodig door de opmars van legale diensten?
1. Ziggo en XS4All moeten The Pirate Bay al blokkeren en jullie eisen hetzelfde van andere providers. Wat is de volgende zet? Een hele zwarte lijst met sites die providers moeten blokkeren?
Nee, dat willen we niet en dat kan ook niet. Men roept van alles over censuur, maar de lijst met sites die Ziggo en Xs4all moeten blokkeren gaan alleen over The Pirate Bay. Die site was al verboden door de Nederlandse rechter, maar bleef toch toegankelijk. Zo'n providerblokkade is dan een laatste redmiddel, dat volgens ons minder ingrijpend is dan individuele gebruikers vervolgen. Dat willen we juist niet. Wij gaan eerst naar de sites zelf, daarna naar hun hostingproviders en als dat niets oplevert, eisen we pas zo'n blokkade. Die volgorde blijven we aanhouden.
2 Brein uit zich vaak bestraffend over downloaden uit illegale bronnen, maar waarom niet eens positief communiceren over het groeiende legale aanbod als alternatief voor piraterij?
Dat is niet onze taak, maar die van de entertainmentbranche zelf. Wij zijn er voor de handhaving. Ik was wel blij met de komst van legale diensten als Spotify, maar de pr-campagne kwam erg traag op gang. Wij hebben nu op onze eigen site ook een pagina met links naar legale aanbieders. Die pagina zullen we onder de aandacht blijven brengen.
3 Moet Brein als legale diensten populair genoeg zijn geworden gas terugnemen?
Ons doel is het zo goed te doen dat we niet meer nodig zijn. Maar in de praktijk blijft piraterij een probleem. Zonder bescherming van je rechten kan je je creatieve werk niet goed exploiteren. Wij maken het probleem beheersbaar en moeten dat zo zien te houden. Maar de beheersbaarheid wisselt steeds, door technische ontwikkelingen of de economie. Gaat het economisch slecht, dan zien we meer piraterij en hebben we meer werk. Er lijkt echter wel een omslagpunt in zicht, waarbij legaal aanbod eindelijk de massa bereikt. Dan zijn er wellicht minder investeringen nodig om piraterij beheersbaar te houden. Ook zien we weinig nieuwe technologische ontwikkelingen die voor extra piraterij zorgen.
4 Wat vind je ervan dat bestandenhoster MegaUpload de FBI achter zich aan heeft gekregen?
Wij hebben eerder ook onderzoek gedaan naar Megaupload, toen de site vanuit Nederland opereerde via servers van het Nederlandse Leaseweb. Maar toen vertrokken ze naar Amerika en deed de filmbrancheorganisatie daar aangifte. Toen er strafrechtelijke vervolging werd gestart, deden we een stapje terug. Dat ze worden aangepakt is een goede zaak. Sites als MegaUpload hadden een grote business gebouwd rond illegale content. MegaUpload haalde bij klachten van rechthebbenden de links offline, maar liet de achterliggende bestanden gewoon staan. Ze flesten de boel dus. Ook boden ze een beloning voor populaire uploads. Geloof me: dat zijn geen vakantiefoto's, dat zijn entertainmentbestanden. Sites als MegaUpload moeten maatregelen nemen om grootschalig illegaal gebruik tegen te gaan en zij deden het omgekeerde.
5 Waarom wil Brein zo graag dat in de wet komt te staan dat ook downloaden illegaal is?
Het levert ons juridische moeilijkheden op dat dat nu niet expliciet in de wet staat. Providers voeren dan aan dat al hun klanten bij gebruik van The Pirate Bay het uploaden wel eens uitgezet zouden kunnen hebben en dat ze alleen downloaden, wat zou mogen. Totaal onrealistisch natuurlijk. Dit soort drogredenen moet je de pas afsnijden. De wetsaanpassing is ook een heldere boodschap aan de consument. Zelfs al vervolgen we geen individuen, het helpt wel als het in de wet staat dat iets niet mag.
6 Waar ben je na 13 jaar leiding geven aan Brein het meest trots op?
De gewonnen zaak tegen Mininova, de site gemaakt door Utrechtse studenten die destijds groter was dan The Pirate Bay. De rechter bepaalde dat sites die structureel gebruikmaken van illegaal aanbod preventief toezicht moeten houden. Kortom, filteren. Het is best mogelijk om bijvoorbeeld op filmtitels te filteren. Dan lekt er alsnog wat doorheen, maar die bestanden kan je via losse verzoeken offline halen. Maar illegale sites willen niet filteren, want dan raken ze de meeste bezoekers kwijt. Hun businessmodellen zijn immers gebaseerd op populaire entertainmentcontent.
7 Je wordt dagelijks online voor van alles en nog wat uitgemaakt. Hou houd je dit werk vol?
Ach, op internet heerst nu eenmaal de dictatuur van de grootste schreeuwers. Maar je moet wel heel creatief schelden, wil je door mijn e-mailfilter heenkomen, haha. Toen ik hier aan begon dacht ik dat ik het een jaar of vier zou doen, maar er komt telkens weer een nieuwe uitdaging op ons pad. Het is leuk om voor werkgelegenheid in de contentcreatie te strijden. We zijn met Brein baanbrekend geweest en hebben meer rechtszaken gedraaid dan vergelijkbare organisaties in andere landen. Dat houdt het werk spannend. Ik vermaak me er nog steeds mee.
Tekst: Tonie van Ringelestijn Beeld: Pieter van den Boogert