Belspel
Een belspel is een spel op de televisie of radio waarbij de kijkers of luisteraars kunnen bellen of berichtjes sturen om het antwoord op een vraag te raden en daarmee een prijs te winnen. De belspelletjes vallen in Nederland onder de gedragscode promotionele belspellen en zijn uitgezonderd van de wet op de kansspelen mits zij voldoen aan een aantal voorwaarden. Voorwaarde is bijvoorbeeld dat een product, dienst of organisatie wordt gepromoot. Zij zijn door deze uitzondering dan ook niet vergunningsplichtig. Belspelletjes hebben een slechte reputatie opgebouwd, onder andere door de hoge telefoonkosten die verbonden zijn aan het meedoen.
In België kost één keer deelnemen aan een belspel €2, ongeacht of je belt met een vast toestel of met een gsm. In Nederland kost één deelname €0,60 plus eventuele kosten voor het gebruik van een gsm. Critici beweren dat de spelletjes bedrog zijn, en wijzen naar filmpjes op het internet. Daarin is te zien hoe de spelregels met voeten worden getreden, zoals het plotseling afsluiten van een spel, het veranderen van de oplossing, het toelaten van minderjarigen, het stiekem een envelop met het antwoord erin verwisselen, fouten in de opgave.
Er zijn talloze mensen die al jaren pleiten voor strengere controle op belspellen. Belspelletjes worden zelden geproduceerd door de zenders die ze uitzenden. In feite koopt een bedrijf goedkope zendtijd op de zender zoals bij teleshopping om er dan een programma in uit te zenden.
Inhoud
Situatie in Vlaanderen[bewerken]
Bij de start van de belspelletjes in 2004 werden ze gemiddeld drie keer per dag uitgezonden: in de voormiddag, in de namiddag en 's nachts. Op 14 mei 2008 kwam daar verandering in. Toen gooiden VT4 en VIJFtv hun programmaschema's drastisch om, zodat er overdag geen belspellen meer uitgezonden werden. Enkel 's nachts werden ze nu nog geprogrammeerd.[1]
Na 29 juni 2008 ging Play in "zomerstop".[3] Eigenlijk betekende het zo goed als het einde van de belspelletjes op beide zenders. In de zomer van 2009 probeerde VT4 en VijfTV het nog eens in de stijl van de Waalse belspellen, maar dat werd min of meer een flop. Sindsdien hebben VT4 en VIJFtv geen belspellen meer uitgezonden.
Op 30 januari 2009 zond VTM voor de allerlaatste keer Puzzeltijd uit. Op 2 februari 2009 werden de programmaschema's van VTM en 2BE omgespit. Dit had als gevolg dat VTM minder belspellen ging uitzenden en 2BE meer.
Belspelletjes van VMMa (VTM, 2BE):
- Quiz Live (september 2010)
- BelMeNu
- Puzzeltijd
- Time2Play (Kanaal2, nu 2BE)
Sinds 18 januari 2011 zijn alle belspelletjes stopgezet door VMMa, en worden er geen belspelletjes meer uitgezonden op VTM & 2BE.
Reportage van tv-programma Basta: De mol in het belspel[bewerken]
Begin 2011 wijdde het humoristisch televisieprogramma Basta zijn eerste twee afleveringen aan een kritische reportage over de Vlaamse belspelletjes. In de aflevering van 17 januari 2011 bleek dat belspelpresentator Maxime De Winne eigenlijk een acteur en docent zedenleer was, die al maandenlang undercover voor Woestijnvis bij VTM en 2BE actief was. Vervolgens werd belicht hoe het productiehuis Home Games (een dochterbedrijf van Endemol) daadwerkelijk omspringt bij het organiseren van de kansspelen. Ook in een interview getuigt Maxime over het reilen en zeilen van het bedrijf. Zo interpreteert het bedrijf 'Homegames' de vage regelgeving van het Koninklijk Besluit rond belspellen vrij creatief, bijvoorbeeld de nog steeds vrij onduidelijke opdrachten en oplossingen en ook door de contactgegevens van de spelregelcommissie amper in het beeld te laten zien, en in de plaats daarvan eerder een eigen e-mailadres te tonen waar verder klachten amper in behandeling worden genomen.[4]. In de uitzending toonde men hoe Gaëtan De Weert, na maandenlang ontrafelen met behulp van een computerprogramma, de telsleutel kraakte die gebruikt werd om de oplossing voor een optelvraag te vinden. Opvallend was dat het productiehuis Home Games zelf ook geregeld zondigde tegen deze eigen telregels. Op de website van Basta werd na de uitzending een pdf-bestand geplaatst met daar de volledige telsleutel. [5]. Na deze uitzending en een exclusief interview met Maxime De Winne in Humo besloot VTM en 2BE op 18 januari 2011 niet langer door te gaan met het uitzenden van de belspelletjes. [6]
Situatie in Nederland[bewerken]
Sinds november 2007 worden er geen belspellen meer uitgezonden op de Nederlandse televisie. Voordien zonden alle grote commerciële zenders er een of meer per dag uit.
Situatie in Wallonië[bewerken]
Onder andere RTL-TVi zendt verschillende belspellen uit.
Kritiekpunten[bewerken]
- Presentatoren proberen mensen er vaak van te overtuigen dat er weinig mensen naar het programma kijken of dat er bijna niemand belt. Hoewel de kijkcijfers bij belspellen laag liggen, gaat het toch vaak om enkele duizenden kijkers. Op sommige zenders worden belspellen rondom populairdere programma's als talkshows uitgezonden, waardoor een belspel wel tienduizenden kijkers kan hebben.
- Sommige opdrachten waren redelijk eenvoudig, al was dit zeer zelden, waardoor de beldrempel laag blijft of juist zo moeilijk dat niemand het raadt.
- Vaak worden er hoge bedragen beloofd, maar er wordt niet vermeld hoe groot de kans is om te winnen. In veel gevallen moet de winnaar eerst nog een jackpot oplossen om de beloofde prijs in de wacht te slepen. De kans dat je de logo's vindt of de kluis kraakt is kleiner dan 1%. Aangezien de jackpot digitaal wordt gespeeld, zou de belspelproducent het spel alsnog kunnen manipuleren bij een correct antwoord.
- De kosten van de meeste spelletjes worden berekend per oproep. Een oproep kost 2 euro in België. In Nederland was dit 60 cent plus eventuele gsm-kosten.
- Minderjarigen mogen wettelijk gezien niet meespelen. Toch bellen ze, betalen ze en winnen ze niks.
- Belspelbedrijven kunnen fouten maken in hun eigen rekenregels. De rekenrebus bleek bij een Vlaams belspel één op de zes keer niet juist te zijn.
[bewerken]
|Bronnen, noten en/of referenties

