Accessibility tools
Service tools
Language selector
Left navigation
Additional tools


IP/10/566
Brussel, 12 mei 2010
Vijf jaar Europees nabuurschapsbeleid: meer handel, meer hulp, meer persoonlijke contacten
Uit de voortgangsverslagen over het Europees nabuurschapsbeleid blijkt opnieuw duidelijk welke onbetwistbare voordelen de Europese Unie de buurlanden biedt. Gedurende vijf jaar heeft de Europese Unie gezorgd voor meer handel, meer hulp, meer persoonlijke contacten en een veel nauwere samenwerking tussen de EU en de buurlanden op het gebied van hun economische, politieke en sectorale hervormingen. Ons partnerschap is in belangrijke mate geëvolueerd op gebieden zoals vervoer, energie, milieu en klimaatverandering, onderzoek, gezondheid en onderwijs. Het huidige financiële kader is daartoe met 32% opgetrokken en zal in 2013 de kaap van twee miljard euro per jaar overschrijden.
"Het Europees nabuurschapsbeleid is een succesverhaal met talrijke voorbeelden van concrete resultaten ter plaatse", aldus Catherine Ashton, vicevoorzitter van de Commissie en Hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. "Wij kunnen en moeten echter veel meer doen om ons deel van de wereld veiliger, stabieler en welvarender te maken. In een gemondialiseerde wereld moeten wij als Europese en mediterrane landen elkaar helpen om de economische crisis het hoofd te bieden. Wij moeten samenwerken tegen de nieuwe bedreigingen en problemen van onze tijd zoals internationaal terrorisme, mensenhandel en grensoverschrijdende georganiseerde misdaad. Wij moeten de handen in elkaar slaan om te komen tot een oplossing voor de geschillen en conflicten die nog steeds de ontwikkeling van sommige delen van onze regio belemmeren en tot gevolg hebben dat vele gewone mensen niet van de mondialisering kunnen profiteren. Wij willen dat onze buren zich aansluiten bij onze inspanningen om vrede en veiligheid tot stand te brengen in andere delen van de wereld die minder geluk hebben dan wij. En als Unie die gebaseerd is op gezamenlijke waarden, willen wij dat onze buren de voordelen plukken van de stabiliteit en de welvaart die samengaan met een open en democratische samenleving en de rechtsstaat. Deze ambitieuze agenda is voor mij een absolute prioriteit bij de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Lissabon en de oprichting van de dienst voor extern optreden. Onze vrienden uit de Europese en de mediterrane nabuurschap zullen behoren tot de eersten die van een actiever, coherenter en doeltreffender Europees buitenlands beleid profiteren."
Štefan Füle, commissaris voor Uitbreiding en Europees nabuurschapsbeleid, voegde hieraan toe: "De verdere versterking van het ENB kan terecht een investering in de eigen stabiliteit en welvaart van de EU worden genoemd, en dit moet tot uiting komen in het aanbod dat wij onze partners doen. Het ENB is een win‑win-samenwerking: hoe hoger onze partners de lat leggen bij hun hervormingen, des te dynamischer zal ons antwoord zijn. De economische hervormingen hebben in onze hele nabuurschap, zowel ten oosten als ten zuiden, opmerkelijke vorderingen gemaakt. Essentieel voor de toekomst is dat bij de democratische en politieke hervormingen, waar reële maar in het algemeen tragere vorderingen zijn gemaakt, wordt overgeschakeld naar een hogere versnelling."
Resultaten van het Europees nabuurschapsbeleid 2004-2009
In 2004 waren met de meeste zuidelijke ENB-partners bilaterale associatieovereenkomsten gesloten, en de versterking van de betrekkingen met de verst gevorderde partners is aan de gang (zo geniet Marokko sinds 2008 een "geavanceerde positie"). In overeenstemming met de doelstellingen van het oostelijke partnerschap worden de huidige partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten met de oostelijke landen vervangen door uitgebreide associatieovereenkomsten.
Het ENB beoogt ook verbetering van het bestuur. De recente presidentsverkiezingen in Oekraïne, de tweede ronde van de parlementsverkiezingen in Moldavië en de verbetering van het niveau van de verkiezingen in Marokko of Libanon zijn uitingen van een zekere vooruitgang in het democratisch proces. In verband met de vrijheid van vereniging, de doodstraf, de persvrijheid, rechten van minderheden en andere mensenrechten en fundamentele vrijheden is er in verschillende ENB-landen sprake van verbetering, maar in het algemeen worden de gezamenlijke doelstellingen die in het ENB en de actieplannen zijn geformuleerd, niet gehaald. Er moet ook nog veel werk worden verzet voor de hervorming van justitie en de overheidsdiensten en de doeltreffende bestrijding van corruptie.
Wat mobiliteit betreft, zijn in 2008 in onze nabuurschap meer dan twee miljoen EU‑/Schengenvisa afgegeven. Met Oekraïne en Moldavië bestaan visumversoepelings- en overnameovereenkomsten, en de onderhandelingen met Georgië zijn afgerond. Met Moldavië en Georgië zijn mobiliteitspartnerschappen ter bevordering van legale migratie overeengekomen. Er moet echter nog veel werk worden verzet om het potentieel van het ENB ten volle te benutten, met inbegrip van routekaarten voor een regeling met Oekraïne en Moldavië voor visumvrije korte verblijven.
Het handelsverkeer van de EU met de ENB-regio is in de periode 2004-2008 gegroeid: de EU-uitvoer is met 63% gestegen en de invoer met 91% (in 2009 trad een zekere vertraging op als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis). De EU is bereid met alle buurlanden te onderhandelen over diepgaande en uitgebreide vrijhandelszones, zodra die landen daarvoor klaar zijn. Er zijn ook andere stappen voor een nauwere economische integratie gezet, met inbegrip van een aantal sectorale overeenkomsten, gaande van landbouw- en visserijproducten tot een gemeenschappelijke luchtvaartruimte.
De energiesamenwerking werd versterkt door memoranda van overeenstemming of verklaringen met Azerbeidzjan, Wit-Rusland, Oekraïne, Egypte, Jordanië en Marokko. In 2009 is de toetreding van Oekraïne en Moldavië tot het Verdrag betreffende de Energiegemeenschap op bepaalde voorwaarden toegestaan en kreeg Georgië de status van waarnemer.
De EU heeft in 2007-2013 bijna twaalf miljard euro voor de tenuitvoerlegging van het ENB-beleid uitgetrokken. Bovendien verstrekt de ENB-investeringsfaciliteit met de steun van de EU en de lidstaten subsidies om (in 2007‑2009 voor meer dan 4,7 miljard euro) leningen te mobiliseren voor concrete investeringen in vervoer, milieu, energie, de particuliere sector en de sociale sector.
Achtergrond
Het Europees nabuurschapsbeleid heeft tot doel de gezamenlijke stabiliteit, welvaart en veiligheid te verhogen. Uitgaande van een gemeenschappelijk actieplan steunt de EU de partnerlanden bij de uitvoering van hun hervormingen ter verbetering van hun normen inzake democratie en mensenrechten, de vergemakkelijking van hun toegang tot de interne markt van de EU, de verbetering van de milieukwaliteit en de intensivering van hun samenwerking met de EU, onder meer in verband met klimaatverandering, energie, vervoer of migratie.
Vandaag heeft de Commissie haar jaarlijks "ENB-pakket" gepubliceerd, dat uit de volgende delen bestaat: een mededeling met een balans van de beleidsresultaten sinds de start van het ENB in 2004, twaalf voortgangsverslagen over de resultaten die in 2009 zijn bereikt door de twaalf landen die een ENB-actieplan met de EU zijn overeengekomen, en een sectoraal voortgangsverslag.
De beschikbare documenten zijn:
Nadere informatie over het ENB: http://ec.europa.eu/world/enp/index_en.htm