Belgische deelname aan de bevrijding van Libië
Eind augustus woedt de strijd om Tripoli in alle hevigheid. De volksopstand in Libië wakkert de hoop aan dat nu eindelijk een einde komt aan het geweld waarmee het regime van Muammar Khadafi zijn burgers teisterde. Het regime had immers alle legitimiteit verloren, zoals ook blijkt uit de beslissing van het Internationaal Strafhof om een aanhoudingsbevel uit te vaardigen voor Khadafi, zijn zoon Saif al-Islam en Abdullah al-Sanussi, voor misdaden tegen de menselijkheid.
Alle verdienste hiervoor gaat naar de Libische bevolking, die na 42 jaar een einde heeft gemaakt aan de repressie door het Jamahiriya-regime van Khadafi. De Libische bevolking kon daarbij rekenen op de steun van de internationale gemeenschap, met name van de Europese Unie, die systematisch de economische en politieke druk op het regime heeft opgevoerd. In het kader van de NAVO-operatie Operation Unified Protector en daartoe gemandateerd door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, werkte België actief mee aan de bescherming van de burgerbevolking, die steeds het eerste slachtoffer is van een gewapend conflict.
Zo heeft het Belgische luchtdetachement bijgedragen tot het instellen van een no-flyzone boven Libië (behalve voor humanitaire vluchten) met zes F-16-jachtvliegtuigen. De opdracht van het detachement bestond in steun verlenen aan de NAVO-operaties wanneer die tot doel hadden Libische luchtafweer of eenheden te neutraliseren die een bedreiging vormden voor de burgerbevolking of voor woongebieden.Onze interventies waren ook zeer nuttig voor de rebellen omdat door gerichte aanvallen de communicatie- en commandokanalen van het regime van Khadafi afgesneden konden worden. Tussen de maand maart en het begin van de slag om Tripoli hebben onze F-16's 365 bommen gedropt, waarbij 97% van de doelen werd geraakt.
Een en ander neemt echter niet weg dat het vooral de Libische bevolking is die de eerste stappen moet zetten in het hervormingsproces. België lanceerde in dit verband een oproep naar de legitieme vertegenwoordigers van de Libische bevolking om hun verantwoordelijkheid op te nemen, blijk te geven van leadership, te spreken met één stem en de voorwaarden te creëren om het overgangsproces doorgang te doen vinden.
België engageert zich voor de vrede
België heeft aangekondigd dat het, aan de zijde van zijn bondgenoten, zijn bijdrage zou leveren aan de overgang in Libië, onder impuls van de Verenigde Naties. Zo heeft het kernkabinet reeds verschillende beslissingen genomen:
België neemt de nodige maatregelen om zijn ambassade in Tripoli weer zo snel mogelijk te openen, rekening houdend met de evolutie van de veiligheidssituatie in Tripoli. België wil eveneens het belang onderstrepen van zijn goede diplomatieke relaties met Libië.
België bereidt de nodige stappen voor met het oog op het weer vrijmaken (via een beslissing van het Sanctiecomité van de Verenigde Naties en in overeenstemming met resolutie 1970 van de Veiligheidsraad) van 100 miljoen euro aan Libische tegoeden. Deze gedeblokkeerde tegoeden zullen worden gebruikt voor humanitaire doeleinden.
Tot slot zal België 6 miljoen euro vrijmaken voor de heropbouw van Libië. 2,6 miljoen euro werd reeds gewijd aan hulp aan de vluchtelingen voor het geweld en de repressie in Libië, op de budgetten van Ontwikkelingssamenwerking. Minister Olivier Chastel is bereid om een nieuw bedrag van 3 miljoen euro vrij te maken voor steun aan de democratische overgang, in het kader van een regionale benadering van de Arabische lente. Minister Vanackere is van zijn kant ook bereid om ongeveer 250.000 euro ter beschikking te stellen op het budget preventieve diplomatie.
Indien nodig is België eveneens bereid om een DVI-team (Disaster Victim Identification) uit te sturen om de Libiërs te helpen bij het identificeren van de talloze burgers die zijn omgekomen tijdens de gevechten.