

Onder een "juridisch beroep" wordt een beroep verstaan waarvoor een speciale juridische opleiding nodig is, omdat het te maken heeft met de schepping en de toepassing van het recht. Om een dergelijk beroep te kunnen uitoefenen, is een diploma vereist dat het bewijs levert van een bijzondere kennis van het recht.
Daarvoor is een universitair diploma in de rechten - gewoonlijk een licenciatura en derecho - nodig, die het bewijs levert van een voldoende kennis van het recht. Beoefenaren van juridische beroepen moeten ook ingeschreven zijn bij een beroepsorganisatie of orde, die erop toeziet dat diegenen die actief zijn op juridisch gebied het beroep correct uitoefenen, in het belang van haar leden en in het openbaar belang.
De beoefenaren van een bepaald juridisch beroep hebben doorgaans een monopoliepositie op hun activiteitenterrein, hoewel sommige van hun activiteiten ook door de beoefenaren van andere beroepen kunnen worden uitgevoerd, op voorwaarde dat dezen daarvoor voldoende zijn opgeleid.
Zij zijn vooral actief op het gebied van het voorkomen en het beslechten van geschillen.
Op het gebied van de preventie oefenen zij in hoofdzaak beroepen uit die erop zijn gericht door het verlenen van advies-, documentatie- of registratiediensten de rechtszekerheid te waarborgen.
Op het gebied van de geschillenbeslechting oefenen zij in hoofdzaak beroepen uit die erop zijn gericht in geval van een conflict een oplossing te vinden. Sommige van deze beoefenaren van juridische beroepen (die gewoonlijk tot de vrije beroepen behoren) verlenen de partijen juridische bijstand of vertegenwoordigen deze, terwijl andere beoefenaren van juridische beroepen, die ressorteren onder het staatsgezag en tot de rechterlijke macht behoren, belast zijn met de procesvoering of het geven van beslissingen in het geschil.
Op het gebied van de geschillenpreventie zijn dat:
Op het gebied van de geschillenbeslechting zijn dat:
Niet alleen voor bovengenoemde beroepen, maar ook voor een aantal andere beroepen is juridische kennis, en bijgevolg een speciale opleiding op een bepaald gebied van het recht vereist (zij het niet noodzakelijk een universitaire opleiding in de rechten). Daarnaast moeten de beoefenaren van dergelijke beroepen lid zijn van een beroepsorganisatie of orde.
Dit geldt voor de houders van bepaalde diploma's, met name voor graduados sociales (deskundigen in arbeids-, socialezekerheids- en belastingaangelegenheden). De houders van een dergelijk diploma die lid zijn van een beroepsorganisatie kunnen de partijen vertegenwoordigen in rechtsvorderingen in arbeidszaken.
Recht en wet, die hun oorsprong vinden bij het volk, worden namens de koning toegepast door rechters en magistraten, die deel uitmaken van de rechterlijke macht. Zij zijn als enigen bevoegd om recht te spreken en de uitspraak te doen uitvoeren. Rechters en magistraten zijn onafhankelijk van de andere staatsmachten, aangezien zij enkel onderworpen zijn aan de grondwet en het recht.
Drie categorieën van functionarissen maken deel uit van de rechterlijke macht: jueces (rechters), magistrados (magistraten) en magistrados del Tribunal Supremo (magistraten van het hoogste rechtscollege). Om rechter te worden moeten de kandidaten slagen voor een zeer moeilijk examen en een opleiding van bijna twee jaar volgen die wordt gegeven in een speciale school voor juridische studies in Barcelona, de Escuela Judicial de Barcelona. Voor een bevordering tot magistraat wordt het aantal dienstjaren in aanmerking genomen, hoewel het ook mogelijk is om door een test het bewijs van deskundigheid op bepaalde gebieden (bestuursrechtelijke, sociaalrechtelijke of handelsrechtelijke aangelegenheden) te leveren. Voorts kunnen juristen met ten minste tien dienstjaren (één vierde van het totale aantal ambten), waarvan één derde griffier moet zijn, onmiddellijk als magistraat worden aangesteld. De aanstelling tot magistrado del Tribunal Supremo ten slotte valt onder de bevoegdheid van de Spaanse Hoge Raad van de magistratuur, de Consejo General del Poder Judicial. Om in die functie te kunnen worden aangesteld, moet men meer dan 15 dienstjaren, waarvan 10 als magistraat, hebben (vier vijfde van het aantal ambten). Eén vijfde van het aantal ambten is bestemd voor personen die bekend staan als bekwame rechtskundigen met 15 jaar ervaring (zie de rubriek "Organisatie van de rechtspraak").
Fiscales (openbare aanklagers) zijn functionarissen van het Openbaar Ministerie die worden geselecteerd door middel van een examen waaraan kan worden deelgenomen door personen met een universitair diploma of een doctorale graad in de rechten. Organisatorisch hangen zij af van de het Spaanse bureau van het Openbaar Ministerie, de Fiscalía General del Estado, en van de respectieve parketten van de hogere rechterlijke colleges.
Zij hebben tot taak:
Een griffier staat de rechter ter zijde bij de uitoefening van zijn taak, verricht de administratieve werkzaamheden die nodig zijn voor de gerechtelijke procedures, stelt een schriftelijk verslag op over het verloop van de procedure (behandeling ter zitting, uitspraken enz.), stelt de rechter in kennis van de indiening van documenten, termijnen enz. Hij geeft rechtstreeks leiding aan het personeel dat werkzaam is in de rechtbanken.
Griffiers moeten een universitair diploma in de rechten hebben behaald en vervolgens slagen voor een examen. Daarna moeten zij een opleiding volgen in een centrum voor juridische studies, het Centro de Estudios Judiciales. Teneinde hun volledige onafhankelijkheid te garanderen, zijn zij aan vrijwel hetzelfde stelsel van onverenigbaarheden en aan dezelfde verbodsbepalingen onderworpen als rechters.
Griffiers ressorteren onder het ministerie van Justitie en de Secretarios de Gobierno (regeringssecretarissen) van elk van de hogere rechtscolleges.
Voor deze door de staat verleende diensten moeten alleen rechtspersonen die een bepaalde omzet realiseren een vergoeding betalen.
De gedingvoerende partijen moeten echter wel de honoraria betalen van advocaten en andere juridische vertegenwoordigers of deskundigen die een rol kunnen spelen in de procedure, behalve wanneer zij kunnen aantonen dat zij niet over de nodige financiële middelen beschikken (zie artikel 15, onder c), van de Beschikking van de Raad van 28 mei 2001).
Een notaris is een juridisch deskundige die als voornaamste taak heeft rechtshandelingen ten behoeve van het publiek te verrichten en in notariële akten vast te leggen. Hij draagt ertoe bij dat deze akten correct worden opgesteld en verleent deze, door het hem toevertrouwde gezag en door zijn handtekening, een officieel karakter. In de Ley del Notariado (wet op het notarisambt) wordt een notaris omschreven als een openbaar ambtenaar die bevoegd is om contracten en andere buitengerechtelijke akten overeenkomstig de wet te bekrachtigen. De opdracht van een notaris is tweeledig, namelijk particulieren advies te verstrekken over de passende rechtsmiddelen om hun doel te bereiken, en feiten, handelingen of transacties die in zijn aanwezigheid plaatshebben in door hem op te maken documenten vast te leggen. Particulieren hebben het recht vrij een notaris te kiezen, behalve in die gevallen waarin de wet of regelgeving uitzonderlijk bepaalt welke notaris moet worden ingeschakeld. Een notaris oefent zijn functie uitsluitend uit in het district waar hij is aangesteld, behalve in gevallen waarin hem een speciale machtiging is verleend. Door zijn juridische opleiding en zijn praktische ervaring biedt een notaris particuliere personen zekerheid. Die opleiding en ervaring waarborgen dat notariële akten, die uitvoerende kracht hebben en in rechtszaken een bevoorrecht bewijsmiddel vormen, correct zijn. Van bijzonder belang is de voorwaarde dat de documenten die nodig zijn voor inschrijvingen in het kadaster of het handelsregister door een notaris moeten zijn afgegeven. Een notaris kan documenten verlijden van zeer uiteenlopende aard, die kunnen worden ingedeeld in de volgende twaalf categorieën: akten die verband houden met de burgerlijke staat; testamenten; huwelijkscontracten; contracten in het algemeen; opvorderingen van nalatenschappen en verklaringen van erfrecht; de oprichting, wijziging en ontbinding van burgerlijke of particuliere vennootschappen en handelsvennootschappen; leningen en de erkenning van gewone schuldvorderingen, van schulden met onderpand of van hypothecaire schulden; kwijtingen en schulddelgingen; machtigingen van allerlei aard; wisselprotesten; verklaringen van erfopvolging bij versterf en akten in het algemeen.
Het archief van een notaris is van groot belang. De oorspronkelijk door de notaris opgemaakte akten of minuten, die het notariële protocol of archief vormen, worden vanaf de datum van afgifte ervan gedurende 25 jaar in het notariskantoor bewaard. Deze notariële protocollen worden naderhand overgebracht naar de respectieve districtsarchieven, die eveneens door notarissen worden beheerd. Wanneer de documenten meer dan 100 jaar oud zijn, worden zij ten slotte overgebracht naar de provinciale historische archieven, die ressorteren onder het ministerie van Onderwijs en cultuur. Consulaire documenten van notariële aard worden bewaard in het algemeen archief van protocollen, dat in Madrid is gevestigd.
Overeenkomstig de Notariële wet van 2 juni 1944 moet men om notaris te worden, slagen voor een vergelijkend examen, de Spaanse nationaliteit bezitten, de wettelijk vereiste leeftijd hebben bereikt en een universitair diploma of een doctorale graad in de rechten hebben behaald.
De organisatie van het notarisambt, de ambtelijke werkzaamheden van de notaris en zijn relatie ten aanzien van particulieren worden behandeld in twee basisteksten, namelijk de Organieke wet op het notarisambt (van 28 mei 1962) en de Notariële wet (decreet van 2 juni 1944), waarin respectievelijk de organisatie en de regeling van het notarisambt worden vastgesteld en uitgewerkt. Deze regelingen vullen andere bepalingen aan, met name die welke zijn vastgelegd in Koninklijk decreet 1426/1989 van 17 november 1989, waarbij het tarief van de honoraria van notarissen wordt vastgesteld. Notarissen ressorteren in Spanje rechtstreeks onder het ministerie van Justitie en het directoraat-generaal Registers en notariaat.
Tot de taken van genoemd directoraat-generaal behoren onder meer het behartigen van de belangen van, de controle en het toezicht op het notarisambt en het oplossen van alle problemen en vragen die met betrekking tot de toepassing en de uitvoering van de notariële wetgeving kunnen rijzen, het selecteren en aanstellen van notarissen, het beheer van het korps van notarissen, alsmede de behandeling en, in voorkomend geval, het nemen van besluiten in door de overheid op notarieel gebied ingestelde beroepen.
Notarissen zijn voor de uitoefening van hun beroep verenigd in beroepsorganisaties of orden van notarissen, de colegios notariales, die hen steun verlenen bij de oefening van hun functie en tegelijk toezicht houden op hun activiteiten. Elk van deze orden is bevoegd voor een bepaalde regio. Spanje telt 16 van deze orden van notarissen, namelijk in Albacete, Palma de Mallorca, Barcelona, Bilbao, Burgos, Cáceres, La Coruña, Granada, Las Palmas de Gran Canaria, Oviedo, Pamplona, Sevilla, Valencia, Valladolid en Zaragoza. Elk van deze orden is op haar beurt ingedeeld in districten, die een uiteenlopend aantal notariskantoren tellen.
De orden van notarissen worden gecoördineerd door de Consejo General del Notariado (de Algemene raad van het notarisambt), die onder het ministerie van Justitie ressorteert.
Het Spaanse notariaat is aangesloten bij de Unión Internacional del Notariado Latino - - - - , een vereniging die vrijwel alle notarissen van het Europese continent (Duitsland, Frankrijk, Italië enz.), inclusief de landen van Midden- en Oost-Europa (Rusland, Litouwen, Hongarije, de Tsjechische en de Slowaakse Republiek, Slovenië) omvat. Voor de resterende landen loopt de aansluitingsprocedure momenteel nog.
In Spanje kan elkeen volledig vrij een notaris kiezen, behalve in een aantal bij wet vastgestelde gevallen (bijvoorbeeld in geval van verklaringen van erfrecht).
Voor de vergoeding van notarissen gelden bepaalde tarieven, die dezelfde zijn voor alle notarissen en door de overheid zijn vastgesteld bij Koninklijk decreet 1.426/1989 van 17 november 1989. Deze notariële tarieven zijn bindend, d.w.z. dat noch de notarissen, noch de orden van notarissen deze mogen wijzigen en dat de notarissen verplicht zijn deze bij elke beroepswerkzaamheid strikt toe te passen.
Voorafgaand advies dat aan de notaris wordt gevraagd, is kosteloos. Ongeacht het juridische probleem dat op het gebied van het burgerlijk recht, het privaat- en het handelsrecht, inclusief in fiscale aangelegenheden, rijst, wordt door de notaris objectief en kosteloos advies verstrekt, ook al wordt de overwogen akte naderhand niet ondertekend.
Voor bepaalde akten zijn kortingen op het tarief van toepassing. In geval van leningen bijvoorbeeld wordt de grondslag voor de lening (de totale gedekte aansprakelijkheid bij hypotheekleningen) met 25% verlaagd; in geval van akten en contracten waardoor een verbintenis wordt aangegaan door de staat, de autonome regio's, de provincies of gemeenten dan wel hun autonome instanties, alsmede in geval van sociale woningen, bedraagt de korting 50%. In andere gevallen, bijvoorbeeld in geval van volmachten, zijn de diensten van een notaris gratis.
Op de verschuldigde bedragen is 16% BTW (en op de Canarische Eilanden een algemene indirecte belasting (I.G.I.C.) van 4,5%) verschuldigd. Een uitzondering vormen wisselprotesten, de meeste leningen en bepaalde eigendomsoverdrachten (bijvoorbeeld de verkoop van aandelen, waarover de verkoper BTW verschuldigd is), waarover geen enkele belasting verschuldigd is.
Door het aantal en de spreiding van de notariskantoren, die door de overheid worden bepaald, wordt gewaarborgd dat er, waar u ook woont, steeds een notaris is in de buurt van uw woonplaats.
Personen die in Spanje Registrador (met de inschrijving in een openbaar register belast ambtenaar) willen worden, moeten een universitair diploma in de rechten hebben behaald en voor een examen zijn geslaagd.
De bewaarders van de openbare registers vervullen de volgende taken:
zij zorgen voor de registratie van de documenten die worden voorgelegd ter inschrijving in het register waarvoor zij verantwoordelijk zijn;
zij verstrekken het publiek advies over aangelegenheden op het gebied van registratie (toegang tot akten en contracten in het register, effecten van de inschrijving enz.);
zij geven het publiek toegang tot de geregistreerde gegevens, waarbij zij, waar nodig, controleren of de aanvraag wordt gerechtvaardigd door het rechtmatige belang van de aanvrager, en zij zorgen ervoor dat gevoelige gegevens naar behoren worden beschermd.
Het kadaster, het handelsregister en het register voor roerend goed zijn instrumenten die feitelijke en juridische informatie bevatten, waardoor zij bijdragen tot het voorkomen van conflicten en transactiekosten worden bespaard. De inschrijvingen in het register vallen onder het toezicht van de rechtbanken, en de overheid gaat ervan uit dat de inhoud van het register correct is. Dit heeft tot gevolg dat aan de ingeschreven rechten en situaties een reeks voorwaarden van procedurele en juridische aard verbonden is.
In het kadaster worden akten ingeschreven die betrekking hebben op landelijk gelegen of stedelijk vastgoed. Door de inschrijving in het kadaster kent de bewaarder van het kadaster een eigendomstitel toe.
In het handelsregister worden akten ingeschreven die betrekking hebben op handelsondernemingen en op andere, op handelsgebied actieve entiteiten of activa van ondernemingen (beleggings- of pensioenfondsen enz.). Het handelsregister is voorts de plaats waar de boeken van de handelaars worden gelegaliseerd en waar de rekeningen van de handelaars worden gedeponeerd en openbaar gemaakt; daarnaast worden in bepaalde gevallen deskundigen en auditors aangesteld.
In het register voor roerende goederen worden eigendomstitels en verplichtingen die betrekking hebben op schepen, vliegtuigen, industriële machines en andere identificeerbare roerende goederen, alsmede de algemene voorwaarden voor de aankoop ervan, ingeschreven.
In vele autonome regio's zijn de bewaarders van de openbare registers ook belast met de vaststelling en de inning van bepaalde belastingen op akten die op een later tijdstip in de registers zullen worden ingeschreven (overdrachtbelastingen, successierechten, zegelrechten enz.).
De met de inschrijvingen in het kadaster, het handelsregister en het register voor roerende goederen belaste ambtenaren ressorteren onder het ministerie van Justitie via het directoraat-generaal Registers en notariaat, het orgaan dat instaat voor het toezicht op en de controle van de registers.
De bewaarders van de openbare registers zijn tevens aangesloten bij de Spaanse nationale orde voor deze beroepscategorie, waaraan de staat een aantal controletaken met betrekking tot de uitoefening van dit beroep heeft toevertrouwd.
De bewaarders van het kadaster worden, op grond van een door de staat goedgekeurd tariefsysteem, rechtstreeks vergoed door het publiek dat gebruikmaakt van hun diensten. De totaliteit van de registratiediensten wordt uit de aldus verkregen inkomsten gefinancierd, zodat de bewaarders van het kadaster als vergoeding het bedrag krijgen dat overblijft na de betaling van de lonen van hun personeel, van de kosten en van de investeringen die nodig zijn voor de handhaving van de dienstverlening.
Overeenkomstig artikel 436 van de Organieke wet voor het rechtswezen en artikel 8 van de bij Koninklijk decreet 658/2001 van 22 juni 2001 goedgekeurde Algemene wet inzake de Spaanse advocatuur kan een advocaat de volgende taken vervullen:
Om advocaat te worden moet men:
In de Algemene wet inzake de Spaanse advocatuur is bepaald dat advocaten uit andere landen hun beroepswerkzaamheden in Spanje mogen verrichten overeenkomstig de geldende wetgeving, waarin twee groepen worden onderscheiden:
Het beroep van advocaat is een vrij en onafhankelijk beroep. De advocaat verleent diensten aan de samenleving, is onafhankelijk van elke overheidsinstantie en oefent zijn beroep uit in een stelsel van vrije en eerlijke mededinging (artikel 1 van de Algemene wet inzake de Spaanse advocatuur).
Een advocaat moet voldoen aan:
De volgende instanties zien binnen hun respectief ambtsgebied toe op de correcte uitoefening van het beroep van advocaat:
Het honorarium van een advocaat is afhankelijk van de verleende diensten en kan worden betaald in de vorm van een vaste vergoeding, een periodieke vergoeding of een vergoeding per uur. Een quota litis in strikte zin, dat wil zeggen een vóór de beëindiging van de zaak tussen de advocaat en zijn cliënt aangegane overeenkomst waarbij de cliënt zich verbindt aan de advocaat alleen een bepaald percentage van de opbrengst van de zaak te zullen uitkeren, hetzij in geld, hetzij in enig ander voordeel of goed, hetzij in een andere waarde die de cliënt door deze zaak verkrijgt, is in ieder geval verboden.
De cliënt en de advocaat kunnen het bedrag van het honorarium vrij vaststellen, op voorwaarde dat de regels van de beroepsethiek en van de eerlijke concurrentie worden nageleefd. Wanneer de cliënt en de advocaat het niet eens kunnen worden over het honorarium, kan een beroep worden gedaan op een procedure op tegenspraak waarin de beslissing wordt genomen door de rechter bij wie de zaak aanhangig is.
Voor zover niet uitdrukkelijk anders is overeengekomen of wanneer de cliënt is veroordeeld in de kosten, kan het honorarium worden vastgesteld op grond van de aanbevolen ereloonschaal van de orde van advocaten van de betrokken provincie, die wordt toegepast overeenkomstig de regels, gewoonten en gebruiken van genoemde organisatie (artikel 44 van de Algemene wet inzake de Spaanse advocatuur).
Wie niet over de vereiste middelen beschikt om de door advocaten en procureurs verstrekte diensten te betalen, kan een beroep doen op een pro Deo-advocaat die door de overheid wordt betaald (zie de rubriek "Rechtsbijstand").
Hij vertegenwoordigt de rechten en de belangen van de partijen in de rechtbank overeenkomstig de bevoegdheid die hem daartoe is toegekend, en hij garandeert de authenticiteit van de communicaties tussen de rechtbank en de partijen.
Wie procureur wil worden, moet aan de volgende voorwaarden voldoen: de Spaanse nationaliteit bezitten, meerderjarig zijn, een universitair diploma in de rechten hebben behaald, alsmede de titel van procurador die door het ministerie van Justitie wordt verleend aan personen die daarom verzoeken en aan de voorwaarden voldoen.
Om de functie van procureur te kunnen uitoefenen, moet men lid zijn van de orde van procureurs, een waarborg stellen en de eed of een plechtige belofte afleggen.
Hij ressorteert onder de orde van procureurs en de Raad van bestuur van de orde ziet erop toe dat hij zijn taak correct en efficiënt vervult.
Zij worden vergoed op grond van door het ministerie van Justitie vastgestelde tarieven.
Laatste aanpassing: 25-05-2006