Hier komen een aantal artikelen met betrekking tot het gebruik van Linux in het algemeen.
Via de optie "Nieuwe reactie toevoegen", kunt u uw reactie geven op het artikel.
Deze handleiding is samengesteld door voormalig lid van het BE/NL PCLinuxOS.NL team, Wamukota. Het is bedoeld om de beginnende PCLinuxOS gebruiker in staat te stellen op een makkelijke manier PCLinuxOS te installeren en te gebruiken.
(Edit 20 feb. 2014: PCLinuxOS.NL is zich bewust van het feit dat deze handleiding niet meer actueel is, er zal binnenkort een aangepaste versie online komen. In het licht van de huidige situatie met betrekking tot Windows XP is er voor gekozen deze verouderde handleiding toch weer online te zetten vanwege de nuttige informatie. Totdat de nieuwe versie online komt moet je het doen met de huidige versie).
Enkele leden van het PCLinuxOS forum uit de USA hebben een zeer uitgebreide introductie en installatie handleiding gepubliceerd, deze kunt u nu al hier downloaden!!.
Voor nieuwe gebruikers: PCLinuxOS is een Linux distributie die geheel met jou, de nieuwe Linux gebruiker, in gedachten ontwikkeld is.
Het is een Linux distributie die zeer gemakkelijk te gebruiken is en zondermeer gekozen kan worden als een alternatief besturingssysteem voor een pc of laptop. Het bevat ook alle essentiële software voor dagelijks gebruik.
Voor gevorderde gebruikers: Gebruikers die al een tijdje vertrouwd zijn met Linux, vonden PCLinuxOS zo volledig en gebruiksvriendelijk dat het hun vaste Operating Systeem geworden is. Daarnaast vinden ervaren gebruikers PCLinuxOS ook zeer makkelijk aan te passen aan hun eigen persoonlijke wensen.
Dit gedeelte van de handleiding is de ideale startplaats voor de nieuwe PCLinuxOS gebruiker.
We zullen je in dit gedeelte van de handleiding stap voor stap begeleiden, van het downloaden van een PCLinuxOS "ISO bestand" tot en met het dagelijks updaten van het systeem, het installeren van software en het instellen van je hardware.
Normaliter verwelkomt een handleiding je bij het in gebruik nemen van een product. Meestal is zo'n welkom een formaliteit of het product van een luie schrijver. In dit geval betreft het echter een "levend document", waar het team van PClinuxOS.nl en de Nederlandstalige gebruikers van PCLinuxOS u welkom heten in de wondere wereld van Linux.
In deze handleiding zul je informatie vinden om PCLinuxOS te leren gebruiken, ontdaan van veel moeilijke technische termen en toegankelijk gemaakt voor gebruikers, door gebruikers.
Alles wat je nodig bent voor het dagelijkse computergebruik is beschikbaar in PCLinuxOS. Van een volledige office suite tot aan email/chat/webbrowser en multimedia toepassingen, evenaart of overtreft PCLinuxOS een Windows XP/Vista systeem. De beschikbare keus aan software is zeer groot en er is voor ieder wat wils.
Maar wellicht ben je nog niet vertrouwd met Linux, of denk je dat Linux gewoon een andere versie van Ms-Windows is. Lees dan eerst eens Linux is not Windows
Je zult je misschien afvragen wat voor impact PCLinuxOS zal hebben op je computer. Onder Linux heb je de mogelijkheid om een "Live CD/usb" te gebruiken. Als je de computer eenmaal hebt ingesteld om van het CD-ROM station te starten, plaats je simpelweg de PCLinuxOS Live CD in de lade en (her)start de computer. Zonder de gegevens op je harde schijf te wijzigen of zelfs maar te benaderen zal PClinuxOS keurig opstarten. Je hoeft niets te installeren en als je de computer weer uitzet, is er ook niets veranderd.
Met een Live CD kunt je op internet surfen, brieven schrijven en afdrukken en bijna iedere handeling uitvoeren die je anders ook op je computer zou doen. Als je klaar bent met de PCLinuxOS Live CD klikt je op de rechter muisknop en kiest voor afmelden, daarna afsluiten. Er zal gevraagd worden om de Live CD te verwijderen en op Enter te drukken waarna de computer uitgeschakeld zal worden. Start je vervolgens de computer weer opnieuw dan zal deze weer als vanouds in de gebruikelijke werkomgeving opstarten.
Omdat de PCLinuxOS Live CD draait vanaf een CD-rom speler zal er een duidelijk snelheidsverschil zijn dan wanneer je PCLinuxOS op de harde schijf installeerd. Je kunt in deze handleiding dan ook informatie vinden voor het opnieuw inrichten van je harde schijf, zodat je de oude (Windows) omgeving samen met PCLinuxOS kunt gebruiken ('dual boot').
Deze gebruikersgids is niet in steen gebeiteld, er kunnen eenvoudig wijzigingen in aangebracht worden. Als je een suggestie hebt of een opmerking over een onderwerp, kun je contact met ons opnemen door op de button bovenaan de website te klikken. Of eventueel je vraag stellen op het forum.
Het PCLinuxOS.NL documentie- en ontwikkelteam.
PCLinuxOS is verkrijgbaar als een installeerbare "Live CD". Hiermee kun je PCLinuxOS uitproberen op je systeem zonder dat dit eigen systeem aangepast dient te worden.
Wanneer PCLinuxOS je bevalt, kun je overgaan tot het installeren op de harde schijf.
PCLinuxOS wordt kosteloos aangeboden, wat betekent dat er op de kosten van je internetverbinding en je CD na, geen verdere kosten aan verbonden zijn.
PCLinuxOS wordt aangeboden als Engelstalige versie en is na installatie gemakkelijk in het Nederlands om te zetten. Over de verschillende versies kun je hier alles lezen.
Waar je ook voor kiest, het eindresultaat is hetzelfde: je hebt na het downloaden op je harde schijf een kopie van een CD staan, een z.g. "beeldbestand" of ISO image.
Nadat je de PCLinuxOS iso gedownload hebt, moet je dit bestand nog op een CD branden. Linux gebruikers kunnen dat makkelijk doen via K3B of GnomeBaker en zijn meestal vertrouwd met het branden van ISO's op CD/DVD's.
Daarom gaan we hier uitleggen hoe je vanuit MS-Windows een PCLinuxOS iso kunt branden.
Op http://www.alleslinux.com/artikels/isobranden.php kun je lezen hoe je met diverse Windows brandprogramma's (o.a. EasyCD Creator, Nero5, Nero6, WinOnCD) de iso als bootable CD kan branden.
Op http://fileforum.betanews.com/detail/ImgBurn/1128426215/1 vind je een andere ISO brand tool voor Windows
MD5 checksum controleren van je ISO bestand
MD5 is een manier om de juistheid van een bestand te controleren. Bij de aanmaak van de ISO zal de auteur een controle getal bijsluiten d.m.v. het MD5 algoritme. Dat getal kun je downloaden vanaf de download site van PCLinuxOS.NL.
Na het downloaden van de ISO kun je vanuit Windows ook een MD5 controlegetal krijgen uit deze ISO en dan beide vergelijken. Als beide controlegetallen dezelfde zijn, dan is de download goed verlopen en heb je een correcte ISO.
De hardware vereisten voor een Linux distributie liggen aanmerkelijk lager dan die voor een MS-Windows systeem.
Voor pclos heb je voldoende aan onderstaande hardware:
Hou er rekening mee dat op enkele uitzonderingen na, alle fabrikanten hun hardware en drivers voor Microsoft Windows maken.
De tendens is dat er gelukkig het laatste jaar door steeds meer fabrikanten drivers voor Linux uitgegeven worden. Echter in de praktijk betekent dit dat je soms nog problemen zult ondervinden om (vooral de allernieuwste) hardware - welke prima werkt onder MS-Windows - onder PCLinuxOS (of iedere andere Linux distributie) aan de praat te krijgen.
Indien je meer hulp nodig hebt, of je vindt niet precies wat je zoekt in onze handleiding, dan kun je voor extra hulp terecht op:
This is an article Translated by Shaffox translated from English to Dutch, oorspronkelijke tekst van Dominic Humphries, http://linux.oneandoneis2.org/LNW.htm
Dit artikel is terug te vinden op Shaffox blog : http://shaffox.wordpress.com/linux-is-not-windows-nl/
Linux is niet gelijk aan Windows
In het volgende artikel verwijs ik naar GNU/Linux besturingssysteem en verschillende gratis & open-source software (FOSS) projecten onder de overkoepelende naam "Linux". Het leest beter.
Als je naar deze pagina bent doorverwezen, dan ben je waarschijnlijk een relatief nieuwe Linux gebruiker die een paar problemen heeft om de overstap van Windows naar Linux te maken. Dit artikel is geschreven omdat dit veel problemen veroorzaakt. Er zijn veel verschillende soorten van dit ene grote probleem, dus is deze pagina opgesplitst in meerdere probleemgebieden.
Probleem #1: Linux is niet helemaal hetzelfde als Windows.
Je zou ervan versteld staan hoeveel mensen hierover klagen. Ze komen naar Linux, hoofdzakelijk in de verwachting dat ze een gratis open-source versie van Windows zullen vinden. Vrij vaak hebben overenthousiaste Linux gebruikers verteld dat ze dit mogen verwachten. Dit is vaak ijdele en onnodige hoop.
De specifieke redenen waarom mensen Linux gebruiken is heel gevarieerd, maar komt vaak neer op 1 ding: ze hopen dat Linux beter zal zijn dan Windows. Gemeenschappelijke maatstaven in het meten van succes zijn kosten, keuzes, prestaties, en veiligheid. Er zijn er veel meer, maar elke Windows gebruiker die Linux probeert, doet het op deze manier omdat ze hopen iets beter te krijgen dan ze al hebben.
Hierin ligt het probleem.
Het is, logisch gezien, bijna onmogelijk beter te zijn dan iets anders, terwijl het helemaal identiek blijft. Een identieke kopie mag dan wel gelijk zijn, maar het kan het niet overtreffen. Dus wanneer je Linux hebt geprobeerd in de hoop dat het beter zou zijn, was je onvermijdelijk aan het hopen dat het anders zou zijn. Teveel mensen negeren dit, en zien elk verschil tussen de 2 gebruikerssystemen als een Linux mankement.
Als simpel voorbeeld een driver upgrade, in Windows upgrade je een hardware driver door naar de webstie van de fabrikant te gaan en de nieuwe driver te downloaden, terwijl je in Linux de kernel upgrade.
Dit betekent dat je wanneer je onder Linux via een centrale softwarepakketbeheerder het nieuwe bestand download & upgrade je de nieuwste updates voor je driver hebt, terwijl je in Windows naar meerdere sites zou moeten surfen en alle upgrades apart zou moeten downloaden. Het is een heel verschillend proces, maar het is in ieder geval met Linux zeker de makkelijkste vorm van updaten. Maar veel mensen klagen omdat dit niet iets is wat ze goed kennen of verwachten.
Of, als een voorbeeld dat je wellicht beter kent, de webbrowser Firefox: een van het grootste open-source succes verhaal. Was dat een webbrowser die de wereld op zijn kop zette, en zijn succes te danken had door een perfecte kopie te zijn van IE, de toen-populairste-browser?
Nee, Firefox was succesvol omdat het een betere browser was dan IE, en het was beter omdat het verschillend was. Het had tabbed browsing, live favorieten, ingebouwde zoekbar, PNG support, adblock extensies, en andere wondere zaken. De "find"? functionaliteit kwam in een toolbar te voorschijn aan de onderkant en het zocht naar suggesties terwijl je typt, rood wordend als er geen resultaten waren. IE had geen tabs, geen RSS functionaliteit, zoekbar alleen via third-party extensies en een zoek functie dat een klik op "ok"? nodig had voordat het begon te zoeken, en een "ok"? om het venstertje waarin stond dat er niets gevonden was te sluiten. Een duidelijke en onbetwistbare demonstratie van een open-source programma dat succes haalde door beter te zijn, en beter te zijn door verschillend te zijn. Als FireFox een IE kloon was geweest, zou het verdwenen zijn in de duisternis. Als Linux een Windows-kloon zou zijn geweest, zou het eveneens verdwenen zijn.
Dus de oplossing voor probleem #1: onthoud dat waar Linux hetzelfde is als wat je gewend bent, het niet nieuw & verbeterd is. Welkom in de wereld waar zaken verschillend zijn, want alleen hier hebben ze een mogelijkheid om te schitteren.
Probleem #2: Linux verschilt té veel van Windows
Het volgende probleem duikt op wanneer de mensen wel verwachten dat Linux anders is, maar ze vinden sommige verschillen te groot. Waarschijnlijk is het grootste probleem gewoonweg dat er teveel keuze is voor Linux gebruikers. Terwijl een out-of-the-box Windows gebruiker een Classic of XP desktop heeft met Wordpad, Internet Explorer, en Outlook Express geïnstalleerd, heeft een Linux gebruiker honderden distributies waar hij uit kan kiezen, dan nog desktop omgevingen als Gnome, KDE, Fluxbox of zoiets, met vi, emacs, kate, Konqueror, Opera, Firefox of Mozilla, enzovoort. Een Windows gebruiker is niet gewend zoveel keuzes te maken om gewoon op te staan en te lopen. De geërgerde "Moet er echt zoveel keuze zijn"?-vraag komt dan ook veel voor in berichten. Moet Linux echt zoveel verschillend zijn van Windows? Het zijn tenslotte allebei besturingssystemen. Ze doen allebei hetzelfde: Je computer tot leven brengen en je iets geven om programma's uit te voeren. Ze zouden beslist wat meer op elkaar moeten lijken.
Bekijk het op deze manier: ga naar buiten en bekijk al de verschillende voertuigen die voorbijrijden. Deze voertuigen zijn allemaal ontworpen voor min of meer hetzelfde doel: je van A naar B brengen via de weg. Merk de verschillen op in de entourage.
Maar, je zou kunnen denken, de verschillen in de auto's zijn behoorlijk klein: ze hebben allemaal een stuur, voetpedalen, een versnellingspook, een handrem, ramen en deuren, een benzinetank. Als je met 1 auto kan rijden, kan je met alle auto's rijden!
Behoorlijk juist, maar heb je niet gezien dat sommige mensen niet met de auto aan het rijden waren? Maar met motorfietsen? Veranderen van de ene Windows versie naar de andere is zoals van auto veranderen. Van win95 naar win98, ik zou je het verschil niet kunnen zeggen. Van win98 naar Win XP was een grotere verandering, maar nog steeds was het verschil niet heel groot.
Maar veranderen van Windows naar Linux is zoals veranderen van een auto naar een motorfiets. Ze mogen beide besturingssystemen/voertuigen zijn, ze mogen dezelfde hardware/wegen gebruiken, ze mogen dan wel beiden een virtuele omgeving bezorgen om programma's uit te voeren/je van A naar B brengen, ze hebben fundamentele verschillen om het te benaderen.
Windows/auto's zijn niet veilig voor virussen/diefstallen, behalve als je een antivirus installeert/de deuren sluit. Linux/motorfietsen hebben geen virussen/deuren, dus ze zijn perfect veilig zonder dat je een antivirus moet installeren/de deuren moet sluiten. Of bekijk het via een andere weg:
Linux/auto's zijn vanuit het niets ontworpen voor meerdere gebruikers/passagiers. Windows/motorfietsen zijn ontworpen voor 1 gebruiker/passagier. Elke Windows gebruiker/motorfietsrijder is het gewend om op alle momenten de totale controle te hebben over zijn computer/voertuig. Een Linux gebruiker/autopassagier is het gewoon om de controle te hebben over zijn computer/voertuig als hij ingelogd heeft als root/in de bestuurdersstoel zit.
Twee verschillende benaderingen om dezelfde doelstelling te behalen. Ze verschillen op fundamentele manieren. Ze hebben verschillende sterktes en zwaktes: een auto is de duidelijke winnaar om een familie en een grote vracht van A naar B te vervoeren: er zijn meer stoelen en meer opbergruimtes. Een motorfiets is de overduidelijke winnaar als het gaat om 1 persoon van A naar B te brengen: minder last van files en verbruikt minder benzine.
Er zijn veel zaken die niet veranderen wanneer je verandert tussen auto's en motorfietsen: je moet nog altijd benzine tanken, je moet nog steeds op dezelfde wegen rijden, je moet nog steeds rekening houden met verkeerslichten en stopborden, je moet nog steeds je richtingaanwijzer inschakelen voordat je draait, je moet nog steeds dezelfde snelheidslimieten respecteren.
Maar er zijn evengoed veel zaken die wel veranderen: mensen die met de auto rijden dragen geen helm, mensen die met de motorfiets rijden gebruiken geen gordel. Automobilisten moeten het stuur draaien om de hoek om te gaan, motorrijders moeten leunen. Automobilisten accelereren door op een voetpedaal te duwen, motorrijders accelereren door met hun hand te draaien.
Een motorrijder die leunt om met de auto een hoek om te gaan zal rap in de problemen komen. Windows gebruikers die hun gebruiken en gewoontes gebruiken zullen ook veel problemen tegenkomen. In feite hebben ervaren gebruikers meestal meer problemen met Linux dan mensen met weinig of geen computerervaring, juist om deze reden. De meest intense "Linux is nog niet klaar voor de desktop"? argumenten komen van geïntegreerde Windows gebruikers die als reden geven dat als zij de overstap niet zouden kunnen maken, een minder ervaren gebruiker het zeker niet zal kunnen. Maar dit is eigenlijk het tegenovergestelde van de waarheid. Dus, om probleem #2 te vermijden: ga er niet van uit dat, als je een intelligente Windows gebruiker bent, dit betekent dat je een intelligente Linux gebruiker bent: als je voor het eerst start met Linux, ben je een nieuweling.
Probleem #3: Cultuurshock
Subprobleem #3a: Er is een cultuur
Windows gebruikers bevinden zich min of meer in een klant-bedrijf relatie: ze betalen voor software, garantie, onderhoud, enz. Ze verwachten dat software een zekere bruikbaarheid heeft. Ze zijn hierdoor gewend om rechten te ontlenen aan hun software: ze hebben betaald voor technische hulp en hebben elk recht te eisen dat te krijgen. Ze zijn ook gewoon om te gaan met een entiteit boven een natuurlijk persoon: ze hebben een contract met een bedrijf, niet met een persoon.
Linux gebruikers behoren meer tot een gemeenschap. Ze hoeven de software niet te kopen, ze hoeven niet te betalen voor technische hulp. Ze downloaden software gratis en ze gebruiken chat en forums om hulp te zoeken. Zij raadplegen medegebruikers, geen beroepsorganisatie.
Een Windows gebruiker zal zichzelf niet geliefd maken, om het zacht uit te drukken, door zijn ingesleten houding mee te nemen naar Linux.
De belangrijkste oorzaak van wrijving lijkt in de online interacties te liggen: een gebruiker die nieuw is met betrekking tot Linux vraagt hulp bij een probleem dat hij heeft. Wanneer hij de hulp niet krijgt voor iets wat hij een aanvaardbaar tarief vindt, begint hij te klagen en nog meer hulp te vragen. Omdat dit voor hem gebruikelijk is bij technische hulp waarvoor die gebruiker betaald heeft. Het probleem is dat dit geen betaalde support is. Het gaat om een groep vrijwilligers die bereid is mensen met een probleem te helpen omdat ze een goed hart hebben. De nieuweling heeft geen recht iets te eisen van hen, net zo min als iemand die geld inzamelt voor een goed doel grotere donaties van inzenders kan eisen.
Op ongeveer dezelfde manier is een Windows gebruiker gewoon commerciële software te gebruiken. Bedrijven geven de software niet vrij totdat het betrouwbaar, functioneel, en gebruiksvriendelijk genoeg is. Dus is dit wat een Windows gebruiker geneigd is te verwachten van software: het begint bij versie 1.0. Linux software echter lijkt te worden vrijgegeven zodra het geschreven is: het begint bij versie 0.1. Op deze manier kunnen de mensen die de functionaliteit echt nodig hebben het zo vlug mogelijk krijgen; geïnteresseerde ontwikkelaars kunnen erbij betrokken worden en helpen om de code te verbeteren; en heel de gemeenschap blijft op de hoogte van wat er gebeurt. Als een gebruiker in problemen komt met Linux zal hij klagen: de software heeft niet voldaan aan zijn standaard, en hij denkt dat hij het recht heeft die standaard te kunnen verwachten. Zijn stemming zal niet verbeteren wanneer hij sarcastische opmerkingen krijgt als "Ik zou mijn geld terugvragen als ik jou was"?.
Dus, om het probleem te vermijden: onthoud dat je de ontwikkelaar die de software heeft geschreven of de mensen online die technische hulp aanbieden niet hebt betaald. Ze zijn je niets verschuldigd.
Subprobleem 3b: Nieuw vs. Oud
Linux is ongeveer begonnen als een hacker's hobby. Het groeide aangezien het meer hobby hackers aantrok. Het duurde een hele tijd voordat iemand anders dan een geek een kans waagde met een Linux installatie die gemakkelijk werkt. Linux begon: "Door geeks, voor geeks."? Zelfs vandaag, is het merendeel van de gevestigde Linux gebruikers zelfbewuste geeks.
Dit is alleen maar goed: Als je een probleem hebt met hardware of software, zijn er een groot aantal geeks beschikbaar om aan de oplossing te werken, en dit is zeker een pluspunt.
Maar Linux is behoorlijk gegroeid sinds haar begin:
Er zijn anno 2014 ditributies die bijna iedereen kan installeren, distributies die vanaf een liveCd al je hardware detecteren, zonder dat je iets hoeft te doen. Het is aantrekkelijk geworden voor gebruikers die er gewoon geïnteresseerd in zijn omdat het virusvrij is en goedkoop om up te graden. Het is niet ongewoon dat er een wrijving is tussen de 2 kampen. Het is heel belangrijk om te weten dat er geen kwaadwilligheid is tussen beiden: Het is een gebrek aan begrip dat het probleem veroorzaakt.
Ten eerste heb je nog altijd de hardcore geeks die er nog steeds vanuit gaan dat iedereen die Linux gebruikt een mede-geek is. Dit betekent dat ze een grote kennis verwachten, en het vaak leidt tot insinuaties van arrogantie, elitarisme, en onbeschoftheid. Ja toegegeven, in de huidige werkelijkheid bestaat dit soms nog. Maar veel vaker, is dat het niet: Het is elitair om te zeggen dat "iedereen dit zou moeten kennen"?. Het is niet elitair om te zeggen "iedereen kent dit"? - ongeveer het tegenovergestelde.
Ten tweede, je krijgt de nieuwe gebruikers die proberen over te stappn naar Linux, na een heel leven lang commerciële besturingssystemen te gebruiken. Deze gebruikers zijn aan software gewend waarbij je achterover kan leunen en gebruiken, out-of-the-box.
Het probleem doet zich voor omdat groep 1 bestaat uit mensen die genieten van de mogelijkheid om hun besturingssysteem uit elkaar te halen en het opnieuw te bouwen zoals ze het zelf willen, terwijl de 2e groep het helemaal niet uitmaakt hoe het besturingssysteem werkt, zo lang het maar werkt!! Een parallelle situatie dat dit probleem kan verduidelijken is Lego. Stelt u het volgende voor:
Nieuwe gebruiker: Ik wou een nieuwe speelgoedauto, en iedereen was enthousiast over hoe goed lego auto's kunnen zijn. Dus ik kocht wat lego, maar wanneer ik thuiskwam had ik gewoon een hele stapel blokjes, radertjes, en wat materiaal in een doos. Waar is mijn auto???
Oude gebruiker: Je moet de auto bouwen met behulp van de blokjes. Dat is het hele punt van lego!!
Nieuwe gebruiker: Wat?? Ik weet niet hoe ik een auto moet bouwen, ik ben geen mecanicien. Hoe zou ik moeten weten hoe je het allemaal bouwt??.
Oude gebruiker: Er zit een handleiding in de doos. Het vertelt je exact hoe je al die blokjes samen moet gebruiken om een speelgoedauto te krijgen. Je moet niet weten hoe, je moet gewoon de instructies volgen.
Nieuwe gebruiker: Ok, ik heb de instructies gevonden. Het gaat uren duren! Waarom kunnen ze het niet gewoon verkopen als een speelgoedauto, zodat je het niet zelf moet maken?
Oude gebruiker: Omdat niet iedereen een speelgoedauto wil maken met lego. Je kunt er alles mee maken wat je wilt, dat is het hele punt.
Nieuwe gebruiker: Ik zie nog altijd niet in waarom ze het niet gewoon kunnen verkopen als een auto zodat de mensen die een auto willen, een auto hebben en de andere mensen kunnen het uit elkaar halen. In ieder geval, ik heb het uiteindelijk in elkaar gekregen, maar sommige delen komen af en toe los. Wat kan ik hier aan doen? Kan ik het lijmen?
Oude gebruiker: Het is lego. Het is ervoor ontworpen dat het los komt. Dat is het hele punt.
Nieuwe gebruiker: Maar ik wil niet dat het los gaat. Ik wil gewoon een speelgoedauto!
Oude gebruiker: Waarom heb je dan in godsnaam een doos lego gekocht!?
Het is toch voor iedereen duidelijk dat lego niet gericht is op mensen die gewoon een speelgoedauto willen.
Je krijgt natuurlijk geen conversaties zoals hierboven in het echte leven maar het gaat om het volgende.
Het hele punt van lego is dat je plezier hebt in het maken en dat je alles kan maken wat je wil. Als je niet geïnteresseerd bent om iets te maken, dan is lego niet voor jou. Dit is vrij duidelijk.
Wat de gebruikers die Linux al lang gebruiken betreft, is het juist hetzelfde voor Linux; het is een open-source, een geheel naar eigen inzicht aanpasbare reeks software. Dat is het hele punt. Als je de onderdelen niet een beetje wilt hacken, waarom gebruik je het dan?
Maar er is de laatste tijd heel wat moeite gedaan om Linux meer geschikt te maken voor de niet-hackers, om het aantrekkelijker te maken voor een groter publiek. Toch krijg je conversaties die niet veel verschillen van degenen hierboven: Nieuwkomers klagen over het bestaan van wat de gevestigde gebruikers beschouwen als fundamentele feature, en verwachten niet dat ze de gebruiksaanwijzing moeten lezen alvorens ze iets werkende krijgen. Maar klagen dat er te veel distributies zijn; of dat de software te veel configuratie opties heeft; of dat het niet perfect out-of-the-box werkt; is zoals klagen dat je te veel modellen kunt maken met lego, en dat het je niet aanstaat dat je het kan afbreken en in vele andere dingen kan bouwen.
Dus, om probleem #3b te vermijden: Onthoud gewoon dat wat Linux nu is, niet overeenkomt met wat Linux vroeger was. Het grootste en meest noodzakelijke deel van de Linux community, de hackers en de ontwikkelaars, houden van Linux omdat ze het bij elkaar kunnen plaatsten zoals ze willen, ze houden er van, ondanks ze het helemaal in elkaar moeten zetten alvorens ze het kunnen gebruiken.
Probleem #4: ontworpen voor de ontwerpers
In de auto-industrie, zal je heel weinig vinden dat de persoon die de motor ontworpen heeft ook het auto-interieur heeft ontworpen: Het vraagt om totaal verschillende kwaliteiten. Niemand wilt een motor dat lijkt dat het snel kan gaan, en niemand wilt een interieur dat super werkt, maar is nauw en lelijk. Op dezelfde manier, in de software industrie, is de user interface (UI) meestal niet gemaakt door de mensen die de software hebben geschreven.
In de Linux wereld echter is dit niet zo veel het geval: Projecten beginnen meestal als een eenpersoons speelgoed. Hij doet alles zelf, en hierdoor heeft de interface geen "gebruikersvriendelijkheid"? features: De gebruiker weet alles wat er te weten valt over de software, hij heeft geen hulp nodig. De Vi editor is een goed voorbeeld van software dat met opzet gecreëerd is voor een gebruiker die al weet hoe het werkt: Het gebeurt wel eens dat nieuwe gebruikers hun computer herstarten omdat ze niet weten hoe ze anders uit de Vi omgeving kunnen komen.
Toch is er een belangrijk verschil tussen een FOSS programmeur en de meeste commerciële softwareschrijvers: De software die een FOSS programmeur maakt is software die hij van plan is te gebruiken. Dus hoewel het eindresultaat niet zo gebruiksvriendelijk is voor een beginnende gebruiker, ze kunnen gerustgesteld zijn omdat ze weten dat de software is ontworpen door iemand die weet wat de ervaren gebruikers verwachten: hij is zelf ook een ervaren gebruiker. Dit is heel verschillend van commerciële softwareschrijvers, die software maken die andere mensen gaan gebruiken: Deze zijn geen intelligente ervaren gebruikers.
Dus hoewel vi een interface heeft die afschuwelijk onvriendelijk is tegenover nieuwe gebruikers, wordt het nog steeds gebruikt, het is zo'n geweldige interface wanneer je weet hoe het werkt. Firefox is gecreëerd door mensen die regelmatig op het web surfen. The Gimp is gebouwd door mensen die het gebruiken om grafische bestanden te manipuleren. En ga zo maar voort.
Dus, om probleem #4 te vermijden: Zoek software dat speciaal gericht is om gemakkelijk in gebruik te worden genomen voor nieuwe gebruikers, of accepteer dat sommige software een steilere leercurve heeft dan je eigenlijk gewend bent. Klagen dat vi niet gebruiksvriendelijk genoeg is voor nieuwe gebruikers is om te lachen omdat je het punt mist.
Probleem #5: De mythe van "gebruiksvriendelijkheid"
Dit is een grote. Het is een grote term in de computerwereld, "gebruiksvriendelijkheid". Het is zelfs de naam van een vrij goede webkomiek. Maar het is een slechte term.
Het basisconcept is goed: Dat software wordt ontworpen met de behoeftes van de gebruikers in gedachten. Maar het is altijd gericht als een alleenstaand concept, wat fout is.
Als jij je hele leven spendeert aan teksten verwerken, dan zou je ideale software snel en krachtig zijn, dat jou de mogelijkheid geeft een maximale hoeveelheid te doen met een minimale inspanning. Simpele toetsenbord hotkeys en muisloze operaties zullen van groot belang zijn. Maar als je maar heel af en toe tekstbestanden bewerkt, en je gewoon een brief wilt schrijven, is het laatste wat je wilt doen worstelen om hotkeys te leren. Goed georganiseerde menu's en duidelijke iconen in de toolbars zullen uw ideaal zijn.
Het is duidelijk, software ontworpen voor de behoeftes van de eerste gebruiker zullen niet geschikt zijn voor de tweede, en omgekeerd. Dus hoe kan software "gebruiksvriendelijk" genoemd worden, als we allemaal verschillende behoeftes nodig hebben?
Het simpele antwoord: Gebruiksvriendelijkheid is een slecht gekozen term, en een die een complexe situatie simpel lijkt te maken.
Wat betekent "gebruiksvriendelijkheid" werkelijk? Wel, in de context waarin het is gebruikt, "gebruiksvriendelijke" software betekent: "Software dat gebruikt kan worden tot op een redelijk niveau van bekwaamheid door een gebruiker met geen voorgaande ervaring in de software."? Dit heeft het ongelukkige effect om luie-maar-vertrouwde interfaces te maken die in de categorie "gebruiksvriendelijkheid" vallen.
Subprobleem #5a: "onbekend is onbemind"
Het is zo dat je in de meeste "gebruiksvriendelijke" teksteditors en wordprocessors, knippen en plakken gebruikt dmv Ctrl-X en Ctrl-V. Helemaal niet instinctief, maar iedereen is deze combinaties bekend, dus worden ze als een "gebruiksvriendelijke" combinatie gezien.
Dus, wanneer iemand vi gebruikt en ondervindt dat het is om te knippen en plakken, wordt het niet als gebruiksvriendelijk beschouwd: Het is niet wat iedereen gewend is.
Is het superieur? Nou, eigenlijk, ja.
Met de Ctrl-X benadering, hoe knip je een woord van het document waar je momenteel in bent? (Zonder de muis te gebruiken!)
Vanaf het begin van het woord, Ctrl-Shift-Right om het woord te selecteren.
Dan Ctrl-X om het te kopieëren.
De vi benadering? dw delete het woord
Wat als je vijf woorden wilt knippen met een Ctrl-x programma?
Vanaf het begin van de woorden,Ctrl-Shift-Right Ctrl-Shift-Right Ctrl-Shift-Right Ctrl-Shift-Right Ctrl-Shift-Right Ctrl-X
En met vi?
d5w
De vi benadering is veruit veelzijdiger en veel instinctiever: "X" en "V" zijn onduidelijke vervangers voor de commando's "Cut" en "Paste", terwijl "dw" om een woord te verwijderen (Delete a Word) en p om het te plakken (Put it back) perfect is. Maar "X" en "V" is wat iedereen kent, dus terwijl vi overduidelijk superieur is, het is onbekend, dus wordt het beschouwd als onvriendelijk. Op geen enkele andere basis dan puur op herkenbaarheid, zorgt ervoor dat een op Windows-gelijke interface "gebruiksvriendelijker" lijkt. (daar is een heel goede verklaring voor vanuit de Leertheorie, maar voert te ver om daarover uit te wijden in een Linux artikel)
Zoals we geleerd hebben in probleem #1, Linux is noodzakelijk verschillend dan Windows. Het is onvermijdelijk, Linux lijkt altijd minder "gebruiksvriendelijker" dan Windows.
Om #5a problemen te vermijden, is het enige wat je echt kan doen proberen er aan te denken dat "gebruiksvriendelijkheid" niet betekent "wat ben ik gewend": Probeer dingen te doen op je normale manier, en als het niet werkt, probeer eens te bedenken wat je als "een groentje" zou doen.
Subprobleem #5b: inefficiënt is bekend
Dit is een droevig maar onontkoombaar feit. Paradoxaal, hoe moeilijker je het maakt toegang te krijgen tot de functionaliteiten van een programma, hoe gebruikdsvriendelijker het lijkt te zijn.
Dit is omdat gebruiksvriendelijkheid aan een interface is toegevoegd door simpele, zichtbare "aanwijzingen" hoe meer, hoe beter. Als een complete beginner in computers voor een WYSIWYG woord processor wordt gezet, en wordt gevraagd een stuk tekst vet te drukken, wat is het volgende waarschijnlijk:
Hij gokt dat "Ctrl-B" de standaard functie is
Hij zal voor aanwijzingen zoeken, en proberen te klikken op het "bewerken" menu. Zonder succes, zal hij proberen de rest van de menu's af te gaan: "Opmaak". Het menu heeft een "Font" optie, wat veelbelovend lijkt. En hey! Daar is onze "vetgedrukt" optie. Succes!
De volgende keer dat je iets verwerkt, probeer alles via de menu's te doen: Geen shortcut keys, en geen toolbar iconen. Helemaal menu's. Je zult merken dat je heel traag gaat, aangezien elke taak plotseling heel wat toetsenbordaanslagen / muisklikken nodig heeft.
Software op deze manier "gebruiksvriendelijk" maken is zoals zijwieltjes op een fiets zetten: Het laat je meteen van start gaan, zonder dat je ervaring of kunde nodig hebt. Het is perfect voor een beginner. Maar niemand denkt dat alle fietsen met zijwieltjes verkocht zouden moeten worden: Als je nu zo'n fiets zou krijgen, ik wed dat het eerste wat je zult doen is ze verwijderen: Want wanneer je weet hoe je op een fiets moet rijden, zijn zijwieltjes overbodig.
Op dezelfde manier is een groot deel van de Linux software ontworpen zonder de "zijwieltjes"- het is ontworpen voor gebruikers die al wat basisvaardigheden hebben. Niemand blijft tenslotte een nieuweling: Onwetendheid is kortstondig, en kennis is voor eeuwig. Dus is de software ontworpen met het merendeel in gedachten.
Dit kan als een excuus lijken: MS Word heeft tenslotte al de vriendelijke menu's, en het heeft toolbaar iconen en het heeft shortcut keys! Beste van de wereld zeker? Vriendelijk én efficiënt.
Alhoewel, dit moet in perspectief gebracht worden: Als eerste, de praktische zaken: Het hebben van menu's en toolbars en shortcuts enz. betekent heel veel code, en Linux ontwikkelaars worden niet betaald voor hun tijd. Ten tweede, het houdt nog steeds geen rekening met serieus ervaren gebruikers: Heel weinig professionele mensen die tekstverwerkers gebruiken, gebruiken MS Word. Ooit al een programmeur ontmoet die MS Word gebruikt? Vergelijk dat met hoeveel er emacs & vi gebruiken.
Waarom is dit? Vooral omdat sommige "vriendelijke" houdingen de efficiënte houdingen buitensluiten: Bekijk het "Knip & plak" voorbeeld hierboven. Ten tweede, omdat de meeste Word functies begraven zijn in de menu's die je moet gebruiken: alleen de meest gewone functies hebben die kleine handige iconen in de toolbars bovenaan. De functies die minder gebruikt worden zijn nog steeds essentieel voor gevorderde gebruikers, en het duurt gewoon te lang om "er naar toe te gaan".
Nog iets om in je gedachten te houden is dat "zijwieltjes" meestal beschikbaar zijn als "optionele extra's" voor de Linux software: Ze mogen dan niet duidelijk zijn, meestal zijn ze wel beschikbaar.
Neem bijvoorbeeld Mplayer. Je gebruikt het om een videobestand af te spelen door Mplayer bestandsnaam in de terminal te typen. Je spoelt heen & terug door de pijltjestoetsen en de PageUp & PageDown toetsen te gebruiken. Dit is niet heel "gebruiksvriendelijk". Hoewel, als je gmplayer bestandsnaam typt, krijg je de grafische look, met al zijn mooie, gebruiksvriendelijke iconen.
Hoe bijvoorbeeld een CD rippen en omzetten naar een MP3 (of Ogg): Als je de command-line gebruikt, moet je cdparanoia gebruiken om de bestanden van de cd te rippen. Dan heb je een encoder nodig. Het is een heel gedoe, zelfs als je exact weet hoe je de packages moet gebruiken (in mijn opinie). Dus download & installeer iets zoals Grip. Dit is een gemakkelijk-te-gebruiken programma met een grafische look dat cdparanoia en encoders in de achtergrond gebruikt, zodat het heel gemakkelijk wordt Cd's te rippen, je hebt zelfs CDDB hulp dat de bestanden automatisch benoemd.
Het is precies hetzelfde om DVD's te rippen: Het aantal opties dat je moet doorlopen om te transcoderen is een beetje een nachtmerrie. Maar als je dvd::rip gebruikt om het voor je te transcoderen maakt het hele ding een gemakkelijk, GUI gebaseerd proces dat iedereen kan doen.
Dus, om probleem #5b te vermijden: Onthoud dat "zijwieltjes" neigen naar extra's in Linux, eerder dan automatisch bij het hoofdproduct bijgevoegd. Soms kunnen "zijwieltjes" nou eenmaal geen deel van het ontwerp zijn.
Probleem #6: Imitatie VS Gelijkenis
Een argument dat mensen vaak gebruiken, wanneer ze vinden dat Linux niet de Windows kloon is die ze wilden, bestaat eruit dat Linux zou moeten proberen net zoals Windows te zijn vanaf dat het gecreëerd is. Ze vinden dat de mensen die dit niet herkennen en niet helpen om Linux meer als Windows te krijgen fout zijn. Ze gebruiken vele argumenten zoals deze:
Linux is van de command-line naar grafisch-gebaseerde interfaces gegaan, een duidelijke poging om Windows te kopiëren.
Mooie theorie, maar fout: Het originele "X"-venstersysteem is vrijgegeven in 1984, aangezien de opvolger van het "W"-venstersysteem, aangepast is om het compatibel te maken voor UNIX in 1983. Windows 1.0 is vrijgegeven in 1985. Windows maakte het pas groot vanaf versie 3, vrijgegeven in 1990! wanneer de X vensters al jaren in de X11 stage was, die we vandaag nog steeds gebruiken. Linux zelf is pas gestart in 1991. Dus Linux maakte geen grafische gebruikersinterface (GUI) om Windows te kopiëren: Het maakte gewoon gebruik van een GUI dat al lang voor Windows bestond.
Windows 3 maakte plaats voor Windows 95 - het was een reusachtig niveau van veranderingen in GUI dat Microsoft nog nooit geëvenaard had. Het had veel nieuwe & innoverende features: de Drag & drop functionaliteit; de taskbars, enz. Dit alles was natuurlijk gekopieerd van Linux.
Eigenlijk .. nee. Al het bovenstaande bestond al nog voor Microsoft het gebruikte. NeXTSTeP in het bijzonder was enorme geavanceerd (voor die tijd) GUI, en het was beduidend de voorloper van Win95- Versie 1 vrijgegeven in 1989, en de volledig afgewerkte versie in 1995.
Ok, ok, dus Microsoft heet de individuele features niet uitgevonden, wat wij de Windows Look-and-Feel vinden. Maar het heeft nog steeds EEN look-and-feel, en Linux heeft het sindsdien geprobeerd te imiteren.
Om dit te ontkrachten, moeten we een over het concept van de evolutie discussiëren. Dit is wanneer twee totaal verschillende en onafhankelijke systemen evolueren in de tijd om uiteindelijk heel gelijk te worden. Het gebeurt heel de tijd in de biologie. Neem bv haaien en dolfijnen. Beide zijn (typische) vis etende waterorganismen van ongeveer dezelfde grootte. Ze hebben beide dorsale vinnen, pectorale vinnen, staartvinnen, en op elkaar lijkende, gestroomlijnde vormen.
Echter zijn de haaien geëvolueerd van de vissen, terwijl dolfijnen geëvolueerd zijn van een zoogdier op het land van een of andere soort. De reden dat ze over het algemeen heel gelijkend zijn is dat ze beide geëvolueerd zijn om zo efficiënt mogelijk in het water te leven. In geen enkel geval hebben de voorlopers van de dolfijnen (de relatieve nieuwkomers) naar de haaien gekeken en gedacht "Wow, kijk naar die vinnen. Die werken echt goed. Ik ga proberen er zelf wat te ontwikkelen!"
Het lijkt perfect normaal naar de vroegere Linux desktops te kijken en FVWM en TWM en heel wat andere simplistische GUI's tegen te komen. En kijk dan naar moderne Linux desktops, en kijk naar Gnome & KDE met hun taskbars en menu's en eye-candy. En ja, je hebt gelijk als je zegt dat ze veel meer zoals Windows zijn dan ze waren.
Maar dan: ook Windows is zo: Windows 3.0 had geen taskbar voor zover ik mij kan herinneren. En het Startmenu? Welke Start menu?
Linux had geen desktop zoals modern Windows er een heeft. Maar Microsoft had er ook geen. Nu hebben ze er beide een. Wat vertelt ons dit?
Het verteld ons dat ontwikkelaars in beide kampen gezocht hebben naar manieren om de GUI te verbeteren, en aangezien er altijd maar een beperkt aantal oplossingen zijn voor een probleem, gebruiken ze heel vaak dezelfde methodes. Gelijkheid blijkt of impliceert in geen elke manier imitatie. Dit onthouden zal je helpen probleem #6 te vermijden.
Probleem #7: Dat FOSS ding.
Oh, dit veroorzaakt problemen. Niet instinctief: Het feit dat de software gratis en open-source is, is een prachtige en heel belangrijk deel van het hele ding. Maar begrijpen hoe verschillend FOSS juist is van gewone software kan een te grote aanpassing zijn voor sommige mensen.
Ik heb al sommige instanties van dit vermeld: Mensen denken dat ze technische hulp enzo kunnen eisen. Maar het gaat veel verder dan dat.
Microsoft's missie standpunt is "een computer op elke desktop"! onuitgesproken dat elke computer Windows zou moeten draaien. Microsoft en Apple verkopen allebei besturingssystemen, en ze gaan beiden tot het uiterste om er zeker van te zijn dat hun producten door het grootste aantal mensen wordt gebruikt: Ze doen aan businesses, en willen geld verdienen.
En dan is er FOSS. Wat, zelfs vandaag nog, bijna helemaal oncommercieel is.
Alvorens je naar je emailprogramma grijpt om te vertellen over Red Hat, Suse, Linspire enz: Ja, ik weet dat ze Linux "verkopen". Ik weet dat ze allemaal willen dat Linux universeel geadopteerd wordt, en vooral hun eigen smaak. Maar verwar de leveranciers niet met de fabrikanten. De Linux kernel is niet gecreëerd door een bedrijf, en het wordt niet gehandhaafd door mensen die winst willen maken. De GNU opties zijn niet gecreëerd door een bedrijf, en het wordt niet gehandhaafd door mensen die winst willen maken. Het meest bekende X11 venstersysteem implentatie nu is xorg, en het ".Org" deel zou je alles moeten vertellen wat je moet weten. Desktop software: Wel, je zou een zaak kunnen maken over KDE dat commercieel moet worden, omdat het gebaseerd is op Qt. Maar Gnome, Fluxbox, Enlightenment, enz. zijn allemaal niet bedoeld om winst te maken. Er zijn mensen die Linux willen verkopen, maar ze zijn in de grote minderheid.
Het aantal ervaren gebruikers van gewone software vermeerderen leidt tot een direct financieel voordeel voor het bedrijft dat de software maakt. Dit is gewoon niet zo bij FOSS: Er is geen direct voordeel voor een FOSS ontwikkelaar als de gebruikers vermeerderen. Indirecte voordelen, ja: Persoonlijke trots, een grotere potentie om bugs te vinden, meer mogelijkheid om nieuwe ontwikkelaars aan te trekken, misschien een kans voor een goede jobaanbieding, enz.
Maar linus Torvalds verdient niets als Linux meer wordt gebruikt. Richard Stallman krijgt geen geld als GNU meer wordt gebruikt. Al die servers die OpenBSD en OpenSSh draaien geven geen geld aan het OpenBSD project. Zo komen we tot het grootste probleem van al als het aankomt op nieuwe gebruikers en Linux:
Ze ontdekken dat ze niet gewild zijn.
Nieuwe gebruikers komen naar Linux nadat ze heel hun leven hebben gespendeerd aan een besturingssysteem waar de ervaren gebruikers hun behoeften doorslaggevend zijn, en waar "gebruiksvriendelijkheid" en "klant focus" beschouwd worden als Holy Grails. En ze worden gewaar dat ze een besturingssysteem gebruiken dat nog steeds vertrouwd op een "men" bestand, de command-line, met de hand bewerkte configuratie bestanden, en google. Wanneer ze klagen, worden ze niet vertroeteld of betere dingen beloofd: Zij krijgen de deur tegen hun neus.
Dat is overdreven, natuurlijk. Maar het is hoe een heleboel potentiële Linux wordt overhaald door deze waargenomen dingen, wanneer ze probeerden, en faalden, te veranderen.
Op een rare manier heeft FOSS eigenlijk een heel zelfzuchtige ontwikkelmethode: Mensen werken alleen aan dat waar ze aan willen werken, wanneer ze eraan willen werken. De meeste mensen zien het nut niet waarom je Linux aantrekkelijker moet maken voor onervaren gebruikers: Het doet al was zij willen, waarom zouden ze zich iets aantrekken als het niet werkt voor andere mensen?
FOSS heeft veel gelijkenissen met het Internet zelf: Je betaalt de schrijver van een webpage/de software niet om het te downloaden en het te lezen/instaleren. Alomtegenwoordig breedband/gebruiksvriendelijke interfaces zijn van geen belang aan iemand die al breedband heeft/ weet hoe hij de software moet gebruiken. Bloggers/ ontwikkelaars hebben niet veel lezers/gebruikers nodig om het bloggen/programmeren te verantwoorden. Er zijn mensen die er veel geld mee verdienen, maar dat is niet volgens de ouderwetse "Dit is van mij en je moet me betalen als je het wilt gebruiken" methode waardoor de bedrijven zo geliefd zijn; is het door diensten zoals technische hulp/e-commerce aan te bieden.
Linux is niet geïnteresseerden marktaandeel. Linux heeft geen klanten. Linux heeft geen aandeelhouders, of een verantwoordelijkheid tot op het uiterste. Linux is niet gemaakt om geld te verdienen. Linux heeft niet de intentie de meest populaire en wijdverspreide besturingssysteem in de wereld te zijn.
Het enige wat de Linux community wilt maken is een heel goed, fully-featured, gratis besturingssysteem. Als Linux hierdoor een enorm populair besturingssysteem wordt, dan is dat geweldig. Als Linux hierdoor de meest intuïtieve, gebruiksvriendelijkste interface ooit gemaakt wordt, dan is dat geweldig. Als Linux hierdoor de basis van een multi-billion euro industrie wordt, dan is dat geweldig.
Het is geweldig, maar dat is het punt niet. Het punt is om van Linux het beste besturingssysteem te maken dat de community kan maken. Niet voor andere mensen: Voor zichzelf. De oh-zo-gebruikelijke topics van "Linux zal nooit de desktop-wereld overheersen behalve als het dit-en-dit-en-dit doet" zijn gewoon naast de kwestie: De Linux community probeert de desktop-wereld niet over te nemen. Het kan hun echt niet schelen of het goed genoeg is zodat jij ervoor kiest, zo lang als het maar goed genoeg is om op hun desktop te blijven. De uitroepende MS-haters, pro-Linux freaks, en geldverdienende FOSS aanbieders mogen dan luid zijn, ze zijn nog steeds in de minderheid.
Dat is wat de Linux community wilt: een besturingssysteem dat geïnstalleerd kan worden door iedereen dat het wil. Dus als je erover denkt om naar Linux te switchen, vraag eerst bij jezelf wat JIJ echt wilt.
Als je een besturingssysteem wilt dat je niet naar overal brengt, maar je de sleutels geeft, je in de bestuurdersstoel zet, en verwacht dat je weet wat je moet doen: Get Linux. Je zult wat tijd moeten spenderen om het te leren gebruiken, maar eens je het gedaan hebt, zul je een besturingssysteem hebben dat je kan laten dansen.
Als je echt gewoon Windows wilt zonder de malware en de beveiligingsproblemen: Lees wat goede veiligheidspraktijken; installeer een goede firewall, malware-detector, en een anti-virus; vervang IE met een beter beveiligde browser; en hou je up to date met beveiligingsupdates. Er zijn mensen die Windows sinds 3.1 tot XP zonder ooit geïnfecteerd te zijn door een virus of malware: jij kunt dat ook doen. Neem Linux niet: het zal falen in datgene wat je wilt dat het is.
Als je echt de veiligheid en de prestaties van een op Unix gebaseerd besturingssysteem, maar met een klantgerichte houding en een wereld-populaire interface: Koop een Apple Mac. Besturingssysteem X is geweldig. Maar neem geen Linux: Het zal niet doen wat je wilt dat het doet.
Het gaat niet alleen over "Waarom zou ik Linux willen?". Het gaat ook over "Waarom zou Linux mij willen?"
PCLinuxOS als een Live-CD.
Een LiveCD is een besturingssysteem opgeslagen op een zelfopstartende (bootable) cd-rom. Het besturingssysteem kan worden gebruikt zonder installatie op een harde schijf. Na het verwijderen van de Live-CD zal de computer weer normaal opstarten met het op de harde schijf aanwezige besturingssysteem.
Een LiveCD start iedere keer op dezelfde manier op. Het opstarten duurt wat langer, omdat alle aanwezige hardware afgezocht en ingesteld moet worden. In de praktijk blijkt dit echter zeer snel te gaan. Omdat een cd-rom langzamer is dan een harde schijf, is het werken met een LiveCD wat langzamer.
Daarnaast kan het opstarten van programma's langer duren, omdat deze meestal gecomprimeerd op de schijf staan.
Omdat de automatische herkenning van de hardware niet altijd goed gaat, hebben sommige LiveCD's de mogelijkheid om bepaalde instellingen op een ander medium (diskette of USB-stick) te schrijven. Bij het opstarten worden dan de gegevens vanaf dat medium gebruikt.
Het nadeel van een LiveCD is dat gegevens niet zomaar opgeslagen kunnen worden. Daar zijn verschillende oplossingen voor. Zo kan (een deel van) de harde schijf beschreven worden, zodat bijvoorbeeld gemaakte brieven gewoon opgeslagen kunnen worden. Daarnaast is het mogelijk om een LiveCD te gebruiken in combinatie met een USB-stick of een diskette om nieuwe gegevens op te kunnen slaan.
Voordat u de Live-CD werkelijk gaat gebruiken voert u eerst een "mediacheck" uit om te kijken of er geen fouten zijn ontstaan tijdens het branden van de cd. Mediacheck kunt u kiezen uit het rijtje opties van het bootscherm van PCLinuxOS.
De BIOS is een programma dat de instellingen bevat waarmee je PC boot (start). Het geeft onder andere de volgorde aan waarin de verschillende "drives" gelezen worden, diskette, cd-rom, dvd-rom, usb of harde schijf.
Voordat je de Live-CD kunt gebruiken moet je de instelling van de 'boot-sequence' zo aanpassen dat je CD/DVD of usb media als eerste apparaat in de lijst staat.
Hoe kom je in je BIOS?
AMI BIOS: Delete toets tijdens de POST (power on self test)
Award BIOS: Ctrl-Alt-Esc, of Delete toets gedurende de POST
DTK BIOS: Esc toets gedurende de POST
IBM PS/2 BIOS: Ctrl-Alt-Insert na de Ctrl-Alt-Delete
Phoenix BIOS: Ctrl-Alt-Esc of Ctrl-Alt-S of F1
Nadat je gecontroleerd heeft of de BIOS als eerste een CD/DVD-rom of usb stick leest plaats je de PCLinuxOS LiveCD in de CD-Rom/DVD drive en start de computer opnieuw. Zonder je harde schijf te benaderen of te veranderen start PCLinuxOS de pc op in een compleet Linux besturingssysteem, alles wat je dan ziet komt van deze LiveCD. Nogmaals, je hoeft niets te installeren om PCLinuxOS op deze manier te gebruiken. Het mooiste is dat je nu wel alle software en mogelijkheden van deze distributie op deze manier uit kunt proberen. Tijdens het laden van de LiveCD moet je ook inloggen. Je kunt dit doen als "guest" of als administrator onder "root". Het is niet verstandig om daadwerkelijk als root in te loggen dus kies je er voor om dit als guest te doen. Voor zowel gebruikersnaam (username) als wachtwoord (password) type je "guest" zonder de aanhalingstekens en voila! bent al op weg. De gebruiker "root" heeft dan ook "root" als wachtwoord. Telkens als guest een taak met administratieve rechten wenst uit te voeren zal je om het 'root-wachtwoord' gevraagd worden.
Als het bevalt wat je ziet en je ervoor kiest een installatie op uw harde schijf uit te voeren, moet je als root inloggen.
Je kunt over het internet surfen, e-mailen, brieven opstellen, printen en alle andere dingen doen die je normaal gesproken op een computer doet. Als je klaar bent met het testen en verkennen van PCLinuxOS, kies je voor afsluiten en verwijder de de LiveCD. Bij het opnieuw starten zal de computer weer vanaf het bestaande besturingssysteem opstarten.
Als het starten van de PCLinuxOS LiveCD gelukt is dan kun je verder gaan met het lezen van deze handleiding om nog meer vertrouwd te raken. Als de dingen niet geheel zonder problemen verlopen lees dan verder voor informatie over het booten van de LiveCD en evt. oplossingen
In de meeste gevallen zul je de volgende boot opties niet nodig zijn. Je stopt de LiveCD in de pc, start deze opnieuw en drukt op enter wanneer daarom gevraagd wordt. Er zijn echter een paar situaties waarin je wilt dat de LiveCD anders opstart dan normaal. In die situaties is er de mogelijkheid om met boot-opties de opstart procedure van de LiveCD te veranderen. Er zijn diverse verschillende opties die je aan een LiveCD kunt toevoegen om daarmee de boot procedure en hardware herkenning aan te passen. Sommige daarvan worden hieronder nader beschreven.
Speciale boot opties
mediacheck: Voordat je een Live CD gaat gebruiken controleer je ALTIJD met de mediacheck of er geen fout tijdens het branden is opgetreden.
safeboot: zet alles uit bij het starten. (gelijk aan het typen van "livecd acpi=off vga=normal keyb=us noapic nolapic noscsi nopcmcia nomce unionfs=no")
Boot opties bij het gebruik van de LiveCD
Belangrijk om weten!!
Veel moderne PC's worden geleverd zonder CD's of DVD's van het besturingssysteem MS-Windows XP of MS-Windows Vista. Zorg dat je zelf eerst deze installatie CD's/DVD's van je Windows versie brandt alvorens verder te gaan, want mocht er echt iets misgaan, dan moet je altijd nog terug kunnen vallen op deze DVD's of CD's, om op je pc opnieuw Windows te installeren.
Bij bepaalde merkcomputers kan de garantie vervallen als je een ander OS installeert op je systeem!!!
Controleer dat allemaal goed voordat je PCLinuxOS of welke andere Linux Distro dan ook op je systeem gaat installeren.
Je hoeft echt Windows (nog) niet te verwijderen!
Je hebt de LiveCD uitgeprobeerd en hebt besloten om nu een veilig en stabiel besturingssysteem op de pc te installeren. Het eerste wat je moet doen is een back up maken van alle belangrijke data op de harde schijf die je straks voor de installatie wilt gaan gebruiken. Ondanks het feit dat de installatieprocedure in de meeste gevallen compleet veilig is, blijft het altijd mogelijk dat er iets fout gaat. Om geheel op safe te gaan, dien je eerst backups te maken van je huidige documenten / mail / foto's etc. Bij voorkeur op twee verschillende typen media-dragers.
Dual Boot
We veronderstellen dat je in ieder geval in het begin een dual boot met Windows op een computer wilt installeren. Dit betekent dat je bij het starten van de computer altijd nog de mogelijkheid heeft om te kiezen welk besturingssysteem je wenst te gebruiken, PCLinuxOS of Windows. Dat is ook wat de meeste mensen doen die nieuw zijn in de wereld van Linux. Het geeft je de mogelijkheid om altijd terug te kunnen vallen op iets waarmee je al bekend bent en de toepassingen te gebruiken waarmee je ervaring hebt. Dit zorgt voor een makkelijker overgang naar een eventueel compleet alleenstaand gebruik van een Linux systeem later.
Dual Booting met MS-Vista
Dit is een vertaling van het artikel MS Vista/Linux Dual Boot Tutorial in het On-line magazine PCLinuxOS Magazine Issue 12 - Aug 2007.
Origineel geschreven door Gimlet.
Velen, waaronder ikzelf hebben ontdekt dat het nieuwe OS, MS-Vista, een nieuwe bootlader heeft. Het maken van een dual boot systeem kan dus niet langer gebeuren op de klassieke manier. Hieronder volgt een snelle en simpele oplossing.
Als je begint vanaf een Vista systeem, doe een harde schijf defragmentatie met de Windows defragmentatie programma's. Wanneer de defragmentatie afgelopen is, ga naar Start > Control Panel > Administrative Tools. Selecteer Computer Management en dan Disk Management.
Selecteer je Windows harde schijf met rechts klikken en selecteer "Shrink Volume" uit het sub-menu. Verklein je partitie om ruimte te maken voor je Linux installatie. 2 Gb voor de Swap, 20 Gb voor de / (root) en voor je /home kies je wat je wenst. Sluit alle open vensters.
Download en installeer EasyBCD. Je kan het vinden op onderstaande link: http://neosmart.net/dl.php?id=1
Neem je PCLinuxOS CD en doe een installatie door de instructie te volgen. Wanneer je komt op het punt waar PCLinuxOS je vraagt waar je Grub wenst te installeren antwoord met /root. Dit is de partitie waar je PCLinuxOS installeert.
Zorg dat je GRUB NIET in je MBR (Master Boot Record) installeert !!
Wanneer je klaar bent met je installatie, herstart je het systeem.
Het is normaal dat je weer opstart in je Windows omgeving.
Nu komt EasyBCD op de proppen. Start EasyBCD.
Selecteer Add/Remove Entries
Selecteer vervolgens de Linux/BSD tab rechts onder. Klik vervolgens op het drop-down menu Type en selecteer het type bootloader dat je installeerde (Grub). Geef het vervolgens een naam (PCLinuxOS).
Nu komt een gedeelte dat nogal verwarrend is. Kijk links onderaan in je Linux/BSB tab. Je zult twee zaken zien: Hard Drive en Partition. Als je maar één harde schijf hebt, zal de Hard Drive "0" zijn, en de / (root) partition "3" en wel hierom: Windows staat op de eerste partitie, de /swap is de tweede partitie en dan is / (root) de derde. Dus zou je twee harde schijven hebben en je koos voor installatie van PCLinuxOS op de tweede schijf met als eerste partitie /swap, dan de / (root) en dan je /home, moet je voor "Hard Drive" "1" selecteren en voor "Partition" "2".
Klik op "Add Entry" en je bent hier klaar.
Herstart Windows. Je zult een welkomsscherm zien met je beide systemen als witte tekst zichtbaar. Selecteer de Linux lijn (PCLinuxOS) en je zult vervolgens de PCLinuxOS bootloader (Grub) zien. Selecteer PCLinuxOS en je bent up-and-running.
Als je voor welke reden dan ook PCLinuxOS zou verwijderen, moet je gewoon weer EasyBCD opstarten, Manage Bootloader selecteren, je opties ingeven en klikken op Write MBR.
Er zijn natuurlijk ook andere manieren om de Windows/PCLinuxOS dual boot op te zetten, maar deze manier is simpel, snel en omkeerbaar.
Voor hen die het Engels machtig zijn kun je veel info over dual en triple booten van XP, Vista, Linux vinden op:
http://apcmag.com/the_definitive_dualbooting_guide_linux_vista_and_xp_stepbystep.htm
GRUB opstart menu
Wanneer je na de installatie je PC herstart, dan krijg je eerst een menu gepresenteerd dat je de keuze biedt uit je verschillende Operating Systems die je op je PC draaiende hebt.
Bij een dual-boot systeem heb je dus steeds de keuze om ofwel je MS-Windows ofwel je PCLinuxOS als OS te booten.
PCLinuxOS gebruikt standaard het GRUB opstartsysteem.
[Uitleg over partitioneren]
In de hierna volgende pagina's wordt je stap voor stap uitgelegd hoe je PCLinuxOS op een bestaand systeem kunt installeren naast een bestaande Windows XP, zonder dat je XP gegevens en partitie verloren gaan. We gaan dus een dual-boot installatie doen.(edit: in de screenshots ziet u afbeeldingen van de inmiddels niet meer verkrijgbare 2007 NL uitvoering. Uit nostalgie laten we de afbeeldingen nog even staan).
Voor de nieuwste video met een PCLinuxOS 2013.12 iso, waarbij Windows XP volledig vervangen is, kijk je op onze hoofdpagina. Voor deze handleiding was de beginsituatie de volgende:
Op een werkende PCLinuxOS installatie werd de virtualisatie tool 'Virtualbox' opgestart. Binnen deze tool werd een Windows XP Home omgeving opgezet met een harde schijf van 8 Gb en 256 Mb RAM.
Dan werd deze Windows XP herstart en werd binnen deze virtuele machine PCLinuxOS 2007 NL geladen. De plaatjes die je hier zult zien zijn dus allemaal gemaakt vanaf deze virtuele box.
Zoals in de vorige pagina aangehaald draait onze Windows XP omgeving binnen Virtualbox. Dat is de reden dat u in alle plaatjes zowel bovenaan als onderaan de Virtualbox-border kunt zien.
Binnen onze XP gaan we eens kijken naar de layout en indeling van de harde schijf.
We hebben hier duidelijk te maken met een 8 Gb schijf die 100% ingenomen is door een NTFS partitie waarop XP draait.
Teneinde PCLOS op diezelfde schijf te kunnen installeren moet er dus aan de partitie getornd worden. Geen nood als u daar niet mee vertrouwd bent, daar PCLinuxOS dat allemaal aankan, en het u nog makkelijk maakt ook.
Het herpartitioneren van je NTFS partitie wordt in deze stappengids uitvoerig belicht.
Het spreekt voor zich dat na de installatie niks wat op je XP partitie stond, verloren gegaan is.
Wat je moet weten over een XP installatie in combinatie met een Linux distro:
Bestandsystemen
Recovery partitie
Backup
Garantie
Je hebt via de PCLinuxOS NL site (http://www.pclinuxos.nl) je Nederlandse PCLinuxOS 2007 remaster binnengehaald en die is via Nero (of een ander brandprogramma) netjes gebrand.
Booten vanop je PCLOS CD
Je plaatst de PCLinuxOS CD in je systeem en je herstart. Als je BIOS zo ingesteld is dat je eerste bootapparaat je CD/DVD is, dan kom je terecht op onderstaand scherm. Kom je echter terug in je XP omgeving terecht, dan moet je je BIOS aanpassen en je CD/DVD apparaat als eerste in de boot-lijst zetten (zie BIOS instellingen aanpassen)
Dit is het PCLinuxOS Bootscherm. Je moet hier momenteel niks doen, en laat PCLOS gewoon verder doorstarten.
Dit is het standaard boot splash scherm van PCLOS. Na enkele seconden zie je onderaan een tijdbalkje verschijnen en als je dan op de ESC-toets drukt, zie je de opstartprocessen welke PCLOS doorloopt, verschijnen op je scherm.
Laat nu gewoon het opstartproces verder lopen, tot je op het eerste dialoogscherm komt.
PCLOS zal enkele zaken vragen om de werkomgeving aan te passen aan je behoeften, zodat je makkelijk kunt werken.
Teneinde een leuke werkende omgeving te hebben wanneer je met de Live werkt, moet je achtereenvolgend enkele zaken meegeven. Deze zijn:
Toetsenbord
Het eerst dialoogvenster dat je tegenkomt is dat van je toetsenbord. Daar Vlaanderen en Nederland verschillende types gebruiken (QWERTY voor Ndl, AZERTY voor Vlaanderen) is dat vooral voor de Vlaamse gebruikers van belang, daar de default een US keyboard is.
Nederlandse gebruikers kiezen voor het VS toetsenbord. Let wel, sommige toestellen kunnen ook een UK-toetsenbord hebben.
en voor Vlaanderen dient het Belgisch klavier geselecteerd te worden.
Tijd instellen
Nederlandse gebruikers kunnen Amsterdam selecteren, Vlaamse gebruikers kiezen voor Brussel.
Lokale tijd
Aangezien we in een dual-boot systeem werken met XP, dienen we niet voor GMT of UTC tijd te keizen, maar wel voor lokale tijd.
Momenteel gaan we geen tijdserver aanduiden. Een tijdserver is een server op het internet welke steeds de juiste tijd bijhoudt via een atoomklok. Je kunt later altijd nog kiezen dat je klok van je PC gesynchroniseerd wordt met de atoomklok.
De volgende stap is het instellen van je netwerkverbinding.
Type verbindingen
PCLOS geeft je diverse mogelijkheden om een verbinding op te zetten, al naar gelang je thuisconfiguratie.
De twee grote groepen van instellingen zijn:
Behalve als je weet dat je wifi kaart herkend wordt door PCLOS en je vertrouwd bent met ESSID, WEP en andere kreten welke betrekking hebben op draadloze instellingen is het aan te raden om een verbinding via netwerkkabel op te zetten. U kunt later altijd een wifi verbinding opzetten vanuit PCLOS zelf.
Verbindingen via netwerkkabel
Je kunt hier kiezen tussen o.a. :
In deze beschrijving kiezen we ervoor om een ethernet verbinding te leggen met een klassieke router.
Netwerkkaart selecteren
Zodra je gekozen hebt voor "ethernet" verbinding, toont PCLOS je de diverse netwerkkaarten die gedetecteerd zijn op je systeem. In de meeste gevallen vind je hier maar 1 kaart terug, maar bij bepaalde moederborden kan een bepaalde poort ook als netwerkaart gedetecteerd worden.
Protocol
Als u met een router werkt is die meestal ingesteld om als DHCP (zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Dynamic_Host_Configuration_Protocol) server te werken. Dan hoeft u hier niets speciaals in te stellen om een verbinding tot stand te brengen.
Wenst u echter een handmatige verbinding te leggen, dan moet u op de hoogte zijn van o.a. de specifieke IP / Gateway / DNS en instellingen.
Verbingdingsbeheer
Nu de instellingen voor de netwerkkaart ingesteld zijn, moet het verbingsbeheer bepaald worden.
De standaard instellingen welke door de wizard vooropgesteld zijn, zijn goed en die kun je zo accepteren.
Starten van de verbinding
Vervolgens dient de verbinding geactiveerd te worden. Op die manier heb je al direct internet toegang als je in PCLOS komt.
Als alles goed verlopen is, wordt dat alles bevestigd door het volgende scherm:
Hiermee is het ingeven van de instellingen voor de LiveCd ook afgelopen. Alles is klaar om in te loggen in PCLOS.
Alle instellingen zijn ingegeven om nu in te loggen in de KDE omgeving van PCLinuxOS.
Onderstaand scherm toont u het typische inlogscherm van de Nederlandstalige remaster van PCLinuxOS 2007.
Zoals u kunt zien zijn er twee gebruiker accounts welke ter uwer beschikking zijn:
Aangezien het onze bedoeling is om PCLinuxOS te installeren op onze harde schijf, zal het guest account onvoldoende rechten hebben om dat te doen. We gaan dus inloggen als root.
Zodra je de gebruikersnaam en het bijpassende wachtwoord hebt ingevuld druk je op de enter toets. KDE wordt dan opgestart.
De diverse componenten voor KDE worden ingeladen en dan kom je terecht op de KDE desktop van PCLinuxOS.
Wens je verder te werken met PCLinuxOS, dan kan dat vanaf nu probleemloos.
Hoe en wat je met KDE kunt doen kun je zien in het hoofdstuk over KDE (http://www.pclinuxos.nl/index.php?q=node/51 )
We gaan hier echter verder met de stappen om PCLinuxOS op onze harde schijf te installeren.
Installatie wizard opstarten
Op het bureaublad ziet u links het icoon dat de installatie wizard van PCLinuxOS zal opstarten.
Het installeren van PCLinuxOS is dankzij deze wizard makkelijk te doen door een nieuwe Linux gebruiker.
Start de installatie door op het Install PCLinuxOS icoontje te klikken.
Zoals u merkt op het welkomscherm van de wizard is nog niet alles in het Nederlands vertaald, maar de termen welke nog in het Engels staan zijn makkelijk te verstaan. Het zal ons dus niet veel hinderen.
Klik op Volgende om naar het eerste selectiescherm te gaan.
Type schijf selecteren
De eerste zaak die moet gedaan worden is aanduiden aan de wizard waar je PCLinuxOS wenst te installeren.
PCLinuxOS kan zowel op een lokale harde schijf als op een verwijderbaar USB apparaat worden geïnstalleerd.
Wij gaan PCLinuxOS op de 8 Gb harde schijf installeren. Selecteer dus Normal Hard drive en klik op Volgende.
Wat is partioneren?
Op http://linux.seniorennet.be/algemeen/partities/partities.html vind je wat uitleg over partitioneren.
De mogelijke opties
PCLinuxOS toont je drie mogelijkheden om je distro te installeren:
Wij opteren voor de laatste – maar ook moeilijkste optie – daar XP de HD volledig ingenomen heeft.
Klik op Volgende
PCLinuxOS herinnerd je er aan dat je best een backup van je bestaande data stand-by liggen hebt. Het is zeker geen overbodige luxe, want als er iets mis gaat tijdens het partitioneren is de kans heel groot dat je alles kwijt bent wat op je harde schijf stond.
We gaan doorgaan en klikken op Ok om naar het volgende scherm in de wizard te gaan.
Volgende stappen zullen moeten ondernomen worden om PCLinuxOS op onze box te plaatsen:
Alles wordt via een makkelijk te bedienen grafische interface gedaan en wordt in de volgende pagina's uitgelegd.
De huidige toestand
Nadat we in het vorig wizard scherm de opdracht gegeven hadden om door te gaan, presenteert PCLinuxOS ons de huidige toestand in het partitionerings scherm
Link zien we de tab die de naam van onze schijf weergeeft, nl. hda. Linux benoemt harde schijven verschillend al naar gelang je een SATA of een IDE schijfcontroller hebt.
IDE schijven worden altijd aangeduid met hd gevolgd door een letter a voor de eerste IDE schijf, b voor de tweede IDE schijf enz ...
SATA schijven worden altijd weergegeven met sd gevolgd door een letter a voor de eerste SATA schijf, b voor de tweede SATA schijf enz ... . Een memory stick wordt ook meestal herkend als een SATA harde schijf.
Daaronder zien we dat Windows (de blauwe band) onze volledige harde schijf beslaat.
Er wordt ons door de wizard gevraagd om de partitie waar we iets mee willen aanvangen aan te klikken. Klik dus met de muis ergens op de blauwe balk.
Zoals u kan zien, geeft de wizard nu de technische gegevens weer van de zonet aangeklikte Windows partitie:
We gaan nu onze Windowspartite moeten inkrimpen.
We gaan hier van de veronderstelling uit dat je de partitie onder Windows geoptimaliseerd hebt zodat alle data vooraan je partitie staat.
In de vorige pagina hebben we onze partitie aangeklikt en daardoor kwamen links wat opties te voorschijn.
Klik op de optie Grootte aanpassen
Je wordt direct gewaarschuwd
Accepteer deze verwittiging en
kies de nieuwe grootte met behulp van slider ( in ons geval zo'n 4 GB) en bevestig via de OK knop.
Laat de tool zijn werk doen.
Het is belangrijk te weten dat we de grootte van de Windows partitie aangepast hebben buiten de Windows omgeving, en dat Windows, wanneer we de eerste keer opnieuw XP zullen booten, deze verandering zal vaststellen en een checkdisk zal uitvoeren.
Wanneer je bovenstaande warning accepteert, zie je het aangepast partitie schema.
We hebben nu vrije ruimte om onze Linux partities aan te maken en PCLinuxOS te installeren.
Als je dan op Klaar klikt wordt je ook verwittigd dat de Master Boot Record aangepast zal worden.
Nu het aanpassen van de Windows partitie gedaan is, moeten we voor PCLinuxOS de nodige partities aanmaken.
PCLinuxOS helpt ons daarbij al door aan te geven dat we een root partitie moeten hebben.
Welke partities heeft Linux nodig
Wanneer je een standaard installatie doet, heb je drie partities nodig, nl:
Onze root partitie
Als eerste nieuwe partitie gaan we onze root partitie aanmaken. In onze root partitie komen alle programma's van PCLinuxOS, onze log files, ... kortom, alles wat geen gebruikersdata is.
Daarvoor klikken we met de muis op het witte gedeelte van onze HDA balk, en links zien we de optie Aanmaken verschijnen.
We zien ook dat we nog 3.9 Gb schijfruimte ter beschikking hebben. We gaan daarvan een 3Gb gebruiken voor onze root partitie.
Klik links op de knop 'Aanmaken', en in het nieuwe venster verplaats je de slider tot je 3 Gb als grootte ingesteld hebt. Je bestandssysteem moet Ext3 zijn en je koppelpunt root (/).
Als je dan op OK klikt, zie je dat je rootpartitie toegevoegd is.
Meer moeten we niet doen voor deze partitie. Het formatteren zal de wizard later zelf wel doen.
Swap partitie
Nu kunnen we onze swap partitie toevoegen op dezelfde manier als de root partitie. We kiezen als grootte 97 Mb en als bestandssysteem type Linux swap
Na het bevestigen van onze keuzes, wordt de swap partitie aangemaakt op onze schijf (de groene partitie)
In ons voorbeeld hier is de swap partitie natuurlijk te klein. Normaal wordt aangeraden om bij machines met minder dan 1 GB aan RAM de grootte van je swappartitie gelijk te stellen aan 2x je RAM en als je meer dan 1 GB aan RAM geheugen hebt gelijk te stellen aan je RAM geheugen. Bv:
Laptopje met 512 Mb RAM ==> 1 GB Swapruimte
Desktop met 2 GB RAM ==> 2 GB Swapruimte
Als je PCLinuxOS zelf de drie partities laat aanmaken, maakt de wizard een swap aan van 4 GB RAM, wat op bepaalde kleine schijven eventueel te groot kan zijn. Hanteer dan de waardes zoals hierboven aangegeven.
Home partitie
De /home partitie is de partitie waar alle gebruikers kun data in kwijt kunnen. Dat betekent zowel eigen bestanden zoals aangemaakte teksten, foto's, muziek, maar ook de instellingen van bv. KDE, Amarok, Kopete, ...
Iedere gebruiker krijgt zijn eigen submap onder /home en het is van belang om deze partitie zo groot mogelijk te maken. Meestal wordt dan de rest van de harde schijf daarvoor gebruikt.
Klik op de lege ruimte na de swappartitie en klik dan links op aanmaken.
Selecteer als grootte de totale aangeboden ruimte en ext3 als bestandssysteem.
Na de instellingen bevestigd te hebben, zie je de volledige indeling van de harde schijf.
Dit is een standaard indeling voor een dual-boot configuratie Windows XP/Vista - PCLinuxOS.
Op onderstaand plaatje zie je duidelijk dat alle Linux partities een naam hebben (/ swap /home) maar dat de Windows partitie (de blauwe partitie) naamloos is.
Koppelnaam meegeven
Als we binnen onze PCLinuxOS omgeving onze Windows partities willen benaderen, moeten we die eerst een naar geven.
De naam is in feite een map welke PCLinuxOS aanmaakt onder de root (/) en waar we dan - eens de partitie gemount is - via Konqueror of via een konsole aan kunnen.
Om dat te doen gaan we eerst de blauwe partitie van Windows aanklikken. Onder de acties kies je voor 'Koppelpunt'.
Het koppelpuntvenster gaat open en daarin kun je kiezen voor de naam van je koppelpunt van je Windows partitie. PCLinuxOS voorziet reeds een naam voor een koppelpunt voor een Windowspartitie, nl. /mnt/windows en het is dit koppelpunt dat we gaan gebruiken.
Je selecteert het en bevestigd met de Ok knop.
In onderstaand scherm zie je dan dat je Windows partitie de door jou gekozen naam als koppelpunt weergeeft.
Al onze partities zijn nu aangemaakt en we sluiten de partitiemanager af via een klik op de 'Klaar' knop.
Onmiddellijk worden we verwittigd dat de MBR (Master Boot Record) aangepast zal worden.
Zodra we het partioneringsvenster verlaten hebben meldt de wizard ons dat de door ons ingesltelde partities geformatteerd zullen worden.
Klik op 'Volgende' om de aangemaakte partities te formatteren. Aangezien de Windows partitie reeds bestond, zal die dus NIET geformatteerd worden.
U kun mooi de voortgang van het formatteren volgen.
Nu onze harde schijf geformatteerd is kan het installeren van PCLinuxOS op de schijf beginnen.
De wizard laat u weten dat de volgende stap het kopieren is van de gegevens van de LiveCD naar de Linux partities op de schijf.
Achtereenvolgens wordt de benodigde ruimte berekend en worden de bestand netjes van de LiveCd in de juiste map op de schijf gezet.
Nu alle bestanden overgezet zijn, is de volgende stap het aanmaken van de koppelpunten en het instellen van de bootloader .
Koppelpunten (mount points)
De koppelpunten worden door PCLinuxOS automatisch aangemaakt en weggeschreven in het bestand /etc/fstab.
Mocht u een bepaalde partitie (bv. een Windowspartitie) niet zien, dan kunt u voor deze partitie via het PCLinuxOS Control Center dat later altijd aanmaken.
Via hetzelfde tooltje kunt het automatisch mounten van bepaalde partities instellen.
De bootloader
De bootloader is een programma dat je de mogelijkheid geeft om tijdens het booten van je machine, te kiezen voor een bepaald OS dat je wil opstarten. Zo moet je bij een dual-boot machine steeds kunnen kiezen tussen je MS-Windows OS en je PCLinuxOS OS.
Je hebt de keuze tussen twee verschillende bootloaders, namelijk GRUB en LILO (voor iets meer info kunt hier terecht.
Standaard zal PCLinuxOS je GRUB aanbieden.
Eens je de keuze gemaakt voor GRUB dan stelt PCLinuxOS je de gevonden partities voor, nl. de Linux (met enkele varianten) en de Windows partitie.
Deze defaults kun je zo aanvaarden.
Klik op 'Klaar' om verder te gaan.
Standaard is het root account door PCLinuxOS al aangemaakt.
Het root account wordt gebruikt om je systeem te beheren, software toe te voegen, printers te installeren,... kortom alle zaken die een puur administratief karakter hebben.
Het grote gevaar van het werken als root is dat alle deuren ook open staan. Zo kun je gewoonweg je hele systeem om zeep helpen zonder dat Linux je daarvoor zal verwittigen. Linux verwacht van de persoon die als root werkt dat hij/zij goed weet gevraagd wordt van het systeem.
Het spreekt dus vanzelf dat het rootwachtwoord ook niet zomaar aan iedereen die op je systeem werkt meegedeeld zal worden.
Ook moet je een complex wachtwoord meegeven zodat eventuele crackers, weze het andere gebuikers of externe crackers niet zomaar in je systeem kunnen geraken.
Klik dan op Volgende om de gebruikers aan te maken.
Gelet het feit dat we onder Linux nooit als root werken, moet er minstens 1 gebruiker aangemaakt worden.
Zodra deze zaken ingevuld zijn, klik je Gebruiker OK.
Wil je een tweede, derde, ... naam ingeven dan kun je dat nu doen.
Zijn alle gebruikers aangemaakt, dan klik je op Klaar.
Daarmee zijn alle gegevens doorgespeeld aan de installatie wizard, en wordt de installatie afgesloten.
Eens terug op je desktop scherm, sluit je PCLinuxOS af, en zorg je ervoor dat de installatie CD vewijderd is alvorens terug op te starten.
Nu je PCLinuxOS op je systeem staan hebt, zul je merken dat nog niet alles in het Nederlands staat.
Dat kun je makkelijk verhelpen als volgt:
(Her)start je PC zonder de Live CD. Het GRUB Boot menu verschijnt.
Laat PCLinuxOS opstarten tot je op het inlogscherm komt.
Log in als gebruiker en je zult zien dat niet alles in het Nederlands staat.
Opstarten KDE Menu
Om alles in het Nederlands te zetten, gaan we via het KDE menu aan het werk, in de Engelse versie 'Control Center' genaamd.
Onder 'more applications > configuration ziet u in het rijtje ongeveer in het midden het programma 'lokalization manager' staan. Dit programma moet u als root starten en zal uw systeem met een aantal klikken in het Nederlands zetten.
Dat is het. U hebt met succes PCLinuxOS op uw systeem gezet. Proficiat
Ga nu verder met 'Fine-tunen' na een standaard installatie' om bepaalde broodnodige applicaties zoals multimedia codecs enz. te installeren.
Zodra PCLinuxOS2007 geïnstalleerd is op je systeem, ga je aan de slag om je distro te fine-tunen. Hieronder enkele zaken die je meteen al kunt doen, zowel via Synaptic of via de commandoregel als root ingelogd zijnde.
Windows mediaformaten
On Win32 multimedia bestanden af te spelen, installeer je via Synaptic win32-codecs
# apt-get install win32-codecs
DVD films afspelen
Installeer libdvdcss2
# apt-get install libdvdcss2
NTFS driver inladen
Om te kunnen schrijven op gemounte NTFS partities in een dual-boot omgeving maak je gebruikt van de ntfs-3g driver die je via Synaptic installeert.
# apt-get install ntfs-3g
Installeren MS-Windows fonts
Als je dualboot werkt, en je hebt de C: partitie van je Windows gemount, dan kun je via het PCLinuxOS Control Center alle Windows fonts installeren via de opties Systeem en dan de optie Lettertypen beheren, .... Je kiest daar voor de optie Haal Windows fonts en je laat PCLinuxOS zijn werk doen. Als alles ingeladen is, kun je vanaf dan de Windows fonts gebruiken in je toepassingen.
Diacritische tekens instellen
Diacritische tekens zijn karakters die uit meerdere elementen bestaan. De welbekende trema's en accenten vormen samen met een letter zo'n diacritisch karakter. Een voorbeeld hiervan is de e trema uit meëeten.
Om zulke tekens uit je klavier te halen, moet je in je /etc/X11/xorg.conf de volgende aanpassing doen:
In je section 'inputdevice' moet de volgende lijn toegevoegd worden, als dat nog niet gebeurd is :
Section "InputDevice"
Identifier "Keyboard1"
Driver "kbd"
Option "XkbModel" "pc105"
Option "XkbLayout" "us"
Option "XkbOptions" "compose:rwin"
EndSection
De code na compose geeft aan welk teken je als 'dode-toets' wil gebruiken. Zo staat rwin voor Right Windows key, rctrl Rechter Ctrl-toets, ....
Heb je het echter niet zo voor konsole en tekst aanpassingen, dan kun je het ook doen via het KDE control Center.
Als je dan simultaan op bv. (rwin is hier de compose toets)
rwin + enkele quote (dan toetsen lossen) + e drukt, verkrijg je é.
rwin + dubbele quote (dan toetsen lossen) + e = ë
rwin + komma (dan toetsen lossen) + c = ç
rwin + caret (dan toetsen lossen) + e = ê
rwin + enkele quote (dan toetsen lossen) + shift + e = É
Beryl kubus instellen
Alvorens je met 3D en dus met Beryl aan de slag kunt, moet je wel eerst de extra drivers voor je videokaart installeren.
Opm: Na de installatie van de closed-source drivers kun je op laptops in 99% van
de gevallen geen gebruik meer maken van je externe VGA poort,
waardoor je geen externe monitor of een beamer meer kunt gebruiken !!
Nvidia
Installeer via Synaptic de nvidia driver. De laatste is nu nvidia_100.14xx. Herstart X door Alt-Ctrl-Backspace of door uit- en weer in te loggen.
ATI
Installeer via Synaptic de ATI driver. Zoek op dkms_ati. Herstart X door Alt-Ctrl-Backspace of door uit- en weer in te loggen.
Video driver installeren
Eens de closed source driver geïnstalleerd is, start je het PClinuxOS Control Center op en
3D instellen
Eens terug ingelogd, start je terug de PCC op, en via het menu 3D bureaubladeffecten configureren.
Selecteer op die pagina Full 3D desktop effects.... Selecteer XGL gebruiken en klik op OK. Log uit en terug in, en je Beryl zal nu geactiveerd zijn.
Belangrijke tip
Log NOOIT in op KDE als root.
Dit is vergelijkbaar met de Administrator account op windows computers. Er is dan volledige toegang tot alle bestanden, en hierdoor is uw systeem kwetsbaar voor aanvallen van buiten- en binnenaf.
Een goed root paswoord, hoe ziet dat er uit?
Tijdens de installatie van PCLinuxOS wordt u gevraagd naar uw rootwachtwoord.
Tijdens het werken onder Linux werkt u als gewone gebruiker. Zulke gebruiker heeft beperkte rechten en kan geen aanpassingen doen aan het systeem. Wens je op systeemniveau aanpassingen te doen, dan moet je je als systeembeheerder aanmelden.
Het is van belang om een goed wachtwoord te kiezen voor de systeembeheerder. Hoe complexer het wachtwoord, hoe beter je systeem beveiligd is. Een goed wachtwoord bestaat uit een combinatie van hoofdletters, kleine letters, cijfers en leestekens. Natuurlijk is het onthouden van zo'n paswoord wel iets anders.
Stel dat je als wachtwoord Mva1ePC! hebt.
Ok!, ik heb nu een combinatie van letters, cijfers, leestekens, maar hoe kun je dat nu in godsnaam onhouden.
Wel, wat dacht je van Mijn volgende auto is een Porsche Cayenne ! waarbij is de 'i' van is vervangen door een cijfer 1.
Op die manier kun je makkelijk complexe wachtwoorden onthouden zoals bv.:
* 0mkdstv1dEk (Om middernacht komen de spoken te voorschijn in de Engelse kastelen)
* Wdpk10eh0ms! (Wie dit paswoord kent is of een hacker of mijn schoonmoeder!)
Een firewall, wat is dat?
Een heel goede uitleg vind je op http://nl.wikipedia.org/wiki/Firewall
PCLinuxOS heeft standaard een software firewall
De basis beveiliging is een lichte firewall, deze maak je door naar PCLinuxOS Control Center te gaan -> Veiligheid -> Een persoonlijke forewall instellen teneinde de computer en het netwerk te beschermen.
Hier klikt u aan welke servers u draait en wellicht handmatig poorten aangeven voor eventuele P2P programma's. Sla de instellingen op. De firewall laat nu alle pakketjes die een gemiddelde gebruiker nodig heeft door en blokkeert de rest.
Andere firewalls
Er bestaan natuurlijk nog andere en zwaardere firewalls die je kunt gebruiken als je bv. een server draait. PcLinuxOS laat je toe via Synaptic om deze te installeren.
Firestarter
A GUI firewall tool for GNOME 2
FireStarter is a GUI firewall tool for setting up, monitoring and administring Linux firewalls under GUI. It features:
* User friendly graphical interface optimized for GNOME 2.
* Easy to use wizard customizes firewall to your needs.
* Real-time firewall hit monitor shows hostile probes.
* Open and close ports, shaping your firewalling with a few mouse clicks.
* Set up NAT or port forwarding for your home or company LAN.
* Designed for the GNOME desktop, but works in KDE too.
* Translated into over 38 languages.
* Advanced kernel tuning features
* Supports Linux kernel versions 2.6, 2.4 and 2.2.
Installeren via Synaptic, en starten via Kmenu -> Configuratie -> Networking -> Firestarter
Volg de wizard en als u niet zeker bent van een bepaalde optie, dan kunt u gerust de defaults welke voorgesteld zijn, aanvaarden.
Heb je al een hardware firewall draaiende (zoals een NAT router) dan is een software firewall zoals Firestarter meer een extra dan een must.
Op dit moment zijn er nog maar heel weinig virussen voor Linux. Dat is natuurlijk heel prettig, maar hoe populairder Linux wordt, hoe meer virussen ervoor gemaakt zullen worden. Het lijkt dus heel onverstandig om met antivirus software te wachten tot die markt aantrekt, en het is zaak om nu al naar antivirussoftware te kijken. Er is al redelijk wat beschikbaar om virussen op het Linux platform te bestrijden. Daar zijn open source scanners bij, maar ook commerciële.
Het is onder Linux niet alleen normaal, maar ook aan te raden om als gebruiker in te loggen. Omdat alleen de root gebruiker toegang heeft om de binaire bestanden te wijzigen, kunnen bij een gewone gebruiker de virussen zich zonder de toegang tot beschikbare binaire bestanden niet voortplanten. Dat is één van de redenen waardoor er bijna geen linux-virussen zijn.
Momenteel worden er virusscanners aangeboden die op een Linux platform draaien, maar deze pakketten dienen feitelijk om Windows virussen die via een Linux mailserver het netwerk op willen, uit te schakelen.
Een goede anti-virus kunt u vinden via Synaptic -> search: qtfprot.
Bijna alle instellingen van PCLinuxOS kunt je via een makkelijke interface installeren.
Het PCLinuxOS Control Center - meestal afgekort tot PCC - kun je vergelijken met het Controle Panel dat je onder MS-Windows terugvindt.
Dit gedeelte van de tutorial zal pas na het uitkomen van de PCLinuxOS2009 ingevuld worden.
[Bronnen Delen]
[Groupware]
[Online Beheer]
[Opstarten]
[Apparatuur]
[Koppelpunten]
[Netwerk & Internet]
[Veiligheid]
[Systeem]
Systeem update
Een heel belangrijk deel van het beheer van je systeem is het up-to-date houden van je systeem. Windows gebruikers zullen allemaal vertrouwd zijn met de maandelijkse Windows-Updates welke (soms ongevraagd) je systeem bijwerken.
Het grote nadeel van het systeem wat Microsoft gebruikt is dat je na deze updates bijna altijd je systeem moet herstarten (soms meer dan 1 keer). Onder PCLOS moet je nooit je systeem herstarten na een update, behalve als je iets heel ingrijpends gedaan hebt als je Kernel upgraden.
Daarnaast zal je onder MS-Windows ook enkel maar de typische Microsoft applicaties aangepast hebben. Dat betekent dat je voor ieder programma dat niet door Microsoft gemaakt is (bv. Photoshop, Acrobat Reader, Real Player, ...) je volledig afhangt van de goodwill van de respectievelijke software firma's om hun tools van een update functie te voorzien.
PCLOS daarentegen zal tijdens de update ALLE bestanden op je systeem updaten, zowel de typische KDE bestanden, maar ook Gimp, Firefox, je Firewall, Codecs, ....
Software installeren
De LiveCd van PCLOS bevat al een heleboel software, maar door de beperkte capaciteit zul je niet alle gewenste programma's terugvinden op je systeem na een installatie.
Geen probleem echter, want onder PCLOS bevinden zich meer dan 10.000 programma's, klaar voor gebruik, op de repositories.
Wanneer je dan een bepaald programma wenst te installeren dan kun je het gewoon aanduiden in de lijst, en PCLOS zal het voor u installeren.
Bij een volgende systeem update zal automatisch ook dat programma voorzien worden van de nodige patches indien nodig.
Door je PCLOS installatie regelmatig bij te werken, heb je steeds een goed afgetimmerd systeem op je PC. Daarmee wordt bedoeld dat alle softwares die je gebruikt op je PC niet alleen de laatste versie zijn, maar dat tijdens de update ook de patches voor mogelijke veiligheidslekken welke eventueel ontdekt werden, en door de programmeurs verholpen zijn, op je systeem worden toegepast.
In tegenstelling tot andere distro's bezit PCLOS momenteel geen automatisch update systeem. Dat valt te verklaren door het simpele feit dat je om zulk een service aan te bieden aan de gebruikers, je een enorm krachtige servers moet hebben, die simultaan duizenden, zoniet tienduizenden request voor een update status moet kunnen verwerken.
Daarom is het aan de gebruiker om deze simpele taak uit te voeren.
Via Synaptic
Om via Synaptic je systeem up te daten, moet je gewoon Synaptic opstarten en inloggen als root.
Het eerste wat je dan moet doen, is op de Herladen knop klikken.
Je zult zien dat er gegevens (de informatie van de pakketten, niet de pakketten zelf !) van de repo-server naar je systeem worden binnengehaald.
Je systeem up to date houden
Nu de lijst van package-info op je eigen box aangepast is, moeten we kijken of de nieuwe lijst van updates op ons van toepassing is. Klik op de knop Systeem bijwerken.
Als de updates een impact hebben op andere, reeds geïnstalleerde pakketten, word je dat in een vensterje vertoond. Accepteer deze gewoon.
Als er aanpassingen dienen te gebeuren, dan zal de Toepassen knop, geactiveerd worden (van grijs naar groen).
Klik op de Toepassen-knop om de updates uit te voeren. Al de gemarkeerde pakketten worden dan gedownload en geïnstalleerd op je systeem.
Na de update verschijnt er soms een venstertje met info over de update, maar dat mag je als beginner zonder probleem negeren. Gevorderde gebruikers kunnen daar soms interessante info in terug vinden.
Na deze update sluit je gewoon Synaptic af, en kun je verder werken.
Als er een heel grote update is uitgevoerd, bv. na een nieuwe install van PCLOS, dan zijn ook heel veel bestanden van het systeem (zoals de ganse KDE die van bv. 3.5.6 naar 3.5.7 ge-update is) ge-updated, zodat een herstart van je grafische front-end aan te raden is. Gewoon effe uitloggen en weer inloggen is dan voldoende. Wil je helemaal zeker zijn, dan is een reboot ook goed, maar meestal hoeft het niet.
Het is van belang om regelmatig de handelingen 'Herladen' - 'Systeem bijwerken' en als de knop 'Toepassen' geactiveerd wordt, uit te voeren.
Via de konsole met apt-get
Wens je je systeem te updaten via de konsole, dan moet je gewoon in een konsole volgende kommando's uitvoeren:
$ su
[Geef je rootwachtwoord in]
# apt-get update && apt-get upgrade
# exit
$ exit
Software wordt aan het systeem toegevoegd door gebruik te maken van kant en klare pakketten of door de software rechtstreeks van de auteur op te halen en deze zelf te compileren op het gebruikte systeem. De eerste methode is een stuk gebruiksvriendelijker, maar heeft het nadeel dat het systeem- (producent-) afhankelijk is.
Bij de tweede methode moet de broncode op het systeem gecompileerd worden. Dit heeft als voordeel dat de software op alle systemen werkt en steeds geoptimaliseerd wordt naar het gebruikte systeem toe. Het nadeel is echter dat een basiskennis programmeren noodzakelijk is om de installatie tot een goed einde te brengen.
Wat is een repository
Een repository (of repo) is een verzameling van bronnen welke je kunt benaderen om informatie uit te putten. Wanneer je over een software repository praat, dan praat je over één of meer databanken die een verzameling aan voorgecompileerde pakketten bevatten welke je kunt selecteren om via een tool op je systeem te installeren.
PCLinuxOS gebruikt diverse repo's verdeeld over diverse servers welke allemaal gesyncroniseerd zijn met de moeder database bij PCLinuxOS.com
PCLinuxOS maakt gebruikt van een grafische front-end, de Synaptic Software Manager om voorgecompileerde pakketten binnen te halen. In de achtergrond wordt gebruik gemaakt van het commando apt-get om dat feilloos te verwezenlijken.
Synaptic doorzoekt de beschikbare software cataloog (de repository), downloadt het gewenste programma, installeert het op uw PC, past uw KDE menu aan en kan ook nog in dezelfde sweep uw reeds bestaande software updaten.
Waar vind ik Synaptic?
Synaptic vind je onderaan je scherm op de taakbalk. Het is de Rood-Zwarte letter S [img_assist|nid=98|desc=|link=none|align=left|width=100|height=100]
ofwel via het menu : menu > systeem > configuratie
Rootwachtwoord en basisscherm
Het aanpassen van je bestanden is een typische administratie taak. Daarvoor moet je eerst je rootwachtwoord ingeven.
Zodra je je rootwachtwoord hebt ingevoerd, kom je in het basisscherm van Synaptic
Teneinde je systeem altijd up-to-date te houden, moet je ook altijd de laatste versie van de pakketten geïnstalleerd hebben. We weten al dat de repositories de verzameling van pakketten bijhoudt. Wanneer de makers van PCLinuxOS een nieuwere versie van een bepaald pakket hebben, dan wordt deze versie naar de repo ge-upload.
Op onze Linux PC staan echter nog de oude gegevens in onze repository cache. We moeten deze dus actualiseren, en dan ons systeem updaten.
Eens Synaptic opgestart klik je het Instellingen menu aan en klik je Pakketbronnen
[img_assist|nid=117|title=|desc=|link=none|align=left|width=173|height=128]
Het repository venster verschijnt.
[img_assist|nid=118|title=|desc=|link=none|align=left|width=627|height=434]
Zoals u ziet kunt u meerdere repositories selecteren uit de lijst. Het volstaat om er eentje aan te vinken. Kies er eent die dicht bij je woonplaats ligt, om de snelheid van je downloads hoog te houden. Als je dan bevestigt dan word je verwittigd dat de lokale cache van de lijst van repo's en bestanden dient te worden bijgewerkt, door op de Reload button te klikken.
Nieuw is wel dat je nu naast 'main extra nonfree' ook kde moet zetten in de secties.
Wanneer je een andere pakketbron selecteert of iets veranderd aan de parameters van je pakketbron, moet je steeds op de Herladen knop klikken, om je interne cache van de repo te synchroniseren met deze van de nieuwe repo.
Via de Sections (secties) selectie methode
Iedere gebruiker gaat, al naar gelang zijn interesse, één of meerdere extra pakketten installeren.
In onderstaand voorbeeld zal u duidelijk worden hoe u dat moet doen. We gaan het pakket 'Stellarium' installeren op ons systeem.
We klikken links onderaan op de knop Sections (Secties) en scrollen door de lijst van thema's tot we bij de gewenste sectie Sciences/Astronomy komen. Rechts ziet u dan 2 pakketten staan, waarvan de onderste 'Stellarium' is.
Klik op het witte vierkantje aan het begin van de regel, en een menu verschijnt, met één mogelijke optie : 'Mark for installation'.
Afbeelding:Inst_soft_13.png
We klikken op deze optie, en markeren aldus dat pakket voor installatie op ons systeem.
Veel programma's zijn afhankelijk van andere kleinere programma's en software bibliotheken (libraries) om goed te werken. Zo ook 'Stellarium'. Zodra je 'Stellarium' aanklikt voor installatie, zal Synaptic je verwittigen dat er daarnaast nog één of meerdere programma's moeten geïnstalleerd worden. Dit probleem heet 'dependency' en is dikwijls een reden van veel gezweet en gevloek bij andere distro's. Hier zal Synaptic voor jou alle afhankelijkheden oplossen.
Afbeelding:Inst_soft_14.png
Klik op 'Mark' om alle dependency problemen op te lossen.
Klik vervolgens op 'Apply' om het installeren te laten aanvangen.
Afbeelding:Inst_soft_11.png
Zodra je geklikt hebt op 'Apply' toon Synaptic je een overzicht van de zaken die te gebeuren staan. Hier worden het 'Stellarium' programma en de extra library nog eens getoond.
Ook word je getoond hoeveel er van de server zal moeten worden gedownload, en hoeveel ruimte er op je HD gebruikt zal worden. Daar de bestanden gecomprimeerd op de repo-server staan, zal de ruimte, eens uitgepakt op je systeem, steeds groter zijn. Klik je op 'Apply' dan start de feitelijke download.
Afbeelding:Inst_soft_15.png
Als je tijdens het installeren op het zwarte driehoekje klikt, kun je de detail van de installatie volgen.
Afbeelding:Inst_soft_16.png
Als de installatie gedaan is, dan vind je je nieuw geïnstalleerd pakket mooi op zijn plaats in het KMenu.
Afbeelding:Inst_soft_17.png
Via de Search (Zoek) methode
Soms weet je niet in welke sectie je moet kijken om een bepaald programma te vinden. Dan ga je aan de rit via de zoek methode.
In onderstaand voorbeeld gaan we op zoek naar de library die we nodig hebben om DVD-films op onze PCLinuxOS box af te spelen.
Links onderaan klikken we op Search (zoeken) en in het nieuwe zoekvenster tikken we de zoekterm DVD in.
Afbeelding:Inst_soft_18.png
Eens Synaptic de selectie van alle pakketten die 'iets' met DVD te maken hebben vertoont heeft, gaan we in de rechter kolom de beschrijvingen van de mogelijke pakketten doornemen, tot we de gewenste gevonden hebben.
Afbeelding:Inst_soft_19.png
Na wat zoeken vinden we de library die we nodig hebben. Het is de libdvdcss2. We installeren die op dezelfde manier als hierboven en daarna kunnen we DVD-films op onze PCLinuxOS box bekijken.
Apt-get commando's
apt-get is de command-regel tool voor het hanteren van packages en is zeer ongecompliceerd in het gebruik.
apt-get [options] [command] [package ...]
command staat voor één van:
De meest nuttige opties zijn:
sources.list bestand
Als je via de commandotool apt-get werkt, moet je ook manueel je repositories bijhouden. Deze bevinden zich in het bestand /etc/apt/sources.list en zien er als volgt uit.
Afbeelding:Inst soft 20.png
Als root kun je die aanpassen.
Broncode gebruiken om een pakket te installeren
Indien noch de distributeur, noch andere kanalen voor de juiste pakketten kunnen zorgen, zal je de broncode van het pakket moeten compileren. Door de standaardisatie van de ontwikkelomgeving onder Linux is dit ook voor beginners geen onmogelijke opdracht. Standaard ga je als volgt te werk:
Voorbereiding
./configure commando
Gebruik het commando `./configure` om uw computerconfiguratie te testen.
dummy@pclosbox:~> cd galculator-18.104.22.168/
dummy@pclosbox:~/galculator-22.214.171.124> ./configure
Indien er essentiële onderdelen ontbreken, zal de configuratie onderbroken worden met een melding.
checking for PACKAGE... configure: error: The pkg-config script could not be found or is too old.
Make sure it is in your PATH or set the PKG_CONFIG environment variable to the full path to pkg-config.
Alternatively, you may set the environment variables PACKAGE_CFLAGS and PACKAGE_LIBS to avoid the need to call pkg-config.
See the pkg-config man page for more details.
To get pkg-config, see
See `config.log' for more details.
config.status: executing default-1 commands
config.status: executing po/stamp-it commands
make commando
make install commando
Als laatste onderdeel moet het pakket nog geïnstalleerd worden.
dummy@pclosbox:~/galculator-126.96.36.199> su -c "make install"
Password:
Het pakket kan echter alleen van de computer verwijderd worden als de map met bronbestanden blijft bestaan. Deze bevat het commando `make uninstall` om het pakket van de computer te verwijderen.
Het geïnstalleerde pakket toevoegen aan het K menu.
Indien `make install` geen K menu-item heeft aangemaakt (is meestal zo), moet je deze indien gewenst nog aanmaken.
De KDE Menu Editor zorgt voor het aanpassen van het K menu. De KDE Menu Editor start je op door rechts te klikken op het pictogram van het K menu en in het snelmenu de opdracht Menubewerker te kiezen. In het voorbeeld heb ik de rekenmachine Galculator toegevoegd aan het submenu Hulpmiddelen > Calculator. Dit gaat als volgt:
Een K menu-item verwijder je door het te selecteren en op het pictogram Verwijderen te klikken op de werkbalk van KDE Menu Editor.
Dit onderdeel bevat informatie die voor de gevorderde gebruiker bedoeld is.
Dat betekent niet dat een beginner hier niks te zoeken heeft, maar bepaalde zaken kunnen voor een beginner net ietsje te moeilijk zijn.
Hoe de bootmanager GRUB instellen
Virtualbox uitleggen
Hoofdstuk over werken met KDE
Instellen Bureaublad
[Energiebeheer]
[Geluid en Multimedia]
[Internet en Netwerk]
KDE Componenten
Privacy en Beveiliging
[Randapparaten]
[Regio en Toegankelijkheid]
[Systeembeheer]
[Uiterlijk en thema's]
Applets toevoegen
Superkaramba
Multimedia
Wanneer het niet mogelijk is om een video of audio bestand af te spelen, is het mogelijk dat de juiste codec nog niet geïnstalleerd is.
Een codec is een stuk soft- of hardware dat toelaat data te coderen/decoderen of te comprimeren/decomprimeren. Er bestaan codecs om bijvoorbeeld geluid of beeld te coderen in een handelbaar formaat met behoud van een zeker kwaliteitsniveau.
Codecs worden toegepast voor datacompressie van bestanden. Ook worden codecs gebruikt bij het real-time versturen van audiogeluid over een ISDN-telefoonlijn. Dit wordt veel toegepast bij radio-interviews waarbij de te interviewen persoon niet fysiek aanwezig hoeft te zijn in de radiostudio.
Video Codecs
Wanneer we over video praten, dan zullen we het hebben enerzijds over bestanden welke op je PC staan en anderzijds over de films welke je op DVD aangereikt worden.
Out-of-the-box kan PCLinuxOS niet alle videoformaten spelen. De reden ligt hem in bepaalde copyrights die op codecs rusten of anderzijds wetgeving die verbiedt om bepaalde drivers, libraries of codecs op een CD/DVD mee te leveren bij een distributie.
Zo staat het volgende te lezen op de website van PCLinuxOS:
"Please note PCLinuxOS does not ship with Win32codes or DVD decryption software".
Er zijn dus tenminste 2 drivers/codecs/libraries die we moeten installeren nadat we PCLinuxOS op onze harde schijf gezet hebben, nl. win32codecs en een library om DVD-films te kunnen bekijken.
Win32Codec
Om het mogelijk te maken bepaalde typische Windows video bestanden te bekijken (quicktime, realplayer of Windows media codecs) installeer je via Synaptic het volgende bestand:
win32-codecs
of vanuit een konsole:
$ su [rootwachtwoord] # apt-get install win32-codecs # exit $ exit
DVD films
Om je films op DVD te kunnen bekijken, installeer je vanuit Synaptic het volgende bestand:
libdvdcss2
of vanuit een konsole:
$ su [rootwachtwoord] # apt-get install libdvdcss2 # exit $ exit
[Grafische toepassingen]
Geluid
[Video]
Inleiding
Kaffeine en Amarok zijn standaard geïnstalleerd in PCLinuxOS2007, maar als je gebruik maakt van de MiniME2007 moet je die, alsook de Xine engine, zelf installeren via Synaptic alvorens deze kleine tutorial door te lopen.
Achtergrond
De codec bestanden die je nodig hebt om real audio bestanden alsook de andere bestandsformaten welke je gewoon was af te spelen in MS-Windows zitten vervat in het "win32-codecs" pakket. Echter, enkel deze codecs installeren volstaat niet om bovengenoemde bestanden af te spelen in Amarok of Kaffeine en er komt dus wat knip en plakwerk bij zoals hieronder uitgelegd.
De reden is dat zowel bij Amarok en de Kaffeine Xine Engine verwijzen naar een verkeerd codec pad.
De stappen
Win32 codecs
Installeer "win32-codecs" via Synaptic Package Manager.
Kaffeine
|Hierboven het originele, hieronder na de aanpassing|
Amarok
Jammer genoeg heeft Amarok geen GUI om de Xine engine te configureren. Ondanks dat, is het heel makkelijk om de nodige aanpassingen te doen, zoals onderstaande stappen je aantonen.
U kunt nu via Amarok zowel real media als Quicktime in je multimedia spelers afspelen.
Nog dat:
Standaard speelt Amarok geen bestand van het .ram type af, alhoewel ze audio bestanden zijn.
De oplossing is simpel, hernoem de .ram extentie naar .rm
Je kunt daarvoor krename installeren om het hernoemen in 'batch' te doen.
Met dank aan 'Oliver' voor deze heel interessante tip.
[Deel over de diverse toepassingen voor het internet]
Chatten via IRC
ONLINE HULP BIJ HET GEBRUIK VAN PCLINUXOS?
PCLinuxOS.NL heeft ook een chatruimte waar je gebruik van kunt maken. De daar aanwezige gebruikers kunnen dan direkt antwoorden.
Sinds kort is het mogelijk om op onze chatruimte te komen door gewoon gebruik te maken van een webrowser
Daarnaast is onder programma's => Internet => het chat programma XChat IRC te vinden.
Via Synaptic zijn ook een andere chat programma's te installeren zoals b.v. KVirc.
Voor aanmelden zoekt je onder "netwerken" naar het Freenode netwerk.
Deze selecteren en daarna klikken op de tab "bewerken", irc.freenode.org staat standaard geselecteerd. Onder "favorite channels" zie je staan #pclinuxos
Daar achter type je dan ,pclinuxos-nl-be let op de komma!! Verschillende kanalen worden gescheiden door een komma en NIET met een spatie
Er staat dus nu #pclinuxos,#pclinuxos-nl-be
Het bewerken venster nu sluiten en door dan op verbinden te klikken kom je in onze Chatruimte.
Succes en tot ziens op #pclinuxos-nl-be
Chatten via Instant messaging zoals Kopete
[Personal Information Managers met als onderdelen KMail, ....]
Bestandsoverdracht via FTP
BitTorrent (van het Engels torrent, dat stortvloed betekent) is een systeem om peer-to-peer data uit te wisselen, dat gebruik maakt van een centrale locatie die de downloads coördineert maar zelf geen bestanden levert. De download gebeurt decentraal en bestaat uit het uitwisselen van stukken van bestanden tussen alle gebruikers die op dat moment meedoen aan het up- en downloaden. Zo'n gecoördineerde groep wordt torrent genoemd.
Tevens is Bittorrent de naam van de toepassing van Bram Cohen, degene die het bittorrentprotocol heeft ontworpen.
Het centrale distributiepunt wordt tracker genoemd. Men wordt met de tracker verbonden zodra een torrentbestand wordt geopend door een BitTorrentclient. In dit torrentbestand staan de kenmerken van de torrent, zoals de locatie van de tracker en de omvang van het bestand of de bestanden die in de torrent worden uitgewisseld. De tracker houdt bij welke gebruikers het bestand al hebben of nog bezig zijn met de download. Diegenen die het hele bestand al hebben en alleen nog maar uploaden, worden seeders genoemd; zij die nog bezig zijn met het downloaden van het bestand heten leechers.
Als je begint met het downloaden van een bestand begin je vrijwel meteen om óók de stukjes die je al binnen hebt te uploaden naar andere downloaders. Op dit moment ben je een "peer" in het netwerk. De tracker zorgt ervoor dat je in contact komt met andere peers. Omdat iedereen tegelijkertijd downloadt en uploadt is de snelheid niet beperkt tot de uploadsnelheid van een enkele aanbieder, maar kan in het optimale geval de som zijn van de uploadsnelheden van alle actieve aanbieders. Bij veel clients kan echter wel het aantal downloaders en de maximale uploadsnelheid worden ingesteld om te voorkomen dat de torrent een te groot deel van de capaciteit van de verbinding gebruikt.
Op de harde schijf van de downloader wordt door bepaalde clients direct plaats gemaakt voor het volledige bestand en hiervan worden gaandeweg de nog ontbrekende stukjes ingevuld. Zodra je het hele bestand binnen hebt, wordt men zelf ook seeder of "seed". Het wordt over het algemeen op prijs gesteld dat je dan niet meteen de torrent afsluit, maar nog een tijdje blijft seeden. Een goede vuistregel voor het seeden is dat je minstens zoveel data seedt als je zelf hebt binnengehaald (de upload/downloadratio voor de torrent is dan 1:1 of hoger). Is deze ratio te laag, doordat je veel meer downloadt dan je zelf uploadt, noemt men je een "leecher". Deze mensen hebben eigenlijk een negatieve invloed op de torrent. Bij veel clients kan worden ingesteld of de torrent na het uploaden van een bepaalde hoeveelheid automatisch verlaten moet worden.
Een niet te versmaden voordeel van torrents is dat je het downloaden ervan ten alle tijde kunt stoppen, om het dan op een later tijdstip terug verder te zetten. Als je bv. een distro van 4.7 Gb aan het downloaden bent (een typische DVD distro) dan kun je na bv. 1/3 de torrent stoppen en de volgende dag verder gaan.
In landen waar breedband nog niet zo ingeburderd is of indien je enkel nog smallband ter beschikking hebt, dan zijn torrents de ideale oplossing.
Bij Voice over IP of VoIP wordt het Internet of een ander IP-netwerk gebruikt om spraak te transporteren. Hierdoor wordt telefonie mogelijk op datanetwerken en ontstaat de mogelijkheid om de traditioneel gescheiden werelden van spraak en data samen te voegen. Hierdoor is nog slechts één infrastructuur nodig en kunnen bovendien nieuwe producten en diensten worden ontwikkeld. Het werken met op VoIP gebaseerde telefooncentrales is binnen bedrijven inmiddels gemeengoed geworden.
Uitleg over de inhoud van Xorg.conf en hoe manueel aanpassen
Sectie Inputdevice uitleggen
Device uitleggen
Section Screen
Subsection Display
Section ServerLayout
Deze pagina is bedoeld voor gevorderden
LAMP : Wat is dat?
LAMP staat voor Linux Apache Msq Php en is de meest gebruikte web server, die je tevens ook kunt opzetten.
Waarom zou ik een LAMP server opzetten
Wanneer je bij een webhoster ruimte afhuurt, dan kun je daar meestal gebruik maken van MySQL as database en PHP als web-scripting taal om dynamische websites te maken.
Door op je eigen box een LAMP server te draaien, kun je lokaal je website testen en pas als ie volledig af is, de PHP-bestanden en de MySQL database uploaden.
Deze pagina gaat je wel niet leren hoe je met Apache, MySQL en PHP moet werken, maar zal je enkel uitleggen hoe je de nodige software installeert om je LAMP server aan de praat te krijgen.
Een LAMP webserver opzetten via Synaptic
[img_assist|nid=238|title=Overzicht LAMP pakket|desc=|link=none|align=center|width=510|height=640]
Alles is nu geinstalleerd en je website bestanden bevinden zich in /var/www/html.
Veel plezier, maar je moet je bewust zijn van wat dat doet met je computers veiligheid.
Het is altijd van belang om een goede backup van je systeem bij de hand te hebben. PCLinuxOS laat je toe om een remaster te maken van je huidig systeem of een backup te nemen van je je /home folder.
Daarvoor gaan we gebruiken van twee applicaties:
Vertaald van http://www.pclinuxos.com/index.php?option=com_smf&Itemid=58&topic=39717....
Voor dat je begint: Je gaat het meeste uitvoeren vanuit een root terminal/konsole. Als je een nieuwe Linux gebruiker bent, om een root konsole te krijgen open je of een gewone konsole en typt "su" gevolgd door het root wachtwoord, of je gaat naar Kmenu->System->Terminals->Terminal Program - Super User Mode en geef je root wachtwoord in als daar om gevraagd wordt.
Eén ding wat je in het achterhoofd moet houden is dat Remasterme een compressie ratio van 3:1 heeft en het resulterende ISO bestand een limiet van 4Gb. Als je systeem te groot is om daar in te passen , moet je een aantal zaken uitsluiten. Een goede manier om dat te doen is om je /home directory uit te sluiten en alleen het systeem te remasteren, waarbij je een separate backup maakt van alles wat in /home staat. Je moet je er ook van vergewissen dat alle onnodige schijfstations en partities zijn afgekoppeld voor je het remaster proces begint.
Stap één: Unmount (ontkoppel) alle onnodige schijfpartities. Voor de standaard installatie betekent dat alles behalve / en /home. Er zijn enkele manieren om dit te doen. Eén goede methode is om een terminal/konsole te openen als root en dan in te typen 'umount -a'. Als je hier een aparte root terminal/konsole voor geopend hebt, laat je deze nog even open aangezien je hem later nog nodig hebt. Een andere manier is om Konqueror te openen en 'system:/media' in de adresbalk in te typen. Als je eenmaal de partities ziet, waarbij met een kleine indicator op het icoon wordt aangegeven dat de partitie is gekoppeld, kan je met de rechter muisknop op die partities klikken en kiezen voor 'afkoppelen'. Dit geldt uiteraard niet voor / en /home.
Stap twee: Ga naar je home directory en klik met de rechtermuisknop op de /tmp directory. Kies dan voor 'Acties->Openen als root'. Selecteer alles en verwijder het. Je kan deze actie alleen met root privileges uitvoeren. Als je dit servicemenu niet kan vinden, kan je òf 'DoAsRoot' via Synaptic installeren, of naar 'Kmenu->Systeem->Bestandsgereedschappen->Bestandsbeheerder (in systeembeheer modus)' aanklikken en de gegevens zo verwijderen
Als je /home niet wilt excluderen voor de remaster en het gebruikt als een backup, kan je stap 3 overslaan en doorgaan met stap 4.
Stap drie: In een root terminal/konsole, type 'kwrite /usr/bin/remasterme'. Bewerk het bestand bij de sectie die begint met 'mklivecd'. Er zijn twee commandoregel argumenten in die met een dubbel liggen streepje beginnen (--). Daartussenin voeg je het volgende toe: '--nodir ^/home', waarbij je erop let dat er een spatie staat tussen de, nu 4, argumenten. Ook moet er een spatie staan tussen de 'r' en de '^' in je nieuwe argument. Het zou er zo uit moeten zien:
'mklivecd --splash silent --md5sum --nodir ^/home --fstab=rw,noauto pclinuxos-2007.iso'
Sla nu het script op en sluit Kwrite. Zo kan je je /home directory uitsluiten voor de remaster.
Stap vier: In je root terminal/konsole, type 'remasterme' en wacht. In de veronderstelling dat er geen fouten optreden, wat normaliter veroorzaakt wordt door typefouten bij het aanpassen van het remasterme script, zal een bestand genaamd 'pclinuxos-2007.iso' in je /root directory verschijnen. Je kan dit bestand naar je home directory verplaatsen.
Stap vijf: Brand je nieuwe ISO naar een CD of DVD en test hem om je ervan te verzekeren dat hij werkt. Het is een goed idee om eens een volledige installatie in Virtualbox, VMware, Qemu, of Xen te proberen, alleen om er absoluut zeker van te zijn dat alles werkt zoals je wilt dat het werkt.
Met dan aan NewMikey voor deze input
Remasterme een bash script dat het programma Mklivecd om een iso te maken van uw systeem.
Wat is Mklivecd ?
De mklivecd applicaties zijn specifieke tools met de mogelijkheid om je eigen LiveCD of LiveDVD te maken van een bestaande PCLinuxOS installatie.
Wat is remasterme ?
Remasterme is een bash script dat maakt dat je in de best mogelijke omstandigheden en met de juiste parameters Mklivd aanroept.
remasterme is te vinden in de map /usr/bin/ en ziet er als volgt uit:
#!/bin/bash
#set -x
# Remasterme
#
# Modified by Ivan Kerekes
echo "This script tries to remaster your current install. The iso will be created as /root/livecd.iso"
olddir=`pwd`
perl -pi -e 's|/initrd/sbin/halt.local|/sbin/halt.local|g' /etc/rc.d/init.d/halt*
#umount -a
df -h
REMASTER_USED_SIZE=$(df -m | awk '{ N+=$3 } END { N/=1024; print int(N)}')
REMASTER_AVAILABLE_SIZE=$(df -m /| awk '{ N+=$4 } END { N/=1024; print int(N)}')
let REMASTER_NEEDED_SIZE=("$REMASTER_USED_SIZE")/3
echo "You try to remaster" $REMASTER_USED_SIZE "Gigabyte install"
echo "you need at least" $REMASTER_NEEDED_SIZE "Gigabyte freespace"
echo "The free space avaialable for remaster" $REMASTER_AVAILABLE_SIZE "Gigabyte"
if [ "$REMASTER_AVAILABLE_SIZE" -lt "$REMASTER_NEEDED_SIZE" ]
then
echo "Not enough space available"
exit 1
fi
cd
mklivecd --splash silent --md5sum --fstab=rw,noauto pclinuxos-2007.iso
cd $olddir
Hoe remasterme gebruiken ?
Werkwijze door Rijnsma opgesteld.
[alain@lappie ~]$ su
Wachtwoord:
[root@lappie alain]# remasterme
[root@lappie alain]#This script tries to remaster your current install. The iso will be created as /
root/livecd.iso
Filesystem Size Used Avail Use% Mounted on
/dev/hda5 7.7G 3.0G 4.4G 40% /
/dev/hda7 11G 675M 11G 7% /home
You try to remaster 3 Gigabyte install
you need at least 1 Gigabyte freespace
The free space avaialable for remaster 4 Gigabyte
mklivecd, version 0.6.0-20071202, http://livecd.berlios.de/
Copyright (C) 2002-2004, Jaco Greeff <firstname.lastname@example.org>
This program is free software; you can redistribute it and/or
modify it under the terms of the GNU General Public License
as published by the Free Software Foundation; either version 2
of the License, or (at your option) any later version.
Creating initrd: [100.00% 00:00:15/00:00:15]
Setting filesystem parameters: [100.00% 00:00:20/00:00:20]
Creating compressed image: [100.00% 00:15:00/00:15:00]
Creating isolinux boot: [100.00% 00:00:00/00:00:00]
Creating final iso: [100.00% 00:01:06/00:01:06]
Embedding MD5 checksum: [100.00% 00:00:44/00:00:44]
Created 'pclinuxos-2007.iso' (1411,053,568 bytes) in 00:17:30
[root@lappie alain]#mv /root/*.iso ~/Desktop/
Hoe de remaster LiveCd gebruiken?
Het terugzetten van je systeem doe je door met de remaster CD booten en draklive-install te runnen na de boot.
Een harddisk kan in verscheidene partities worden onderverdeeld. Elke partitie functioneert alsof het een aparte harddisk is. De gedachte erachter is dat als je één harddisk hebt, en bijvoorbeeld twee besturingssystemen daarop wilt, je de disk in twee partities kunt onderverdelen. Elk besturingssysteem gebruikt een eigen partitie naar eigen inzicht en laat de andere partitie ongemoeid. Op deze wijze kunnen twee besturingssystemen vredig naast elkaar voorkomen op dezelfde harddisk. Zonder partities zou men voor elk besturingssysteem een harddisk moeten kopen.
Diskettes worden gewoonlijk niet gepartitioneerd. Daar is geen technische reden voor, maar partities zijn zelden nuttig, gezien er al weining data op diskettes past. CD-ROM's worden gewoonlijk ook niet gepartitioneerd, aangezien het makkelijker is om ze als één grote disk te gebruiken, en het zelden nodig is er meerdere besturingssystemen op te plaatsen.
De MBR, bootsectoren en partitietabel
De informatie over hoe een harddisk is gepartitioneerd, wordt opgeslagen in de eerste sector van die harddisk (dat wil zeggen, de eerste sector van het eerste spoor op het eerste diskoppervlak). De eerste sector is de master boot record (MBR) van de disk; dit is de sector die de BIOS inleest en start wanneer de machine voor het eerst wordt geboot. De master boot record bevat een klein programma dat de partitietabel inleest, controleert welke partitie actief is (dat wil zeggen als opstartbaar is gemarkeerd), en de eerste sector van die partitie, de bootsector van die partitie inleest (ook de MBR is een bootsector, maar het heeft een speciale status en daarom een speciale naam). Deze bootsector bevat een ander klein programma dat het eerste deel van het besturingssysteem opgeslagen op die partitie inleest (in de veronderstelling dat het opstartbaar is) en het dan start.
Het partitioneringsschema is niet in de hardware en zelfs niet in de BIOS ingebouwd. Het is slechts een conventie die veel besturingssystemen volgen. Niet alle besturingssystemen volgen het, maar dat zijn de uitzonderingen. Een aantal besturingssystemen ondersteunt partities, maar ze nemen slechts één partitie op de harddisk in beslag, en gebruiken binnen die partitie hun eigen interne partioneringsmethode. Het laatste type kan gerust naast andere besturingssystemen (waaronder Linux) bestaan, en vereist geen speciale maatregelen, maar een besturingssysteem dat geen partities ondersteunt, kan niet op dezelfde disk met andere besturingssystemen bestaan.
Als voorzorgsmaatregel is het een goed idee om de partitietabel op een stukje papier te schrijven, zodat als het ooit beschadigd, je niet al je bestanden hoeft kwijt te raken. (Een slechte partitietabel kan met fdisk worden hersteld). De relevante informatie wordt gegeven door de opdracht fdisk -l:
$ fdisk -l /dev/hda Disk /dev/hda: 15 heads, 57 sectors, 790 cylinders Units = cylinders of 855 * 512 bytes Device Boot Begin Start End Blocks Id System /dev/hda1 1 1 24 10231+ 82 Linux swap /dev/hda2 25 25 48 10260 83 Linux native /dev/hda3 49 49 408 153900 83 Linux native /dev/hda4 409 409 790 163305 5 Extended /dev/hda5 409 409 744 143611+ 83 Linux native /dev/hda6 745 745 790 19636+ 83 Linux native $
Extended en logische partities
Het oorspronkelijke partitioneringsschema voor PC harddisks stond slechts vier partities toe. Dit bleek in de praktijk al snel te weinig te zijn, deels omdat een aantal mensen meer dan vier besturingssystemen wilden (Linux, MS-DOS, OS/2, Minix, FreeBSD, NetBSD, of Windows/NT, om er maar een paar te noemen), maar primair omdat het soms verstandig is verscheidene partities te hebben voor één besturingssysteem. Swapspace bijvoorbeeld kan het beste in een eigen partitie worden geplaatst in plaats van in de Linux-partitie met de rest van het systeem om snelheidsredenen (zie verderop).
Om iets aan dit ontwerpprobleem te doen, werden extended partities uitgevonden. Deze truuk stond het toe een primaire partitie te partitioneren in subpartities. De dus onderverdeelde primaire partitie is de extended partitie; de subpartities zijn logische partities. Ze gedragen zich als primaire partities, maar worden op andere wijze aangemaakt. Tussen deze twee typen partities bestaat geen verschil in snelheid.
De partitiestructuur van een harddisk kan lijken op die in onderstaande figuur. De disk is onderverdeeld in drie primaire partities, waarvan de tweede is onderverdeeld in twee logische partities. Een deel van de disk is helemaal niet gepartitioneerd. De disk in zijn geheel en elke primaire partitie bevat een bootsector.
[img_assist|nid=177|title=HD layout|desc=|link=none|align=left|width=265|height=257]
De partitietabellen (die in de MBR, en die voor de extended partities) bevatten per partitie één byte waarin het type van die partitie wordt aangegeven. Hiermee wordt geprobeerd het besturingssysteem te identificeren, dat van de partitie gebruik maakt of waar het de partitie voor gebruikt. Het doel is om het mogelijk te maken te voorkomen dat twee besturingssystemen per ongeluk dezelfde partitie gebruiken. In werkelijkheid doet het type partitie er voor besturingssystemen niet zoveel toe; b.v. Linux maakt het helemaal niet uit wat het is. Wat nog erger is, is dat een aantal ervan het onjuist gebruikt; b.v. op z'n minst negeert een aantal versies van DR-DOS het meest sigificante bit van de byte, terwijl andere versies dat niet doen.
Er bestaat geen instelling voor de standaardisering om aan te geven wat iedere waarde van een byte betekent, maar een aantal algemeen geaccepteerde bytes staan in onderstaande tabel. Een vollediger lijst is beschikbaar in het Linux programma fdisk.
Typen partities (uit het programma Linux fdisk).
0 Empty 1 DOS 12-bit FAT 2 XENIX root 3 XENIX usr 4 DOS 16-bit FAT <32M 5 Extended 6 DOS 16-bit >=32M 7 OS/2 HPFS 8 AIX 9 AIX bootable a OS/2 Boot Manager 40 Venix 80286 51 Novell? 52 Microport 63 GNU HURD 64 Novell 75 PC/IX 80 Old MINIX 81 Linux/MINIX 82 Linux swap 83 Linux native 93 Amoeba 94 Amoeba BBT a5 BSD/386 b7 BSDI fs b8 BSDI swap c7 Syrinx db CP/M e1 DOS access e3 DOS R/O f2 DOS secondary ff BBT
Regelmatig wordt er op het forum een leuke of interessante tip gepost over PCLOS. Hieronder zul je een selectie ervan terugvinden.
Hebt u zelf een tip die u hier wenst te posten, dan kunt u dat altijd doen via een PB-tje aan Wamukota of via het Forum onder de sectie Tips.
Symptoom:
Je start de computer, kiest om van CD op te starten. Het PCLOS keuzescherm komt op en.....je toetsenbord weigert elke dienst, dood als een pier. Je kan geen PS2 toetsenbord gebruiken want de fabrikant heeft de PS2 aansluitingen wegbezuinigd!
Oplossing:
Hou de SHIFT toets ingedrukt terwijl je van CD boot. Je komt dan in een tekstomgeving waar je toetsenbord wel werkt. Type
LiveCD nousb {ENTER}
en je bent gered.
Indiener NewMikey
Wanneer je op een bestand (dubbel)-klikt, dan verwacht je dat het databestand geopend wordt door het programma waarmee je dan het desbetreffende bestand kunt bewerken/bekijken.
Wanneer het standaard programma niet is wat jij wenst (bij het aanklikken van een URL link in een mail start Konqueror op, ipv Firefox) dan kun je dat makkelijk aanpassen als volgt:
Het spreekt vanzelf dat je deze procedure kunt toepassen op andere uitbreidingen dan HTML.
Of is ze toch niet zo verloren ...
-- Voor gevorderde gebruikers --
Al jaren zie ik deze SysRq toets op mijn klavier staan niet wetende wat ik daarmee kan aanvangen... tot ik met Linux begon Grijns
De magische SysRq toets is een toetsen combinatie in de Linux kernel die de gebruiker toelaat diverse low level commando's (gebruik deze combinaties met de nodige voorzichtigheid) te geven, ongeacht de toestand van het systeem. Ze wordt meestal gebruikt om vastgelopen systemen te herstellen of om een systeem te herstarten zonder je bestandssysteem te beschadigen.
Om gebruik te maken van de SysRq toets, moet je de volgende combinatie gebruiken :
Alt + SysRq + een derde toets, welke hieronder vermeld staat:
Emergency Reboot - Raising Elephants Is So Utterly Boring
"Raising Elephants Is So Utterly Boring" is een ezelbruggetje (een mnemonic middel) om je te herinneren welke opeenvolgende toetscombinaties je moet gebruiken als alternatief voor het indrukken van de aan/uit knop, mocht je systeem ooit hangen en je hardhandig moet rebooten.
1. Alt + SysRq + R -- haalt het klavier uit raw mode
2. Alt + SysRq + E -- beëindig alle processen behalve init
3. Alt + SysRq + I -- killen van alle processen behalve init
4. Alt + SysRq + S -- synchroniseer de schijven
5. Alt + SysRq + U -- hermount alle bestandssystemen read-only
6. Alt + SysRq + B -- herstart/reboot de box
Soms wens je een bestand in kleinere delen op te splitsen om het alzo makkelijker via mail te kunnen versturen, of om het over meerdere opslagapparaten (bv floppies) te verdelen.
Het split commando
Open een konsole en ga naar de map waar het te splitsen bestand zich bevindt
|[alain@localhost ~]$ cd pclos_mag/2008|
Om een bestand (012008_Final.pdf in ons geval)
|[alain@localhost 2008]$ ls -l


totaal 5484
-rw-rw-r-- 1 alain alain 5601110 feb 2 21:43 012008_Final.pdf
te splitten in onderdelen van 2 Mb groot en met een 2 -cijferige nummering achteraan (01, 02, ...) en waarvan de naam van de onderdelen begint met januari gebruik je onderstaand commando:
|[alain@localhost 2008]$ split -a 2 -b 2m -d 012008_Final.pdf januari|
Het resultaat is dan:


[alain@localhost 2008]$ ls -l


totaal 10968
-rw-rw-r-- 1 alain alain 5601110 feb 2 21:43 012008_Final.pdf
-rw-r--r-- 1 alain alain 2097152 feb 6 19:17 januari00
-rw-r--r-- 1 alain alain 2097152 feb 6 19:17 januari01
-rw-r--r-- 1 alain alain 1406806 feb 6 19:17 januari02
[alain@localhost 2008]$
Terug samenvoegen van de onderdelen
Omde diverse onderdelen van ons gespitst bestand terug samen te voegen tot één geheel gebruik je onderstaand cat commando dat je route naar een bestand. De bestandsnaam van het samengevoegd bestand is vrij te kiezen.


[alain@localhost 2008]$ cat januari* > samengevoegd.pdf


[alain@localhost 2008]$ ls -l
totaal 16452
-rw-rw-r-- 1 alain alain 5601110 feb 2 21:43 012008_Final.pdf
-rw-r--r-- 1 alain alain 2097152 feb 6 19:17 januari00
-rw-r--r-- 1 alain alain 2097152 feb 6 19:17 januari01
-rw-r--r-- 1 alain alain 1406806 feb 6 19:17 januari02
-rw-r--r-- 1 alain alain 5601110 feb 6 19:29 samengevoegd.pdf
[alain@localhost 2008]$
Het wildcard character (of joker teken) * betekent alle bestanden die beginnen met januari (in ons voorbeeld).
Hieronder zijn enkele toets-combinatie die je kunt gebruiken als je in een console tikt:
CTRL+A : Cursor naar het begin van de lijn waarin je bezig bent.
CTRL+C : Cancel het huidig programma.
CTRL+D : Verlaat de huidige shell (= exit commando)
CTRL+E : Het omgekeerde van hierboven, dus naar het einde van de lijn.
CTRL+K : Wist alles wat zich achter de cursor bevindt.
CTRL+L : Zelfde als het command clear, dus je scherm wissen .
CTRL+R : Opzoeken vorig commando
CTRL+T : Verwisselt 2 de twee vorige letters. Interessant als je te snel tikt
CTRL+U : Wist alles wat zich vóór de cursor bevindt.
CTRL+W : Verwijdert het woord vóór de cursor
CTRL+Y : Undo (interessant na een te enthousiaste CTRL+K of CTRL+U)
CTRL+Z : pauzeert het programma dat draait in een shell. Je herstart met fg of bg
ALT+F : Verplaatst de cursor 1 woord naar rechts (volgend woord)
ALT+B : Verplaatst de cursor 1 woord naar links (vorig woord)
ALT+Backspace : Bijna gelijk aan CTRL+W, maar stopt aan de / . Zeer goed als je een pad te diep gegaan bent via een TAB reeks
TAB : Automatisch vervolledigen van commando, bestandsnaam, ...
Wanneer je in een KDE applicatie een bug/fout tegenkomt, dan kun je de ontwikkelaars van het programma daarop attent maken door gebruik te maken van de 'Bug Rapport Wizard', welke via je browser gebeurt op http://bugs.kde.org.
Werkwijze (met dank aan Rinse de Vries):
Het melden van een bug kan in principe in 5 schermen gedaan worden.
Beste manier om dat te doen is door in gewraakte programma (bijv. kmail) op [Help->bug rapporteren] te klikken en klik daarna op de knop die de bugrapporteerassistent opent en doorloop deze:
Klipper is het KDE klembord hulpprogramma. Het bewaart de klembordgeschiedenis, en laat je toe klembordinhoud aan programma-opdrachten te koppelen.
Om de klembordgeschiedenis te zien, klik je op het Klipper pictogram, of druk je Ctrl+Alt+V. De voordien gekopieerde items worden bovenaan het open geklapte menu getoond. Selecteer één van deze klembordkopieën om ze op de gebruikelijke manier in een KDE of X-programma te plakken.
Klipper kan acties op de klembordinhoud ondernemen, gebaseerd op een onderzoek of ze aan een aantal voorwaarden voldoen. Voorbeeld: elk klembord item dat start met 'http://' kan doorgegeven worden aan Firefox (of een andere browser) als te openen URL.
Om deze eigenschap te gebruiken, kopieer je een URL of bestandsnaam naar het klembord. Indien het gekopieerde deel aan een voorwaarde in Klippers lijst voldoet, zal een menu met één of meerdere keuzeopties verschijnen (Openen met Firefox). Gebruik de muis of het toetsenbord om een menuoptie te kiezen en Klipper zal het geselecteerde programma gebruiken en het adres in het klembord aan het programma doorgeven.
Indien je niet wil dat deze acties op de klembordinhoud uitgevoerd worden, klik je op Annuleren. Als je niets doet, verdwijnt na een tijdje het menu, en kan je verder werken. De tijd dat het menu op het scherm blijft, kan je aanpassen met de menu opdracht Klipper instellen en de uitschuifkeuzelijst Tijdslimiet voor actiescontextmenu's in het deelvenster Algemeen.
Acties schakel je uit door het vinkje voor Acties ingeschakeld te verwijderen of door Ctrl+Alt+V gevolgd door Ctrl+Alt+X te drukken.
Klembordinhoud dat voldoet aan een voorwaarde in Klipper kan voordat de actie wordt uitgevoerd nog aangepast worden. Selecteer Inhoud bewerken en pas de klembordinhoud aan. Na het klikken op de OK knop wordt de overeenkomstige actie uitgevoerd.
Druk Ctrl-Alt-R om het dialoogvenster met de laatst door Klipper uitgevoerde actie terug te tonen.
Klipper wordt gebruikt om de manier waarop het klembord werkt te bepalen. De eerste manier is bekend onder Windows en Mac gebruikers. Tekst wordt door het programma in het klembord geplaatst door de opdrachten knippen/plakken (respectievelijk Ctrl+X en Ctrl+C) en de opdracht plakken (Ctrl+V) om de klembordinhoud in een programma te gebruiken.
De tweede manier wordt gebruikt door Linux gebruikers. Geselecteerde tekst wordt automatisch in het klembord geplaatst en klikken met de middelste muisknop plakt de klembordinhoud in een programma.
Om de manier waarop het klembord werkt in te stellen, selecteer je Klipper instellen in het Klipper menu. In het tabblad Algemeen bepalen het selectievak Selectie negeren en het Gedrag van klembord/selectie de manier waarop het klembord zijn werk doet. Indien het selectievak geselecteerd is, werkt het klembord zoals bij Windows en Mac, anders wordt de Linux manier gebruikt. De instelling op de afbeelding zorgt dat beide methoden onafhankelijk van elkaar gebruikt kunnen worden.
De andere configuratie-opties worden hieronder opgesomd:
Contextmenu tonen bij muiscursorpositie: laat de Klipper-menu's verschijnen op de positie van de muis, in plaats van op de standaard positie in het Paneel. Handig als je meer met de muis dan met het toetsenbord werkt.
Klembordinhoud opslaan bij afsluiten: bij het afsluiten van Klipper worden eerst alle klembordinhouden op de harde schijf opgeslagen, zodat ze bij een volgende start van Klipper terug ter beschikking staan. De klembordinhoud blijft dus zelfs bewaard na een computerherstart.
Witruimte verwijderen bij het uitvoeren van acties: Soms bevat de geselecteerde tekst witruimtes (spaties) aan de uiteinden, welke, als het als URL-adres in een browser wordt geladen, kunnen leiden tot foutmeldingen. Deze optie zorgt er voor dat eventuele witruimtes aan het begin of einde van de tekenreeks worden verwijderd (de originele klembordinhoud blijft ongewijzigd).
Acties nogmaals uitvoeren op een item geselecteerd uit de geschiedenis: met deze optie ingeschakeld, zal klikken op een klembordinhoud in Klipper werken zoals een klemborditem toevoegen. M.a.w. indien Klipper de inhoud herkent, toont Klipper het actiemenu en kan je Klipper een actie laten ondernemen.
Leeg klembord voorkomen: met een vinkje zal Klipper steeds het laatste item van het klembord in de klembordgeschiedenis houden.
Grootte van klembordgeschiedenis: bepaalt hoeveel ingangen (items) de klembordgeschiedenis maximaal mag bevatten.
Opmerking: Het klembord werkt fantastisch binnen een programma. M.a.w. kopiëren van gegevens vanuit een programma en terug plakken in hetzelfde programma in hetzelfde of een ander document. Het klembord gebruiken om gegevens van het ene programma naar een andere programma van hetzelfde pakket over te brengen verloopt eveneens zonder problemen (vb: een tekening van het programma OpenOffice.org Draw naar de tekstverwerker OpenOffice.org Writer overbrengen). De problemen beginnen pas als er gegevens tussen totaal verschillende programma's moeten overgeheveld worden.
Bron : Cursus Linux SNT Brugge
Nano is één van de kleinste en gebruiksvriendelijkste teksteditors voor de terminal.
Mensen die in plaats van geavanceerde IDE's zoals Emacs of Vim, Nano gebruiken om C, Bash, html of andere broncode aan te passen, kunnen eigenlijk niet zonder syntax highlighting.
Om highlighting voor verschillende programmeertalen in te schakelen moet je het bestand /etc/nanorc aanpassen. Hieronder vind je een - fel ingekorte - output van het bestand:
## Sample initialization file for GNU nano. ## ## Please note that you must have configured nano with --enable-nanorc ## for this file to be read! Also note that this file should not be in ## DOS or Mac format, and that characters specially interpreted by the ## shell should not be escaped here. ## ## To make sure a value is disabled, use "unset
Als je bv de regels voor het benadrukken van C (c.nanorc), Python (python.nanorc) en Bash (sh.nanorc) wil aanzetten, dan hoef je in bovenstaand bestand alleen maar het remark teken - # - verwijderen voor de destreffende lijn (bv:)
## Bourne shell scripts include "/usr/share/nano/sh.nanorc"
Hier een voorbeeld van hoe in een bash script de syntax met de standaard regels benadrukt wordt.
Het kan gebeuren dat je numlock in KDE niet aanstaat.
Je kunt dat aanpassen door in het PCLOS Control Center, menu Systeem, de optie voor Services aan te klikken, en in de lijst van services, Numlock selecteren en aanvinken dat ie tijdens het booten moet starten.
Dit hoofdstuk zal dieper ingaan op bepaalde technische aspecten van bestandssystem onder Linux.
Een bestandssysteem bestaat uit de methode en gegevensstructuren die een besturingssysteem gebruikt om bestanden op een disk of partitie bij te houden; d.w.z. de manier waarop bestanden op de disk zijn georganiseerd. Het woord wordt ook gebruikt om naar een partitie of disk te refereren, die wordt gebruikt om de bestanden of het type bestandssysteem op te slaan. Dus men zou kunnen zeggen: ``Ik heb twee bestandssystemen'', met de betekenis dat men twee partities heeft waarop bestanden worden opgeslagen, of dat men het ``extended bestandssysteem gebruikt'' met als betekenis het type bestandssysteem.
Het verschil tussen een disk of partitie en het bestandssysteem dat het bevat is van belang. Een paar programma's (waaronder, voor voldoende redenering vatbaar, programma's die bestandssystemen aanmaken) werken direct met de onbewerkte sectoren van een disk of partitie; als er een bestaand bestandssysteem op voorkomt, zal het worden vernietigd of ernstig worden beschadigd. De meeste programma's werken op een bestandssysteem, en zullen daarom niet functioneren op een partitie, waarop er zich geen bevindt (of waarop zich er één bevindt van het verkeerde type).
Voordat een partitie of disk kan worden gebruikt als bestandssysteem, moet het worden geïnitialiseerd, en de administratieve gegevenstructuren moeten eerst naar disk worden weggeschreven. Dit proces wordt het maken van een bestandssysteem genoemd.
De meeste UNIX typen bestandssystemen hebben een vergelijkbare algemene structuur, alhoewel de exacte details nogal variëren. De centrale concepten zijn superblok, inode, datablok, directoryblok, en indirection block. In het superblok staat informatie over het bestandssysteem in zijn geheel, zoals de omvang (de exacte informatie hangt hier af van het bestandssysteem). In een inode staat alle informatie over een bestand, behalve de naam van het bestand. De naam is in de directory opgeslagen, samen met het nummer van de inode. Een directory-ingang bestaat uit een bestandsnaam en het nummer dat het bestand voorstelt. De inode bevat de nummers van verscheidene gegevensblokken, die worden gebruikt om de gegevens in het bestand op te slaan. Er is in de inode slechts ruimte voor een paar data block nummers, als er echter meer nodig zijn, wordt meer ruimte voor verwijzingen naar de gegevensblokken dynamisch toegekend. Deze dynamisch toegekende blokken zijn indirecte blokken; de naam geeft aan dat, om het data block te kunnen vinden, men eerst het nummer in het indirecte block moet opzoeken.
UNIX bestandssystemen staan gewoonlijk toe dat er een leemte, genaamd een hole, in een bestand kan worden aangemaakt (dit wordt met lseek gedaan; kijk de manpage er op na), wat betekent dat het bestandssysteem doet alsof er een bepaalde plaats in het bestand met slechts nul bytes is, maar er worden geen feitelijke disksectoren gereserveerd voor die plaats in het bestand (dit betekent dat het bestand wat minder diskruimte zal gebruiken). Dit gebeurt vooral vaak met kleine uitvoerbare bestanden, Linux gedeelde library's, een aantal databases en in een paar andere gevallen. (``Holes'' worden geïmplementeerd door een speciale waarde als het adres van het gegevensblok in het indirecte blok of de inode op te slaan). Dit speciale adres betekent dat er geen datablock voor dat deel van het bestand is toegekend, derhalve is er een ``hole'' in een bestand).
Linux ondersteunt diverse typen bestandssystemen. Op moment van schrijven zijn de belangrijkste:
Bovendien is er ondersteuning voor verscheidene niet bij Linux behorende bestandssystemen, om het makkelijker te maken bestanden uit te wisselen met andere besturingssystemen. Deze niet bij Linux behorende bestandssystemen werken net als native bestandssystemen, behalve dat er misschien een aantal gebruikelijke UNIX eigenschappen in ontbreken, of dat ze vreemde beperkingen of andere rariteiten hebben.
De keuze van het te gebruiken bestandssysteem is afhankelijk van de situatie. Als de compatibiliteit of andere redenen één van de niet bij het besturingssysteem horende bestandssystemen noodzakelijk maakt, dan is dat degene die moet worden gebruikt. Kan men vrijelijk een keuze maken, dan is het waarschijnlijk het verstandigst te kiezen voor ext3, gezien het alle features biedt van ext2, en het een journaled bestandssysteem is.
Er is ook nog het proc bestandssysteem, meestal toegankelijk als de /proc directory, wat eigenlijk helemaal geen bestandssysteem is, ook al lijkt het er op. Het proc bestandssysteem maakt het makkelijk om bepaalde gegevensstructuren van de kernel te benaderen, zoals de lijst met processen (vandaar de naam). Het maakt dat deze gegevensstructuren op een bestandssysteem lijkt, en dat het bestandssysteem met alle gebruikelijke tools voor bestanden kan worden gemanipuleerd. Om bijvoorbeeld een lijst met alle processen te krijgen, kan men de volgende opdracht gebruiken:
$ ls -l /proc
total 0
dr-xr-xr-x 4 root root 0 Jan 31 20:37 1
dr-xr-xr-x 4 liw users 0 Jan 31 20:37 63
dr-xr-xr-x 4 liw users 0 Jan 31 20:37 94
dr-xr-xr-x 4 liw users 0 Jan 31 20:37 95
dr-xr-xr-x 4 root users 0 Jan 31 20:37 98
dr-xr-xr-x 4 liw users 0 Jan 31 20:37 99
-r--r--r-- 1 root root 0 Jan 31 20:37 devices
-r--r--r-- 1 root root 0 Jan 31 20:37 dma
-r--r--r-- 1 root root 0 Jan 31 20:37 filesystems
-r--r--r-- 1 root root 0 Jan 31 20:37 interrupts
-r-------- 1 root root 8654848 Jan 31 20:37 kcore
-r--r--r-- 1 root root 0 Jan 31 11:50 kmsg
-r--r--r-- 1 root root 0 Jan 31 20:37 ksyms
-r--r--r-- 1 root root 0 Jan 31 11:51 loadavg
-r--r--r-- 1 root root 0 Jan 31 20:37 meminfo
-r--r--r-- 1 root root 0 Jan 31 20:37 modules
dr-xr-xr-x 2 root root 0 Jan 31 20:37 net
dr-xr-xr-x 4 root root 0 Jan 31 20:37 self
-r--r--r-- 1 root root 0 Jan 31 20:37 stat
-r--r--r-- 1 root root 0 Jan 31 20:37 uptime
-r--r--r-- 1 root root 0 Jan 31 20:37
version
$
(Er zullen ongetwijfeld nog meer bestanden staan, die niet corresponderen met processen. Het bovenstaande voorbeeld is ingekort.)
Noot: zelfs al wordt het een bestandssysteem genoemd, geen enkel deel van het proc bestandssysteem raakt enige disk aan. Het bestaat alleen in de verbeelding van de kernel. Wanneer iemand ooit naar enig onderdeel van het proc bestandssysteem probeert te kijken, zorgt de kernel ervoor dat het erop lijkt alsof het onderdeel ergens bestaat, zelfs al is dit niet zo. Dus zelfs als er een uit meerdere megabytes bestaand /proc/kcore bestand is, neemt het geen enkele diskruimte in beslag.
Welk bestandssysteem gebruiken?
Het heeft meestal weinig zin om verschillende bestandssystemen te gebruiken. Op het moment is ext3 het populairste bestandssysteem omdat het een journaled bestandssysteem is. Thans is het waarschijnlijk de verstandigste keuze. Reiserfs is een andere populaire keuze omdat ook dit een journaled bestandssysteem is. Afhankelijk van de overhead voor het bijhouden van de structuren, de snelheid, (waargenomen) betrouwbaarheid, compabiliteit, en diverse andere redenen, kan het aan te raden zijn om een ander bestandssysteem te gebruiken. Dit moet van geval-tot-geval worden beslist.
Een bestandssysteem dat gebruik maakt van journalling wordt ook wel een journaled bestandssysteem genoemd. Een journaled bestandssysteem onderhoudt een log, of journal, van wat er plaatsvond op een bestandssysteem. In het geval van een systeemcrash, of als je 2 jaar oude zoon de aan-/uitknop indrukt, zoals die van mij graag doet, is een journaled bestandssysteem ontworpen om gebruik te maken van de logs van het bestandssysteem voor het opnieuw aanmaken van onopgeslagen en verloren data. Dit maakt dataverlies veel minder waarschijnlijk en waarschijnlijk wordt het een standaardfeature in Linux bestandssystemen. Krijg hier echter geen vals gevoel van beveiliging van. Net als al het andere, kunnen fouten voorkomen. Zorg altijd dat je een backup maakt van je gegevens in geval van nood.
Het is niet de bedoeling om een discussie over het belang cq. nut van een Anti-virus scanner onder Linux op gang te brengen, maar voor zij die graag een anti-virus scanner draaiende hebben op hun systeem, wordt in de volgende pagina's uiteengezet hoe je de diverse Anti-Virus programma's voor Linux kunt installeren en gebruiken op je box.
Op http://sourceforge.net/projects/clamav/ kun je lezen dat :
|Clam AntiVirus is a GPL antivirus toolkit for UNIX. The main purpose of this software is the integration with mail servers. It provides a flexible and scalable multi-threaded daemon, a command line scanner and a virus database that is kept up to date.|
Daarom wordt hier ook enkel ingegaan op de simpele installatie van Clamav en Klamav en de integratie ervan in KMail.
Clamav, en de GUI front-end Klamav kun je makkelijk installeren via Synaptic.
In Synaptic zoek je op Clamav en je selecteert Clamav en Klamav. De dependencies worden automatisch mee geselecteerd.
Na de installatie vind je Klamav terug onder Systeem > Bestandsgereedschappen.
We starten Klamav op voor de eerste maal, en worden begroet door de First-Run Wizard.
We klikken op Next en accepteren de Storage Defaults.
U kunt ook de "Check for Updates to the Signature Database now" aanvinken als dat nog niet automatisch gebeurd is.
Daarna beëindig je de First-Run Wizard met de Finish knop.
Vervolgens kun je de diverse tabbladen van Klamv doorlopen en de gewenste instellingen instellen.
Update settings
Hier bepaald u hoeveel maal per dag de virus database geüpdated moet worden en kunt u - als er nog geen update gebeurd is - manueel de virus database updaten.
E-mail protection
Klamav kan automatisch de nodige filters aanmaken voor zowel Ximian Evolution als voor Kmail.
Maak uw keuze en klik op Confure Automatically
|Hou er rekening mee dat door het scannen op virussen, het laden van de mails trager zal gebeuren|
Virus Browser
Klamav heeft een ingebouwde browser die u toelaat de virus lijst te raadplegen.
Events
Alle events welke gebeuren tijdens het gebruik van Klamav worden gelogd en u kunt die makkelijk raadplegen.
Het belangrijkste werk van een Anti-virus scanner is het scannen en opsporen van virussen. De Scan tab laat u toe dit te doen.
U kunt aangeven welke apparaten (Devices) er gescand moeten worden, of welke individuele directory. Daarnaast moet u wel aangeven dat het mappen volledig doorlopen moeten worden (Scan folders recursively), en u start het scannen via de Scan-knop.
Gezien we in ons scan launcher scherm aangegeven hebben dat we willen gevraagd worden wat te doen als er een virus gevonden wordt, zal Klamav stoppen met scannen en ons de mogelijkheid geven om actie te ondernemen als er iets abnormaals gevonden wordt.
Tijdens het scannen bleek er iets op mijn box te staan dat niet koosjer was... hmmmmm
Dat bestandje wordt dus in quarantaine geplaatst en het scannen gaat verder, tot alle bestanden doorlopen zijn.
Het is nu tijd om eens te kijken welke snoodaard er zich op mijn box genesteld heeft.
Door echts te klikken op de lijn die het virus aangeeft, kan ik een keuze maken via welke website ik info wil over het beestje.
En het resultaat kan ik dan zien in de browser tab.
Het event log
Ook het eventlog is aangepast en moet je effe bekijken.
De enige tab die we niet besproken hebben is de auto-scan tab. De reden is tweeërlei :
Als je in het tablad Auto-scan, Enable Auto-scan aanklikt, dan krijg je onderstaand berichtje te lezen.
Liefhebbers die zelf dazuko willen installeren kunnen terecht op http://dazuko.dnsalias.org/wiki/index.php/Main_Page waar in de how-to staat hoe je aan de rit kunt gaan.
Bij het afsluiten van Klamav, blijft Klamav gewoon doorwerken en wordt het icoontje in de systray geplaatst.
Vergeet niet om Klamav steeds op te starten na het inloggen.
Om bij het inloggen te maken dat Klamav automatisch opstart, dient u in de map ~/.kde/Autostart een link leggen naar het bestand.
Dat hoeft u maar te doen als bij het opstarten van uw sessie, Klamav niet automatisch opstart, anders riskeert u om 2 x Klamav aan te roepen.
Hoe doe je dat?
Klik rechts in de map ~/.kde/Autostart en selecteer de opties:
Nieuw aanmaken > Koppeling naar toepassing (de voorlaatse optie)
In het nieuwe scherm moet je het pad naar het Klamav bestand meegeven en een benaming.
alsook het icoontje en dan sluit je het ventstertje af.
Op die manier zal Klamav iedere keer je inlogt, automatisch mee opgestart worden.
Velen onder jullie kennen en/of gebruiken de free version van AVG for Windows.
Ook voor Linux heeft AVG een versie, en hieronder wordt uiteengelegd hoe u dat programma op je PCLinuxOS box kunt installeren.
AVG voor Linux bevindt zich niet in de gebruikelijke repositories van PCLinuxOS en dus moeten we het pakket zelf van de AVG site downloaden en manueel installeren op onze box.
De versie die wij gaan gebruiken is de 'free' version.
Er bestaat ook een betalende versie van het product, de 'AVG Anti-Virus Professional Edition 7.5 for Linux/FreeBSD (full version)' waar je hier meer info over terug vindt en die je natuurlijk meer features aanbiedt, zoals onder meer de AVG Resident Shield.
Op 15 februari 2008 kost een 2 jaarlijks abonnement voor de betalende versie 28.95 US$
Surf met je favoriete browser naar http://free.grisoft.com/doc/5390/ en klik op de link genaamd :
AVG Anti-Virus Free Edition 7.5 for Linux
Eens op de AVG Anti-Virus Free Edition 7.5 for Linux pagina, moeten we de juiste versie selecteren en dan overgaan tot het downloaden van de RPM.
Je zult zien dat er diverse versies zijn voor diverse GNU/Linux distro's. Wij moeten gaan voor de Mandriva versie.
Klik op de link, en download de RPM, die je ergens in je /home folder plaatst.
Voorbereiding
Alvorens te kunnen overgaan tot de installatie van AVG, moeten we ons vergewissen dat de bestanden pygtk2.0 en pygtk2.0-libglade op onze box terug te vinden zijn. Dat doen we via Synaptic.
AVG installeren
Nu zijn we klaar om de AVG op onze box te installeren. Open een konsole en installeer de AVG via het rpm commando als volgt:
Als alles goed verlopen is, moet je iets als volgt zien in je konsole:
KDE Menu aanmaken voor AVG
AVG zal voor zichzelf geen plaatsje in je KDE menu aanmaken, dus gaan we het zelf moeten doen.
AVG wordt opgeroepen via het commando /usr/bin/avggui.
Zij die reeds vertrouwd zijn met de KDE Menu Editor, kunnen direct naar de volgende pagina gaan, de anderen kunnen hieronder zien hoe we een nieuwe menu entry aanmaken voor onze AVG.
Submenu
De eerste faze bestaat er in om een submenu aan te maken onder ons reeds bestaand Systeem menu.
Nieuw item toevoegen aan ons nieuw submenu
De belangrijkste faze is nu het aanmaken van ons programma icoontje met de juiste info, zodat we het zonder probleem kunnen opstarten vanuit het KDE Menu.
Zo, dat was het. AVG kunt u nu via uw KDE menu opstarten.
Nu de installatie van AVG achter de rug is, kunnen we aan de slag.
Wanneer u AVG opstart, krijgt u een venstertje te zien dat aangeeft dat u met de FREE versie werk (alsof we dat nog niet wisten.) Klik op OK.
AVG basis scherm
Onze eerste scan
Klik op de Test knop, selecteer de gewenste map(pen) die gescand moeten worden en start de test ...
Scan is nu bezig ...
en vertoon de resultaten ...
en laat ons eens kijken wat er zo allemaal misliep ...
Zoals u ziet is het scannen met deze Anti-Virus scanner simpel, wat niet altijd gezegd kan worden van het updaten van de Anti-virus database ...
Om goede steeds de laatste Virus Definities te hebben, moet de anti-virus lijst regelmatig geűpdate worden, en het liefst hebben we dat dit automatisch gebeurt, of dat het pakket tenminste de updates automatisch van het net kan plukken.
Klik op de Update knop om het updaten te starten.
Oops 1
Ow, we hebben dus niet de juiste rechten om een update uit te voeren.
Aanpassen gebruikersrechten
De oplossing is simpel via konsole uit te voeren.
Tik volgende commando's in als root gebruiker:
en start dan opnieuw de update...
Als alles goed verloopt, komt de update online binnen,
en kun je volgend onderdeel, Oops 2, overslaan.
Oops 2
Als je een fout ziet zoals Online update failed. Reason: Can not download the file 'avg7info.ctf'
dan gaat de online update niet, en moeten we steeds manueel de update bestanden binnenhalen.
Manuele updates binnenhalen
Download de update bestanden van http://free.grisoft.com/doc/24/lng/us/tpl/v5 en bewaar die in een mapje dat je daarvoor speciaal aangemaakt hebt.
We passen dan de instellingen aan om de updates van onze lokale schijf in te lezen, en toe te passen.
Update lokatie aanpassen
Klik op het menu Service > Program Settings en klik in het Settings venster links op de optie 'Update' en in het Update Settings venster op het tabblad 'Source'.
Vervolgens geven we het pad in naar de map waar we onze updates na de download gekopieerd hebben.
Sluit het update venster en voer dan opnieuw de updates uit.
In mijn geval moest er niks geűpdate worden.
Dit hoofdstuk zal bepaalde begrippen over beveiling / security belichten, waarmee u ofwel rechtstreeks ofwel onrechtstreeks te maken kunt krijgen.
Exploits zijn beveiligingslekken.
Exploits kan je exploiten (uitbuiten).
Dat uitbuiten kan op diverse manieren gebeuren, ofwel vanaf buitenaf (remote exploits) ofwel binnenin je eigen box (local exploits).
Het doel van het uitbuiten van die lekken is om toegang te krijgen tot het systeem op root-niveau om zo de box over te nemen met kwaadwillige motieven als doel, zoals het defacen van een website wat er in bestaat dat een hacker het uiterlijk van de site veranderd.
of het platleggen van een server of het stelen van gegevens uit een SQL-database.
Een lokale exploit (local exploit) is een kwetsbaarheid in een Linux systeem die toelaat dat gebruikers met gewone gebruikers rechten, root rechten verkrijgen door een reeks van opeenvolgende handelingen.
Meestal komen die zaken voor wanneer een applicatie die met root rechten draait, een fout bevat welke niet voldoende checkt op het type gebruiker, alvorens die het commando met root rechten uitvoert.
Lokale exploits op zich zullen geen externe indringers toe laten op je box, omdat die externe indringer daarvoor allereerst een gewoon gebruikers account nodig heeft.
Een remote exploit is een kwetsbaarheid in de Linux kernel of in een systeem dienst in verbinding staat met het netwerk, die toelaat dat een externe aanvaller (iemand op het internet) root-rechten op de kwetsbare box verkrijgt.
De meeste remote exploits zijn buffer overflows en andere niet geveriefieerde input aanvallen. Ze zijn meestal gericht tegen publieke diensten (zoals HTTP en FTP) of gedurende logons van beveiligde diensten (zoals POP en IMAP).
Enn Denial of Service is een situatie waarin een computersysteem niet in staat is te functioneren. Deze situatie kan door verschillende oorzaken optreden. De bekendste oorzaak is de Denial-of-Service aanval door een computerkraker, maar ook een onbedoelde fout (bijvoorbeeld een bug in een programma) of een ander neveneffect kan een denial of service veroorzaken. Een DoS schaadt de beschikbaarheid van een systeem.
Er zijn verschillende vormen van een DoS-aanval.
Een voorbeeld van een DoS-aanval waarbij men gebruik maakt van bestaande functionaliteit van software of een systeem is een decompressiebom. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het (de)comprimeren van een bestand om een systeem uit te schakelen.
Wanneer een systeem plotseling een groot aantal aanvragen moet verwerken, levert dat per saldo een denial of service op. Bekende voorbeelden zijn het Henny Huisman-effect (de sms televoting actie uit 1998 in de Surpriseshow, die het KPN netwerk platlegde) en het Slashdot effect, dat optreedt als op de Slashdot website een link wordt gepubliceerd die op dat moment door alle bezoekers gevolgd wordt.
Een ander bekend DoS was in 2006 de internetservice van de RTBf (Waalse TVzender). Door hun fictiereportage over het uiteenvallen van België, waren mensen zo ongerust dat er extreem veel reactie werd uitgelokt. Hierdoor geraakte alle mailsystemen van de RTBf compleet vast te zitten omdat er gewoonweg een te grote toevoer was van berichten.
Een Distributed Denial of Service (DDoS) attack is een Denial-of-Service (DoS) aanval op een computer of netwerk waarbij met een aantal computers, vaak vanaf vele plaatsen op de wereld bestuurd vanaf een centraal punt, zoveel verbindingsverzoeken naar de server van een of meer sites verstuurd worden, dat de service ervan tijdelijk niet beschikbaar is, of de server zelfs crasht.
Er zijn diverse vormen van DoS aanvallen die 'distributed' kunnen worden opgezet:
Bron : Wikipedia
De schattingen verschillen, maar het wordt algemeen aanvaard dat er tussen de 100 tot 500 Linux virussen bestaan. Dat kleine aantal Linux virussen heeft nooit gezorgd voor een massale virus epidemie in de Linux gemeenschap. Vergeleken met de enorme massa aan Windows virussen en wormen is het aantal Linux virussen gewoonweg te verwaarlozen. Dat brengt ons overduidelijk tot de volgende twee vragen:
Waarom zijn er zo weinig Linux virussen en zijn anti-virus programma's wel nodig?
Het antwoord op de eerste vraag heeft veel te maken met het verschil tussen Linux en Windows desktops. Linux boxen zijn een niet graag geziene omgeving voor een virus omdat multi-user toegangscontrole model de voortplanting en verspreiding van traditionele virussen in zulk een milieu zeer problematisch maakt.
Laten we het volgende voorbeeld eens bekijken:
Een virus aanval begint meestal doordat het slachtoffer een email met een kwaadaardige bijlage ontvangt. Wanneer de gebruiker deze bijlage probeert te starten op een Windows platform, zal het daadwerkelijk ook gerund worden, als het een gekende bestandsextentie heeft, een programma op zich is of zodanig geconfigureerd is om gerund te worden door een welbepaald programma. Nog erger wordt het bij bepaalde slimme Windows virussen die gewoonweg geen interactie van de gebruiker meer nodig hebben zodat door gewoonweg de email te lezen/openen het virus geactiveerd wordt. Gezien het feit dat gebruikers van veel Windows gebaseerde boxen, met name Windows XP, ook draaien met lokale administrator rechten, kan het virus mogelijk het gast operating systeem besmetten , overnemen of uitschakelen.
Laten we nu eens de vergelijking met een Linux systeem bekijken. Ten eerste zal de bijlage gewoonweg niet gerund worden, dankzij het rechten model van Linux. De bijlage moet allereerst uitvoeringsrechten hebben om te kunnen draaien, dus moet onze gebruiker niet alleen de bijlage ergens op zijn systeem droppen en daarna de rechten van het bestand aanpassen alvorens het manueel te starten. Maar zelfs dan is er geen zekerheid dat het ganse systeem besmet zal worden, daar de bijlage enkel met rechten voor de specifieke gebruiker zal runnen. Dus, behalve in het geval dat de gebruiker een neofiet is, die als root runt, iets wat geen enkele Linux distributie "out-of-the-box" doet, is de kans op schade aan het ganse systeem zeer beperkt.
Maar, daar waar de Linux desktop moeilijk te besmetten valt, maken bepaalde beveiligingssoftware bedrijven de opmerking dat de dreiging nog steeds bestaat in een gemengde Linux / Windows omgeving. In deze omgevingen kunnen bestanden gedeeld worden tussen bv. Microsoft Office en het open source programma OpenOffice. Een door een virus besmet bestand zou er niet in slagen om onze Linux box te besmetten, maar het zou op zijn beurt het document kunnen delen met een kwetsbare Windows desktop. Alhoewel er bepaalde waarde zit in het argument, denk ik niet dat het voldoende is om de installatie van een anti-virus kit op een Linux box te verantwoorden. De doorgedreven installatie van anti-virus applicaties op file-servers en mail-server en gateways zijn een veel logischere aanpak dan een grootschalige installatie van anti-virus software op Linux desktops.
In plaats van anti-virus software te installeren op Linux desktops, zouden de systeembeheerders hun beveiligings budget moeten spenderen aan meer basis veiligheids voorzieningen om de bestaande risico's tegen te gaan. Er is geen excuus voor het niet ondernemen van standaard voorzieningen zoals het activeren van een firewall, sterke wachtwoorden te kiezen en je systeem up-to-date houden met de laatste patches en updates.
Nog dat. Het is altijd van belang te realiseren dat veiligheid geen statisch product of toestand is, maar veeleer een evolutief proces. Zorg dat je altijd een stap voor bent op de risico's en dat je goed op de hoogte bent/wordt gehouden van de evoluties en trends in de virus wereld, en zeker zo als deze trends mogelijks een impact op een Linux platform kunnen hebben.
Naar : Protecting against the elusive Linux virus
James Turnbull
http://searchenterpriselinux.techtarget.com/tip/0,289483,sid39_gci1288808,00.html
Deze PCLinuxOS Userbar kunt u gebruiken in uw handtekening in uw forumprofiel in ons forum of eender welk forum waar u 'reclame' wil maken voor onze leuke distro.
De te gebruiken link is : http://www.pclinuxos.nl/files/images/pclinuxos_userbar.png