Filtreren op media:
Haar scenisch debuut als Urbain onze productie van Les Huguenots in juni 2011 verbaasde pers en publiek en werd onmiddellijk bekroond door het magazine Opernwelt. Voor haar eerste recital in de Munt treedt de Russische sopraan Julia Lezhneva op met het ensemble Il Giardino Armonico en stelt ze haar stem ten dienste van de vocale brio en de sacrale theatraliteit van het achttiende-eeuwse motet.
U zingt Handels Saeviat tellus en Mozarts Exultate, Jubilate. Koos u deze werken zelf voor uw eerste Muntconcert?
Het zijn twee motetten die ook op de cd staan die ik zopas opnam, meteen ook mijn eerste opname bij het label Decca Classics. Voor dit concert voegen we er nog een derde werk aan toe: In furore justissimae irae van Antonio Vivaldi.
Handel, Mozart en Vivaldi dus. Heeft u een voorliefde voor deze componisten? Wie raakt u het diepst?
Ik hou bijzonder veel van de muziek van deze drie componisten. Ze schreven echte meesterwerken. Je voelt goed dat ze oprecht hielden van wat ze maakten en dat hun emoties zeer sterk waren.
Is het de stijl die u verkiest?
Ik verkies die omdat mijn stem die verkiest!
Laten we deze werken eens nader bekijken, te beginnen met het motet van Handel.
In de eerste plaats is dit een echt bravourestuk! Dit motet is als een concerto voor stemmen: de verschillende bewegingen bieden een grote afwisseling aan stijlen en sferen, ze schilderen zeer uiteenlopende taferelen. Het motet vertelt over een storm die kloosterzusters angst aanjaagt. Ze vergelijken die storm met Lucifer die onrust zaait. Ik ben een toeschouwster die alles gadeslaat en zegt: "Wees niet bang, ik zorg dat alles in orde komt. Alles komt goed, ik zal jullie redden!" Daarna spelen vanuit muzikaal oogpunt de blaasinstrumenten een zeer belangrijke rol. De stem kan trouwens ook als een instrument worden beschouwd: in de eerste beweging en vooral in het afsluitende Alleluja imiteert ze de hobo en wedijvert ze met dat instrument.
En wie wint er?
De vriendschap!
Laten we het nu hebben over het motet van Mozart…
Dat is een compositie die ik op zeer jonge leeftijd begon te bestuderen, toen ik twaalf jaar oud was. Het ontroert me zeer dit werk te zingen. Ik probeer er steeds opnieuw over na te denken, iets nieuws te bedenken, precies omdat ik het zo goed ken en omdat het zo bekend is. Het is overigens zeer prettig om dit werk te zingen, omdat het in zekere zin zeer sterk lijkt op een opera, het is als een triomf van de stem.
En wat met Vivaldi?
Hier betreden we een totaal andere wereld, want In furore is een zeer dramatisch werk. De eerste beweging heeft iets speciaals: ik heb er veel over nagedacht en heb moeten wennen aan de sfeer ervan. Hoewel de stijl eenvoudig is, schuilt er een enorme spanning in. Bovendien speelt het orkest echt staccato, alsof het je prikt en knijpt. Ik vind dat erg boeiend, temeer omdat ik graag met Il Giardino Armonico werk. Soms boezemt het me ook angst in, omdat het orkest zo goed en met zo'n diepgang speelt, dat ik maar moeilijk de zanglijn kan aansnijden. Ik moet beginnen met "In furore, justissimae irae" en echt uitpakken, de zaak in handen nemen. Maar zo iemand ben ik niet!
Maar u hebt zoveel energie!
Ja, maar het gaat niet om dezelfde soort energie. Hier betreft het een soort demonische energie. Die eerste beweging maakt me werkelijk bang. Maar terwijl de eerste beweging niet echt 'mezelf' is, is de tweede dat wel. In tegenstelling tot de voorgaande beweging vergt die een ongelooflijk statische emotie. Het angstaanjagende moment vlak na de storm waarop alles verstart… alsof je versteend bent! Er kan van alles gebeuren, je weet niet wat er op je afkomt. De muzikale zinnen zijn eindeloos. Ik vind deze passage uniek.
De laatste keer dat u hier was, zong u in Les Huguenots. Wat doet u het liefst: concerten of scenische opera's?
In zekere zin zijn concerten gemakkelijker. Maar ik zou nog wat meer ervaring moeten opdoen wat opera's betreft om deze vraag echt te kunnen beantwoorden. De rol van Urbain in Les Huguenots was mijn eerste en tot dusver enige scenische operaervaring.
Wanneer u zegt dat concerten gemakkelijker zijn, bedoelt u dan gemakkelijker op vocaal vlak of inzake stress en emoties?
Ik concerteer al van kindsbeen af, ik ben er dus mee vertrouwd. Tijdens een concert moet je niet echt acteren. Het scenische spel is er anders, minimaal: enkel je ogen en je gezicht zijn erbij betrokken. Je concentreert je volledig op de muziek en op de kleuren van je stem. Bij opera's moet je ook aan de actie denken. Naar mijn gevoel is het gemakkelijker om in een opera interessant te zijn, zelfs als je er weinig te doen hebt. Bij concerten moet je er zelf meer van maken.
U werkte eerder al met Maestro Antonini. Hoe verloopt die samenwerking?
Met hem werken gaat zeer vlot. We zijn vrienden en muzikale partners. Er is niets waar we het niet over eens zijn. Bij de voorbereiding van dit programma bestudeerden en bespraken we tot in de details de sferen en de manier waarop we voor elk motet verschillende klankkleuren zouden creëren. Die momenten koester ik het meest. Het resultaat telt uiteraard ook, maar meer nog de traject erheen. In het leven van een muzikant is het belangrijk bevriende musici te vinden, elkaar aan te voelen en niet wat dan ook te moeten gaan uitleggen. Samen spelen en zingen, improviseren en musiceren, dat is onze taal.
Il Giardino Armonico is een barokensemble. Past u uw manier van zingen aan wanneer u met zo'n orkest zingt in plaats van met een klassieke orkestformatie?
Wanneer je musiceert met verschillende mensen, als lid van een groep, dan pas je je onbewust aan. Zo ervaar ik het toch. Als lid van een groep is het zeer belangrijk niets te forceren. Je maakt deel uit van die groep. Zeker met deze muziek, die zo instrumentaal is.
U lijkt erg gehecht aan de mensen rondom u…
Ik hou erg veel van de idee dat je een aangeboren talent niet voor jezelf mag houden. Je moet dat talent aanbieden. Uiteraard moet je daarbij niet overdrijven, anders dreig je het te verliezen, want talent is een geschenk dat je niet meer terugkrijgt als je het verspilt. Het is voor de ander. Waarom zou je anders lange jaren zo hard werken? Voor jezelf? Dat zou niet rechtvaardig zijn! We moeten talent delen. Met de hoop dat de mensen vinden wat ze zoeken en vervolgens met een gerust gemoed vertrekken.
Heeft ook u een gerust gemoed als u zingt?
Ik moet bekennen dat ik zeer zenuwachtig ben op het podium. Vooral bij de voorbereiding. Enkele dagen voor een concert word ik al zeer zenuwachtig. Als je voelt dat een concert goed is verlopen, tracht je het de volgende keer nog beter te doen. Ik vind dat zeer veeleisend, en tegelijkertijd zeer opwindend. Dat is het beste aspect aan ons beroep, denk ik. Het stopt nooit...
Opgetekend door Charlotte Panouclias