Warder
Meer informatie kunt u vinden op de website van de dorpsraad Warder.
Warder heette rond 1200 Werthere of Warthere. Verder komen we ook de benaming Waerder tegen, dit kan duiden op terp (wierde), maar het kan ook afgeleid zijn van waard. Indien de naam Warder een vervoeging is van Waard(er) dan meldt het Friese woordenboek dat het om een gebied gaat dat veelvuldig onder water stond. We nemen aan dat het gebied rond Warder haar naam al droeg voordat dit gebied bedijkt werd. Dat het gebied veelvuldig onder water liep verklaart dat men juist dat gedeelte heeft buitengedijkt, misschien lag het te laag om met de toenmalige techniek van dijkbouw in te polderen en koos men er voor een groot stuk voorland te hebben. Het buitengedijkte land vormde hier het zogenaamde voorland waarvan het land bij het zwembad van Warder nog een restant is.
De ontginning van Warder is tussen 1000-1100 in het oosten, aan de rand van het toenmalige Flevomeer begonnen. Het dorp zal, net als Etersheim, veel land aan de zee hebben verloren. Misschien lag het wel enkele kilometers "zee inwaarts". Ingezetenen vertellen dat er bij laag water nog fundamenten boven water uitsteken.
Een kaart van 1775 toont dat er een veendijkje door Warder liep in de richting van Oosthuizen met daarnaast een Gouwsloot. Het dijkje behoort bij een voormalige ontwateringsloot (gouwsloot). Het was gebruikelijk om aan de "woeste" kant van een te ontginnen stuk grond een wal op te werpen.
Warder ligt oorspronkelijk aan een smal dijkje met aan beide zijden een Gouwsloot. Dit zelfde beeld zien we in Middelie. Later is een van beide Gouwsloten gedempt of versmald om het dijkje tot een weg te verbreden.
Het is aannemelijk dat Warder in de 12de en de 13de eeuw heeft moeten wijken voor de Zuiderzee en landinwaarts is verlegd.