Boris Veldhuijzen van Zanten was de eerste spreker, dinsdag 24 augustus tijdens de presentatie van Sex, Blogs & Rock-'n-Roll, het eerste boek van de jonge blogger Ernst-Jan Pfauth (24). Daarna volgden Mette te Velde en Ikenna Azuike van Strawberry Earth, 'een platform voor creatieve mensen van over de hele wereld die iets positiefs willen doen voor ons leefmilieu'. De laatste man achter het katheder was Justus Bruns, een student industrieel ontwerpen in Delft die van Times Square in New York een Art Square wil maken.
Het leek een round-up of the usual suspects, de feestelijke happening in brasserie annex arthouse bioscoop Studio K in de hippe Indische buurt in Amsterdam-Oost. Ook het publiek bestond overwegend uit jonge webfanaten, die hun helden op het podium, Pfauth voorop, begeleidden met enthousiast gejoel en applaus. Maar opmerkelijker waren de prominente toehoorders uit de sector inkt-aan-dooie-bomen-smeren: Hans Nijenhuis, de nieuwe directeur-uitgever van NRC Handelsblad en nrc.next, Jan Paul van der Wijk, chef Vormgeving van die kranten en Raymond van den Boogaard, chef Kunst van 'NRC Classic'.
Romantisch bestaan
Hun aanwezigheid was bepaald geen toeval. Pfauth wist Nijenhuis, toen nog hoofdredacteur van nrc.next, in 2007 te strikken voor een interview voor zijn persoonlijke blog Spotlight Effect. Nijenhuis was zo te spreken over het resultaat, dat hij Pfauth in januari 2009 een vaste baan aanbood om het jonge next 'smoel' te komen geven op het internet. Die moest wel even nadenken. Zijn blog had hem innige contacten opgeleverd met beroemde journalisten, bloggers en internetondernemers in binnen- en buitenland. Hij maakte opwindende reizen naar New York, Boedapest, Hamburg, Beijing en Sjanghai. De mail waarin Nijenhuis hem vroeg, las hij in een internetcafé in de Nepalese hoofdstad Kathmandu – ook daar werd druk geblogd, zo bleek. Moest hij dat romantische bestaan opgeven? Nijenhuis hield hem voor dat zelfs de best gemaakte blogs meestal 'relatief klein' blijven. 'Waarom niet een keer je naam verbinden aan een groot merk? Dan kun je na een jaar zeggen: die succesvolle nieuwsblog heb ik opgezet.' Daar viel Pfauth voor. Ruim anderhalf jaar later werkt hij nog steeds voor nrc.next, en dat zal hij voorlopig ook wel blijven doen.
Onder zijn bezielende leiding is nrc.next op het web een heel andere weg ingeslagen dan de Volkskrant, de NRC-concurrent die minstens zo hard aan de weg timmert op het internet. VKBlog is een vrije arena voor de lezers van die ochtendkrant. Die maken daar dankbaar gebruik van, met alle gevolgen vandien. De eerste jaren kwam de internetredactie van de Volkskrant handen en voeten tekort om het gescheld en getier te scheiden van de zinnige bijdragen. De knopen die de blogbeheerders daarbij moesten doorhakken, leidden onvermijdelijk tot nieuw gescheld en getier, en tot heftige discussies binnen de redactie. Sommige redacteuren die zelf een blog bijhielden, zoals columnist Bert Wagendorp, gaven er spoedig de brui aan. Ze waren het zat zoveel tijd te moeten spenderen aan het reageren op geraaskal. De moeizame pacificatie van VKBlog heeft de verdere groei en bloei van die vrijhaven overigens niet in de weg gestaan.
Een nieuwsblog, inderdaad
Toch pakte Pfauth het anders aan. nrc.next>blog, zoals zijn creatie heet, wordt veel meer gestuurd door de professionele journalisten van de twee NRC-titels. Zij schrijven lang niet alle stukken zelf. Maar hun hand is ook zichtbaar in de selectie en redactie van de bijdragen van lezers en deskundigen van buiten de krant. Als SP-leider Emile Roemer vanaf zijn vakantie-adres een stok in het wiel van de kabinetsformatie steekt door een coalitie te bepleiten van PvdA, CDA, SP en GroenLinks, vat Pfauth het voorpaginabericht van NRC Classic kort samen, gevolgd door een kleine enquête: vinden zijn lezers dat een goed idee van Roemer? De meeste stukjes eindigen met zo'n zin: 'Wat vind jij?' of 'Heeft u betere ideeën?'. Zoek de lezer op en stimuleer hem te reageren en eigen informatie aan te dragen: het is een van de hoofdregels van het bloggen, zoals Pfauth die definieert in zijn boek. Goed gerunde blogs kunnen triviale én grote onderwerpen razendsnel doen uitdijen tot een wereldwijde en invloedrijke inktvlek. Het is een macht en een kracht waar printmedia slechts van kunnen dromen.
In de papieren krant interviewt filmcriticus Coen van Zwol de grote sterren van het witte doek. Op het next-blog zet hij een vooraankondiging van speelfilms over het leven van de overnight billionaires achter Facebook en Google. Pfauth plukt berichtjes van het web als over Steve Sauer, een Amerikaan die de woningnood voor bescheiden inkomens wil bestrijden met mini-appartementjes, compleet met een fraaie interieurfoto van zijn eigen woninkje. Maar nrc.next>blog schrijft ook veel over 'zware' onderwerpen als de Europese Unie, en of Turkije daar wel of geen lid van moet worden. De snelle interactie tussen redacteuren en lezers leidde onlangs tot een groot verhaal, op het blog en in de papieren next, over de vele manieren waarop valt te frauderen met de OV-chipkaart, een primeur die landelijke aandacht trok. Waar VKBlog een platform is voor de opinies en persoonlijke besognes van lezers – '100 woorden met een foto' – maakt Pfauth samen met de 'papieren' NRC-redacteuren een echt nieuwsblog, inderdaad. Het resultaat van een vruchtbare kruisbestuiving tussen het speelse, geestige en oorspronkelijke van het web, en de harde informatie en doorwrochte analyses uit de hoek van de traditionele journalistiek.
Witte pakken
Pfauth heeft er wel een flinke veer voor moeten laten. In zijn boek vertelt hij prachtige verhalen over zijn avonturen in de wondere wereld van het web. In een internetcafé 'in de Kalverstraat van Boedapest', dat wordt gedreven door twee kakelende oude vrouwtjes en hun ruziënde kleinkinderen, tikt hij op een pc uit het Pleistoceen van de computer stukjes voor zijn blog over wat hij ziet en wat hem verbaast in Hongarije. Anderhalf jaar werkt hij voor Boris Veldhuijzen van Zanten, die internetconferenties organiseert onder de naam The Next Web. Samen maken ze soortgelijke congressen in de VS onveilig. Internetbedrijven huren daar stands voor duizenden dollars, maar Boris heeft een beter idee. Ze trekken helwitte pakken aan, waarop de congresdeelnemers met zwarte viltstiften hun coördinaten mogen kalken. De gimmick genereert veel meer publiciteit dan de peperdure stands. De 'speech' van Veldhuijzen tijdens de boekpresentatie in Studio K bestond uit een eindeloze slide show van Ernst-Jan en Boris in hun witte pakken, poserend met aan iedere arm een mooie Amerikaanse meid.
Het is een geweldig avontuur dat het verdiende verteld te worden. Net als hoe Pfauth zijn blogs wist op te stoten in de vaart der volkeren. Dat begon in 2006 met wat je zou kunnen omschrijven als een afgedwongen toevalstreffer. Pfauth zit als 'klapvee' op de publieke tribune bij een aflevering van Pauw & Witteman, waarin de beide presentatoren premier Balkenende nogal vals op de hak nemen. Na afloop realiseert hij zich pas buiten op straat dat hij zijn jas is vergeten. Hij keert terug naar de studio en is daar getuige van een ruzietje tussen Witteman, Balkenende en diens spindoctor Jack de Vries. Pfauth legt het tafereel vast met zijn mobiele telefoon en zet het filmpje op zijn blog, dat vervolgens landelijke aandacht trekt.
Ontdekkingstocht
Het lijkt de stijl van GeenStijl, maar het is niet de stiel van Ernst-Jan Pfauth. Drie jaar later aanvaardt hij een betrekking bij een papieren krant. Hij gaat op ontdekkingstocht in het dooie-bomenbos, in plaats van het te boycotten en beschimpen, zoals de meeste bloggers doen. Het resultaat van dat nieuwe avontuur is een mooie symbiose tussen oude en nieuwe media, tussen de jonge honden van het web en de cynische, maar vakbekwame journalisten van de oude stempel.
Pfauth is een polderaar onder de bloggers. Dat is vooral wat hem zo bijzonder maakt, en zijn boek zo aanstekelijk.
Ernst-Jan Pfauth: Sex, Blogs & Rock-'n-Roll. Thomas Rap, Amsterdam. 206 pagina's. Prijs 13,90 euro. ISBN 978 90 6005 997 5
Spotlight Effect, het eerste blog van Ernst-Jan Pfauth, is inmiddels een webmagazine over modern carrière maken: 'Doe gewoon wat je leuk vindt.' Naast zijn werk voor nrc.next houdt Pfauth al jaren een eigen blog bij. In het Engels en in het Nederlands.