We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.
Do you have any questions? Contact us.
Geïntegreerd productbeleid
De Commissie stelt een strategie voor om een productgerelateerd milieubeleid aan te scherpen en beter te richten op de bevordering van de ontwikkeling van een markt voor groenere producten, alsook de algemene discussie te stimuleren over de voorgestelde strategie.
BESLUIT
Groenboek geïntegreerd productbeleid van 7 februari 2001 (door de Commissie ingediend) [COM(2001) 68 def. - Niet verschenen in het Publicatieblad].
SAMENVATTING
In beginsel vallen alle producten en diensten onder het toepassingsgebied van het groenboek.
De voorgestelde strategie vergt de betrokkenheid van alle partijen op alle mogelijke actieniveaus en dit gedurende de gehele levenscyclus van producten. De producenten moeten ertoe worden aangespoord hun producten milieuvriendelijk te ontwerpen. De distributeurs moeten groene producten op de schappen zetten en moeten de consument beter voorlichten over het bestaan en de voordelen ervan. De consumenten moeten kiezen voor milieuvriendelijke producten en moeten die zo gebruiken dat hun levensduur wordt gemaximaliseerd en hun effect op het milieu wordt geminimaliseerd. De NGO's kunnen bijdragen tot de omschrijving van de problemen en oplossingen zodat producten op de markt komen die minder schadelijk zijn voor het milieu.
De geïntegreerd productbeleid-benadering (Integrated Product Policy - IPP) is gericht op de drie etappes van het besluitvormingsproces die bepalend zijn voor het milieueffect van de levenscyclus van producten, namelijk de toepassing van het beginsel dat de vervuiler betaalt bij de vaststelling van de prijzen, de groene keuze van de consument en het ecologisch ontwerp van de producten.
De vaststelling van de prijs van producten
De milieueigenschappen van producten kunnen het beste door de markt worden gewaardeerd als alle prijzen de werkelijke milieukosten van die producten weerspiegelen. Dit is echter niet altijd het geval, maar de toepassing van het beginsel van 'de vervuiler betaalt' kan dit probleem oplossen door ervoor te zorgen dat de werkelijke milieukosten gedurende de gehele levenscyclus van een product in de prijs ervan worden geïntegreerd.
Om het beginsel van de vervuiler betaalt ten uitvoer te leggen, stelt het groenboek in de eerste plaats voor om gedifferentieerde heffingen op te leggen naar gelang van de milieuprestaties van producten. Er kunnen bijvoorbeeld lagere BTW-tarieven worden gehanteerd voor producten die een milieukeur dragen of er kunnen andere milieubelastingen of -heffingen worden ingevoerd.
Het beginsel van de verantwoordelijkheid van de producent is al geïntegreerd in de richtlijn betreffende afgedankte motorvoertuigen en in het voorstel betreffende afval van elektrische of elektronische apparatuur, maar het is nodig dit beginsel ook in andere sectoren toe te passen.
De groene vraag van de consument
In het groenboek wordt ervan uitgegaan dat een belangrijk middel om de vraag naar groene producten te doen toenemen en de consumptie dus milieuvriendelijker te maken, is de consument (met inbegrip van kinderen) en de ondernemingen beter te informeren.
Een ander middel om de keuze van de consument in positieve zin te beïnvloeden is hun begrijpelijke, relevante en geloofwaardige technische informatie te verstrekken door een goede etikettering van producten of via andere gemakkelijk toegankelijke informatiebronnen. Teneinde de effecten op het milieu te minimaliseren moeten de geschikte gebruiksmethoden goed worden uiteengezet. Internet en andere nieuwe informatietechnieken bieden nieuwe mogelijkheden om informatie, zoals evaluatieresultaten en beste praktijken, uit te wisselen.
De Europese milieukeur is reeds een informatiebron voor de consument, maar de toepassing ervan moet worden uitgebreid tot andere producten. De openbare financiering van deze milieuetikettering moet worden verbeterd, zowel op Europees als op nationaal niveau.
Andere instrumenten om een milieuvriendelijkere consumptie te bevorderen zijn milieulabels, verklaringen van de producent en etikettering van het type ISO III (EN, FR). De Commissie publiceert weldra richtsnoeren voor het maken en beoordelen van eigenverklaringen op milieugebied (milieuclaims) door producenten en distributeurs. In het groenboek wordt aangestipt dat samenwerking op communautair niveau gewenst is teneinde het gebruik van de ISO-etikettering te bevorderen.
Aangezien overheidsopdrachten 12 % van het BBP van de Europese Unie uitmaken, kunnen dergelijke opdrachten via de aankoop van milieuvriendelijke producten de producenten ertoe aansporen om meer groene producten te produceren. De Europese Commissie buigt zich momenteel over de publicatie van twee mededelingen inzake openbare aanbestedingen en het milieu en goede milieupraktijken bij overheidsopdrachten. Zij bestudeert ook de mogelijkheid om het voorbeeld te geven door bij haar overheidsopdrachten de voorkeur geven aan milieuvriendelijke producten en door toe te treden tot het EMAS-systeem.
Milieuvriendelijk ontwerp van producten
Voor een duurzame omkering in de markt, waarbij rekening wordt gehouden met milieuaspecten, is het belangrijk dat de belanghebbenden informatie hebben en gebruiken over de milieueffecten gedurende de gehele levenscyclus van producten. Goede instrumenten daartoe zijn levenscyclusinventarisaties (Life Cycle Inventories - LCI's) en levenscyclusanalyses (Life Cycle Analyses - LCA's).
In het groenboek wordt aangestipt dat de krachtlijnen op het gebied van het milieuvriendelijk ontwerp van producten en de algemene strategie voor de integratie van de milieuaspecten in het ontwerpproces kunnen worden gebruikt als instrumenten ter bevordering van het levenscyclusconcept in de ondernemingen.
Het is ten zeerste aanbevolen om bij normalisering meer met de milieuaspecten rekening te houden. Ook het gebruik van de nieuwe aanpak met het oog op de bevordering van een milieuvriendelijker ontwerp van producten vormt een mogelijk actiepunt.
In het groenboek wordt voorgesteld om groepen ter bestudering van producten op te richten, bestaande uit vertegenwoordigers van de betrokken partijen, die zouden trachten om voor elke specifieke productengroep de milieudoelstellingen te bereiken en de belemmeringen weg te werken.
Overige instrumenten
Milieuaudit en -beheersystemen, zoals het EMAS-systeem, zijn belangrijke instrumenten om de milieueffecten van producten te beheersen. Zij kunnen ertoe bijdragen de geïntegreerd productbeleid-benadering (IPP) te verspreiden.
Ook andere communautaire instrumenten, zoals de onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's en het LIFE -instrument, kunnen worden gebruikt om de IPP te bevorderen. In die zin wordt aanbevolen om IPP op te nemen in het zesde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling van de Europese Unie.
De mogelijkheid van normalisering en milieuboekhouding, teneinde het milieuaspect te laten meetellen in de financiële verslagen van ondernemingen, wordt momenteel bestudeerd in het kader van een door de Commissie gefinancierde studie.
Deelname aan het debat
De Commissie organiseert raadplegingen over het groenboek met alle betrokken partijen. Deze raadplegingen, alsook de resultaten en conclusies ervan, worden op de internetsite van DG Milieu (EN) aangekondigd en gepubliceerd.
De resultaten van dit publieke debat hebben de basis gelegd voor de in juni 2003 gepubliceerde mededeling van de Commissie inzake IPP.