opinie Een polder onder water zetten, dat dreigt ook in het Eems-Dollardgebied. Hoog tijd om na te denken over natuurherstel in en rond de riviermonding.
Na Vlaanderen begint nu ook de Europese Commissie een juridische procedure over de Zeeuwse Hedwigepolder. In het Nederlandse parlement staken de stemmen over wat er met de polder moet gebeuren. Wat ooit afgesproken was als natuurcompensatie voor de uitdieping van de Westerschelde werd uiteindelijk een emotioneel politiek debat. Met als resultaat alom frustratie, ongeloof bij de omwonenden en nog steeds geen duidelijkheid. Het lijkt erop dat we niet leren van onze fouten want zo'n emotioneel debat kan zich gaan herhalen aan de andere kant van Nederland in de Groningse Eems-Dollard riviermonding.
De overeenkomsten tussen beide gebieden zijn opvallend. Beide behoren tot de laatste open riviermondingen in Europa, waar het zoete rivierwater overgaat in het zoute water van een ondiepe binnenzee. Dat zorgt voor een enorme voedselrijkdom waar veel dieren van afhankelijk zijn. Beide gebieden zijn wettelijk beschermd omdat ze cruciaal zijn bij het voorkomen van het uitsterven van beschermde planten en dieren.
Ook het economisch belang van beide gebieden is vergelijkbaar. De havens van Antwerpen, Terneuzen en Vlissingen zijn bereikbaar via de Westerschelde. De Eemshaven en de Duitse havensteden Emden en Papenburg zijn bereikbaar vanaf zee via de Eems-Dollard. Om die havens bereikbaar te houden voor grote zeeschepen, worden vaargeulen verdiept en verbreed. Door die ingrepen is een ecologisch rampzalige situatie ontstaan. Het water stroomt veel sneller en het (bagger)slib in het water kan niet meer bezinken. Het water in de Eems-Dollard riviermonding is veranderd in zuurstofarme 'vloeibare modder'. Die houdt zonlicht tegen en zo valt de voedselrijkdom weg. Bedreigde planten en dieren dreigen te verdwijnen.
In zowel de Westerschelde als de Eems-Dollard riviermonding kunnen vaargeulen alleen verdiept en verbreed worden indien de natuurschade wordt gecompenseerd. Zo is dat wettelijk geregeld. Er zijn niet zoveel maatregelen mogelijk om de stroomsnelheid af te remmen en zo de vertroebeling in de Eems te verminderen.
Ontpolderen, om het water meer ruimte te geven, lijkt op dit moment de goedkoopste en meest effectieve maatregel. Vandaar de afspraak om de Hedwigepolder te ontpolderen als compensatie voor het uitdiepen van de Westerschelde. En vandaar dat we vast niet lang hoeven te wachten op de aankondiging dat een Groningse polder onder water gezet moet worden ter compensatie voor de uitdieping van de vaargeul in de Eems.
Welke zal het worden; de Carel Coenraadpolder, de Reiderpolder of toch Polder Vierburen? Namen die maar weinig Nederlanders nu kennen, maar dat kan snel veranderen.
Ook in Oost-Groningen wil de regering geen geld uitgeven aan natuurherstel. Maar de regering is daartoe wel wettelijk verplicht. Ronduit bizar is het standpunt van de rijksoverheid dat voor de Eems-Dollard riviermonding alle herstelmaatregelen een Duitse verantwoordelijkheid zijn.
Het uitdiepen van de vaargeul Noordzee-Eemshaven staat nog altijd in de plannen van de Nederlandse regering. Het argument daarvoor is de toegangelijkheid te waarborgen van grote schepen die straks kolen moeten brengen naar de omstreden RWE-centrale in de Eemshaven. Als die ingreep en de bijbehorende compensatiemaatregel doorgaan, krijg je dus hetzelfde felle debat dat we kennen van de Hedwige.
Het Eems-Dollardgebied kent ook een groot verschil ten opzichte van de Hedwige: we hebben nu nog de mogelijkheid om natuurherstel te combineren met economische projecten in de Eemshaven en Delfzijl. Daarbij hoort dat er geïnvesteerd wordt in een voorwaarde voor die gewenste economische groei: natuurherstel in de riviermonding.
Om te voorkomen dat demissionair staatssecretaris Bleker naar Groningen terugkeert om krokodillentranen te huilen over zoveel Haags onvermogen, moeten provincie, gemeenten, bedrijven, LTO en natuurbeschermers een krachtige eis bij het Rijk neerleggen. Bedrijfsleven en natuurbeschermers trekken nu al samen op om de regering te overtuigen van ambitieuze investeringen in natuurherstel. Anders herhaalt het Hedwige-drama zich straks ook in Groningen.
© 2013 - Alle rechten voorbehouden.
Lees de gebruiksvoorwaarden.