NASAMS
Inhoud
Algemeen[bewerken]
Het Norwegian Advanced Surface to Air Missile System (NASAMS) is een grond-lucht raketafweersysteem van recente ontwikkelingsdatum dat werd gebaseerd op de reeds geruime tijd gebruikte zijnde AIM-120 AMRAAM raket.
Dit succesvol ontwikkelde luchtverdedigings systeem doet sinds enige jaren dienst in de Noorse luchtmacht en blijkt tevens een prima export artikel. Het is recent operationeel geworden bij de Spaanse luchtmacht en ook Finland en Nederland hebben de nieuwste systeemversie - NASAMS-II - aangekocht.
Hoewel hierover slechts weinig bekend is gemaakt, wordt algemeen aangenomen dat ook de Amerikaanse hoofdstad Washington D.C. door meerdere NASAMS-II systemen wordt afgedekt. Dit ter directe bescherming van de Amerikaanse regeringsgebouwen en het Witte Huis. (zie Bijzonderheden).
Systeembeschrijving[bewerken]
NASAMS bestaat uit
- 1 Fire Operation Centre (FOC). Een mobiele centrale commandopost voorzien van een MPQ64 Sentinel radar.
- 1 Shortrange Air Defense Fire Unit (SFU). Het datanetwerk waardoor in eerste instantie door het centrale FOC gegevens naar de launchers worden gestuurd. Op een zeker moment neemt de actieve zoekfunctie van het systeem het over en wordt het systeem "zelfstandig" waarna NASAMS de doelen automatisch gaat volgen, identificeren en bestrijden. Hierna zijn nieuwe inputs uit de commandopost voor de huidige locatie niet meer nodig. De SFU regelt tevens het afvuren uit de diverse launchers naar de doelen zodat de mogelijkheid van meerdere raketten voor 1 doel wordt uitgesloten.
- 3 lanceercontainers (launchers). Deze kunnen elk 6 AMRAAM raketten afvuren en zijn mobiel op Scania P113 vrachtwagenconstucties maar worden op de grond gezet om te kunnen vuren en te herladen.
FOC, SFU en launchers zijn standaard met elkaar gekoppeld en kunnen tot maximaal 10 launchers worden uitgebreid.
Geschiedenis[bewerken]
De Noorse luchtverdediging was tot eind vorige eeuw gebaseerd op 3 aparte wapensystemen. Verouderde Bofors 40L70 luchtafweerkanonnen gekoppeld aan een doelvolgradar, het lasergeleide van de schouder af te vuren RBS70 Man Portable Air Defense System (MANPAD) raketsysteem en NASAMS. Deze systemen waren in zekere zin wel met elkaar geïntegreerd middels radio en kabelverbindingen (het Acquisition Radar Control System ARCS), maar functioneerden niet altijd optimaal en zouden wegens veroudering snel door de Noorse luchtmacht worden uitgefaseerd.
De Noorse firma Kongsberg Defence Aerospace en de Amerikaanse firma Raytheon ontwikkelden ter vervanging hiervoor het NASAMS. Voor dit nieuwe afweer systeem deed men een beroep op de vertrouwde AIM-120 AMRAAM lucht-lucht raket. Deze raket, beschikkend over een actieve radargeleiding, werd hard en softwarematig aangepast en geschikt gemaakt voor lancering vanaf de grond en kreeg vervolgens hiervoor de aanduiding Surface Launched AMRAAM (SL-AMRAAM).
NASAMS werd eind 1994 beperkt operationeel verklaard en verkreeg na een volledige testcyclus in 1998 de operationele status.
Hierna volgde de doorontwikkeling tot NASAMS-II waarvan de eerste opgewaardeerde systemen in 2006 aan de Noorse luchtmacht beschikbaar werden gesteld. Het grootste verschil tussen NASAMS en NASAMS-II zit in de verbeterde radar en in de toepasbaarheid van het Link-16 gevechtsleidings systeem. NASAMS-II verkreeg in 2007 de operationele status en is ook verkocht aan Finland en Nederland.
Bijzonderheden[bewerken]
Hoewel er weinig informatie over naar buiten is getreden berichtte het Noorse blad Økonomisk Rapport (Economisch Rapport) in 2006 dat tijdens de presidentiële inhuldiging in 2005 enkele NASAMS eenheden waren ingezet bij de lokale luchtverdediging van de Amerikaanse hoofdstad.
Ook zouden dezelfde eenheden sindsdien zijn ingezet ter bescherming van de directe omgeving van het Witte Huis en het Capitol. De producent van het wapensysteem, de firma Kongsberg Defence Aerospace, weigerde hier commentaar op te geven en gaf alleen aan dat er een leveringsovereenkomst bestond tussen hun firma, de firma Raytheon en de USAF.
NASAMS in Nederland[bewerken]
In maart 2014 zijn Nederlandse Nasams-systemen ingezet voor de luchtverdediging van de Nuclear Security Summit 2014 in Den Haag. In totaal werden vier lanceerinrichtingen geplaatst op verschillende locaties:
- Voormalig Vliegkamp Valkenburg
- Parkeerplaats De Kuil, Wassenaar
- Langevelderslag, Noordwijk
- Zweefvliegveld Kennemerland
De batterijstaf en het logistiek peloton opereerden vanaf het voormalig marinevliegkamp Valkenburg. Tijdens de inzet werd samengewerkt met AWACS-radarvliegtuigen en het luchtverdedigings- en commandofregat De Zeven Provinciën. 155 Luchtdoelartilleristen zorgden voor de bediening, beveiliging en logistiek. Het was voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog dat de Luchtdoelartillerie op Nederlands grondgebied is ingezet.