Doodlopend spoor naar het Oosten
Via een zwerftocht over de natuurspoorlijn IJzeren Rijn raakte ik verzeild in Vlodrop: daar staat de campus van de 'Mahareshi Research University (MERU)': ze bedrijven diepgravende studie naar het gebied rond de navelstreek. Transcendente Meditatie (TM) heet dat, een Oosters begrip dat in vele gedaantes het Westen veroverde.
De TM-beweging is sinds haar oprichting gericht op expansie van haar meditatie-imperium. Het maakt daarbij in haar marketing in het Westen gebruik van het etiket 'wetenschap'. TM maakt je wetenschappelijk bewezen gezonder, mooier, beter, gelukkiger, en nog veel meer zaken die eindigen op 'er'.
Dat beroep op de autoriteit van wetenschap, doet iedereen die iets wil verkopen in het Westen. Al Gore en zijn Global Warming-beweging is het ook gelukt. Schop tegen het Westen en haar verworvenheden ('in de loop van de geschiedenis ligt de bron van je onvrede'), en biedt een utopisch streven waarin Alles Anders En Beter Zal Zijn. Succes verzekerd. TM kent in het Westen dan ook veel aanhangers. Vooral onder vermogende acteurs, managers en positief denkers: mensen die van alle goeds veel meer willen dan hun buurman, om zich toch beter te voelen.
Natuurwetpartij
Ik sprak na afloop van een rondleiding, een uur met de lijstduwer van de voormalige Natuurwetpartij, een ex-katholiek die ooit bij DAF als ingenieur werkte. Een echte zinzoeker, die in de goeroe de weg zag in plaats van in vrachtwagens bouwen. De beste TM-man was een intrigerende kerel, die als hij praatte steeds zijn ogen sloot. Alsof hij zijn blik aandachtig op zijn innerlijk focuste.
In de presentatie stelde onze begeleider om de twee zinnen 'we zijn geen religie', 'het is gewoon wetenschappelijk bewezen'. Daarmee doelend op de heilzame werking van meditatie. En daarmee alle ex-gelovigen aansprekend, die ook ver na hun puberteit tegen de godsdienst van hun voorvaderen bleven schoppen. Maar… als je een klein beest ziet met een wipstaart en lange oren, dat wortels knaagt, 'n hol graaft in de duinen en zich rap voortplant: is het dan toch misschien geen konijn?
Zo ook bij TM.
Je hebt de kritiekloze verering van een goeroe, die Verlicht heet te zijn. De stem van onze begeleider trilde van verrukking wanneer hij over Mahareshi sprak. 'Hij was de Veda's, hij leefde de Veda's'(wat dat zijn komen we zo op) De beweging kent verder een duidelijke hiërarchie waarbij de leiders het rijkste zijn, en in veruit de grootste tempelgebouwen wonen. Terwijl nieuwkomers terechtkomen in containerwoningen, van het genre waar we in Nederland buitenlandse studenten in stoppen.
TM kent een uitgekiende bekeringsstrategie. MERU verkoopt de meditatie als neutrale 'wetenschappelijk geteste'ontspanningsoefening, en noemt haar Indische dorp in het Limburgse dorp dan ook een 'campus'. Dagelijks 2 maal 20 minuten in je zelf kijken op een stoel, dat is de eerste stap bij TM. Maar na de beginnerscursus navelexploratie kom je in de sferen van gevorderden. Dan komen de vorige levens al opdraven.
Utopisch
Dat is gewoon geloof in reincarnatie, en het idee dat in de natuur een 'hogere kennis'ligt. Terwijl natuurstudie je vooral leert hoe de boel functioneert. Maar die kennis hoe de boel werkt, geeft bij mijn weten niet beslist een handleiding voor hoe te leven. Ook suggereer je zo een staat van volmaaktheid in de natuur. Terwijl natuur natuurlijk gewoon een gewelddadig zootje is, waarvan je pas plezier hebt als je haar overwint zoals we in het Westen deden. Medische zorg en predatorcontrol noemen we dat.
TM zet zich af tegen andere religieuze stromingen. Want zij zijn de laatste club die het echt begrepen hebben, in een zee van onverlichtheid. Net als Al Gore en de progressieve medemens. Die zijn ook de volbrengers van de geschiedenis en 'het nieuwe begin'dat door 'radicale systeemverandering' of verzaking van de bestaande wereld moet komen.TM heeft ook een utopisch streven waaraan zij de hele wereld wil onderwerpen.
Zij willen de wereld verbeteren, zoals eerder met de Natuurwetpartij. Al mediterend zouden ze de criminaliteit in de regio omlaag krijgen. Blijkbaar ging ergens in de kosmos iets fout bij het mediteren. Ze zitten hier nu een kwart eeuw te hoppen en verinnerlijken. Toch zitten we opgescheept met Fred Teeven en zijn Ministerie van Veiligheid, opmaat richting politiestaat. U ziet, ik ben nog niet Verlicht en zie de hogere wijsheid nog niet zo.
En ja hoor, je hebt ook 'oude geschriften waarin alles staat dat je moet weten'. Dat zijn de Veda's, hou je vast, 'duizenden jaren oude Hogere Wijsheid'.Er staat geprevel in Sanskriet, dat je alleen begrijpt als je 'Verlicht bent'. Als doorsneeboer kun je kortom geen touw aan die wijsheid vastknopen, je moet dus erg lang TM doen en je bij de hand laten nemen door een 'ingewijde'.
Als laatste, je bent met TM nooit klaar. Je krijgt steeds voorgespiegeld dat je een hoger inzicht wacht, als je nog maar even verder mediteert/consumeert/doneert. Daar ben je al gauw een heel leven mee bezig, wat zeg ik, meerdere levens. Wat mij betreft is een konijn dus gewoon een konijn. TM is een religie. Na een TM-verhaal van een uur krijg de hevige aandrang om eens een flinke boer te laten. Dat lucht op, al brengt het je verlichting niet dichterbij.
Oosterse flirt
Ik heb zelf na jaren karate ook geflirt met Zen Boeddhisme, en ontdekte het nihilisme daarin: de goeroe die als voorbeeld moest dienen, Rients Ritskes liet meditatie zien als vorm van zelfdrogering. Immuun worden voor leven, in plaats van bewogen zijn met je omgeving en medemens. Je eigen individu, de ander, alles als inwisselbaar. Al dat Oosterse gedweep lijkt dus een oplossing te bieden. Maar mijn verlichtingsmoment pakte anders uit: ik ontdekte dat het je laat verzuipen in een onverschillige zee van onpersoonlijke irrationaliteit, zeker wanneer je het Oosterse op een Westerse manier beoefent.
De Westerse benadering van ratio, gezond verstand, waarneming, zelf nadenken, en de waardering voor de mens als uniek individu, is veruit superieur boven de oosterse benadering. En dan kom je uit bij realisme en gezond conservatisme.
Aan de vruchten kent men de boom.
<In het 'Verlichte'India, waar dit gedweep vandaan komt, heb je 'onaanraakbaren'en andere onmenselijkheid die bij ons dankzij onze Westerse traditie ondenkbaar zou zijn. Ook kon alleen in het Westen een fatsoenlijke wetenschappelijke traditie tot bloei komen, omdat we natuur niet heilig verklaarden.
Natuur is een onderzoeksobject dat je uit elkaar mag trekken. De oorspronkelijke motivatie kwam uit het Westerse, door eeuwen met filosofische analyse bijgespijkerde christendom: dat je iets van God kunt leren (voor de seculieren, zie God als metafoor voor eerbied en ontzag voor het leven) door te zien hoe knap de wereld in elkaar zit.
En laat je genezen van allerlei door progressieve schoppers ontstane mythes over 'de kerk geloofde dat de aarde plat was'enz in 'Gods Filosofen van wetenschapshistoricus James Hannam. Vergeet niet dat we al veertig jaar geindoctrineerd zijn door de progressief-rancuneuze en politiek correcte gedachtenpolitie in media. En dat een groot deel van je wereldbeeld daardoor is gevormd, zonder dat je daar beslist bewust van bent. Lees mijn interview met Jan Haasbroek in Trouw: één van de invloedrijke trendsetters in christenschopperij.
Sinds de sixties ontstonden ook allerlei rancunewetenschappen zoals raciale- en genderstudies, die op basis van retoriek en nieuwe taboes automatisch rationele kritiek onmogelijk maken. Hoe softer de wetenschap, hoe groter het verzet tegen de Westerse traditie: Je zou eens een sensus moeten houden, ook bij vakgebieden als Boerenwijsheidsbegeerte (psychologie), dergelijke lui zullen juist weer bovengemiddeld zijn aangetrokken tot de Oosterse denkwijze.
<b>Is het wel waar?
Maar om met Aaron Wildavsky te spreken: 'but, is it true?' Dat is de kernvraag, die alleen vanuit een Westerse visie gesteld kan worden, waarbij waarneming, toetsing en gezond verstand de kern vormen. De claim 'wetenschappelijk bewezen'kan ook aangevoerd worden als autoriteitsredenering, maar hoeft nog niet een aanbeveling te zijn voor het waarheidsgehalte.
Misschien is global warming, pardon 'de klimaatverandering', och nee 'extreem weer'en andere postnormale (= niet weerlegbare) wetenschap als 'de ecologische crisis' wel een symptoom van ons afscheid van die rationele kant van de Westerse traditie.
Ik baseer die conclusie op Lynn White zijn aanbeveling om een oosterse variant van christendom te adopteren, als oplossing voor 'de ecologische crisis', en zijn 'Je accuse', tegen het Westen.
Wat we dan dus eigenlijk op de achtergrond zien, is een gevecht tussen Westerlingen en Oosterlingen, de sceptici die het Westen verdedigen tegen de irrationaliteit van het Oosten. Dat Oosterse gedoe lijkt goed te voelen, maar levert uiteindelijk destructie op en degradeert mensen tot inwisselbare/reincarneerbare middelen. Het is niet geheel toevallig, dat het spoor naar het Oosten bij Vlodrop doodloopt in de jungle.