Tijdens de transferperiode blijkt eens te meer hoe de verhoudingen tussen spelers, bonden en clubs op scherp staan. Hoe lang duurt het nog voordat de ontstane zeepbel uiteen spat?INTERVIEW
Door Floris Koekenbier
Toen Wesley Sneijder op 26 september 2012 met een blessure van het veld stapte, dacht de middenvelder waarschijnlijk niet dat hij eind januari nog steeds aan de kant stond. Op die woensdagavond in Verona werd Sneijder na 26 minuten gewisseld voor Antonio Cassano. Maar na een paar weken zou de spierblessure van de Oranje-international wel zijn genezen en voor de feestdagen zou hij zelfs wel weer het Nerazzura van Internazionale om zijn schouders hebben.
Het liep allemaal anders, zoals bekend. Wellicht dat de rel tussen speler en clubleiding, die inmiddels is uitgemond in ordinair moddergooien via de media, destijds al onder de oppervlakte borrelde. Door de huidige situatie wordt eens te meer duidelijk hoe clubs en spelers tegenwoordig met elkaar omgaan en neemt de drang naar machtsvertoon soms enge vormen aan. Hoe lang kan dit nog stand houden, vraagt men zich soms af.
Wesley Sneijder stond in 2010 aan de top van het internationale voetbal. Inmiddels is zijn situatie bij Internazionale uitzichtloos en moet de middenvelder op zoek naar een andere werkgever.
Europees arbeidsrecht
De situatie waarin Sneijder zich bevindt, houdt alleen stand omdat hij met zijn club Inter een contract heeft afgesloten waarbinnen dit allemaal mogelijk is. Toen hij in 2009 overkwam van Real Madrid werd hij aan de club gebonden tot 2014 en na het successeizoen 2009/10 werd deze verbintenis in Giuseppe Meazza nog eens met een jaar verlengd. De contracten in de voetbalwereld zijn echter, in tegenstelling tot de meeste sectoren, altijd voor bepaalde tijd. In andere branches zijn verlengingen van arbeidscontracten voor bepaalde tijd beperkt in aantal en duur, naar richtlijnen van de Europese Unie. In de voetbalwereld werkt dit echter niet zo.
Mr. drs. Benjamin Pije, algemeen directeur van InterPlayer Sports Management, schreef hier in juli 2012 al een artikel over in Het Financieele Dagblad. De bestuurder is zelf via zijn bedrijf actief in de voetballerij en vertegenwoordigt een aantal Nederlandse profvoetballers, waaronder FC Twente-talent Edwin Gyasi en middenvelder Kevin Jansen van ADO Den Haag.
"In de voetbalwereld werkt het anders", zegt Pije tegen Goal.com. "De Europese Commissie, FIFA en UEFA hebben in 2000 in een verklaring bepaald dat hier in de voetballerij van wordt afgeweken om de economische stabiliteit van profclubs en eerlijke en sportieve competities in stand te houden." Anno 2013 moet de conclusie worden getrokken dat van die twee grondslagen weinig meer over is. "Clubs hebben tegenwoordig de grootste moeite om overeind te blijven en als dat lukt is het vaak met overheidsgeld. Competitievervalsing en matchfixing zijn het gesprek van de dag, dus eerlijk en sportief gaat het er ook niet aan toe."
Financial Fair Play (FFP)
Is de UEFA dan aan het slapen? "Nee, want de UEFA heeft met de Financial Fair Play-reglementen een duidelijk signaal afgegeven", vervolgt Pije. "Zolang de bond deze regels goed blijft hanteren zal de voetbalwereld vanzelf een stuk gezonder worden. Maar dan moeten bijvoorbeeld clubs als Real Madrid en FC Barcelona ook worden uitgesloten van de Champions League zodra ze niet voldoen aan de eisen die Financial Fair Play stelt. Clubs zullen minder moeten uitgeven aan salarissen en transfersommen, dat is de enige oplossing."
|"De UEFA geeft met Financial Fair Play een goed signaal af, maar moet clubs als Real Madrid en FC Barcelona ook uitsluiten van de Champions League zodra ze niet voldoen aan de eisen" - Mr. drs. Benjamin Pije pleit voor Financial Fair Play zolang de regels over de gehele linie van kracht zijn.|
Maar clubs zullen uiteraard geen 'nee' zeggen als ze flink kunnen verdienen aan de verkoop van een speler. "Als het Europese arbeidsrecht juist wordt toegepast, zullen de transfersommen mogelijk een stuk lager worden. Contracten voor bepaalde tijd worden, mits ze voldoen aan bepaalde criteria, omgezet in onbepaalde tijd. Op korte termijn kan een speler dan zijn contract opzeggen en ontvangt een club geen transfersom." Het ligt voor de hand om aan te nemen dat spelers in deze situatie de macht grijpen, waardoor de salarissen alleen maar stijgen, maar hier zit de crux. "Clubs kunnen het zich door FFP niet meer veroorloven om torenhoge salarissen uit te keren, waardoor spelers wel genoegen moeten nemen met minder. Voetbalclubs moeten dus innoveren om hun inkomsten te garanderen, maar dat is voor de sector in zijn geheel alleen maar goed."
For the game, for the world
Maar dan nog, waarom zullen clubs zomaar instemmen met het feit dat ze minder vaak en lagere transfersommen ontvangen? Wat staat daar tegenover? "Op dit punt moet de FIFA in actie komen. De Wereldvoetbalbond heeft een spaarpot van ruim een miljard euro, maar waarom? Waar heeft de FIFA dat voor nodig? Het is de taak van de FIFA om dit geld evenredig te verdelen over de gehele voetballerij", pleit de directeur van InterPlayer.
"Kijk voor de grap eens op de website en in de de statuten van FIFA naar haar doelstelling: de ontwikkeling van voetbal met name door middel van jeugd- en ontwikkelingsprogramma's. Het credo van FIFA is voorts: For the game, for the world. Daar komt werkelijk niks van terecht want de bond doet niets aan het gegeven dat topspelers als Cristiano Ronaldo bakken met geld verdienen, terwijl in veel Aziatische en Afrikaanse landen nog op blote voeten op zand wordt gespeeld. De FIFA houdt de huidige situatie in stand door het wereldwijde voetbal niet goed te reguleren en zich te onttrekken aan de maatschappelijke werkelijkheid."
|In de statuten van de FIFA staat: De ontwikkeling van voetbal met name door middel van jeugd- en ontwikkelingsprogramma's - Helaas komt hier weinig van terecht.|
Pije pleit er dan ook voor dat de continentale voetbalbonden in actie komen, zolang de FIFA niet van houding verandert. "Ik ben bezig met een boek, waarin duidelijk moet worden dat het zo niet langer kan, maar waarin ik ook alternatieven aandraag. Hierin komen ook veel voetbaliconen aan het woord en hopelijk gaat de bal dan rollen."
Precedent scheppen
De ideeën van Pije klinken goed, maar de vraag is of ze in de praktijk uitvoerbaar zijn. Wellicht dat een tweede Bosman-arrest moet plaatsvinden, voordat de voetbalwereld is wakker geschud. Nadat de Belgische voetballer eind 1995 zijn gelijk kreeg van het Europese Justitiële Hof, veranderde de voetbalwereld op alle fronten. Ruim zeventien jaar na dato moet worden geconcludeerd dat de zeepbel, die destijds ontstond, op het punt van uiteenspatten staat.
De vraag is alleen; wanneer? Een rechtszaak als het Bosman-arrest kan in dezen een precedent scheppen waar de gehele voetbalwereld profijt van zal hebben. Pije – die binnenkort ook zijn oude vak als advocaat weer oppakt met een eigen praktijk in Amsterdam – roept spelers dan ook uitdrukkelijk op zich bij hem te melden. Hij ziet een proefproces wel zitten.