Voor een keer kijken we eens niet naar de 'spelbrekers' in dit cynische wereldkampioenschap – namelijk de bedrijven die bijdragen aan de stopzetting van de ontbossing voor palmolie. Want er wordt intussen duchtig vals gespeeld bij de aanleg van de velden: Kameroens hout dat illegaal gekapt werd om plantagegrond vrij te maken wordt witgewassen en de vernietiging van Indonesische veenbossen leidt tot een toenemend aantal brandhaarden. In beide landen blijven flagrante schendingen van de spelregels grotendeels onbestraft.
Kameroen: groepswinnaar illegale houtkap zonder scheidsrechter
Nieuw Greenpeace-onderzoek toont aan dat het Amerikaanse Herakles Farms – dat sinds 2009 in de naam van palmolie een spoor van illegaliteit en bosvernietiging trekt in Kameroen – een dekmantelbedrijf heeft opgericht om zo illegaal 2500 hectare bos om te hakken. Het waardevolle tropische hout wordt geëxporteerd, de Kameroense minister van Bosbouw knijpt gewillig een oogje dicht en taxeert het bedrijf zelfs niet naar behoren.
Begrijpen wie kan want het is zijn land dat hierdoor inkomstenverlies lijdt. Bovendien heeft de EU nog een appeltje met hem te schillen – of dat hopen wij althans. In 2011 trad een Vrijwillig Partnerschapsakkoord (VPA) over de export van illegaal hout naar de Europese markt in voege. Volgens dat akkoord moet Kameroen de legaliteit van zijn hout kunnen garanderen.
Het Herakles-dossier toont echter aan dat er nog veel te bewijzen valt voor Kameroen. En wat doet de EU? Ze heeft Kameroen om meer uitleg gevraagd maar rapporteert verder dat er 'substantiële vooruitgang' geboekt wordt.
Terwijl wij druk uitoefenen op de Kameroense autoriteiten om het illegale hout in beslag te nemen, moet de nieuwe Europese Commissie binnenkort actie ondernemen. De vuile tackle van Herakles Farms moet streng bestraft worden.
Vraag de Kameroense overheid om snel de rode kaart te trekken.
Indonesië: vuurwerk op het veld blijft onbestraft
In Indonesië wordt er intussen zo flink geschoffeld op de velden dat de overtredingen zich torenhoog opstapelen. Maar de scheidsrechter staat erbij en kijkt toe hoe koolstofrijke veengronden als een tondeldoos worden aangestoken.
Veen is organisch materiaal en blijft zeer lang branden, waarbij alle broeikasgassen die het opslaat in de atmosfeer terecht komen. Het is in Indonesië verboden om bos- en veenbranden aan te steken maar de wet wordt niet nageleefd, zelden toegepast en overtredingen slechts uitzonderlijk bestraft.
Wie precies welke vuurhaard heeft aangestoken is niet altijd makkelijk te achterhalen, maar dat de veenbranden zo'n enorme proporties aannemen heeft alles te maken met het feit dat het bos al omgehakt was en het veen drooggelegd voordat de zwavelstokjes bovengehaald werden. Een gezond bos brandt immers niet.
En wie ontbost er op grote schaal? Inderdaad, plantage-industrieën zoals de palmoliesector. Onze nieuwe kaartenanalyse bewijst het: er zijn vijf keer zoveel vuurhaarden op veengrond dan op andere gronden en waar veenbossen beschermd worden komen er veel minder branden voor. Dat betekent dat de beste lange termijnoplossing voor de hand ligt: exploitatie van venen en bossen moet gestopt worden. Een levenslange schorsing voor de toekenning van nieuwe concessies met andere woorden.
Intussen, op korte termijn, zal ook Indonesië degenen die verantwoordelijk zijn voor deze klimaatramp een rode kaart moeten geven. Want ze veroorzaken nog meer onheil: in Zuidoost-Azië draagt de rook van veen- en bosbranden bij tot het overlijden van 110.000 mensen per jaar. In uitzonderlijk droge, zogenaamde El Niño-jaren loopt dat aantal op tot 300.000. Naar alle verwachtingen wordt 2014 zo'n El Niño-jaar.
#standwithsumatra en bekijk hier hoe de lokale bevolking geen zin meer heeft in valse spelletjes.
Blijf ons ook volgen om te weten hoe je ons kan steunen om nog meer bedrijven te overtuigen van de nood aan ontbossingsvrije palmolie zodat veen en bos niet meer vernield hoeven te worden.