Het laatste slachtoffer was de in Nigeria ontvoerde Duitse gijzelaar Edgar Frits Raupach, die stierf bij een mislukte reddingsactie. Eerder werd de keel doorgesneden van Britse, Franse en Italiaanse gijzelaars bij misgelopen reddingsoperaties, ondermeer van de Britse elite-eenheid SAS.
Smeekbede
De Duitse ingenieur Raupach werd sinds januari vastgehouden in de Nigeriaanse stad Kano. Op internet plaatste Al-Qaeda in de islamitische Maghreb (AQIM) een gefilmde smeekbede van de Duitser om zijn leven, waarbij hij geknield zat met zijn handen vastgebonden achter zijn rug.
Nederlander
Onduidelijk is het lot van de ontvoerde Nederlander Sjaak Rijke, een NS-machinist uit Woerden, die november vorig jaar met vier andere toeristen in Noord-Mali werd ontvoerd in de woestijnstad Timboektoe door AQIM.
Niemand durft openlijk te speculeren over een mogelijke reddingsmissie voor Sjaak Rijke, uit vrees dat dit hem fataal wordt. "Maar internationaal wordt wel verwacht van een land dat die opkomt voor gegijzelde landgenoten", aldus een Nederlandse defensiebron. In een eergisteren gepubliceerde verklaring noemt AQIM de mislukte reddingsoperatie voor de Duitse gijzelaar Raupach een "domme poging".
Reus
AQIM groeit uit tot een jihadistische reus in de Sahara-zone in Noordelijk Afrika, grofweg van Zuid-Algerije, tot Mauritanië, Mali, Niger, Tsjaad en het puntje van Libië. In Afghanistan en Pakistan mag de terreurorganisatie op sterven na dood zijn door de Amerikaanse 'drones', maar in de explosieve Sahara-mix van banditisme, smokkelroutes en religieus extremisme van terreurorganisaties baart de woestijn een monster: een Afrikaanse Taliban, die rammelt aan de Europese poorten. De ontvoeringen van Europeanen zijn grimmige voortekenen.
Ontvoeringen
"De belangrijkste operaties van AQIM zijn aanslagen en ontvoeringen van westerlingen. Daarnaast is AQIM betrokken bij de smokkel van sigaretten, drugs en wapens", aldus het recent gepubliceerde rapport 'Jihadisme in Noordelijk Afrika, drijfveren, daden en deelgenoten van AQIM en Boko Haram'. Het rapport is geschreven door ondermeer onderzoekers van de Faculteit Militaire Wetenschappen van de Nederlandse Defensie Academie op verzoek van de Nederlandse Coördinator Terrorismebestrijding
Operatiegebied
"Er heeft een concentratie plaatsgevonden van AQIM-activiteiten in het gebied ten Oosten van Algiers, waar opper-emir Abu Musab Abdul Wadud zijn hoofdkwartier heeft, en in de Sahara-zone, waar diens bondgenoot Mokhtar Belmokhtar actief is. Diens operatiegebied strekt zich behalve over Algerije ook uit over Mali, Niger, Nigeria, Libië, Mauritanië en Tsjaad. Deze zone is belangrijk vanwege de inkomsten uit ontvoeringen van buitenlanders en smokkel", aldus de rapportschrijvers.
Bommen
Over het aantal AQIM-strijders lopen schattingen op tot vele duizenden, van zowel Arabische als van Berber/Toeareg afkomst. "De meesten komen uit Algerije, Marokko, Mauritanië, Mali, Tunesië, Libië, Burkina Faso en Nigeria, al zijn er verhoudingsgewijs meer Algerijnen en Mauritaniërs dan andere nationaliteiten", aldus de onderzoekers.
AQIM kent een militaire organisatiestructuur op basis van regionale regimenten of bataljons, zogeheten kata'ib, die weer onderverdeeld zijn in compagnies (saraya). De belangrijkste AQIM-leider is opper-emir Abu Musab Abdul Wadud (42), die techniek studeerde aan de universiteit van Blida en zich toelegde op het maken van bommen toen hij zich in 1993 aansloot bij de radicale islamitische oppositie.
Mr. Marlboro
"Mokhtar Belmokhtar, AQIM-ondercommandant in de Sahara en berucht smokkelaar, zou getrouwd zijn met meerdere vrouwen afkomstig uit lokale Touareg-stammen. Ook onderhoudt hij nauwe relaties met criminele netwerken van drugs- en sigarettensmokkel, die actief zijn in het grensgebied tussen Algerije, Mauritanië en Mali", aldus het rapport.
AQIM-operaties zijn uiteenlopend: zelfmoordaanslagen, het plaatsen van bermbommen, ontvoeringen, het aanhouden en arresteren van voorbijgangers bij roadblocks. "Deze zogenaamde controleposten hebben twee functies: het zoeken naar 'afvalligen', zoals politiemannen en militairen, die ter plekke worden neergeschoten, en het verspreiden van communiqués en cd's onder de moslims", aldus het rapport.
"Deze activiteiten financiert AQIM met drugssmokkel, maar ook wapen- en goederensmokkel, vooral van sigaretten. AQIM-leider Mokhtar wordt daarom ook wel Mr. Marlboro genoemd. Ontvoeringen van buitenlanders, voornamelijk Europeanen, vormen een andere belangrijke inkomstenbron, gezien de hoogte van de bedragen die vaak worden uitbetaald."