Energiedrankjes winnen aan populariteit, vooral onder jongeren. Ze geven een zogenaamde energieboost en verhogen het concentratievermogen. Zijn ze echter veilig?
Cafe´ne zit zoals bekend in koffie, thee en cacao. Cafe´ne heeft een opwekkende werking. Wie te veel cafe´ne binnenkrijgt, kan last krijgen van rusteloosheid, slapeloosheid, beven, duizeligheid, suizende oren en hartkloppingen.Koffie, energiedrankjes, thee of cola? In een kop van 125 ml gewone Nederlandse koffie, gezet met een papieren filter in een koffiezetapparaat, zit ongeveer 85 mg (milligram) cafe´ne. In een blikje energiedrank zit ongeveer 80 mg cafe´ne.
Ter vergelijking met thee en cola: in een kop thee van 125 ml zit ongeveer 45 mg en in een glas cola van 150 ml zit 5 tot 35 mg. Taurine Taurine is een aminozuur en niet zo bekend. Deze stof zit van nature in allerlei verschillende soorten voedsel, zoals vlees en vis. Taurine is een niet-essentiŰle voedingsstof omdat volwassen mensen het zelf aanmaken in het lichaam. Normaal krijgt men ongeveer tussen de 40 en 400 mg taurine binnen per dag.
In een blikje energiedrank zit gemiddeld 1000 mg taurine. Een geregelde drinker van energiedrankjes (2 drankjes per dag) krijgt dus gemiddeld 2000 mg taurine binnen. Dat is zo'n 5 keer zo veel. Glucuronolactone Glucuronolactone is de derde werkzame stof in energiedrankjes. Het is een lichaamseigen stof die vrijkomt bij de afbraak van glucose in de lever. Glucuronolactone wordt ook gevonden in vee`l planten. Het zit eveneens in voedingsmiddelen zoals granen.
Mensen met een normaal voedingspatroon zonder energiedrankjes krijgen gemiddeld ongeveer 2 mg glucuronolactone binnen. De gemiddelde inname varieert van ongeveer 500 tot 600 mg glucuronolactone per blikje. Uitgaande van het dagelijkse drinken van 2 blikjes is dat ongeveer 1200 mg glucuronolactone per dag. Dat is bijna 600 keer zoveel. Is het wel veilig? In verschillende onderzoeken is bekeken hoe veilig deze hoge waarden van inname van deze stoffen zijn. Tot op heden is er nog geen definitief antwoord op deze vraag. Ook de veiligheid van de interactie tussen de verschillende stoffen moet nog nader onderzocht worden.
Diverse onderzoeksbureaus (Safefood uit Ierland, Federal Institute for Risk Assessment uit Duitsland), maar ook de Europese Commissie concluderen dat er nog aanvullend onderzoek nodig is om definitief vast te stellen of het product veilig is. Ondertussen zijn energiedrankjes wel al ruim 10 jaar verkrijgbaar op de Nederlandse markt. Risicogroepen In ieder geval kan op basis van de hoeveelheid cafe´ne geconcludeerd worden dat een aantal risicogroepen deze drankjes niet zou moeten drinken. De risicogroepen worden niet altijd vermeld op de blikjes. Deze zijn:
- zwangere vrouwen,
- vrouwen die borstvoeding geven,
- kinderen,
- mensen met epilepsie,
- mensen met hoge bloeddruk of een geschiedenis met hartfalen,
- mensen die gevoelig zijn voor cafe´ne,
- mensen die medicatie gebruiken (interacties zijn nog niet goed onderzocht).
Het Duitse Federal Institute for Risk Assessment (BfR) concludeert dat bepaalde groepen de drankjes niet zou moeten drinken en dat dit op alle labels zou moeten staan. Nu is dat nog niet het geval. Energiedrank is geen sportdrank Een belangrijk punt is de mogelijke verwarring van deze drankjes met sportdrankjes. Energiedrankjes zijn zeker geen sportdranken. Sterker nog, met sporten verlies men veel vocht en ook energiedrankjes zorgen dat het lichaam vocht verliest.
De drankjes hebben, in tegenstelling tot sportdrankjes, geen vochtregulerende werking en zouden daarom niet gedronken moeten worden in combinatie met intensief sporten. Het Duitse instituut BfR stelt dat ook dit op de drankjes vermeld zou moeten worden.
De European Food Safety Authority (EFSA) heeft aangegeven dat taurine en d-glucuronolactone, twee veelgebruikte ingrediŰnten in energiedrankjesá veilig zijn voor consumptie. Wel waarschuwt de EFSA voor buitensporig gebruik in combinatie met overmatige lichaamsbeweging (urenlang dansen), alcohol en/of drugs. Er zijn in het verleden mensen overleden aan deze dodelijke mix.
Taurine Taurine is een van de minder bekende zwavelhoudende aminozuren en kan in het lichaam worden gemaakt uit cyste´ne, mits vitamine B6 aanwezig is. Het kent een grote verscheidenheid aan functies, waaronder die van krachtige anti-oxidant, voor de normale werking van de hersenen, het hart, de galblaas, de ogen en de bloedvaten.
Taurine dient ook als neurotransmitter in de hersenen, stabiliseert celmembranen en vergemakkelijkt het ionentransport van natrium, kalium, calcium en magnesium. Taurine is, na GABA, de belangrijkste remmende neurotransmitter in de hersenen. De aminozuren alanine en glutaminezuur en vitamine B5 (pantotheenzuur) remmen het taurinemetabolisme af, terwijl de vitamines A en B6, en de mineralen zink en mangaan helpen om taurine op te bouwen. Cyste´ne en vitamine B6 zijn van de voedingsstoffen het meest betrokken bij de taurinesynthese. De galblaas gebruikt taurine voor de vorming van taurinegalzuur, een van de twee primaire galzuren die nodig zijn voor de afbraak van vetten in de dunne darm. Taurine is ook betrokken bij de uitscheiding van bilirubine en cholesterol in de galvloeistof.
Commentaar NDN Overdosering van taurine kan leiden tot:
- misselijkheid,
- hoofdpijn,
- sufheid en
- co÷rdinatiestoornissen.
Taurine wordt via drie mogelijke routes in de lever gesynthetiseerd uit het essentiŰle aminozuur methionine en uit het niet-essentiŰle aminozuur cyste´ne. Deze drie mogelijke routes hebben allen pyridoxaal-5-fosfaat, het actieve coŰnzym vorm van vitamine B6 nodig. Taurine wordt via de urine en de gal uitgescheiden. Taurine kan de placenta passeren. Hierdoor kan taurine van moeder op kind overgebracht worden. Schijn-helderheid Diverse stoffen worden in de lever in de fase II-detoxificatie gebonden aan taurine en aldus uitgescheiden via de gal en de urine. Energiedrankjes worden vaak gebruikt na alcoholgebruik. Door de taurine in de drankjes is er een interactie in de lever waardoor een vertekend beeld ontstaat bij alcohol gebruik. Men gaat meestal dan nog meer alcohol gebruiken, omdat de taurine het gevoel van dronkenschap weg neemt.
Door het effect van taurine op de neurotransmitters (meestal kalmerend) wordt ook de inname van cafe´ne overschreden omdat men biochemisch gefopt wordt. Men 'denkt' nog helder te zijn. De lever draait echter biochemisch overuren en deze zogenaamde 'helderheid' heeft o.a. grote nadelen in het verkeer en in het gedrag.
Ook andere 'bijwerkingen' geven reden tot grote bezorgdheid. Waaronder:
- 'hyper' gedrag,
-hartkloppingen,
-slaapstoornissen,
-hoofdpijn,
-duizeligheid,
-buikklachten (taurine en cafe´ne versnellen o.a. de galuitscheiding en dit kan o.a. dunne ontlasting of diaree geven en dus verlies van mineralen en vitaminen)
Voeding en taurine Beter is het taurine vanuit de voeding binnen te krijgen, waar ook de co-factoren automatisch inzitten. Taurine is een zwavelachtig essentieel aminozuur dat veel in voeding uit de zee voorkomt zoals algen, vis, mosselen en natuurlijk de rijkste bron: oesters. Red BullVoordat u zich als een 'rode stier' op de energiedrankjes stort, kunt u zich beter 'storten' op gezonde biologische voeding: volle granen (glucuronolactone), groenten, vis (taurine) met als toetje een kop groene thee met een stukje bittere chocola. Dit geeft een stabiele duurzame energieboost en uw hersenen en neurotransmitters zijn er ook blij mee.