De Universiteit Leiden, het RIVM, het KNMI en een aantal astronomie-instituten hebben een project opgezet voor het meten van fijnstof in de lucht. Het zogenaamde Ispex-project werkt met vrijwilligers die metingen doen met hun smartphone.
Met een speciaal opzetstukje kan een smartphone worden omgetoverd tot een meetapparaat voor fijnstof. Het apparaatje moet op de camera van het toestel worden geplaatst. In combinatie met een app kunnen gegevens over de luchtkwaliteit worden vastgelegd. Ergens in het voorjaar wordt een meetdag georganiseerd, waarbij vrijwilligers metingen zullen verrichten met hun smartphone. Geïnteresseerden kunnen zich inmiddels inschrijven voor het project. Er zijn inmiddels meer dan tienduizend opzetstukjes geproduceerd, die per stuk 2,50 euro kosten.
Er is een demonstratievideo gemaakt waarin wordt uitgelegd hoe de technologie werkt. Via het speciale opzetstukje wordt de verstrooiing van het lichtspectrum gemeten: door fijnstof kan het spectrum van het zonlicht namelijk veranderen. Ook de polarisatie van het licht kan door fijnstof wijzigen, iets dat eveneens wordt geregistreerd. Door een aantal metingen te nemen onder verschillende hoeken kan er informatie worden vergaard over het fijnstofniveau in de lucht. Daarvoor is overigens wel een blauwe lucht noodzakelijk.
Naast de hoeveelheid fijnstof wordt ook de grootte van de fijnstof bepaald, net als het materiaal waar het uit bestaat. Uiteindelijk moet er een landelijke kaart worden gemaakt waarop de fijnstofgegevens worden geplaatst. Naast dat dit informatie biedt over mogelijke gezondheidsrisico's is de data nuttig voor de luchtvaart, die last heeft van dichte stofwolken in de lucht.