Het aanpakken van flinke filesharers werkt beter dan het laten blokkeren van piraterijsites door internetproviders. Dat betoogden Xs4all en Ziggo donderdag in de rechtbank in Den Haag, in het hoger beroep over de blokkade van The Pirate Bay.
Omdat er meerdere en betere manieren zijn om piraterij aan te pakken, is de door Stichting Brein afgedwongen blokkade niet noodzakelijk, meent de advocaat van Xs4all, Christiaan Alberdingk Thijm. Daarmee is de maatregel niet proportioneel en gerechtvaardigd, stelt hij. De advocaat sprak tevens namens Ziggo: de twee providers stemden hun pleidooi op elkaar af tijdens de zitting in het Gerechtshof in Den Haag.
Een van de andere, volgens Alberdingk Thijm effectievere en minder schadelijke maatregelen is het aanpakken van individuele filesharers die veel auteursrechtelijk beschermde bestanden up- en downloaden. Hoewel het downloaden van 'illegaal' video- en audiomateriaal in Nederland legaal is, is uploaden dat niet. De advocaat stelt dat 74 procent van het BitTorrent-verkeer door 2 procent van de filesharers wordt uitgewisseld. "Wanneer Brein zich op die 2 procent richt is het dus snel gedaan met driekwart van de uitwisseling", aldus Alberdingk Thijm. Op welke manier Brein de filesharers moet aanpakken, en of het dan bijvoorbeeld om vervolging gaat, zei hij niet. Andere manieren om filesharing tegen te gaan zijn educatie, het aanpakken van adverteerders op torrentsites en het verbeteren van het legale aanbod, stelt de advocaat.
Volgens advocaat Joris van Manen van Stichting Brein wordt echter al op andere manieren geprobeerd om auteursrechtinbreuk aan te pakken. "De internetproviders willen alles behalve het blokkeren van websites, want ze willen graag bandbreedte verkopen." Over het aanpakken van filesharers zegt Van Manen: "Brein heeft misschien gekozen voor de maatregel die het minst effectief is. Je zou filesharers kunnen afsluiten zoals in Frankrijk is gebeurd, maar wij hebben er juist vanwege de proportionaliteit voor gekozen om dat niet te doen." Daarmee bedoelt Van Manen dat het afsluiten van filesharers vergaander zou zijn dan het blokkeren van een torrentsite. Stichting Brein hoopt daarom dat het Gerechtshof het verbod in stand houdt. "Dit is de grootste inbreuk in de geschiedenis van de mensheid. Het is een hogesnelheidstrein die over de cultuur heen dendert", aldus Van Manen.
John Allen, de advocaat van Ziggo, denkt net als de advocaat van Xs4all dat verbeteren van het legale aanbod beter werkt dan het blokkeren van websites. "Apple bewijst met iTunes: you can compete with free", zei Allen, verwijzend naar de vaak door copyrightwaakhonden aangehaalde leus 'you can't compete with free'. De malaise in de entertainmentindustrie komt niet door piraterij, maar door een industrie die zich niet aanpast aan een nieuw tijdperk, betoogt de advocaat. "De entertainmentindustrie was lang gebaseerd op het verspreiden van doosjes", aldus Allen. "Piraterij is niet oorzaak van de malaise in de entertainmentindustrie. Als de industrie eerder tot inkeer was gekomen, hadden ze nog steeds in privé-Boeings kunnen vliegen." Volgens advocaat Van Manen van Brein is het echter moeilijk om zomaar een businessmodel dat in honderd jaar is opgebouwd, om te gooien. Bovendien tekent Van Manen aan dat winkeliers zoals de Free Record Shop en videotheken het wel degelijk moeilijk hebben.
Bovendien is de blokkade niet effectief, betoogden beide providers. "De Duitse rechtbank heeft een dns-blokkade afgewezen, omdat de rechters zelf in staat waren om de blokkade te omzeilen", aldus Ziggo-advocaat Allen. Bovendien blijkt uit onderzoek van TNO en de Universiteit van Amsterdam dat er helemaal niet minder wordt gedownload, zo stelde de advocaat van Xs4all. "Er is geen waarneembare verandering", aldus advocaat Alberdingk Thijm. "Sterker nog, er is sprake van een lichte stijging." Internetters omzeilen de blokkade via proxy's of vpn-tunnels. "En wie niet weet hoe dat moet, kan naar Google gaan en krijgt vervolgens honderden hits", aldus de advocaat van Ziggo.
Overigens stelt Brein op basis van hetzelfde rapport dat de blokkade wel degelijk werkt. "Het bezoek aan The Pirate Bay heeft een flinke tok naar beneden gehad", aldus Van Manen. Dat blijkt volgens hem uit cijfers van onder meer Alexa, Google Trends en ComScore. Daarbij moet worden aangetekend dat cijfers van Alexa niet als betrouwbaar wordt gezien. Dat internetters uitwijken naar andere torrentsites, betekent juist dat de blokkade werkt, aldus Van Manen. "En die sites gaan we ook aanpakken. Dat een blokkade kan worden omzeild, betekent niet dat hij moet worden opgeheven." De rechtbank was kritisch tegenover Brein over de effectiviteit van de blokkade, maar het precieze oordeel van de rechtbank komt pas op 17 december.
Daar komt bij dat internetproviders nu worden opgezadeld met een taak als politie-agent, voeren beide providers aan. "Ziggo heeft geen enkele relatie met The Pirate Bay", stelt advocaat Allen. Volgens Brein-advocaat Van Manen zijn accessproviders echter juist de 'aangewezen partij' om 'excessen op internet' tegen te gaan. Bovendien blokkeren de providers al langer 'spamsites'. "Maar hun abonnees downloaden graag filmpjes, dus dat blokkeren ze niet", aldus Van Manen. Technisch gezien is er echter een verschil tussen het blokkeren van websites en het blokkeren van e-mailspam; providers blokkeren geen spamsites.
Volgens Xs4all is de blokkadezaak vergelijkbaar met een eerdere zaak in België, waarbij de rechter oordeelde dat internetprovider Scarlet het internetverkeer van klanten niet hoefde te filteren op auteursrechtinbreuk. Brein ontkent dat: "We vragen niet om filtering", aldus Van Manen. "We vragen om de blokkade van één website." Xs4all-advocaat Alberdingk Thijm meent bovendien dat providers niet zijn toegerust om de blokkade uit te voeren: het dns-systeem is daar helemaal niet voor bedoeld. "Dns-servers worden aangezet tot liegen", aldus Alberdingk Thijm. Bovendien compliceert de blokkade de overstap op dnssec. Ook de ip-blokkade wordt door Xs4all gehekeld: er kunnen immers meerdere sites op één ip-adres worden gehost.
De providers vragen zich af hoeveel blaam The Pirate Bay treft: er passeert immers geen auteursrechtelijk beschermde content de servers van de torrentsite. "Het is een soort Google", aldus de advocaat van Xs4all. "Het is niet zo dat als je de zoekfunctionaliteit uitschakelt, er geen uitwisseling meer plaatsvindt." Ook vindt Ziggo het onwenselijk dat de rechter een site laat blokkeren, zonder dat daartoe een wettelijke bepaling bestaat, en tekent Xs4all aan dat er ook duizenden legale torrents op The Pirate Bay staan. Brein tekent echter aan dat het legale aanbod op de torrentsite nauwelijks populair zou zijn en dat de site niet modereert op auteursrechtelijk beschermde content, en daarmee illegaal bezig zou zijn. Volgens advocaat Van Manen is de torrentsite een 'centrale spil' voor downloaders.
Begin 2012 oordeelde de rechtbank dat Ziggo en Xs4all de torrentsite moesten blokkeren. Bovendien oordeelde de rechtbank dat Brein nieuwe ip-adressen en domeinnamen van The Pirate Bay mocht aanleveren, waarna die ook moesten worden geblokkeerd. In een vervolgzaak werd geoordeeld dat ook UPC, KPN, Tele2, T-Mobile en Telfort de torrentsite moesten blokkeren. Ondanks de blokkade weten veel internetgebruikers de torrentsite alsnog te bereiken. The Pirate Bay is in Nederland verboden door de rechtbank, maar nadat de torrentsite weigerde om Nederlanders te weren, begon Brein met het aanschrijven van isp's.