In juli van dit jaar schreef ik een blogpost met als titel 'Privacy and your online learner identity'. Die post schreef ik naar aanleiding van een een artikel dat ik in de Chronicle of Higher Education van de hand van Daniel Solove over dit onderwerp las (Why privacy matters even if you have nothing to hide). Toevalligerwijs hadden Adriana Berlanga en ik juist een artikel geschreven (Towards a digital learner identity) dat online learner identies tot onderwerp had. Beide verhalen raken elkaar op het onderwerp van privacy.
Simpel gezegd wat in de blogpost veel uitvoeriger wordt uitgewerkt, als onderwijsaanbieder wil je zoveel mogelijk van je potentiële klanten weten opdat je ze zo goed mogelijk onderwijs op maat kunt bieden en bij het volgen van dat onderwijs zo goed mogelijk kunt helpen. Als individu daarentegen heb je de neiging (of zou je die in elk geval moeten hebben) alleen die gegevens beschikbaar te stellen waarvan je redelijkerwijs kunt inzien dat ze nuttig zijn. Solove laat zien dat het argument dat regeringen (en onderwijsinstellingen?) gebruiken om je daartoe te overreden (als je niets te verbergen hebt, waar maak je je dan druk om?) geen hout snijdt. Hij doet dat heel fraai door twee vormen van privacy-schending te bespreken, een die past bij George Orwell's 1984 en een die past bij Het Proces van Franz Kafka. Maakte Orwell zich in zijn roman vooral druk over het verzamelen van data, dan maakte Kafka zich vooral zorgen over agregatie, uitsluiting en vervorming ervan. Die laatste vorm van gebruik (misbruik) zijn veel kwalijker en onze informatiemaatschappij maakt die steeds gemakkelijker. Dat geldt dataverzameling in het algemeen, maar dus ook data ten behoeve van onlin learner identities.
De moraal is dat onderwijsinstellingen als verzamelaars van gegevens over hun klanten (leerlingen, studenten, deelnemers, ...) er goed aan doen zich hiervan rekenschap te geven. Zij zullen met meer gesofisticeerde vormen van bescherming moeten komen dan alleen maar 'wij houden ons aan de privacy-wetgeving'. Hoe die eruit zien valt niet zo direct te zeggen, maar ik bespreek er twee in een naschrift bij de genoemde blogpost. Ditzelfde onderwerp komt overigens ook aan de orde aan het eind van de diesrede die ik onlangs mocht houden bij de opening van het academisch jaar van de Open Universiteit.