In Zuid-Afrika schijnt vrijwel dagelijks de zon. Natuurlijk regent het wel eens, maar dat is hooguit een paar uur op een dag. En een enkele keer kan het een hele dag bewolkt zijn. Zon in overvloed dus. Dat is fijn als je uit Nederland komt. Daar geniet je iedere dag weer van. Maar met die zon kan je ook iets doen. Daar kan je werk van maken.
Het staatselektriciteitsbedrijf van Zuid-Afrika, Eskom, heeft grote capaciteits-problemen. Na afloop van de apartheid is alle inwoners stroom aan huis beloofd. Terecht natuurlijk. Tijdens de apartheid waren de zwarte woongebieden van elektriciteit uitgesloten. Er wordt nu elektriciteit in die gebieden aangelegd. Een enorme klus, die na 20 jaar nog lang niet af is. Levering van stroom aan iedereen heeft prioriteit, waardoor er minder aandacht is voor de verouderde elektriciteitscentrales en deze met een ernstige onderhoudsachterstand kampen. Veel centrales draaien op steenkool en er is één kerncentrale van het type Tsjernobyl. Er komt een nieuwe grote en moderne elektriciteitscentrale, maar zoals bij bijna alle grote projecten in de wereld, vertraagt de bouw en lopen de bouwkosten op. De nieuwe centrale had al in werking moeten zijn, maar het kan nog een paar jaar duren voordat alles in bedrijf is.
Het meest opvallende effect van de capaciteitsproblemen zijn de gereguleerde stroomonderbrekingen, de zogenoemde load sheddings. Bijna dagelijks gaat in een aantal gemeenten voor ongeveer 2 uur de knop om. De volgende 2 uur zijn weer andere gemeenten aan de beurt. Hoewel je het load shedding schema voor je woonplaats op internet kan inzien, is het een lastig fenomeen. Op die momenten blijkt hoe afhankelijk je van elektriciteit bent geworden.
Toch gaan de Zuid-Afrikanen praktisch om met de load sheddings. Iedereen vindt het vervelend, maar is voorbereid. Computer op tijd uit en alle apparaten van de stand-by af om beschadiging bij de opstart te voorkomen. En even andere dingen gaan doen. Veel bedrijven en winkels hebben generatoren (op diesel…), dus kunnen doorgaan. Na afloop van de load shedding gaat het leven gewoon weer door, alsof er niets is gebeurd. Hoe anders was dat in Nederland, waar laatst het uitvallen van een energiecentrale het hele land in de war bracht. De storing was maar anderhalf uur in de morgen, maar 's avonds had men er nog steeds last van!
In een land met zoveel zon ligt de oplossing voor de hand: solar energy. Dat kan op verschillende manieren. Eén wordt gevormd door solar power stations in de grote open gebieden van Zuid-Afrika. Daarvan is een aantal al gerealiseerd en in werking. Een andere vorm is opwekking van zonenergie aan huis, solar energy at home. Dat is nu populair aan het worden. Veel nog alleen voor warm water, de solar geysers, maar er zijn al verschillende voorbeelden van mensen die alle elektriciteit, die ze in huis nodig hebben, zelf met zonnepanelen opwekken. Zowel de solar power stations als de solar energy at home vragen om investeringen om het aan te leggen, maar leveren grote besparingen op ten opzichte van gebruik van fossiele brandstoffen. In beide vormen van energieopwekking met de zon heb ik werk te doen.
In tegenstelling tot de traditionele elektriciteitscentrales in Zuid-Afrika, die allemaal in eigendom van de staat zijn, zijn de solar power stations private initiatieven. Ze worden dan ook voor 100% met privaat geld gefinancierd. Voor het vinden van investeerders lever ik ondersteuning door het leggen van contacten in mijn netwerk in Zuid-Afrika en in Nederland.
Met installateurs van solar energy systems en andere betrokken bedrijven en instellingen ben ik in gesprek om een plan aan het maken om de aanleg van solar energy at home aantrekkelijk te maken. Wat speelt er zoal? Voor een huiseigenaar gaat het om een grote investering. Het betaalt zich vanzelf terug, omdat je niet meer maandelijks het tarief voor elektriciteit hoeft te voldoen, maar je moet het natuurlijk wel eerst voorschieten. Het is belangrijk om te weten welke type solar energy system voor jouw huis het beste is. Wie kan je daarin adviseren? Om een solar energy system te realiseren moet je veel papierwerk doen. De bureaucratie in Zuid-Afrika is groot en ondoorgrondelijk met een enorme formulierencultuur. Hoe ga je nu met deze vraagstukken om en hoe maak je het realisatieproces zo gemakkelijk mogelijk voor de consumenten? Ik onderzoek dat en probeer dat met anderen tot een werkend resultaat te brengen.
Het moment om van de zon werk te maken is nu. Sunny side up in Zuid-Afrika!