Column: 'Gelukkig, er is olie genoeg en zon in overvloed'
Column- We hoeven ons geen zorgen te maken over een slinkende olievoorraad. Er is olie genoeg maar dan moeten we die olie en andere conventionele grondstoffen wel gebruiken om een soepele overgang te maken naar de grootste energiebron mogelijk: de zon. Erik de Vries, directeur van de NOVE kenschetst een zonnige toekomst als het over energie gaat.
'Steevast doemt de discussie op over de hoeveelheid fossiele brandstof die de mensheid zich nog meent toe te kunnen eigenen. Hele polemieken gaan hierover. Ikzelf krijg die vraag, als representant van de brandstofhandel, ook regelmatig voorgelegd. "Hebben we nog wel genoeg olie en voor hoe lang?". Nou "we" zoals in "wij en onze kinderen", zullen nog wel genoeg hebben.
Sterker nog, de reserves lijken alleen maar toe te nemen. Werden er in 1980 nog 667 miljard vaten geteld, in 2010 was dit getal met 129% gestegen tot 1.526 miljard vaten. Daar kunnen we nog wel een tijdje op teren. Kanttekening is dat de reserves steeds dieper en verder liggen een steeds duurder te winnen zijn.
Cijfers
Er zijn meer cijfers die van belang zijn. Zo steeg de wereldproductie van olie van 63,3 miljoen vaten per dag in 1980 naar 82,1 miljoen vaten per dag in 2010. In 1980 konden dus 28,8 jaar vooruit en in 2010 was dat al 50,9 jaar. Gaan we naar de vraag kijken, dan zien we een vraag van 61,2 miljoen vaten olie per dag in 1980 en een vraag van 87,4 miljoen vaten per dag in 2010.
Een stijging van 43%. Wacht even: en de productie steeg maar 30%! We kunnen vaststellen dat de vraag sterker is gestegen dan de productie. Zelfs zover dat in 2010 de vraag groter was dan de productie. De aanwezige voorraden in tanks lossen dit verschil (tijdelijk) op.
Teerzand
Een andere belangrijk punt om vast te stellen is dat in 1980 de teerzanden nog niet werden meegeteld in de reserves. In 2010 zijn deze reserves goed voor bijna 10% van het totaal. De winning van olie uit teerzanden ligt echter onder vuur, vanwege hoge verbruik van water, landschapsvernietiging, CO2 uitstoot etc.
Bevolking
Nu gaan we eens aan de andere kant kijken: op dit moment zijn er meer dan 7 miljard mensen op aarde. De behoefte aan energie komt neer op 13 TW (terawatt) per jaar. De bevolking zal in 2050 groeien naar 9 miljard. De energiebehoefte is dan 20 TW. Volgens deskundigen leveren alternatieve energiebronnen het volgende (technisch haalbaar) op per jaar: hydro-elektriciteit 1,2 TW, geothermie 1,9 TW, biomassa 5-7 TW, wind 14 TW. En dan nu de zon: 10.000 TW…
Transitie
Dan hoeven we toch niet meer heel lang na te denken over de energietransitie: de energie uit de zon zal de leverancier van de toekomst worden en zonne-energie productie in 2050 mogelijk de grootste industrie op aarde. Die olie hebben we hard nodig om de transitie zonder veel gekke dingen mogelijk te maken, fijn dat er nog wat over is.
Maar zonne-energie heeft veel voordelen: in alle landen schijnt de zon (voor moderne panelen geeft daglicht ook al energie), de zon schijnt het hele jaar door, de zon is gratis, de zon stinkt niet en de zon stoot geen vervelende gassen uit (op aarde). De hele discussie over hoeveel olie er nog is, is feitelijk niet belangrijk. Het geeft slechts de horizon aan waarbinnen de transitie moet zijn bereikt.
Alternatieven
Andere alternatieve bronnen van energie (biogas, LNG, bio-LNG, biomassa, LPG) moeten ons in de tussentijd helpen. Want om een idee te geven wat er in Nederland alleen al voor het wegverkeer aan brandstof wordt verbruikt: dat is een rij volle vrachtwagens van 40.000 liter elk tot aan Marbella in Zuid Spanje..en weer terug.
En dan hebben we het nog niet eens over de energie die nodig is voor bedrijven, verwarming etc. In de tussentijd moet er hard gewerkt worden aan de decentrale productie van energie, aan een smart-grid, aan energie-efficiency, batterijtechnologie en vooral slimme manieren om de zonne-energie te oogsten. En tot die tijd moeten we goede keuzes maken en proberen geld te blijven verdienen. Het blijven uitdagende tijden in onze sector, maar ik zie het zonnig in.'
Erik de Vries
Cijfers afkomstig van:
• BP Statistical Review 2011
• Presentatie René Jansen, Alumnidag TU Eindhoven, november 2007
• NOVE