Het aanbod van financiële producten is groot en naar mate de omvang toeneemt, zal de complexiteit en diversiteit ook toenemen. Binnen het MKB kunnen een aantal basis bancaire faciliteiten onderscheiden worden.
Rekening courant faciliteit
Een bank zal voor werkkapitaal financiering een rekening courant faciliteit aanbieden. Dit is een doorlopend krediet, waarbij tot een vooraf afgesproken limiet gebruik van kan worden gemaakt. Binnen de particuliere markt staat dit bekend als ' rood staan'. De hoogte van de faciliteit wordt bepaald aan de hand van een liquiditeitsbegroting; hier komt immers precies naar voren wat het tekort is per maand.
Belangrijk is dat een rekening courant faciliteit door de bank dagelijks opgezegd kan worden. In de praktijk zal dit niet snel gebeuren, maar de bank eist wel de flexibiliteit om de faciliteit te kunnen verlagen. Wanneer een onderneming financieel slecht presteert, wil de bank niet een verlies financieren middels een rekening courant faciliteit.
De ruimte van de faciliteit kan ook beperkt worden door garanties die zijn afgegeven door de bank voor de ondernemer. Stel dat een onderneming een rekening courant faciliteit heeft van €100.000 en zijn bank vraagt een huurgarantie af te geven van €15.000, dan zal dit afgetrokken worden van de beschikbare ruimte. De onderneming houdt €85.000 euro over voor werkkapitaal. Wanneer er veel met garanties wordt gewerkt kan de bank ook een ander product werken, een obligo krediet.
Obligo faciliteit
Wanneer een onderneming vaak gevraagd wordt garanties (vooruitbetalingsgarantie, leveringsgarantie, etc) af te geven dan kan dit voor liquiditeitsproblemen zorgen. Immers, de gestelde garantie wordt direct op mindering gebracht op de beschikbare middelen van de onderneming. Wanneer de bank geen rekening courant faciliteit beschikbaar wil stellen (de ondernemer kan hier vrij over beschikken), kan een obligo faciliteit een uitkomst bieden. Bij een obligo faciliteit krijgt de ondernemer een beschikkingsruimte voor het stellen van garanties, maar kan hij het dus niet gebruiken voor andere contante betalingen. De bank heeft de zekerheid dat het alleen gebruikt kan worden voor garanties. Voordeel voor ondernemer is dat dit een goedkopere oplossing is dan een rekening courant faciliteit.
Lening
Bij een lening verstrekt een bank een vooraf afgesproken financiering die ook in een vooraf afgesproken tijd terugbetaald moet worden. Er zijn vele variaties, met verschillen in opbouw van tarifering en aflosschema's. Drie aspecten zijn belangrijk:
1) Aflosverplichting: hoe hoog is de aflosverplichting en met welke frequentie vind deze plaats. In de praktijk zijn er 3 vormen:
- Per maand aflossen
- Per kwartaal aflossen
- Niet aflossen (ook wel bullet lening genoemd; het bedrag dient in 1x aan het einde van de looptijd terugbetaald te worden).
2) Looptijd: voor welke periode wordt de lening afgesloten. Hierbij is er een verschil tussen de rentelooptijd en de looptijd van de lening. Beide worden separaat afgesproken. De looptijd is afhankelijk van het object dat gefinancierd wordt. Wanneer er een bedrijfsgebouw gefinancierd wordt kunnen looptijden oplopen tot 30 jaar. Bij de aanschaf van een nieuwe machine zal de bank vaak maximaal 5 tot 10 jaar willen financieren. Dit heeft te maken met de economische looptijd van het object; de bank wil geen machine voor 10 jaar financieren die geen waarde meer heeft na 5 jaar.
3) Tarifering: Hoe hoog is de rente en hoe wordt deze opgebouwd? Bij het verstrekken van een lening kan de bank deze voor zichzelf op verschillende manieren funden. Dit heeft directe gevolgen door de klant van de bank. Men kan zodoende rentevaste leningen of variabele rente leningen krijgen.
- Bij een rentevaste periode weet de klant precies hoe hoog de rente is voor een vooraf afgesproken periode. Het biedt beide partijen zekerheid, maar heeft tot gevolg dat er minder flexibiliteit is. Een onderneming kan tot een maximaal percentage boetevrij aflossen en kan minder snel overstappen naar een andere bank (vaak is contractueel vastgelegd dat alle bankzaken bij de verstrekkende bank geregeld moet worden).
- Bij een variabele rente staat de rente voor een korte periode vast (vaak een maand of 3 maanden) en wordt de rente aangepast aan de huidige marktomstandigheden. Een onderneming kan daar van profiteren (wanneer de algemene rente daalt), maar ook verlies door lijden. Bij de bank zijn er verschillende leningvormen die een variable rente bieden, twee bekende vormen zijn:
- Lening met variabele rente met een tarief bepaald door de bank
- Lening gebaseerd op Euribor. De Euribor wordt verhoogd met een individuele opslag (de marge voor de bank). De Euribor rente plus de individuele opslag vormen de totale rente op de lening. Banken zullen Euribor leningen alleen willen verstrekken bij grote leningen (circa €250.000).