1. Schakel hulptroepen in
Als een kind veel verdriet heeft door het verlies van een dierbare, heb je dat als ouder meestal ook. Hoe kun je dan je kind helpen als je zelf wordt overweldigd door verdriet? Je kunt niet meer doen dan proberen er het beste van te maken in deze omstandigheden. Dat betekent van jezelf accepteren dat je moe, uitgeput, boos en verdrietig bent en dat je niet altijd genoeg geduld en energie hebt om er voor je kind te zijn. Probeer daarom een beroep te doen op anderen om bij te springen zolang dat nodig is. Bijv. een buurvrouw, een leerkracht op school, opa of oma, vrienden en vriendinnen.
2. Sta jezelf toe om verdriet te ervaren, ook in het bijzijn van je kind
Als je als ouder probeert je verdriet te verbergen voor je kinderen dan leer je ze hetzelfde te doen. Als kinderen zien dat hun ouders verdrietig zijn, dan leren ze dat dat okay is en dat het niet hun fout is als ze zich triest voelen. Bovendien geeft het een gevoel van verbondenheid om samen te huilen en samen verdrietig te zijn om het verlies.
3. Biedt veiligheid, structuur en intimiteit.
Met het verlies van een ouder, broertje of zusje, opa of oma is de veiligheid uit de wereld van het kind weggeslagen. Probeer dat gevoel van veiligheid te herstellen door er zoveel mogelijk voor je kind te zijn. Door een vaste structuur te bieden, bijv. opstaan om 7.00 uur, samen ontbijten, op maandag overblijven, de rest van de week thuis lunchen, altijd afhalen op school, woensdagmiddag sporten, eten om zes uur, samen tv kijken, doordeweeks om 20.00 uur op bed. Vermijd veranderingen zoveel mogelijk. Ook aanraken helpt; een knuffel, een kus, stoeien enz.
4. Houd de herinnering levend.
Blijf vertellen over vroeger, over vakanties, verjaardagen, sinterklaas, baby- en kleutertijd, mooie herinneringen. Bekijk samen foto's en/of filmpjes van vroeger. Kinderen vinden dat fijn. Het houdt de herinnering levend, zorgt ervoor dat de overledene niet wordt vergeten, een plaats houdt in het gezin.
5. Kijk of lotgenotencontact je kind kan helpen
Kinderen die een vriend of familielid hebben verloren, voelen zich vaak eenzaam, omdat ze zichzelf als "anders" zien dan hun klasgenootjes. Contact met leeftijdgenootjes die hetzelfde hebben meegemaakt kan helpen. Ze merken dan dat ze niet de enige zijn die dit hebben meegemaakt en kunnen zich in elkaars ervaringen herkennen. Kijk bijv. eens op het forum van Stichting achter de Regenboog. Of vraag een maatschappelijk werker op school of er andere kinderen zijn die iets vergelijkbaars hebben meegemaakt en erover willen praten.
6. Bespreek het eventuele sterven van de andere ouder.
Na het overlijden van een ouder zijn kinderen vaak bang dat hun enige overgebleven ouder ook zomaar kan sterven en wie er dan voor ze moet zorgen. Beloof niet dat dit nooit kan gebeuren, maar leg uit dat je gezondheid goed is en dat er geen enkele reden is om aan te nemen dat je plotseling zou overlijden. Bespreek ook met ze bij wie ze zouden willen wonen, mocht er toch onverwacht iets gebeuren. En regel deze voogdij bij de notaris. Kinderen zijn vaak gerustgesteld als dit met ze is besproken.
7. Anticipeer op belangrijke dagen
Verjaardagen, sterfdag, vaderdag, moederdag, valentijnsdag, sinterklaas, kerst enz. Dagen die herinneringen oproepen, die anders gevierd worden dan voorheen, dagen om vaak even stil te staan bij de overledene. Na een of twee jaar is iedereen al weer overgegaan tot de orde van de dag, druk met hun eigen leven. Vaak staan ze niet (meer) staan bij het belang van deze dagen voor je kind. Kinderen zijn al ver van tevoren bezig met deze dagen. Praat erover met ze. Vraag wat ze die dag willen doen, hoe ze zich voelen als ze eraan denken. Neem evt. contact op met de leerkracht om hem of haar nog even te attenderen op de impact van deze dag op je kind en om te overleggen wat een goede manier is voor je kind om ermee om te gaan. Hoe gaan juf en de klas om met het maken van een kadootje voor moederdag, als de moeder van je kind is overleden?
8. Schakel professionele hulp in bij tekenen van abnormale rouw.
De vraag is wat "normale" rouwreacties zijn en wat niet. Omdat ieder kind op zijn eigen unieke manier rouwt en reageert, is dit niet gemakkelijk te onderkennen. Een zekere terugval in gedrag en ontwikkeling in de eerste maanden is niet ongewoon. Maar als er na een aantal maanden sprake is van langdurige reacties zoals: vermoeidheid, lusteloosheid, slechte prestaties op school, alleen willen zijn, sociaal disfunctioneren, hevige drift-en huilbuien, roep dan de hulp in van een psycholoog, psychiater of ervaren rouwtherapeut. Ga hierbij ook op je gevoel af. Jijzelf weet vaak wel hoe je kind in elkaar zit en wat ongewoon gedrag is. Hulp inroepen is geen teken van zwakte, integendeel!