Hoe kies ik de juiste ISO waarde?
In antwoord op een lezersvraag behandelt Darren Rowse van Digital Photography School
het vraagstuk "Hoe kies ik de juiste ISO waarde?
".
De ISO waarde staat voor de gevoeligheid van de sensor voor licht. Hierbij geldt: hoe hoger de ISO, hoe gevoeliger voor licht. Een verdubbeling van de ISO betekent ook een tweemaal hogere gevoeligheid voor licht. Dit is erg handig wanneer je te maken hebt met moeilijke lichtomstandigheden waarbij je eigenlijk gebruik zou moeten maken van een flitser. Of wanneer een langere sluitertijd nodig is maar niet gewenst is. Vul maar in.
Mogelijk probleem bij het opkrikken van de ISO waarden is - net zoals eerder bij de film - dat hoe hoger de ISO is, hoe meer kans je hebt op ruis. En die zul je dan waarschijnlijk wel niet bemerken op je LCD-scherm, maar later op de computer zal dit wel degelijk zichtbaar zijn!
Hieronder zie je een tweetal opname van een modelauto die met dezelfde instellingen zijn gemaakt, behalve de ISO waarde (en sluitertijd). Links is ISO 100, rechts is ISO 1600.
Mini modelauto op 100 ISO en 1600 ISO
Uiteraard is de laagst mogelijke ISO het beste. Om dit te kunnen bepalen geeft hij je een aantal vragen mee die je jezelf kunt stellen wanneer je moet of wilt sleutelen aan de ISO waarden.
- Fotografeer je uit de vrije hand?
Wanneer je een statief gebruikt kun je de sluitersnelheid verlengen, waardoor de ISO laag kan blijven.
- Beweegt het onderwerp?
Als je onderwerp absoluut niet beweegt (zoals bijvoorbeeld bij productfotografie) en wanneer je een statief gebruikt kan de de sluitersnelheid verlengd worden en de ISO laag blijven.
- Heb je een grote scherptediepte nodig?
Als je die niet nodig hebt kun je overwegen om het diafragma wat te vergroten (lager f-getal) waardoor er meer licht op de sensor valt en de ISO laag kan blijven.
- Kun je gebruik maken van kunstlicht?
Het gebruik van een flitser of een lamp kan meer licht op de sensor brengen waardoor de ISO omlaag kan.
- Kun je wat ruis gebruiken?
Soms is een foto beter af met wat ruis. Sommigen houden daar juist van . In dat geval kun je de ISO juist omhoog gooien om juist ruis te verkrijgen.
- Wordt de foto nog vergroot?
Wanneer de foto niet (ver)groot afgedruk hoeft te worden zal een beetje ruis dan ook niet zichtbaar zijn. Ook hier is het dan geen probleem om de ISO wat te verhogen.
En last but not least, de belangrijkste tip van het hele verhaal: vergeet niet om je ISO waarde te controleren vòòr iedere fotosessie. Je zult niet de eerste fotograaf zijn die er na een sessie pas achterkomt dat deze foto's wel heel veel ruis bevatten omdat de ISO waarde nog op 3200 stond.
Bron: Digital Photography School
-
Over de auteur; Peter van Veen
Peter is Moor Fotografie. Ik help mensen beter leren fotograferen zonder de automaat. Liefhebber van Table Top Strobist Fotografie. Schrijver van diverse eBooks over fotograferen. Leert mensen bij door workshops over o.a. Lightroom, Strobist, Macro, HDR, Basiskennis en Herfst.