'Mag alles wat kan?' In de medische ethiek wordt al veertig jaar nagedacht over de vraag of alles wat medisch mogelijk is, ook ethisch door de beugel kan. Artsen zetten die kwestie nu zelf op de agenda, al definiëren ze het probleem ietsje anders: gaan ze te lang door met behandelen, móet alles wat kan? Dat is minder een kwestie van goed of fout, maar meer van kosten en baten. Niet in financiële zin, maar in de zin van kwaliteit van leven: wegen de voordelen van behandelen op tegen de nadelen, of kunnen dokter en patiënt maar beter besluiten af te zien van complexe medische ingrepen en inzetten op een waardig einde.
Een enquête van Medisch Contact maakte deze week duidelijk hoe artsen hier tegenaan kijken. Bijna twee derde vindt dat ze doodzieke mensen in de laatste levensfase langer doorbehandelen dan wenselijk is. En de helft is van mening dat intensieve medische zorg aan het einde van het leven vaak strijdig is met het welzijn van de patiënt. Die hoge cijfers geven aan dat een diepgravend debat met artsen én patiënten zonder meer op zijn plaats is.
Dat wordt geen debat met makkelijke oplossingen. Medici is geleerd mensen beter te maken, niet om hen te helpen met de dood. Ze staan, zoals ze het zelf zeggen, in de 'behandelmodus'. De technologische mogelijkheden maken die klem alleen maar erger.
Ook zieke mensen staan zelf vaak in de behandelmodus. Zij willen leven, niet sterven, en hoe meer er kan, hoe meer ze willen. In die hoop op levensverlenging verwachten ze te veel van therapieën. En als zij dat niet doen, dan dringt hun familie er wel op aan het leven te rekken.
Zo houden arts en patiënt elkaar gevangen in de begrijpelijke en legitieme wens tot leven. Het is voor beide partijen niet makkelijk uit dat denken te treden, en nieuwe mogelijkheden te onderzoeken die gericht zijn op kwaliteit van leven en het welzijn van de zieke. Dokter en patiënt komen in een andere verhouding te staan, waarbij openheid van beide kanten voorwaarde is voor een goed gesprek over de inrichting van de laatste fase.
Het debat is nodig, ook omdat mensen ouder worden en vaak aan meerdere kwalen lijden. Maar de discussie moet zorgvuldig worden gevoerd. Ouderen zouden niet bang moeten zijn dat zij niet meer in aanmerking komen voor behandeling. Tegelijkertijd zouden zij ook niet moeten vrezen dat er tegen de klippen op aan hen wordt gesleuteld. Richtlijnen zijn niet te geven; het gaat om individuen.
© 2013 - Alle rechten voorbehouden.
Lees de gebruiksvoorwaarden.