Hoe kan HR inspelen op ramadan?
Deze weken vindt de ramadan weer plaats, wat betekent dat veel werknemers de hele dag werken zonder te eten of te drinken. Vooral in de warme zomermaanden valt dit niet altijd mee. Hoe kan HR zorgen voor een probleemloze vastenmaand?
Bernard Luiting, bedrijfsarts en expert in interculturele vraagstukken op de werkvloer voor arbo- en HR-dienstverlener 365, benadrukt dat HR en de leidinggevenden in ieder geval zicht moeten hebben op de samenstelling van het personeel. 'Werkgevers weten soms überhaupt niet of ze mensen in dienst hebben die meedoen aan de ramadan. Er zijn bedrijven die zich elk jaar opnieuw laten verrassen door de ramadan en door verlofverzoeken voor het Suikerfeest. Maar als mensen meedoen aan het vasten, kun je erop rekenen dat ze ook enthousiast zijn over het Suikerfeest. Dus als er steeds weer problemen ontstaan, omdat mensen vrij vragen voor het Suikerfeest, dan is het een goed idee om een beleid op te stellen.'
Communicatie
Communicatie moet volgens Luiting altijd de basis zijn voor eventueel beleid. 'Overleg of de mensen zelf problemen ervaren. De ramadan is een feestmaand, waar mensen echt naar toe werken. Zelf ervaren ze het vaak helemaal niet als een probleem, maar vinden ze het een erekwestie om hun werk goed te blijven doen.'
Werkgevers moeten volgens Luiting dan ook niet de vergissing maken om de ramadan als een probleem te zien en zich vooraf al zorgen maken over hoger verzuim. 'Als mensen ziek worden, staat dat over het algemeen los van de ramadan. De religieuze wetten verhinderen niet dat mensen die medicijnen nodig hebben deze ook tijdens de ramadan slikken. Desnoods kunnen ze de vastenperiode inhalen op het moment dat ze geen medicijnen meer nodig hebben.'
Arbeidsomstandigheden
Desondanks moet een werkgever wel nadenken over de arbeidsomstandigheden, zegt Luiting. 'Is het werk zo zwaar dat het een bezwaar wordt als medewerkers onverkort hun taken uitvoeren? Mensen drinken niet tijdens de ramadan – er zijn orthodoxe gelovigen die zelfs hun eigen speeksel niet doorslikken – en zwaar werk en hogere temperaturen betekenen dat mensen gevaar kunnen lopen. Als mensen normaliter buiten werken, maar er is een mogelijkheid om die taken binnen uit te voeren, dan is het een goed idee om daarvoor te zorgen. Het heeft geen zin om mensen bij zomerse temperaturen een verkoelend drankje aan te bieden, maar je kunt wel zorgen dat ze hun werk zoveel mogelijk in koele omgeving kunnen doen. Een extra pauze kan zinvol zijn om mensen bij te laten komen, mits ze dit in een beschutte omgeving kunnen doen. Als werknemers in de zon liggen te bakken, heeft een extra pauze weinig zin.'
Collegialiteit
Luiting vindt dat een werkgever binnen de grenzen van het redelijke een beroep mag doen op de collegialiteit. 'Wat betekent het voor medewerkers wanneer hun collega's op de werkplek naast hen eten? Dat moet kunnen, maar je moet er wel over nadenken. Het kan heel vervelend zijn wanneer er uitbundig op taart wordt getrakteerd als iemand jarig is. Als je denkt dat medewerkers die zich aan de ramadan houden zielig zijn, vergis je je. Je moet wel werken aan begrip voor elkaar. Het bespreekbaar maken van elkaars gewoontes is een van de leukste dingen die er zijn.'
Daar waar werknemers in ploegendiensten werken kan het een goed idee zijn om het rooster bespreekbaar te maken, zegt Luiting. 'Je kunt best actie ondernemen en vragen of mensen liever 's nachts werken als ze wel mogen eten, terwijl je er rekening mee houdt dat ze tijdens het afsluitende feest juist geen nachtdienst willen draaien. Je kunt daarmee schuiven en je flexibel tonen.'Trefwoord: gezondheid