Australië kiest voor overheid 2.0
- 6 mei 2010
Op 22 december vorig jaar leverde de Australische Government 2.0 Taskforce zijn rapport met aanbevelingen op aan de Australische overheid. Het rapport was het resultaat van een interactief proces met honderden bijdragen. Maandag kwam de reactie van de Australische overheid: bijna alle aanbevelingen worden overgenomen. Australië krijgt een overheid 2.0.
Als het gaat om web 2.0 en de overheid zijn de ogen meestal gericht op de Verenigde Staten. Het Witte Huis kwam in december met een Open Government Directive om overheidsorganisaties meer open en responsief te laten worden. Maar net als bij open data, vinden de meest interessante ontwikkelingen rond overheid 2.0 niet in de VS plaats. Roel Bekker koos Australië om de strijd voor beste overheid aan te gaan, maar op 2.0-gebied staan we 2-0 achter.
1-0: de aanbevelingen van de Government 2.0 Taskforce
In het rapport doet de taskforce dertien aanbevelingen om overheid 2.0 te realiseren bij de centrale overheid van Australië:
- Laat de Australische overheid een verklaring van open overheid opstellen;
- Zorg voor coördinatie door middel van leiderschap, richtlijnen en ondersteuning;
- Stel richtlijnen op en verplicht overheidsorganisaties om online te participeren;
- Stimuleer ambtenaren om online actief te zijn en te participeren;
- Deel prijzen uit aan ambtenaren en overheidsorganisaties voor hun 2.0-resultaten;
- Maak overheidsinformatie openbaar, toegankelijk en herbruikbaar;
- Los belemmeringen op het gebied van auteursrecht op;
- Zet een structuur op voor overheidspublicaties van de hele overheid;
- Zorg voor een brede toegankelijkheid (webrichtlijnem) van 2.0-sites en -applicaties;
- Breng de risico's in kaart en vergroot het bewustzijn rond internetbeveiliging;
- Let op privacy en de anonimisering van gepubliceerde informatie;
- Zorg voor een goede archivering en metadatering van gepubliceerde informatie;
- Faciliteer en stimuleer initiatieven in de samenleving om bij te dragen aan overheid 2.0.
2-0: het antwoord van de Australische overheid
Opdrachtgever voor het rapport was de minister van Financiën, Lindsay Tanner. Zijn ministerie zal ook het voortouw nemen bij het uitvoeren van de aanbevelingen. De minister kondigde zijn officiële reactie aan via een blog op de site van de taskforce. In het antwoord op het rapport onderschrijft Tanner de behoefte aan een verklaring, een Declaration of Open Government. De taskforce benoemde daarbij drie kernpunten:
- de inzet van technologie om de betrokkenheid van en samenwerking met burgers bij beleidsvorming en dienstverlening te vergroten, zal leiden tot een meer raadplegende, interactieve en transparantie overheid;
- door zoveel overheidsinformatie als maar enigszins mogelijk is beschikbaar te maken, wordt de economische en sociale waarde ervan gemaximaliseerd voor burgers en vormt het een versterking van de democratie;
- online interactie door ambtenaren, of dat nu diepgaande vakinhoudelijke discussies zijn vanuit hun functie of dat ze als burger participeren, biedt meerwaarde voor hun overheidsorganisatie, voor hun eigen inhoudelijke ontwikkeling, voor de burgers met wie zij contact hebben en voor de samenleving in het algemeen. Deze interactie moet mogelijk gemaakt en gestimuleerd worden.
De minister zegt toe een dergelijke verklaring voor te zullen leggen aan het parlement. Daarnaast komt er een brede stuurgroep vanuit diverse delen van de overheid en gaat het ministerie van Financiën een coördinerend team samenstellen om de activiteiten die bij de verschillende overheidsorganisaties worden ontplooid bij elkaar te houden.
Mijn conclusies
Australië zet met dit voornemen een tweede grote stap naar overheid 2.0. Opvallend is dat de voorstellen effect zullen hebben op verschillende delen van de overheid. Veel zal afhangen van het vermogen van het coördinerende team om alle betrokken instanties mee te krijgen. Dat zal ook de rol van de stuurgroep zijn. Het voorstel van de taskforce was om een aparte dienst hiervoor op te richten, maar de minister kiest ervoor die verantwoordelijkheden bij de betreffende organisaties te laten. Het zal nog een uitdaging zijn om ook intern te komen tot een integrale werkwijze en cultuurverandering.
Over de interne samenwerking, kennisuitwisseling en cultuurverandering wordt in het rapport niets gezegd. Er wordt wel verwezen naar het overheidsbrede intranet Govdex als plek om overheidsbreed ervaringen uit te wisselen met 2.0, maar of dit medium al maximaal wordt ingezet om ook op andere dossiers tot een 2.0-werkwijze te komen, is onbekend.
De nadruk in alle voorstellen ligt op de rol van de overheid naar buiten toe. Zowel e-participatie als open data staan op de agenda, maar ook de noodzaak om ambtenaren te stimuleren online actief te zijn. Er wordt verwezen naar de (recent vernieuwde) handreiking voor ambtenaren om hen daarbij te helpen, maar verder is de aanbeveling algemeen.
Kortom, een grote stap vooruit, maar er blijven nog veel vragen liggen.
- De volledige blogpost van Davied van Berlo over dit onderwerp is te vinden op de website van Ambtenaar 2.0.