VW VORST : Niet alleen "Creatieve Destructie". Overheidsapparaat oorzaak van te hoge fiskale druk
In het dagblad "DE TIJD" van 25/11 (rubriek Zanna op Zaterdag , blz. 22) schrijft journaliste Zanna: "Oude sectoren, technieken en productieprocessen moeten plaats maken voor nieuwe. Bedrijven als VW Vorst slanken en danken af, terwijl dynamische kmo's in totaal evenveel mensen aanwerven. Dat is geen teken des tijds, dat is een teken van de vooruitgang zelf." (einde citaat). Deze economische wetmatigheid, die van alle tijden is, werd circa honderd jaar geleden op een briljante wijze beschreven door de bekende Oostenrijkse econoom Joseph Schumpeter, die hieraan de term "creatieve destructie" gaf.
Toegevoegde waarde als compensatie
Dat de autoassemblage bij ons verdwijnt is wellicht op korte termijn een schokkende ervaring, maar ze stond er aan te komen. Het fenomeen is inherent aan het creatieve proces van innovatie dat elke menselijke activiteit al eeuwen kenmerkt. Oude industrieën verdwijnen, wanneer ze niet langer economisch competitief zijn. In een gezonde economische omgeving worden ze vervangen door nieuwe activiteiten met meer toegevoegde waarde. Deze toegevoegde waarde is de enige uitweg en we mogen de privé-sector dankbaar zijn, dat dit nog steeds gebeurt. We zouden dan ook best de deuren wagenwijd openzetten voor buitenlands talent, dat we hier niet vinden, om toe te laten dat de innovatieve sector tot volle ontplooiïng kan komen.
Niet alleen de loonkosten, maar ook het gebrek aan flexibiliteit vanwege de vakbonden zijn een oorzaak van de afslanking. Dit wordt goed geïllustreerd door landen zoals Slovakije. Dat land is er sedert de afscheiding in 1993 van Tsjechoslovakije in geslaagd een van de grootste autoassemblage landen te worden in Europa. Het investeringsklimaat is er veel aantrekkelijker dan bij ons en met een vlaktaks van slechts 19 %, zijn de fiscale lasten maar een fractie van bij ons. Geen wonder dat de autofabrikanten hun fabrieken naar ginds verhuizen.
Natuurlijk wordt (zoals ook DE TIJD aanstipt) het verlies aan jobs in de autoassemblage bij ons gecompenseerd en wel door een groeiende (Belgische) industrie die wereldwijd aan de autosector onderdelen levert. Die sector heeft vooral de laatste 10 jaar aan belang gewonnen en de tewerkstelling is alleen maar toegenomen. Melexis is bv. een van die bedrijven. Het bedrijf levert jaarlijks bijna een miljard geavanceerde chips, die in bijna alle wagenmerken gebruikt worden, wereldwijd. Er zijn andere voorbeelden : Belgische designers zijn het creatieve genie achter heel wat prestigieuze merken. Recticel levert binnenbekleding en het sterk groeiende en dynamische bedrijf Punch heeft dan weer de controle verworven over een fabriek van hybriede versnellingsbakken.
Wie zegt dat er geen toekomst meer zit in de autoindustrie heeft het verkeerd voor. Er is alleen hier bij ons nog weinig toekomst voor onflexibele en te dure autoassemblage. Hetzelfde geldt voor Duitsland. Het is vrij zeker, dat ook in Wolfsburg en zelfs in geheel Beieren de autoassemblage alleen wat uitstel van executie heeft gekregen of op zijn minst sterk zal afslanken. Ondertussen kent ook Duitsland een groeiende sector van leveranciers van toegevoegde waarde. Dus langs de ene kant "destructie" van het oude en aan de andere kant "creatie" van het nieuwe.
Arbeidsvernietigende waanzinHet verdwijnen bij ons van de autoassemblage is niet alleen een "destructie", maar tevens een "verplaatsing" naar meer fiscaal vriendelijke en meer investeringsvriendelijke landen. De redenen zijn niet zo moeilijk te vinden. De fiscale en sociale lasten bedragen in ons land ongeveer 170 % van het netto loon. Een werknemer die netto € 1.500 verdient, kost aan het bedrijf 1.500 x 2.70 = € 4.050. Hiervan gaat € 1.500 naar de werknemer en € 2.550 naar de overheid. Bij overuren nog meer. Dit is arbeidsvernietigende waanzin.
Wij moeten niet ver zoeken : Onze Belgische overheidsadministratie is uitgegroeid tot een logge en complexe mastodont, die uiteraard met uw en mijn belastinggeld moet betaald worden. De omvang van deze mastodont is zo sterk toegenomen, dat men de belastingdruk hemeltergend heeft moeten opdrijven om die omvangrijke bureaucratie te kunnen blijven betalen. Het aantal overheidsambtenaren is gegroeid van 500.000 in 1950 naar meer dan 1.000.000 vandaag, bij een ongeveer gelijkblijvende bevolking. Een sterk staaltje: het Antwerps OCMW heeft voor 15.000 klanten (uitkeringsgerechtigden) een personeelsbestand van 10.000 waar u en ik als belastingbetaler moeten voor opdraaien.
De Europese Centrale Bank (ECB) heeft in 2003 berekend, dat de Belgische overheid dezelfde kwaliteit van dienstverlening kan aanbieden voor de helft van de huidige kost. Als men de overheidsadministratie zou terugbrengen tot de helft, dan zou dit een besparing betekenen van meerdere tientallen miljarden Euro. Zouden die 500.000 ambtenaren die dan verdwijnen werkloos worden? Helemaal niet. Ten eerste moet een dergelijke afslanking geleidelijk gebeuren, bv. over een tijdsspanne van 5 jaar, met o.m. geen vervangingsaanwervingen bij pensionering. Ten tweede en vooral : die enorme besparing zou een sterke vermindering mogelijk maken van de belastingtarieven op arbeid (wellicht een halvering). Die enorme lastenverlaging zou met zekerheid een explosie meebrengen van creatie van nieuwe werkgelegenheid in de productieve privésector. Men krijgt dan gewoon een shift van de niet productieve en overtollige overheidstewerkstelling naar een productieve tewerkstelling in de privésector.Waarom doet men dit dan niet bij ons?
Het antwoord is eenvoudig : de macht en invloed van de vakbonden zijn gebaseerd op het grote aantal aangesloten leden uit de overheidsbureaucratie, inclusief werklozen. Vermindert men die met de helft, dan vallen de inkomsten van de vakbonden ook met de helft, evenals hun macht. Geen enkele politicus heeft de moed en de macht om dit varkentje te wassen, toch niet zolang er geen massale druk komt vanuit de bevolking. De vakbonden hebben al meermaals duidelijk laten blijken, dat van een sanering in de overheidssector geen sprake kan zijn. En de bevolking is in ons land blijkbaar in slaap gevallen en wentelt zich in zelfgenoegzame onverschilligheid, maar schreeuwt ondertussen wel moord en brand bij het VW- drama. Logisch en consequent is anders.
De zelfmoordstrategie van de vakbonden: tegen de arbeiders in.
Bovenop dit desastreus beleid is er dan nog de zelfmoordstrategie van de bonden. Wanneer bedrijven in moeilijkheden verkeren of noodgedwongen moeten afslanken om te kunnen overleven, dan is de enige strategie die de bonden schijnen te kennen = staken. Ja, zelfs het leegroven van de fabriek in Vorst is al begonnen. Maar dit verergert de toestand natuurlijk, omdat de kosten dan nog verder worden opgedreven en men dan zeker niet op een inschikkelijk Wolfsburg moet rekenen. In Wolfsburg was men iets nuchterder. Daar heeft men uitstel van executie (wellicht maar tijdelijk) gekregen, omdat de arbeiders, in plaats van te staken een constructief voorstel van de directie hebben aanvaard : 5 uur per week langer werken aan hetzelfde loon. Bij ons was dit voor de bonden niet bespreekbaar.
Te Duur
Er is altijd werk genoeg, alleen heeft men het werk te duur gemaakt en terzelfdertijd is het niet meer lonend. In plaats van zich verontwaardigd en geschokt te tonen, zouden onze excellenties met de premiers op kop, beter eens werk maken van een echte overheidssanering en zich niet langer laten gijzelen door de sociale partners. De ware reden voor het debacle in Vorst ligt niet in Wolfsburg maar in de Brusselse wetstraat die al decennia lang haar grondwettelijke taak niet meer naar behoren vervult.
Willy De Wit
Medewerker bij de onafhankelijke economische denktank "workforall" (www.workforall.org)
Ludwig von Mises: "The bureaucrat is not free to aim at improvement. He is bound to obey rules and regulations established by a superior body. He has no right to embark upon innovations if his superiors do not approve of them. His duty and his virtue is to be obedient."