Mijn eerste terreinbezoek in Indonesië, in de provincie Riau op Sumatra, staat voor altijd op mijn netvlies gebrand. Zwartgeblakerde stompjes op afgebrand veen waar ooit tropisch regenwoud stond. Verderop – waar het bos al veel eerder vernield was - eindeloze acaciaplantages bestemd voor de papierproductie. Als klap op de vuurpijl nog een bijna verlaten dorp waar iedereen wegtrekt, want hun eigen land, dat waren de bewoners allang grotendeels kwijtgespeeld aan de machtige pulp- en papierindustrie.
APP (Asia Pulp & Paper) is een van de grote verantwoordelijken voor deze tragedies. Tienduizenden hectare bos verdwenen jaarlijks in de papierfabrieken van het bedrijf. Jarenlang heeft APP getracht zijn klanten een rad voor ogen te draaien met een aankondigingspolitiek vol halve engagementen die het nooit verwezenlijkte.
Daar is vandaag verandering in gekomen. Collega Bustar Maitar mocht het live meemaken op een druk bijgewoonde persconferentie in Jakarta, waar APP zijn nieuwe 'Forest Conservation Policy' presenteerde, met de uitdrukkelijke belofte ontbossing volledig te stoppen. Dat zou nooit gebeurd zijn zonder de steun van miljoenen sympathisanten, die overal ter wereld hun steentje bijdroegen om tientallen bekende, ook Belgische, merken te overtuigen om hun contract met APP op te zeggen. En zo werd de druk op APP steeds verder opgevoerd, tot het bedrijf vandaag het geweer van schouder wisselde. Dit is zonder meer een grote stap voorwaarts. APP belooft onder meer bossen en veengebieden voortaan te ontzien en ervoor te zorgen dat het geen land meer in gebruikt neemt zonder toestemming van de inheemse bevolking.
Maar tegelijkertijd is dit nog maar het prille begin van een veranderingsproces. APP is decennialang verslaafd geweest aan ontbossing, en de afkickperiode belooft lang te worden. Engagementen worden immers pas geloofwaardig wanneer ze ook effectief geïmplementeerd worden. Wij hopen van harte dat APP nu in de voetsporen treedt van zusterbedrijf en palmolieproducent GAR, dat volop bezig is met het in de praktijk brengen van zijn nulontbossingsbeleid.
We zullen de komende maanden en jaren met andere woorden onze handen vol hebben met toezicht op wat er gebeurt in de bossen, want dat is het enige wat uiteindelijk echt telt. Dat de resterende bossen bewaard blijven, lokale gemeenschappen gerespecteerd worden en tijgerhabitat niet verder vernietigd wordt.
Ons advies aan APP's ex-klanten: beoordeel APP op wat het uiteindelijk zal doen, en niet op engagementen die voorlopig alleen nog maar op papier bestaan. Niemand leeft in de illusie dat dit laatste voor APP zal volstaan om zijn geloowaardigheid terug te winnen. Iedereen weet dat zoiets tijd zal kosten.
Greenpeace heeft op basis van de duidelijke engagementen van vandaag beslist om APP tijd te geven en voorlopig geen campagne meer te voeren. Maar die beslissing zullen we natuurlijk constant evalueren en afmeten aan de vooruitgang die de papierproducent boekt.
En we hopen van harte dat het lukt, want als APP zijn doelstellingen haalt, is dit een geweldige stap vooruit voor Indonesië's bossen.
Intussen blijven wij natuurlijk niet stil zitten. We schreven meteen een brief aan de CEO van APRIL, die andere grote Indonesische papierproducent, want we verwachten van hen gelijkaardige engagementen. Ook bij de palmolie-industrie is er nog werk aan de winkel, om ervoor te zorgen dat het voorbeeld van GAR door anderen gevolgd wordt. Hou ons dus zeker verder in de gaten als je wil weten hoe het afloopt met APP, GAR en al die andere grote bedrijven die verantwoordelijk zijn voor de boskap in Indonesië.
Ik kijk er zelf alvast naar uit om bij een volgend terreinbezoek te kunnen vaststellen dat de ontbossing gestopt is, dat veengronden gerehabiliteerd worden, dat lokale gemeenschappen hun land niet meer hoeven af te staan voor bosvernietiging en dat de tijgers wat ademruimte krijgen.
Update:25.02.2013
Greenpeace dankt je voor je steun aan de APP-campagne. Bekijk deze video.