

16-10-2012
Wat is er meer uitdagend dan het renoveren en uitbreiden van een neoromaans kerkgebouw in Breda, dat in 2007 op de lijst van naoorlogse rijksmonumenten van minister Plasterk is gezet? De opgave behelsde het ontwikkelen van dit bijzondere complex tot sociaal cultureel centrum van de wijk. Om het gebouw deze functie te kunnen geven, heeft atelier PRO de Onze Lieve Vrouw van Altijddurende Bijstandkerk - in de volksmond 'Het Ledikant' - aangevuld met nieuwbouw. De balans tussen oud en nieuw maakt interactie mogelijk tussen de vele functies en gebruikersgroepen die de multifunctionele accommodatie rijk zal zijn.
De locatie van MFA Huis van de Heuvel is interessant door de stedelijke en landschappelijke context. De MFA staat in de naoorlogse stadsuitbreiding 'de Heuvel' in Breda van de architect Granpré Molière - Delftse School. Hier vertonen de huizenblokken in de duidelijke orthogonale structuur lichte hoekverdraaiingen, wat de wijk een dorps en spontaan karakter geeft. Deze organische structuur gaat over in de centrale Brink met uitgestrekte weiden en hoge platanen, als groene long van de wijk. De kerk neemt hier een belangrijke plaats in, omdat het gebouw het scharnier vormt tussen de groene Brink en het centrale plein. Deze positie draagt sterk bij aan de monumentale kwaliteit van de kerk.
Het bestaande gebouwencomplex vormt samen met de uitbreiding één ensemble, waarbij nieuw en oud elkaar versterken. De balans tussen de twee is te vinden in de massaopbouw en het materiaalgebruik. De bestaande tuin is omgezet in een nieuwe wintertuin in combinatie met een binnenhof en dient als verbindende schakel tussen de gebouwen. De aangrenzende foyer in de kerk en de aula in de nieuwbouw stimuleren de mogelijke interactie tussen de verschillende gebruikers optimaal door middel van zichtlijnen en doorkijkjes.
De bestaande gebouwen huizen een uitgebreid sociaal-cultureel centrum, een peuterspeelzaal en een buitenschoolse opvang. In de nieuwbouw zijn een katholieke en openbare basisschool, een gymzaal, buurtmeester, een thuiszorgpost en een kinderdagverblijf ondergebracht.
Atelier PRO ontwierp een gebouw dat een eigentijds commentaar levert op de historiserende architectuur van de Delftse School en waarin materiaalgebruik en plastiek een krachtige rol spelen. De ingrepen in het interieur van de kerk zijn reversibel: ze zijn zo uitgevoerd dat de kerk in oorspronkelijke staat kan worden teruggebracht. De bijgebouwen van de kerk, de sacristie en de pastorie met kleine zaal, zijn nadrukkelijk in het ontwerp geïntegreerd.
(fotografie: Petra Appelhof)