Het lijkt onvermijdelijk dat GroenLinks flink gaat inleveren op 12 september. De partij die in 2010 onder leiding van Femke Halsema nog tien zetels vergaarde, stevent af op een halvering in de Tweede Kamer.
Donderdag peilde Een Vandaag onder GroenLinks stemmers dat zij Pechtold prefereren als premier boven Sap. Vervelend, maar Sap verweerde zich vrijdagochtend op Radio 1 kranig. Het was 'logisch dat GroenLinks stemmers haar niet al premier zagen, gezien de peilingen' en de GroenLinks stemmers zouden 'realistisch' zijn. Dat klinkt plausibel, maar hoe realistisch is het dat Pechtold wél premier wordt?
Een verband tussen de lage premierwaardigheid en het geringe vertrouwen in Sap als lijsttrekker verwijst ze ferm naar het rijk der fabelen (luister het interview hier terug, vanaf 8.30), verwijzend naar de uitkomst van het lijsttrekkersreferendum waar zij Tofik Dibi met 84 procent van de stemmen versloeg.
Kieskompas en HP/De Tijd onderzochten in welke lijsttrekker de GroenLinks-stemmers het meeste vertrouwen hebben. De uitkomsten laten geen twijfel: Pechtold (34,6 procent) wordt door maar liefst twee keer zoveel GroenLinksers als meest betrouwbare lijsttrekker gezien boven Sap (16,2 procent), op kleine achterstand volgen Samsom (12,8 procent) en Roemer (12,2 procent). Onder kiezers die aangeven 'links' te stemmen ranked Sap zelfs achter al deze kandidaten (7 procent), waarbij ze amper hoger scoort dan VVD-leider Rutte (5 procent).
De rol van Sap
Waarom die focus op de rol van partijleider Jolande Sap? De GroenLinks-frontvrouw die na de verkiezingen van 2010 het stokje overnam van de populaire Femke Halsema, moest de partij klaarstomen voor regeringsdeelname. Dat deed ze door daadkracht te tonen, bijvoorbeeld in het dossier omtrent de politiemissie in Kunduz. Maar zowel binnen de fractie als onder de leden werd dit niet door iedereen met applaus ontvangen. Ook de hevige strijd om het lijsttrekkerschap, waarin Tofik Dibi de leiderschapsstijl van Sap kraakte, richtte vooral schade aan.
Halsema-lijn
In het tijdperk-Halsema trok GroenLinks veel op met D66. Alexander Pechtold zei hier woensdag, in een interview met de Volkskrant, nog het volgende over: "We [hij en Halsema, red.] hebben mooie debatten gevoerd met Balkenende. Het is nu anders. De verschillen met GroenLinks zijn groter geworden".
De GroenLinks-stemmers lijken meer op de Halsema-lijn te zitten, gezien hun vertrouwen in Pechtold. De Halsema-lijn lijkt bovendien niet beperkt tot de inhoud, maar gaat ook met name over een verschil in leiderschap. De komende twee weken zijn voor Sap van vitaal belang om het vertrouwen als geschikte leider te herwinnen van de (potentiële) GroenLinks kiezer.