Ορισμένες χώρες - όπως η Γαλλία και η Ισπανία - κατόρθωσαν να αντιμετωπίσουν την πρόκληση δίνοντας ζωή στα μεγάλα εθνικά κράτη· άλλες χώρες - όπως η Ιταλία - δεν αντεπεξήλθαν στην πρόκληση αυτή και έχασαν όλα τα πρωτεία που είχαν συσσωρεύσει στο πρώτο μέρος της χιλιετίας: πρωτεία στην επιστήμη, στην τεχνολογία, στην οικονομική πρόοδο, στις αμυντικές δομές και στη στρατιωτική οργάνωση, στον πνευματικό τομέα και στη λογοτεχνία.