 Kokanisa makambo oyo ekoki kobimisa diabɛti ya lolenge ya liboso mpe ya lolenge ya mibale.
Diabète ya lolenge ya liboso mpe diabɛti ya lolenge ya mibale ezali maladi mibale ekeseni oyo eutaka na mikakatano ya hormone insuline, oyo ebongisi sukali na makila. Kasi, bazali na ba facteurs ya risque ekeseni : Diabète ya type 1 : - Génétique : Ba gènes mosusu ekoki komatisaka risque ya kozwa diabète ya type 1. - Histoire ya libota : Kozala na moto ya libota oyo azali na diabète ya type 1 ematisaka likama. - Mibu : Diabète ya type 1 ezwamaka mingi mingi na bana, bilenge to bilenge mikóló, atako ekoki kobima na mbula nyonso. - Geographie : Bokono ya diabète ya type 1 emati soki ofandi mosika na équateur. - Maladi auto-immune : Diabète ya type 1 ezali bokono ya auto-immune, elakisi ete système immunitaire ya nzoto ebundisaka ba cellules na yango moko. Maladi mosusu oyo nzoto na yango moko eutaka na nzoto, na ndakisa maladi ya thyroïde to ya cœliaque, ekoki kobakisa likama. Diabète ya lolenge ya mibale : - Kilo mingi mpe kozala monene mingi : Kozala na kilo mingi to kozala monene mingi ezali likambo ya liboso ya likama mpo na diabète ya lolenge ya mibale. - Mibu : Likama ya kozwa diabète ya type 2 emati tango ozali kokola, mingi mingi sima ya mibu 45. - Histoire ya libota : Kozala na moto ya libota oyo azali na diabète ya type 2 ematisaka likama. - Kozanga kosala ngalasisi : Kozala na bomoi ya kofanda ebakisaka likama ya kozwa diabète ya lolenge ya mibale. - Diabète ya zemi : Basi oyo bazwaki diabète ya zemi bazali na likama mingi ya kozwa diabète ya type 2 na sima ya bomoi. - Avant diabète : Kozala na pré-diabète, oyo ezali condition oyo niveau ya sukali na makila ezali likolo koleka normal kasi eleki te mpo na ko classer yango na diabète, ekoki komatisaka risque ya kozua diabète ya type 2. Na mobimba, diabɛti ya lolenge ya liboso esimbami mingi na makambo oyo euti na ba gènes mpe na nzoto oyo ebundisaka maladi yango moko, nzokande diabɛti ya lolenge ya mibale esimbami mingi na makambo ya lolenge ya bomoi lokola kilo mingi, kozala monene mingi, mpe kozanga kosala ngalasisi. Kasi, ezali na mwa makambo oyo ekokani, na ndakisa lisolo ya libota mpe mbula, oyo ezali makama mpo na maladi yango nyonso mibale.