 Trace évolution ya technologie ya ordinateur.
Misisa ya tekiniki ya ordinatɛrɛ ekoki kolandama na ekeke ya 19, ntango biloko oyo bato babimisaki lokola tisser Jacquard mpe Moteur Analytique ya Charles Babbage etyaki moboko ya bamasini oyo ekoki kosala programɛ. Na ebandeli ya ekeke ya 20, babandaki kosala bamasini oyo esalaka makambo na nzela ya électromécanique, mpe bazalaki kosalela bakarte ya punch mpo na kokɔtisa makambo. Na nsuka ya bambula ya 1930, baordinatɛrɛ ya liboso oyo ezalaki na biloko nyonso ya elektroniki ebimaki, mpe makoki na yango esalelamaki nokinoki na boumeli ya Etumba ya Mibale ya mokili mobimba mpo na kobuka mibeko mpe kosala ba calculs ya ballistique. Na bambula ya 1950, ordinatɛrɛ ya liboso ya mombongo, UNIVAC I, ebandaki, mpe eumelaki te, bokóli monene ya tekiniki ya ordinatɛrɛ elandaki. Ba transistors ezwaki esika ya ba tubes ya vide, mpe yango esalaki ete baordinatɛrɛ ezala mike mpe esalela kura mingi te. Ba circuits intégrés ya ba années 1960 ememaki encore plus miniaturisation, ememaki na introduction ya microprocesseur na 1971. Na ba années 1970 na 1980 emonanaki prolifération rapide ya ba ordinateurs personnels, oyo etie puissance ya informatique na maboko ya batu ya pamba. Bokóli ya Internet na bambula ya 1990 ememaki eleko ya sika ya boyokani mpe ya kozwa bansango, mpe bokeli ya baaparɛyi ya telefone mpe ya mabɔkɔ elimbolaki ete bakokaki kosala baordinatɛrɛ uta pene na bisika nyonso. Makambo oyo euti kosalema kala mingi te na mayele ya ordinatɛrɛ ezali bongo ordinatɛrɛ ya mapata, mayele ya kosala, ordinatɛrɛ ya quantum, mpe kobima ya Internet ya biloko. Na nzela ya bokóli wana, baordinatɛrɛ elongwá na bamasini minene oyo etondisaki bashambre mobimba tii na baaparɛyi ya mikemike oyo ekɔtaka na lobɔkɔ na biso, mpe bopusi na yango likoló na bomoi na biso ya mokolo na mokolo ekómi monene.