 Bolukiluki mpe pesa makambo 2 oyo etali Mur Monene ya Chine.
Efelo Monene ya Chine ezali molɔngɔ́ ya kala ya bifelo, bifelo makasi mpe linɔ́ngi ya bakɛngɛli oyo etandami na ntaka ya kilomɛtrɛ koleka 21 000 longwa na esobe ya Gobi na wɛsti tii na Mbu Bohai na ɛsti. Talá makambo mibale ya kosepelisa na ntina na Efelo Monene ya Chine: 1) Efelo Monene ya Chine ezali te efelo moko, oyo ezali kokoba, kasi ezali nde ebongiseli ya bifelo, bandako milai mpe bisika makasi oyo bato ya bokonzi ndenge na ndenge ya Chine batongaki na boumeli ya mbula soki 2 000 . Biteni ya yambo etongamaki uta na ekeke ya 7 liboso ya ntango na biso na bikolo ya kala ya Chine mpo na kobatela bateritware na bango na ba nomades mpe ba envahisseurs, na biteni oyo eyebani mingi etongamaki na tango ya bokonzi ya Ming (1368-1644) na ekeke ya 14-17. 2) Mur monene ya Chine esalaki kaka te lokola structure ya défense, kasi e jouaki mpe ba rôles ya ntina na coutumes ya kala ya Chine, contrôle ya immigration, mpe délimitation ya frontière. Bazalaki kosalela bandako ya mosɛnzɛli mpe bisika makasi oyo ezalaki pembenipembeni ya efelo mpo na kotya basoda ya basoda, kobomba biloko mpe bibundeli, mpe kotinda bilembo ya milinga mpo na kokebisa soki banguna bazali kobɛlɛma. Efelo yango esalisaki mpe mpo na kopekisa mobembo ya bato mpe biloko kati na nɔrdi mpe sudi, mpe mpo na kobongisa mombongo pembenipembeni ya Nzela ya Soie oyo eyebani mingi.