 Limbolá makambo oyo mbongwana ya klima esalaka.
Mbongwana ya klima ezali liloba ya monene oyo elakisi mbongwana ya ntango molai na ebongiseli ya klima ya Mabele, bakisa mpe mbongwana ya molunge, lolenge ya mbula, mpe makambo ya ntango. Na boumeli ya ekeke oyo euti koleka, misala ya bato esalaki ete bagaze oyo ebimisaka mopɛpɛ ekómaka mingi, mpe yango ememi na likambo moko oyo eyebani na nkombo molunge ya mokili mobimba. Tala mwa ba effets ya tina ya changement climatique : 1. Bomati ya température : Moko ya ba effets ya motuya mingi ya changement climatique ezali bomati ya température na mokili mobimba. Engebene makambo oyo euti na NASA, mwayene ya molunge ya mokili mobimba emati na degré Celsius soki 1 banda nsuka ya ekeke ya 19, mpe mingi ya mbongwana yango esalemaki na boumeli ya mbula ntuku minei oyo euti koleka. 2. Mbongwana ya ndenge ya mbula : Mbongwana ya tango ezali pe kosala bopusi na motango, makasi pe bopanzani ya mbula. Bitando mosusu ezali kokutana na kokauka mingi, nzokande bisika mosusu ezali komona bokóli ya mbala mingi mpe makasi ya makambo ya mbula makasi. 3. Makambo ya météo oyo esalemaka mingi mpe ya makasi : Mbongwana ya tango ezali komatisaka mbala mingi mpe makasi ya makambo ya météo ya makasi lokola ba mbonge ya molunge, mpela, mpe mipepe makasi. 4. Kokita ya zɛlo mpe komata ya nivo ya mbu: Ba glace polaire ya Mabele ezali konyangwa na mbangu ya kobangisa mpo na bomati ya molunge. Yango wana, nivo ya mbu ezali komata, mpe yango ezali likama mpo na bingumba oyo ezali pembenipembeni ya mbu mpe bikólo mikemike ya bisanga. 5. Bopusi na ba écosystèmes mpe na banyama ya zamba: Mbongwana ya klima ezali kosala bopusi na bisika ya bozalisi ya lolenge mingi ya bikelamu, kotindaka yango emesana, kokende na bisika mosusu, to na likama ya kolimwa. Na ndakisa, ba récifs ya corail ezali na sensibilisation mingi na mbongwana ya température mpe ezali kokutana na ba événements ya javel ya ebele, oyo ekoki kosala que ba écosystèmes mobimba ebunga. 6. Bopusi na bokolongono ya bato : Mbongwana ya klima ezali mpe na bopusi na bokolongono ya bato. Na ndakisa, bokóli ya mbonge ya molunge ekoki kobimisa mitungisi ya molunge mpe kozanga mai na nzoto, nzokande lolenge ya mopɛpɛ oyo ezali kobeba ekoki kobimisa mikakatano ya mpema. Wana ezali kaka mwa bandakisa ya makambo mingi oyo mbongwana ya klima esalaka. Likambo oyo ya mindondo mpe ya mosika ezali kobimisa mikakatano minene mpo na mikolo mizali koya, mpe ezali na ntina ete tosala mpo na kokitisa bopusi na yango yambo ete ezala na retare mingi.