Trace origine ya monoko ya Anglais
Monɔkɔ ya Lingelesi ezali na lisoló moko ya bozwi mpe ya mindɔndɔmindɔndɔ oyo eumeli bikeke mingi mpe na bakontina. Ebandeli ya liboso ya monoko ya Anglais ekoki kolandama na ekeke ya 5 mpe 7 ntango mabota ya Anglo-Saxon lokola ba Angles, ba Saxons mpe ba Jutes bakɔtaki na Grande-Bretagne mpe balongolaki bato ya mboka oyo balobaka monɔkɔ ya Celte. Mabota wana ya Allemagne bamemaki minoko na bango moko, oyo nsukansuka ekómaki Lingelesi ya Kala. Lingelesi ya kala etalelami lokola lolenge ya liboso ya monɔkɔ ya Lingelesi mpe ezalaki na bopusi mingi na Latin mpe Norse. Bokɔti ya Baviking na ekeke ya 9 mpe ya 11 ekɔtisaki maloba mpe gramere mingi ya Norse na Lingelesi ya kala. Na ekeke ya 11, ntango oyo bato ya Normandi balongaki Angleterre, yango esalaki ete bákɔta na Lifalanse lokola monɔkɔ ya bato oyo bazalaki koyangela. Yango esalaki lisusu bopusi likoló na bokóli ya Lingelesi, mpe yango esalaki ete Lingelesi ya katikati ekóma. Lingelesi ya katikati emonanaki na bokoli ya monoko ya kokoma ya momesano mpe mbongwana monene na gramere mpe na prononciation. Bobongwani monene ya bavoyelle, oyo esalemaki na eleko wana, ebongolaki ndenge ya kobenga bavoyelle ya Lingelesi. Na eleko ya Renaissance, bato bakómaki kosepela mingi na minɔkɔ ya kala, mpe yango esalaki ete bato mingi bákɔtisa maloba mingi ya Latin mpe ya Greke na monɔkɔ ya Lingelesi. Eleko yango emonisaki mbongwana longwa na Lingelesi ya katikati kino na Lingelesi ya ebandeli ya mikolo na biso. Lingelesi ya ebandeli ya mikolo na biso ezalaki na ndenge oyo ekomeli mpe gramere ekómaki ndenge moko, mpe badiksionɛrɛ ya liboso ya Lingelesi ebimaki. Colonisation ya Angleterre na Amerika mpe na bisika mosusu ya mokili ememaki na kopalangana ya monoko ya Anglais mpe adoption na yango lokola lingua franca mondial. Lelo oyo, Lingelesi etalelami lokola monɔkɔ ya mokili mobimba mpe bato koleka miliare moko balobaka yango na mokili mobimba. Evolution na yango e influencé na ba facteurs historiques, culturels mpe linguistiques ebele, mpe ezali kokoba ko évoluer mpe ko changer na tango.