 Generer essai argumentative sur importance ya kolia malamu.
Kolya malamu ezali likambo ya ntina mingi mpo na kozala na bomoi ya malamu. Kutu, tokoki koloba ete ezali na makambo mingi te ya bomoi oyo ezali na ntina mingi koleka kolya malamu. Lokola motángo ya bato oyo bazali minene mingi ezali se kobakisama mpe maladi oyo eumelaka lokola diabɛti mpe maladi ya motema ekómi mingi, ezali polele ete kolya malamu ezali likambo oyo tosengeli kozwa na lisɛki te. Na lisolo oyo, nakolobela bantina oyo ezali na ntina mingi kolya malamu. Ya liboso mpe ya ntina mingi, kolya malamu esalisaka mpo na kobatela kilo ya nzoto oyo ezali malamu. Obésité ezali maladi ya mokili mobimba mpe moko ya bantina ya liboso ya liwa, mpe motango ya bato ezali se komata. Na kolyaka bilei ya malamu oyo etondi na mbuma, ndunda, baproteini oyo ezali na mafuta mingi te mpe mbuma ya mbuma mobimba, moto na moto azali na likoki ya kobatela kilo ya malamu mpe na bongo kokitisa likama na bango ya kozwa mikakatano ya kolɔngɔnɔ ya nzoto oyo etali kozala monene mingi. Kolya bilei oyo ezali na bokatikati esalaka ete nzoto ezwa biloko oyo esalisaka nzoto mpe nguya oyo esengeli mpo na kosala malamu kozanga ete elya ba calories oyo eleki oyo ekoki komema na kozwa kilo. Litomba mosusu ya ntina ya kolya malamu ezali ete ekoki kosalisa mpo na kopekisa bokono oyo eumelaka lokola maladi ya motema, diabète mpe mitindo mosusu ya kanser. Kolya bilei oyo ezali na bilei mingi oyo ezali malamu te mpe oyo ezali na biloko mingi te ekoki komema na bokóli ya maladi yango oyo eumelaka, oyo ekoki kolɛmbisa nzoto mpe mbala mingi komema na liwa liboso ya ntango. Kolya bilei oyo ezali na mbuma mingi, ndunda, mbuma ya mbuma mobimba, proteini oyo ezali na mafuta mingi te, mpe mafuta ya malamu ekoki kosalisa mpo na kokitisa likama ya kozwa bamaladi oyo eumelaka mpe kolendisa kolɔngɔnɔ ya nzoto mobimba. Longola kolɔngɔnɔ ya nzoto, kolya malamu ezali mpe na boyokani na kolɔngɔnɔ ya makanisi malamu. Kolya bilei oyo ezali na bokatikati ekoki kobongisa ezalela ya moto, kokitisa mitungisi mpe mitungisi, mpe kutu kokitisa likama ya kozwa mpasi ya makanisi. Epai mosusu, bilei oyo ezali na bilei mingi oyo esalemi na biloko mosusu, oyo ezali na sukali mpe oyo ezali na mafuta ekoki kozala na bopusi mabe likoló na kolɔngɔ́nɔ́ ya makanisi, kosala ete ezalela ya makanisi ebongwana, kosala ete makanisi esalaka malamu te mpe ata kobakisa likama ya kotungisama na makanisi. Na nsuka, kolya malamu ezali malamu mpo na ezingelo. Kobimisama mingi ya bilei oyo esalemi na biloko mosusu ezali na bopusi monene likoló na zingazinga na oyo etali bosɔtɔ mpe bosɔtɔ. Na koponaka kolia bilei oyo euti na mboka, ya sika mpe ya biologique, bato bakoki kosalisa mpo na kokitisa etando ya carbone oyo esangisi na bokeli bilei. Lisusu, kolya bilei mingi oyo euti na banzete mpe misuni mingi te, ekoki kosalisa mpo na kokitisa bopusi ya bilanga ya banyama na zingazinga. Mpo na kosukisa, ntina ya kolya malamu ekoki kolekisa ndelo te. Kobanda na kobatela kilo ya malamu mpe kopekisa bamaladi oyo eumelaka tii na kobongisa kolɔngɔnɔ ya makanisi mpe kokitisa bopusi ya zingazinga, kopona bilei oyo ezali malamu ezali na ntina mingi mpo na bolamu na biso mobimba. Ezali tango mpo na bato moko moko kozwa mokumba ya bokolongono na bango mpe kosala mbongwana oyo esengeli mpo na kozala na bomoi ya malamu