 Boluki mpe kolimbola contexte historique oyo ememaki na bokeli Organisation mondiale du commerce
Organisation mondiale du commerce, to OMC na mokuse, ezali ebongiseli ya mikili mingi oyo etalelaka ndenge ya kobongisa mombongo kati na bikólo oyo ezali na kati ya yango. Mosala na yango ya libosoliboso ezali ya kosala ete mombongo ya mokili mobimba ekende malamu, na ndenge oyo ekoki kokanisama, mpe na bonsomi nyonso. OMC euti na makambo oyo esalemaki nsima ya Etumba ya Mibale ya mokili mobimba ntango bato ya mokili mobimba bazalaki koluka ndenge ya kopekisa bitumba na mokili mobimba na mikolo ezali koya mpe kolendisa boyokani na nkita. Nsima ya etumba, bakonzi ya mikili mingi bakutanaki na Bretton Woods, na etúká ya New Hampshire, na États-Unis mpo na kosala ebongiseli ya sika ya nkita ya mokili mobimba. Basala Fonds monétaire international (FMI) mpe Banque mondiale mpo na kolendisa coopération économique internationale mpe kopekisa ba dévaluations ya mbongo oyo esalaki que dépression mondiale ya ba années 1930 ezala. Batyaki mpe miboko ya Organisation internationale du commerce (OIT) oyo ekokamba mombongo ya biloko mpe ya misala na mokili mobimba. Kasi, mikano mpo na ITO mikweaki mpo na botɛmɛli ya Congrès ya Etats-Unis. Lokola OIT ezalaki te, meko ya mwa ntango moke ezwamaki mpo na kolendisa mombongo ya bonsomi na mokili mobimba. Na 1947, na Genève, na Suisse, mikili 23 etyaki sinyatili na Accord général sur les tarifs et de commerce (GATT), oyo ezalaki ko réglementer commerce international na kokitisa ba tarifs mpe ba barrières mosusu ya commerce. GATT epesaki cadre ya négociation ya ba tours ebele ya liberalisation ya commerce na ba décennies oyo elandaki. Na suka ya bambula 1980, emonanaki polele ete nkita ya mokili mobimba ebongwanaki mingi banda GATT esalemaki. Mikili ebandaki kosala mombongo ya biloko mingi, mpe bokóli ya minyɔlɔlɔ ya kobimisa biloko na mokili mobimba esalaki ete ezala mpasi mingi mpo na kopekisa mombongo ya biloko. Ezalaki na mposa ya ebongiseli ya mombongo ya mokili mobimba oyo ezali na makambo mingi mpe oyo ekoki kobongwana, oyo ememaki na bambula mingi ya kosolola kati na bikólo oyo ezali na kati ya GATT. Na nsuka, na 1994, Ronde ya masolo ya mombongo ya Uruguay esukaki na kotia maboko na Boyokani ya Marrakesh, oyo ebandisaki Organisation mondiale du commerce. OMC ekotisaki mibeko ya kala ya GATT, kasi na mabongisi oyo ebakisami mpo na mombongo ya misala, biloko ya mayele, mpe kosilisa matata, kati na makambo mosusu. Uta bokeli na yango, OMC esali mosala monene na bopesi mibeko ya mombongo ya mokili mobimba, kolendisa bokoli mpe bokoli ya nkita, mpe kosalisa mpo na kokitisa bobola ya mokili mobimba. Ba membres na yango bazali sikoyo responsable ya plus de 98% ya commerce mondial, mpe etikali organisation internationale seule oyo etali mibeko ya commerce entre bikolo.