Ndenge nini Etumba ya Gettysburg ebongolaki nzela ya Etumba ya bana-mboka ya Amerika?
Etumba ya Gettysburg, oyo esalemaki kobanda mokolo ya 1 Yuli tii 3 Yuli 1863, etalelami lokola moko ya bitumba ya ntina mingi mpe ya ekateli makasi na Etumba ya bana-mboka ya Amerika mpo ete emonisaki mbongwana monene na etumba yango. Yambo ya etumba, mampinga ya Confédération, oyo Général Robert E. Lee azalaki kokamba, mazalaki kosepela na molongo ya malonga mpe mabandaki kobundisa ba états ya Nord, na elikya ete elonga monene na mabele ya Nord eko démoraliser Union mpe ekotinda bango na koluka kimia . Kasi, basoda ya Union, oyo etambwisamaki na Général George G. Meade, elongaki kobengana etumba ya Confédération na etumba oyo ebimisaki makila mingi mpe esɛngaki mbongo mingi, mpe ekanisami ete bato 23 000 ya Union mpe bato 28 000 bakufaki. Elonga ya Union na Gettysburg, elongo na bokangami ya esika makasi ya Confédération ya Vicksburg na mokolo ya 4 Yuli 1863, ebongoli bokasi ya etumba na ntina ya Union. Armée ya Confédération esengelaki kozonga sima, elɛmbisamaki makasi, mpe ekokaki te kosala opération mosusu ya monene ya offensive. Etumba yango ematisaki mpe morale ya mampinga ya Union, mpe Président Abraham Lincoln asalelaki elonga yango mpo na kozongisa etumba yango lokola etumba kaka te mpo na kobatela Union, kasi lokola etumba mpo na kobundisa boombo na kobimisama ya Discours ya Gettysburg na sanza ya zomi na moko ya na mbula wana. Na point de vue stratégique, emonanaki que ezalaki occasion perdu mpo na Confédération, lokola bazuaki lisusu chance ya ko lancer invasion munene na Nord te. Etumba yango esilisaki mpe bato mingi na bango, mpe bakokaki kozongisa te mbongo oyo babungisaki na ndenge wana. Elingaki koloba ete, kobanda wana, bazalaki mingimingi na libateli, bazalaki kobunda mpo na kobatela teritware na bango moko. Na mokuse, Etumba ya Gettysburg emonisaki mbongwana monene na boumeli ya Etumba ya bana-mboka ya Amerika. Etelemisaki bokende liboso ya ba Confédérés na Nord, esilisaki makoki na bango, mpe ematisaki morale ya Union, elendisaki bango mpo na kokoba etumba.