Limbolá ndenge oyo nzoto ya moto esalaka mpo na kolya
Système digestif ezali molɔngɔ́ ya binama oyo esalaka elongo mpo na kokabola bilei na biloko oyo nzoto ekoki kosalela mpo na kopesa nguya, kokola mpe kobongisa. Mosala yango babengaka yango kolya, mpe ebandaka na monɔkɔ mpe esukaka na libumu. Na monoko, mosala ya kosilisa bilei ebandaka na mosala ya kotafuna, oyo ekabolaka bilei na biteni mikemike. Saliva, oyo ebimisamaka na ba glandes salivaire, esalaka mpe mosala na kolya bilei na ndenge epɛtolaka bilei mpe esalisaka mpo na kopanzana ya hydrates de carbone. Soki basili kotafuna bilei yango mpe basangisi yango na nsɔi, bamɛlaka yango mpe etambolaka na nse ya esophage, nsinga ya misisa oyo ekangisaka monɔkɔ na libumu. Kokangama ya esophage epusaka bilei na nse na libumu, epai esangani na acide ya libumu mpe ba enzymes. Libumu ezali saki ya misisa oyo etombolaka bilei mpe esangisaka yango na jus ya digestion oyo esalisaka na kobuka ba proteines. Soki bilei yango esangisami mpe ndambo na yango esili kosila, na nsima balekisaka yango na misɔpɔ mike. Intestin grêle ezali eteni oyo eleki molai ya nzela ya kolya mpe ezali esika oyo mingi ya absorption ya ba nutriments esalemaka. Pancréas, foie mpe vessie biliaire ebimisaka ba enzymes mpe bile na kati ya intestin grêle mpo na kosalisa na kokabola mafuta, hydrates de carbone mpe ba proteines. Soki bilei yango epanzani, biloko oyo esalisaka nzoto ekɔtaka na makila na nzela ya bifelo ya misɔpɔ mike. Na nsima, makila ememaka biloko yango na foie, oyo esalaka mpe ekabolaka biloko yango na nzoto mobimba. Bosɔtɔ oyo etikali, oyo esalemi na bilei oyo esili kosila te, na nsinga mpe na mai, ekɔtaka na misɔpɔ monene to na libumu monene. Libumu monene emɛlaka mai mpe mungwa oyo euti na bosɔtɔ, mpe esalaka ete biloko ya kolya ezala makasi. Na nsima, balekisaka nsɔi yango na rectum, epai babombaka yango tii ntango bakobengana yango na nzela ya libumu na ndenge oyo eyebani na nkombo défecation. Système digestif ya moto ezali système complexe mpe sophistiqué oyo esalaka mpo na kobimisa biloko ya kolia oyo esengeli mpo nzoto esalaka. Na kokabolaka bilei na mitindo oyo ekoki kosalelama, nzoto ezali na likoki ya kosalela nguya mpe biloko oyo esalisaka nzoto ezala malamu mpo na kobatela kolɔngɔnɔ ya nzoto mpe kosunga bokoli mpe kobongisama.