 Limbolá likanisi ya moboko ya evolisyo na nzela ya koponama ya biloko bizalisami.
Evolisyo na nzela ya koponama ya biloko bizalisami ezali kolobela liteya ya siansi oyo elobi ete mitindo ya bikelamu ebongwanaka na boumeli ya ntango mpo na mbongwana oyo ezali kosalema na esika oyo ezali. Nzela yango etambwisami na koponama ya biloko bizalisami, oyo ezali kolobela likanisi oyo ete bizaleli mosusu oyo epesaka nzela na ekelamu moko ete ezala na bomoi mpe ebota malamu na esika oyo ezali, ekoki kopesama mingi na bankola oyo ekoya. Na boumeli ya bankola mingi, likambo yango ekoki komema na bokóli ya mitindo ya sika ya bikelamu mpe kolimwa ya bikelamu mosusu. Likanisi ya moboko ya evolisyo na nzela ya koponama ya bozalisi ezali ete ezali na bokeseni ya bizaleli mpe bizaleli na kati ya population ya bikelamu. Bato mosusu bazalaka na bizaleli oyo esalaka ete bázala na likoki ya kobika mpe kobota, nzokande basusu bakoki kozala malamu te na esika oyo bafandi. Bato oyo bazali na bizaleli ya malamu bazali na likoki mingi ya kobika mpe kopesa ba gènes na bango epai ya bana na bango, nzokande baoyo bazali na bizaleli ya malamu mingi te bazalaka na likoki mingi te ya kobika mpe kobota. Na boumeli ya ntango, mbala mingi bizaleli ya matomba ekómaka mingi na motángo ya bato, mpe yango esalaka ete lolenge ya banyama ebongwana mokemoke. Processus oyo e influencé na ba facteurs ebele, na kati na yango mutation, flux ya ba gènes, drift génétique, mpe kosangana non random. Ezali na ntina koyeba ete koponama ya bozalisi ezali te likambo oyo esalemaka na bososoli, mpe ezali te mpo na kokokisa mokano moko boye. Ezali nde likambo oyo esalemaka na bozalisi oyo esalemaka mpo na boyokani oyo ezali kati na bikelamu mpe zingazinga na yango.