Salá liste ya bantina oyo emonanaka mingi mpo na mbongwana ya klima.
Mbongwana ya klima ekoki kouta na makambo ya bozalisi mpe oyo euti na bato, atako bilembeteli mingi emonisi ete misala ya bato nde ezali ntina ya libosoliboso. Talá liste ya makambo oyo bato mingi babimisaka mbongwana ya klima: 1. Ba gaz à effet de serre oyo ebimisaka : Kotumba biloko oyo euti na mabanga ya ntalo lokola makala, petrole mpe gaz naturel ebimisaka ebele ya gaz carbonique mpe gaze mosusu oyo ebimisaka mopɛpɛ. Gaze yango ekangaka molunge mpe esalaka ete planɛti ekóma molunge. 2. Kokata bazamba: Banzete emɛlaka mpe ebombaka gaz carbonique. Kasi ntango bakati yango, carbone yango ezongaka na mopɛpɛ, mpe yango esalaka ete klima ebongwana. 3. Mimeseno ya bilanga : Bosali bilanga, mingi mingi kobokola bibwele, ezali liziba monene ya méthane, gaz ya makasi oyo ebimisaka effet de serre. Longola yango, kosalela ba engrais azote ebimisaka oxyde d’azote, gaze mosusu ya makasi oyo ebimisaka mopɛpɛ. 4. Bokumbi biloko: Mituka, mpɛpɔ, engbunduka mpe masuwa nyonso ezikisaka esansi ya mabanga ya ntalo mpo na kopesa nguya na mituka na yango, mpe ebimisaka bagaze oyo ebimisaka mopɛpɛ na mopɛpɛ. 5. Ba procédés industriels : Ba procédés industriels mingi, lokola production ya ciment na frigo, ebimisaka ba gaz à effet de serre. Na ndakisa, mosala ya kosala simá ebimisaka gaz carbonique mingi. 6. Mimeseno ya kosalela bosɔtɔ: Ntango bosɔtɔ ya biloko oyo ezali na bomoi epɔli na bisika oyo babwakaka bosɔtɔ, ebimisaka méthane, gaze oyo esalaka ete mopɛpɛ ezala makasi. Longola yango, bisika oyo bapɛtolaka mai ya bosɔtɔ mpe ba canalisations ebimisaka oxyde d’azote. 7. Bokeli nguya : Bokeli ya kura, mingi mingi na ba centrales électriques oyo esalaka na charbon, ezali liziba ya monene ya ba gaz à effet de serre. Kotumba makala ebimisaka ebele ya gaz carbonique, gaz carbonique, mpe biloko mosusu oyo ebebisaka mopɛpɛ.