Art. 2. W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin (Dz.U. Nr 16, poz. 96, z 1991 r. Nr 53, poz. 227 i z 1993 r. Nr 45, poz. 205) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 3 w pkt 1 po wyrazie "psychicznej" dodaje się wyrazy "lub niedorozwoju umysłowego"; 2) w art. 38 w ust. 3 po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu: "1a) wzory zgłoszenia kandydata i listy kandydatów na radnych,"; 3) w art. 41 w ust. 2 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: "Wycofanie się wyborcy ze zgłoszenia kandydata jest nieskuteczne."; 4) art. 43 otrzymuje brzmienie: "Art. 43. 1. Jeżeli w terminie przewidzianym dla zgłoszenia kandydatów nie zostaną zgłoszone w danym okręgu wyborczym co najmniej dwie kandydatury, właściwa terytorialna komisja wyborcza wzywa wyborców, przez rozplakatowanie następnego dnia po upływie tego terminu obwieszczenia, do zgłoszenia dodatkowych kandydatów. W takim wypadku termin zgłoszenia i zarejestrowania kandydatów upływa 5 dnia od dnia rozplakatowania obwieszczenia. 2. Jeżeli w wyniku postępowania, o którym mowa w ust. 1, nie zostanie zarejestrowana w danym okręgu wyborczym żadna kandydatura, wyborów w tym okręgu nie przeprowadza się. O przyczynach nieprzeprowadzenia wyborów właściwa terytorialna komisja wyborcza niezwłocznie powiadamia wyborców w drodze obwieszczenia."; 5) w art. 48 w ust. 2 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: "Wycofanie się wyborcy ze zgłoszenia listy jest nieskuteczne."; 6) art. 51 otrzymuje brzmienie: "Art. 51. 1. Jeżeli w terminie przewidzianym dla zgłoszenia list kandydatów nie zostaną zgłoszone w danym okręgu wyborczym co najmniej dwie listy kandydatów, właściwa terytorialna komisja wyborcza wzywa wyborców, przez rozplakatowanie następnego dnia po upływie tego terminu obwieszczenia, do zgłoszenia dodatkowych list kandydatów. W takim wypadku termin zgłoszenia i zarejestrowania list kandydatów upływa 5 dnia od dnia rozplakatowania obwieszczenia. 2. Jeżeli w wyniku postępowania, o którym mowa w ust. 1, nie zostanie zarejestrowana w danym okręgu wyborczym żadna lista kandydatów, wyborów w tym okręgu nie przeprowadza się. O przyczynach nieprzeprowadzenia wyborów właściwa terytorialna komisja wyborcza niezwłocznie powiadamia wyborców w drodze obwieszczenia."; 7) w art. 102: a) w ust. 3 po pkt 8 dodaje się pkt 9 w brzmieniu: "9) nieobsadzonych mandatów z przyczyn, o których mowa w art. 43 ust. 2 i art. 51 ust. 2.", b) ust. 4 otrzymuje brzmienie: "4. Obwieszczenie, odpowiednio w częściach wymienionych w ust. 2 i 3, podaje się do wiadomości publicznej przez rozplakatowanie w każdej gminie."; 8) w art. 106: a) ust. 2 otrzymuje brzmienie: "2. Protest wnosi się na piśmie do właściwego sądu wojewódzkiego. Jeżeli protest nie zawiera wystarczającego udokumentowania zarzutów, sąd może wezwać osobę wnoszącą protest do uzupełnienia dokumentacji w ciągu 7 dni od wniesienia protestu.", b) w ust. 3 po wyrazie "jawnym" dodaje się wyrazy "w terminie 3 miesięcy od daty wniesienia protestu,"; 9) w art. 107 po ust. 2 dodaje się ust. 3 w brzmieniu: "3. Od orzeczenia sądu wnoszącemu protest i wojewódzkiemu komisarzowi wyborczemu przysługuje środek odwoławczy do właściwego sądu apelacyjnego, który rozpoznaje sprawę w ciągu 30 dni. Przepis art. 106 ust. 3 stosuje się odpowiednio."; 10) art. 109 otrzymuje brzmienie: "Art. 109. 1. Wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek: 1) śmierci, 2) zrzeczenia się mandatu, 3) utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów, 4) prawomocnego wyroku sądu, orzeczonego za przestępstwo umyślne. 2. Wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w ust. 1, stwierdza właściwa rada gminy w drodze uchwały najpóźniej w ciągu 3 miesięcy od ich wystąpienia. O wygaśnięciu mandatu radnego zarząd gminy powiadamia wyborców właściwego okręgu wyborczego w drodze obwieszczenia. 3. Wygaśnięcie mandatu radnego następuje również, stosownie do przepisów ustawy o samorządzie terytorialnym, w wypadku odwołania rady w drodze referendum, rozwiązania rady z mocy prawa lub rozwiązania rady uchwałą Sejmu. 4. Wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku zmian w podziale terytorialnym państwa stosownie do przepisów art. 114."; 11) w art. 110 ust. 2 otrzymuje brzmienie: "2. Jeżeli w wyniku wyborów, o których mowa w ust. 1, mandat pozostaje nie obsadzony, wybory uzupełniające powtarza się między 6 a 9 miesiącem, licząc od daty tych wyborów."; 12) w art. 111 ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Wybory uzupełniające zarządza wojewoda, po porozumieniu z wojewódzkim komisarzem wyborczym."; 13) w art. 112 ust. 4 otrzymuje brzmienie: "4. Wybory, o których mowa w ust. 3, przeprowadza się w okręgu wyborczym, w którym pozostaje nie obsadzony mandat, w trybie i na zasadach ustalonych dla wyborów do rad gmin w okręgach wielomandatowych. Do wyborów tych przepisy art 110 ust. 1 i 2 dotyczące terminu przeprowadzania wyborów uzupełniających oraz art. 111 stosuje się odpowiednio."; 14) po art. 112 dodaje się art. 112a w brzmieniu: "Art. 112a. 1. Jeżeli z przyczyn, o których mowa w art. 43 ust. 2 lub art. 51 ust. 2, w okręgu wyborczym pozostaje nie obsadzony mandat, przeprowadza się w tym okręgu wybory uzupełniające między 6 a 9 miesiącem, licząc od daty wyborów. 2. Przepisy art. 110, art. 111 i art. 112 ust. 4 stosuje się odpowiednio."; 15) w art. 113 ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Prezes Rady Ministrów w wypadkach określonych w art. 109 ust. 3 zarządza, w okresie 2 miesięcy, wybory przedterminowe do rady, chyba że przepisy ustawy o samorządzie terytorialnym wyznaczają inny termin dla zarządzenia tych wyborów."; 16) art. 114 otrzymuje brzmienie: "Art. 114. 1. Zmiany w podziale terytorialnym państwa zachodzące w toku kadencji rad powodują następujące zmiany: 1) jeżeli z jednej gminy tworzy się dwie lub więcej gmin, dotychczasowa rada gminy zostaje z mocy prawa rozwiązana, 2) jeżeli z gminy zostaje wyłączony obszar stanowiący okręg wyborczy dla wyboru rady tej gminy i włączony do sąsiedniej gminy, radny stale zamieszkały i wybrany w tym okręgu staje się radnym rady w gminie powiększonej; mandat radnego nie spełniającego tych warunków wygasa z mocy prawa, 3) jeżeli z gminy zostaje wyłączony obszar stanowiący część okręgu wyborczego dla wyboru rady w tej gminie i włączony do sąsiedniej gminy, radny stale zamieszkały na tym obszarze i wybrany w tym okręgu staje się radnym w gminie powiększonej, 4) jeżeli gmina zostaje włączona do innej gminy albo dwie lub więcej gmin łączy się w nową gminę, rady tych gmin zostają z mocy prawa rozwiązane. 2. W wypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 4, przeprowadza się wybory nowych rad gmin w trybie i na zasadach określonych niniejszą ustawą. Przepisy art. 111 ust. 2 pkt 2 i art. 113 stosuje się odpowiednio. 3. W wyniku zmian w składach rad gmin, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, dopuszcza się na czas danej kadencji, z zastrzeżeniem ust. 4, odstępstwa od ustawowej liczby radnych ustalonej dla danej rady, stosownie do przepisów ustawy o samorządzie terytorialnym. 4. Jeżeli w wyniku zmian, o których mowa w ust. 3, skład rady zmniejszył się do 2/3 ustawowej liczby radnych, rada gminy zostaje z mocy prawa rozwiązana. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio. 5. Wojewódzki komisarz wyborczy podaje do publicznej wiadomości oraz ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, w formie obwieszczenia, informację o rozwiązaniu z mocy prawa rady gminy z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 4 oraz w ust. 4. 6. Wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, stwierdza właściwa rada gminy w drodze uchwały najpóźniej w ciągu 3 miesięcy od ich wystąpienia. Niepodjęcie przez radę gminy uchwały w tym terminie jest równoznaczne z wygaśnięciem mandatu z mocy prawa."; 17) po art. 114 dodaje się art. 114a w brzmieniu: "Art. 114a. Kadencja rady i radnych wybranych w wyborach ponownych, uzupełniających, przedterminowych oraz w wyborach, o których mowa w art. 114 ust. 2 i 4, upływa z dniem upływu kadencji rad wybranych w wyborach zarządzonych na podstawie art. 9 niniejszej ustawy.".


Ustawa z dnia 29 września 1995 r. o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym oraz niektórych innych ustaw

Art. 24b. 1. Osoba wybrana na radnego nie może wykonywać pracy w ramach stosunku pracy w urzędzie gminy, w której uzyskała mandat, oraz wykonywać funkcji kierownika w jednostce organizacyjnej tej gminy. Przed przystąpieniem do wykonywania mandatu osoba ta obowiązana jest złożyć wniosek o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy. 2. Radny, o którym mowa w ust. 1, otrzymuje urlop bezpłatny na okres sprawowania mandatu oraz 3 miesięcy po jego wygaśnięciu. 3. Radny otrzymuje urlop bezpłatny bez względu na rodzaj i okres trwania stosunku pracy. Stosunek pracy zawarty na czas określony, który ustałby przed terminem zakończenia urlopu bezpłatnego, przedłuża się do 3 miesięcy po zakończeniu tego urlopu. 4. W przypadku radnego wykonującego funkcję kierownika w jednostce organizacyjnej, przejętej lub utworzonej przez gminę w czasie kadencji, termin, o którym mowa w ust. 1, wynosi 6 miesięcy od dnia przejęcia lub utworzenia tej jednostki. 5. Niezłożenie przez radnego wniosku, o którym mowa w ust. 1, jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu. 6. Przepis ust. 1-5 stosuje się odpowiednio w przypadku obsadzenia mandatu rady w drodze uchwały rady gminy podjętej na podstawie przepisów ustawy - Ordynacja wyborcza do rad gmin.


Art. 24c. Po wygaśnięciu mandatu odpowiednio urząd gminy lub gminna jednostka organizacyjna przywraca radnego do pracy na tym samym lub równorzędnym stanowisku pracy z wynagrodzeniem odpowiadającym wynagrodzeniu, jakie radny otrzymywałby, gdyby nie przysługujący urlop bezpłatny. Radny zgłasza gotowość przystąpienia do pracy w terminie 7 dni od dnia wygaśnięcia mandatu.


Art. 24d. Organ gminy zamierzający powierzyć radnemu wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej albo zamierzający udzielić zamówienia publicznego w zakresie nie objętym przepisami o zamówieniach publicznych obowiązany jest zasięgnąć opinii komisji rewizyjnej."; 14) art. 28 otrzymuje brzmienie: "Art. 28. 1. Rada gminy wybiera zarząd w liczbie od 3 do 7 osób spośród radnych lub spoza składu rady w ciągu 6 miesięcy od daty ogłoszenia wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy, z uwzględnieniem ust. 2 i 3. 2. Rada gminy wybiera wójta lub burmistrza bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym. 3. Rada gminy wybiera zastępcę albo zastępców wójta lub burmistrza oraz pozostałych członków zarządu na wniosek wójta lub burmistrza zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym."; 15) po art. 28 dodaje się art. 28a-28f w brzmieniu: "Art. 28a. 1. Jeżeli rada gminy nie dokona wyboru zarządu w terminie określonym w art. 28 ust. 1, ulega rozwiązaniu z mocy prawa. 2. Informację o rozwiązaniu rady gminy z mocy prawa z przyczyny określonej w ust. 1, wojewoda podaje do wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty na obszarze gminy oraz ogłasza, w formie obwieszczenia, w wojewódzkim dzienniku urzędowym. 3. Po rozwiązaniu rady gminy z przyczyny określonej w ust. 1 przeprowadza się wybory przedterminowe. Wybory zarządza Prezes Rady Ministrów w terminie 3 miesięcy od dnia rozwiązania rady gminy. 4. Do czasu wyboru zarządu przez nową radę Prezes Rady Ministrów wyznacza osobę, która w tym okresie pełni funkcję organów gminy. 5. Jeżeli rada gminy wybrana w trybie ust. 3 nie dokona wyboru zarządu w terminie określonym w art. 28 ust. 1, ulega rozwiązaniu z mocy prawa. Informację o rozwiązaniu rady podaje się do wiadomości w trybie określonym w ust. 2. 6. W przypadku określonym w ust. 5 nie przeprowadza się wyborów przedterminowych. Do dnia wyborów rady gminy na kolejną kadencję rad oraz zarządu gminy zadania i kompetencje organów gminy przejmuje zarząd komisaryczny ustanowiony przez Prezesa Rady Ministrów. Przepisów art. 97 nie stosuje się.


Art. 28b. 1. Uchwała rady gminy w sprawie nieudzielenia zarządowi absolutorium jest równoznaczna ze złożeniem wniosku o odwołanie zarządu, chyba że po zakończeniu roku budżetowego zarząd gminy został odwołany z innej przyczyny. 2. Rada gminy rozpoznaje sprawę odwołania zarządu z przyczyny określonej w ust. 1 na sesji zwołanej nie wcześniej niż po upływie 14 dni od podjęcia uchwały w sprawie nieudzielenia zarządowi absolutorium. Po zapoznaniu się z opiniami, o których mowa w art. 18a ust. 3, oraz z uchwałą regionalnej izby obrachunkowej w sprawie uchwały rady gminy o nieudzieleniu absolutorium i po wysłuchaniu wyjaśnień zarządu rada gminy może odwołać zarząd bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym.


Art. 28c. 1. Rada gminy może odwołać zarząd, z wyjątkiem wójta lub burmistrza, z innej przyczyny niż nieudzielenie absolutorium jedynie na wniosek 1/4 ustawowego składu rady. Wniosek wymaga formy pisemnej i uzasadnienia. 2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, podlega zaopiniowaniu przez właściwą komisję oraz komisję rewizyjną. 3. Przepis art. 28b ust. 2 stosuje się odpowiednio.


Art. 28d. 1. Rada gminy może odwołać wójta lub burmistrza większością 2/3 głosów ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym, na zasadach i w trybie określonym w art. 28c. Odwołanie wójta lub burmistrza jest równoznaczne z odwołaniem pozostałych członków zarządu. 2. Rada gminy może na uzasadniony wniosek wójta lub burmistrza odwołać poszczególnych członków zarządu, zwykłą większością głosów, w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym.


Art. 28e. 1. Jeżeli wniosek o odwołanie zarządu albo wójta lub burmistrza nie uzyskał wymaganej większości głosów, kolejny wniosek o odwołanie może być zgłoszony nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od poprzedniego głosowania, z zachowaniem trybu przewidzianego w art. 28c oraz w art. 28d ust. 1. 2. W razie odwołania zarządu z przyczyn, o których mowa w art. 28b, 28c i art. 28d ust. 1, rada gminy wybiera w ciągu 1 miesiąca nowy zarząd na zasadach określonych w art. 28. 3. Do czasu wyboru nowego zarządu obowiązki zarządu wykonuje dotychczasowy zarząd. Przepisu art. 28a ust. 1 nie stosuje się.


Art. 28f. 1. W przypadku złożenia rezygnacji z członkostwa w zarządzie rada gminy podejmuje uchwałę o przyjęciu rezygnacji i zwolnieniu z pełnienia obowiązków członka zarządu zwykłą większością głosów, nie później niż w ciągu 1 miesiąca od daty złożenia rezygnacji. 2. Niepodjęcie przez radę gminy uchwały w terminie, o którym mowa w ust. 1, jest równoznaczne z przyjęciem rezygnacji z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym powinna być podjęta uchwała. 3. W przypadku złożenia rezygnacji przez członka zarządu nie będącego jego przewodniczącym, wójt lub burmistrz obowiązany jest, najpóźniej w ciągu 1 miesiąca od dnia przyjęcia rezygnacji lub upływu okresu, o którym mowa w ust. 2, przedstawić radzie gminy nową kandydaturę na członka zarządu."; 16) art. 35 otrzymuje brzmienie: "Art. 35. 1. Organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem. 2. Statut może przewidywać powołanie jednostki niższego rzędu w ramach jednostki pomocniczej."; 17) w art. 36 w ust. 2 dodaje się drugie zdanie w brzmieniu: "Zasady i tryb wyboru sołtysa i rady sołeckiej oraz ich odwołania określa statut sołectwa."; 18) po art. 37 dodaje się art. 37a i 37b w brzmieniu: "Art. 37a. Przewodniczący organu wykonawczego jednostki pomocniczej może uczestniczyć w pracach rady gminy na zasadach określonych w statucie gminy, bez prawa udziału w głosowaniu.


Art. 3. W ustawie z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe (Dz.U. z 1993 r. Nr 72, poz. 344, z 1994 r. Nr 76, poz. 344, Nr 121, poz. 591 i Nr 133, poz. 685 oraz z 1995 r. Nr 78, poz. 390) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 7 w ust. 2 wyrazy "do dyspozycji sołectw" zastępuje się wyrazami "do dyspozycji jednostek pomocniczych"; 2) art. 37 otrzymuje brzmienie: "Art. 37. 1. Uchwała budżetowa gminy określa: 1) dochody budżetu gminy co najmniej w podziale według ważniejszych źródeł, 2) wydatki budżetu gminy co najmniej w układzie działów klasyfikacji budżetowej. 2. Uchwała budżetowa może określać, w formie załącznika, wydatki jednostek, o których mowa w art. 7 ust. 2, w układzie co najmniej działowym."; 3) w art. 38 skreśla się ust. 2; 4) po art. 38 dodaje się art. 38a w brzmieniu: "Art. 38a. 1. O zmianie wysokości kwot dotacji celowych przyznanych gminom wojewoda zawiadamia, w terminie 7 dni, gminę, Ministra Finansów oraz Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów. 2. Zmiany kwot dotacji przyznanych gminom są wprowadzane w budżecie gminy przez zarząd gminy. Zarząd informuje radę gminy o wprowadzonych zmianach na najbliższej sesji rady gminy, nie później jednak niż przed zakończeniem roku budżetowego. 3. Zmiany kwot dotacji na zadania zlecone gminom mogą następować w terminie do dnia 30 listopada roku budżetowego, a zmiany kwot dotacji na dofinansowanie zadań własnych gmin - do dnia 20 grudnia roku budżetowego.".


Art. 37b. Rada gminy może ustanowić zasady, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej."; 19) art. 39 otrzymuje brzmienie: "Art. 39. 1. Decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje wójt lub burmistrz. 2. Wójt lub burmistrz może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy do wydawania decyzji administracyjnych, o których mowa w ust. 1, w imieniu wójta lub burmistrza. 3. Decyzje wydawane przez zarząd gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje wójt lub burmistrz. W decyzji wymienia się imię i nazwisko członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji. 4. Do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1. 5. Od decyzji wydawanych przez wójta lub burmistrza zarząd gminy oraz organy, o których mowa w ust. 4, w sprawach z zakresu zadań własnych gminy służy odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, a w sprawach z zakresu zadań zleconych gminie - do wojewody."; 20) w art. 40 w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie: "1) wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych,"; 21) w art. 48: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Jednostka pomocnicza zarządza i korzysta z mienia komunalnego oraz rozporządza dochodami z tego źródła w zakresie określonym w statucie. Statut ustala również zakres czynności dokonywanych samodzielnie przez jednostkę pomocniczą w zakresie przysługującego jej mienia.", b) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: "1a. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do jednostki niższego rzędu, o której mowa w art. 35 ust. 2."; 22) w art. 51 ust. 3 otrzymuje brzmienie: "3. Statut gminy określa uprawnienia jednostki pomocniczej do prowadzenia gospodarki finansowej w ramach budżetu gminy."; 23) w art. 53 ust. 3 otrzymuje brzmienie: "3. W przypadku nieuchwalenia budżetu w terminie, o którym mowa w ust. 2, regionalna izba obrachunkowa ustala budżet gminy najpóźniej do końca kwietnia roku budżetowego. Do dnia ustalenia budżetu przez regionalną izbę obrachunkową podstawą gospodarki budżetowej jest projekt budżetu, o którym mowa w ust. 2."; 24) w art. 54 w ust. 2: a) skreśla się pkt 1, b) w pkt 2 na końcu dodaje się wyrazy "oraz na dofinansowanie zadań własnych"; 25) art. 57 otrzymuje brzmienie: "Art. 57. W uchwale budżetowej określa się źródła pokrycia niedoboru budżetu, jeżeli planowane wydatki budżetu przewyższają planowane dochody."; 26) w art. 59 skreśla się ust. 2 i oznaczenie ust. 1; 27) w art. 64 ust. 5 otrzymuje brzmienie: "5. Do związków międzygminnych (związków komunalnych) stosuje się odpowiednio art. 8 ust. 2-5 i art. 39 ust. 4."; 28) w art. 72 po ust. 3 dodaje się ust. 4 w brzmieniu: "4. Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się do związków komunalnych utworzonych na podstawie art. 64 ust. 4."; 29) po art. 73 dodaje się art. 73a w brzmieniu: "Art. 73a. 1. Do gospodarki finansowej związku międzygminnego (związku komunalnego) stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce finansowej gmin. 2. Plan finansowy związku uchwala zgromadzenie związku."; 30) w art. 77 w ust. 1: a) w pkt 7 skreśla się wyrazy "w tym opiniowanie kandydatów na wojewodów,", b) po pkt 7 dodaje się pkt 7a i 7b w brzmieniu: "7a) wyrażanie opinii w sprawie projektu budżetu wojewody oraz wykonania budżetu wojewody, 7b) opiniowanie kandydata na wojewodę,", c) w pkt 9 po wyrazach "o uchylenie" dodaje się wyrazy "rozporządzeń i", d) w pkt 11 skreśla się wyrazy "o którym mowa w art. 39 ust. 4" oraz kropkę zastępuje się przecinkiem, e) po pkt 11 dodaje się pkt 12 w brzmieniu: "12) inicjowanie współdziałania z terenowymi organami administracji rządowej."; 31) w art. 78: a) w ust. 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie: "4) w gminie liczącej ponad 100.000 mieszkańców - po jednym dodatkowym delegacie przypadającym na każde rozpoczęte 50.000 mieszkańców.", b) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: "1a. Do zasad obliczania liczby mieszkańców gminy stosuje się przepis art. 82 ust. 1."; 32) w art. 79: a) w ust. 1 wyrazy "30 dni" zastępuje się wyrazami "60 dni", b) po ust. 3 dodaje się ust. 4 w brzmieniu: "4. Po upływie kadencji sejmiku, prezydium sejmiku działa do dnia wyboru prezydium przez nowy skład sejmiku."; 33) w art. 82 ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Koszty działalności sejmiku ponoszą gminy, opłacając składki w wysokości proporcjonalnej do liczby mieszkańców stale zamieszkałych w gminie według stanu na dzień 30 czerwca roku poprzedniego, ustalanej przez wojewódzki urząd statystyczny."; 34) w art. 90 ust. 2 otrzymuje brzmienie: "2. Wójt lub burmistrz przedkłada regionalnej izbie obrachunkowej na zasadach określonych w ust. 1 uchwałę budżetową, uchwałę w sprawie absolutorium dla zarządu oraz inne uchwały objęte zakresem nadzoru izby."; 35) w art. 92 dotychczasowa treść otrzymuje oznaczenie ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu: "2. W sprawach określonych w ust. 1 sąd administracyjny wyznacza rozprawę nie później niż w ciągu 30 dni od daty wpłynięcia sprawy do sądu."; 36) w art. 99: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Organem nadzoru w stosunku do sejmiku samorządowego jest Prezes Rady Ministrów, a w zakresie spraw budżetowych - regionalna izba obrachunkowa.", b) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: "1a. Przepisy o nadzorze nad gminami stosuje się odpowiednio do związków i porozumień komunalnych.".


Art. 4. W ustawie z dnia 11 października 1991 r. o referendum gminnym (Dz.U. Nr 110, poz. 473) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 5 w ust. 2 w pkt 4 kropkę zastępuje się przecinkiem oraz po pkt 4 dodaje się pkt 5 w brzmieniu: "5) kalendarz czynności związanych z przeprowadzeniem referendum."; 2) w art. 8 ust. 5 otrzymuje brzmienie: "5. Na pisemny wniosek inicjatora referendum wójt lub burmistrz (prezydent miasta), w ciągu 7 dni od otrzymania wniosku, powiadamia w formie pisemnej inicjatora referendum lub jego pełnomocnika oraz wojewódzkiego komisarza wyborczego o liczbie mieszkańców gminy uprawnionych do głosowania. Liczba ta, ustalona według stanu w rejestrze wyborców na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, stanowi podstawę obliczeń, o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym."; 3) w art. 10 w ust. 3 dodaje się zdanie trzecie w brzmieniu: "Wycofanie udzielonego poparcia jest nieskuteczne."; 4) w art. 11 w ust. 1 po wyrazie "przekazuje" dodaje się wyrazy "w terminie określonym w art. 10 ust. 1."; 5) w art. 18 w ust. 1 po wyrazie "przekazuje" dodaje się wyrazy "w terminie określonym w art. 10 ust. 1, na piśmie"; 6) art. 21 otrzymuje brzmienie: "Art. 21. 1. Postanowienie wojewódzkiego komisarza wyborczego o przeprowadzeniu referendum powinno zawierać: 1) termin przeprowadzenia referendum, 2) wzór i treść karty do głosowania, 3) kalendarz czynności związanych z przeprowadzeniem referendum. 2. Postanowienie, o którym mowa w ust. 1, podlega opublikowaniu zgodnie z art. 6 ust. 1."; 7) w art. 23 wyrazy "między 45 a 50 dniem" zastępuje się wyrazami "między 30 a 35 dniem"; 8) po art. 24 dodaje się art. 24a w brzmieniu: "Art. 24a. 1. Wojewódzki komisarz wyborczy powołuje w skład terytorialnej i obwodowych komisji dla przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania rady gminy, w równej liczbie, osoby pisemnie wskazane przez zarząd gminy i inicjatora referendum, o którym mowa w art. 7 ust. 1. W skład komisji nie mogą wchodzić radni danej rady gminy, osoby wchodzące w skład zarządu gminy, a także inicjator referendum oraz jego pełnomocnik. 2. W skład terytorialnej komisji wchodzi od 6 do 16 osób; w skład obwodowej komisji wchodzi od 6 do 10 osób. 3. Komisje, o których mowa w ust. 1, na swoich pierwszych posiedzeniach wybierają spośród siebie przewodniczącego i jego zastępcę. Składy komisji podaje się niezwłocznie do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w gminie. 4. Zmiany i uzupełnienia w składach komisji następują w szczególnie uzasadnionych sytuacjach, a zwłaszcza na skutek zrzeczenia się członkostwa lub śmierci, na zasadach i w trybie przepisów o ich powołaniu."; 9) art. 25 otrzymuje brzmienie: "Art. 25. 1. Komisja terytorialna dla przeprowadzenia referendum zarządza wydrukowanie potrzebnej liczby kart do głosowania i zapewnia dostarczenie ich do obwodowych komisji dla przeprowadzenia referendum, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. W referendum w sprawie odwołania rady gminy wojewódzki komisarz wyborczy zarządza druk kart do głosowania oraz określa sposób dostarczenia ich do obwodowych komisji dla przeprowadzenia referendum."; 10) w art. 26 ust. 4 otrzymuje brzmienie: "4. Kartę do głosowania opatruje się pieczęcią: 1) rady gminy - w referendum w sprawie samoopodatkowania mieszkańców na cele publiczne lub w innej sprawie ważnej dla gminy, 2) wojewódzkiego komisarza wyborczego - w referendum w sprawie odwołania rady gminy przed upływem kadencji."; 11) skreśla się art. 28; 12) w art. 31 skreśla się pkt 3; 13) w art. 32 ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Nieważne są karty do głosowania inne niż urzędowo ustalone lub nie opatrzone właściwą pieczęcią."; 14) art. 36 otrzymuje brzmienie: "Art. 36. 1. Niezwłocznie po sporządzeniu protokołu wyników referendum, terytorialna komisja podaje wyniki, w formie obwieszczenia, w lokalach głosowania i siedzibie urzędu gminy. Obwieszczenie podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. 2. Jeżeli referendum dotyczyło odwołania rady gminy przed upływem kadencji, terytorialna komisja przesyła niezwłocznie wojewodzie i wojewódzkiemu komisarzowi wyborczemu wyniki referendum."; 15) w art. 38: a) w ust. 1 wyrazy "ogłoszenia wyników referendum" zastępuje się wyrazami "podania wyników referendum do wiadomości publicznej w sposób, o którym mowa w art. 36 ust. 1", b) ust. 4 otrzymuje brzmienie: "4. Sąd wojewódzki rozpatruje protesty w ciągu 14 dni w trybie postępowania nieprocesowego w składzie 3 sędziów, z udziałem wnoszącego protest i przedstawiciela komisji, a jeżeli protest dotyczy referendum w sprawie odwołania rady gminy - również z udziałem wojewódzkiego komisarza wyborczego.", c) po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu: "4a. Od orzeczenia sądu, wnoszącemu protest, przedstawicielowi komisji oraz wojewódzkiemu komisarzowi wyborczemu przysługuje środek odwoławczy wnoszony w terminie 7 dni do właściwego sądu apelacyjnego, który rozpoznaje sprawę w ciągu 14 dni. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio."; 16) w art. 40 ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Z zastrzeżeniem art. 38, podanie do wiadomości publicznej, zgodnie z art. 36 ust. 1, wyników referendum rozstrzygających o odwołaniu rady gminy przed upływem kadencji oznacza zakończenie działalności tej rady."; 17) tytuł rozdziału 6 otrzymuje brzmienie: "Przepisy szczególne i przepisy końcowe"; 18) art. 42 otrzymuje brzmienie: "Art. 42. 1. W sprawach nie uregulowanych niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja wyborcza do rad gmin. 2. W referendum w sprawie odwołania rady gminy: 1) zarząd gminy oraz inicjator referendum (pełnomocnik inicjatora referendum) mogą wyznaczyć po jednym mężu zaufania do terytorialnej komisji i każdej obwodowej komisji, którzy mają prawo być obecni przy wszystkich czynnościach wykonywanych przez te komisje oraz wnosić do protokołów wyników głosowania i wyników referendum uwagi z wymienieniem konkretnych zarzutów, 2) do terytorialnej komisji przekazywane są w opieczętowanych pakietach dokumenty z głosowania w obwodzie: oddane karty do głosowania, spisy uprawnionych do udziału w referendum, drugi egzemplarz protokołu wyników głosowania i nie wykorzystane karty do głosowania oraz pieczęć obwodowej komisji, 3) protokół terytorialnej komisji o wynikach referendum wraz z protokołami obwodowych komisji przekazywany jest niezwłocznie wojewódzkiemu komisarzowi wyborczemu, 4) tryb przekazywania oraz sposób przechowywania dokumentów z referendum, o których mowa w pkt 2 i 3, określa Państwowa Komisja Wyborcza. 3. Przepisy ust. 2 stosuje się odpowiednio w referendum w sprawie samoopodatkowania mieszkańców na cele publiczne i w innych ważnych sprawach.".


Art. 5. W ustawie z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. Nr 85, poz. 428 i z 1994 r. Nr 76, poz. 344) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 11 w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie: "2) bada uchwały rady gminy, przedkładane w trybie, o którym mowa w pkt 1, w sprawie udzielenia lub nieudzielenia zarządowi absolutorium."; 2) w art. 13 w pkt 7 kropkę zastępuje się przecinkiem oraz po pkt 7 dodaje się pkt 8 w brzmieniu: "8) rozpatrywanie innych spraw określonych w odrębnych ustawach.".


Art. 6. W ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o finansowaniu gmin (Dz.U. Nr 129, poz. 600, z 1994 r. Nr 105, poz. 509 i z 1995 r. Nr 101, poz. 504) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 5 pkt 7 otrzymuje brzmienie: "7) dotacje celowe z budżetu państwa na zadania z zakresu administracji rządowej zlecone gminom oraz dotacje celowe na inne zadania zlecone gminom ustawami,"; 2) w art. 19: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Gminom wykonującym zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami przyznawane są z budżetu państwa dotacje celowe na realizację tych zadań.", b) po ust. 4 dodaje się ust. 5 w brzmieniu: "5. Przepis art. 17 ust. 2 stosuje się odpowiednio.".


Art. 7. W ustawie z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. Nr 48, poz. 195 i Nr 86, poz. 396) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 1 ust. 4 otrzymuje brzmienie: "4. Tworzenie, łączenie, podział i znoszenie gmin, ustalanie ich granic, nazw oraz siedzib władz następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie, o której mowa w ust. 1."; 2) w art. 8: a) pkt 4 otrzymuje brzmienie: "4) uchwalanie budżetu m.st. Warszawy, rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu oraz podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium zarządowi z tego tytułu,", b) po pkt 6 dodaje się pkt 6a w brzmieniu: "6a) podejmowanie uchwał w sprawie utworzenia straży miejskiej, nadawanie jej statutu oraz określanie zasad jej finansowania,"; 3) w art. 19: a) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: "1a. Prezydent m.st. Warszawy wydaje decyzje w zakresie zadań należących do zarządu oraz decyzje w indywidualnych sprawach administracji publicznej.", b) w ust. 3 na końcu kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się wyrazy "w tym do wydawania decyzji administracyjnych."; 4) w art. 21 ust. 8 otrzymuje brzmienie: "8. W ciągu 21 dni od daty odwołania Prezydenta lub stwierdzenia wygaśnięcia jego mandatu rada gminy Warszawa-Centrum przeprowadza wybory nowego Prezydenta. Do czasu wyboru nowego Prezydenta jego funkcje pełni osoba powołana przez Prezesa Rady Ministrów spośród zastępców, o których mowa w art. 19 ust. 3, lub spośród członków Zarządu m.st. Warszawa."; 5) w art. 22: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Do statutu gminy Warszawa-Centrum stosuje się odpowiednio przepisy art. 14 ust. 1-7, z tym że w sprawie projektu statutu wymagane jest zasięgnięcie opinii rad dzielnic.", b) po ust. 2 dodaje się ust. 3 w brzmieniu: "3. W przypadku określonym w ust. 2 rada gminy może odwołać zarząd w pełnym składzie bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym. Przepisu art. 28b ustawy wymienionej w art. 1 nie stosuje się."; 6) w art. 23 po wyrazach "jednostki pomocnicze" dodaje się wyrazy "oraz jednostki niższego rzędu"; 7) w art. 24 w ust. 1 w pkt 6 wyrazy "jednostkami pomocniczymi" zastępuje się wyrazami "jednostkami niższego rzędu"; 8) w art. 25: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Gospodarka finansowa dzielnicy prowadzona jest na podstawie załącznika do uchwały budżetowej gminy.", b) w ust. 2 wyraz "aneksu" zastępuje się wyrazem "załącznika"; 9) w art. 27: a) w ust. 1 dodaje się zadanie drugie w brzmieniu: "W dzielnicach gminy Warszawa-Centrum rada dzielnicy jest organem uchwałodawczym i kontrolnym.", b) w ust. 2 na końcu dodaje się wyrazy "z zastrzeżeniem ust. 2a", c) po ust. 2 dodaje się ust. 2a i 2b w brzmieniu: "2a. Rada dzielnicy w gminie Warszawa-Centrum składa się z: 1) radnych gminy wybranych w okręgach wyborczych na terenie dzielnicy, 2) radnych w liczbie 25 wybranych w wyborach powszechnych. 2b. Do radnych, o których mowa w ust. 2a pkt 2 stosuje się przepisy o radnych gmin."; 10) w art. 29 ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Jednostki niższego rzędu mogą być tworzone w gminach warszawskich na obszarze dzielnicy oraz na obszarze gminy, na którym nie utworzono dzielnicy."; 11) tytuł rozdziału 4 otrzymuje brzmienie: "Rozdział 4. Zasady wyboru radnych Rady m.st. Warszawy, rad gmin warszawskich oraz rad dzielnic gminy Warszawa-Centrum"; 12) w art. 32 w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie: "1) wybory do rad gmin warszawskich oraz wybory do rad dzielnic w gminie Warszawa-Centrum odbywają się na podstawie przepisów ustawy - Ordynacja wyborcza do rad gmin,"; 13) po art. 33 dodaje się art. 33a w brzmieniu: "Art. 33a. 1. Wybory radnych do rad dzielnic w gminie WarszawaCentrum odbywają się łącznie z wyborami do rady tej gminy. 2. Do wyboru radnych dzielnicy, o których mowa w art. 27 ust. 2a pkt 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 33 ust. 2-4 i art. 39. 3. Terytorialna komisja wyborcza powołana dla przeprowadzenia wyborów do rady gminy Warszawa-Centrum wykonuje odpowiednio zadania związane z wyborami do rad dzielnic w tej gminie, a w szczególności dotyczące ustalenia wyników głosowania i wyników wyborów. 4. Do kampanii wyborczej do rad dzielnic gminy Warszawa-Centrum i jej finansowania nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja wyborcza do rad gmin, dotyczących prawa zgłaszających kandydatów lub listy kandydatów do nieodpłatnego rozpowszechniania audycji wyborczych w regionalnych programach publicznego radia i publicznej telewizji."; 14) art. 34 otrzymuje brzmienie: "Art. 34. 1. Nie można być równocześnie: 1) radnym Rady m.st. Warszawy i radnym rady gminy warszawskiej, 2) radnym Rady m.st. Warszawy i radnym rady dzielnicy w gminie Warszawa-Centrum, o którym mowa w art. 27 ust. 2a pkt 2, 3) radnym rady gminy Warszawa-Centrum i radnym rady dzielnicy, o którym mowa w art. 27 ust. 2a pkt 2. 2. Jeżeli w wyniku wyborów kandydat na radnego uzyska mandat: 1) radnego Rady m.st. Warszawy i rady gminy warszawskiej - zostaje radnym Rady m.st. Warszawy, 2) radnego Rady m.st. Warszawy i radnego rady dzielnicy, o którym mowa w art. 27 ust. 2a pkt 2 - zostaje radnym Rady m.st. Warszawy, 3) radnego rady gminy Warszawa-Centrum i radnego rady dzielnicy w tej gminie, o którym mowa w art. 27 ust. 2a pkt 2 - zostaje radnym rady gminy Warszawa-Centrum. 3. Nieobsadzenie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w ust. 1, stwierdza: 1) wojewódzki komisarz wyborczy w przypadku określonym w ust. 2 pkt 1 i 2, 2) terytorialna komisja wyborcza w gminie Warszawa-Centrum w przypadku określonym w ust. 2 pkt 3. 4. Jeżeli mandat radnego pozostaje nie obsadzony: 1) w okręgu jednomandatowym - przeprowadza się w tym okręgu wybory uzupełniające w trybie i na zasadach określonych w art. 110 ust. 1 i 3 oraz art. 111 ustawy - Ordynacja wyborcza do rad gmin, 2) w okręgu wielomandatowym - mandat uzyskuje kandydat z tej samej listy, który w wyborach otrzymał kolejno największą liczbę głosów; przy równej liczbie głosów decyduje kolejność zamieszczenia kandydata na liście. 5. Jeżeli obsadzenie mandatu radnego, w trybie ust. 4 pkt 2, byłoby niemożliwe z powodu braku kandydatów na liście, mandat pozostaje nie obsadzony i przeprowadza się w tym okręgu wybory uzupełniające odpowiednio na zasadach określonych w art. 112 ust. 4 ustawy - Ordynacja wyborcza do rad gmin. 6. Ustaleń, o których mowa w ust. 4 pkt 2 i ust. 5, dokonuje niezwłocznie wojewódzki komisarz wyborczy. 7. Informacje w sprawach, o których mowa w ust. 3-5, właściwy organ wyborczy podaje do wiadomości publicznej odpowiednio w trybie art. 26 pkt 8 i art. 102 ustawy - Ordynacja wyborcza do rad gmin."; 15) skreśla się art. 41.


Art. 8. 1. W przypadku radnego, który w dniu wejścia w życie ustawy pozostaje w stosunku pracy w urzędzie gminy, w której uzyskał mandat lub jest kierownikiem jednostki organizacyjnej tej gminy, niezłożenie w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy wniosku o urlop bezpłatny jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu. 2. W przypadku radnego będącego kierownikiem jednostki organizacyjnej przejętej lub utworzonej przez gminę po dniu wejścia w życie ustawy termin, o którym mowa w ust. 1, liczy się od dnia przejęcia lub utworzenia tej jednostki. 3. Do czasu upływu kadencji rady gminy Warszawa-Centrum wybranej w wyborach w dniu 19 czerwca 1994 r. do radnego, który w dniu wejścia w życie ustawy jest członkiem zarządu dzielnicy w tej gminie i pozostaje w stosunku pracy w urzędzie gminy, nie stosuje się przepisów ust. 1 oraz art. 24b ustawy wymienionej w art. 1.


Art. 9. Rada gminy wybrana w wyborach w dniu 19 czerwca 1994 r., która do czasu wejścia w życie ustawy nie dokonała wyboru zarządu, obowiązana jest dokonać tego wyboru w ciągu trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. W przypadku niewybrania zarządu w tym terminie stosuje się przepisy art. 28a ustawy wymienionej w art. 1.


Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin Dział I Przepisy ogólne

Art. 1. Żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej przysługuje z budżetu państwa, na zasadach określonych w ustawie, zaopatrzenie emerytalne z tytułu wysługi lat lub w razie całkowitej niezdolności do służby, a członkom ich rodzin - w razie śmierci żywiciela.


Art. 10. Prawo do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie ustawy nie przysługuje żołnierzowi, który został skazany prawomocnym wyrokiem sądu na karę dodatkową pozbawienia praw publicznych lub na karę degradacji za przestępstwo, które zostało popełnione przed zwolnieniem ze służby.


Art. 11. W sprawach nie uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dział II Świadczenia pieniężne Rozdział 1 Emerytura wojskowa


Art. 12. Emerytura wojskowa przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który w dniu zwolnienia z tej służby posiada 15 lat służby wojskowej w Wojsku Polskim.


Art. 13. 1. Jako równorzędne ze służbą wojskową w Wojsku Polskim traktuje się: 1) przypadające w czasie od dnia 1 września 1939 r. okresy: a) działalności w ruchu oporu, z wyłączeniem tajnego nauczania, b) służby w armiach sojuszniczych, c) pobytu w niewoli lub w obozach dla internowanych żołnierzy, 2) okresy służby uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej. 2. Nie traktuje się jako służby w Wojsku Polskim służby w latach 1944-1956 w Informacji Wojskowej, sądownictwie wojskowym i w prokuraturze wojskowej, jeżeli emerytowi udowodniono w trybie postępowania karnego lub dyscyplinarnego stosowanie represji wobec osób podejrzanych lub skazanych za działalność podjętą na rzecz suwerenności i niepodległości Polski. 3. Postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 2, należy do właściwości Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Instytutowi Pamięci Narodowej. O dokonanych ustaleniach Komisja powiadamia właściwy wojskowy organ emerytalny.


Art. 14. 1. Emerytowi, który po zwolnieniu ze służby pracował w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, dolicza się, na jego wniosek, okres tego zatrudnienia do wysługi emerytalnej, jeżeli: 1) emerytura wynosi mniej niż 75% podstawy jej wymiaru, 2) ma co najmniej 20 lat służby oraz 3) ukończył 55 lat życia - mężczyzna i 50 lat życia - kobieta albo stał się inwalidą. 2. Jeżeli emeryt pracował w niepełnym wymiarze czasu pracy, okresy tego zatrudnienia dolicza się do wysługi emerytalnej po odpowiednim ich przeliczeniu na okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. 3. Za każdy rok okresu zatrudnienia zaliczonego do wysługi emerytalnej w myśl ust. 1 i 2 emeryturę zwiększa się o 1,3 % podstawy jej wymiaru.


Art. 15. 1. Emerytura wynosi 40% podstawy jej wymiaru za 15 lat służby wojskowej i wzrasta o: 1) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy dalszy rok tej służby oraz nie więcej niż za trzy lata okresów składkowych poprzedzających służbę, 2) 1,3% podstawy wymiaru - za każdy rok okresów składkowych ponad trzyletni okres składkowy, o których mowa w pkt 1, 3) 0,7% podstawy wymiaru - za każdy rok okresów nieskładkowych poprzedzających służbę. 2. Emeryturę podwyższa się o: 1) 2% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio: a) w składzie personelu latającego na samolotach naddźwiękowych, b) w składzie załóg okrętów podwodnych, c) w charakterze nurków i płetwonurków, d) w zwalczaniu fizycznym terroryzmu, 2) 1% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio: a) w składzie personelu latającego na pozostałych samolotach i śmigłowcach, b) w składzie załóg nawodnych wojskowych jednostek pływających, c) w charakterze skoczków spadochronowych i saperów, d) w służbie wywiadowczej za granicą, e) w oddziałach specjalnych. 3. Emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rozpoczęty miesiąc pełnienia służby na froncie w czasie wojny lub w strefie działań wojennych. 4. Emeryturę podwyższa się o 15% podstawy wymiaru emerytowi, którego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. 5. Przy ustalaniu prawa do emerytury i obliczaniu jej wysokości okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy. 6. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3.


Art. 16. 1. Żołnierzom, którzy spełniają warunki określone odpowiednio w art. 12, zalicza się do wysługi emerytalnej posiadane przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej okresy składkowe i nieskładkowe w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. 2. Do wysługi emerytalnej zalicza się również okresy pozbawienia wolności i odbywania kary pozbawienia wolności oraz kary aresztu wojskowego, w przypadku gdy żołnierz został uniewinniony albo postępowanie karne zostało umorzone, w tym również warunkowo.


Art. 17. W razie zbiegu prawa do podwyższenia emerytury z kilku tytułów za ten sam okres, podwyższenie przysługuje tylko z jednego tytułu; nie dotyczy to podwyższenia, o którym mowa w art. 15 ust. 4.


Art. 18. 1. Kwota emerytury bez uwzględnienia dodatków: rodzinnego, pielęgnacyjnego, dla sierot zupełnych, kombatanckiego i za tajne nauczanie nie może przekraczać 75% podstawy wymiaru emerytury. 2. Kwota emerytury lub renty bez uwzględnienia dodatków, o których mowa w ust. 1, nie może być niższa od kwoty najniższej emerytury lub renty. Rozdział 2 Renta inwalidzka


Art. 19. Renta inwalidzka przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który stał się inwalidą wskutek stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu: 1) w czasie pełnienia służby albo 2) w ciągu 18 miesięcy po zwolnieniu ze służby, jeżeli inwalidztwo jest następstwem urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie, 3) w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli inwalidztwo jest następstwem wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.


Art. 2. W ramach zaopatrzenia emerytalnego przysługują na zasadach określonych w ustawie: 1) świadczenia pieniężne: a) emerytura wojskowa, b) wojskowa renta inwalidzka, c) wojskowa renta rodzinna, d) dodatki do emerytury lub renty, e) zasiłek pogrzebowy; 2) inne świadczenia i uprawnienia: a) świadczenia lecznicze, b) świadczenia socjalne, c) prawo do umieszczenia w domu emeryta wojskowego.


Art. 20. 1. Ustala się trzy grupy inwalidztwa żołnierzy całkowicie niezdolnych do służby: 1) I grupę - obejmującą całkowicie niezdolnych do pracy, 2) II grupę - obejmującą częściowo niezdolnych do pracy, 3) III grupę - obejmującą zdolnych do pracy. 2. W zależności od przyczyny powstania inwalidztwa pozostaje ono w związku lub nie pozostaje w związku ze służbą. 3. Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, gdy powstało wskutek: 1) zranienia, kontuzji lub innych obrażeń doznanych w czasie wykonywania obowiązków służbowych, 2) wypadku pozostającego w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, 3) chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu żołnierza, 4) chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, 5) chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach. 4. Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrami Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Pracy i Polityki Socjalnej, ustali wykazy chorób i schorzeń określonych w ust. 3 pkt 4 i 5 oraz właściwości i warunki służby powodujące ich ujawnienie lub pogorszenie stanu zdrowia. 5. Inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, jeżeli: 1) powstało z innych przyczyn niż określone w ust. 3, 2) jest następstwem wypadku lub choroby, których wyłączną przyczyną było udowodnione przez jednostkę wojskową umyślne lub rażąco niedbałe działanie albo zaniechanie żołnierza naruszające obowiązujące przepisy lub rozkazy, jeżeli jego przełożeni zapewnili warunki odpowiadające tym przepisom i rozkazom i sprawowali we właściwy sposób nadzór nad ich przestrzeganiem, a żołnierz posiadał potrzebne umiejętności do wykonywania określonych czynności i rozkazów i był należycie przeszkolony w zakresie ich znajomości, 3) jest następstwem wypadku, którego wyłączną przyczyną było zachowanie się żołnierza spowodowane nadużyciem alkoholu, 4) zranienie, kontuzja, obrażenia lub choroba zostały spowodowane przez żołnierza rozmyślnie.


Art. 21. 1. O inwalidztwie żołnierzy i związku tego inwalidztwa lub śmierci ze służbą wojskową orzekają wojskowe komisje lekarskie. 2. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej wraz z uzasadnieniem doręcza się zainteresowanemu oraz właściwemu organowi emerytalnemu. 3. Od orzeczenia komisji lekarskiej przysługuje zainteresowanemu oraz organowi emerytalnemu odwołanie do komisji lekarskiej wyższego stopnia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. 4. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrami Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, zasady orzekania o inwalidztwie żołnierzy, emerytów i rencistów, tryb postępowania i właściwość komisji lekarskich w tych sprawach, a także sposób przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania.


Art. 22. 1. Renta inwalidzka wynosi dla inwalidów zaliczonych do: 1) I grupy - 80%, 2) II grupy - 70%, 3) III grupy - 40% - podstawy wymiaru. 2. Rentę inwalidzką zwiększa się o 10% podstawy wymiaru inwalidom, których inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami tej służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Rozdział 3 Renta rodzinna


Art. 23. 1. Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny: 1) żołnierza zmarłego albo zaginionego w czasie pełnienia służby, 2) żołnierza zmarłego w ciągu 18 miesięcy po zwolnieniu ze służby, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie, albo w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, 3) zmarłego emeryta lub rencisty wojskowego. 2. Za uprawnionych członków rodziny zmarłego emeryta lub rencisty wojskowego uważa się również członków rodziny żołnierza zmarłego po zwolnieniu ze służby, jeżeli w dniu śmierci spełniał on warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty inwalidzkiej, chociażby jego prawo do zaopatrzenia nie zostało jeszcze ustalone.


Art. 24. Renta rodzinna przysługuje na zasadach i w wysokości określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, z tym że: 1) w razie śmierci albo zaginięcia żołnierza rentę rodzinną wymierza się od renty inwalidzkiej I grupy, jaka przysługiwałaby temu żołnierzowi w dniu śmierci albo zaginięcia, bez uwzględnienia dodatku pielęgnacyjnego; przepis art. 22 ust. 2 stosuje się odpowiednio, 2) o niezdolności do pracy i stopniu tej niezdolności uprawnionych członków rodziny orzeka komisja do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, określona w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Rozdział 4 Dodatki do emerytur i rent oraz zasiłek pogrzebowy


Art. 25. 1. Do emerytury lub renty przysługują dodatki: 1) rodzinny, 2) pielęgnacyjny, 3) dla sierot zupełnych, 4) kombatancki, 5) za tajne nauczanie. 2. Dodatek rodzinny przysługuje na zasadach i w wysokości określonych odpowiednio w przepisach o uposażeniu żołnierzy. 3. Dodatek pielęgnacyjny i dodatek dla sierot zupełnych przysługują na zasadach i w wysokości określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. 4. Dodatek kombatancki przysługuje na zasadach i w wysokości określonych w przepisach o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. 5. Dodatek za tajne nauczanie przysługuje na zasadach i w wysokości określonych w odrębnej ustawie. 6. Do emerytur i rent, poza dodatkami wymienionymi w ustawie, nie przysługują żadne inne dodatki, wzrosty ani zwiększenia.


Art. 26. Zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości i na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Dział III Inne świadczenia i uprawnienia


Art. 27. Osobom uprawnionym do zaopatrzenia emerytalnego oraz członkom ich rodzin przysługuje prawo do korzystania ze świadczeń socjalnych w zakresie i na zasadach określonych, w drodze rozporządzenia, przez Ministra Obrony Narodowej.


Art. 28. 1. Osobom uprawnionym do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego oraz członkom ich rodzin przysługuje prawo do bezpłatnych świadczeń leczniczych, położniczych i rehabilitacyjnych oraz zaopatrzenia w protezy ortopedyczne i środki pomocnicze z wojskowej lub społecznej służby zdrowia albo służby zdrowia podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych. 2. Zaopatrzenie w leki oraz w artykuły sanitarne przysługuje na zasadach i w zakresie określonych w odrębnej ustawie. 3. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrami Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Spraw Wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb udzielania świadczeń, o których mowa w ust. 1.


Art. 29. Osoby uprawnione do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego oraz członkowie ich rodzin mają prawo do umieszczenia w domu emeryta wojskowego na zasadach określonych, w drodze rozporządzenia, przez Ministra Obrony Narodowej.


Art. 3. 1. Użyte w ustawie bez bliższego określenia pojęcia oznaczają: 1) emerytura - emeryturę wojskową, 2) emeryt - emeryta wojskowego, 3) renta inwalidzka - wojskową rentę inwalidzką, 4) renta rodzinna - wojskową rentę rodzinną, 5) rencista - rencistę wojskowego, 6) renta - wojskową rentę inwalidzką lub wojskową rentę rodzinną, 7) wysługa emerytalna - okresy służby wojskowej w Wojsku Polskim i im równorzędne, łącznie z okresami, o których mowa w art. 14 i 16, 8) uposażenie - uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym i nagrodą roczną lub premią, należne żołnierzowi stosownie do przepisów o uposażeniu żołnierzy, 9) najniższa emerytura lub renta - kwotę najniższej emerytury lub renty wynikającą z przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, 10) okresy składkowe i nieskładkowe - okresy uregulowane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. 2. Emerytem wojskowym jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który ma ustalone prawo do emerytury wojskowej. 3. Rencistą wojskowym jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który ma ustalone prawo do wojskowej renty inwalidzkiej.


Art. 30. Świadczenia i uprawnienia przewidziane w przepisach tego działu przysługują również osobom pobierającym emeryturę lub rentę na podstawie innych przepisów, jeżeli ustalono im prawo do emerytury lub renty przewidzianej w niniejszej ustawie. Dział IV Ustalanie prawa do zaopatrzenia emerytalnego


Art. 31. 1. Prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji wojskowy organ emerytalny. 2. Decyzję, o której mowa w ust. 1, doręcza się zainteresowanemu na piśmie wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem. 3. Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego wszczyna się z urzędu lub na wniosek zainteresowanego; powinno ono być zakończone nie później niż w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku albo powstania obowiązku wszczęcia postępowania z urzędu. 4. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. 5. Odwołanie do sądu przysługuje również w przypadku niewydania przez organ emerytalny decyzji w terminie określonym w ust. 3. 6. Jeżeli prawo do świadczenia pieniężnego zostało udowodnione, lecz wydanie decyzji ulega zwłoce z powodu niemożności ustalenia wysokości świadczenia lub innych okoliczności, organ emerytalny przyznaje osobie uprawnionej świadczenie w kwocie zaliczkowej.


Art. 32. Prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej albo z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w tej sprawie zostaną przedstawione nowe dowody lub ujawnione nowe okoliczności, które mają wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość.


Art. 33. 1. W celu ustalenia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość oraz na wypłatę albo wstrzymanie tych świadczeń, organ emerytalny może: 1) wzywać i przesłuchiwać zainteresowanych, świadków oraz zwracać się do biegłych o wydanie opinii i do innych organów o dokonanie czynności związanych z toczącym się postępowaniem, 2) żądać od osób zgłaszających wnioski o świadczenia, przedstawiania dowodów uzasadniających prawo do świadczeń i ich wysokość, 3) żądać od osób uprawnionych do świadczeń przedstawiania dowodów uzasadniających dalsze istnienie prawa do tych świadczeń oraz zawiadamiania o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość albo na wstrzymanie wypłaty tych świadczeń, 4) kierować osoby wymienione w pkt 2 i 3 do komisji lekarskich w celu stwierdzenia stopnia ich zdolności do pracy i służby oraz konieczności zapewnienia opieki innej osoby, a w sprawach rent rodzinnych - odpowiednio do komisji do spraw inwalidztwa i zatrudnienia. 2. Osoby, o których mowa w ust. 1, są obowiązane uczynić zadość żądaniu organu emerytalnego przez zgłoszenie się na wezwanie, złożenie zeznań, przedstawienie wymaganych dowodów lub poddanie się badaniom lekarskim. 3. Jeżeli osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 4, bez uzasadnionej przyczyny nie uczyni zadość żądaniu organu emerytalnego, organ ten wydaje decyzję na podstawie zebranych dowodów.


Art. 34. 1. Jeżeli wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania przez organ podległy Ministrowi Obrony Narodowej obowiązków wynikających z ustawy osoba uprawniona do świadczeń poniosła szkodę, organ ten jest obowiązany do jej naprawienia stosownie do przepisów prawa cywilnego. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli emeryt albo rencista udaremnia lub utrudnia przeprowadzenie postępowania określonego w ustawie.


Art. 35. Organy administracji państwowej i samorządu terytorialnego, a także zakłady pracy są obowiązane udzielać organom emerytalnym pomocy i informacji w sprawach świadczeń przewidzianych w ustawie oraz wydawać bezpłatnie, na ich żądanie lub na wniosek osób zainteresowanych, wszelkie dokumenty niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości.


Art. 36. W sprawach świadczeń przewidzianych w ustawie osoby zainteresowane i organy emerytalne są zwolnione od wszelkich opłat.


Art. 37. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady postępowania i właściwość organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy oraz uprawnionych członków ich rodzin. Dział V Ustanie prawa do świadczeń oraz ograniczanie ich wypłaty


Art. 38. 1. Prawo do świadczeń ustaje: 1) gdy przestanie istnieć którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania prawa do świadczeń, 2) w razie powołania albo przyjęcia emeryta lub rencisty do służby wojskowej lub służby w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, 3) jeżeli osoba pobierająca świadczenie uzależnione od inwalidztwa lub niezdolności do pracy, pomimo skierowania na badania lekarskie, nie poddała się tym badaniom bez uzasadnionej przyczyny, 4) w razie śmierci osoby uprawnionej. 2. Prawo do renty rodzinnej po zaginionym żołnierzu ustaje z upływem terminu, w którym może nastąpić uznanie żołnierza za zmarłego. Po uznaniu żołnierza za zmarłego sprawa renty rodzinnej podlega ponownemu rozpoznaniu.


Art. 39. W razie ustania prawa do renty inwalidzkiej z powodu ustania inwalidztwa albo do renty rodzinnej z powodu ustania niezdolności do pracy, prawo do tych rent powstaje ponownie, jeżeli ponowne inwalidztwo lub niezdolność do pracy, z zastrzeżeniem art. 19 pkt 2 i 3 oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 i 3, powstało wskutek pogorszenia się stanu zdrowia w następstwie urazów lub chorób, które poprzednio uzasadniały prawo do renty.


Art. 4. Okresy służby żołnierzy, którzy nie nabywają prawa do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie ustawy oraz służby określonej w art. 13 ust. 2 uważa się za okresy składkowe w myśl przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.


Art. 40. Jeżeli osoba pobierająca emeryturę lub rentę inwalidzką osiąga wynagrodzenie lub dochód z tytułu pracy w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, który łącznie z emeryturą lub rentą bez uwzględnienia dodatków, o których mowa w art. 25 ust. 1, przekracza w danym roku w stosunku miesięcznym kwotę podstawy wymiaru emerytury lub renty, świadczenie ogranicza się o kwotę tego przekroczenia, jednakże nie więcej niż o 25% kwoty tego świadczenia bez dodatków. Dział VI Wypłata świadczeń


Art. 41. 1. Emeryturę lub rentę wraz z dodatkami, o których mowa w art. 25 ust. 1, wypłaca się: 1) za okres od dnia powstania prawa do zaopatrzenia emerytalnego, jeżeli zostało ono ustalone z urzędu, 2) za okres od dnia powstania prawa do zaopatrzenia emerytalnego, nie dłuższy jednak niż trzy miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc, w którym złożono wniosek określony w art. 31 ust. 3, jeżeli prawo do tego zaopatrzenia zostało ustalone na wniosek zainteresowanego. 2. Emerytury lub renty inwalidzkiej oraz dodatków nie wypłaca się za okres, za który żołnierz otrzymał uposażenie przewidziane w ustawie o uposażeniu żołnierzy, chyba że emerytura lub renta byłaby korzystniejsza. W tym przypadku organ emerytalny potrąca z należnej emerytury lub renty inwalidzkiej oraz dodatków kwoty wypłacone z tytułu uposażenia lub świadczenia pieniężnego przysługującego po zwolnieniu ze służby.


Art. 42. W razie zbiegu prawa do emerytury i renty przewidzianej w ustawie, osobie uprawnionej wypłaca się świadczenie wyższe lub przez nią wybrane.


Art. 43. 1. Emerytury i renty wraz z dodatkami, o których mowa w art. 25 ust. 1, wypłacają wojskowe organy emerytalne. Wypłaty dokonuje się miesięcznie w dniu ustalonym jako termin płatności: 1) na wniosek osoby uprawnionej na jej rachunek w banku, 2) do rąk osoby uprawnionej za pośrednictwem: a) poczty, b) innych osób prawnych upoważnionych do prowadzenia działalności w zakresie doręczania świadczeń. 2. Zasiłek pogrzebowy organ emerytalny wypłaca niezwłocznie po jego przyznaniu. 3. Wydatki na świadczenia pieniężne wraz z odsetkami za opóźnienia w wypłacie świadczeń, koszty obsługi i przekazywania świadczeń oraz inne świadczenia przewidziane w ustawie pokrywa się z budżetu państwa.


Art. 44. 1. Wypłatę emerytury lub renty albo dodatków wstrzymuje się, jeżeli: 1) powstaną okoliczności uzasadniające zawieszenie prawa do świadczeń lub ustanie tego prawa, 2) okaże się, że: a) wskutek zbiegu prawa do świadczeń osobie uprawnionej przysługuje świadczenie wyższe lub przez nią wybrane, b) świadczenia nie mogą być doręczone z przyczyn niezależnych od organu emerytalnego. 2. Wstrzymanie wypłaty świadczeń pieniężnych następuje poczynając od miesiąca: 1) przypadającego po miesiącu, w którym organ emerytalny wydał decyzję w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a), 2) za który przysługiwało świadczenie nie doręczone w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b). 3. Przepis ust. 2 pkt 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli powstaną okoliczności uzasadniające zmniejszenie wysokości świadczeń.


Art. 45. 1. W razie ustania przyczyny powodującej wstrzymanie wypłaty świadczeń, wypłatę wznawia się od miesiąca, w którym ustała ta przyczyna, jednak za okres nie dłuższy niż trzy miesiące kalendarzowe wstecz od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano decyzję z urzędu, z zastrzeżeniem przepisu ust. 2. 2. Jeżeli wstrzymanie wypłaty świadczeń nastąpiło na skutek błędu organu emerytalnego, wypłatę wznawia się poczynając od miesiąca, w którym ją wstrzymano, jednak za okres nie dłuższy niż trzy lata wstecz, licząc od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano decyzję z urzędu. 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w razie ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości, z tym że w przypadku wznowienia postępowania albo wskutek rewizji nadzwyczajnej okres trzech miesięcy lub trzech lat liczy się od miesiąca, w którym wniesiono wniosek o wznowienie postępowania lub o złożenie rewizji nadzwyczajnej.


Art. 46. 1. W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia pieniężne, świadczenia należne jej do dnia śmierci przysługują, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, małżonkowi i dzieciom, a w razie ich braku - kolejno: wnukom, rodzicom, dziadkom i rodzeństwu. Osoby te mają prawo do udziału w nieukończonym postępowaniu prowadzonym dalej w sprawie tych świadczeń. 2. Świadczenia, o których mowa w ust. 1, wypłaca się: 1) małżonkowi lub dzieciom osoby, która zgłosiła wniosek, zamieszkałym z nią w dniu jej śmierci, 2) małżonkowi lub dzieciom nie spełniającym warunku określonego w pkt 1 albo innym członkom rodziny, o których mowa w ust. 1, jeżeli pozostawali na utrzymaniu osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia, lub osoba ta pozostawała na ich utrzymaniu. 3. Prawo do świadczeń określonych w ust. 1 ustaje w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia te przysługiwały, chyba że osoba, o której mowa w ust. 1, wystąpi z wnioskiem o dalsze prowadzenie postępowania.


Art. 47. 1. Osoba uprawniona do zaopatrzenia emerytalnego jest obowiązana zawiadomić właściwy organ emerytalny o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo pozarolniczej działalności gospodarczej, o wysokości osiąganego wynagrodzenia lub dochodu, o którym mowa w art. 40, oraz o każdorazowej podwyżce wysokości wynagrodzenia lub dochodu ponad kwotę określoną w tym artykule i innych okolicznościach powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo ograniczenia ich wysokości. 2. Obowiązki określone w ust. 1 spoczywają odpowiednio na zakładzie pracy. 3. Urząd Skarbowy jest obowiązany zawiadomić właściwy organ emerytalny o podjęciu przez emeryta lub rencistę działalności gospodarczej oraz o wysokości osiąganego z tytułu tej działalności dochodu. Dział VII Zwrot świadczeń nienależnych, potrącenia i egzekucja ze świadczeń


Art. 48. 1. Osoby, które pobierały świadczenia pieniężne pomimo istnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo ograniczenie ich wysokości, są obowiązane do zwrotu nienależnych im świadczeń, jeżeli były pouczone w formie pisemnej przez organ emerytalny o obowiązku zawiadomienia o tych okolicznościach. 2. Osoba, która pobierała świadczenia pieniężne ustalone i wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub dokumentów albo w innych wypadkach świadomego wprowadzenia w błąd, jest obowiązana do zwrotu nienależnych jej świadczeń. 3. Nie można żądać zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła właściwy organ emerytalny o okolicznościach powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo ograniczenie ich wysokości, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane; w pozostałych zaś przypadkach - za okres dłuższy niż trzy lata od daty wydania decyzji. 4. Organ emerytalny może odstąpić od żądania zwrotu nienależnie pobieranych świadczeń w całości lub w części, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności.


Art. 49. Organ emerytalny dokonuje potrąceń ze świadczeń pieniężnych w wysokości i na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, z tym że potrąceniu podlegają również koszty utrzymania osób uprawnionych do świadczeń w domu emeryta wojskowego, na wniosek kierownika tego domu.


Art. 5. Podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowi uposażenie należne żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.


Art. 50. Ze świadczeń pieniężnych prowadzi się egzekucję w wysokości i na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, z tym że egzekucji podlegają również koszty utrzymania w domu emeryta wojskowego do wysokości 3\4 miesięcznego świadczenia. Dział VIII Zmiany w przepisach obowiązujących


Art. 51. W ustawie z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1992 r. Nr 8, poz. 31 i Nr 54, poz. 254) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 64 ust. 4 otrzymuje brzmienie: "4. Zasady przyznawania świadczeń wymienionych w ust. 1-3 normują odrębne przepisy.", 2) w art. 76 w ust. 1 w pkt 1 po wyrazie "wysokości" dodaje się wyrazy "75% podstawy wymiaru".


Art. 52. W ustawie z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19) w art. 25 wprowadza się następujące zmiany: 1) w ust. 1 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu: "3) potrąceniu z emerytury lub renty osoby, której przydzielono osobną kwaterę stałą, w wysokości nie przekraczającej połowy miesięcznego świadczenia, na zasadach określonych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.", 2) w ust. 2 po wyrazie "uposażenia" dodaje się wyrazy "oraz emerytury i renty". Dział IX Przepisy przejściowe i końcowe


Art. 53. 1. Osobom, którym w dniu wejścia w życie ustawy przysługują emerytury i renty na podstawie przepisów dotychczasowych, wysokość tych świadczeń ustala się na nowo z urzędu, według zasad określonych w ustawie, z tym że: 1) emerytury i renty, do których prawo ustalono na podstawie przepisów dotychczasowych, stają się emeryturami i rentami w rozumieniu ustawy, 2) wysługa emerytalna żołnierzy zwolnionych ze służby do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy podlega zachowaniu i traktuje się ją jako okres służby, z zastrzeżeniem pkt 4 oraz przepisów art. 13 ust. 2, 3) dotychczasowa podstawa wymiaru świadczeń pieniężnych podlega przeliczeniu na stawki uposażenia obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy w następujący sposób: a) stawki uposażenia zasadniczego z dnia zwolnienia ze służby żołnierza zastępuje się stawkami uposażenia zasadniczego z dnia wejścia w życie ustawy, b) ustala się wskaźnik relacji: sumy miesięcznej kwoty dodatków o charakterze stałym i miesięcznej równowartości nagrody rocznej lub premii do uposażenia zasadniczego z dnia zwolnienia ze służby; wskaźnik ten wyraża się w procentach z zaokrągleniem do setnych części procentu; do ustalenia powyższego wskaźnika przyjmuje się dodatki o charakterze stałym, które stosownie do przepisów o uposażeniu żołnierzy obowiązują w dniu wejścia w życie ustawy, c) odtworzoną kwotę dodatków o charakterze stałym, nagrody rocznej lub premii oblicza się mnożąc przeliczone na dzień wejścia w życie ustawy uposażenie zasadnicze przez wskaźnik wysokości dodatków, 4) nie uwzględnia się podwyższeń, o których mowa w art. 15 ust. 2 i 3. 2. Emerytury i renty w wysokości ustalonej stosownie do ust. 1 przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu wejścia w życie ustawy. Realizacja podwyżki następuje nie później niż w ciągu 60 dni od dnia wejścia w życie ustawy. 3. Jeżeli kwota emerytury lub renty ustalona w myśl ust. 1 byłaby niższa od kwoty świadczenia przysługującego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy, zachowuje się świadczenie w dotychczasowej wysokości do czasu, gdy jego wymiar, ustalony w myśl ust. 1 z uwzględnieniem ust. 4 i 5, przekroczy kwotę dotychczasowego świadczenia. 4. Przy ustalaniu wysokości świadczenia uwzględnia się kwotę świadczenia ze wszystkimi wzrostami i dodatkami, z wyłączeniem dodatków określonych w art. 25 ust. 1. 5. Emerytury i renty, o których mowa w ust. 1, podlegają waloryzacji na zasadach określonych w ustawie. 6. Jeżeli po dniu wejścia w życie ustawy zostanie zgłoszony wniosek o doliczenie nie uwzględnionych dotychczas w wymiarze emerytury okresów składkowych lub nieskładkowych, do ustalenia wysokości emerytury stosuje się przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1. 7. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, szczegółowe zasady przeliczenia uposażenia.


Art. 54. Osobom, które w związku z art. 13 ust. 2 utraciły prawo do emerytury przewidzianej w ustawie i nie spełniają warunków do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie innych przepisów - przysługuje świadczenie w wysokości najniższej emerytury, wypłacanej przez organ emerytalny właściwy według niniejszej ustawy.


Art. 55. Emerytury i renty osób, których świadczenia zostały zrewaloryzowane na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o rewaloryzacji emerytur i rent dla osób, które ukończyły 80 lat, oraz o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz.U. Nr 92, poz. 540), podlegają obliczeniu na nowo w wysokości i według zasad określonych w art. 53.


Art. 56. Żołnierze zwolnieni ze służby przed dniem wejścia w życie ustawy, którym na podstawie dotychczasowych przepisów prawo do zaopatrzenia emerytalnego nie przysługiwało, prawa tego nie nabywają również na podstawie niniejszej ustawy.


Art. 57. Osobom uprawnionym do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie ustawy, przebywającym na stałe za granicą, przekazuje się świadczenia pieniężne do państw, z którymi zostały zawarte umowy międzynarodowe o wzajemnym przekazywaniu pracowniczych świadczeń emerytalno-rentowych.


Art. 58. Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostają w mocy przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z ustawą.


Art. 59. Traci moc ustawa z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz.U. z 1983 r. Nr 29, poz. 139, z 1984 r. Nr 52, poz. 270, z 1985 r. Nr 20, poz. 85, z 1989 r. Nr 35, poz. 190, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 36, poz. 206 i Nr 92, poz. 540, z 1991 r. Nr 94, poz. 422 i z 1992 r. Nr 54, poz. 254).


Art. 6. 1. Emerytury i renty podlegają waloryzacji w takim samym stopniu i terminie, w jakim następuje wzrost uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych pozostających w służbie i zajmujących analogiczne stanowiska. 2. Waloryzacje emerytur i rent przeprowadza się nie później niż w ciągu trzech miesięcy od wprowadzenia zmian w uposażeniu zasadniczym żołnierzy zawodowych. 3. Minister Obrony Narodowej określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady waloryzacji emerytur i rent.


Art. 60. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów art. 40 i art. 47, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.


Art. 7. W razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przewidzianych w niniejszej ustawie z prawem do emerytury lub renty przewidzianych w innych przepisach, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, wypłaca się świadczenie wyższe lub wybrane przez osobę uprawnioną. Wybór emerytury lub renty przewidzianych w innych przepisach nie pozbawia osoby uprawnionej innych świadczeń i uprawnień przysługujących emerytom lub rencistom wojskowym.


Art. 8. 1. Żołnierzom oraz członkom rodzin pozostałym po zmarłych żołnierzach, jeżeli osoby te wskutek szczególnych okoliczności nie nabyły prawa do zaopatrzenia emerytalnego przewidzianego w ustawie, Minister Obrony Narodowej może przyznać, w drodze wyjątku, zaopatrzenie emerytalne w wysokości nie przekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. 2. Członkom rodzin pozostałym po osobach, którym przyznano emeryturę lub rentę inwalidzką na podstawie ust. 1, organ emerytalny przyznaje rentę rodzinną na ich wniosek, jeżeli spełniają warunki określone w ustawie. 3. Minister Obrony Narodowej przedstawia Prezesowi Rady Ministrów, w terminie do dnia 15 stycznia każdego roku, informację o świadczeniach przyznanych w drodze wyjątku w roku poprzednim.


Art. 9. Do zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy oraz uprawnionych członków ich rodzin stosuje się odpowiednio przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin w zakresie wypłaty świadczeń osobom uprawnionym do rent z instytucji zagranicznych.


Ustawa z dnia 17 lipca 1997 r. o zmianie ustawy o zasadach odpłatności za leki i artykuły sanitarne

Art. 1. W ustawie z dnia 27 września 1991 r. o zasadach odpłatności za leki i artykuły sanitarne (Dz.U. Nr 94, poz. 422, z 1994 r. Nr 111, poz. 535, z 1995 r. Nr 138, poz. 684, z 1996 r. Nr 139, poz. 646 i z 1997 r. Nr 28, poz. 153) po art. 24 dodaje się art. 24a w brzmieniu: "Art. 24a. 1. Leki podstawowe, uzupełniające, recepturowe i wydawane na podstawie art. 11 oraz artykuły sanitarne, są wydawane bezpłatnie do wysokości limitu ceny, w aptekach ogólnodostępnych oraz w aptekach zakładowych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, a także w aptekach zakładowych przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" - osobom uprawnionym i nieuprawnionym, poszkodowanym w wyniku powodzi z lipca 1997 r. i z tego powodu znajdującym się w niedostatku. 2. Podstawą do bezpłatnego wydania z aptek leków i artykułów sanitarnych, o których mowa w ust. 1, jest recepta według wzoru Mz/Pom-31 z dopiskiem "powódź". Lekarz wystawiający taką receptę odnotowuje fakt jej wystawienia w dokumentacji medycznej. 3. Osoba ubiegająca się o wystawienie recepty, o której mowa w ust. 2, powinna legitymować się zaświadczeniem wydanym przez organ gminy stwierdzającym okoliczności, o których mowa w ust. 1. 4. Refundacja, o której mowa w art. 12a, obejmuje również cenę leku lub artykułu sanitarnego wydawanego z apteki bezpłatnie na zasadach określonych w niniejszym artykule.".


Art. 2. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i obowiązuje do dnia 31 października 1997 r.


Ustawa z dnia 17 lipca 1997 r. o zmianie ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych

Art. 1. W ustawie z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych (Dz.U. Nr 68, poz. 341, z 1993 r. Nr 28, poz. 127, z 1994 r. Nr 98, poz. 472, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 132, poz. 621) po art. 64 dodaje się art. 64a w brzmieniu: "Art. 64a. 1. Od dnia 1 sierpnia 1997 r. do 31 stycznia 1998 r. podmiot urządzający gry liczbowe jest obowiązany przekazywać z dopłat, o których mowa w art. 47a ust. 1, 35% tych wpływów na wyodrębniony rachunek utworzony przez Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. 2. Wpływy z dopłat, gromadzone na wyodrębnionym rachunku, o którym mowa w ust. 1, przeznacza się wyłącznie na finansowanie i dofinansowywanie wydatków związanych z usunięciem skutków powodzi, która miała miejsce w lipcu 1997 r. 3. Gospodarka finansowa środkami, o których mowa w ust. 1, jest prowadzona przez Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, na wyłączny wniosek Pełnomocnika Rządu do Spraw Usuwania Skutków Powodzi, w formie określonej w art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy wymienionej w art. 47b ust. 2a. 4. Dopłaty, o których mowa w ust. 1, przekazuje się według zasad i w trybie określonych dla wpłat z tytułu podatku od gier.".


Art. 2. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.


Ustawa z dnia 17 lipca 1997 r. o zmianie ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych.

Art. 1. W ustawie z dnia 5 stycznia 1995 r. o dopłatach do oprocentowania niektórych kredytów bankowych (Dz.U. Nr 13, poz. 60 i Nr 83, poz. 418 oraz z 1996 r. Nr 152, poz. 719) art. 5 otrzymuje brzmienie: "Art. 5. Dopłaty do oprocentowania kredytów mogą być stosowane za okres nie dłuższy niż: 1) 12 miesięcy do kredytów na cele, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2, z zastrzeżeniem pkt 2, 2) 24 miesiące do kredytów zaciągniętych od 1 lipca 1996 r. do 30 czerwca 1998 r. z przeznaczeniem na cele wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 1, dla osób posiadających gospodarstwa rolne lub prowadzących działy specjalne produkcji rolnej, w których wystąpiły poważne szkody spowodowane przez powódź, która miała miejsce w lipcu 1997 r., 3) 84 miesiące do kredytów na cele, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 - od dnia otrzymania kredytu."


Ustawa z dnia 17 lipca 1997 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Art. 1. W ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78 i z 1997 r. Nr 60, poz. 370) wprowadza się następujące zmiany: 1) po art. 32 dodaje się art. 32a w brzmieniu: "Art. 32a. W okresie do dnia 31 grudnia 1998 r.: 1) Fundusz centralny tworzy się z 50% dochodów Funduszu, o których mowa w art. 23 ust. 3 i 4, 2) Fundusz terenowy przekazuje, w terminie 15 dni po zakończeniu każdego miesiąca, 50% zgromadzonych dochodów, wymienionych w art. 23 ust. 3 i 4, na rachunek Funduszu centralnego."; 2) po art. 32a dodaje się art. 32b w brzmieniu: "Art. 32b. W okresie do dnia 31 grudnia 1998 r. środki Funduszu terenowego w pierwszej kolejności powinny być przekazane na wykonywanie prac, wymienionych w art. 25 ust. 1 pkt 1-6 oraz pkt 8 i 9, na obszarze gmin dotkniętych powodzią z lipca 1997 r.".


Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim Parlament Rzeczypospolitej Polskiej: - zważywszy, że język polski stanowi podstawowy element narodowej tożsamości i jest dobrem narodowej kultury, - zważywszy na doświadczenie historii, kiedy walka zaborców i okupantów z językiem polskim była narzędziem wynaradawiania, - uznając konieczność ochrony tożsamości narodowej w procesie globalizacji, - uznając, że polska kultura stanowi wkład w budowę wspólnej, różnorodnej kulturowo Europy, a zachowanie tej kultury i jej rozwój jest możliwy tylko poprzez ochronę języka polskiego, - uznając tę ochronę za obowiązek wszystkich organów i instytucji publicznych Rzeczypospolitej Polskiej i powinność jej obywateli uchwala niniejszą ustawę. Rozdział 1 Przepisy ogólne

Art. 1. Przepisy ustawy dotyczą ochrony języka polskiego i używania go w działalności publicznej oraz w obrocie prawnym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.


Art. 10. 1. Napisy i informacje w urzędach i instytucjach użyteczności publicznej, a także przeznaczone do odbioru publicznego oraz w środkach transportu publicznego sporządza się w języku polskim. 2. Nazwom i tekstom w języku polskim mogą towarzyszyć wersje w przekładzie na język obcy w wypadkach i granicach określonych w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej.


Art. 11. Przepisy art. 5-7 oraz art. 9 i art. 10 nie dotyczą: 1) nazw własnych, 2) obcojęzycznych dzienników, czasopism, książek oraz programów komputerowych, z wyjątkiem ich opisów i instrukcji, 3) działalności dydaktycznej i naukowej szkół wyższych, szkół i klas z obcym językiem wykładowym lub dwujęzycznych, nauczycielskich kolegiów języków obcych, a także nauczania innych przedmiotów, jeżeli jest to zgodne z przepisami szczególnymi, 4) twórczości naukowej i artystycznej, 5) zwyczajowo stosowanej terminologii naukowej i technicznej, 6) znaków towarowych, nazw handlowych oraz oznaczeń pochodzenia towarów i usług. Rozdział 3 Rada Języka Polskiego i jej kompetencje


Art. 12. 1. Instytucją opiniodawczo-doradczą w sprawach używania języka polskiego jest Rada Języka Polskiego, zwana dalej "Radą", działająca jako komitet problemowy w rozumieniu art. 34 ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz.U. Nr 75, poz. 469 i Nr 141, poz. 943). 2. Nie rzadziej niż co dwa lata Rada przedstawia Sejmowi i Senatowi sprawozdanie o stanie ochrony języka polskiego w rozumieniu art. 3.


Art. 13. 1. Rada, na wniosek ministra właściwego do spraw kultury, ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, Prezesa Polskiej Akademii Nauk lub z własnej inicjatywy wyraża, w drodze uchwały, opinie o używaniu języka polskiego w działalności publicznej i obrocie prawnym oraz ustala zasady ortografii i interpunkcji języka polskiego. 2. Towarzystwa naukowe, stowarzyszenia twórców i szkoły wyższe mogą zwracać się do Rady w sprawach używania języka polskiego.


Art. 14. 1. Każdy organ, o którym mowa w art. 4, może zasięgnąć opinii Rady w wypadku wystąpienia w toku czynności urzędowych istotnych wątpliwości dotyczących użycia języka polskiego. 2. Producent, importer oraz dystrybutor towaru lub usługi, dla których w języku polskim brak jest odpowiedniej nazwy, może wystąpić z wnioskiem do Rady o udzielenie opinii co do odpowiedniej formy językowej dla oznaczenia tego towaru lub usługi. Rozdział 4 Przepisy karne


Art. 15. 1. Kto w obrocie prawnym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stosuje wyłącznie obcojęzyczne nazewnictwo towarów i usług, ofert, reklam, instrukcji obsługi, informacji o właściwościach towarów i usług, warunków gwarancji faktur, rachunku i pokwitowań, z pominięciem polskiej wersji językowej, podlega karze grzywny. 2. W razie ukarania za wykroczenia, o których mowa w ust. 1, można orzec nawiązkę nie wyższą niż 100 000 złotych z przeznaczeniem na Fundusz Promocji Twórczości ustanowiony na podstawie art. 111 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. Nr 24, poz.83 i Nr 43, poz. 170 oraz z 1997 r. Nr 43, poz. 272 i Nr 88, poz. 554). Rozdział 5 Zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe


Art. 16. W ustawie z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz.U. Nr 5, poz. 24, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 34, poz. 187, z 1990 r. Nr 29, poz. 173, z 1991 r. Nr 100, poz. 442, z 1996 r. Nr 114, poz. 542 oraz z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 121, poz. 770) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 12 w ust. 1 w pkt 2 kropkę na końcu zastępuje się przecinkiem oraz dodaje pkt 3 w brzmieniu: "3) dbać o poprawność języka i unikać używania wulgaryzmów."; 2) w art. 25 w ust. 4 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: "Jest również obowiązany do dbania o poprawność języka materiałów prasowych oraz przeciwdziałania jego wulgaryzacji.".


Art. 17. W ustawie z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 1993 r. Nr 7 poz. 34, z 1995 r. Nr 66, poz. 335 i Nr 142, poz. 701, z 1996 r, Nr 106, poz. 496 oraz z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 121, poz. 770) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 18 dodaje się ust. 5 w brzmieniu: "5. Nadawcy dbają o poprawność języka swoich programów i przeciwdziałają jego wulgaryzacji."; 2) w art. 21 w ust. 1 dodaje się pkt 6a w brzmieniu: "6a) upowszechnianie wiedzy o języku polskim,".


Art. 18. Traci moc dekret z dnia 30 listopada 1945 r. o języku państwowym i języku urzędowania rządowych i samorządowych władz administracyjnych (Dz.U. Nr 57, poz. 324).


Art. 19. Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.


Art. 2. Ustawa nie narusza: 1) przepisów ustaw o stosunku państwa do kościołów i innych związków wyznaniowych, w szczególności dotyczących uprawiania kultu i praktyk religijnych, 2) praw mniejszości narodowych i grup etnicznych.


Art. 3. 1. Ochrona języka polskiego polega w szczególności na: 1) dbaniu o poprawne używanie języka i doskonaleniu sprawności językowej jego użytkowników oraz na stwarzaniu warunków do właściwego rozwoju języka jako narzędzia międzyludzkiej komunikacji, 2) przeciwdziałaniu jego wulgaryzacji, 3) szerzeniu wiedzy o nim i jego roli w kulturze, 4) upowszechnianiu szacunku dla regionalizmów i gwar, a także przeciwdziałaniu ich zanikowi, 5) promocji języka polskiego w świecie, 6) wspieraniu nauczania języka polskiego w kraju i za granicą. 2. Do ochrony języka polskiego są obowiązane wszystkie organy władzy publicznej oraz instytucje i organizacje uczestniczące w życiu publicznym. 3. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określa, w drodze rozporządzenia, zasady prowadzenia egzaminów państwowych z języka polskiego dla cudzoziemców ubiegających się o urzędowe poświadczenie jego znajomości.


Art. 4. Język polski jest językiem urzędowym: 1) konstytucyjnych organów państwa, 2) organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, 3) terenowych organów administracji publicznej, 4) instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, 5) organów, instytucji i urzędów podległych organom wymienionym w pkt 1 i pkt 3, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, 6) organów samorządu innego niż samorząd terytorialny oraz organów organizacji społecznych, zawodowych, spółdzielczych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Rozdział 2 Ochrona prawna języka polskiego w życiu publicznym


Art. 5. 1. Podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. 2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń składanych organom, o których mowa w art. 4.


Art. 6. Umowy międzynarodowe zawierane przez Rzeczpospolitą Polską powinny mieć polską wersję językową, stanowiącą podstawę wykładni, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.


Art. 7. 1. Języka polskiego używa się w obrocie prawnym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pomiędzy podmiotami polskimi oraz gdy jedną ze stron jest podmiot polski. Dotyczy to w szczególności nazewnictwa towarów i usług, ofert, reklamy, instrukcji obsługi, informacji o właściwościach towarów i usług, warunków gwarancji, faktur, rachunków i pokwitowań. 2. Podmiotem polskim w rozumieniu ustawy jest: 1) osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 2) osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej - prowadząca działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Posługiwanie się w obrocie prawnym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wyłącznie obcojęzycznymi określeniami, z wyjątkiem nazw własnych, jest zakazane. 4. Obcojęzyczne opisy towarów i usług oraz obcojęzyczne oferty i reklamy wprowadzane do obrotu prawnego, o którym mowa w ust. 1, muszą jednocześnie mieć polską wersję językową. 5. Kontrolę wykonywania obowiązków, o których mowa w ust. 1, 3 i 4, sprawuje Inspekcja Handlowa oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.


Art. 8. 1. Jeżeli stroną umowy, której wykonanie ma nastąpić na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest podmiot polski, umowę sporządza się w języku polskim. 2. Umowa sporządzona w języku polskim może mieć wersję lub wersje obcojęzyczne. Jeżeli strony nie postanowiły inaczej, podstawą wykładni takiej umowy jest jej wersja polskojęzyczna. 3. Do umów zawartych z naruszeniem ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio art. 74 1 zdanie pierwsze oraz art. 74 2 Kodeksu cywilnego; umowa sporządzona w języku obcym nie stanowi uprawdopodobnienia faktu dokonania czynności prawnej, o którym mowa w art. 74 § 2 Kodeksu cywilnego.


Art. 9. Język polski jest językiem nauczania oraz językiem egzaminów i prac dyplomowych w szkołach publicznych i niepublicznych wszystkich typów, w państwowych i niepaństwowych szkołach wyższych oraz w placówkach oświatowych i innych instytucjach edukacyjnych, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.


Ustawa z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych towarów tekstylnych i odzieżowych Rozdział 1 Przepisy ogólne

Art. 1. 1. Ustawa określa środki ochronne przed nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych towarów tekstylnych i odzieżowych, zwane dalej "środkami ochronnymi" oraz zasady i tryb postępowania w sprawie stosowania tych środków, zwany dalej "postępowaniem ochronnym". 2. Przepisy ustawy stosuje się do towarów tekstylnych i odzieżowych objętych Porozumieniem w sprawie Tekstyliów i Odzieży (TiO) (Dz.U. z 1996 r. Nr 9, poz. 54) stanowiącym załącznik do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzonego w Marakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483). 3. Środki i postępowanie ochronne, określone w niniejszej ustawie, będą stosowane z zachowaniem wymogów określonych w Porozumieniu TiO. 4. Minister Gospodarki w drodze obwieszczenia, ogłasza listę towarów tekstylnych i odzieżowych objętych Porozumieniem TiO w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".


Art. 10. W wypadku ustanowienia środka ochronnego, do objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu na polski obszar celny towarów, o których mowa w art. 1 ust. 2, wymagane jest pozwolenie Ministra Gospodarki, wydane zgodnie z przepisami ustawy o administrowaniu obrotem z zagranicą towarami i usługami oraz o obrocie specjalnym. Rozdział 3 Postępowanie ochronne


Art. 11. 1. Minister Gospodarki wszczyna postępowanie ochronne: 1) na pisemny wniosek osoby fizycznej lub prawnej albo jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, występującej na rzecz przemysłu krajowego. Wniosek uważa się za złożony na rzecz przemysłu krajowego, jeżeli popierają go producenci krajowi, których łączna produkcja stanowi co najmniej 25% produkcji towaru podobnego lub bezpośrednio konkurencyjnego, 2) z urzędu, jeżeli dysponuje dowodami uzasadniającymi wszczęcie postępowania ochronnego. 2. Minister Gospodarki określi, w drodze rozporządzenia, wymogi jakie powinien spełniać wniosek o wszczęcie postępowania ochronnego. 3. W wypadku, gdy wniosek nie spełnia wymogów określonych zgodnie z ust. 2, lub materiał dowodowy okaże się niewystarczający, Minister Gospodarki nie później niż w terminie 15 dni od daty wpływu wniosku zawiadomi o tym wnioskodawcę i wezwie go do usunięcia braków w terminie nie krótszym niż 30 dni od daty otrzymania wezwania. Jeżeli braki nie zostaną usunięte w wyznaczonym terminie Minister Gospodarki pozostawia wniosek bez rozpoznania. 4. W wypadku wycofania wniosku przez wnioskodawcę przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania ochronnego, postępowania nie wszczyna się. 5. Jeżeli wnioskodawca wycofa wniosek po wszczęciu postępowania ochronnego Minister Gospodarki, w drodze decyzji, umorzy postępowanie, chyba że naruszałoby to interes publiczny.


Art. 12. Minister Gospodarki wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania ochronnego, jeżeli wymaga tego interes publiczny.


Art. 13. 1. Przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania ochronnego żadne informacje w sprawie nie będą podane do wiadomości publicznej. 2. Jeżeli z umów międzynarodowych wynika obowiązek zawiadamiania zainteresowanej strony (stron) i Organu Kontrolnego do Spraw Tekstyliów (TMB) o wszczęciu postępowania ochronnego, Minister Gospodarki powiadomi właściwe władze.


Art. 14. 1. Minister Gospodarki wszczyna postępowanie ochronne w drodze postanowienia. 2. W wypadku postępowania wszczynanego na wniosek, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1, Minister Gospodarki wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania ochronnego nie później niż w terminie 30 dni od daty wpływu kompletnego wniosku. 3. Postanowienie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać streszczenie zgromadzonych informacji oraz określać: 1) datę wszczęcia postępowania ochronnego, 2) kod taryfy celnej i nazwę towaru objętego postępowaniem ochronnym, 3) termin, w którym strony zainteresowane powinny zgłosić swój udział w postępowaniu ochronnym, 4) kraje eksportu towaru objętego postępowaniem ochronnym, 5) termin dostarczenia informacji i wyrażenia opinii przez strony zainteresowane.


Art. 15. 1. Minister Gospodarki może wezwać strony zainteresowane do dostarczenia informacji lub do złożenia wyjaśnień, jeżeli jest to niezbędne dla prowadzonego postępowania ochronnego. 2. Jeżeli strona zainteresowana odmawia udzielenia w wyznaczonym terminie informacji lub w inny sposób utrudnia postępowanie ochronne, ustalenia mogą być dokonane na podstawie innych dostępnych informacji. 3. Jeżeli strona zainteresowana przedstawi nieprawdziwe lub mylące informacje, to takie informacje pomija się i w postępowaniu ochronnym wykorzystuje się inne dostępne dane.


Art. 16. 1. Strony zainteresowane mogą w toku postępowania ochronnego składać wyjaśnienia, zgłaszać wnioski oraz dostarczać dowody na ich poparcie. 2. Informacje, o których mowa w ust. 1, przekazane w formie ustnej mogą zostać uwzględnione w postępowaniu ochronnym pod warunkiem, że zostaną utrwalone w formie pisemnej. 3. Strona zainteresowana, przekazująca informacje mające istotne znaczenie dla jej pozycji konkurencyjnej na rynku, może żądać by informacjom tym nadano klauzulę poufności. 4. Informacjom zostanie nadana klauzula poufności pod warunkiem, że: 1) strona przekazująca informacje uzasadni swe żądanie oraz 2) z przekazanych informacji sporządzi streszczenie, które może zostać udostępnione innym uczestnikom postępowania. 5. W wypadku, gdy żądanie o nadanie informacji klauzuli poufności było nieuzasadnione, przekazująca je strona sprzeciwiała się udostępnieniu informacji innym uczestnikom postępowania, oraz nie dostarczyła streszczenia, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, Minister Gospodarki może rozstrzygnąć sprawę na podstawie innych dostępnych dowodów, chyba że informacje można potwierdzić na podstawie innych źródeł. 6. Informacja, której nadano klauzulę poufności, nie może być udostępniona innym uczestnikom postępowania ochronnego bez zgody strony, przekazującej informację.


Art. 17. 1. Minister Gospodarki w toku postępowania ochronnego zbada w szczególności: 1) wielkość przywozu ogółem w ilościach bezwzględnych, w tym z krajów, z których nastąpił nadmierny przywóz oraz stosunek wielkości tego przywozu do wielkości krajowej produkcji lub konsumpcji, 2) wpływ przywozu na sytuację producentów krajowych towaru podobnego lub bezpośrednio konkurencyjnego, wyrażający się w zmianach: a) wielkości produkcji, b) stopnia wykorzystania zdolności produkcyjnych, c) stanu zapasów, d) wielkości lub wartości sprzedaży, e) udziału w rynku, f) zysku lub straty, g) stopy zwrotu z zaangażowanego kapitału, h) przepływów pieniężnych, i) stanu zatrudnienia, j) wydajności pracy, 3) istnienie związku przyczynowego pomiędzy przywozem towarów na polski obszar celny, a sytuacją krajowych producentów, o której mowa w pkt 2. 2. W toku postępowania ochronnego Minister Gospodarki zbada także czynniki inne niż przywóz, które wyrządziły lub mogły wyrządzić poważną szkodę przemysłowi krajowemu, lub przyczyniły się do powstania takiej szkody. Szkoda wyrządzona przez te czynniki nie będzie przypisywana przywozowi. 3. W celu stwierdzenia, czy przywóz towaru objętego postępowaniem ochronnym zagraża wyrządzeniem poważnej szkody przemysłowi krajowemu, Minister Gospodarki zbada, czy istniejąca sytuacja przekształci się w poważną szkodę, biorąc pod uwagę: 1) wielkość i tempo wzrostu przywozu na polski obszar celny towaru objętego postępowaniem ochronnym, 2) możliwości eksportowe kraju eksportu towaru objętego postępowaniem ochronnym i prawdopodobieństwo wykorzystania tych możliwości dla zwiększenia przywozu na polski obszar celny.


Art. 18. 1. W wypadku, gdy postępowanie ochronne dotyczy towaru pochodzącego z kraju - członka WTO, a zgromadzony materiał daje podstawy do uznania, że powstała poważna szkoda lub istnieje groźba powstania poważnej szkody, Minister Gospodarki w terminie 14 dni od daty wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wystąpi z wnioskiem do władz kraju eksportu o podjęcie konsultacji mających na celu osiągnięcie porozumienia odnośnie zasadności ustanowienia środka ochronnego dla towarów objętych postępowaniem. 2. Wraz z wnioskiem o konsultacje Minister Gospodarki przekaże informację zawierającą: 1) nazwę towaru, którego postępowanie dotyczy, 2) dane i przesłanki wskazujące na istnienie poważnej szkody lub groźby jej powstania, 3) rodzaj proponowanego środka ochronnego i zakres jego zastosowania, biorąc pod uwagę wielkość przywozu towaru zrealizowanego w okresie 12 miesięcy, kończącego się na 2 miesiące przed wnioskiem o konsultacje. 3. O wystąpieniu z wnioskiem o konsultacje i ich wynikach Minister Gospodarki informuje TMB.


Art. 19. 1. Jeżeli w toku postępowania ochronnego Minister Gospodarki stwierdzi, że przywóz na polski obszar celny jest nadmierny, to wobec przywozu takiego towaru, po konsultacjach z władzami kraju eksportu, ustanowi w drodze decyzji ostateczny środek ochronny. 2. Minister Gospodarki wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1, w ciągu 30 dni od zakończenia konsultacji, o których mowa w art. 18 ust. 1. 3. Decyzja o ustanowieniu ostatecznego środka ochronnego powinna określać: 1) nazwę kraju eksportera, 2) kod taryfy celnej i nazwę towaru, 3) okres na jaki ustanowiono środek ochronny, jego wielkość i sposób rozdysponowania. 4. Jeżeli środek ochronny został ustanowiony na okres dłuższy niż jeden rok, decyzja powinna określać warunki liberalizacji ustanowionego środka ochronnego. 5. Ostateczny środek ochronny może być ustanowiony na okres nie dłuższy niż 3 lata lub do czasu wyłączenia z listy towarów tekstylnych i odzieżowych, o której mowa w art. 1 ust. 2, w zależności od tego co nastąpi wcześniej. 6. Minister Gospodarki może uchylić lub zmienić decyzję o zastosowaniu środka ochronnego jeżeli TMB uzna, że zastosowanie środka ochronnego nie było zasadne.


Art. 2. 1. Postanowienia i decyzje, o których mowa w niniejszej ustawie, przed ich podjęciem konsultowane są z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. 2. Postanowienia i decyzje, o których mowa w niniejszej ustawie, wraz z uzasadnieniem, są ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" i wchodzą w życie po upływie 14 dni od daty ogłoszenia. 3. Minister Gospodarki przekazuje wydane postanowienia i decyzje wnioskodawcy i władzom kraju eksportu.