Art. 36. 1. W strukturze administracji gminnej może działać gminne centrum ratownictwa i reagowania kryzysowego, przy pomocy którego: 1) w zakresie określonym w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c)-e) - właściwi kierownicy gminnych służb podejmują działania przewidziane w ustawach, 2) zakresie określonym w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a) - wójt kieruje działaniami w czasie trwania zagrożenia lub kryzysu. 2. W miastach na prawach powiatu działają miejskie centra ratownictwa i reagowania kryzysowego na zasadach określonych w art. 32 i art. 33.


Ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o gotowości cywilnej i zarządzaniu kryzysowym Rozdział 1 Przepisy ogólne

Art. 37. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określa, w drodze rozporządzenia, wymagania organizacyjne i techniczne, jakie powinny spełniać: Krajowe Centrum Ratownictwa i Reagowania Kryzysowego, wojewódzkie centra ratownictwa i reagowania kryzysowego oraz powiatowe i gminne centra ratownictwa i reagowania kryzysowego, z uwzględnieniem wymagań w zakresie: 1) obiegu informacji w systemie zarządzania kryzysowego, 2) zgodności systemów łączności, 3) zgodności systemów informatycznych. Rozdział 4 Ograniczenia w korzystaniu z wolności i praw oraz obowiązki świadczeń


Art. 38. 1. W sytuacji wystąpienia zagrożenia lub kryzysu, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia i zdrowia obywateli lub mienia o wielkiej wartości, mogą zostać wprowadzone: 1) ograniczenia w korzystaniu z wolności i praw człowieka i obywatela polegające na: a) nakazie określonego sposobu poruszania się, b) nakazie lub zakazie przebywania do odwołania, lub w określonych godzinach, na określonych obszarach lub w określonych miejscach lub obiektach, c) nakazie opróżnienia lub zabezpieczenia przed zniszczeniem określonych pomieszczeń, d) nakazie ewakuacji w ustalonym czasie z określonych obszarów, miejsc i obiektów, e) nakazie poddania się kwarantannie, szczepieniom ochronnym i badaniom lekarskim, f) wprowadzeniu całkowitej lub częściowej reglamentacji zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły lub ograniczeń w dostarczaniu wody, energii elektrycznej lub gazu, 2) obowiązki świadczeń osobistych i rzeczowych polegające na: a) udzielaniu pomocy ofiarom kryzysu, w tym w szczególności osobom, które uległy nieszczęśliwym wypadkom, b) wykonywaniu określonych prac, c) oddaniu do używania posiadanych nieruchomości lub rzeczy ruchomych, w tym środków transportu, łączności i innych środków technicznych, d) udostępnieniu określonych pomieszczeń osobom ewakuowanym, e) przyjęciu na przechowanie lub zabezpieczeniu mienia lub zagrożonych zwierząt osób poszkodowanych lub ewakuowanych, f) pełnieniu wart. 2. Przedmiotem świadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. c) i d), nie mogą być dobra kultury ruchome i nieruchome wpisane do rejestru zabytków. 3. Od świadczeń osobistych zwolnione są osoby: 1) do 16 roku życia i powyżej 60 roku - w zakresie określonym w ust. 1 pkt 2 lit. b) i f), 2) chore, niepełnosprawne i kobiety w ciąży - w zakresie określonym w ust. 1 pkt 2 lit. a), b), e) i f), 3) sprawujące opiekę nad dziećmi do lat 14 oraz osobami chorymi i niepełnosprawnymi - w zakresie określonym w ust. 1 pkt 2 lit. b), e) i f). 4. W szczególnie uzasadnionych przypadkach właściwy organ w zakresie gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego może zwolnić od obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, również inne osoby.


Art. 39. 1. Obowiązki świadczeń, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2, mogą zostać wprowadzone wyłącznie wówczas, gdy siły i środki pozostające w dyspozycji właściwego organu w zakresie gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego są niewystarczające dla likwidacji zagrożenia lub kryzysu. 2. Ograniczenia i obowiązki świadczeń, o których mowa w art. 38 ust. 1, wprowadza się na czas oznaczony, niezbędny dla ochrony życia i zdrowia obywateli lub mienia o wielkiej wartości, nie dłuższy jednak niż 7 dni. W wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadkach, wojewoda może przedłużyć ten okres na dalszy czas oznaczony. Łączny czas trwania ograniczeń lub obowiązków świadczeń nie może przekroczyć 30 dni. Do przedłużania okresu, na jaki wprowadzono ograniczenia lub obowiązki świadczeń, stosuje się przepisy art. 40-43. 3. Ograniczenia i obowiązki świadczeń, o których mowa w art. 38 ust. 1, stosuje się do osób fizycznych, zamieszkałych lub przebywających czasowo na obszarze, na którym wystąpiło zagrożenie lub kryzys, a także odpowiednio do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej mających siedzibę lub prowadzących działalność na tym obszarze. 4. Ograniczenia i obowiązki świadczeń, o których mowa w art. 38 ust. 1, mogą obowiązywać na całym obszarze jednostki zasadniczego podziału terytorialnego państwa lub jego części.


Art. 4. 1. W systemie gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego są wykonywane zadania polegające: 1) w zakresie gotowości cywilnej na: a) planowaniu cywilnym, b) przygotowaniu organizacyjnym i rzeczowym do zwalczania zagrożeń, c) prowadzeniu stałej obserwacji zjawisk mogących doprowadzić do wystąpienia zagrożeń, d) podejmowaniu interwencji oraz działań ratowniczych, e) przeciwdziałaniu występowaniu zagrożeń lub likwidowaniu skutków zdarzeń o charakterze nagłym i nie wywołujących kryzysu, 2) w zakresie zarządzania kryzysowego na: a) reagowaniu w sytuacji wystąpienia zagrożenia oraz w czasie trwania kryzysu, b) usuwaniu skutków kryzysu, w szczególności przez odbudowę ze zniszczeń powstałych w czasie jego trwania. 2. Zadania, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) oraz w pkt 2 lit. a), są wykonywane przez organy określone w ustawie, w trybie i na zasadach w niej przewidzianych. 3. Zadania, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c)-e), są wykonywane przez organy określone w ustawach właściwych dla poszczególnych służb lub systemów ratowniczych, stosownie do rozmiaru i charakteru zagrożenia, w trybie i na zasadach w nich przewidzianych. 4. Zadania, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b), są wykonywane przez organy i na zasadach określonych w ustawie oraz przewidzianych w innych ustawach.


Art. 40. 1. Ograniczenia i obowiązki świadczeń, o których mowa w art. 38 ust. 1, są wprowadzane przez właściwy organ w zakresie gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego, kierujący działaniami w czasie trwania zagrożenia lub kryzysu, z zastrzeżeniem ust. 2-4 i art. 41, aktem prawa miejscowego, wydawanym w formie rozporządzenia kryzysowego, obowiązującym przez określony czas z możliwością jego skrócenia lub przedłużenia. 2. Jeżeli działaniami w czasie trwania zagrożenia lub kryzysu kieruje minister właściwy do spraw wewnętrznych, ograniczenia i obowiązki świadczeń wprowadza właściwy wojewoda. 3. Akty prawa miejscowego wprowadzające ograniczenia w korzystaniu z wolności i praw człowieka i obywatela, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b) i d)-f), są wydawane wyłącznie przez wojewodę z własnej inicjatywy lub na wniosek starosty lub wójta, jeżeli starosta lub wójt kieruje działaniami w czasie trwania zagrożenia lub kryzysu. 4. Akty prawa miejscowego wprowadzające ograniczenia w korzystaniu z wolności i praw człowieka i obywatela, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c), oraz obowiązek świadczenia, o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 lit. c), są wydawane przez: 1) wojewodę, lub 2) starostę z własnej inicjatywy lub na wniosek wójta, jeżeli wójt kieruje działaniami w czasie trwania zagrożenia lub kryzysu. 5. Z chwilą wydania aktu prawa miejscowego przez organ, który przejął kierowanie działaniami w czasie trwania zagrożenia lub kryzysu na podstawie art. 22, tracą moc akty prawa miejscowego wydane przez organy dotychczas kierujące działaniami w czasie trwania zagrożenia lub kryzysu, chyba że akt prawa miejscowego wydany przez organ, który przejął kierowanie działaniami, stanowi inaczej.


Art. 41. 1. Wprowadzenie obowiązku świadczeń, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2, poprzedza się wezwaniem osób fizycznych zamieszkałych lub przebywających czasowo na obszarze, na którym wystąpiło zagrożenie lub kryzys, a także osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej mających siedzibę lub prowadzących działalność na tym obszarze, do dobrowolnego spełnienia tych świadczeń. 2. Obowiązek świadczeń może być wprowadzony, jeżeli mimo wezwania do dobrowolnego spełnienia świadczeń, liczba ochotników jest niewystarczająca dla likwidacji zagrożenia lub kryzysu.


Art. 42. 1. Akty prawa miejscowego, o których mowa w art. 40 ust. 1, określają w szczególności: 1) zakres i rodzaj ograniczeń wolności i praw lub obowiązku świadczeń, o których mowa w art. 38 ust. 1, 2) kategorie osób i podmiotów podlegających ograniczeniom lub obowiązkom świadczeń, 3) zasięg terytorialny obowiązywania ograniczeń i obowiązku świadczeń, 4) czas trwania ograniczeń i obowiązku świadczeń. 2. Organ, który wydał akt prawa miejscowego, o którym mowa w art. 40 ust. 1, przekazuje go natychmiast właściwemu organowi nadzoru. Niezależnie od uprawnień przysługujących na podstawie odrębnych ustaw, organ nadzoru może wstrzymać wykonanie aktu, jeżeli stwierdzi, że został on wydany bez uzasadnienia lub z przekroczeniem granic upoważnienia do jego wydania. Równocześnie z wstrzymaniem wykonania zakwestionowanego aktu, jeżeli jest to niezbędne do zapobieżenia lub usunięcia zagrożenia albo do przeciwdziałania kryzysowi, organ nadzoru - o ile nie jest to minister właściwy do spraw wewnętrznych - wydaje rozporządzenie zastępcze, które obowiązuje do czasu zastąpienia go przez właściwy organ prawidłowym aktem prawa miejscowego, nie dłużej jednak niż 7 dni. 3. Do aktów prawa miejscowego, o których mowa w art. 40 ust. 1, stosuje się przepisy dotyczące ogłaszania, nadzoru i kontroli aktów prawa miejscowego stanowionych w trybie właściwym dla przepisów porządkowych.


Art. 43. 1. Ograniczenie, o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c), i obowiązki świadczeń w stosunku do poszczególnych osób i jednostek, o których mowa w art. 39 ust. 3, są nakładane w drodze decyzji wydanej na podstawie aktu prawa miejscowego w związku z właściwym przepisem ustawy przez organ wskazany w tym akcie. W decyzji określa się okres obowiązywania ograniczenia lub obowiązku świadczeń. 2. Organem wyższego stopnia w sprawach decyzji, o których mowa w ust. 1, wydanych przez starostę i wójta, jest wojewoda. 3. Do decyzji wydawanych na podstawie aktów prawa miejscowego, o których mowa w art. 40 ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z zastrzeżeniem, że: 1) podlegają one natychmiastowemu wykonaniu z chwilą ich doręczenia lub ogłoszenia, 2) mogą one być w nagłych wypadkach wydawane ustnie, a następnie potwierdzane pisemnie, 3) odwołania od nich wnosi się w terminie 3 dni od dnia doręczenia lub pisemnego potwierdzenia decyzji wydanej ustnie, 4) wniesione odwołania podlegają przekazaniu organowi odwoławczemu w terminie 3 dni, a rozpatrzeniu - w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu odwołania. 4. Potwierdzenie pisemne, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia ustania zagrożenia lub kryzysu.


Art. 44. 1. Za wykonanie świadczenia osobistego, o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 lit. a), b), e) i f), przysługuje zryczałtowane wynagrodzenie w wysokości 1/178 kwoty najniższego wynagrodzenia pracowników za pełny wymiar czasu pracy określonego przez ministra właściwego do spraw pracy na podstawie Kodeksu pracy, za każdą godzinę czasu wykonywania świadczeń. 2. Zryczałtowane wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje od: 1) Skarbu Państwa - jeżeli obowiązek świadczenia osobistego został wprowadzony przez wojewodę, 2) powiatu - jeżeli obowiązek świadczenia osobistego został wprowadzony przez starostę, 3) gminy - jeżeli obowiązek świadczenia osobistego został wprowadzony przez wójta.


Art. 45. 1. Posiadacz przedmiotu świadczenia wezwany do wykonania świadczenia jest obowiązany oddać go do używania w stanie przydatnym do użytku wraz z dotyczącymi go dokumentami. 2. Biorący przedmiot świadczenia jest obowiązany używać go w sposób odpowiadający jego właściwościom i przeznaczeniu. Biorący ponosi zwykłe koszty i inne ciężary związane z utrzymaniem i eksploatacją przedmiotu świadczenia za okres, w którym posiadacz przedmiotu świadczenia nie mógł z niego korzystać, a poczynione przez biorącego wydatki lub nakłady na przedmiot świadczenia nie podlegają zwrotowi. 3. Biorący przedmiot świadczenia jest odpowiedzialny także za jego przypadkową utratę lub uszkodzenia oraz za szkody wynikłe z używania go w sposób sprzeczny z jego właściwościami i przeznaczeniem. 4. Biorący jest obowiązany zwrócić posiadaczowi przedmiot świadczenia w stanie niepogorszonym. Biorący nie ponosi odpowiedzialności za zużycie przedmiotu świadczenia, będące następstwem prawidłowego używania. 5. Biorący przedmiot świadczenia jest odpowiedzialny za szkody wynikłe z niezwrócenia go niezwłocznie po terminie określonym w decyzji, o której mowa w art. 43 ust. 1, oraz z tytułu napraw wykonywanych po tym terminie wskutek uszkodzeń powstałych w czasie używania go przez biorącego.


Art. 46. 1. Osobie, która poniosła stratę majątkową powstałą w następstwie ograniczenia w korzystaniu z wolności i praw człowieka i obywatela w czasie zagrożenia lub kryzysu, zwanej dalej "poszkodowanym", przysługuje roszczenie o odszkodowanie. 2. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, obejmuje wyrównanie straty majątkowej, bez korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby strata nie powstała. 3. W zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą do odszkodowania, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem art. 418.


Art. 47. 1. Odszkodowanie przysługuje od: 1) Skarbu Państwa - jeżeli ograniczenie w korzystaniu z wolności i praw człowieka i obywatela, w którego następstwie powstała szkoda wprowadzone zostało przez wojewodę, 2) powiatu - jeżeli ograniczenie w korzystaniu z wolności i praw człowieka i obywatela, w którego następstwie powstała szkoda wprowadzone zostało przez starostę, 3) gminy - jeżeli ograniczenie w korzystaniu z wolności i praw człowieka i obywatela, w którego następstwie powstała szkoda wprowadzone zostało przez wójta. 2. Odszkodowanie nie przysługuje, jeżeli strata majątkowa powstała wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą biorący nie ponosi odpowiedzialności.


Art. 48. 1. W sprawie o odszkodowanie orzeka w drodze decyzji organ, który wprowadził ograniczenie w korzystaniu z wolności i praw człowieka i obywatela, w następstwie którego powstała szkoda. 2. Organ, o którym mowa w ust. 1, wydaje decyzję w sprawie o odszkodowanie niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie trzech miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. 3. Wypłaty odszkodowania dokonuje organ, o którym mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.


Art. 49. 1. Poszkodowany niezadowolony z decyzji w sprawie o odszkodowanie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia tej decyzji, może wnieść powództwo do sądu powszechnego. 2. Wniesienie powództwa, o którym mowa w ust. 1, nie wstrzymuje wykonania decyzji.


Art. 5. W systemie gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego uczestniczą w szczególności organy administracji publicznej, osoby fizyczne, organizacje społeczne, przedsiębiorcy, środki społecznego przekazu, a także inne osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej.


Art. 50. Do postępowania w sprawach, o których mowa w art. 48, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej.


Art. 51. Roszczenie o odszkodowanie ulega przedawnieniu z upływem roku od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o stracie majątkowej. Jednakże w każdym przypadku roszczenie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia ustania zagrożenia lub kryzysu.


Art. 52. Roszczenie o odszkodowanie przechodzi na następców prawnych poszkodowanego.


Art. 53. 1. Osobie, która podczas lub w związku z wykonywaniem świadczenia osobistego określonego w art. 38 ust. 1 pkt 2, lit. a), b), e) i f), doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia przysługuje roszczenie o odszkodowanie, o którym mowa w art. 444 Kodeksu cywilnego. 2. W razie śmierci osoby, na którą nałożono obowiązek świadczenia osobistego, podczas lub w związku z wykonywaniem tego świadczenia, stosuje się odpowiednio przepisy art. 446 Kodeksu cywilnego.


Art. 54. W czasie trwania zagrożenia lub kryzysu właściwy organ w zakresie gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego może zawiesić na czas określony działalność placówek oświatowych, instytucji kultury, sportu, rekreacji, rozrywki i innych jednostek zajmujących się świadczeniem powszechnie dostępnej działalności usługowej.


Art. 55. W czasie trwania zagrożenia lub kryzysu właściwy organ na wniosek organu gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego może, w celu i w zakresie niezbędnym do usprawnienia przemieszczania się środków transportowych, wprowadzić ograniczenia w ruchu drogowym, kolejowym i lotniczym, a także w żegludze śródlądowej i przybrzeżnej - na wodach wewnętrznych i morzu terytorialnym.


Art. 56. Redaktorzy naczelni dzienników i czasopism oraz nadawcy audycji radiowych i telewizyjnych działający na obszarze, na którym wystąpiło zagrożenie lub kryzys, są obowiązani na żądanie właściwego organu do nieodpłatnego, natychmiastowego rozpowszechniania aktów prawa miejscowego, komunikatów i decyzji tego organu związanych z działaniami podejmowanymi w czasie trwania zagrożenia lub kryzysu. Przepisów art. 34, art. 35 i art. 47 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz.U. Nr 5, poz. 24, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 34, poz. 187, z 1990 r. Nr 29, poz. 173, z 1991 r. Nr 100, poz. 442, z 1996 r. Nr 114, poz. 542, z 1997 r. Nr 88, poz. 584, Nr 121, poz. 770 oraz z 1999 r. Nr 90, poz. 999) nie stosuje się. Rozdział 5 Finansowanie systemu gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego


Art. 57. Jednostki samorządu terytorialnego otrzymują dotacje celowe z budżetu państwa na finansowanie zadań, o których mowa w art. 15 i art. 16, oraz wypłatę wynagrodzenia i odszkodowań, o których mowa w art. 44 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 47 ust. 1 pkt 2 i 3.


Art. 58. 1. Tworzy się gminny fundusz kryzysowy, zwany dalej "gminnym funduszem", powiatowy fundusz kryzysowy, zwany dalej "powiatowym funduszem" oraz wojewódzki fundusz kryzysowy, zwany dalej "wojewódzkim funduszem". 2. Środki gminnych, powiatowych i wojewódzkich funduszy przeznaczone są na finansowanie wydatków związanych z reagowaniem w czasie kryzysu i usuwaniem jego skutków.


Art. 59. 1. Środki gminnych, powiatowych i wojewódzkich funduszy gromadzone są na wyodrębnionym rachunku bankowym. 2. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego opracowuje plan finansowy funduszu, który stanowi załącznik do uchwały budżetowej.


Art. 6. 1. System gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego stanowi część systemu bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i obejmuje inne systemy, których celem jest zapewnienie bezpieczeństwa, życia i zdrowia ludzi oraz ochrona mienia, środowiska i dziedzictwa kulturowego. 2. Zakres zastosowania ustawy w przypadku wprowadzenia stanów nadzwyczajnych przewidzianych w art. 228 ust. 1 Konstytucji określają odrębne przepisy.


Art. 60. 1. Przychodami gminnego funduszu są: 1) przekazane z budżetu gminy środki finansowe ustalone w wysokości stanowiącej 0,2% wykonanych wydatków bieżących w roku poprzedzającym rok budżetowy, z wyłączeniem wydatków bieżących na zadania oświatowe, z zastrzeżeniem ust. 2, 2) pożyczki udzielone z budżetu państwa, 3) darowizny, 4) odsetki z oprocentowania rachunków bankowych i lokat, 5) inne przychody, określone w odrębnych przepisach. 2. Jeżeli wysokość zgromadzonych środków z tytułu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, przekroczy 1% planowanych na dany rok w budżecie gminy wydatków bieżących, rada gminy może, w drodze uchwały, zadecydować o nieprzekazywaniu środków na ten fundusz. 3. Środki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przekazywane są z budżetu gminy w dwóch równych ratach w terminach do 30 czerwca i 31 grudnia roku budżetowego i stanowią wydatki budżetu danego roku


Art. 61. 1. Przychodami powiatowego funduszu są: 1) przekazane z budżetu powiatu środki finansowe ustalone w wysokości stanowiącej 0,2% wykonanych wydatków bieżących w roku poprzedzającym rok budżetowy, z wyłączeniem wydatków bieżących na zadania oświatowe, z zastrzeżeniem ust. 2, 2) pożyczki udzielone z budżetu państwa, 3) darowizny, 4) odsetki z oprocentowania rachunków bankowych i lokat, 5) inne przychody, określone w odrębnych przepisach. 2. Jeżeli wysokość zgromadzonych środków z tytułu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, przekroczy 1% planowanych w budżecie powiatu wydatków bieżących, rada powiatu może, w drodze uchwały, zadecydować o nieprzekazywaniu środków na ten fundusz. 3. Środki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przekazywane są z budżetu powiatu w dwóch równych ratach w terminach do 30 czerwca i 31 grudnia roku budżetowego i stanowią wydatek budżetu danego roku.


Art. 62. 1. Przychodami wojewódzkiego funduszu są: 1) przekazane z budżetu województwa środki finansowe ustalone w wysokości stanowiącej 0,2% wykonanych wydatków bieżących w roku poprzedzającym rok budżetowy, z wyłączeniem wydatków bieżących na zadania oświatowe, z zastrzeżeniem ust. 2, 2) pożyczki udzielone z budżetu państwa, 3) darowizny, 4) odsetki z oprocentowania rachunków bankowych i lokat, 5) inne przychody, określone w odrębnych przepisach. 2. Jeżeli wysokość zgromadzonych środków z tytułu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, przekroczy 1% planowanych w budżecie województwa wydatków bieżących, sejmik województwa może, w drodze uchwały, zadecydować o nieprzekazywaniu środków na ten fundusz. 3. Środki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przekazywane są z budżetu województwa w dwóch równych ratach w terminach do 30 czerwca i 31 grudnia roku budżetowego i stanowią wydatek budżetu danego roku.


Art. 63. Środki gminnego, powiatowego oraz wojewódzkiego funduszu mogą służyć jako zabezpieczenie poręczeń na zaciąganie kredytów i pożyczek w przypadku realizacji zadań własnych inwestycyjnych, mających bezpośredni związek z przeciwdziałaniem zagrożeniom i kryzysom.


Art. 64. 1. W przypadku wystąpienia zagrożenia lub kryzysu zarząd jednostki samorządu terytorialnego podejmuje decyzję o uruchomieniu środków funduszu kryzysowego. 2. Środkami gminnego, powiatowego oraz wojewódzkiego funduszu dysponują odpowiednio wójt, starosta lub marszałek województwa.


Art. 65. 1. Jeżeli suma wydatków związanych z reagowaniem na zagrożenie lub kryzys w gminie przekroczy wysokość 75% środków zgromadzonych na rachunku gminnego funduszu, wójt może wystąpić z wnioskiem o pomoc rzeczową lub finansową z budżetu powiatu, w skład którego wchodzi ta gmina. 2. Starosta niezwłocznie udziela pomocy ze środków powiatowego funduszu, jeżeli z informacji zawartych we wniosku wynika poniesienie przez gminę wydatków ponad sumę, o której mowa w ust. 1. 3. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana w formie dotacji celowej, na podstawie porozumienia zawartego między tymi jednostkami samorządu terytorialnego. 4. Do rozliczenia dotacji, o których mowa w ust. 1, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 155, poz. 1014, z 1999 r. Nr 38, poz. 360, Nr 49, poz. 485, Nr 70, poz. 778 i Nr 110, poz. 1255, z 2000 r. Nr 6 poz. 69, Nr 12, poz. 136. Nr 48, poz. 550, Nr 95, poz. 1041, Nr 119, poz. 1251 i Nr 122, poz. 1315 oraz z 2001 r. Nr 45, poz. 497 i Nr 46, poz. 499).


Art. 66. 1. Jeżeli suma wydatków związanych z reagowaniem na zagrożenie lub kryzys w powiecie przekroczy wysokość 75% środków zgromadzonych na rachunku powiatowego funduszu, starosta może wystąpić z wnioskiem o pomoc rzeczową lub finansową z budżetu województwa, w skład którego wchodzi ten powiat. 2. Marszałek województwa niezwłocznie udziela pomocy ze środków wojewódzkiego funduszu, jeżeli z informacji zawartych we wniosku wynika poniesienie przez powiat wydatków ponad sumę, o której mowa w ust. 1. 3. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana w formie dotacji celowej, na podstawie porozumienia zawartego między tymi jednostkami samorządu terytorialnego. 4. Do rozliczenia dotacji, o których mowa w ust. 1, mają zastosowanie przepisy ustawy o finansach publicznych.


Art. 67. 1. Każdego roku w budżecie państwa tworzy się rezerwę celową w wysokości 0,2% planowanych wydatków bieżących, z przeznaczeniem na realizację zadań, o których mowa w niniejszej ustawie, w szczególności na dofinansowanie zadań, wykonywanych przez województwo w przypadku, gdy suma wydatków związanych z reagowaniem na zagrożenie lub kryzys w województwie przekroczy wysokość 75% środków zgromadzonych na rachunku wojewódzkiego funduszu. 2. Środki z rezerwy, o której mowa w ust. 1, mogą być również przeznaczone na pożyczki dla jednostek samorządu terytorialnego, w przypadku wystąpienia stanów zagrożenia lub kryzysu. 3. Warunki udzielenia pożyczki, ze szczególnym uwzględnieniem stopnia stanu zagrożenia lub kryzysu, określa umowa zawarta między właściwym dysponentem budżetu państwa a zarządem jednostki samorządu terytorialnego. Rozdział 6 Przepisy karne


Art. 68. 1. Kto: 1) nie stosuje się do nakazu określonego sposobu poruszania się, 2) nie stosuje się do nakazu lub zakazu przebywania w określonych godzinach na określonych obszarach lub w określonych miejscach i obiektach, 3) nie stosuje się do nakazu opróżnienia lub zabezpieczenia określonych pomieszczeń przed zniszczeniem, 4) nie stosuje się do nakazu ewakuacji w ustalonym czasie z określonych obszarów, miejsc i obiektów, 5) nie stosuje się do nakazu poddania się kwarantannie, szczepieniom ochronnym lub badaniom lekarskim, 6) narusza obowiązki wynikające z wprowadzonej całkowitej lub częściowej reglamentacji zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły lub ograniczeń w dostarczaniu wody, energii elektrycznej lub gazu, 7) wbrew obowiązkowi nie wykonuje świadczeń osobistych i rzeczowych, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2, 8) wbrew obowiązkowi nie rozpowszechnia aktów prawa miejscowego, komunikatów i decyzji właściwych organów - podlega karze aresztu lub grzywny. 2. Kto naruszając wprowadzone ograniczenia w ruchu drogowym, kolejowym i lotniczym, a także w żegludze śródlądowej i przybrzeżnej - na wodach wewnętrznych i morzu terytorialnym, utrudnia lub uniemożliwia prowadzenie działań ratowniczych - podlega karze aresztu lub grzywny. 3. Rozpoznawanie spraw o wykroczenia określone w ust. 1 i 2 następuje w trybie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia. 4. Jeżeli sprawca wykroczenia został ujęty na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem i niezwłocznie doprowadzony na rozprawę, rozpoznanie sprawy następuje w trybie przepisów o postępowaniu przyspieszonym.


Art. 69. 1. Niewykonane w całości lub w części do ostatniego dnia obowiązywania aktów prawa miejscowego, ustanawiających ograniczenia w korzystaniu z wolności i praw człowieka i obywatela lub obowiązki świadczeń osobistych i rzeczowych, kary za wykroczenia wymierzone na podstawie przepisów niniejszej ustawy podlegają wykonaniu. 2. Postępowania w sprawach o wykroczenia określone w niniejszej ustawie, wszczęte i niezakończone orzeczeniem kończącym postępowanie do dnia utraty mocy obowiązującej przez akty prawa miejscowego ustanawiające ograniczenia w korzystaniu z wolności i praw człowieka i obywatela, prowadzi się na podstawie przepisów niniejszej ustawy, a wymierzone kary podlegają wykonaniu. Rozdział 7 Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe


Art. 7. Zadania z zakresu gotowości cywilnej są wykonywane na wszystkich stopniach zasadniczego podziału terytorialnego państwa, z zastrzeżeniem że: 1) wykonywanie podstawowych zadań z tego zakresu - odbywa się w powiecie i należy do zadań starosty lub - w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów - innych organów administracji powiatowej, a w zakresie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c)-e) - również do innych organów określonych w ustawach właściwych dla poszczególnych służb lub systemów ratowniczych, 2) wykonywanie zadań uzupełniających w stosunku do zadań starosty - odbywa się w gminie i należy do zadań wójta.


Art. 70. W ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16, Nr 40, poz. 174 i Nr 54, poz. 254, z 1994 r. Nr 43, poz. 165, z 1996 r. Nr 7, poz. 44, Nr 10, poz. 56 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 6, poz. 31, Nr 28, poz. 153, Nr 80, poz. 495, Nr 88, poz. 554, Nr 121, poz. 770 i Nr 141, poz. 944, z 1998 r. Nr 146, poz. 961 i Nr 162, poz. 1114 i 1126, z 1999 r. Nr 50, poz. 500, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 109, poz. 1156 oraz z 2001 r. Nr 48, poz. 506) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 4 w ust. 2 skreśla się wyrazy "służby w obronie cywilnej, odbywania przysposobienia obronnego, uczestniczenia w samoobronie ludności,"; 2) w art. 6 w ust. 2 w pkt 5 po wyrazach "Sił Zbrojnych" skreśla się przecinek oraz wyrazy "obrony cywilnej"; 3) skreśla się art. 17; 4) w art. 19 po wyrazach "przez niego upoważnione" przecinek zastępuje się kropką oraz skreśla się wyrazy "oraz postulaty dotyczące potrzeb obrony cywilnej, przekazywane przez Szefa Obrony Cywilnej Kraju lub terenowe organy obrony cywilnej."; 5) w art. 23 w pkt 3 skreśla się lit. b); 6) w art. 53 w ust. 2 w pkt 2 skreśla się wyrazy "szkolenia poborowych w obronie cywilnej albo"; 7) w art. 55 skreśla się ust. 2; 8) w art. 57 po wyrazach "do zasadniczej służby" skreśla się wyrazy "i szkolenia poborowych w obronie cywilnej", a po wyrazach "i służby okresowej" skreśla się przecinek oraz wyrazy "jak również do odbycia ćwiczeń w obronie cywilnej"; 9) w art. 111 w ust. 1 skreśla się wyrazy "w obronie cywilnej lub"; 10) w art. 112 w ust. 2 po wyrazach "służby sanitarnej" dodaje się kropkę i skreśla się wyrazy "lub służby w obronie cywilnej."; 11) skreśla się Dział IV; 12) w art. 188 w ust. 1 po wyrazach "w art. 187 ust. 3 i 4" skreśla się wyrazy "albo organom obrony cywilnej"; 13) w art. 189 w ust. 1 po wyrazach "zasadniczej służby wojskowej" skreśla się przecinek oraz wyrazy "zasadniczej służby w obronie cywilnej"; 14) w art. 190 w ust. 1 po wyrazach "zasadniczej służby wojskowej" skreśla się przecinek oraz wyrazy "zasadniczej służby w obronie cywilnej"; 15) w art. 200: a) w ust. 1 skreśla się wyrazy "oraz zwalczania klęsk żywiołowych, nadzwyczajnych zagrożeń środowiska i likwidacji ich skutków", b) w ust. 3 po wyrazach "ćwiczeniami wojskowymi" skreśla się przecinek oraz wyrazy "ćwiczeniami w obronie cywilnej oraz ćwiczeniami praktycznymi w zakresie powszechnej samoobrony"; 16) w art. 202 w ust. 1 po wyrazach "komendanta uzupełnień" skreśla się wyrazy "lub właściwego organu obrony cywilnej"; 17) w art. 208 w ust. 2 po wyrazach "Sił Zbrojnych" skreśla się przecinek oraz wyrazy "jednostek organizacyjnych obrony cywilnej", a po wyrazach "obrony Państwa" skreśla się wyrazy "a także zwalczania klęsk żywiołowych, nadzwyczajnych zagrożeń środowiska i likwidacji ich skutków"; 18) w art. 209: a) w ust. 1 w pkt 2 przecinek na końcu zastępuje się kropką i skreśla się pkt 3, b) skreśla się ust. 5; 19) w art. 210 w ust. 1 po wyrazach "komendanta uzupełnień" skreśla się wyrazy "lub właściwego organu obrony cywilnej"; 20) w art. 211 w ust. 1 skreśla się wyrazy "lub właściwego organu obrony cywilnej"; 21) w art. 212 w ust. 2 wyrazy "lub właściwych organów obrony cywilnej, informować je" zastępuje się wyrazami "informować ich"; 22) w art. 216 w ust. 1 po wyrazach "Sił Zbrojnych" skreśla się przecinek oraz wyrazy "obrony cywilnej"; 23) w art. 217 w ust. 1 po wyrazach "Siły Zbrojne" skreśla się przecinek oraz wyrazy "jednostki organizacyjne obrony cywilnej"; 24) w art. 225: a) w ust. 1 skreśla się pkt 2, b) w ust. 2 w pkt 1 skreśla się wyrazy "w czasie odbywania szkolenia poborowych lub ćwiczeń w obronie cywilnej albo"; 25) skreśla się art. 226; 26) w art. 236 skreśla się wyrazy "lub ćwiczeń w obronie cywilnej"; 27) w art. 244: a) w ust. 1 skreśla się wyrazy "w obronie cywilnej lub", b) w ust. 3: - w pkt 1 skreśla się wyrazy "w obronie cywilnej lub", - w pkt 2 skreśla się wyrazy "w obronie cywilnej i", - w pkt 3 skreśla się wyrazy "w obronie cywilnej i", - w pkt 4 skreśla się wyrazy "w obronie cywilnej lub"; 28) w art. 246 po wyrazach "służby wojskowej" skreśla się przecinek oraz wyrazy "służby w obronie cywilnej"; 29) w art. 247 w ust. 1 po wyrazach "służby wojskowej" skreśla się przecinek oraz wyrazy "służby w obronie cywilnej".


Art. 71. W ustawie z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 38, poz. 230, z 1980 r. Nr 3, poz. 6, z 1983 r. Nr 44, poz. 201, z 1989 r. Nr 26, poz. 139 i Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 34, poz. 198 i Nr 39, poz. 222, z 1991 r. Nr 32, poz. 131 i Nr 77, poz. 335, z 1993 r. Nr 40, poz. 183, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, z 1995 r. Nr 47, poz. 243, z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 47, poz. 299, Nr 88, poz. 554 i Nr 133, poz. 885, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 89, poz. 991, Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 5, poz. 43 i Nr 72, poz. 747) wprowadza się następujące zmiany: 1) art. 70 otrzymuje brzmienie: "Art. 70. 1. Bezpośrednia ochrona przed powodzią należy do zadań z zakresu gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego i spoczywa na organach administracji rządowej, starostach, wójtach, burmistrzach (prezydentach miast) oraz innych organach wykonujących zadania z zakresu gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego. 2. Starosta wykonuje podstawowe zadania w zakresie bezpośredniej ochrony przed powodzią, chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. 3. Organami doradczymi wojewody, starosty, wójta, burmistrza (prezydenta miasta) do spraw ochrony przed powodzią są zespoły reagowania kryzysowego, o których mowa w art. 20 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o gotowości cywilnej i zarządzaniu kryzysowym (Dz.U. Nr..., poz....)."; 2) art. 71 otrzymuje brzmienie: "Art. 71. 1. W przypadku ostrzeżenia o nadejściu fali powodziowej dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, w drodze decyzji, może zobowiązać zakład piętrzący wodę do obniżenia piętrzenia lub opróżnienia zbiornika bez odszkodowania. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. 2. Wydanie decyzji, o której mowa w ust. 1, wymaga uzgodnienia z właściwymi wojewodami; niezgłoszenie sprzeciwu w ciągu 12 godzin od otrzymania decyzji uznaje się za dokonanie uzgodnienia."; 3) w art. 72 po wyrazach "(prezydent miasta)" dodaje się wyrazy "i starosta" oraz po wyrazie "państwowe" dodaje się wyraz "samorządowe,"; 4) w art. 73 w ust. 1 po wyrazach "(prezydent miasta)" dodaje się wyrazy "i starosta"; 5) art. 74 otrzymuje brzmienie: "Art. 74. 1. Jeżeli w inny sposób nie można usunąć bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia ludzi lub dla mienia, wójt, burmistrz (prezydent miasta) na podstawie odpowiedniego aktu prawa miejscowego, o którym mowa w art. 40 ustawy o gotowości cywilnej i zarządzaniu kryzysowym, wydaje na zasadach określonych w art. 43 ustawy o gotowości cywilnej i zarządzaniu kryzysowym decyzje o ewakuacji ludności z obszarów bezpośrednio zagrożonych powodzią. 2. W razie nagłego zagrożenia powodzią wójt, burmistrz (prezydent miasta) może wydawać decyzje bez uprzedniego wydania przez wojewodę aktu prawa miejscowego z równoczesnym obowiązkiem powiadomienia starosty i wojewody o podjętych decyzjach."; 6) skreśla się art. 75; 7) w art. 76 w ust. 1 wyrazy "wójt, burmistrz (prezydent miasta)" zastępuje się wyrazami "organ kierujący działaniami w czasie trwania powodzi lub zagrożenia nią zgodnie z art. 21 ustawy o gotowości cywilnej i zarządzaniu kryzysowym".


Art. 72. W ustawie z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz.U. z 1996 r. Nr 85, poz. 390, z 1997 r. Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 86, poz. 965 oraz z 2000 r. Nr 50, poz. 581) w art. 16 w ust. 1 w pkt 2 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu: "3) finansowanie zadań w zakresie gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego.".


Art. 73. W ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 i Nr 120, poz. 1268) w art. 41 po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu: "4a. W sytuacji zagrożenia, o którym mowa w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o gotowości cywilnej i zarządzaniu kryzysowym (Dz.U. Nr ..., poz. ...) środki Funduszu w pierwszej kolejności powinny być kierowane na te cele związane z aktualizacją i utrzymaniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które są niezbędne do bezpośredniego zapobiegania lub przeciwdziałania zagrożeniu.".


Art. 74. W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74, Nr 58, poz. 261, Nr 106, poz. 496 i Nr 132, poz. 622, z 1997 r. Nr 9, poz. 43, Nr 106, poz. 679, Nr 107, poz. 686, Nr 113, poz. 734 i Nr 123, poz. 775 oraz z 1998 r. Nr 155, poz. 1014 i Nr 162, poz. 1126, z 2000 r. Nr 26, poz. 306, Nr 48, poz. 552, Nr 62, poz. 718, Nr 88. poz. 985, Nr 91, poz. 1009 i Nr 95, poz. 1041 oraz z 2001 r. Nr 45, poz. 497) w art. 31 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje ust. 2 w brzmieniu: "2. Wójt lub burmistrz jako organ sprawujący władzę administracji ogólnej organizuje i kieruje na obszarze gminy systemem gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego na zasadach i w trybie określonym w odrębnej ustawie.".


Art. 75. W ustawie z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. Nr 81, poz. 351, z 1994 r. Nr 27, poz. 96 i Nr 89, poz. 414, z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 111, poz. 725 i Nr 121, poz. 770 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1126 oraz z 2000 r. Nr 120, poz. 1268) wprowadza się następujące zmiany: 1) tytuł ustawy otrzymuje brzmienie: "o ratownictwie i ochronie przeciwpożarowej"; 2) art. 1 otrzymuje brzmienie: "Art. 1. Ustawa określa zasady ratownictwa i ochrony przeciwpożarowej oraz organizację administracji publicznej w tym zakresie."; 3) w art. 2 pkt 4 otrzymuje brzmienie: "4) krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym - rozumie się przez to organizacyjno-prawną formę wykonywania zadań, o których mowa w niniejszej ustawie, z zakresu ratownictwa i ochrony przeciwpożarowej, przez jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej oraz inne podmioty."; 4) dodaje się nowy rozdział 1a w brzmieniu: "Rozdział 1a Organy administracji publicznej właściwe w zakresie ratownictwa i ochrony przeciwpożarowej


Art. 76. W ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 88, poz. 400, z 1992 r. Nr 21, poz. 86 i Nr 54, poz. 254, z 1994 r. Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17 i Nr 34, poz. 163, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 152, poz. 723, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 88, poz. 554 i Nr 106, poz. 680 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668 oraz z 1999 r. Nr 45, poz. 436 i Nr 110, poz. 1255) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 1: a) w ust. 1: - po wyrazie "formacją" skreśla się przecinek oraz wyrazy "przeznaczoną do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami", - dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: "Państwowa Straż Pożarna wykonuje zadania z zakresu ratownictwa i ochrony przeciwpożarowej.", b) w ust. 2: - w pkt 2 wyraz "akcji" zastępuje się wyrazem "działań", - pkt 3 i 4 otrzymują brzmienie: "3) udzielanie specjalistycznej pomocy innym służbom, inspekcjom i strażom podczas prowadzenia przez nie działań ratowniczych w ramach ich uprawnień ustawowych, 4) kształcenie w zakresie ratownictwa, zarządzania kryzysowego i ochrony przeciwpożarowej", - pkt 6 otrzymuje brzmienie: "6) prowadzenie prac naukowo-badawczych w zakresie ratownictwa, zarządzania kryzysowego i ochrony przeciwpożarowej,", - dodaje się pkt 7 w brzmieniu: "7) prowadzenie międzynarodowej współpracy w zakresie ratownictwa, zarządzania kryzysowego i ochrony przeciwpożarowej."; 2) skreśla się art. 7; 3) po tytule rozdziału 2 dodaje się art. 7 a w brzmieniu: "Art. 7a. Organami Państwowej Straży Pożarnej są: 1) Komendant Główny, 2) komendant wojewódzki, 3) komendant powiatowy (miejski)."; 4) w art. 8: a) w ust. 1 skreśla się pkt 1, 2 i 6, b) skreśla się ust. 3, c) w ust. 4 skreśla się pkt 1; 5) w art. 9: a) skreśla się ust. 1, b) w ust. 3 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: "Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej ma 2 zastępców.", c) dodaje się ust. 4 w brzmieniu: "4. Obsługę Komendanta Głównego i jego zastępców sprawuje Krajowy Urząd Ratownictwa i Zarządzania Kryzysowego."; 6) w art. 10 skreśla się ust. 1; 7) skreśla się art. 11 i art. 11a; 8) w art. 12 ust. 5 otrzymuje brzmienie: "5. Komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej jest przełożonym strażaków pełniących służbę na obszarze województwa."; 9) w art. 13: a) w ust. 3 skreśla się wyrazy "lub aspirantów", b) ust. 4 otrzymuje brzmienie: "4. Komendant powiatowy Państwowej Straży Pożarnej jest przełożonym strażaków pełniących służbę na obszarze powiatu."; 10) skreśla się art. 13a; 11) skreśla się art. 14; 12) w art. 17a w ust. 2 skreśla się wyrazy "na wniosek komendanta wojewódzkiego"; 13) w art. 19c dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: "Z przychodów z tego tytułu tworzy się środki specjalne z przeznaczeniem na finansowanie zakupu wyposażenia osobistego i sprzętu specjalistycznego."; 14) tytuł rozdziału 3 otrzymuje brzmienie: "Wykorzystywanie zwierząt w działaniach ratowniczych"; 15) skreśla się art. 20; 16) w art. 20a w ust 1 wyraz "akcjach" zastępuje się wyrazem "działaniach"; 17) skreśla się art. 21 i art. 22; 18) skreśla się rozdział 4; 19) w art. 28a: a) ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie: "1. Strażak pełni służbę w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej oraz w jednostkach organizacyjnych administracji rządowej i samorządowej, właściwych do spraw ratownictwa i ochrony przeciwpożarowej. 2. Strażak może być, za jego zgodą, wyznaczony przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, do wykonywania określonych zadań poza jednostkami organizacyjnymi, o których mowa w ust. 1, w tym za granicą.", b) w ust. 3 wyrazy "Państwowej Straży Pożarnej" zastępuje się wyrazami " , o których mowa w ust. 1,"; 20) w art. 29a: a) w ust. 1 wyrazy "Państwowej Straży Pożarnej" zastępuje się wyrazami " , w której strażak pełni służbę,", b) w ust. 2 wyraz "akcjach" zastępuje się wyrazem "działaniach"; 21) w art. 32 w ust. 1: a) pkt 1 otrzymuje brzmienie: "1) w jednostkach organizacyjnych administracji rządowej i samorządowej właściwych do spraw ratownictwa i ochrony przeciwpożarowej - odpowiednio Komendant Główny lub komendant wojewódzki", b) skreśla się pkt 2; 22) w art. 37a, w art. 37d w ust. 1, w art. 43 w ust. 4, w art. 63 w ust. 1, w art. 103 w ust. 2 i 3, w art. 104 w ust. 4 w zdaniu wstępnym oraz w pkt 1 skreśla się wyrazy "Państwowej Straży Pożarnej"; 23) w art. 49 w ust. 1 skreśla się wyrazy "jednostkach organizacyjnych", a wyrazy "ochrony przeciwpożarowej" zastępuje się wyrazami "ratownictwa i ochrony przeciwpożarowej"; 24) w art. 51 w ust. 3 skreśla się pkt 1; 25) w art. 54 w pkt 13 przecinek zastępuje się kropką oraz skreśla się pkt 14; 26) w art. 57b ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Strażak pełniący służbę w komendach powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej i jednostkach organizacyjnych administracji rządowej i samorządowej właściwych do spraw ratownictwa i ochrony przeciwpożarowej jest obowiązany złożyć oświadczenie o swoim stanie majątkowym przy nawiązaniu i rozwiązaniu stosunku służbowego oraz na żądanie przełożonego uprawnionego do mianowania lub powołania."; 27) w art. 62: a) w ust. 1 wyraz "akcji" zastępuje się wyrazem "działań", b) w ust. 2 wyraz "akcje" zastępuje się wyrazem "działania" oraz wyraz "akcji" zastępuje się wyrazem "działań"; 28) w art. 114d: a) w ust. 1 wyrazy "zostaje mianowany" zastępuje się wyrazami "może zostać mianowany", b) dodaje się ust. 3 w brzmieniu: "3. Stosunek służbowy strażaka w służbie kandydackiej, który nie zostaje mianowany strażakiem na stałe, wygasa po upływie trzech miesięcy od zakończenia służby kandydackiej. Przepisu art. 49 nie stosuje się."; 29) w art. 121 w ust. 1: a) w pkt 3 skreśla się wyrazy "Komendzie Głównej,", b) w pkt 4 po wyrazach "i ich zastępców" dodaje się wyrazy "oraz dyrektora Centralnego Muzeum Pożarnictwa".


Art. 77. W ustawie z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550) w art. 3 w ust. 2 w pkt 3 kropkę na końcu zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu: "4) będącego skutkiem uruchomienia zarządzania kryzysowego przewidzianego w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o gotowości cywilnej i zarządzaniu kryzysowym (Dz.U. Nr..., poz... ).".


Art. 78. W ustawie z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 1994 r. Nr 1, poz. 2, Nr 80, poz. 369 i Nr 98, poz. 473, z 1997 r. Nr 41, poz. 255, Nr 79, poz. 484 i Nr 141, poz. 943 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 48, poz. 547 i 550 i Nr 88, poz. 983 oraz z 2001 r. Nr 3, poz. 19, Nr 29, poz. 320 i Nr 38, poz. 452) w art. 3 w ust. 1 w pkt 11 kropkę na końcu zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 12 w brzmieniu: "12) realizacji zadań w zakresie gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego.".


Art. 79. W ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 5, poz. 42) w art. 5 wprowadza się następujące zmiany: a) w ust. 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie: "4) ochronę ludności zgodnie z wymaganiami określonymi w odrębnych przepisach,", b) dodaje się ust. 3 w brzmieniu: "3. Minister właściwy do spraw architektury i budownictwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej, w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 4, określi w drodze rozporządzenia, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o gotowości cywilnej i zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. Nr ..., poz. ...), warunki techniczne jakim powinny odpowiadać schrony i ukrycia, ich usytuowanie oraz warunki techniczne ich użytkowania.".


Art. 8. 1. Zadania z zakresu zarządzania kryzysowego określone w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a), są wykonywane przez organ sprawujący władzę administracji ogólnej działający na najniższym stopniu zasadniczego podziału terytorialnego państwa, umożliwiającym skuteczne reagowanie na dane zagrożenie lub kryzys. 2. Organy, o których mowa w ust. 1, wykonują swoje zadania na zasadzie jednoosobowego kierownictwa oraz jednoosobowej odpowiedzialności.


Art. 80. W ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 i Nr 42, poz. 475) w art. 57 w ust. 1 w pkt 32 kropkę na końcu zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 33 w brzmieniu: "33) wydatków związanych z reagowaniem w czasie kryzysu i usuwaniem jego skutków.".


Art. 81. W ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78, z 1997 r. Nr 60, poz. 370, Nr 80, poz. 505 i Nr 160, poz. 1079 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 120, poz. 1268) w art. 25 w ust. 1 w pkt 11 kropkę na końcu zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 12 w brzmieniu: "12) wydatki związane z reagowaniem w czasie kryzysu i usuwaniem jego skutków.".


Art. 82. W ustawie z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. z 1996 r. Nr 25, poz. 113 i Nr 137, poz. 639, z 1997 r. Nr 121, poz. 769 i 770, Nr 121, poz. 770 i Nr 160, poz. 1078, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 96, poz. 1106 i Nr 101, poz. 1178, z 2000 r. Nr 9, poz. 117, Nr 72, poz. 839 i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 5, poz. 43) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 5 dodaje się ust. 3 w brzmieniu: "3. Naczelnym organem administracji rządowej w zakresie objętym art. 54 i 55 ustawy jest minister właściwy do spraw wewnętrznych; sprawy te należą do działu administracji rządowej - sprawy wewnętrzne."; 2) w art. 55: a) ust. 3 otrzymuje brzmienie: "3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres obowiązków i uprawnień specjalistycznych organizacji ratowniczych oraz możliwości ich wykonywania, za zgodą ministra właściwego do spraw wewnętrznych, przez inne organizacje ratownicze, a także ustanawia wysokość świadczeń przysługujących ratownikom górskim i wodnym.", b) po ust. 3 dodaje się ust. 4 w brzmieniu: "4. Rozporządzenie powinno określać w szczególności: 1) szczegółowy zakres obowiązków i uprawnień specjalistycznych organizacji ratowniczych (Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe), 2) możliwości wykonywania obowiązków i uprawnień wskazanych wyżej przez inne organizacje ratownicze oraz określenie warunków udzielenia zgody przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych na wykonywanie obowiązków i uprawnień specjalistycznych organizacji ratowniczych przez inne organizacje ratowicze, 3) wysokość świadczeń przysługujących ratownikom górskim i wodnym.".


Art. 83. W ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 i Nr 160, poz. 1082, z 1998 r. Nr 99, poz. 628, Nr 106, poz. 668, Nr 137, poz. 887, Nr 156, poz. 1019 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 49, poz. 486, Nr 90, poz. 1001, Nr 95, poz. 1101 i Nr 111, poz. 1280, z 2000 r. Nr 48, poz. 550 i Nr 119, poz. 1249 oraz z 2001 r. Nr 39, poz. 459) w art. 47 w ust. 1 kropkę na końcu zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 12 w brzmieniu: "12) wydatki związane z reagowaniem w czasie kryzysu i usuwaniem jego skutków.".


Art. 84. W ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 1999 r. Nr 82, poz. 928, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 489, Nr 48, poz. 550, Nr 62, poz. 78, Nr 70, poz. 816, Nr 73, poz. 852, Nr 109, poz. 1158 i Nr 122, poz. 1314 i 1321 oraz z 2001 r. Nr 3, poz. 18, Nr 5, poz. 43 i 44, Nr 42, poz. 475, Nr 63, poz. 634 i Nr 73, poz. 761) w art. 29 wprowadza się następujące zmiany: 1) w ust. 1 pkt 5 i 6 otrzymują brzmienie: "5) gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego, 6) ratownictwa i ochrony przeciwpożarowej."; 2) ust. 4 otrzymuje brzmienie: "4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje nadzór nad działalnością Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Krajowego Urzędu Ratownictwa i Reagowania Kryzysowego i Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców.".


Art. 85. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 91, poz. 577, z 1999 r. Nr 70, poz. 778, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 22, poz. 268, Nr 48, poz. 530 i 552, Nr 62, poz. 618 i Nr 122, poz. 1321 oraz z 2001 r. Nr 5, poz. 43 i 45, poz. 497) w art. 15 pkt 4 otrzymuje brzmienie: "4) zapewnia współdziałanie wszystkich jednostek organizacyjnych administracji rządowej i samorządowej działających na obszarze województwa i kieruje ich działalnością w zakresie zapobiegania zagrożeniu życia, zdrowia lub mienia oraz zagrożeniom środowiska, bezpieczeństwa państwa i utrzymania porządku publicznego, ochrony praw obywatelskich, a także zapobiegania klęskom żywiołowym, zagrożeniom wywołującym bezpośrednio kryzys lub którego następstwem może być kryzys i innym nadzwyczajnym zagrożeniom oraz kryzysom, a także zwalczania i usuwania ich skutków na zasadach określonych w ustawach,".


Art. 86. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. Nr 91, poz. 578, Nr 155, poz. 1014, z 2000 r. Nr 16, poz. 136, Nr 26, poz. 306, Nr 48, poz. 552, Nr 62, poz. 718, Nr 88, poz. 985, Nr 91, poz. 1009 i Nr 95, poz. 1041 oraz z 2001 r. Nr 45, poz. 497) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 34 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: "1a. Starosta jako organ sprawujący władzę administracji ogólnej organizuje i kieruje na obszarze powiatu systemem gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego na zasadach i w trybie określonym w odrębnej ustawie."; 2) w art. 40 w ust. 1 po wyrazach "rada powiatu" dodaje się przecinek oraz wyrazy "o ile ustawy nie stanowią inaczej,".


Art. 87. W ustawie z dnia 28 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 155, poz. 1014, z 1999 r. Nr 38, poz. 360, Nr 49, poz. 485, Nr 70, poz. 778 i Nr 110, poz. 1255, z 2000 r. Nr 6, poz. 69, Nr 12, poz. 136, Nr 48, poz. 550, Nr 95, poz. 1041, Nr 119, poz. 1251 i Nr 122, poz. 1315 oraz z 2001 r. Nr 45, poz. 497 i Nr 46, poz. 499) w art. 65 wprowadza się następujące zmiany: 1) w ust. 1 w pkt 1 po wyrazie "naprawczego" dodaje się wyrazy "lub na usuwanie skutków kryzysu", 2) w ust. 2 po wyrazie "oprocentowane" dodaje się przecinek i wyrazy "z wyjątkiem pożyczek udzielanych jednostkom samorządu terytorialnego na usuwanie skutków kryzysu".


Art. 88. 1. Dotychczasowa Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej, z dniem wejścia w życie ustawy staje się Krajowym Urzędem Ratownictwa i Zarządzania Kryzysowego , a dotychczasowe komendy wojewódzkie Państwowej Straży Pożarnej wojewódzkimi urzędami ratownictwa i zarządzania kryzysowego. 2. Pracownicy i funkcjonariusze zatrudnieni w jednostkach organizacyjnych, o których mowa w ust. 1, zachowują dotychczasowe stanowiska i warunki wynagradzania.


Art. 89. 1. Pracownicy Biura do Spraw Usuwania Skutków Powodzi w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dniem 1 stycznia 2002 r. stają się pracownikami Krajowego Urzędu Ratownictwa i Zarządzania Kryzysowego, jeżeli w terminie 1 miesiąca od dnia przedstawienia propozycji zatrudnienia przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, zaakceptują zaproponowane im warunki. 2. Pracownicy urzędów wojewódzkich zapewniający do dnia wejścia w życie ustawy wykonywanie zadań i kompetencji, o których mowa w art. 14 i art. 27, z dniem 1 stycznia 2002 r. stają się odpowiednio pracownikami samorządowymi bądź pracownikami wojewódzkiego urzędu ratownictwa i zarządzania kryzysowego, jeżeli w terminie 1 miesiąca od dnia przedstawienia propozycji zatrudnienia przez starostę bądź komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, zaakceptują zaproponowane im warunki. 3. Propozycje zatrudnienia pracowników, o których mowa w ust. 1, przedstawia Komendat Główny Państwowej Straży Pożarnej, a pracowników, o których mowa w ust. 2, przedstawia starosta lub komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej na podstawie informacji przekazanych w formie pisemnej przez wojewodę, w terminie do dnia 30 września 2001 r. 4. Propozycje zatrudnienia przedstawiane pracownikom, o których mowa w ust. 1 i 2, gwarantują zachowanie co najmniej dotychczasowego wynagrodzenia i równorzędnego stanowiska, z uwzględnieniem dotychczasowego doświadczenia i przygotowania zawodowego. 5. Do pracowników, o których mowa w ust. 1 i 2, którzy w terminie 1 miesiąca od dnia przedstawienia im propozycji zatrudnienia nie zaakceptowali proponowanych im warunków pracy i płacy stosuje się odpowiednio art. 231 § 1 Kodeksu pracy, z tym że rozwiązanie stosunku pracy następuje z dniem 31 grudnia 2001 r. Przepisy art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. z 1982 r. Nr 31, poz. 214, z 1984 r. Nr 35, poz. 187, z 1988 r. Nr 19, poz. 132, z 1989 r. Nr 4, poz. 24 i Nr 34, poz. 178 i 182, z 1990 r. Nr 20, poz. 121, z 1991 r. Nr 55, poz. 234, Nr 88, poz. 400 i Nr 95, poz. 425, z 1992 r. Nr 54, poz. 254 i Nr 90, poz. 451, z 1994 r. Nr 136, poz. 704, z 1995 r. Nr 132, poz. 640, z 1996 r. Nr 89, poz. 402 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 98, poz. 604, Nr 133, poz. 882 i 883 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 131, poz. 860, Nr 155, poz. 1016 i Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 49, poz. 483 i Nr 70, poz. 778 oraz z 2000 r. Nr 6, poz. 69, Nr 66, poz. 787 i Nr 109, poz. 1165) oraz art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483, Nr 70, poz. 778 i Nr 110, poz. 1255) stosuje się odpowiednio.


Art. 9. 1. Organy sprawujące władzę administracji ogólnej, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2-3, są obowiązane do udzielania pomocy organom wykonującym zadania w zakresie zarządzania kryzysowego, działającym na niższym stopniu zasadniczego podziału terytorialnego państwa, podczas trwania zagrożenia lub kryzysu, a także podczas usuwania skutków kryzysu. 2. Organ udzielający pomocy jest obowiązany poinformować organ sprawujący władzę administracji ogólnej działający na wyższym stopniu zasadniczego podziału terytorialnego państwa o udzieleniu tej pomocy i wielkości przekazanych sił i środków.


Art. 90. Z dniem 31 grudnia 2001 r. znosi się kolegialne organy, działające na podstawie dotychczasowych przepisów w zakresie objętym systemem gotowości cywilnej i zarządzania kryzysowego.


Art. 91. 1. Wojewoda przejmie w zarząd budowle ochronne spełniające standardy określone rozporządzeniem, wydanym na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 79. 2. Zarząd nad obiektami, niespełniającymi wymogów określonych rozporządzeniem, o którym mowa w ust. 1, przechodzi na dotychczasowych właścicieli budowli ochronnych.


Art. 92. 1. Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie oraz przepisów wykonawczych przewidzianych na podstawie upoważnień ustawowych zmienionych niniejszą ustawą, w tym przeniesionych do innej ustawy, zachowują moc dotychczasowe przepisy wykonawcze, w tym wydane na podstawie ustaw, o których mowa w art. 70, art. 71, art. 75 i art. 76, o ile nie są z nią sprzeczne, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. 2. Rozporządzenie, o którym mowa w art. 5 ust. 3, ustawy, o której mowa w art. 79, zostanie wydane w okresie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.


Art. 93. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., z wyjątkiem art. 89, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.


Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o zmianie ustaw o regionalnych izbach obrachunkowych, o samorządzie terytorialnym oraz o finansowaniu gmin

Art. 1. W ustawie z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. Nr 85, poz. 428, z 1994 r. Nr 76, poz. 344, z 1995 r. Nr 124, poz. 601, z 1996 r. Nr 58, poz. 262 i Nr 106, poz. 496 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 41, poz. 255 i Nr 106, poz. 679) wprowadza się następujące zmiany: 1) art. 1 otrzymuje brzmienie: "Art. 1. 1. Regionalne izby obrachunkowe, zwane dalej "izbami", są państwowymi organami nadzoru i kontroli gospodarki finansowej podmiotów, o których mowa w ust. 2. 2. Izby powołane są do nadzoru nad działalnością komunalną w zakresie spraw budżetowych oraz kontroli gospodarki finansowej i zamówień publicznych: 1) gmin, związków międzygminnych, innych komunalnych osób prawnych i sejmików samorządowych, 2) Krajowego Związku Kas Powszechnego Ubezpieczenia Zdrowotnego, zwanego dalej "Krajowym Związkiem Kas", oraz kas regionalnych i kas branżowych powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, zwanych dalej "kasami regionalnymi" i "kasami branżowymi". 3. Izby wydają opinie w sprawach określonych ustawami. 4. Izby prowadzą działalność informacyjną i szkoleniową w zakresie objętym nadzorem i kontrolą."; 2) w art. 5 w ust. 1 po wyrazach "gospodarkę finansową" dodaje się wyrazy "i zamówienia publiczne"; 3) w art. 5 w ust. 1, w art. 6 oraz w art. 18 w ust. 3 wyrazy "ust. 1" zastępuje się wyrazami "ust. 2"; 4) w art. 9: a) w ust. 3 dodaje się na końcu zdanie w brzmieniu: "Do wniosków zawartych w wystąpieniu pokontrolnym przysługuje prawo zgłoszenia zastrzeżenia do kolegium izby.", b) dodaje się ust. 4 i 5 w brzmieniu: "4. Zastrzeżenie składa właściwy organ jednostki kontrolowanej w terminie 14 dni od otrzymania wystąpienia pokontrolnego za pośrednictwem izby. Podstawą zgłoszenia zastrzeżenia może być tylko zarzut naruszenia prawa poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. 5. Bieg terminu, o którym mowa w ust. 3, ulega zawieszeniu na czas rozpatrzenia zastrzeżenia w odniesieniu do wniosków pokontrolnych objętych zastrzeżeniem."; 5) dodaje się art. 9a w brzmieniu: "Art. 9a. Izby kontrolują pod względem rachunkowym i formalnym kwartalne sprawozdania z wykonania budżetów gmin, sporządzane na zasadach określonych przez Ministra Finansów."; 6) art. 10 otrzymuje brzmienie: "Art. 10. 1. Informację o stwierdzonych nieprawidłowościach w zakresie danych dotyczących naliczania subwencji i rozliczeń dotacji celowych prezes izby przekazuje organom dokonującym podziału tych środków oraz Prezesowi Rady Ministrów. 2. Informację o stwierdzonych nieprawidłowościach prezes izby przekazuje: 1) jeżeli dotyczą działalności kasy regionalnej lub kasy branżowej - Zarządowi Krajowego Związku Kas, 2) jeżeli dotyczą działalności Krajowego Związku Kas - Prezesowi Rady Ministrów, Ministrowi Finansów oraz Ministrowi Zdrowia i Opieki Społecznej. 3. Informacje o stwierdzonych nieprawidłowościach w zakresie rozliczeń zadań zleconych Krajowemu Związkowi Kas, kasom regionalnym lub kasom branżowym, izba przekazuje organom zlecającym te zadania. 4. Zarząd Krajowego Związku Kas jest obowiązany przedstawić kolegium izby w terminie jednego miesiąca informację o podjętych działaniach mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości."; 7) art. 11 otrzymuje brzmienie: "Art. 11. 1. Izba bada w trybie nadzoru określonym w art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz.U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74, Nr 58, poz. 261, Nr 106, poz. 496 i Nr 132, poz. 622 oraz z 1997 r. Nr 9, poz. 43, Nr 106, poz. 679 i Nr 107, poz. 686) zgodność z prawem uchwał organów gmin w sprawach: 1) budżetu, 2) procedury uchwalania budżetu, 3) układu wykonawczego budżetu gminy, jego szczegółowości oraz zmian, 4) absolutorium dla zarządu, 5) emitowania obligacji oraz określania zasad ich zbywania, nabywania i wykupu przez zarząd, 6) zaciągania pożyczek i kredytów długoterminowych, 7) ustalania maksymalnej wysokości pożyczek i kredytów krótkoterminowych, 8) zobowiązań w zakresie podejmowania inwestycji i remontów o wartości przekraczającej granicę ustalaną corocznie przez radę, 9) określenia wysokości sumy, do której zarząd może samodzielnie zaciągać zobowiązania, 10) udzielania poręczeń majątkowych, 11) wskazania banków prowadzących obsługę bankową gminy, 12) określenia zakresu i zasad przyznawania dotacji dla jednostek gospodarki pozabudżetowej, 13) blokowania planowanych wydatków budżetowych, 14) upoważnienia zarządu gminy do dokonywania zmian w budżecie, 15) upoważnienia zarządu do dysponowania rezerwami, 16) uchwalania planu dochodów i wydatków gminnego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej. 2. W przypadku nieuchwalenia budżetu przez radę gminy do 31 marca roku budżetowego izba ustala budżet gminy w terminie do końca kwietnia roku budżetowego w zakresie obowiązkowych zadań własnych oraz zadań zleconych. 3. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa w uchwale izba nie stwierdza nieważności uchwały, lecz wskazuje sposób usunięcia uchybienia. 4. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do związków międzygminnych i sejmików samorządowych."; 8) art. 12 otrzymuje brzmienie: "Art. 12. 1. Izba, prowadząc postępowania nadzorcze w sprawie uznania uchwał określonych w art. 11 za nieważne w całości lub w części, wskazuje nieprawidłowości oraz sposób i termin ich usunięcia. 2. Jeżeli organ właściwy w wyznaczonym terminie nie usunie nieprawidłowości, o których mowa w ust. 1, kolegium izby orzeka o nieważności uchwał w całości lub w części. 3. W przypadku stwierdzenia nieważności uchwały budżetowej w całości lub w części budżet lub jego część dotknięte nieważnością ustala kolegium izby."; 9) w art. 13: a) pkt 1 otrzymuje brzmienie: "1) wydawanie na wniosek pożyczkodawcy lub kredytodawcy opinii o możliwości spłaty pożyczki lub kredytu,", b) skreśla się pkt 2, c) w pkt 4 skreśla się wyrazy "o wnioskach sporządzonych przez komisję rewizyjną w sprawie absolutorium oraz o udzielonych zamówieniach publicznych", d) w pkt 5 skreśla się wyrazy "oraz sprawozdaniach z realizacji zamówień publicznych", e) pkt 6 otrzymuje brzmienie: "6) wydawanie opinii o wnioskach komisji rewizyjnych rad gmin w sprawie absolutorium."; 10) w art. 15: a) ust. 2 otrzymuje brzmienie: "2. Każdy sejmik powołuje po 2 członków spoza swego składu. Jeżeli zasięg działania izby obejmuje tylko jedno województwo, sejmik powołuje 4 członków.", b) dodaje się ust. 2a w brzmieniu: "2a. Prezes Rady Ministrów może, w drodze rozporządzenia, zwiększyć liczbę członków kolegium z uwzględnieniem postanowień ust. 1.", c) ust. 3 otrzymuje brzmienie: "3. Członkowie kolegium w zakresie realizacji zadań nadzorczych i funkcji kontrolnych są niezawiśli i podlegają jedynie ustawom.", d) w ust. 5 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się wyrazy "po zasięgnięciu opinii kolegium izby.", e) dodaje się ust. 7 w brzmieniu: "7. Członkostwo w kolegium ma charakter etatowy lub pozaetatowy. Charakter członkostwa określa organ powołujący członka kolegium po zasięgnięciu opinii prezesa izby."; 11) art. 17 otrzymuje brzmienie: "Art. 17. 1. Prezes izby reprezentuje ją na zewnątrz, kieruje sprawami nie zastrzeżonymi dla organów izby i jest przełożonym pracowników izby. 2. Prezes izby: 1) kieruje obradami kolegium oraz wyznacza składy orzekające, 2) występuje do Prezesa Rady Ministrów lub sejmiku samorządowego z wnioskiem o odwołanie członka kolegium, po zasięgnięciu opinii kolegium izby, 3) występuje do Prezesa Rady Ministrów o zwiększenie liczby członków kolegium, 4) powołuje rzecznika oraz zastępców rzecznika dyscypliny budżetowej spośród członków kolegium izby."; 12) w art. 18 w ust. 1: a) skreśla się wyrazy "w pełnym składzie", b) w pkt 1 wyrazy "uchwał gmin, w rozumieniu art. 11" zastępuje się wyrazami "uchwał, o których mowa w art. 11 ust. 1", c) pkt 3 otrzymuje brzmienie: "3) przyjmowanie sprawozdań z działalności kontrolnej i informacyjno-szkoleniowej izby,", d) pkt 4 otrzymuje brzmienie: "4) uchwalanie wniosków do projektu budżetu izby oraz ramowego planu pracy,", e) po pkt 5 dodaje się pkt 5a w brzmieniu: "5a) rozpatrywanie zastrzeżeń do wniosków zawartych w wystąpieniach pokontrolnych,"; 13) w art. 19: a) w ust. 2 wyrazy "w art. 13" zastępuje się wyrazami "w ustawach", b) dodaje się ust. 3 w brzmieniu: "3. W sprawach, o których mowa w art. 13 pkt 6, izby wydają opinię w terminie 14 dni."; 14) w art. 20: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Od uchwał składów orzekających służy odwołanie do kolegium izby w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały."; b) w ust. 2 skreśla się wyrazy "pełny skład", a wyrazy "w ciągu 2 tygodni" zastępuje się wyrazami "w terminie 14 dni"; 15) w art. 21 ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie: "1. Wydanie przez izbę negatywnej opinii o projekcie budżetu gminy nie wstrzymuje procedury uchwalania budżetu, jednakże zarząd gminy zobowiązany jest przed uchwaleniem budżetu gminy przedstawić tę opinię radzie gminy wraz z odpowiedzią na zawarte w niej zarzuty. 2. O negatywnej opinii wydanej w sprawach określonych w art. 13 pkt 3 i 4 prezes izby informuje właściwego wojewodę i Ministra Finansów."; 16) w art. 22 w ust. 1 wyrazy "do pięciu" zastępuje się wyrazami "do dziewięciu"; 17) w art. 23 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu: "2. Stanowiska inspektora i członka kolegium nie można łączyć z zatrudnieniem w jednostkach określonych w art. 1 ust. 2, członkostwem w organach gminy oraz w samorządowych kolegiach odwoławczych."; 18) art. 24 otrzymuje brzmienie: "Art. 24. 1. Inspektorzy wykonują zadania kontrolne izby; sporządzają protokoły, które przekazują prezesowi izby i podmiotom kontrolowanym. 2. Inspektorowi kontroli oraz osobie nadzorującej czynności kontrolne przysługuje dieta w podwójnej wysokości."; 19) art. 25 otrzymuje brzmienie: "Art. 25. Członkowie kolegium oraz inspektorzy w zakresie wykonywanych czynności korzystają z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym."; 20) po art. 25 dodaje się art. 25a i 25b w brzmieniu: "Art. 25a. 1. Prezesi izb oraz po jednym reprezentancie wybranym przez kolegia izb tworzą Krajową Radę Regionalnych Izb Obrachunkowych, do zadań której należy: 1) reprezentowanie izb wobec naczelnych i centralnych organów państwa, 2) przedstawianie Prezesowi Rady Ministrów wniosków dotyczących zmian w przepisach prawnych regulujących komunalną gospodarkę finansową, 3) przedkładanie właściwemu dysponentowi części budżetowej wniosków do projektu budżetu państwa w części obejmującej izby, 4) upowszechnianie dorobku i doświadczeń izb, 5) uzgadnianie planów i programów szkoleń pracowników izb, 6) koordynowanie planów i programów kontroli, 7) przedkładanie corocznie Sejmowi w terminie do 30 czerwca sprawozdań z działalności izb i wykonania budżetu przez gminy. 2. Rada wybiera ze swojego składu na okres dwóch lat przewodniczącego i dwóch zastępców. 3. Przewodniczący Rady kieruje jej pracami oraz reprezentuje Radę na zewnątrz. 4. Krajowa Rada pracuje na podstawie regulaminu zatwierdzonego przez Prezesa Rady Ministrów.


Art. 2. W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz.U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74, Nr 58, poz. 261, Nr 106, poz. 496 i Nr 132, poz. 622 oraz z 1997 r. Nr 9, poz. 43, Nr 106, poz. 679 i Nr 107, poz. 686) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 52 ust. 2 otrzymuje brzmienie: "2. Projekt budżetu wraz z informacją o stanie mienia komunalnego i objaśnieniami zarząd przedkłada radzie gminy najpóźniej do 15 listopada roku poprzedzającego rok budżetowy i przesyła projekt regionalnej izbie obrachunkowej, celem zaopiniowania."; 2) w art. 53 ust. 3 otrzymuje brzmienie: "3. W przypadku nieuchwalenia budżetu w terminie, o którym mowa w ust. 2, regionalna izba obrachunkowa ustala budżet gminy w zakresie obowiązkowych zadań własnych oraz zadań zleconych w terminie do końca kwietnia roku budżetowego. Do dnia ustalenia budżetu przez regionalną izbę obrachunkową podstawą gospodarki budżetowej jest projekt budżetu, o którym mowa w ust. 2."; 3) w art. 60 w ust. 2 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: "Rada gminy może wskazać więcej niż jeden bank.".


Art. 25b. 1. Zastrzeżenia do wniosków zawartych w wystąpieniach pokontrolnych rozpatrują kolegia izb. 2. Kolegium może zastrzeżenia oddalić lub uwzględnić. Przed rozstrzygnięciem sprawy kolegium może zarządzić przeprowadzenie dodatkowych czynności kontrolnych. 3. Uchwały kolegium w sprawach odwoławczych zapadają zwykłą większością głosów, na posiedzeniu niejawnym. 4. Rozpatrzenie zastrzeżenia powinno nastąpić w terminie 30 dni."; 21) w art. 26: a) ust. 3 otrzymuje brzmienie: "3. Stosunek pracy z przewodniczącym kolegium, jego zastępcą oraz pozostałymi etatowymi członkami kolegium izby nawiązuje się na podstawie powołania.", b) po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu: "3a. Nieetatowi członkowie kolegium izby otrzymują stosowny ryczałt określony rozporządzeniem, o którym mowa w ust. 6. Do nieetatowych członków kolegium izby stosuje się odpowiednio przepisy art. 25 ust. 1-3 ustawy o samorządzie terytorialnym z tym, że zgodę na rozwiązanie stosunku pracy wyraża kolegium izby.", c) skreśla się ust. 4 i 5; 22) w art. 27 skreśla się wyrazy "do 5 000 000 złotych".


Art. 3. W ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o finansowaniu gmin (Dz.U. Nr 129, poz. 600, z 1994 r. Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 124, poz. 601 i Nr 154, poz. 794, z 1996 r. Nr 149, poz. 704 i Nr 156, poz. 774 oraz z 1997 r. Nr 79, poz. 484) w art. 25 ust. 2 skreśla się.


Art. 4. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że art. 1 ust. 2 pkt 2 oraz art. 10 ust. 2-4 ustawy, o której mowa w art. 1, wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.


Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia Dział I Zasady ogólne

Art. 1. §1. Postępowanie w sprawach o wykroczenia toczy się według przepisów niniejszego kodeksu. §2. W postępowaniu, o którym mowa w § 1, przepisy Kodeksu postępowania karnego stosuje się jedynie, gdy niniejszy kodeks tak stanowi.


Art. 10. §1. W sprawach o wykroczenia popełnione przez: 1) żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, 2) żołnierzy sił zbrojnych państw obcych, przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz członków ich personelu cywilnego, jeżeli pozostają w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, o ile ustawa lub umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną nie stanowi inaczej - orzekają w pierwszej instancji wojskowe sądy garnizonowe. §2. Przepis art. 9 § 2 stosuje się odpowiednio do sądów wojskowych.


Art. 100. Ściąganie grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Grzywna ta stanowi dochód budżetu państwa, a gdy nałoży ją funkcjonariusz organu podległego władzom jednostki samorządu terytorialnego - stanowi dochód tej jednostki samorządu.


Art. 101. §1. Prawomocny mandat karny podlega uchyleniu, jeżeli grzywnę nałożono za czyn nie będący czynem zabronionym jako wykroczenie. Uchylenie następuje na wniosek ukaranego złożony w zawitym terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się mandatu lub z urzędu. §2. Uprawnionym do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy, na którego obszarze działania grzywna została nałożona. W przedmiocie uchylenia mandatu karnego sąd orzeka na posiedzeniu. Przed wydaniem postanowienia sąd może zarządzić stosowne czynności w celu sprawdzenia podstaw do uchylenia mandatu karnego. §3. Uchylając mandat karny nakazuje się podmiotowi, na rachunek którego pobrano grzywnę, zwrot uiszczonej kwoty.


Art. 102. Nadzór nad postępowaniem mandatowym sprawuje minister właściwy do spraw wewnętrznych, a w sprawach, o których mowa w art. 95 § 3 - Główny Inspektor Pracy. Dział X Środki odwoławcze


Art. 103. §1. Środkami odwoławczymi są apelacja i zażalenie. §2. Od wyroku sądu pierwszej instancji służy stronom apelacja. §3. Zażalenie przysługuje w wypadkach wskazanych w ustawie. Przysługuje ono stronom, a także osobie, której postanowienie, zarządzenie lub inne czynności bezpośrednio dotyczą. §4. Orzeczenie można zaskarżyć w całości lub części.


Art. 104. §1. Sąd odwoławczy uchyla na posiedzeniu zaskarżone orzeczenie, niezależnie od granic zaskarżenia, podniesionych zarzutów i wpływu uchybienia na treść orzeczenia, jeżeli: 1) orzeczenie wydała osoba nieuprawniona do orzekania albo sędzia podlegający wyłączeniu z mocy prawa lub niezdolny do orzekania, 2) sąd był nienależycie obsadzony lub orzeczenie nie zostało podpisane, 3) sąd powszechny orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wojskowego albo sąd wojskowy orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu powszechnego, 4) orzeczono karę lub środek karny nieznany ustawie, 5) zachodzi sprzeczność w treści orzeczenia uniemożliwiająca jego wykonanie, 6) obwiniony nie miał obrońcy w wypadkach określonych w art. 21 § 1 lub obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy, 7) zachodzi jedna z okoliczności wyłączających postępowanie, określonych w art. 5 § 1 pkt 4-10. §2. Sąd odwoławczy może orzec surowszą karę aresztu tylko wtedy, gdy nie zmienia ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku.


Art. 105. §1. Apelację wnosi się na piśmie w terminie 7 dni od daty otrzymania wyroku wraz z uzasadnieniem, chyba że ustawa stanowi inaczej. §2. Wniesienie apelacji przed upływem terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia, wywołuje skutki wskazane w art. 35 § 1 i podlega rozpoznaniu; można ją uzupełnić w terminie wskazanym w § 1. §3. O przyjęciu apelacji zawiadamia się strony, obrońców i pełnomocników, po czym akta przekazuje się niezwłocznie sądowi odwoławczemu.


Art. 106. §1. Strony mają prawo uczestniczyć w rozprawie i w posiedzeniu sądu odwoławczego. Udział stron nie jest obowiązkowy, chyba że prezes sądu lub sąd tak zarządzi. Obowiązkowy jest jednak udział obrońcy w wypadku określonym w art. 21 § 1. §2. Sąd odwoławczy na żądanie obwinionego pozbawionego wolności zarządza jego sprowadzenia na rozprawę, chyba że uzna za wystarczający udział w rozprawie jego obrońcy. Jeżeli obwiniony nie ma obrońcy wyznacza się obrońcę z urzędu. §3. Niestawiennictwo prawidłowo zawiadomionych o terminie stron i ich przedstawicieli procesowych nie tamuje rozpoznania sprawy, chyba że stawiennictwo było obowiązkowe.


Art. 107. §1. Uzasadnienie wyroku sąd odwoławczy sporządza w terminie 7 dni. §2. Uzasadnienie wyroku utrzymującego w mocy wyrok sądu pierwszej instancji sporządza się wyłącznie na żądanie strony, złożone w terminie zawitym 7 dni od daty wydania wyroku przez sąd odwoławczy. §3. W uzasadnieniu należy podać, czym kierował się sąd wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji sąd uznał za zasadne albo niezasadne.


Art. 108. Zażalenie wnosi się na piśmie w terminie 7 dni od daty ogłoszenia rozstrzygnięcia albo ustnie do protokołu rozprawy lub posiedzenia, a gdy podlega ono doręczeniu, od daty doręczenia lub od daty dokonania zaskarżonej czynności, chyba że ustawa stanowi inaczej.


Art. 109. §1. W postępowaniu odwoławczym stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji, chyba że przepisy niniejszego rozdziału stanowią inaczej. §2. Przy rozpoznawaniu środka odwoławczego stosuje się odpowiednio także przepisy art. 425 § 3 i 4, art. 426, 427, 429- 438, 440-443, 447, 449, 452, 453, 454 § 1, art. 455, 456, 462, 463 § 1, art. 465 § 1 i 2 oraz art. 467 § 2 Kodeksu postępowania karnego. Dział XI Nadzwyczajne środki zaskarżenia Rozdział 18 Kasacja


Art. 11. §1. Przy ustalaniu właściwości sądu stosuje się odpowiednio przepisy art. 31, 32, 33 § 1, art. 34-36, 39 i 43 Kodeksu postępowania karnego, a w odniesieniu do sądu, o którym mowa w art. 10, także art. 651 Kodeksu postępowania karnego. §2. Sąd okręgowy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w ramach okręgu tego samego sądu okręgowego, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. §3. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio do wojskowego sądu okręgowego, w wypadku, w którym inicjatywa pochodzi od wojskowego sądu garnizonowego.


Art. 110. §1. Kasację w sprawach o wykroczenia może wnieść wyłącznie Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich, a w sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych także Naczelny Prokurator Wojskowy. Kasację można wnieść od każdego prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowe. §2. Niedopuszczalne jest uwzględnienie kasacji na niekorzyść obwinionego wniesionej po upływie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia. §3. Kasację wnosi się bezpośrednio do Sądu Najwyższego.


Art. 111. Kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wskazanych w art. 104 § 1 lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia; kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary.


Art. 112. W postępowaniu w przedmiocie kasacji stosuje się odpowiednio przepisy działu X niniejszego Kodeksu oraz art. 522, 526 § 1, art. 529, 530 § 2 i 3, art. 531 § 1, art. 532 § 1, art. 534 § 2, art. 535-537, 538 § 1 oraz art. 539 Kodeksu postępowania karnego. Rozdział 19 Wznowienie postępowania


Art. 113. §1. Do wznowienia postępowania prawomocnie zakończonego w trybie przepisów niniejszego Kodeksu stosuje się odpowiednio przepisy art. 540 - 542, 544 § 2 i 3 oraz art. 545-548 Kodeksu postępowania karnego. §2. Do wniosku o wznowienie postępowania strona niebędąca prokuratorem dołącza dowód wniesienia opłaty sądowej; opłata ta podlega zwrotowi w razie uwzględnienia wniosku. §3. W kwestii wznowienia orzeka na posiedzeniu jednoosobowo sąd okręgowy, a w sprawie zakończonej orzeczeniem tego sądu - jednoosobowo sąd apelacyjny. §4. W sprawach należących do właściwości sądów wojskowych w kwestii wznowienia orzeka na posiedzeniu jednoosobowo wojskowy sąd okręgowy, a w sprawie zakończonej orzeczeniem tego sądu lub Sądu Najwyższego orzeka Sąd Najwyższy - Izba Wojskowa. Dział XII Odszkodowanie za niesłuszne ukaranie lub zatrzymanie


Art. 114. §1. Obwinionemu, który w wyniku kasacji lub wznowienia postępowania został następnie uniewinniony albo wobec którego umorzono postępowanie wskutek okoliczności nieuwzględnionych we wcześniejszym postępowaniu, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłą z wykonania względem niego w całości lub części kary lub środka karnego, których nie powinien był ponieść. §2. Odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje także osobie niewątpliwie niesłusznie zatrzymanej. §3. W razie śmierci obwinionego, który żądanie odszkodowania i zadośćuczynienia zgłosił za życia, prawa jego przechodzą na małżonka, dzieci i rodziców.


Art. 115. §1. Roszczenie o odszkodowanie i zadośćuczynienie należy zgłosić w sądzie okręgowym, w okręgu którego wydano orzeczenie w pierwszej instancji lub w którym nastąpiło zwolnienie zatrzymanego. §2. Roszczenia, o których mowa w § 1, przedawniają się po upływie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia uniewinniającego lub umarzającego postępowanie, o którym mowa w art. 114 § 1 albo od daty zwolnienia zatrzymanego. §3. W przedmiocie roszczenia orzeka jednoosobowo wyrokiem sąd okręgowy na rozprawie. Postępowanie w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne ukaranie oraz za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie wolne jest od kosztów. §4. Żądający odszkodowania może ustanowić pełnomocnika, którym może być adwokat lub radca prawny. Przepis art. 30 § 2 stosuje się odpowiednio.


Art. 116. Przy rozpoznawaniu roszczeń o odszkodowanie oraz zadośćuczynienie stosuje się odpowiednio przepisy art. 553, 556 § 4 i art. 557-559 Kodeksu postępowania karnego. Dział XIII Koszty postępowania


Art. 117. §1. Wszelkie wydatki w toku postępowania w sprawach o wykroczenia wykłada tymczasowo Skarb Państwa. §2. Koszty obrońcy i pełnomocnika wykłada strona, która go ustanowiła. Koszty obrońcy wyznaczonego w sytuacji określonej w art. 21 § 1 i art. 22 wykłada tymczasowo Skarb Państwa.


Art. 118. §1. W razie skazania, obwinionego obciąża się zryczałtowanymi wydatkami postępowania oraz innymi należnościami, o których mowa w § 3, jeżeli należności takie powstały w postępowaniu. §2. W razie uniewinnienia obwinionego lub umorzenia postępowania w sprawie, w której wniosek o ukaranie złożył oskarżyciel publiczny, koszty postępowania ponosi Skarb Państwa, a gdy wniosek taki złożył oskarżyciel posiłkowy - ten oskarżyciel; w razie jednak umorzenia postępowania w wypadku określonym w art. 31 § 1 koszty postępowania ponosi Skarb Państwa. §3. Wydatki wykładane przez Skarb Państwa mają charakter zryczałtowany. Zryczałtowane wydatki postępowania nie obejmują jednak należności dla osób, zakładów, instytutów i instytucji powołanych do wydania opinii oraz należności ustanowionych z urzędu obrońcy i pełnomocnika. §4. Wysokość zryczałtowanych wydatków postępowania, a także opłaty, o której mowa w art. 113 § 2 określi, w drodze rozporządzenia, Minister Sprawiedliwości, uwzględniając realnie ponoszone koszty poszczególnych czynności.


Art. 119. Do kosztów postępowania stosuje się odpowiednio przepisy art. 616, 618 § 1 i 3, art. 623, 624 § 1, art. 625-627, 630, 633-635, 636 § 1 i 2, art. 637-639 i 641 Kodeksu postępowania karnego, przy czym wydatkami Skarbu Państwa są także wydatki ponoszone w toku czynności wyjaśniających.


Art. 12. §1. Spory o właściwość między sądami rejonowymi rozstrzyga sąd okręgowy, właściwy dla okręgu, w którym działa sąd, który pierwszy wszczął spór. §2. Spory o właściwość między wojskowymi sądami garnizonowymi rozstrzyga wojskowy sąd okręgowy, nadrzędny nad sądem, który pierwszy wszczął spór.


Art. 13. §1. Sąd rejonowy orzeka na rozprawie i na posiedzeniu jednoosobowo. §2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do wojskowego sądu garnizonowego oraz do sądu orzekającego w sprawach, o którym mowa w art. 12 § 1 i 2.


Art. 14. §1. Sądem odwoławczym w sprawach o wykroczenia podlegających właściwości sądów powszechnych, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, jest: 1) sąd okręgowy do rozpoznania apelacji oraz zażaleń na postanowienia i zarządzenia zamykające drogę do wydania wyroku, 2) sąd rejonowy w innym równorzędnym składzie do rozpoznania pozostałych zażaleń. §2. Sądem odwoławczym w sprawach o wykroczenia podlegających właściwości sądów wojskowych, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, jest wojskowy sąd okręgowy. §3. Sąd okręgowy i wojskowy sąd okręgowy ponadto rozpoznają sprawy przekazane im przez ustawę. §4. W sprawach określonych w § 1 i 2 sądy w nich wskazane orzekają na rozprawie i na posiedzeniu jednoosobowo. §5. W sprawach określonych w § 3 sądy orzekają jednoosobowo, chyba że ustawa stanowi inaczej albo prezes sądu zarządzi orzekanie w składzie trzech sędziów.


Art. 15. §1. Sąd apelacyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydawanych w pierwszej instancji przez sąd okręgowy oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę. §2. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasacje i inne sprawy przekazane mu przez ustawę. §3. W sprawach, w których orzekały sądy wojskowe, uprawnienia sądu okręgowego ma wojskowy sąd okręgowy, a uprawnienia sądu apelacyjnego i Sądu Najwyższego ma Sąd Najwyższy - Izba Wojskowa. §4. Sądy wskazane w § 1-3 orzekają jednoosobowo, chyba że ustawa stanowi inaczej albo prezes sądu lub Prezes Sądu Najwyższego zarządzi orzekanie w składzie trzech sędziów. Rozdział 2 Wyłączenie sędziego


Art. 16. §1. Do wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio przepisy art. 40, 41 i 42 § 1-3 Kodeksu postępowania karnego. §2. O wyłączeniu sędziego rozstrzyga inny równorzędny skład sądu, przed którym sprawa się toczy. W razie niemożności utworzenia takiego składu o wyłączeniu orzeka sąd wyższego rzędu. Dział III Strony, obrońcy i pełnomocnicy Rozdział 3 Oskarżyciel publiczny


Art. 17. §1. Oskarżycielem publicznym we wszystkich sprawach o wykroczenia jest Policja, chyba że ustawa stanowi inaczej. §2. W sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika określone w Kodeksie pracy, a także w sprawach o inne wykroczenia związane z wykonywaniem pracy zarobkowej, jeżeli ustawa tak stanowi, oskarżycielem publicznym jest inspektor pracy. §3. Organom administracji rządowej i samorządowej, organom kontroli państwowej i kontroli samorządu terytorialnego oraz strażom gminnym (miejskim) uprawnienia oskarżyciela publicznego przysługują tylko wówczas, gdy w zakresie swego działania ujawniły wykroczenie i wystąpiły z wnioskiem o ukaranie. §4. Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, nadać w sprawach o wykroczenia uprawnienia oskarżyciela publicznego także innym instytucjom państwowym, samorządowym lub społecznym, określając zakres spraw, w których w ramach swego działania mogą występować z wnioskiem o ukaranie za ujawnione przez siebie wykroczenia, mając na względzie zakres ustawowych uprawnień takich instytucji oraz potrzebę ochrony dóbr szczególnie narażonych na naruszenia ze strony sprawców wykroczeń. §5. Udział w sprawie organu, który złożył wniosek o ukaranie, wyłącza Policję od udziału w rozprawie.


Art. 18. §1. W każdej sprawie o wykroczenie wniosek o ukaranie może wnieść prokurator, stając się oskarżycielem publicznym. §2. Prokurator może także wstąpić do postępowania wszczętego na podstawie wniosku o ukaranie wniesionego przez innego oskarżyciela. §2. W wypadkach wskazanych w § 1 i 2 udział prokuratora wyłącza udział innego oskarżyciela publicznego.


Art. 19. §1. Przepisy art. 40 § 1 pkt 1-4 i 6, § 2 oraz art. 41 i 42 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio do oskarżyciela publicznego. §2. W sprawie wyłączenia orzeka organ bezpośrednio przełożony nad osobą podlegającą wyłączeniu. Przepis art.. 48 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio. Rozdział 4 Obwiniony i jego obrońca


Art. 2. §1. Orzekanie następuje w postępowaniu: 1) zwyczajnym, 2) przyspieszonym, 3) nakazowym. §2. W wypadkach wskazanych w ustawie i na zasadach w niej określonych uprawniony organ może nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego.


Art. 20. §1. Obwinionym jest osoba, przeciwko której wniesiono wniosek o ukaranie w sprawie o wykroczenie. §2. Jeżeli obwiniony nie zna języka polskiego, wniosek o ukaranie oraz rozstrzygnięcia podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie, ogłasza się lub doręcza obwinionemu wraz z tłumaczeniem. §3. Do obwinionego stosuje się odpowiednio art. 74 § 1 i 2, art. 75, 76 i 175 Kodeksu postępowania karnego.


Art. 21. §1. W postępowaniu w sprawie o wykroczenia obwiniony musi mieć obrońcę przed sądem, jeżeli: 1) jest głuchy, niemy lub niewidomy, 2) zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności. §2. W wypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2, obowiązek korzystania z pomocy obrońcy ustaje, jeżeli powołany biegły stwierdzi, że poczytalność obwinionego nie budzi wątpliwości, chyba że sąd postanowi inaczej. §3. W wypadkach, o których mowa w § 1, udział obrońcy w rozprawie jest obowiązkowy, a w posiedzeniu, jeżeli ustawa tak stanowi. §4. Jeżeli w wypadkach, o których mowa w § 1, obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, wyznacza mu się obrońcę z urzędu.


Art. 22. Gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, obwinionemu, który nie ma obrońcy z wyboru, wyznacza się na jego wniosek obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez poważnego uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Przepis art. 78 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się.


Art. 23. Obrońcę z urzędu wyznacza prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy.


Art. 24. §1. Obrońcą w sprawach o wykroczenia może być adwokat albo radca prawny. §2. Do obrońcy obwinionego stosuje się odpowiednio przepisy art. 83-86 Kodeksu postępowania karnego. §3. Ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania karnego stosowanych na podstawie art. 1 § 2, mówi się o obrońcy albo o adwokacie rozumie się przez to także radcę prawnego. Rozdział 5 Pokrzywdzony, oskarżyciel posiłkowy i pełnomocnicy


Art. 25. §1. Pokrzywdzonym jest ten, czyje dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez wykroczenie. §2. W razie śmierci pokrzywdzonego prawa, które by mu przysługiwały mogą wykonywać osoby najbliższe. §3. Do pokrzywdzonego stosuje się odpowiednio art. 49 § 3 oraz art. 51 Kodeksu postępowania karnego. §4. Pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego.


Art. 26. §1. O przesłaniu wniosku o ukaranie do sądu oskarżyciel publiczny zawiadamia ujawnionego pokrzywdzonego, pouczając go o uprawnieniach, o których mowa w §3. §2. Sąd zawiadamia ujawnionego pokrzywdzonego o terminie rozprawy. §3. Pokrzywdzony może do rozpoczęcia przewodu sądowego albo bezpośrednio po rozpoczęciu posiedzenia, o którym mowa w art. 60 § 1 pkt 1-3 i 6, oświadczyć, że będzie działał obok oskarżyciela publicznego jako oskarżyciel posiłkowy. §4. Pokrzywdzony, który nie uczestniczył w rozprawie z powodu braku prawidłowego powiadomienia o jej terminie, może złożyć oświadczenie, o którym mowa w § 3, najpóźniej bezpośrednio po wywołaniu sprawy na pierwszej rozprawie, o której został prawidłowo powiadomiony. §5. Art. 54 § 2 i art. 56 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.


Art. 27. §1. W sprawach o wykroczenia ścigane na żądanie pokrzywdzonego, pokrzywdzony może samodzielnie wnieść wniosek o ukaranie jako oskarżyciel posiłkowy. §2. W sprawach o wykroczenia inne niż określone w § 1, pokrzywdzony może samodzielnie wnieść wniosek o ukaranie jako oskarżyciel posiłkowy, jeżeli w ciągu miesiąca od powiadomienia o wykroczeniu organu uprawnionego do występowania w tych sprawach w charakterze oskarżyciela publicznego nie zostanie powiadomiony o wniesieniu przez ten organ wniosku o ukaranie albo otrzyma zawiadomienie, o którym mowa w art. 54 § 2. §3. Jeżeli pokrzywdzony złożył wniosek o ukaranie pomimo, że oskarżyciel publiczny także złożył taki wniosek, wniosek pokrzywdzonego traktuje się jako oświadczenie wskazane w art. 26 § 3. §4. Prezes sądu zawiadamia o wniesieniu wniosku o ukaranie, o którym mowa w § 1 i 2, właściwego oskarżyciela publicznego. Jeżeli oskarżyciel ten w ciągu 14 dni od otrzymania zawiadomienia wniesie w sprawie o ten sam czyn tej samej osoby publiczny wniosek o ukaranie, wniosek pokrzywdzonego traktuje się jak oświadczenie wskazane w art. 26 § 3. §5. Art. 55 § 3 Kodeksu postępowania karnego stosuje się.


Art. 28. §1. Odstąpienie oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 27 § 1 i 2 od oskarżenia, powoduje umorzenie postępowania. §2. Odstąpienie oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 26 § 3 od oskarżenia nie tamuje rozpoznania sprawy. Art. 57 § 1 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.


Art. 29. §1. Niestawiennictwo prawidłowo powiadomionego pokrzywdzonego i oskarżyciela posiłkowego na rozprawę lub posiedzenie nie tamuje toku sprawy, chyba że ustawa stanowi inaczej. §2. Niestawiennictwo oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 27 § 1 i 2 bez usprawiedliwienia, uważa się za odstąpienie od oskarżenia; w takim przypadku sąd umarza postępowanie.


Art. 3. W razie stwierdzenia w toku postępowania istotnego uchybienia w czynnościach instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, sprzyjającego naruszeniom prawa, sąd, a w toku czynności wyjaśniających organ je prowadzący, zawiadamia o stwierdzonym uchybieniu tę instytucję bądź organ powołany do sprawowania nad nią nadzoru.


Art. 30. §1. Pokrzywdzony i oskarżyciel posiłkowy może korzystać z pomocy jednego pełnomocnika. Pełnomocnikiem może być adwokat, radca prawny, a w wypadku, gdy pokrzywdzonym jest instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, także pracownik tej instytucji lub jej organu nadrzędnego. §2. Do pełnomocnika stosuje się odpowiednio przepisy art. 22 i 23 niniejszego kodeksu oraz art. 83, 84, 86 § 2 i art. 89 Kodeksu postępowania karnego.


Art. 31. §1. W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 27 § 1 i 2, sąd zawiesza postępowanie, a osoby najbliższe mogą wstąpić w prawa zmarłego. Jeżeli w terminie zawitym miesiąca od dnia śmierci oskarżyciela osoba uprawniona nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd umarza postępowanie. §2. W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, wskazanego w art. 26 § 3, osoby najbliższe mogą przystąpić do postępowania w każdym jego stadium. Dział IV Czynności procesowe


Art. 32. §1. Rozstrzygnięcia zapadają w postaci orzeczeń, zarządzeń albo mandatów karnych. §2. Orzeczenie wydaje się w formie wyroku lub postanowienia. Postanowieniem rozstrzyga się, gdy ustawa nie wymaga wydania wyroku. §3. Postanowienie wydaje sąd, prezes sądu i upoważniony sędzia, a w toku czynności wyjaśniających również organ prowadzący te czynności. W kwestii nie wymagającej postanowienia wydaje się zarządzenie. §4. W sprawach osób podlegających orzecznictwu sądów wojskowych przepis § 3 odnosi się także do prokuratora wojskowego. §5. Przepisy art. 94, 95 i 97 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.


Art. 33. Strony mogą uczestniczyć w posiedzeniu, jeżeli ustawa to przewiduje albo gdy prezes sądu lub sąd tak zarządzi.


Art. 34. Podstawę orzeczenia może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w postępowaniu, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia.


Art. 35. §1. Wyrok sądu pierwszej instancji uzasadnia się i doręcza stronie wraz z uzasadnieniem jedynie na jej żądanie zgłoszone w zawitym terminie 7 dni od daty jego ogłoszenia, chyba że ustawa stanowi inaczej. §2. Wyrok zaoczny doręcza się z urzędu obwinionemu i jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony; termin do żądania doręczenia uzasadnienia tego wyroku biegnie od daty jego doręczenia. §3. Wyrok wydany na posiedzeniu doręcza się stronie z urzędu, gdy nie uczestniczyła ona w posiedzeniu; termin do żądania doręczenia uzasadnienia wyroku biegnie wówczas od daty jego doręczenia.


Art. 36. §1. Postanowienie i zarządzenie uzasadnia się jedynie, gdy podlega ono zaskarżeniu. Uzasadnienie sporządza się wówczas z urzędu i doręcza się je wraz z rozstrzygnięciem osobom, którym przysługuje środek odwoławczy, jeżeli nie brały udziału w rozprawie lub posiedzeniu albo nie były obecne przy ogłoszeniu rozstrzygnięcia, chyba, że oddaliły się samowolnie. §2. Orzeczenie wydane w wyniku rozpoznania środka zaskarżenia uzasadnia się z urzędu, chyba że ustawa stanowi inaczej.


Art. 37. §1. Protokół spisuje się z każdej czynności mającej istotne znaczenie dla sprawy, a w szczególności z rozprawy i posiedzenia, a także z dokonanych poza rozprawą czynności dowodowych, chyba że ustawa stanowi inaczej. §2. Czynności, z których nie sporządza się protokołu, a także inne zdarzenia, które mają znaczenie dla postępowania, utrwala się w aktach w formie notatki urzędowej podpisanej przez osobę, która dokonała tych czynności. §3. Przebieg czynności protokołowanych może być utrwalony ponadto za pomocą urządzenia rejestrującego obraz lub dźwięk, o czym należy uprzedzić osoby uczestniczące w czynności. Zapis taki i jego przekład, jeżeli został sporządzony, są załącznikami do protokołu. §4. Strony i osoby mające w tym interes prawny mogą złożyć wniosek o sprostowanie protokołu rozprawy lub posiedzenia, wskazując na nieścisłości i opuszczenia. W przedmiocie sprostowania protokołu rozstrzyga, po wysłuchaniu protokolanta, sędzia, który prowadził czynność. §5. Do protokołów stosuje się odpowiednio przepisy art. 144-146, 148, 149 § 1 i 2, art. 150, 151, 153 § 3 i 4, art. 154 oraz art. 155 Kodeksu postępowania karnego oraz przepisy wydane na podstawie art. 147 § 5 Kodeksu postępowania karnego.


Art. 38. Do czynności procesowych prowadzonych w postępowaniu w sprawach o wykroczenia stosuje się odpowiednio także przepisy art. 100 § 1 i 6, art. 105, 107, 108, 116121, 122-127, 128-134, 136-142, 156 § 1-4, art. 157, 158 i 160-166 oraz art. 476 § 2 Kodeksu postępowania karnego, a gdy sąd nie orzeka jednoosobowo również art. 109-115 Kodeksu postępowania karnego. Dział V Dowody Rozdział 6 Przepisy ogólne


Art. 39. §1. Dowody przeprowadza się na wniosek stron albo z urzędu. Przepis art. 168 Kodeksu postępowania karnego stosuje się. §2. Do wniosku dowodowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 169 i 170 Kodeksu postępowania karnego, a przy przeprowadzaniu dowodu także art. 171173 Kodeksu postępowania karnego. §3. Poza rozprawą o dopuszczeniu dowodu lub o jego zabezpieczeniu rozstrzyga prezes sądu, sąd albo organ prowadzący czynności wyjaśniające, a w sprawach osób podlegających orzecznictwu sądów wojskowych także prokurator wojskowy. §4. Dowodu z wyjaśnień lub zeznań nie wolno zastępować treścią pism, zapisków lub notatek urzędowych, chyba że ustawa stanowi inaczej.


Art. 4. Obwinionemu przysługuje prawo do obrony, w tym do korzystania z pomocy jednego obrońcy, o czym należy go pouczyć.


Art. 40. §1. Na wniosek osoby przesłuchiwanej przyjmuje się od niej oświadczenie na piśmie. §2. W wypadku, o którym mowa w § 1, należy umożliwić tej osobie sporządzenie oświadczenia w warunkach uniemożliwiających porozumienie się z innymi osobami, a następnie przesłuchać ją w celu wyjaśnienia, uzupełnienia lub uściślenia okoliczności zawartych w oświadczeniu pisemnym. Oświadczenie pisemne stanowi załącznik do protokołu. §3. Wyjaśnienia lub zeznania złożone w formie oświadczenia pisemnego w postępowaniu przed sądem, odczytuje się. Rozdział 7 Przeprowadzanie poszczególnych dowodów. Przeszukanie