Art. 12. 1. W okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich może zaskarżyć, w drodze kasacji, prawomocne orzeczenie sądu pierwszej instancji lub sądu rewizyjnego, kończące postępowanie w sprawie, wydane przed tym dniem, na podstawach i w terminach, które były przewidziane dla rewizji nadzwyczajnej. Kasację od orzeczenia Sądu Najwyższego rozpoznaje Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów. 2. Podania o wniesienie rewizji nadzwyczajnych nie rozpatrzone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu na zasadach dotychczasowych, w wyniku czego Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny może wnieść kasację z zastosowaniem przepisu ust. 1. 3. W okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich może zaskarżyć, w drodze kasacji, prawomocne orzeczenie sądu pierwszej instancji, a także orzeczenie sądu wojewódzkiego orzekającego w drugiej instancji lub sądu apelacyjnego, wydane po dniu wejścia w życie ustawy, jednakże tylko w ciągu sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. 4. Przepis ust. 1 stosuje się również do orzeczeń Sądu Najwyższego wydanych na skutek rewizji nadzwyczajnej - wydanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.


Ustawa z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw

Art. 13. Podmioty gospodarcze podlegające wpisowi do rejestru sądowego, w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, są obowiązane do uzupełnienia danych w rejestrze przez podanie aktualnego adresu.


Art. 14. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1996 r., z tym że art. 1 pkt 6, 28, 85, 90, 91, 96, 97, 99 i 101-104, art. 4 pkt 2 i 3 oraz art. 13 wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.


Art. 2. W rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512, z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 85, poz. 426 i z 1996 r. Nr 6, poz. 43) wprowadza się następujące zmiany: 1) art. 17 otrzymuje brzmienie: "Art. 17. §1.Na postanowienie sądu pierwszej instancji o ogłoszeniu upadłości zażalenie służy tylko upadłemu, na postanowienie zaś oddalające wniosek o ogłoszenie upadłości - tylko wnioskodawcy. §2. Jeżeli jednak wniosek o ogłoszenie upadłości dotyczy przedsiębiorstwa państwowego, zażalenie zarówno na postanowienie o ogłoszenie upadłości, jak i na postanowienie oddalające wniosek służy także organowi założycielskiemu i organowi reprezentującemu Skarb Państwa, choćby organ ten nie był wnioskodawcą. §3. Na zasadach określonych w paragrafach poprzedzających na postanowienie sądu drugiej instancji służy kasacja."; 2) w art. 31: a) skreśla się § 2, b) w § 3 wyraz "rewizji" zastępuje się wyrazem "zażalenia"; 3) w art. 78 po wyrazie "sądu" wyraz "nie" zastępuje się wyrazami "pierwszej instancji"; 4) w art. 114 dodaje się zdanie trzecie w brzmieniu: "Na postanowienie sądu nie ma zażalenia."; 5) w art. 122 w § 2 skreśla się zdanie drugie; 6) w art. 123 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: "Na postanowienie sądu nie ma zażalenia."; 7) w art. 137 po § 2 dodaje się § 3 w brzmieniu: "§3. Na postanowienie sądu nie ma zażalenia."; 8) w art. 149 po § 2 dodaje się § 3 w brzmieniu: "§3. Na postanowienie sądu nie ma zażalenia."; 9) art. 193 otrzymuje brzmienie: "Art. 193. Na postanowienie sądu drugiej instancji, odmawiające zatwierdzenia układu, służy kasacja."; 10) w art. 198: a) w § 2 wyrazy "środka odwoławczego" zastępuje się wyrazem "zażalenia", b) w § 4 skreśla się zdanie drugie; 11) w art. 211 w § 1 skreśla się zdanie drugie.


Art. 3. W rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo o postępowaniu układowym (Dz.U. Nr 93, poz. 836, z 1950 r. Nr 38, poz. 349, z 1990 r. Nr 55, poz. 320 i z 1996 r. Nr 6, poz. 43) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 7 po wyrazach "Kodeksu postępowania cywilnego" skreśla się wyrazy "o postępowaniu nieprocesowym"; 2) w art. 13 w § 1 wyrazy "rejonowego - sądu gospodarczego nie" zastępuje się wyrazami "pierwszej instancji"; 3) w art. 21 w § 4 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: "Organom tym powinny być doręczane wszystkie postanowienia i zarządzenia."; 4) w art. 24: a) § 3 otrzymuje brzmienie: "§3. Na postanowienie uwzględniające podanie o otwarcie postępowania układowego nie ma zażalenia. Na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające takie podanie oraz umarzające postępowanie służy kasacja.", b) po § 3 dodaje się § 4 w brzmieniu: "§4. Postanowienie uwzględniające podanie o otwarcie postępowania układowego dotyczące przedsiębiorstwa państwowego oraz postanowienie oddalające takie podanie, jak również umarzające postępowanie może być zaskarżone odpowiednio zażaleniem i kasacją przez organ założycielski lub organ reprezentujący Skarb Państwa."; 4) w art. 31 w § 5 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: "Na postanowienie sądu nie ma zażalenia."; 5) w art. 66 po wyrazie "sądu" dodaje się wyrazy "drugiej instancji", a wyraz "rewizja" zastępuje się wyrazem "kasacja".


Art. 367. §1.Od wyroku sądu pierwszej instancji przysługuje apelacja do sądu drugiej instancji. §2. Apelację od wyroku sądu rejonowego rozpoznaje sąd wojewódzki, a od wyroku sądu wojewódzkiego jako pierwszej instancji - sąd apelacyjny. §3. Rozpoznanie sprawy następuje w składzie trzech sędziów zawodowych. Postanowienia dotyczące postępowania dowodowego na posiedzeniu niejawnym wydaje sąd w składzie jednego sędziego.


Art. 368. Apelacja powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego wyroku, przytoczenie zarzutów i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub zmianę wyroku w całości lub w określonej części. W sprawach o roszczenie majątkowe należy podać również wartość przedmiotu zaskarżenia.


Art. 369. §1.Apelację wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie dwutygodniowym od doręczenia stronie skarżącej wyroku z uzasadnieniem. §2. Jeżeli strona nie zażądała uzasadnienia wyroku w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji, termin do wniesienia apelacji biegnie od dnia, w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia.


Art. 370. Sąd pierwszej instancji odrzuci na posiedzeniu niejawnym apelację wniesioną po upływie przepisanego terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.


Art. 371. Po doręczeniu apelacji stronie przeciwnej sąd pierwszej instancji przedstawia niezwłocznie akta sprawy sądowi drugiej instancji.


Art. 372. Strona przeciwna może w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia apelacji wnieść odpowiedź na apelację wprost do sądu drugiej instancji.


Art. 373. Sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym apelację, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji. Jeżeli dostrzeże braki, do których usunięcia strona nie była wezwana, zażąda ich usunięcia. W razie nieusunięcia braków w wyznaczonym terminie, apelacja ulega odrzuceniu.


Art. 374. Sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, jeżeli zachodzi nieważność postępowania.


Art. 375. Poza wypadkami wymienionymi w dwóch artykułach poprzedzających sąd drugiej instancji wyznacza rozprawę.


Art. 376. Rozprawa przed sądem drugiej instancji odbywa się bez względu na niestawiennictwo jednej lub obu stron. Wydany wyrok nie jest zaoczny.


Art. 377. Po wywołaniu sprawy rozprawa rozpoczyna się od sprawozdania sędziego, który zwięźle przedstawia stan sprawy ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów i wniosków apelacyjnych.


Art. 378. §1.Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach wniosków apelacji. §2. Sąd drugiej instancji z urzędu uchyli jednak wyrok w całości lub w części, jeżeli postępowanie przed sądem pierwszej instancji jest dotknięte nieważnością albo jeżeli sąd ten nie rozpoznał istoty sprawy. §3. Sąd drugiej instancji może z urzędu rozpoznać sprawę na rzecz współuczestników, którzy wyroku nie zaskarżyli, gdy będące przedmiotem zaskarżenia prawa i obowiązki są wspólne także dla tych współuczestników. Współuczestników takich należy wezwać na rozprawę; mogą oni także składać pisma przygotowawcze.


Art. 379. Nieważność postępowania zachodzi: 1) jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna, 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany, 3) jeżeli o to samo roszczenie między tymi samymi stronami toczy się sprawa wcześniej wszczęta albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona, 4) jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, 5) jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw, 6) jeżeli sąd rejonowy orzekł w sprawie, w której sąd wojewódzki jest właściwy bez względu na wartość przedmiotu sporu.


Art. 380. Sąd drugiej instancji, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.


Art. 381. Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później.


Art. 382. Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.


Art. 383. W postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami. Jednakże w razie zmiany okoliczności można żądać zamiast pierwotnego przedmiotu sporu jego wartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się można nadto rozszerzyć żądanie pozwu o świadczenia za dalsze okresy.


Art. 384. Sąd nie może uchylić lub zmienić wyroku na niekorzyść strony wnoszącej apelację, chyba że strona przeciwna również wniosła apelację.


Art. 385. Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest ona bezzasadna.


Art. 386. §1.W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżony wyrok i orzeka co do istoty sprawy. §2. W razie stwierdzenia nieważności postępowania sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. §3. Jeżeli pozew ulega odrzuceniu albo zachodzi podstawa do umorzenia postępowania, sąd drugiej instancji uchyla wyrok oraz odrzuca pozew lub umarza postępowanie. §4. Poza wypadkami określonymi w § 2 i 3 sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania jedynie wówczas, gdy wydanie wyroku co do istoty sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. §5. W wypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w innym składzie. §6. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji wiążą zarówno sąd, któremu sprawa została przekazana, jak i sąd drugiej instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego.


Art. 387. §1.Sąd drugiej instancji uzasadnia z urzędu wyrok oraz postanowienie kończące postępowanie w sprawie. §2. Sporządzenie uzasadnienia powinno nastąpić w terminie dwóch tygodni od dnia ogłoszenia sentencji orzeczenia. Jeżeli ogłoszenia nie było, termin ten liczy się od dnia wydania orzeczenia. §3. Orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się tej stronie, która w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji zażądała doręczenia. Przepis art. 327 § 2 stosuje się odpowiednio. Jeżeli ogłoszenia nie było, orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się stronom z urzędu w terminie tygodniowym od sporządzenia uzasadnienia.


Art. 388. §1.Wyrok sądu drugiej instancji jest natychmiast wykonalny, jeżeli kodeks nie stanowi inaczej. Sąd drugiej instancji może jednak uzależnić jego wykonanie, a w razie oddalenia apelacji - wykonanie wyroku sądu pierwszej instancji od złożenia przez powoda stosownego zabezpieczenia, a nawet - gdyby wskutek wykonania wyroku mogła wyniknąć dla pozwanego niepowetowana szkoda - wstrzymać wykonanie wyroku aż do uprawomocnienia się. §2. Zabezpieczenie może również polegać na wstrzymaniu wydania powodowi sum pieniężnych po ich wyegzekwowaniu od pozwanego lub na wstrzymaniu sprzedaży zajętego majątku ruchomego. §3. Do czasu uprawomocnienia się wyroku wstrzymuje się z urzędu sprzedaż nieruchomości.


Art. 389. Po bezskutecznym upływie terminu do zaskarżenia wydanego wyroku sąd drugiej instancji zwraca akta sądowi pierwszej instancji.


Art. 390. §1.Jeżeli przy rozpatrywaniu apelacji w sprawie, w której kasacja nie przysługuje, powstanie zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, sąd może przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu, odraczając rozpoznanie sprawy. Sąd Najwyższy władny jest przejąć sprawę do rozpoznania. §2. Uchwała Sądu Najwyższego rozstrzygająca zagadnienie prawne wiąże w danej sprawie.


Art. 391. Jeżeli nie ma szczególnych przepisów o postępowaniu przed sądem drugiej instancji, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Przepisy art. 194-196 i 198 nie mają zastosowania."; 45) po rozdziale 1 działu V tytułu VI księgi pierwszej części pierwszej dodaje się rozdział 1{1} w brzmieniu: "Rozdział 1{1} Kasacja


Art. 392. §1.Kasacja do Sądu Najwyższego przysługuje stronie od wyroku lub postanowienia, wydanych przez sąd drugiej instancji i kończących postępowanie w sprawie. §2. Prokurator może wnieść kasację tylko w sprawie, w której uczestniczył w postępowaniu apelacyjnym.


Art. 393{10}.Z wyjątkiem wypadków określonych w art. 173-175, postępowanie przed Sądem Najwyższym ulega zawieszeniu jedynie na zgodny wniosek stron.


Art. 393{3}. Kasacja powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę wyroku w całości lub w części, a w sprawach o roszczenia majątkowe - także wartość przedmiotu zaskarżenia.


Art. 393{4}. Kasację wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie miesięcznym od dnia doręczenia orzeczenia stronie skarżącej.


Art. 393{5}. Sąd drugiej instancji odrzuci na posiedzeniu niejawnym kasację wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również kasację, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.


Art. 393{6}. Strona przeciwna może wnieść do sądu drugiej instancji odpowiedź na kasację w terminie dwutygodniowym od doręczenia jej kasacji. Po upływie terminu na wniesienie odpowiedzi lub po zarządzeniu doręczenia odpowiedzi skarżącej, sąd drugiej instancji niezwłocznie przedstawi kasację i odpowiedź wraz z aktami sprawy Sądowi Najwyższemu.


Art. 393{7}. Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawy w składzie trzech sędziów.


Art. 393{8}. §1.Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym odrzuci kasację, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd drugiej instancji, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. §2. Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym może rozpoznać kasację od postanowienia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w tej sprawie. Nie dotyczy to postanowień rozstrzygających co do istoty sprawy, wydanych w postępowaniach nieprocesowych. §3. Sąd Najwyższy może również na posiedzeniu niejawnym rozpoznać kasację, jeżeli jest ona oparta wyłącznie na podstawie art. 393{1} pkt 2, a strona, która wniosła kasację, zrzekła się rozprawy, zaś strona przeciwna, w terminie dwóch tygodni od doręczenia jej kasacji, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.


Art. 393{9}. §1.Poza wypadkami wymienionymi w artykule poprzedzającym wyznacza się rozprawę. §2. Sędzia sprawozdawca przedstawia na rozprawie zwięźle stan sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem podstaw i wniosków kasacyjnych.


Art. 393. Kasacja nie przysługuje w sprawach: 1) o świadczenia, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięć tysięcy złotych, a w sprawach gospodarczych - niższa niż dziesięć tysięcy złotych; do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia stosuje się odpowiednio przepisy o wartości przedmiotu sporu, 2) o alimenty, gdy dotyczy wysokości świadczeń, 3) o czynsz najmu lub dzierżawy, 4) o naruszenie posiadania, 5) o jednorazowe świadczenie z zakresu ubezpieczeń społecznych, przewidziane w przepisach o świadczeniach z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, oraz o określenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, 6) dotyczących świadectwa pracy i roszczeń z tym związanych oraz o zasądzenie świadczenia w naturze lub ekwiwalentu, wynikających z postanowień zbiorowych układów pracy.


Art. 393{11}.Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.


Art. 393{12}.Sąd Najwyższy oddala kasację, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.


Art. 393{13}. §1.Sąd Najwyższy w razie uwzględnienia kasacji uchyla zaskarżony wyrok w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał wyrok, lub innemu sądowi równorzędnemu; Sąd Najwyższy może uchylić także w całości lub w części wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi temu samemu lub równorzędnemu. §2. W razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w innym składzie.


Art. 393{14}. §1.Jeżeli przy rozpoznawaniu kasacji wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Sąd Najwyższy może odroczyć wydanie orzeczenia i przekazać to zagadnienie do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi tego sądu. §2. Uchwała powiększonego składu Sądu Najwyższego jest w danej sprawie wiążąca. §3. Pełnomocnicy mają prawo wziąć udział w posiedzeniu. §4. Sąd Najwyższy w powiększonym składzie może przejąć sprawę do swego rozpoznania.


Art. 393{15}.Jeżeli Sąd Najwyższy uzna, że nie ma naruszeń istotnych przepisów postępowania, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, może orzec co do istoty sprawy; w tym wypadku jest związany stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku.


Art. 393{16}.Jeżeli pozew ulegał odrzuceniu, Sąd Najwyższy uchyla wydane w sprawie wyroki i odrzuca pozew.


Art. 393{17}.Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy. Nie można oprzeć kasacji od wyroku wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy.


Art. 393{18}.Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające kasację.


Art. 393{19}.Jeżeli nie ma szczególnych przepisów o postępowaniu przed Sądem Najwyższym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy o apelacji, z tym że termin na sporządzenie uzasadnienia orzeczenia przez Sąd Najwyższy wynosi cztery tygodnie.


Art. 393{20}.Minister Sprawiedliwości, na wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, określa, w drodze rozporządzenia, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, rodzaje spraw należących do właściwości rzeczowej sądów rejonowych, które w oznaczonym czasie będą rozpoznawane w trybie kasacji przez sądy apelacyjne. Do rozpoznawania kasacji w tych sprawach mają zastosowanie odpowiednio przepisy o postępowaniu przed Sądem Najwyższym."; 46) w art. 394 w § 1: a) w zdaniu wstępnym wyraz "rewizyjnego" zastępuje się wyrazami "drugiej instancji", b) w pkt 2 wyraz "jego" zastępuje się wyrazami "radcy prawnego lub ich", c) po pkt 4 dodaje się pkt 4{1} w brzmieniu: "4{1}) wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia do czasu rozstrzygnięcia skargi o wznowienie postępowania;"; 47) w art. 395 użyty w różnych przypadkach wyraz "rewizyjny" zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami "drugiej instancji"; 48) art. 397 otrzymuje brzmienie: "Art. 397. §1.Sąd drugiej instancji rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym. §2. Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu apelacyjnym."; 49) w art. 401: a) pkt 1 otrzymuje brzmienie: "1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się wyroku nie mogła domagać się wyłączenia;", b) w pkt 2 część zdania przed średnikiem otrzymuje brzmienie: "jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana bądź jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania"; 50) skreśla się art. 402; 51) w art. 403: a) § 2 otrzymuje brzmienie: "§2. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.", b) po § 2 dodaje się § 3 w brzmieniu: "§3. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawnego; w tym wypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżony wyrok, lecz są również z urzędu inne prawomocne wyroki dotyczące tego samego stosunku prawnego."; 52) art. 405 otrzymuje brzmienie: "Art. 405. Do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności właściwy jest sąd, który wydał zaskarżony wyrok, a jeżeli zaskarżono wyroki sądów różnych instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał co do istoty sprawy."; 53) w art. 407 wyraz "miesięcznym" zastępuje się wyrazem "trzymiesięcznym"; 54) w art. 412: a) § 3 otrzymuje brzmienie: "§3. W wypadku, o którym mowa w art. 403 § 3, sąd bądź uchyla jeden z wyroków dotyczących tego samego stosunku prawnego, utrzymując w mocy inny prawomocny wyrok, bądź uchyla wszystkie prawomocne wyroki dotyczące tego samego stosunku prawnego i orzeka co do istoty sprawy albo przekazuje sprawę właściwemu sądowi pierwszej instancji do rozpoznania i rozstrzygnięcia o tym stosunku prawnym.", b) po § 3 dodaje się § 4 w brzmieniu: "§4. Jeżeli do rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania właściwy jest Sąd Najwyższy, sąd ten orzeka tylko o dopuszczalności wznowienia, a rozpoznanie sprawy przekazuje sądowi drugiej instancji."; 55) skreśla się dział VII "Rewizja nadzwyczajna" tytułu VI księgi pierwszej części pierwszej; 56) po art. 434 dodaje się art. 434{1} w brzmieniu: "Art. 434{1}.Wyrok sądu drugiej instancji nie jest natychmiast wykonalny."; 57) w art. 465 w § 1 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: "Kasację może wnieść jedynie adwokat, a także radca prawny związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów."; 58) w art. 466 po wyrazie "adwokata" dodaje się wyrazy "lub radcy prawnego"; 59) po art. 475 dodaje się art. 475{1} w brzmieniu: "Art. 475{1}.Przepisów art. 466, 467, 468, 470 i 471 nie stosuje się do kasacji i do postępowania przed Sądem Najwyższym, wywołanego jej wniesieniem."; 60) skreśla się art. 477{3}-477{5}; 61) art. 477{6} otrzymuje brzmienie: "Art. 477{6}. §1.Wyrok sądu pierwszej instancji zasądzający świadczenia na rzecz pracownika lub członków jego rodziny, w stosunku do którego sąd drugiej instancji oddalił apelację zakładu pracy, podlega natychmiastowemu wykonaniu także w części, w której sąd nie nadał mu rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 477{2}. §2. Przepis § 1 stosuje się również do wyroków sądu drugiej instancji zasądzających świadczenia na rzecz pracownika lub członków jego rodziny. §3. Sąd drugiej instancji nadaje z urzędu wyrokowi, o którym mowa w § 1 i 2, klauzulę wykonalności w dniu ogłoszenia wyroku i wyrok zaopatrzony klauzulą wydaje uprawnionemu."; 62) w art. 477{7} skreśla się w powołaniu wyrazy "i 477{3}-477{5}"; 63) art. 477{8} otrzymuje brzmienie: "Art. 477{8}. Sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, należą do właściwości sądów wojewódzkich."; 64) w art. 477{14a} wyraz "rewizyjny" zastępuje się wyrazem "drugiej instancji"; 65) skreśla się art. 477{15}; 66) w art. 479{3} w § 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie: "1) w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza piętnastu tysięcy złotych,"; 67) skreśla się art. 479{5}; 68) w art. 479{9} w § 2 wyraz "rewizji" zastępuje się wyrazami "apelacji, kasacji"; 69) w art. 479{13} § 2 otrzymuje brzmienie: "§2. Sąd uzna ugodę zawartą przez strony za niedopuszczalną tylko wtedy, gdy jej treść jest niezgodna z prawem lub sprzeczna z zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa, a także wtedy, gdy wymaga tego ochrona środowiska lub ochrona produkcji należytej jakości."; 70) w art. 479{14} § 1 otrzymuje brzmienie: "§1. W sprawach, w których sąd nie wydał nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym lub upominawczym, pozwany jest obowiązany do wniesienia odpowiedzi na pozew w terminie dwutygodniowym od otrzymania pozwu."; 71) skreśla się art. 479{15}; 72) skreśla się art. 479{20} i 479{21}; 73) w art. 479{24}: a) dotychczasowa treść otrzymuje oznaczenie § 1, b) dodaje się § 2 w brzmieniu: "§2. Dopuszczalne jest dołączenie odpisów dokumentów poświadczonych za zgodność z oryginałem przez notariusza, adwokata lub radcę prawnego, z wyjątkiem weksli i czeków."; 74) skreśla się art. 479{26} i 479{27}; 75) art. 479{35} otrzymuje brzmienie: "Art. 479{35}. §1.Do wyroku sądu antymonopolowego przepisy art. 387 i 388 stosuje się odpowiednio. §2. Od wyroku sądu antymonopolowego przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego."; 76) art. 485 otrzymuje brzmienie: "Art. 485. §1.Jeżeli powód dochodzi wierzytelności pieniężnej albo świadczenia innych rzeczy zamiennych, a sąd uzna, że okoliczności uzasadniające dochodzenie roszczenia są udowodnione w całości dołączonymi do pozwu dokumentami urzędowymi lub prywatnymi, wydaje przeciwko pozwanemu nakaz zapłaty. §2. W razie braku podstaw do wydania nakazu zapłaty postępowanie toczy się w trybie zwykłym, z tym że sąd przekaże sprawę sądowi wojewódzkiemu, jeżeli jest on właściwy rzeczowo."; 77) art. 486 otrzymuje brzmienie: "Art. 486. §1.Sąd wydaje również nakaz zapłaty przeciwko zobowiązanemu z weksla lub czeku należycie wypełnionego, których prawdziwość i treść nie nasuwa wątpliwości. W razie przejścia na powoda praw z weksla lub z czeku, do wydania nakazu niezbędne jest przedstawienie dokumentów potrzebnych do uzasadnienia roszczenia, o ile przejście tych praw na powoda nie wynika bezpośrednio z weksla lub z czeku. §2. Art. 485 § 2 stosuje się."; 78) skreśla się art. 489 i art. 490; 79) w art. 493: a) w § 1 skreśla się zdanie ostatnie oraz oznaczenie § 1, b) skreśla się § 2; 80) art. 498 otrzymuje brzmienie: "Art. 498. §1.W sprawach, w których powód dochodzi od swego dłużnika zapłaty sumy pieniężnej do wysokości pięciu tysięcy złotych, sąd, na wniosek powoda, może wydać nakaz zapłaty. §2. W razie braku podstaw do wydania nakazu zapłaty postępowanie toczy się w trybie zwykłym."; 81) skreśla się art. 500 i 501; 82) art. 509 otrzymuje brzmienie: "Art. 509. W sprawach podlegających rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu nieprocesowym orzeka jeden sędzia bez udziału ławników, z wyjątkiem spraw o: 1) pozbawienie lub ograniczenie władzy rodzicielskiej, 2) udzielenie zezwolenia rodzicom i opiekunom na rozporządzenie majątkiem dziecka, 3) przysposobienie, 4) rozstrzygnięcie sporu między radą pracowniczą przedsiębiorstwa a dyrektorem przedsiębiorstwa albo między tymi organami a organem założycielskim lub sprawującym nadzór nad przedsiębiorstwem."; 83) w art. 518 wyraz "rewizja" zastępuje się wyrazem "apelacja"; 84) po art. 519 dodaje się art. 519{1} w brzmieniu: "Art. 519{1}. §1.Od postanowienia sądu drugiej instancji orzekającego co do istoty sprawy nie przysługuje kasacja, jeżeli przepisy księgi drugiej części pierwszej przewidują możliwość zmiany lub uchylenia prawomocnego postanowienia. §2. Kasacja nie przysługuje również w sprawach: 1) dotyczących zarządu związanego ze współwłasnością lub użytkowaniem, 2) wymienionych w art. 691{1}, 3) dotyczących złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego. §3. W postępowaniu rejestrowym kasacja przysługuje jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji."; 85) w art. 545 § 4 otrzymuje brzmienie: "§4. Kto zgłosił wniosek o ubezwłasnowolnienie w złej wierze lub lekkomyślnie, podlega karze grzywny do jednego tysiąca złotych."; 86) w art. 618 w § 2 wyraz "rewizyjny" zastępuje się wyrazami "drugiej instancji"; 87) w art. 719 § 2 otrzymuje brzmienie: "§2. Jeżeli właściwy byłby sąd drugiej instancji lub Sąd Najwyższy, sąd ten przekaże sprawę sądowi pierwszej instancji, chyba że chodzi o odtworzenie tylko akt sądu drugiej instancji lub akt Sądu Najwyższego."; 88) w art. 732: a) dotychczasową treść oznacza się jako § 1, b) dodaje się § 2 w brzmieniu: "§2. Wniosek o zabezpieczenie sąd rozpoznaje bezzwłocznie, nie później jednak niż w terminie tygodnia od jego złożenia. Jeżeli ustawa przewiduje rozpoznanie wniosku na rozprawie, należy go rozpoznać nie później niż w ciągu miesiąca."; 89) w art. 753 w § 2 po wyrazie "żywiciela" dodaje się wyrazy "i do roszczeń o wynagrodzenie, wynikających ze stosunku pracy"; 90) w art. 762 w § 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: "Za nieuzasadnioną odmowę udzielenia komornikowi wyjaśnień lub informacji przewidzianych w artykule poprzedzającym albo za udzielanie informacji lub wyjaśnień świadomie fałszywych osoba odpowiedzialna może być na wniosek wierzyciela lub z urzędu ukarana przez komornika grzywną do pięciuset złotych."; 91) w art. 764 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: "W wypadku niezastosowania się do tego drugiego wezwania, komornik może ukarać taką osobę grzywną w wysokości do dwustu złotych."; 92) po art. 775 dodaje się art. 775{1} w brzmieniu: "Art. 775{1}. §1.Na postanowienie sądu drugiej instancji, wydane po rozpoznaniu zażalenia, kasacja nie przysługuje. §2. Przepis § 1 nie ma zastosowania do postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie przybicia i przysądzenia własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji oraz w przedmiocie planu podziału między wierzycieli sumy uzyskanej z egzekucji."; 93) w art. 781 w § 1 w zdaniu drugim wyraz "rewizyjny" zastępuje się wyrazami "drugiej instancji"; 94) skreśla się art. 866; 95) art. 867 otrzymuje brzmienie: "Art. 867. §1.Zajęte ruchomości nie wymienione w art. 865 lub nie sprzedane w trybie przewidzianym w tym przepisie komornik sprzedaje w drodze licytacji publicznej. §2. Cena wywołania w pierwszym terminie licytacji publicznej wynosi trzy czwarte wartości szacunkowej. Jeżeli licytacja w pierwszym terminie nie dojdzie do skutku, zajęte ruchomości mogą być sprzedane w drugim terminie licytacyjnym. Cena wywołania w drugim terminie licytacyjnym wynosi połowę wartości szacunkowej. Sprzedaż licytacyjna nie może nastąpić za cenę niższą od ceny wywołania. §3. O terminie i miejscu licytacji komornik zawiadamia dłużnika najpóźniej na trzy dni przed dniem licytacji. W wypadkach określonych w art. 864 § 2 zawiadomienie to doręcza się dłużnikowi przed rozpoczęciem licytacji. §4. Zajęte ruchomości nie wymienione w art. 865 lub nie sprzedane w trybie przewidzianym w tym przepisie komornik, na wniosek wierzyciela, przekazuje do sprzedaży komisowej przed sprzedażą w drodze licytacji publicznej. §5. Dla sprzedaży komisowej zajętej ruchomości cenę sprzedażną ustala się w wysokości wartości szacunkowej. Jeżeli ruchomość nie zostanie po tej cenie sprzedana w ciągu miesiąca, komisant może obniżyć cenę sprzedażną o 25%. Z uzyskanej ceny sprzedażnej potrąca się prowizję komisową."; 96) w art. 871 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: "Gdy jednak cena przewyższa pięćset złotych, obowiązek nabywcy ogranicza się do złożenia natychmiast jednej piątej ceny, nie mniej jednak niż pięćset złotych, przy czym reszta powinna być uiszczona do godziny dwunastej dnia następnego."; 97) w art. 886 w § 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: "Zakładowi pracy, który nie złożył w przepisanym terminie oświadczenia przewidzianego w art. 882 albo zaniedbał przesłania zawiadomienia lub dokumentów zajęcia wynagrodzenia nowemu zakładowi pracy dłużnika stosownie do art. 884 § 2 i § 3, komornik wymierza grzywnę w wysokości do pięciuset złotych."; 98) skreśla się art. 894; 99) w art. 955 § 1 otrzymuje brzmienie: "§1. Obwieszczenie o licytacji należy co najmniej na miesiąc przed jej terminem ogłosić publicznie w budynku sądowym i w lokalu organu gminy, a jeżeli nieruchomość oszacowana jest wyżej niż na pięćdziesiąt tysięcy złotych - także w dzienniku poczytnym w danej miejscowości."; 100) w art. 977 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: "Podpisy na pełnomocnictwach udzielonych przez państwowe jednostki organizacyjne lub jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego oraz na pełnomocnictwach udzielonych adwokatom lub radcom prawnym, nie wymagają poświadczenia."; 101) w art. 978 § 2 otrzymuje brzmienie: "§2. Postąpienie nie może wynosić mniej niż jeden procent ceny wywołania, z zaokrągleniem wzwyż do pełnych złotych."; 102) w art. 1031 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: "Sumy przypadające do wypłaty komornik wypłaca, jeżeli nie są niższe niż dwadzieścia złotych, chyba że wierzytelność nie przekracza tej kwoty."; 103) w art. 1052 zdania pierwsze i drugie otrzymują brzmienie: "W jednym postanowieniu sąd może wymierzyć grzywnę nie wyższą niż jeden tysiąc złotych, chyba że trzykrotne wymierzenie grzywny okazało się nieskuteczne. Ogólna suma grzywien w tej samej sprawie nie może przewyższać stu tysięcy złotych."; 104) w art. 1053 w § 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: "Wymierzając grzywnę, sąd orzeknie jednocześnie - na wypadek nieściągnięcia - zamianę grzywny na areszt, licząc jeden dzień aresztu od pięciu złotych do stu pięćdziesięciu złotych grzywny."; 105) w art. 1069 w § 1 wyrazy "jednostce gospodarki uspołecznionej" zastępuje się wyrazami "współwłaścicielowi lub osobie trzeciej"; 106) w art. 1115 w § 1 wyrazy "art. 1112 § 2" zastępuje się wyrazami "art. 1112 § 1"; 107) w art. 1148 w § 3 wyraz "rewizja" zastępuje się wyrazem "apelacja"; 108) art. 1150 otrzymuje brzmienie: "Art. 1150. §1.Orzeczenia sądów zagranicznych w sprawach cywilnych należących w Polsce do drogi sądowej, nadające się do wykonania w drodze egzekucji, są tytułami egzekucyjnymi i będą w Polsce wykonalne, pod warunkiem wzajemności, jeżeli: 1) orzeczenie podlega wykonaniu w państwie, z którego pochodzi, 2) zachodzą warunki określone w art. 1146 § 1 pkt 1-6. §2. Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do orzeczeń sądów polubownych wydanych za granicą."; 109) art. 1152 otrzymuje brzmienie: "Art. 1152. Ugoda zawarta przed sądem zagranicznym stanowi - pod warunkiem wzajemności - tytuł egzekucyjny, jeżeli jest wykonalna w państwie jej zawarcia i nie jest sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego w Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy artykułu poprzedzającego stosuje się odpowiednio.".


Art. 393{2}. §1.Kasacja powinna być wniesiona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. §2. Przepisu § 1 nie stosuje się, gdy stroną jest adwokat, sędzia, prokurator, radca prawny lub notariusz oraz profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych polskich szkół wyższych.


Art. 393{1}. Kasację można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.


Art. 4. W Kodeksie postępowania administracyjnego wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 1 w § 1 skreśla się pkt 3; 2) w art. 88 w § 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: "Kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł."; 3) w art. 96 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: "Za niewłaściwe zachowanie się w czasie rozprawy strony, świadkowie, biegli i inne osoby uczestniczące w rozprawie mogą być, po uprzednim ostrzeżeniu, wydalone z miejsca rozprawy przez kierującego rozprawą oraz ukarane grzywną do 100 zł.";


Art. 5. W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 297, z 1985 r. Nr 20, poz. 86 i z 1990 r. Nr 55, poz. 318) skreśla się art. XII i XIII.


Art. 6. W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161, z 1992 r. Nr 20, poz. 78, z 1993 r. Nr 28, poz. 127 i z 1995 r. Nr 85, poz. 426) skreśla się art. 88.


Art. 7. W ustawie z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 24, poz. 110, z 1982 r. Nr 31, poz. 215, z 1991 r. Nr 22, poz. 93, z 1994 r. Nr 79, poz. 362 oraz z 1996 r. Nr 34, poz. 146) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 16 w ust. 3 wyraz "Rewizja" zastępuje się wyrazami "Apelacja, kasacja"; 2) w art. 22: a) w ust. 2 wyraz "rewizji" zastępuje się wyrazem "apelacji", b) po ust. 2 dodaje się ust. 3 w brzmieniu: "3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w wypadku odrzucenia kasacji z powodu nieuiszczenia należnej opłaty."; 3) skreśla się art. 35; 4) w art. 38 w ust. 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: "Opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia sentencji, pobiera się przy zgłoszeniu żądania sporządzenia lub doręczenia uzasadnienia."; 5) skreśla się art. 39.


Art. 8. W ustawie z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 i Nr 133, poz. 654 oraz z 1996 r. Nr 5, poz. 32 i Nr 24, poz. 110) w art. 10 w § 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie: "1) nazwę spółdzielni, jej siedzibę i adres,".


Art. 9. W ustawie z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych (Dz.U. Nr 35, poz. 195 i z 1992 r. Nr 75, poz. 368) w art. 10 w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie: "1) nazwę, siedzibę i adres izby gospodarczej oraz zakres terytorialny jej działalności,";


Ustawa z dnia 1 marca 1996 r. o udzielaniu dotacji z budżetu państwa na przygotowanie gruntów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe

Art. 1. Przepisy ustawy stosuje się do gmin, których rady gmin do dnia 31 grudnia 1995 r. podjęły uchwałę o ustaleniu wielkości gruntów przeznaczonych na zaspokojenie potrzeb osób, o których mowa w art. 2.


Art. 2. 1. Zarządy gmin rozpatrzą do dnia 31 grudnia 1997 r. wnioski o sprzedaż lub oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste złożone do zarządu gminy do dnia 31 grudnia 1995 r., przez kandydatów do spółdzielni mieszkaniowych, objętych listami prowadzonymi przez wojewodów lub zarejestrowanych w spółdzielniach mieszkaniowych, którzy do końca 1990 r. zgromadzili wymagane wkłady mieszkaniowe, są pełnoletni i nie posiadają samodzielnych mieszkań bądź mieszkają w lokalach, w których na osobę przypada mniej niż 5 m{2} powierzchni mieszkalnej, zamierzają podjąć we własnym zakresie budowę domu jednorodzinnego lub wspólną budowę domu mieszkalnego dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych i nie nabyli uprawnień do otrzymania rekompensaty pieniężnej. 2. Zarząd gminy sprzedaje lub oddaje grunty w użytkowanie wieczyste w trybie publicznego przetargu ustnego, ograniczonego do osób, o których mowa w ust. 1. 3. Zawarcie umowy sprzedaży lub umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste powoduje skreślenie kandydata z listy prowadzonej przez wojewodę lub z rejestru spółdzielni.


Art. 3. 1. W latach 1996 i 1997 gminie, o której mowa w art. 1, może być udzielona z budżetu państwa dotacja celowa na pokrycie części kosztów związanych z przygotowaniem terenów przeznaczonych na cele budownictwa mieszkaniowego, w tym na uzbrojenie terenu oraz wyposażenie go w urządzenia komunalne. 2. Zarząd gminy do dnia 30 września 1996 r. może wystąpić do wojewody z wnioskiem o przyznanie dotacji celowej, o której mowa w ust. 1. 3. Do wniosku dołącza się: 1) analizę zawierającą określenie spodziewanych korzyści, jakie osiągnie gmina, 2) uchwałę rady gminy, o której mowa w art. 1. 4. Dotacji celowej udziela wojewoda po zawarciu z radą gminy porozumienia. W porozumieniu określa się wysokość dotacji celowej oraz zobowiązania gminy. 5. Warunkiem udzielenia dotacji celowej jest zobowiązanie gminy do przeznaczenia spodziewanych korzyści na dalsze nabywanie i wyposażenie terenów w urządzenia komunalne i sieci uzbrojenia. 6. Dotację celową przyznaje się ze środków budżetu państwa. Podziału środków przeznaczonych na dotację między województwa dokonuje Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa po rozpatrzeniu wniosków wojewodów.


Art. 4. Rada gminy może, w drodze uchwały podjętej do dnia 31 grudnia 1997 r., zwolnić grunty od sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu, na rzecz spółdzielni mieszkaniowej, która przyjęła na członków spółdzielni określoną w uchwale liczbę kandydatów objętych listami prowadzonymi przez wojewodów lub zarejestrowanych w spółdzielniach mieszkaniowych.


Art. 5. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.


Ustawa z dnia 14 kwietnia 2000 r. o zmianie ustawy o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe

Art. 1. W ustawie z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz.U. Nr 119, poz. 567, z 1996 r. Nr 52, poz. 236 oraz z 1997 r. Nr 6, poz. 32) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 1: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Ustawa reguluje zasady i tryb przekazywania przez przedsiębiorstwa państwowe gruntów zabudowanych budynkami mieszkalnymi wraz z towarzyszącymi obiektami infrastruktury technicznej i społecznej oraz lokali, zwanych dalej "nieruchomościami": 1) gminom, na których obszarze położone są przekazywane grunty, 2) spółdzielniom mieszkaniowym, których członkami są wszystkie osoby będące w dniu złożenia oferty przejęcia nieruchomości przez spółdzielnię najemcami lokali mieszkalnych położonych w przekazywanych nieruchomościach.", b) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: "1a. Nieruchomości, o których mowa w ust. 1, nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55{1} Kodeksu cywilnego.", c) ust. 2 otrzymuje brzmienie: "2. Na zasadach określonych ustawą podmiotom, o których mowa w ust. 1, mogą również zostać przekazane nieruchomości: 1) spółek handlowych powstałych w wyniku przekształceń przedsiębiorstw państwowych, których akcje (udziały) zostały wniesione do narodowych funduszy inwestycyjnych w trybie ustawy z dnia 30 kwietnia 1993 r. o narodowych funduszach inwestycyjnych i ich prywatyzacji (Dz.U. Nr 44, poz. 202, z 1994 r. Nr 84, poz. 385 oraz z 1997 r. Nr 30, poz. 164, Nr 47, poz. 298 i Nr 107, poz. 691), 2) spółek handlowych powstałych w wyniku przekształceń przedsiębiorstw państwowych, w których Skarb Państwa ma co najmniej 50% udziałów lub akcji."; 2) w art. 2 skreśla się ust. 2; 3) w art. 3: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: "1. Przekazaniu, z zastrzeżeniem ust. 1a, mogą podlegać nieruchomości, w stosunku do których przedsiębiorstwa państwowe lub spółki, złożą gminom właściwym ze względu na miejsce położenia tych nieruchomości oświadczenia o zamiarze ich przekazania wraz z: 1) pełnymi odpisami z ksiąg wieczystych urządzonych dla przekazywanych nieruchomości, a w szczególności potwierdzającymi prawo przekazującego do gruntów oraz własność położonych na nich budynków i innych urządzeń, 2) dokumentacją budowy i dokumentacją powykonawczą budynków i urządzeń, a w razie ich braku inwentaryzacją budynków i urządzeń, 3) informacją o tym, kiedy i jakie remonty lub modernizacje zostały w przekazanych obiektach przeprowadzone w ciągu ostatnich 10 lat.", b) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: "1a. Nieruchomość może być też przekazana w razie braku dokumentacji, o której mowa w ust. 1 pkt 2. W tym przypadku gminie przysługuje roszczenie wobec przekazującego nieruchomość o zwrot uzasadnionych kosztów sporządzenia inwentaryzacji budynków i urządzeń wchodzących w skład nieruchomości, której nie wykonano do dnia przekazania nieruchomości.", c) po ust. 2 dodaje się ust. 3 w brzmieniu: "3. W przypadku gdy przekazywane mają być lokale stanowiące przedmiot odrębnej własności, przekazaniu podlegają wszystkie lokale mieszkalne oraz użytkowe położone w obrębie danej nieruchomości a stanowiące własność przedsiębiorstwa państwowego lub spółki."; 4) w art. 7 w ust. 4 pkt 2 otrzymuje brzmienie: "2) wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu nabycia własności, użytkowania wieczystego, oddania w użytkowanie lub zarząd uprawnionym podmiotom, powstałe przed dniem przekazania nieruchomości; zabezpieczające je hipoteki podlegają wykreśleniu z urzędu."; 5) skreśla się art. 8; 6) art. 9 otrzymuje brzmienie: "Art. 9. 1. Przepisy art. 3, art. 4 oraz art. 7 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio w przypadku nieodpłatnego przeniesienia własności nieruchomości na rzecz spółdzielni mieszkaniowych, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2. 2. Spółdzielnia mieszkaniowa, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2, zobowiązana jest dokonać na rzecz członków, będących dotychczasowymi najemcami lokali mieszkalnych położonych w przekazywanych nieruchomościach, przydziału tych lokali i ustanowić na ich rzecz lokatorskie prawa do tych lokali. Wysokość ustalonego przez spółdzielnię wkładu mieszkaniowego wnoszonego przez członków nie może w takich przypadkach przekraczać 5% aktualnej wartości rynkowej prawa odrębnej własności lokali zajmowanych przez tych członków, a wpłacone przez nich wcześniej kaucje mieszkaniowe podlegają zaliczeniu na poczet wkładu mieszkaniowego. 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku nieodpłatnego przekazania przez przedsiębiorstwo państwowe na rzecz spółdzielni mieszkaniowych, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2, hoteli pracowniczych przeznaczonych na cele mieszkaniowe.".


Art. 2. Przepisy dotychczasowe stosuje się w sprawach wszczętych na podstawie ustawy, o której mowa w art. 1, nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.


Art. 3. Właściciel mieszkania zakładowego nabytego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy jest zobowiązany, na wniosek lokatora uprawnionego do zamieszkania i zamieszkującego w lokalu w dniu jego nabycia, do przeniesienia na rzecz tego lokatora własności mieszkania w cenie nabycia z uwzględnieniem wartości zwiększonej poprzez poniesione nakłady.


Art. 4. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.


Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o referendum Rozdział 1 Zasady ogólne

Art. 1. Ustawa reguluje zasady i tryb przeprowadzenia referendum, o którym mowa w art. 19 ustawy konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 84, poz. 426 i z 1995 r. Nr 38, poz. 184), oraz w art. 2c i art. 9-11 ustawy konstytucyjnej z dnia 23 kwietnia 1992 r. o trybie przygotowania i uchwalenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 67, poz. 336 i z 1994 r. Nr 61, poz. 251).


Art. 10. Właściwe organy państwowe podejmują niezwłocznie czynności dla realizacji wyniku referendum poprzez wydanie aktów prawnych bądź podjęcie innych decyzji, nie później jednak niż w terminie 60 dni od dnia ogłoszenia uchwały Sądu Najwyższego o ważności referendum w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Rozdział 2 Referendum konstytucyjne


Art. 11. Referendum konstytucyjne, o którym stanowi ustawa konstytucyjna z dnia 23 kwietnia 1992 r. o trybie przygotowania i uchwalenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadza się na podstawie niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem art. 12, 13 i 14.


Art. 12. 1. Prawo udziału w referendum konstytucyjnym przysługuje każdemu obywatelowi Rzeczypospolitej Polskiej, który ma prawo wybierania do Sejmu. 2. Obywatele polscy przebywający poza granicami Państwa i posiadający ważne paszporty biorą udział w referendum konstytucyjnym odpowiednio na zasadach określonych w ustawie - Ordynacja wyborcza do Sejmu.


Art. 13. 1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zarządza poddanie Konstytucji pod referendum w trybie określonym w art. 9 ustawy konstytucyjnej, o której mowa w art. 11. 2. Przyjęcie w referendum Konstytucji następuje wówczas, gdy opowiedziała się za nią większość biorących udział w głosowaniu.


Art. 14. 1. W przypadku określonym w art. 2c ustawy konstytucyjnej, o której mowa w art. 11, o przeprowadzeniu referendum postanawia Zgromadzenie Narodowe z inicjatywy 56 członków Zgromadzenia, jego Komisji Konstytucyjnej bądź na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W razie gdy Zgromadzenie Narodowe nie uwzględni wniosku Prezydenta, Przewodniczący Zgromadzenia Narodowego informuje o tym wnioskodawcę. 2. Przedmiotem referendum mogą być wyłącznie konkretnie określone problemy lub rozwiązania projektu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Uchwałę w sprawie przeprowadzenia referendum Zgromadzenie Narodowe podejmuje bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby członków Zgromadzenia Narodowego. 4. Podejmując uchwałę w sprawie przeprowadzenia referendum Zgromadzenie Narodowe ustala jednocześnie treść pytań lub wariantów rozwiązań w sprawie poddanej pod referendum. Szczegółowy tryb podejmowania przez Zgromadzenie Narodowe uchwały w sprawie przeprowadzenia referendum określa regulamin Zgromadzenia Narodowego. 5. Do referendum, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 8 i 9 stosuje się odpowiednio. Rozdział 3 Organy do spraw referendum


Art. 15. Referendum przeprowadzają: 1) Państwowa Komisja Wyborcza, powołana na podstawie przepisów ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu, 2) wojewódzkie komisje do spraw referendum, 3) obwodowe komisje do spraw referendum.


Art. 16. 1. Państwowa Komisja Wyborcza zapewnia przygotowanie, organizację oraz przeprowadzenie referendum. 2. Do zadań Państwowej Komisji Wyborczej należy w szczególności: 1) sprawowanie nadzoru nad przygotowaniem referendum oraz przestrzeganiem przepisów regulujących zasady i tryb przeprowadzenia referendum, 2) wyjaśnianie treści pytań lub wariantów rozwiązań poddanych pod referendum, 3) powołanie wojewódzkich komisji do spraw referendum i rozpatrywanie skarg na ich działalność oraz rozwiązanie wojewódzkich i obwodowych komisji do spraw referendum po wykonaniu ich ustawowych zadań, 4) ustalenie wzoru urzędowych formularzy, druków, a także wzoru pieczęci wojewódzkich i obwodowych komisji, 5) ustalenie i podanie do wiadomości publicznej oraz ogłoszenie w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej wyniku referendum, 6) sporządzenie sprawozdania z przebiegu referendum i przedłożenie Sądowi Najwyższemu oraz organowi zarządzającemu referendum. 3. Państwowa Komisja Wyborcza podejmuje uchwały w zakresie wykonywania swoich ustawowych uprawnień.


Art. 17. 1. Państwowa Komisja Wyborcza uchwala wytyczne wiążące komisje do spraw referendum niższego stopnia oraz udziela wyjaśnień organom administracji rządowej i samorządowej, a także podległym im jednostkom wykonującym zadania związane z przeprowadzeniem referendum. 2. Państwowa Komisja Wyborcza uchyla uchwały wojewódzkich komisji podjęte z naruszeniem prawa lub niezgodne z wytycznymi Państwowej Komisji Wyborczej i przekazuje sprawę właściwej komisji do ponownego rozpatrzenia. 3. Państwowa Komisja Wyborcza ustala regulaminy wojewódzkich i obwodowych komisji, określając w nich w szczególności: 1) zasady i tryb pracy, 2) sposób wykonania zadań, 3) sposób sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem niniejszej ustawy. 4. Państwowa Komisja Wyborcza może na czas przeprowadzenia referendum utworzyć swoją inspekcję i określić jej zadania.


Art. 18. Do zadań wojewódzkiej komisji do spraw referendum należy w szczególności: 1) sprawowanie nadzoru nad przygotowaniem referendum na terenie województwa oraz przestrzeganiem przepisów niniejszej ustawy przez obwodowe komisje do spraw referendum, 2) rozpatrywanie skarg na działalność obwodowych komisji do spraw referendum, 3) zarządzenie druku obwieszczeń dotyczących referendum i dostarczenie ich obwodowym komisjom do spraw referendum, 4) ustalenie zbiorczych wyników głosowania na obszarze województwa i przekazanie ich do Państwowej Komisji Wyborczej, 5) zapewnienie, we współdziałaniu z właściwymi organami administracji rządowej oraz samorządowej, prawidłowego przygotowania i przeprowadzenia referendum na obszarze województwa, 6) wykonywanie innych zadań przewidzianych w ustawie lub zleconych przez Państwową Komisję Wyborczą.


Art. 19. 1. W skład wojewódzkiej komisji do spraw referendum wchodzi 7-9 sędziów powoływanych na zasadach określonych przepisami ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu, dotyczących okręgowych komisji wyborczych. 2. Do zasad działalności wojewódzkich komisji do spraw referendum stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu, dotyczące okręgowych komisji wyborczych.


Art. 2. 1. Obywatele Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze głosowania, wyrażają swoją wolę co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy poddanej referendum. 2. Referendum polega na udzieleniu, na urzędowej karcie do głosowania, pozytywnej lub negatywnej odpowiedzi na postawione pytania albo na dokonaniu wyboru między zaproponowanymi wariantami rozwiązań.


Art. 20. Do zadań obwodowej komisji do spraw referendum należy: 1) przeprowadzenie głosowania w obwodzie, 2) czuwanie w dniu referendum nad przestrzeganiem niniejszej ustawy w miejscu i czasie głosowania, 3) ustalenie wyników głosowania w obwodzie i podanie ich do publicznej wiadomości, 4) przekazanie protokołu głosowania w obwodzie właściwej wojewódzkiej komisji do spraw referendum.


Art. 21. 1. Obwodową komisję do spraw referendum w składzie od 5 do 7 osób powołuje zarząd gminy spośród osób uprawnionych do udziału w referendum, najpóźniej w 21 dniu przed dniem referendum. Sposób zgłaszania kandydatów oraz tryb powoływania obwodowych komisji określa Państwowa Komisja Wyborcza. 2. Do zasad działalności obwodowych komisji do spraw referendum stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu, dotyczące obwodowych komisji wyborczych.


Art. 22. 1. Organizacyjno-techniczne warunki wykonywania zadań związanych z przeprowadzeniem referendum przez Państwową Komisję Wyborczą i wojewódzkie komisje do spraw referendum zapewniają odpowiednio Krajowe Biuro Wyborcze i wojewódzkie biura wyborcze działające na podstawie przepisów ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu. 2. Obsługę i techniczno-materialne warunki pracy obwodowej komisji do spraw referendum zapewnia, jako zadanie zlecone gminie, wójt lub burmistrz (prezydent miasta). 3. Obowiązki przewidziane w ust. 2 w odniesieniu do obwodowych komisji powołanych w obwodach głosowania za granicą i na polskich statkach morskich wykonują odpowiednio konsul i kapitan statku. 4. Organizacje polityczne i społeczne o zasięgu ogólnopolskim mają prawo delegować do komisji do spraw referendum wszystkich szczebli mężów zaufania w celu prowadzenia obserwacji przebiegu referendum. Przepisy ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu stosuje się odpowiednio. Rozdział 4 Głosowanie


Art. 23. 1. Państwowa Komisja Wyborcza ustala wzór karty do głosowania w referendum. 2. Urzędowa karta do głosowania obejmuje: 1) oznaczenie referendum i organu, który postanowił o jego przeprowadzeniu, oraz datę referendum, 2) pytania albo warianty rozwiązania sprawy będącej przedmiotem referendum. Jeżeli referendum polega na udzieleniu odpowiedzi na postawione pytanie, na karcie do głosowania zamieszcza się również wyrazy "tak" i "nie", a gdy referendum polega na dokonaniu wyboru pomiędzy zaproponowanymi wariantami rozwiązań, przy każdym z wariantów umieszcza się po lewej stronie numer wariantu, 3) pouczenie o sposobie głosowania. 3. W przypadku poddania pod referendum więcej niż jednej sprawy, na karcie do głosowania zamieszcza się kolejno wszystkie postawione pytania lub warianty, z zachowaniem wymagań określonych w ust. 2 pkt 2. 4. Karta do głosowania może być zadrukowana tylko po jednej stronie. Na karcie do głosowania drukuje się odcisk pieczęci Państwowej Komisji Wyborczej. 5. Zasady sporządzania i tryb przekazywania kart do głosowania obwodowym komisjom do spraw referendum ustala Państwowa Komisja Wyborcza.


Art. 24. 1. Głosowanie przeprowadza się w obwodach głosowania utworzonych dla ostatnio przeprowadzonych wyborów do Sejmu. 2. W uzasadnionych przypadkach, na wniosek wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), rada gminy może dokonać zmian w podziale na obwody głosowania lub ustalić inne siedziby obwodowych komisji do spraw referendum. 3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do obwodów głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach morskich. 4. W sprawach, o których mowa w ust. 2 i 3, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu, dotyczące zasad i trybu tworzenia obwodów głosowania.


Art. 25. 1. Głosować można tylko osobiście. 2. Zasady oraz tryb przeprowadzenia głosowania określają odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu.


Art. 26. 1. Głosujący udziela odpowiedzi na postawione pytanie w ten sposób, że stawia znak w kratce obok odpowiedzi pozytywnej "tak" lub obok odpowiedzi negatywnej "nie". 2. Głosujący dokonuje wyboru pomiędzy zaproponowanymi wariantami w ten sposób, że stawia znak w kratce obok numeru wariantu, za którym się opowiada. 3. Znakiem, o którym mowa w ust. 1 i 2, są dwie przecinające się linie, których punkt przecięcia znajduje się w obrębie kratki. Rozdział 5 Ustalenie wyników głosowania i wyniku referendum


Art. 27. 1. Niezwłocznie po zakończeniu głosowania obwodowa komisja do spraw referendum ustala liczbę nie wykorzystanych kart do głosowania i umieszcza je w zapieczętowanych pakietach. 2. Komisja ustala, na podstawie spisu uprawnionych do głosowania w referendum, liczbę osób uprawnionych do głosowania oraz liczbę osób, którym wydano karty do głosowania. 3. Przewodniczący, w obecności komisji, otwiera urnę, po czym komisja liczy znajdujące się w niej karty do głosowania. 4. Kart do głosowania przedartych całkowicie na dwie lub więcej części nie bierze się pod uwagę przy obliczeniach, o których mowa w ust. 3. 5. Jeżeli liczba kart do głosowania w urnie przewyższa liczbę wydanych kart, komisja podaje w protokole przypuszczalną przyczynę tej niezgodności.


Art. 28. Nieważne są karty do głosowania inne niż urzędowo ustalone lub nie opatrzone pieczęcią obwodowej komisji do spraw referendum.


Art. 29. 1. Po ustaleniu liczby ważnych kart do głosowania obwodowa komisja do spraw referendum ustala wyniki głosowania w obwodzie. 2. Za nieważny uznaje się głos, jeżeli na karcie do głosowania: 1) znak, o którym mowa w art. 26 ust. 3, postawiono w obu kratkach odpowiadających odpowiedziom na postawione pytanie lub nie postawiono tego znaku w żadnej z kratek odpowiadających odpowiedziom na pytanie, 2) znak, o którym mowa w art. 26 ust. 3, postawiono w kratkach odpowiadających dwom lub więcej numerom wariantów albo nie postawiono tego znaku w żadnej z kratek odpowiadających numerowi wariantu. 3. W razie poddania pod referendum więcej niż jednej sprawy (przedstawionej w formie pytania lub wyboru wariantu), komisja ustala wyniki głosowania oddzielnie dla każdego pytania lub wyboru wariantu. 4. Dopisanie na karcie do głosowania dodatkowych pytań lub wariantów albo poczynienie innych dopisków nie wpływa na ważność głosu.


Art. 3. 1. W referendum mają prawo brać udział obywatele polscy posiadający prawo wybierania do Sejmu. Referendum nie przeprowadza się poza granicami Państwa, z zastrzeżeniem art. 12. 2. Spis osób uprawnionych do udziału w referendum sporządza się i aktualizuje odpowiednio w trybie i na zasadach określonych w ustawie - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.


Art. 30. 1. Obwodowa komisja do spraw referendum sporządza w dwóch egzemplarzach protokół głosowania w obwodzie, którego wzór ustala Państwowa Komisja Wyborcza. 2. W protokole głosowania w obwodzie wymienia się liczby: 1) osób uprawnionych do głosowania, 2) osób, którym wydano karty do głosowania, 3) kart nieważnych, 4) kart ważnych (czyli liczbę osób, które wzięły udział w głosowaniu), 5) głosów nieważnych, 6) głosów ważnych, 7) głosów ważnych oddanych na poszczególne odpowiedzi postawionego pytania lub za wyborem określonego wariantu. 3. Przepis art. 29 ust. 3 stosuje się odpowiednio. 4. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład komisji, obecne przy jego sporządzeniu. Protokół opatruje się pieczęcią komisji. 5. Członkom komisji przysługuje prawo wniesienia do protokołu głosowania uwag z wymienieniem konkretnych zarzutów. 6. Po sporządzeniu protokołu obwodowa komisja podaje niezwłocznie do publicznej wiadomości wyniki głosowania.


Art. 31. 1. Przewodniczący obwodowej komisji do spraw referendum niezwłocznie przesyła do wojewódzkiej komisji do spraw referendum, w zapieczętowanej kopercie, jeden egzemplarz protokołu głosowania w obwodzie. 2. Tryb przekazywania protokołów, o których mowa w ust. 1, ustala Państwowa Komisja Wyborcza. 3. Państwowa Komisja Wyborcza może określić zasady i tryb wcześniejszego przekazywania danych z protokołu za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej użytku publicznego lub elektronicznego przesyłania danych.


Art. 32. Po dokonaniu czynności wymienionych w art. 31 przewodniczący obwodowej komisji niezwłocznie przekazuje wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi miasta) dokumenty z głosowania.


Art. 33. 1. Niezwłocznie po otrzymaniu od wszystkich obwodowych komisji protokołów głosowania wojewódzka komisja do spraw referendum dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia wyników głosowania w obwodach. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w ustaleniu wyników głosowania, komisja zarządza ponowne ich ustalenie i powiadamia o tym Państwową Komisję Wyborczą. 2. Na podstawie protokołów głosowania w obwodach wojewódzka komisja ustala łączne wyniki głosowania w całym województwie i sporządza, w dwóch egzemplarzach, protokół zbiorczych wyników głosowania w województwie, którego wzór ustala Państwowa Komisja Wyborcza. W protokole wymienia się łączne dane, o których mowa w art. 30 ust. 2. 3. Przepisy art. 30 ust. 4-6 stosuje się odpowiednio. 4. Przewodniczący wojewódzkiej komisji przekazuje niezwłocznie Państwowej Komisji Wyborczej, w trybie art. 31 ust. 3, dane z protokołu dotyczące: 1) osób uprawnionych do głosowania, 2) kart nieważnych, 3) kart ważnych (czyli liczbę osób, które wzięły udział w głosowaniu), 4) głosów nieważnych, 5) głosów ważnych, 6) głosów ważnych oddanych na poszczególne odpowiedzi postawionego pytania lub za wyborem określonego wariantu. 5. Protokół, o którym mowa w ust. 2, przewodniczący wojewódzkiej komisji przesyła niezwłocznie do Państwowej Komisji Wyborczej, w trybie przez nią ustalonym. Pozostałe dokumenty z przeprowadzonego referendum przechowuje kierownik wojewódzkiego biura wyborczego właściwego dla siedziby komisji.


Art. 34. 1. Po otrzymaniu protokołów od wojewódzkich komisji do spraw referendum Państwowa Komisja Wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia zbiorczych wyników głosowania w województwach. 2. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w ustaleniu danych, o których mowa w ust. 1, Państwowa Komisja Wyborcza zarządza ponowne ustalenie tych danych. 3. Państwowa Komisja Wyborcza: 1) ustala wynik referendum i sporządza protokół o wyniku referendum, 2) przekazuje protokół wraz ze sprawozdaniem z przebiegu referendum Sądowi Najwyższemu oraz organowi, który zarządził referendum, 3) podaje niezwłocznie wynik referendum do wiadomości publicznej i zarządza jego ogłoszenie w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Rozdział 6 Ważność referendum


Art. 35. 1. Przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów niniejszej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. 2. Jeżeli podstawę protestu stanowi zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przez Państwową Komisji Wyborczą przepisów niniejszej ustawy dotyczących ustalenia wyników głosowania i wyniku referendum, może go wnieść każda osoba uprawniona do udziału w referendum. 3. Protest przeciwko ważności referendum z powodu naruszenia przepisów niniejszej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania w obwodzie lub województwie może wnieść osoba, której nazwisko w dniu głosowania było umieszczone w spisie uprawnionych do głosowania w tym obwodzie głosowania i województwie.


Art. 36. 1. Protest wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego od następnego dnia po dniu referendum, nie później jednak niż w 7 dniu od daty ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu, z zastrzeżeniem ust. 3. 3. Sąd Najwyższy rozstrzyga o ważności referendum, podejmując w tej sprawie uchwałę nie później niż w 60 dniu po dniu głosowania. Uchwałę o ważności referendum przedstawia się niezwłocznie organowi zarządzającemu referendum, ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz przesyła Państwowej Komisji Wyborczej.


Art. 37. 1. Uchwała Sądu Najwyższego o unieważnieniu głosowania w obwodzie jest niezwłocznie przekazywana Państwowej Komisji Wyborczej w celu skorygowania wyników głosowania i wyniku referendum. Przepis art. 34 ust. 3 stosuje się odpowiednio. 2. Unieważnienie głosowania w obwodzie powoduje, że przy ustalaniu wyniku referendum nie uwzględnia się liczby uprawnionych do głosowania oraz wyników głosowania w tym obwodzie. 3. Uchwałę Sądu Najwyższego, o której mowa w ust. 1, przedstawia się niezwłocznie organowi zarządzającemu referendum, podaje się do wiadomości publicznej i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Rozdział 7 Kampania referendalna i finansowanie referendum


Art. 38. Kampania referendalna służy przedstawianiu i wyjaśnianiu odpowiednio przez organ zarządzający referendum i Państwową Komisję Wyborczą treści pytań i wariantów oraz problemów poddanych pod referendum, a także prezentowaniu stanowiska partii politycznych, organizacji społecznych oraz innych podmiotów w sprawie poddanej referendum.


Art. 39. 1. Kampania referendalna rozpoczyna się z dniem ogłoszenia uchwały Sejmu, uchwały Zgromadzenia Narodowego lub zarządzenia Prezydenta o przeprowadzeniu referendum i ulega zakończeniu na 24 godziny przed dniem głosowania. 2. Do kampanii referendalnej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu dotyczące prowadzenia kampanii wyborczej, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów art. 40-43 niniejszej ustawy.


Art. 4. 1. W sprawach, o których mowa w art. 19 ust. 1 ustawy konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym, referendum ma prawo zarządzić: 1) Sejm, uchwałą podjętą bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów, lub 2) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, za zgodą Senatu podjętą bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby senatorów. 2. Sprawa będąca przedmiotem referendum, o którym mowa w ust. 1, nie może być ponownie poddana pod referendum przed upływem 4 lat od dnia jego przeprowadzenia.


Art. 40. 1. W programach publicznych i niepublicznych nadawców radiowych i telewizyjnych kampania referendalna prowadzona jest w sposób i na zasadach określonych przepisami o radiofonii i telewizji, z zastrzeżeniem ust. 2-4. 2. "Telewizja Polska - Spółka Akcyjna" i "Polskie Radio - Spółka Akcyjna", zwane dalej "Telewizją Polską" i "Polskim Radiem", obowiązane są w okresie od 20 dnia przed dniem referendum do nieodpłatnego rozpowszechniania w ogólnopolskich programach telewizyjnych i radiowych wyjaśnień Państwowej Komisji Wyborczej dotyczących kwestii prawnych zarządzonego referendum, w szczególności treści pytań lub wariantów rozwiązań, sposobu głosowania i jego skutków prawnych. 3. Wyjaśnienia, o których mowa w ust. 2, przedstawiane są w specjalnych audycjach referendalnych przygotowanych przez Telewizję Polską i Polskie Radio, których łączny czas nie może być krótszy niż 3 godziny w Telewizji Polskiej i 4 godziny w Polskim Radiu. 4. Tryb postępowania w sprawie prowadzenia kampanii referendalnej w jednostkach publicznej radiofonii i telewizji określi, w drodze rozporządzenia, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji.


Art. 41. Wydatki związane z organizacją przygotowań i przeprowadzeniem referendum pokrywane są z budżetu państwa.


Art. 42. 1. Wydatki ponoszone przez partie polityczne, organizacje społeczne oraz inne podmioty w związku z referendum pokrywane są wyłącznie z ich źródeł własnych. 2. Do finansowania kampanii referendalnej partii, organizacji oraz innych podmiotów, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu dotyczących organizowania zbiórek publicznych środków finansowych na cele wyborcze, sporządzania i publikowania sprawozdań finansowych o źródłach pozyskanych funduszy i poniesionych wydatkach oraz o prawie do otrzymania z budżetu państwa dotacji podmiotowej w związku z poniesionymi wydatkami na kampanię wyborczą. Rozdział 8 Przepisy szczególne i końcowe


Art. 43. 1. W przypadku przeprowadzania referendum w tym samym dniu co wybory do Sejmu i Senatu lub wybory Prezydenta: 1) głosowanie przeprowadza się w obwodach głosowania utworzonych dla właściwych wyborów i na podstawie spisów wyborców sporządzonych dla tych wyborów, 2) zadania wojewódzkich i obwodowych komisji wyborczych do spraw referendum wykonują odpowiednie komisje wyborcze powołane do przeprowadzania właściwych wyborów, 3) do kampanii referendalnej stosuje się przepisy art. 40 ust. 2 i 3, art. 41 oraz art. 42 ust. 1. 2. Państwowa Komisja Wyborcza w przypadku, o którym mowa w ust. 1, w drodze uchwały, określi: 1) szczegółowy sposób i tryb przygotowania i przeprowadzenia referendum oraz wyborów, 2) zasady łącznego finansowania kampanii referendalnej oraz kampanii wyborczej. 3. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, w porozumieniu z Państwową Komisją Wyborczą, w drodze rozporządzenia, określi zasady i sposób łącznego prowadzenia kampanii referendalnej oraz kampanii wyborczej w programach radiowych i telewizyjnych.


Art. 44. W sprawach nie uregulowanych niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu.


Art. 45. Traci moc ustawa z dnia 6 maja 1987 r. o konsultacjach społecznych i referendum (Dz.U. Nr 14, poz. 83).


Art. 46. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.


Art. 5. 1. Sejm może postanowić o poddaniu określonej sprawy pod referendum z własnej inicjatywy, a także na wniosek Senatu, Rady Ministrów lub grupy obywateli. W przypadku gdy Sejm nie uwzględni wniosku o przeprowadzenie referendum, Marszałek Sejmu informuje o tym wnioskodawcę. 2. Wniosek o zarządzenie referendum powinien określać propozycje pytań lub wariantów rozwiązań w sprawie poddanej pod referendum. 3. Sejm w uchwale o przeprowadzeniu referendum ustala treść pytań lub wariantów rozwiązań w sprawie poddanej pod referendum. 4. Szczegółowy tryb podejmowania przez Sejm uchwały o przeprowadzeniu referendum, jak również rozpatrywania wniosków, o których mowa w ust. 1, określa regulamin Sejmu.


Art. 6. 1. Sejm może postanowić o poddaniu określonej sprawy pod referendum z inicjatywy grupy obywateli, którzy dla swojego wniosku uzyskają poparcie co najmniej 500 000 osób posiadających prawo wybierania do Sejmu. Referendum z inicjatywy grupy obywateli nie może dotyczyć wydatków i dochodów oraz obronności państwa, a także amnestii. 2. Zgłoszenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, dokonuje na piśmie pełnomocnik, którym jest osoba wskazana w pisemnym oświadczeniu pierwszych 15 osób, które udzieliły poparcia wnioskowi. 3. Do zgłoszenia wniosku załącza się wykaz obywateli popierających zgłoszenie, zawierający czytelne wskazanie imion, nazwisk, wieku, adresów zamieszkania, serii i numerów dowodów osobistych lub paszportów osób, które udzielają poparcia, składając na wykazie własnoręczny podpis. Wzór wykazu ustala Państwowa Komisja Wyborcza. 4. W przypadku uzasadnionych wątpliwości co do prawidłowości złożenia wymaganej liczby podpisów w sposób, o którym mowa w ust. 3, Prezydium Sejmu zwraca się do Państwowej Komisji Wyborczej o stwierdzenie, czy jest złożona wymagana liczba podpisów. 5. Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania, o którym mowa w ust. 4, prawidłowo złożona liczba podpisów popierających wniosek jest mniejsza niż ustawowo wymagana, Prezydium Sejmu odmawia przyjęcia wniosku. Uchwałę w tej sprawie wraz z uzasadnieniem doręcza się niezwłocznie pełnomocnikowi. 6. Uchwała, o której mowa w ust. 5, może być przez pełnomocnika zaskarżona do Sądu Najwyższego w terminie 14 dni od daty doręczenia. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę w terminie 30 dni w postępowaniu nieprocesowym, w składzie 3 sędziów. Od postanowienia Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny.


Art. 7. 1. Prezydent przekazuje Senatowi projekt zarządzenia w sprawie przeprowadzenia referendum, zawierający treść pytań lub wariantów rozwiązań w sprawie poddanej pod referendum, a także termin jego przeprowadzenia. 2. Senat w ciągu 14 dni od dnia przekazania projektu zarządzenia Prezydenta, o którym mowa w ust. 1, wyraża zgodę na przeprowadzenie referendum. 3. Szczegółowy tryb wyrażania przez Senat zgody, o której mowa w ust. 2, określa regulamin Senatu.


Art. 8. 1. Uchwała Sejmu lub zarządzenie Prezydenta w sprawie przeprowadzenia referendum zawiera: 1) podstawę prawną przeprowadzenia referendum, 2) treść karty do głosowania, 3) termin przeprowadzenia referendum, 4) kalendarz czynności związanych z przeprowadzeniem referendum. 2. Referendum wyznacza się na dzień wolny od pracy. 3. Uchwałę Sejmu lub zarządzenie Prezydenta, o których mowa w ust. 1, ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. 4. Referendum przeprowadza się najpóźniej w 90 dniu od dnia ogłoszenia uchwały lub zarządzenia, o których mowa w ust. 1.


Art. 9. 1. Wynik referendum jest wiążący, jeżeli wzięła w nim udział więcej niż połowa uprawnionych do głosowania. 2. Rozstrzygnięcie w referendum następuje, jeżeli: 1) za jednym z dwóch przedstawionych rozwiązań opowiedziała się większość biorących udział w głosowaniu, 2) za jednym z więcej niż dwóch rozwiązań opowiedziała się największa liczba biorących udział w głosowaniu.


Ustawa z dnia 30 listopada 1995 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin

Art. 1. W ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 i z 1995 r. Nr 4, poz. 17) art. 27 otrzymuje brzmienie: "Art. 27. 1. Osobom uprawnionym do zaopatrzenia emerytalnego oraz członkom ich rodzin przysługuje prawo do świadczeń socjalnych. 2. Tworzy się fundusz socjalny z corocznego odpisu w wysokości 0,5% rocznych środków planowanych na emerytury i renty, z przeznaczeniem na finansowanie świadczeń socjalnych. Środki funduszu nie wykorzystane w danym roku kalendarzowym przechodzą na rok następny. 3. Organem właściwym w sprawach tworzenia funduszu socjalnego oraz przyznawania świadczeń socjalnych jest wojskowy organ emerytalny. 4. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, zakres, szczegółowe zasady i tryb korzystania ze świadczeń socjalnych przez osoby uprawnione do zaopatrzenia emerytalnego oraz członków ich rodzin.".


Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.


Ustawa z dnia 12 maja 2000 r. o zasadach wspierania rozwoju regionalnego Rozdział 1 Przepisy ogólne

Art. 1. 1. Ustawa określa zasady i formy wspierania rozwoju regionalnego oraz zasady współdziałania w tym zakresie Rady Ministrów oraz organów administracji rządowej z samorządem terytorialnym, a w szczególności: 1) instytucje wspierające rozwój regionalny, 2) tryb prowadzenia działań z zakresu wspierania rozwoju regionalnego, 3) zasady zawierania i wykonywania kontraktu wojewódzkiego. 2. Wspieranie przez państwo rozwoju regionalnego odbywa się na podstawie dokumentów określonych w niniejszej ustawie. 3. Wykonywanie zadań z zakresu rozwoju regionalnego na obszarze województwa, nie zastrzeżone przepisami ustawowymi do kompetencji innych organów, należy do samorządu województwa.


Art. 10. 1. Obsługę prac Rady zapewnia minister. 2. Prezes Rady Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia przewodniczącego, wiceprzewodniczącego i pozostałych członków Rady. Posłom i senatorom powołanym w skład Rady wynagrodzenie nie przysługuje. 3. Prezes Rady Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, tryb pracy Rady. Rozdział 3 Programowanie rozwoju regionalnego


Art. 11. 1. Minister opracowuje projekt narodowej strategii rozwoju regionalnego, zwanej dalej "strategią". 2. Strategia określa w szczególności: 1) kierunki i priorytety polityki rozwoju regionalnego państwa oraz ogólne zasady wyodrębniania obszarów wsparcia, 2) okres obowiązywania strategii, 3) przewidywane wydatki ze środków publicznych, 4) zasady i kryteria wsparcia finansowego programów wojewódzkich ze środków budżetu państwa oraz szacunkowe oczekiwania co do minimalnego zakresu, w jakim poszczególne zadania lub programy wojewódzkie muszą być współfinansowane z budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz przez podmioty nie zaliczone do sektora finansów publicznych. 3. Strategia uwzględnia w szczególności: 1) koncepcję polityki przestrzennego zagospodarowania kraju, 2) długofalową strategię rozwoju regionalnego kraju, 3) zobowiązania międzynarodowe, 4) plany zagospodarowania przestrzennego województw, 5) programy dotyczące poszczególnych dziedzin lub zagadnień, opracowane i zatwierdzone w trybie określonym w ustawach szczególnych, 6) inne zatwierdzone programy rządowe. 4. Przy opracowaniu strategii bierze się pod uwagę strategie rozwoju województw. 5. Załącznik do strategii określa wykaz instytucji i podmiotów, o których mowa w art. 14 ust. 5. 6. Minister przedkłada Radzie Ministrów projekt strategii wraz z opiniami, o których mowa w art. 6 ust. 2 oraz strategiami rozwoju województw do dnia 31 marca roku poprzedzającego pierwszy rok obowiązywania strategii. 7. Strategia uchwalana jest przez Radę Ministrów na co najmniej sześć kolejnych lat budżetowych. 8. Strategia realizowana jest poprzez program wsparcia.


Art. 12. Rada Ministrów przedkłada Sejmowi raz na trzy lata informację na temat realizacji strategii.


Art. 13. 1. Rada Ministrów przyjmuje, w drodze rozporządzenia, program wsparcia, w którym określa zakres, tryb i warunki wspierania przez państwo programów wojewódzkich. 2. Minister przedkłada Radzie Ministrów projekt programu wsparcia do dnia 31 października roku poprzedzającego pierwszy rok obowiązywania programu. 3. Program wsparcia określa: 1) cele będące uszczegółowieniem kierunków i priorytetów strategii, o których mowa w art. 11 ust. 2 pkt 1, oraz kierunków i priorytetów ministrów właściwych, o których mowa w art. 7 ust. 2, 2) czas trwania programu wsparcia, 3) rodzaj zadań, spośród wymienionych w art. 5 ust. 3, które mogą uzyskać wsparcie w ramach programu wsparcia oraz uszczegółowienie tych zadań, 4) zobiektywizowane kryteria wyodrębnienia obszarów wsparcia, w których realizowany będzie program wsparcia w układzie określonym przez cele programu oraz w układzie wojewódzkim, 5) kryteria, których spełnienie upoważnia samorządy województw do uzyskania wsparcia dla rozwoju regionalnego, 6) wykaz podmiotów uprawnionych wykonujących zadania programu, 7) łączne przewidywane w budżecie państwa wydatki na dofinansowanie zadań objętych programem wsparcia i przewidywane limity wydatków z budżetu państwa w kolejnych latach budżetowych, których dotyczy program wsparcia: a) w układzie określonym przez cele programu wsparcia, b) w układzie wojewódzkim, 8) szczegółowe zestawienie źródeł finansowania realizowanych zadań z wyodrębnieniem: a) budżetu państwa, a w nim nakładów planowanych z części budżetu, którymi dysponują minister oraz ministrowie właściwi realizujący swoje zadania na podstawie kontraktu wojewódzkiego, b) udziału budżetów gmin, powiatów i województw, c) środków z innych źródeł, 9) szczegółowy tryb i zakres oceny oraz kontroli skuteczności i efektywności wykonania zadań, wraz z podmiotami uprawnionymi do kontroli, 10) szczegółowy zakres wniosku zarządu województwa, o którym mowa w art. 17 ust. 1, o wsparcie ze środków finansowych z budżetu państwa zadań zawartych w programie wojewódzkim. 4. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, określa tryb powoływania, skład i zadania komitetu monitorującego, oceniającego skuteczność programu wsparcia. 5. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia zasady i tryb wykorzystania środków, pochodzących z budżetu państwa przewidywanych dla poszczególnych województw, w przypadku gdy nie dojdzie do zawarcia kontraktu wojewódzkiego oraz w przypadku zmian lub rozwiązania kontraktu, o których mowa w rozdziale 4 niniejszej ustawy. 6. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, Rada Ministrów może, w miarę potrzeby, wskazać w ramach ogólnych celów rozwoju regionalnego, o których mowa w art. 3 ust. 2, bardziej szczegółowe grupy zadań i określić dla nich dodatkowe lub odmienne kryteria, jednakowe dla wszystkich województw, warunkujące uzyskanie wsparcia. 7. Jeżeli środki przeznaczone na wsparcie rozwoju regionalnego pochodzą ze źródeł zagranicznych, Rada Ministrów w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, może określić dodatkowo inne kryteria dostępu województw do tych środków, od przyjęcia których uzależnione było przyznanie Polsce tych środków. 8. Do programu wsparcia stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o finansach publicznych dotyczące programów wieloletnich, z wyłączeniem przepisów określających formę w jakiej powinien być ustanowiony program wieloletni.


Art. 14. 1. Rada Ministrów i właściwi ministrowie wykonujący uprawnienia założycielskie lub nadzorcze wobec wymienionych w ust. 2 agencji i funduszy, kontrolują czy zachowana jest kierunkowa zgodność planów, programów i działań tych podmiotów z zatwierdzoną strategią i programem wsparcia. 2. Projekty programów i planów działań, w tym planów finansowych: 1) Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad, 2) Agencji Mienia Wojskowego, 3) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, 4) Agencji Rynku Rolnego, 5) Agencji Techniki i Technologii, 6) Agencji Rozwoju Przemysłu, 7) Agencji Prywatyzacji, 8) Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, 9) funduszu leśnego, w części dotyczącej krajowego programu zwiększania lesistości, 10) centralnego Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych i Leśnych, 11) centralnego Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym, 12) Funduszu Pracy, 13) Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, 14) Funduszu Pożyczek i Kredytów Studenckich, 15) Funduszu Promocji Twórczości, 16) Funduszu Termomodernizacji, 17) Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych, 18) Krajowego Funduszu Mieszkaniowego, 19) Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, 20) Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, 21) Państwowej Agencji Restrukturyzacji Górnictwa Węgla Kamiennego, 22) Wojskowej Agencji Mieszkaniowej - są przedkładane ministrowi przez organy zarządzające tymi agencjami i funduszami w celu uzgodnienia z ustaleniami strategii i programu wsparcia. 3. Sprawy nie uzgodnione w trybie ust. 2 minister przedkłada do rozstrzygnięcia Radzie Ministrów. 4. Brak uzgodnienia, o którym mowa w ust. 2 i 3, stanowi przeszkodę w przeznaczeniu na rzecz agencji lub funduszu środków z budżetu państwa. 5. Przepisy ust. 2-4 stosuje się odpowiednio do innych, wskazanych w strategii instytucji i podmiotów mających szczególne znaczenie dla rozwoju regionalnego, które zarządzają środkami pochodzącymi z budżetu państwa, wyłącznie w zakresie dotyczącym wykorzystania tych środków. 6. Organy zarządzające podmiotów, o których mowa w ust. 2, są obowiązane konsultować z zarządem województwa programy i plany swojej działalności, w tym plany finansowe, na terenie województwa pod kątem ich zgodności ze strategią rozwoju województwa i programem wojewódzkim. 7. Organy zarządzające podmiotów, o których mowa w ust. 2, przedkładają corocznie Radzie Ministrów, a także zarządom właściwych województw, informacje o kierunkach programów i planów swojej działalności w układzie wojewódzkim, z uwzględnieniem nakładów finansowych przewidywanych do realizacji na terenie poszczególnych województw oraz sprawozdania z wykonania zadań. 8. Przepisy ust. 1 i 2 nie naruszają zasad wykonywania zobowiązań wobec osób trzecich, przyjętych przez te fundusze, agencje i instytucje przed wejściem w życie niniejszej ustawy.


Art. 15. 1. Minister corocznie, do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku realizacji programu wsparcia i kontraktów wojewódzkich, sporządza: 1) analizę programu, w szczególności z punktu widzenia gospodarności, terminowości oraz efektów realizacji zadań programu i przedkłada ją Radzie Ministrów w formie sprawozdania, 2) analizę kontraktów wojewódzkich, w szczególności z punktu widzenia gospodarności, terminowości oraz efektów realizacji zadań kontraktów i przedkłada ją Radzie Ministrów w formie sprawozdania, 3) informację o zajściu nadzwyczajnych okoliczności, do których zalicza się przede wszystkim zmiany prawa oraz nie wywiązanie się partnerów zagranicznych z przekazania środków, które w ramach umów międzynarodowych przeznaczone były na działania z zakresu rozwoju regionalnego państwa, 4) sprawozdanie z wykonania zadań realizowanych w ramach priorytetów i celów określonych przez ministrów właściwych, o których mowa w art. 7 ust. 2, 5) informację co do kierunkowej zgodności programów i planów działań agencji oraz funduszy, o których mowa w art. 14 ust. 2, ze strategią i programem wsparcia. 2. Minister, wraz ze sprawozdaniem i informacją, przedkłada Radzie Ministrów wnioski dotyczące: 1) kontynuacji, zmiany albo zakończenia programu wsparcia, 2) kontynuacji, zmiany albo rozwiązania kontraktu wojewódzkiego. 3. Rada Ministrów, na wniosek ministra, może dokonać zmian w programie wsparcia, bądź wydać rozporządzenie o zakończeniu programu. 4. Rada Ministrów, na wniosek ministra, może podjąć uchwałę o wszczęciu procedury zmiany lub rozwiązania kontraktu wojewódzkiego. 5. Po zakończeniu wykonywania programu wsparcia minister przedkłada Radzie Ministrów sprawozdanie końcowe obejmujące: 1) sprawy, o których mowa w art. 13 ust. 3 pkt 1-9, 2) działania ministra i komitetu monitorującego, o którym mowa w art. 13 ust. 4. Rozdział 4 Kontrakt wojewódzki


Art. 16. 1. Kontrakt wojewódzki, zwany dalej "kontraktem", określa zakres, tryb i warunki realizacji: 1) zadań wynikających z programów wojewódzkich, które uzyskały wsparcie rządu, 2) zadań należących do spraw nadzorowanych przez ministrów właściwych, które wspierane są przez jednostki samorządu terytorialnego i inne uprawnione podmioty. 2. Stronami kontraktu są Rada Ministrów, zwana dalej "stroną rządową" i samorząd województwa, zwany dalej "stroną samorządową". 3. W trakcie rokowań związanych z zawarciem kontraktu oraz ze zmianą kontraktu strona rządowa reprezentowana jest przez ministra, a strona samorządowa przez marszałka województwa. 4. Rokowania dotyczące kontraktu oraz jego zmian przeprowadza się uwzględniając ustalenia strategii, programu wsparcia oraz wysokości limitów, o których mowa w art. 24. 5. Po podpisaniu kontraktu przez ministra i marszałka województwa kontrakt i jego zmiany wymagają zatwierdzenia przez sejmik województwa oraz przez Radę Ministrów.


Art. 17. 1. Zarząd województwa ubiegającego się o wsparcie zadań zawartych w programie wojewódzkim przedstawia ministrowi, w terminie jednego miesiąca od dnia ogłoszenia rozporządzenia, o którym mowa w art. 13, wniosek o przyznanie środków zawierający: 1) cele, na które ma być udzielone wsparcie, ze wskazaniem ich zgodności z kierunkami i priorytetami polityki rozwoju regionalnego państwa zawartymi w strategii i ich uszczegółowieniem zawartym w programie wsparcia, 2) wykaz zadań, na które ma być udzielone wsparcie, 3) źródła sfinansowania planowanych zadań i wysokość środków z każdego z tych źródeł, 4) oczekiwane efekty realizacji zadań i wskaźniki oceny tych efektów, 5) oczekiwania co do formy i wysokości wsparcia, 6) określenie podmiotów uprawnionych, 7) informację o przebiegu konsultacji z podmiotami wymienionymi w art. 12 ustawy o samorządzie województwa, prowadzonych w związku z wnioskiem. 2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, zarząd województwa załącza strategię rozwoju województwa i program wojewódzki. 3. Jednostka samorządu terytorialnego ubiegająca się o umieszczenia zadania w kontrakcie zobowiązana jest do złożenia stosownego wniosku do samorządu województwa.


Art. 18. Strony kontraktu określając wzajemne zobowiązania przy wykonywaniu kontraktu ustalają w szczególności: 1) okres obowiązywania kontraktu, 2) zadania objęte kontraktem, 3) tryb i harmonogram wykonania zadań, a także zasady nadzoru nad ich wykonywaniem, 4) określenie podmiotów uprawnionych, 5) łączne nakłady na wykonanie zadań objętych kontraktem oraz zakres, sposób i źródła sfinansowania tych zadań, 6) sposób i termin rozliczeń finansowych, 7) zakres i tryb sprawozdawczości, 8) zasady oceny i sposób kontroli wykonania zadań, w tym kontroli finansowej, 9) postępowanie w przypadku wykrycia nieprawidłowości w wykonaniu lub finansowaniu zadań, 10) zasady i tryb rozwiązywania sporów oraz zaspokajania roszczeń stron kontraktu, w tym roszczeń finansowych, 11) zasady wypowiadania i zmiany kontraktu z uwzględnieniem przepisów art. 21 i 22, 12) zasady i tryb zaspokajania roszczeń podmiotów uprawnionych w przypadku zmiany lub rozwiązania kontraktu, a także roszczeń będących skutkiem wyjaśnień, o których mowa w art. 20, 13) tryb powoływania, skład i zadania wojewódzkiego komitetu monitorującego, oceniającego efektywność i jakość wprowadzania kontraktu.


Art. 19. 1. Po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 17 ust. 1, minister zawiadamia marszałka województwa o podjęciu rokowań, określając datę i miejsce pierwszego spotkania stron. 2. Rokowania powinny rozpocząć się nie później niż 30 dni od dnia otrzymania przez ministra wniosku, o którym mowa w ust. 1. 3. Rokowania powinny zakończyć się nie później niż w ciągu 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej. 4. Strona samorządowa nie może odmówić żądaniu strony rządowej podjęcia rokowań w celu: 1) zawarcia kontraktu, 2) zmiany kontraktu, jeżeli żądanie podjęcia rokowań dotyczących zmiany zostało zgłoszone zgodnie z przepisami art. 21 i 22. 5. Strona rządowa nie może odmówić żądaniu strony samorządowej podjęcia rokowań w celu zmiany kontraktu, jeżeli żądanie podjęcia rokowań dotyczących zmiany zostało zgłoszone zgodnie z przepisami art. 21 i 22. 6. Strony kontraktu określają regulamin prowadzenia rokowań, w tym w szczególności tryb rozstrzygania kwestii spornych. 7. Koszty mediacji ponoszą solidarnie obie strony, chyba że postanowią inaczej. 8. Strona rządowa kontraktu jest obowiązana do udzielania stronie samorządowej wszelkich niezbędnych informacji związanych z przedmiotem kontraktu. 9. Strona samorządowa kontraktu jest obowiązana do udzielania stronie rządowej, informacji o sytuacji ekonomicznej podmiotów uprawnionych. 10. Na żądanie każdej ze stron może być powołany ekspert, którego zadaniem jest przedstawienie opinii w sprawach związanych z przedmiotem rokowań. Koszty ekspertyzy pokrywa strona, która żądała powołania eksperta, chyba że strony postanowią inaczej.


Art. 2. 1. Ilekroć w ustawie mowa jest o: 1) wspieraniu rozwoju regionalnego - rozumie się przez to terytorialnie ukierunkowany zespół działań Rady Ministrów i administracji rządowej na rzecz trwałego rozwoju społeczno-gospodarczego i ochrony środowiska prowadzonych we współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego oraz partnerami społecznymi i gospodarczymi, 2) partnerach społecznych i gospodarczych - rozumie się przez to przedsiębiorców i pracodawców oraz ich organizacje, związki zawodowe, organizacje pozarządowe i instytucje naukowe, których zakres działania obejmuje sprawy rozwoju regionalnego, 3) wsparciu finansowym - rozumie się przez to dotacje celowe na zadania bieżące lub inwestycyjne w rozumieniu ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 155, poz. 1014, z 1999 r. Nr 38, poz. 360, Nr 49, poz. 485, Nr 70, poz. 778 i Nr 110, poz. 1255 oraz z 2000 r. Nr 6, poz. 69 i Nr 12, poz. 136), z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy, 4) obszarze wsparcia - rozumie się przez to obszar wyodrębniony ze względu na występujące w nim problemy rozwojowe, podlegający określonym działaniom ze strony Rady Ministrów, administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego, 5) narodowej strategii rozwoju regionalnego - rozumie się przez to uchwałę Rady Ministrów określającą uwarunkowania, cele i kierunki wspierania rozwoju regionalnego przez państwo, 6) długofalowej strategii rozwoju regionalnego kraju - rozumie się przez to strategię przygotowaną w trybie prac nad strategią rozwoju społecznego i gospodarczego kraju, stosownie do przepisów ustawy z dnia 8 marca 1996 r. o Rządowym Centrum Studiów Strategicznych (Dz.U. Nr 106, poz. 496 i z 1998 r. Nr 106, poz. 668), 7) programie wsparcia - rozumie się przez to zakres, tryb i warunki wspierania przez państwo programów wojewódzkich określone w rozporządzeniu Rady Ministrów oraz realizacji na podstawie kontraktu wojewódzkiego na terenie województwa zadań ministrów właściwych, 8) strategii rozwoju województwa - rozumie się przez to strategię, o której mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. Nr 91, poz. 576, Nr 155, poz. 1014, Nr 160, poz. 1060 i Nr 162, poz. 1126 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136) oraz w art. 54b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, Nr 41, poz. 412 i Nr 111, poz. 1279 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136), 9) programie wojewódzkim - rozumie się przez to program, o którym mowa w art. 11 ust. 3, art. 18 pkt 2 i art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie województwa oraz w art. 54d ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, 10) zrównoważonym rozwoju - rozumie się przez to rozwój, o którym mowa w art. 3 ust. 3a ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196, z 1995 r. Nr 90, poz. 446, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 132, poz. 622, z 1997 r. Nr 96, poz. 592, Nr 121, poz. 770 i Nr 133, poz. 885, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 101, poz. 1178 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136), 11) infrastrukturze technicznej - rozumie się przez to urządzenia wymienione w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 49, poz. 484 i Nr 86, poz. 966 oraz z 2000 r. Nr 6, poz. 70), 12) infrastrukturze transportowej - rozumie się przez to obiekty, urządzenia i instalacje, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60, z 1988 r. Nr 19, poz. 132, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, z 1991 r. Nr 75, poz. 332, z 1993 r. Nr 47, poz. 212, z 1994 r. Nr 127, poz. 627, z 1997 r. Nr 6, poz. 31, Nr 80, poz. 497, Nr 106, poz. 677 i Nr 123, poz. 780, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1126 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136), w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. Nr 96, poz. 591, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 oraz z 1999 r. Nr 84, poz. 934), w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz.U. z 1997 r. Nr 9, poz. 44 i Nr 121, poz. 770 oraz z 1999 r. Nr 62, poz. 685) oraz w art. 27 ustawy z dnia 31 maja 1962 r. - Prawo lotnicze (Dz.U. Nr 32, poz. 153, z 1984 r. Nr 53, poz. 272, z 1987 r. Nr 33, poz. 180, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1996 r. Nr 45, poz. 199, z 1997 r. Nr 88, poz. 554 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668), a także obiekty budowlane śródlądowych: dróg wodnych, przystani i portów, 13) małym przedsiębiorcy - rozumie się przez to przedsiębiorcę, o którym mowa w ustawie z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178), 14) średnim przedsiębiorcy - rozumie się przez to przedsiębiorcę, o którym mowa w ustawie - Prawo działalności gospodarczej, 15) podmiotach uprawnionych - rozumie się przez to podmioty realizujące zadania wynikające z kontraktów wojewódzkich zawartych pomiędzy Radą Ministrów, a samorządem województwa oraz zadania określone w art. 29 ust. 1 wykonywane w trybie przewidzianym w niniejszej ustawie, 16) ministrach właściwych - rozumie się przez to ministrów kierujących działami administracji rządowej, o których mowa w ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 1999 r. Nr 82, poz. 928 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136), z wyjątkiem ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego. 2. Granice obszaru wsparcia nie mogą przecinać granic powiatów. Jeżeli obszarem wsparcia jest miasto na prawach powiatu, obszar wsparcia musi obejmować to miasto wraz z okalającym je powiatem lub powiatami.


Art. 20. 1. Treść postanowień kontraktu wyjaśniają wspólnie jego strony. 2. Wyjaśnienia, o których mowa w ust. 1, przedstawia się w formie pisemnej. 3. Wyjaśnienia treści kontraktu dokonane wspólnie przez strony, które zawarły kontrakt wiążą także podmioty uprawnione wykonujące zadania kontraktu.


Art. 21. 1. Kontrakt może zostać rozwiązany: 1) na podstawie zgodnego oświadczenia stron, 2) z upływem okresu wypowiedzenia dokonanego przez jedną ze stron, określonego w ust. 3. 2. Kontrakt może zostać zmieniony: 1) na podstawie zgodnego oświadczenia stron, 2) na wezwanie jednej ze stron, po rokowaniach przeprowadzonych po upływie okresu wezwania stron do zmiany kontraktu, określonego w ust. 3. 3. O ile strony nie postanowią inaczej, okres wezwania do zmiany lub wypowiedzenia kontraktu wynosi jeden miesiąc liczony od dnia: 1) wystosowania przez ministra stronie samorządowej wezwania do zmiany lub wypowiedzenia kontraktu, o którym mowa w art. 22 ust. 1, 2) powiadomienia ministra o wezwaniu do zmiany lub wypowiedzenia kontraktu, o którym zdecydował uprawniony organ samorządu województwa w trybie określonym uchwałą, o której mowa w art. 22 ust. 2.