Art. 78. 1. Przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi posła lub senatora może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów niniejszej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów. 2. Jeżeli podstawę protestu stanowi zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom albo naruszenia przez Państwową Komisję Wyborczą przepisów niniejszej ustawy dotyczących ustalenia wyników głosowania i wyników wyborów, może go wnieść każdy wyborca. 3. Protest przeciwko ważności wyborów w okręgu wyborczym lub przeciwko wyborowi posła lub senatora może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego. 4. Prawo wniesienia protestu przysługuje również przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu komitetu wyborczego. 5. W razie wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi posła lub senatora, do czasu rozstrzygnięcia sprawy w sposób określony w art. 82, do posłów lub posła, senatorów lub senatora stosuje się przepisy o obowiązkach i prawach posłów i senatorów.


Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej Dział I Przepisy wspólne Rozdział 1 Przepisy ogólne

Art. 79. 1. Protest wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie w tym terminie protestu w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. 2. W odniesieniu do wyborcy przebywającego za granicą lub na polskim statku morskim wymogi wymienione w ust. 1 uważa się za spełnione, jeżeli protest został złożony odpowiednio właściwemu terytorialnie konsulowi lub kapitanowi statku. Wyborca obowiązany jest dołączyć do protestu zawiadomienie o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem pozostawienia protestu bez biegu. 3. Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.


Art. 8. 1. Prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) przysługuje osobie mającej prawo wybierania, jeżeli spełnia warunki określone w przepisach szczególnych ustawy. 2. Nie można kandydować równocześnie do Sejmu i do Senatu. Rozdział 3 Zarządzanie wyborów


Art. 80. 1. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. 2. Opinia, o której mowa w ust. 1, powinna zawierać ustalenia co do zasadności zarzutów protestu, a w razie potwierdzenia zasadności zarzutów ocenę, czy przestępstwo przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów niniejszej ustawy miało wpływ na wynik wyborów. 3. Uczestnikami postępowania są: wnoszący protest, przewodniczący właściwej komisji wyborczej albo jego zastępca i Prokurator Generalny.


Art. 81. 1. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną, w myśl art. 78 ust. 2-4, lub niespełniający warunków określonych w art. 79. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. 2. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest dotyczący sprawy, co do której w niniejszej ustawie przewiduje się możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu lub do Państwowej Komisji Wyborczej. 3. Jeżeli w proteście zarzucono popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom, Sąd Najwyższy niezwłocznie zawiadamia o tym Prokuratora Generalnego.


Art. 82. 1. Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie sprawozdania z wyborów przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą oraz opinii wydanych w wyniku rozpoznania protestów, rozstrzyga o ważności wyborów oraz o ważności wyboru posła lub senatora, przeciwko któremu wniesiono protest. W postępowaniu stosuje się odpowiednio art. 18 i 19 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 1994 r. Nr 13, poz. 48, z 1995 r. Nr 34, poz. 163, z 1996 r. Nr 77, poz. 367, z 1997 r. Nr 75, poz. 471, Nr 98, poz. 604, Nr 106, poz. 679 i Nr 124, poz. 782 oraz z 1999 r. Nr 75, poz. 853 i Nr 110, poz. 1255). 2. Rozstrzygnięcie, o którym mowa w ust. 1, Sąd Najwyższy podejmuje, w formie uchwały, nie później niż w 90 dniu po dniu wyborów, na posiedzeniu z udziałem Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej. 3. Sąd Najwyższy, podejmując uchwałę o nieważności wyborów lub nieważności wyboru posła lub senatora, stwierdza wygaśnięcie mandatów w zakresie unieważnienia oraz postanawia o przeprowadzeniu wyborów ponownych lub o podjęciu niektórych czynności wyborczych, wskazując czynność, od której należy ponowić postępowanie wyborcze. 4. Uchwałę Sądu Najwyższego przedstawia się niezwłocznie Prezydentowi Rzeczypospolitej oraz odpowiednio Marszałkowi Sejmu albo Marszałkowi Senatu, a także przesyła Państwowej Komisji Wyborczej. 5. Uchwałę Sądu Najwyższego ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. 6. Wygaśnięcie mandatów, o których mowa w ust. 3, następuje w dniu ogłoszenia uchwały Sądu Najwyższego.


Art. 83. 1. W razie podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały o nieważności wyborów w okręgu lub o nieważności wyboru posła lub senatora wybory ponowne lub wskazane czynności wyborcze przeprowadza się wyłącznie na terytorium kraju, na zasadach i w trybie przewidzianych w niniejszej ustawie. 2. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej o wyborach ponownych lub podjęciu wskazanych czynności wyborczych podaje się do wiadomości publicznej i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej najpóźniej w 5 dniu od dnia ogłoszenia uchwały Sądu Najwyższego, o której mowa w art. 82 ust. 3. Przepisy art. 10 stosuje się odpowiednio. 3. Wyniki wyborów ponownych lub wyniki przeprowadzonych czynności wyborczych Państwowa Komisja Wyborcza podaje w obwieszczeniu. W obwieszczeniu wymienia się ponadto osoby, które w wyniku wyborów ponownych lub przeprowadzonych czynności wyborczych utraciły mandat, ze wskazaniem numeru okręgu wyborczego, a w wypadku wygaśnięcia mandatu posła także numer i nazwę listy kandydatów. 4. Obwieszczenie, o którym mowa w ust. 3, ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz podaje do wiadomości publicznej, a także przesyła się niezwłocznie odpowiednio Marszałkowi Sejmu albo Marszałkowi Senatu.


Art. 84. W razie podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały o nieważności wyborów i jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadza się wybory ponowne, w zakresie unieważnienia, na zasadach i w trybie przewidzianych ustawą. Przepis art. 83 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Rozdział 11 Kampania wyborcza


Art. 85. 1. Kampania wyborcza rozpoczyna się z dniem ogłoszenia postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej o zarządzeniu wyborów i ulega zakończeniu na 24 godziny przed dniem wyborów. 2. Partie polityczne oraz wyborcy mogą wykonywać czynności określone w ustawie od dnia ogłoszenia postanowienia, o którym mowa w ust. 1. Czynności podjęte przed tym terminem są nieważne. 3. W okresie kampanii wyborczej prowadzi się agitację wyborczą na zasadach, w formach, w czasie i w miejscach określonych ustawą.


Art. 86. Od zakończenia kampanii wyborczej aż do zakończenia głosowania zabronione jest podawanie do wiadomości publicznej wyników przedwyborczych badań (sondaży) opinii publicznej dotyczących przewidywanych zachowań wyborczych i wyniku wyborów.


Art. 87. 1. Od zakończenia kampanii wyborczej aż do zakończenia głosowania zabronione jest zwoływanie zgromadzeń, organizowanie pochodów i manifestacji, wygłaszanie przemówień, rozdawanie ulotek, jak też prowadzenie w inny sposób agitacji na rzecz kandydatów i list kandydatów. 2. Zabronione są wszelkie formy agitacji w lokalu wyborczym oraz na terenie budynku, w którym ten lokal się znajduje.


Art. 88. 1. Zabronione jest prowadzenie kampanii wyborczej na terenie zakładów pracy lub instytucji publicznych w sposób i w formach zakłócających ich normalne funkcjonowanie. 2. Zabronione jest prowadzenie kampanii wyborczej na terenie jednostek wojskowych i innych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz w oddziałach obrony cywilnej, a także w skoszarowanych jednostkach podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. 3. Zabronione są jakiekolwiek formy agitacji na terenie szkół podstawowych i gimnazjów wobec uczniów nieposiadających prawa wybierania. 4. Zabronione jest organizowanie w ramach prowadzonej kampanii wyborczej gier losowych i konkursów, w których wygranymi są nagrody pieniężne lub przedmioty o wartości wyższej niż wartość przedmiotów zwyczajowo używanych w celach reklamowych lub promocyjnych. 5. Zabronione jest podawanie oraz dostarczanie, w ramach prowadzonej kampanii wyborczej, napojów alkoholowych nieodpłatnie lub po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen nabycia lub kosztów wytworzenia.


Art. 89. 1. Materiały wyborcze powinny zawierać wyraźne oznaczenie, od kogo pochodzą. 2. Materiały wyborcze zawierające oznaczenie komitetu wyborczego, od którego pochodzą, podlegają ochronie prawnej.


Art. 9. 1. Wybory zarządza Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze postanowienia, nie później niż na 90 dni przed upływem 4 lat od rozpoczęcia kadencji Sejmu, wyznaczając wybory na dzień wolny od pracy, przypadający w ciągu 30 dni przed upływem 4 lat od rozpoczęcia kadencji Sejmu. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej podaje się do wiadomości publicznej i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej najpóźniej w 5 dniu od dnia zarządzenia wyborów. 2. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, Prezydent Rzeczypospolitej, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określa dni, w których upływają terminy wykonania czynności wyborczych przewidzianych w ustawie (kalendarz wyborczy).


Art. 90. 1. Na ścianach budynków, ogrodzeniach, latarniach, urządzeniach energetycznych i telekomunikacyjnych można umieszczać plakaty i hasła wyborcze wyłącznie po uzyskaniu zgody właściciela lub zarządcy nieruchomości. 2. Zabronione jest umieszczanie plakatów i haseł wyborczych na zewnątrz i wewnątrz budynków administracji rządowej i samorządowej oraz sądów, a także na terenie jednostek wojskowych i oddziałów obrony cywilnej oraz skoszarowanych jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. 3. Rada gminy może zabronić umieszczania plakatów lub haseł na niektórych budynkach publicznych, a także określonych częściach terenów publicznych, z przyczyn związanych z ochroną zabytków bądź środowiska. 4. Przy ustawianiu własnych urządzeń ogłoszeniowych dla celów prowadzenia kampanii wyborczej należy stosować obowiązujące przepisy porządkowe. 5. Plakaty należy umieszczać w taki sposób, aby można je było następnie usunąć bez powodowania szkód. 6. Policja oraz straż miejska są obowiązane usuwać na koszt komitetu wyborczego plakaty i hasła, których sposób umieszczenia może zagrażać życiu lub zdrowiu fizycznemu ludzi albo bezpieczeństwu mienia bądź w ruchu drogowym. 7. Plakaty, hasła wyborcze oraz urządzenia ogłoszeniowe ustawione dla celów prowadzenia kampanii wyborczej właściwe komitety wyborcze obowiązane są usunąć w terminie 30 dni po dniu wyborów. 8. Zarząd gminy postanawia o usunięciu plakatów wyborczych, haseł i urządzeń ogłoszeniowych umieszczonych z naruszeniem przepisów ust. 1-5 lub nieusuniętych przez właściwe komitety wyborcze w terminie, o którym mowa w ust. 7. Koszty ich usunięcia ponoszą właściwe komitety wyborcze.


Art. 91. 1. Jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniu prawa prasowego, materiały wyborcze, a w szczególności plakaty, ulotki, hasła i wypowiedzi lub inne formy prowadzonej w okresie kampanii wyborczej agitacji, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat na posła albo kandydat na senatora lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia: 1) zakazu rozpowszechniania takich informacji, 2) przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje, 3) nakazania sprostowania takich informacji, 4) nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste, 5) nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone. 2. Sąd okręgowy rozpoznaje wniosek, o którym mowa w ust. 1, w ciągu 24 godzin, w postępowaniu nieprocesowym w składzie jednego sędziego. Sąd może rozpoznać sprawę w wypadku usprawiedliwionej nieobecności wnioskodawcy lub uczestnika postępowania, którzy o terminie rozprawy zostali prawidłowo powiadomieni. Postanowienie kończące postępowanie w sprawie sąd niezwłocznie doręcza wraz z uzasadnieniem osobie zainteresowanej, o której mowa w ust. 1, i zobowiązanemu do wykonania postanowienia sądu. 3. Na postanowienie sądu okręgowego przysługuje w ciągu 24 godzin zażalenie do sądu apelacyjnego, który rozpoznaje je w ciągu 24 godzin. Od postanowienia sądu apelacyjnego nie przysługuje środek prawny i podlega ono natychmiastowemu wykonaniu. 4. Publikacja sprostowania, odpowiedzi lub przeprosin następuje najpóźniej w ciągu 48 godzin, na koszt zobowiązanego. W orzeczeniu sąd wskazuje prasę, w rozumieniu prawa prasowego, w której nastąpić ma publikacja, oraz termin publikacji. 5. W razie niezamieszczenia sprostowania, odpowiedzi lub przeprosin sąd, na wniosek zainteresowanego, zarządza ich publikację na koszt zobowiązanego, w trybie postępowania egzekucyjnego.


Art. 92. Wykonanie uprawnień wynikających z niniejszej ustawy nie ogranicza możliwości dochodzenia przez osoby pokrzywdzone lub poszkodowane uprawnień na podstawie innych ustaw.


Art. 93. Zasady i tryb prowadzenia kampanii wyborczej w programach publicznych i niepublicznych nadawców radiowych i telewizyjnych określają przepisy szczególne ustawy.


Art. 94. 1. Telewizja Polska Spółka Akcyjna i Polskie Radio Spółka Akcyjna zapewniają Państwowej Komisji Wyborczej w okresie od zarządzenia wyborów do Sejmu i do Senatu możliwość nieodpłatnego przedstawiania w programach ogólnokrajowych telewizyjnych i radiowych informacji, wyjaśnień i komunikatów związanych z zarządzonymi wyborami i obowiązującymi przepisami prawa wyborczego. 2. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, po porozumieniu z Państwową Komisją Wyborczą i zarządami Telewizji Polskiej i Polskiego Radia, określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1. Rozdział 12 Komitety wyborcze


Art. 95. Komitety wyborcze w imieniu partii politycznych i wyborców wykonują czynności wyborcze, a w szczególności: zgłaszają kandydatów na posłów lub kandydatów na senatorów oraz prowadzą, na zasadzie wyłączności, kampanię wyborczą na ich rzecz.


Art. 96. 1. Funkcję komitetu wyborczego partii politycznej pełni organ partii upoważniony do jej reprezentowania na zewnątrz. 2. Organ partii politycznej, o którym mowa w ust. 1, obowiązany jest zawiadomić Państwową Komisję Wyborczą o zamiarze zgłoszenia kandydatów na posłów lub kandydatów na senatorów oraz o powołaniu: 1) pełnomocnika wyborczego komitetu wyborczego - uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 109, do występowania na rzecz i w imieniu komitetu wyborczego, 2) pełnomocnika finansowego komitetu wyborczego, o którym mowa w art. 109. 3. Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 2, może być dokonane w okresie od dnia ogłoszenia postanowienia o zarządzeniu wyborów do 50 dnia przed dniem wyborów. 4. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2, podaje się również: 1) nazwę komitetu wyborczego, zgodną z przepisami art. 99 i art. 100, oraz skrót jego nazwy, a także adres siedziby komitetu i numer ewidencyjny, pod którym partia polityczna jest wpisana do ewidencji partii politycznych, 2) dane: imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL pełnomocnika wyborczego, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, 3) dane: imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL pełnomocnika finansowego, o którym mowa w ust. 2 pkt 2. 5. Do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2, dołącza się: 1) oświadczenia pełnomocników, o których mowa w ust. 2, o przyjęciu pełnomocnictwa, a w wypadku pełnomocnika finansowego - również o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 109 ust. 2 i 3, 2) uwierzytelniony odpis z ewidencji partii politycznych, 3) wyciąg ze statutu partii politycznej wskazujący który organ jest upoważniony do jej reprezentowania na zewnątrz.


Art. 97. 1. Partie polityczne mogą tworzyć koalicje wyborcze w celu wspólnego zgłaszania kandydatów na posłów lub wspólnego zgłaszania kandydatów na senatorów. 2. Partia polityczna może wchodzić w skład tylko jednej koalicji wyborczej. 3. Czynności wyborcze w imieniu koalicji wyborczej wykonuje komitet wyborczy, zwany dalej "koalicyjnym komitetem wyborczym", utworzony przez organy partii politycznych wchodzących w jej skład, upoważnione do reprezentowania partii na zewnątrz. 4. Koalicyjny komitet wyborczy może być utworzony w okresie od dnia ogłoszenia postanowienia o zarządzeniu wyborów do 50 dnia przed dniem wyborów. 5. W skład koalicyjnego komitetu wyborczego wchodzi co najmniej 10 osób wskazanych przez organy partii politycznych, o których mowa w ust. 3. 6. Koalicyjny komitet wyborczy powołuje: 1) pełnomocnika wyborczego komitetu wyborczego - uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 109, do występowania na rzecz i w imieniu komitetu wyborczego, 2) pełnomocnika finansowego komitetu wyborczego, o którym mowa w art. 109. 7. Pełnomocnik, o którym mowa w ust. 6 pkt 1, zawiadamia Państwową Komisję Wyborczą w terminie do 50 dnia przed dniem wyborów o utworzeniu koalicyjnego komitetu wyborczego. 8. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 7, podaje się: 1) nazwę komitetu wyborczego, zgodną z przepisami art. 99 i art. 100, oraz skrót jego nazwy i adres jego siedziby, 2) dane: imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL pełnomocnika wyborczego, o którym mowa w ust. 6 pkt 1, 3) dane: imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL pełnomocnika finansowego, o którym mowa w ust. 6 pkt 2. 9. Do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 7, załącza się: 1) umowę o zawiązaniu koalicji wyborczej wraz z następującymi danymi: imionami, nazwiskami, adresami zamieszkania i numerami ewidencyjnymi PESEL osób, o których mowa w ust. 5, 2) oświadczenia pełnomocników, o których mowa w ust. 6, o przyjęciu pełnomocnictwa, a w wypadku pełnomocnika finansowego - również o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 109 ust. 2 i 3, 3) uwierzytelnione odpisy z ewidencji partii politycznych, partii politycznych tworzących koalicję wyborczą, 4) wyciągi ze statutów partii politycznych tworzących koalicję wyborczą, wskazujące, który organ partii jest upoważniony do jej reprezentowania na zewnątrz.


Art. 98. 1. Obywatele mający prawo wybierania, w liczbie co najmniej 15, mają prawo utworzyć komitet wyborczy wyborców, składając pisemne oświadczenie o utworzeniu komitetu, z podaniem swoich imion i nazwisk, adresów zamieszkania oraz numerów ewidencyjnych PESEL. 2. Komitet wyborczy wyborców powołuje: 1) pełnomocnika wyborczego komitetu wyborczego - uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 109, do występowania na rzecz i w imieniu komitetu wyborczego, 2) pełnomocnika finansowego komitetu wyborczego, o którym mowa w art. 109. 3. Pełnomocnika wyborczego komitetu wyborczego i pełnomocnika finansowego komitetu wyborczego powołuje się spośród osób wchodzących w skład komitetu wyborczego. 4. Po zebraniu co najmniej 1000 podpisów obywateli mających prawo wybierania, popierających utworzenie komitetu, pełnomocnik, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, zawiadamia Państwową Komisję Wyborczą o utworzeniu komitetu. Zawiadomienie może być dokonane do 50 dnia przed dniem wyborów. 5. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 4, podaje się: 1) nazwę komitetu wyborczego, zgodną z przepisami art. 99 i art. 100, oraz skrót jego nazwy i adres jego siedziby, 2) dane: imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL pełnomocnika wyborczego, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, 3) dane: imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL pełnomocnika finansowego, o którym mowa w ust. 2 pkt 2. 6. Do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 4, załącza się: 1) oświadczenie o utworzeniu komitetu wyborczego, o którym mowa w ust. 1, 2) oświadczenia pełnomocników, o których mowa w ust. 2, o przyjęciu pełnomocnictwa, a w wypadku pełnomocnika finansowego - również o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 109 ust. 2 i 3, 3) wykaz co najmniej 1000 obywateli, o których mowa w ust. 4, zawierający ich imiona, nazwiska, adresy zamieszkania oraz numery ewidencyjne PESEL, a także własnoręcznie złożone podpisy obywateli.


Art. 99. 1. Nazwa komitetu wyborczego partii politycznej zawiera wyrazy "komitet wyborczy" oraz nazwę partii politycznej. Nazwa komitetu wyborczego partii politycznej może zawierać również skrót nazwy tej partii. 2. Nazwa koalicyjnego komitetu wyborczego zawiera wyrazy "koalicyjny komitet wyborczy" oraz nazwę koalicji wyborczej. 3. Nazwa komitetu wyborczego wyborców obok wyrazów "komitet wyborczy wyborców" powinna zawierać określenie odróżniające od innych komitetów.


Ustawa z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych Rozdział 1 Przepisy ogólne

Art. 1. 1. Ustawa określa zasady i warunki wykonywania zawodu rzecznika patentowego oraz organizację i zakres działania samorządu rzeczników patentowych. 2. Zawód rzecznika patentowego jest zawodem zaufania publicznego. 3. Tytuł zawodowy "rzecznik patentowy" podlega ochronie prawnej.


Art. 10. 1. Rzecznik patentowy może odmówić udzielenia pomocy w sprawach własności przemysłowej lub wypowiedzieć pełnomocnictwo tylko z ważnych powodów, o których informuje zainteresowanego. 2. Rzecznik patentowy, wypowiadając pełnomocnictwo lub umowę o pracę, obowiązany jest wykonać wszystkie niezbędne czynności aby okoliczność ta nie miała negatywnego wpływu na dalszy tok prowadzonych przez niego spraw. W przypadku wypowiedzenia pełnomocnictwa powinien on wykonywać wszystkie niezbędne czynności jeszcze przez dwa miesiące, jeżeli nie nastąpiło wcześniejsze objęcie sprawy przez innego rzecznika patentowego lub odwołanie przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa. 3. Rzecznik patentowy jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić Urząd Patentowy oraz Krajową Radę Rzeczników Patentowych o podjęciu wykonywania zawodu i miejscu oraz formie jego wykonywania, o przejściu na emeryturę lub rentę, a także o każdej zmianie tych informacji. 4. W przypadku zawieszenia prawa wykonywania zawodu lub skreślenia rzecznika patentowego z listy rzeczników patentowych, Krajowa Rada Rzeczników Patentowych ustanawia, w razie konieczności, tymczasowego zastępcę. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych może również ustanowić tymczasowego zastępcę rzecznika patentowego, który czasowo nie może wykonywać zawodu, a sam nie ustanowił zastępcy. 5. W przypadku zdarzenia powodującego trwałą utratę możliwości świadczenia przez kancelarię patentową pomocy w sprawach własności przemysłowej, Krajowa Rada Rzeczników Patentowych ustanawia tymczasowego zarządcę kancelarii. Do czasu ustanowienia przez osoby mające sprawy w tej kancelarii nowych pełnomocników, tymczasowy zarządca obowiązany jest zapewnić wykonywanie bieżących, niezbędnych czynności.


Art. 11. 1. Rzecznik patentowy przy wykonywaniu czynności zawodowych korzysta z wolności słowa i pisma w granicach określonych przepisami prawa i rzeczową potrzebą. 2. Nadużycie wolności, o której mowa w ust. 1, stanowiące ściganą z oskarżenia prywatnego zniewagę lub zniesławienie strony lub jej pełnomocnika, świadka, biegłego albo tłumacza, podlega wyłącznie odpowiedzialności dyscyplinarnej. 3. Rzecznik patentowy podczas i w związku z wykonywaniem czynności zawodowych korzysta z ochrony prawnej przysługującej adwokatowi. 4. Rzecznik patentowy nie może być związany poleceniem służbowym co do treści wydawanej opinii lub porady.


Art. 12. Rzecznik patentowy nie może przyjąć zastępstwa lub udzielić pomocy, jeżeli zastępował stronę przeciwną lub udzielił jej pomocy w tej samej bądź związanej z nią sprawie, nie może również przyjąć zastępstwa lub udzielić pomocy w sprawie, w której brał lub bierze udział z upoważnienia organów administracji rządowej lub samorządowej.


Art. 13. 1. Opłaty za czynności rzeczników patentowych wykonujących zawód w kancelariach patentowych oraz zatrudnionych na podstawie umowy cywilnoprawnej, ustala umowa z klientem. 2. Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Prezesa Urzędu Patentowego oraz Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, określi w drodze rozporządzenia, wysokość opłat za czynności rzeczników patentowych przed organami wymiaru sprawiedliwości oraz przed Urzędem Patentowym działającym w trybie postępowania spornego, stanowiące podstawę do ustalenia kosztów zastępstwa, które mogą być zasądzone przez sąd lub orzeczone przez Urząd Patentowy. 3. Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Prezesa Urzędu Patentowego oraz Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, określi, w drodze rozporządzenia, stawki minimalne za czynności rzeczników patentowych, o których mowa w ust. 1.


Art. 14. Rzecznik patentowy jest obowiązany zachować w tajemnicy wszelkie informacje, które uzyskał w związku z wykonywaniem czynności zawodowych.


Art. 15. 1. Rzecznik patentowy obowiązany jest do opłacania, na warunkach określonych w ustawie, składki na potrzeby samorządu, której wysokość ustala corocznie Krajowa Rada Rzeczników Patentowych. 2. Rzecznicy patentowi wymienieni w art. 8 ust. 4 pkt 1 opłacają składkę na potrzeby samorządu w wysokości 30 % składki, o której mowa w ust. 1.


Art. 16. 1. Rzecznik patentowy wykonujący zawód w kancelarii patentowej lub na podstawie umowy cywilnoprawnej podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy świadczeniu pomocy w sprawach własności przemysłowej. 2. Obowiązek określony w ust. 1 nie dotyczy rzeczników patentowych nie wykonujących zawodu. 3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Rzeczników Patentowych i Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi w drodze rozporządzenia, ogólne warunki ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 1: 1) datę powstania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, 2) podstawowy zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń, 3) minimalną sumę gwarancyjną ubezpieczenia określoną kwotowo, 4) zakres praw i obowiązków ubezpieczonego i zakładu ubezpieczeń wynikających z umowy ubezpieczenia.


Art. 17. 1. Przepisy art. 11 - 15 stosuje się odpowiednio do aplikantów, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. Składka opłacana przez aplikanta na potrzeby samorządu wynosi 50 % składki, o której mowa w art. 15 ust. 1. Rozdział 3 Uprawnienia do wykonywania zawodu rzecznika patentowego


Art. 18. 1. Prawo wykonywania zawodu rzecznika patentowego powstaje po złożeniu ślubowania, z dniem dokonania wpisu na listę rzeczników patentowych. 2. Listę rzeczników patentowych prowadzi Urząd Patentowy. 3. Lista rzeczników patentowych jest jawna. 4. Wpisu na listę rzeczników patentowych dokonuje się na wniosek zainteresowanego.


Art. 19. 1. Na listę rzeczników patentowych może być wpisany, kto: 1) posiada, z zastrzeżeniem ust. 2, obywatelstwo polskie, 2) ma pełną zdolność do czynności prawnych i korzysta z pełni praw publicznych, 3) jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu rzecznika patentowego, 4) ukończył magisterskie studia wyższe o kierunku przydatnym do wykonywania zawodu rzecznika patentowego, w szczególności techniczne lub prawnicze, 5) odbył aplikację rzecznikowską na warunkach określonych w ustawie i złożył egzamin kwalifikacyjny przed Komisją Egzaminacyjną, o której mowa w art. 33. 2. Przepis ust. 1 pkt 1, nie narusza postanowień umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. 3. O ile postanowienia umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczypospolita Polska, przewidują możliwość ubiegania się o wpis na listę rzeczników patentowych osób posiadających inne niż polskie obywatelstwo, osoba taka, spełniająca warunki określone w ust. 1 pkt 2-5 może być wpisana na tę listę jeżeli wykaże, że włada językiem polskim w mowie i piśmie, w stopniu niezbędnym do prawidłowego wykonywania zawodu rzecznika patentowego.


Art. 2. Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o sprawach własności przemysłowej " rozumie się przez to: 1) uzyskiwanie, zachowywanie, wykonywanie oraz dochodzenie praw odnoszących się do przedmiotów własności przemysłowej, a w szczególności do wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych oraz topografii układów scalonych, a także do znaków towarowych, nazw handlowych i oznaczeń geograficznych, 2) zwalczanie nieuczciwej konkurencji w zakresie przedmiotów, o których mowa w pkt 1.


Art. 20. 1. Wniosek o wpis na listę rzeczników patentowych, o którym mowa w art. 18 ust. 4, powinien być złożony w ciągu sześciu miesięcy od dnia złożenia egzaminu kwalifikacyjnego. 2. Złożenie wniosku po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie wpisu.


Art. 21. 1. Od wymogu odbycia aplikacji rzecznikowskiej można zwolnić, w całości lub odpowiedniej części, osobę, która wykaże, że posiada określoną wiedzę lub praktykę w sprawach własności przemysłowej, przydatną dla wykonywania zawodu rzecznika patentowego. 2. Zwolnienie od odbycia aplikacji rzecznikowskiej, zgodnie z ust. 1, następuje, na wniosek kandydata, w drodze uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych przesyła kopię uchwały, wraz z uzasadnieniem, Prezesowi Urzędu Patentowego. 3. Na uchwałę w sprawie zwolnienia od odbycia aplikacji rzecznikowskiej kandydatowi służy skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego.


Art. 22. 1. Rota ślubowania składanego przez rzecznika patentowego ma następujące brzmienie: "Ślubuję uroczyście wykonywać zawód rzecznika patentowego sumiennie i zgodnie z prawem Rzeczypospolitej Polskiej, zachowywać tajemnicę zawodową, postępować godnie i uczciwie, kierując się zasadami etyki rzecznika patentowego.". 2. Do roty ślubowania, o której mowa w ust. 1, rzecznik patentowy może dodać słowa "Tak mi dopomóż Bóg". 3. Ślubowanie odbiera Prezes Urzędu Patentowego w obecności przedstawiciela samorządu.


Art. 23. Urząd Patentowy wydaje rzecznikowi patentowemu, wpisanemu na listę rzeczników patentowych, legitymację, która potwierdza prawo wykonywania zawodu oraz używania tytułu zawodowego "rzecznik patentowy".


Art. 24. 1. Rzecznik patentowy traci prawo do wykonywania zawodu z dniem skreślenia z listy rzeczników patentowych. 2. Skreślenie z listy rzeczników patentowych następuje w przypadku: 1) wniosku rzecznika patentowego o skreślenie go z listy rzeczników patentowych, 2) ograniczenia lub utraty zdolności do czynności prawnych, 3) pozbawienia rzecznika patentowego, z mocy prawomocnego wyroku sądowego, praw publicznych lub orzeczenia zakazu wykonywania zawodu rzecznika patentowego, 4) prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o pozbawieniu rzecznika patentowego prawa wykonywania zawodu, 5) gdy rzecznik patentowy przestał spełniać warunek dotyczący obywatelstwa wymagany do wpisu na listę rzeczników patentowych, 6) śmierci rzecznika patentowego. 3. W przypadku gdy przeciwko rzecznikowi patentowemu toczy się postępowanie dyscyplinarne lub sądowe o przestępstwo zagrożone środkiem karnym pozbawienia praw publicznych lub zakazu wykonywania zawodu rzecznika patentowego, do czasu ich zakończenia, można odmówić skreślenia z listy rzeczników patentowych pomimo wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1. 4. W przypadku skreślenia z listy rzeczników patentowych, ponowny wpis na listę może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 5 i 7, po ustaniu przyczyny skreślenia, na wniosek zainteresowanego, po zasięgnięciu opinii samorządu. 5. Jeżeli skreślenie nastąpiło w wyniku zarzutów dotyczących wykonywania zawodu, a także w razie znacznej przerwy jaka nastąpiła po skreśleniu z listy, ponowny wpis na listę rzeczników patentowych może być uzależniony od złożenia egzaminu uzupełniającego, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach również od odbycia uzupełniającej aplikacji rzecznikowskiej. 6. W decyzji uzależniającej ponowny wpis na listę rzeczników patentowych od złożenia egzaminu uzupełniającego lub także odbycia uzupełniającej aplikacji, określa się zakres egzaminu, okres aplikacji i jej zakres, a także " jeżeli jest to niezbędne - okresy aplikacji uzupełniającej, po których aplikant może zastępować rzecznika patentowego w określonym zakresie. 7. Skreślenie z listy rzeczników patentowych z przyczyny określonej w ust. 2 pkt 4 nie daje prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę rzeczników patentowych.


Art. 25. 1. Decyzję o wpisie lub odmowie wpisu na listę rzeczników patentowych i o skreśleniu lub odmowie skreślenia z tej listy, a także decyzję uzależniającą dokonanie wpisu od odbycia uzupełniającej aplikacji rzecznikowskiej lub złożenia egzaminu uzupełniającego, wydaje Prezes Urzędu Patentowego. 2. Na decyzje, o których mowa w ust. 1, służy skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. 3. O wpisie na listę rzeczników patentowych i o skreśleniu z tej listy ogłasza się w organie urzędowym "Wiadomości Urzędu Patentowego". 4. Urząd Patentowy przesyła kopię decyzji o skreśleniu rzecznika patentowego z listy rzeczników patentowych pracodawcy tego rzecznika.


Art. 26. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór i sposób prowadzenia listy rzeczników patentowych oraz wzór legitymacji rzecznika patentowego, a także wysokość opłat pobieranych przez Urząd Patentowy od wniosku o wpis bądź zmianę wpisu na liście rzeczników patentowych. Lista rzeczników patentowych powinna zawierać w szczególności dane dotyczące rzecznika patentowego, jego wykształcenia, złożenia egzaminu kwalifikacyjnego oraz wpisu na listę, aktualnego miejsca i formy wykonywania zawodu oraz przerw w jego wykonywaniu, bądź skreślenia z listy rzeczników patentowych, a także adnotacje wskazujące na znajdujące się w aktach osobowych rzecznika patentowego dokumenty lub odpisy orzeczeń dyscyplinarnych, a także informacje o funkcjach pełnionych przez rzecznika patentowego w organach samorządu. Rozdział 4 Aplikacja rzecznikowska


Art. 27. 1. Celem aplikacji rzecznikowskiej, zwanej dalej "aplikacją", jest przygotowanie aplikanta do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu rzecznika patentowego. 2. Aplikacja trwa trzy lata i kończy się egzaminem kwalifikacyjnym. 3. Aplikację organizuje i prowadzi Krajowa Rada Rzeczników Patentowych.


Art. 28. 1. Aplikacja odbywa się pod kierunkiem patrona. 2. Patronem, o którym mowa w ust. 1, może być tylko rzecznik patentowy. 3. Aplikant otrzymuje zlecane mu systematycznie przez patrona prace i zadania praktyczne, które mogą być również wykonywane poza miejscem odbywania aplikacji.


Art. 29. 1. Na listę aplikantów może być wpisana osoba, która spełnia warunki określone w art. 19 ust. 1 pkt 1-4 i złoży oświadczenie o pokryciu kosztów aplikacji. 2. Wpis na listę aplikantów następuje po przeprowadzeniu konkursu kandydatów. 3. Przed przeprowadzeniem konkursu, o którym mowa w ust. 2, Krajowa Rada Rzeczników Patentowych ogłasza o możliwości składania przez zainteresowane osoby wniosków o wpis na listę aplikantów. 4. Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 3, na wniosek Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, Prezes Urzędu Patentowego zamieszcza w organie urzędowym Urzędu Patentowego "Wiadomości Urzędu Patentowego". 5. Termin składania wniosków, o których mowa w ust. 3, nie może być krótszy niż dwa miesiące od dnia ogłoszenia. 6. Podstawą wpisu kandydata na listę aplikantów jest uchwała Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, stwierdzająca pozytywny wynik konkursu. 7. Aplikantowi wpisanemu na listę aplikantów Krajowa Rada Rzeczników Patentowych wydaje legitymację, ważną na czas określony. 8. Po podjęciu uchwały, o której mowa w ust.6, Krajowa Rada Rzeczników Patentowych przekazuje Prezesowi Urzędu Patentowego wykaz osób wpisanych na listę, obejmujący następujące dane tych osób: 1) imię i nazwisko, 2) data urodzenia, 3) adres miejsca zamieszkania, 4) adres miejsca pracy.


Art. 3. 1. Zawód rzecznika patentowego może wykonywać osoba, która spełnia wymagania określone niniejszą ustawą. 2. Rzecznik patentowy w wykonywaniu zawodu podlega tylko ustawom. 3. Rzecznik patentowy ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie z zasadami etyki zawodowej i z należytą starannością. 4. Wykonywania zawodu rzecznika patentowego nie można łączyć z zatrudnieniem w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej, zwanym dalej "Urzędem Patentowym" lub Naczelnym Sądzie Administracyjnym.


Art. 30. 1. Do obowiązków aplikanta należy: 1) uczestniczenie w przewidzianych programem zajęciach teoretycznych i praktycznych, 2) samodzielne pogłębianie wiedzy niezbędnej do prawidłowego wykonywania zawodu rzecznika patentowego oraz praktycznych umiejętności zawodowych, 3) przestrzeganie dyscypliny szkolenia i pracy, 4) przystąpienie do egzaminu kwalifikacyjnego w wyznaczonym terminie. 2. Obowiązek przystąpienia do egzaminu kwalifikacyjnego dotyczy również osób zwolnionych w całości od odbycia aplikacji rzecznikowskiej.


Art. 31. Aplikacja polega w szczególności na systematycznym szkoleniu obejmującym, w niezbędnym wymiarze, wykłady i ćwiczenia z całokształtu wiedzy teoretycznej oraz samodzielnym wykonywaniu prac i zadań praktycznych.


Art. 32. 1. Do egzaminu kwalifikacyjnego dopuszcza się aplikanta, który zaliczył wszystkie przedmioty szkolenia. 2. Egzamin może być powtórzony " w razie niepomyślnego wyniku " jeden raz, w terminie ustalonym przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych, nie wcześniej jednak niż sześć miesięcy i nie później niż rok od poprzedniego egzaminu.


Art. 33. 1. Egzamin kwalifikacyjny, o którym mowa w art. 32, przeprowadza Komisja Egzaminacyjna powołana przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych. 2. W skład Komisji Egzaminacyjnej wchodzą: 1) przedstawiciel Krajowej Rady Rzeczników Patentowych jako przewodniczący, 2) trzech przedstawicieli Urzędu Patentowego z listy ekspertów wskazanych przez Prezesa Urzędu Patentowego, 3) trzech rzeczników patentowych wybranych przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych.


Art. 34. 1. Za przeprowadzenie egzaminu pobierana jest od aplikantów opłata. 2. Opłaty przeznacza się na pokrycie kosztów egzaminu, w tym wynagrodzenia dla członków Komisji Egzaminacyjnej. 3. Wysokość opłaty określa Krajowa Rada Rzeczników Patentowych.


Art. 35. Po pomyślnym złożeniu egzaminu kwalifikacyjnego aplikant otrzymuje świadectwo.


Art. 36. 1. Po upływie osiemnastu miesięcy od rozpoczęcia aplikacji, rzecznik patentowy kierujący aplikacją (patron) może upoważnić swojego aplikanta do zastępowania go we wszystkich czynnościach, z wyjątkiem występowania w charakterze pełnomocnika przed Sądem Najwyższym. 2. Za czynności, o których mowa w ust. 1, wykonywane przez aplikanta odpowiedzialność ponosi rzecznik patentowy kierujący aplikacją (patron).


Art. 37. Aplikanta skreśla się z listy aplikantów w drodze uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych: 1) na jego wniosek zawierający zawiadomienie o wpisaniu go na listę rzeczników patentowych albo z urzędu, po upływie terminu na złożenie wniosku o wpis na listę rzeczników patentowych, 2) odpowiednio w przypadkach, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt. 1-3 i 5 i 6, 3) w razie prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o ukaraniu aplikanta karą wydalenia z aplikacji, 4) w razie niezaliczenia w ustalonym terminie szkolenia, o którym mowa w art. 31, 5) w razie nieprzystąpienia, bez usprawiedliwionej przyczyny, do egzaminu kwalifikacyjnego, w terminie ustalonym przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych, 6) w razie niepomyślnego wyniku egzaminu kwalifikacyjnego.


Art. 38. Na uchwałę o odmowie wpisu na listę aplikantów oraz o skreśleniu z listy, służy skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego.


Art. 39. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób przeprowadzenia konkursu o wpis na listę aplikantów, wzór i sposób prowadzenia tej listy oraz wzór legitymacji aplikanta , a także przedmiot i wymiar szkolenia oraz przedmiot egzaminu kwalifikacyjnego, jak również wysokość wynagrodzenia dla członków Komisji Egzaminacyjnej. Lista aplikantów powinna zawierać w szczególności dane dotyczące aplikanta, jego wykształcenia, miejsca zamieszkania i miejsca pracy, daty ukończenia szkolenia oraz daty i wyniku egzaminu kwalifikacyjnego, jak też skreślenia z listy aplikantów, a także adnotacje wskazujące na znajdujące się w aktach osobowych aplikanta dokumenty lub odpisy orzeczeń dyscyplinarnych.


Art. 4. 1. Zawód rzecznika patentowego polega na świadczeniu pomocy w sprawach własności przemysłowej osobom fizycznym, osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym nie posiadającym osobowości prawnej. 2. Rzecznik patentowy wykonuje zawód, na warunkach określonych w ustawie, w kancelarii patentowej lub na rzecz pracodawcy. 3. Rzecznik patentowy może wykonywać zawód, na warunkach określonych w ustawie, także na podstawie umów cywilnoprawnych.


Art. 40. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych określa, w drodze uchwały, program, regulamin i szczegółowe zasady odbywania aplikacji z uwzględnieniem organizacji i formy szkolenia, a także tryb przeprowadzenia egzaminu kwalifikacyjnego i wzór świadectwa złożenia egzaminu. Program aplikacji oraz organizacja szkolenia powinny uwzględniać zakres czynności praktycznych, jakie może podejmować aplikant w toku aplikacji.


Art. 41. 1. Do aplikanta stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, przepisy art.18 ust. 1 i art. 24 ust. 1 oraz ust. 3 i 4. 2. Rota ślubowania składanego przez aplikanta ma następujące brzmienie: "Ślubuję uroczyście wykonywać obowiązki aplikanta rzecznikowskiego sumiennie i zgodnie z prawem Rzeczypospolitej Polskiej, zachowywać tajemnicę zawodo- wą, postępować godnie i uczciwie, kierując się zasadami etyki rzecznika paten- towego.". 3. Do roty ślubowania, o której mowa w ust. 1, aplikant może dodać słowa "Tak mi dopomóż Bóg". 4. Ślubowanie składane przez aplikanta odbiera Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych w obecności przedstawiciela Urzędu Patentowego wyznaczonego przez Prezesa Urzędu Patentowego. Rozdział 5 Samorząd rzeczników patentowych


Art. 42. Przynależność rzeczników patentowych i aplikantów do Polskiej Izby Rzeczników Patentowych jest obowiązkowa.


Art. 43. 1. Do zadań samorządu należy w szczególności: 1) podejmowanie działań w celu zapewnienia warunków należytego wykonywania zawodu rzecznika patentowego, 2) reprezentowanie rzeczników patentowych i aplikantów oraz ochrona ich interesów zawodowych, 3) współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa własności przemysłowej, a także w zakresie organizowania i wykonywania zawodu rzecznika patentowego, 4) doskonalenie zawodowe rzeczników patentowych i kształcenie aplikantów, 5) sprawowanie nadzoru nad należytym wykonywaniem zawodu przez rzeczników patentowych i aplikantow, 6) prowadzenie badań w sprawach własności przemysłowej. 2. Wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, samorząd współdziała z organami władzy i administracji rządowej oraz samorządowej, a także z innymi samorządami zawodowymi i organizacjami społecznymi, jak również sprawuje orzecznictwo dyscyplinarne oraz prowadzi działalność wydawniczą.


Art. 44. 1. Organami samorządu są: Krajowy Zjazd Rzeczników Patentowych, Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, Komisja Rewizyjna, Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny, Sąd Dyscyplinarny i Rzecznik Dyscyplinarny oraz okręgowe zgromadzenia rzeczników patentowych. 2. Członkami organów samorządu, z zastrzeżeniem ust. 3, mogą być tylko rzeczni- cy patentowi mający miejsce zamieszkania i wykonujący zawód na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Rzecznicy patentowi, nie spełniający warunku określonego w ust. 2, mogą uczestniczyć w Krajowym Zjeździe Rzeczników Patentowych. 4. Kadencja organów samorządu trwa cztery lata, jednakże organy są obowiązane działać do czasu ukonstytuowania się nowo wybranych organów. 5. Członkowie organów mogą być odwołani przez organ, który ich wybrał. 6. Wybory do organów samorządu odbywają się w głosowaniu tajnym, przy nieograniczonej liczbie kandydatów.


Art. 45. Szczegółową strukturę organizacyjną, liczbę i granice okręgów oraz szczegółowe zasady działania samorządu i jego organów, tryb powoływania i odwoływania członków tych organów oraz uzupełniania ich składu, a także ogólne zasady ustalania liczby delegatów na Krajowe Zjazdy Rzeczników Patentowych, określa statut Polskiej Izby Rzeczników Patentowych.


Art. 46. 1. Organy samorządu podejmują uchwały zwykłą większością głosów, o ile statut nie stanowi inaczej. 2. Uchwały doręcza się niezwłocznie Prezesowi Urzędu Patentowego.


Art. 47. 1. W Krajowym Zjeździe Rzeczników Patentowych udział biorą, z zastrzeżeniem ust. 2, rzecznicy patentowi, którym przysługuje czynne prawo wyborcze oraz, bez prawa głosowania, aplikanci. 2. Z upoważnienia Krajowego Zjazdu Rzeczników Patentowych, Krajowa Rada Rzeczników Patentowych zwołuje kolejny Zjazd jako zjazd delegatów, określając w regulaminie sposób przeprowadzenia wyborów delegatów oraz liczbę delegatów z poszczególnych okręgów. 3. W Krajowym Zjeździe Rzeczników Patentowych, odbywającym się jako zjazd delegatów, udział biorą delegaci wybrani w okręgach spośród ogółu rzeczników patentowych oraz z głosem doradczym, nie będący delegatami członkowie ustępującej Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, Przewodniczący Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego, Przewodniczący Sądu Dyscyplinarnego, Przewodniczący Komisji Rewizyjnej oraz Rzecznik Dyscyplinarny. 4. Krajowy Zjazd Rzeczników Patentowych zwołuje Krajowa Rada Rzeczników Patentowych nie później niż na 7 dni przed upływem kadencji organów samorządu.


Art. 48. 1. Krajowy Zjazd Rzeczników Patentowych, zwany dalej "Krajowym Zjazdem", stanowi najwyższą władzę samorządu. 2. Do Krajowego Zjazdu należy: 1) uchwalanie statutu Polskiej Izby Rzeczników Patentowych, 2) uchwalanie wytycznych działania samorządu i jego organów, 3) uchwalanie zasad etyki rzecznika patentowego, 4) określanie zasad przeprowadzania wyborów do organów samorządu i liczby członków tych organów, 5) wybór Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych, będącego jednocześnie przewodniczącym Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, 6) wybór członków Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, Komisji Rewizyjnej, Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego, Sądu Dyscyplinarnego, Rzecznika Dyscyplinarnego i jego zastępców, 7) ustalanie zasad gospodarki finansowej samorządu i wytycznych w sprawie określania wysokości składki członkowskiej, 8) rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, Komisji Rewizyjnej, Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego, Sądu Dyscyplinarnego i Rzecznika Dyscyplinarnego, 9) podejmowanie innych uchwał.


Art. 49. 1. Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Rzeczników Patentowych, zwany dalej "Nadzwyczajnym Krajowym Zjazdem", zwołuje Krajowa Rada Rzeczników Patentowych: 1) z własnej inicjatywy, 2) na wniosek swego prezydium lub Komisji Rewizyjnej, 3) na wniosek co najmniej jednej piątej ogólnej liczby członków samorządu, zawierający uzgodniony przez nich porządek obrad. 2. Nadzwyczajny Krajowy Zjazd powinien być zwołany, ze wskazaniem porządku obrad, w ciągu dwóch miesięcy od dnia wpływu wniosku o zwołanie Zjazdu. 3. Porządek obrad Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu może być na Zjeździe, drogą głosowania, rozszerzony. Nie dotyczy to rozszerzenia porządku obrad o wybór nowych organów samorządu.


Art. 5. 1. Kancelaria patentowa może być utworzona i prowadzona wyłącznie w celu wykonywania zawodu rzecznika patentowego. 2. Kancelaria patentowa może być prowadzona przez rzecznika patentowego jednoosobowo, jako spółka cywilna lub jawna, w której przynajmniej połowa wspólników to rzecznicy patentowi, spółka partnerska, spółka komandytowa, w której komplementariuszami są wyłącznie rzecznicy patentowi albo spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której większość udziałów mają rzecznicy patentowi. 3. Przedmiotem działalności spółki, o której mowa w ust. 2, może być wyłącznie prowadzenie kancelarii patentowej. 4. Przepisy ust. 1-3 nie ograniczają zatrudniania w kancelariach patentowych: rzeczników patentowych, aplikantów rzecznikowskich, zwanych dalej "aplikantami" oraz innych pracowników.


Art. 50. 1. Krajową Radę Rzeczników Patentowych stanowią przewodniczący i członkowie wybrani przez Krajowy Zjazd oraz dziekani. 2. Prezydium Krajowej Rady Rzeczników Patentowych stanowią przewodniczący oraz wybrani przez Krajową Radę ze swojego grona zastępcy przewodniczącego, sekretarz, skarbnik i członkowie. 3. Prezydium Krajowej Rady Rzeczników Patentowych jest organem wykonawczym tej Rady i zdaje jej sprawę ze swej działalności.


Art. 51. Do Krajowej Rady Rzeczników Patentowych należy: 1) reprezentowanie samorządu, 2) opiniowanie projektów aktów prawnych oraz przedstawianie wniosków dotyczących unormowań prawnych w sprawach własności przemysłowej i rzeczników patentowych, 3) uchwalanie budżetu Krajowej Rady i zatwierdzanie sprawozdań z jego wykonania, 4) prowadzenie gospodarki finansowej samorządu, 5) rozpatrywanie wniosków Komisji Rewizyjnej, 6) określanie wysokości składki członkowskiej i zasad zwalniania w całości lub części z obowiązku opłacania składki, a także przypadków w jakich osoby przechodzące na emeryturę lub rentę nie są obowiązane do jej opłacania, 7) organizowanie aplikacji rzecznikowskiej, w tym uchwalanie programu oraz regulaminu aplikacji i egzaminu kwalifikacyjnego, 8) organizowanie szkoleń i innych form doskonalenia zawodowego rzeczników patentowych, 9) ustanawianie tymczasowego zastępcy rzecznika patentowego i tymczasowego zarządcy kancelarii patentowej, w przypadkach określonych ustawą, 10) wybór przewodniczącego Krajowej Rady oraz Rzecznika Dyscyplinarnego w razie wygaśnięcia ich mandatów w okresie pomiędzy Krajowymi Zjazdami, 11) prowadzenie i aktualizacja ogólnie dostępnych ewidencji: a) miejsc zatrudnienia rzeczników patentowych, b) kancelarii patentowych, 12) występowanie do organów rejestrowych lub ewidencyjnych z wnioskiem o wszczęcie postępowania o wykreślenie z rejestru lub ewidencji, jednostki organizacyjnej prowadzącej działalność w zakresie świadczenia pomocy w sprawach własności przemysłowej niezgodnie z przepisami ustawy, 13) realizacja innych zadań samorządu, nie zastrzeżonych dla pozostałych jego organów.


Art. 52. Komisja Rewizyjna sprawuje kontrolę działalności statutowej Krajowej Rady Rzeczników Patentowych.


Art. 53. 1. Sąd Dyscyplinarny rozpatruje sprawy dyscyplinarne rzeczników patentowych i aplikantów, wniesione przez Rzecznika Dyscyplinarnego, oraz zażalenia na postanowienia Rzecznika Dyscyplinarnego. 2. Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny rozpatruje środki odwoławcze od orzeczeń Sądu Dyscyplinarnego. 3. Rzecznik Dyscyplinarny prowadzi postępowanie wyjaśniające oraz składa wnioski o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego.


Art. 54. 1. Rzecznicy patentowi i aplikanci zamieszkali w danym okręgu tworzą Okręgowe Zgromadzenie Rzeczników Patentowych. 2. Rzecznicy patentowi i aplikanci zamieszkali poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przynależą do okręgu obejmującego m. st. Warszawę. 3. Do Okręgowego Zgromadzenia Rzeczników Patentowych należy: 1) wybór delegatów na Krajowy Zjazd, 2) wybór dziekana, 3) uchwalanie wniosków do przedłożenia Krajowemu Zjazdowi, 4) wykonywanie innych zadań, przewidzianych w statucie. 4. Okręgowe Zgromadzenie Rzeczników Patentowych zwołuje dziekan.


Art. 55. Działalność samorządu jest finansowana: 1) ze składek rzeczników patentowych i aplikantów oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 58 ust. 1 pkt 3, 2) z prowadzonej działalności gospodarczej, z wyłączeniem spraw, o których mowa w art. 4 ust. 1, 3) z dochodów z innych źródeł, w tym spadków i darowizn.


Art. 56. 1. Prezes Urzędu Patentowego może zaskarżyć do Sądu Najwyższego sprzeczną z prawem uchwałę organu samorządu, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia. Sąd Najwyższy utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy bądź uchyla ją i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu organowi samorządu, ustalając wytyczne co do sposobu jej załatwienia. Wytyczne te są wiążące dla organu samorządu. 2. Prezes Urzędu Patentowego może zwrócić się do Krajowego Zjazdu lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych o podjęcie uchwały w określonej sprawie należącej do właściwości samorządu. Uchwała Krajowej Rady Rzeczników Patentowych powinna być podjęta w terminie dwóch miesięcy, a uchwała Krajowego Zjazdu na najbliższym Zjeździe. 3. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych przedstawia corocznie Prezesowi Urzędu Patentowego pisemną informację o działalności samorządu, a także, na bieżąco, o funkcjach pełnionych przez rzeczników patentowych w organach samorządu. Rozdział 6 Odpowiedzialność dyscyplinarna


Art. 57. 1. Rzecznik patentowy i aplikant podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za zawinione, nienależyte wykonywanie zawodu rzecznika patentowego i innych obowiązków określonych w ustawie, a zwłaszcza za czyny sprzeczne ze ślubowaniem. 2. Od odpowiedzialności dyscyplinarnej wyłączone są czyny, do których mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy dotyczące porządku i dyscypliny pracy.


Art. 58. 1.Karami dyscyplinarnymi są: 1) upomnienie, 2) nagana z ostrzeżeniem, 3) kara pieniężna nie niższa od 10-krotności i nie wyższa od 50-krotności miesięcznej składki członkowskiej obowiązującej w dacie orzeczenia dyscyplinarnego, 4) zawieszenie prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego na czas od trzech miesięcy do pięciu lat, 5) pozbawienie prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego, a w stosunku do aplikantów " wydalenie z aplikacji. 2. W razie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z powodu popełnienia kilku przewinień dyscyplinarnych, Sąd Dyscyplinarny ocenia je i wymierza jedną karę, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności popełnienia tych przewinień. 3. Kara zawieszenia prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego pociąga za sobą utratę biernego i czynnego prawa wyborczego do organów samorządu na czas zawieszenia i okres trzech lat następujący po odbyciu kary. 4. Kara nagany z ostrzeżeniem oraz kara pieniężna pociąga za sobą utratę biernego prawa wyborczego do organów samorządu na okres trzech lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. 5. Obok kary nagany z ostrzeżeniem oraz kary pieniężnej można w stosunku do rzecznika patentowego orzec dodatkowo zakaz wykonywania patronatu na czas od roku do pięciu lat. 6. Obok kary zawieszenia prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego orzeka się dodatkowo zakaz wykonywania patronatu na czas od dwóch lat do lat dziesięciu, jednakże nie krócej niż na okres zawieszenia. 7. Wobec aplikantów nie orzeka się kar, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4. 8. Orzekając wobec aplikanta karę wydalenia z aplikacji można orzec jednocześnie zakaz ponownego ubiegania się o wpis na listę aplikantów. 9. W razie orzeczenia wobec aplikanta kary dyscyplinarnej wydalenia z aplikacji, ponowne przystąpienie do konkursu o wpis na listę aplikantów może nastąpić po upływie trzech lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego, chyba że orzeczenie to przewiduje jednocześnie zakaz ponownego ubiegania się o wpis na listę aplikantów.


Art. 59. 1. Postępowanie dyscyplinarne o ten sam czyn toczy się niezależnie od postępowania karnego lub odrębnego postępowania dyscyplinarnego wynikającego z przepisów szczególnych, którym podlega obwiniony. Postępowanie dyscyplinarne może być zawieszone do czasu zakończenia postępowania karnego. 2. W razie wszczęcia przeciwko rzecznikowi patentowemu postępowania karnego, Sąd Dyscyplinarny może zawiesić prawo wykonywania zawodu na okres do zakończenia toczącego się postępowania. Zawieszenie prawa wykonywania zawodu może nastąpić również w przypadku uporczywego uchylania się obwinionego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym. 3. Na postanowienia w sprawach, o których mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie do Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego, w terminie miesiąca od dnia dorę- czenia odpisu postanowienia. 4. Zawieszenie prawa wykonywania zawodu, o którym mowa w ust. 2, pociąga za sobą utratę biernego i czynnego prawa wyborczego do organów samorządu na czas zawieszenia.


Art. 6. Przepisy niniejszej ustawy, dotyczące organizacji i form wykonywania zawodu rzecznika patentowego, stosuje się do wykonywania tego zawodu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.


Art. 60. 1. Postępowanie dyscyplinarne przed Sądem Dyscyplinarnym wszczyna się na wniosek Rzecznika Dyscyplinarnego, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. 2. Rzecznik Dyscyplinarny wszczyna postępowanie wyjaśniające z własnej inicjatywy lub na wniosek Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych albo Prezesa Urzędu Patentowego.


Art. 61. 1. Postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza się, jeżeli zaszła okoliczność, która zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego wyłącza ściganie. 2. Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego: 1) jeżeli od chwili popełnienia przewinienia upłynęły trzy lata, a w przypadku przewinienia polegającego na nadużyciu wolności słowa i pisma " sześć miesięcy, 2) po upływie sześciu miesięcy od dnia powzięcia wiadomości przez Rzecznika Dyscyplinarnego o popełnieniu przewinienia. 3. Jeżeli jednak czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie następuje wcześniej niż przedawnienie przewidziane w ustawie Kodeks karny. 4. Bieg przedawnienia dyscyplinarnego przerywa każda czynność Rzecznika Dyscyplinarnego w sprawie. 5. W razie śmierci obwinionego przed ukończeniem postępowania dyscyplinarnego, toczy się ono nadal, jeżeli zażąda tego " w terminie dwóch miesięcy od dnia zgonu obwinionego " jego małżonek, krewny w linii prostej, brat lub siostra. 6. Postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego wydane przez Rzecznika Dyscyplinarnego traci moc jeżeli postępowanie wyjaśniające wszczęte zostało na wniosek Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych lub Prezesa Urzędu Patentowego i umorzeniu postępowania w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia odpisu postanowienia, sprzeciwi się wnioskodawca.


Art. 62. 1. Rozprawa przed Sądem Dyscyplinarnym jest jawna dla rzeczników patentowych i aplikantów. Na rozprawie może być obecny poszkodowany. 2. W postępowaniu dyscyplinarnym obwiniony ma prawo korzystać z wybranego przez siebie obrońcy. 3. Sąd Dyscyplinarny może odstąpić od wymierzenia kary dyscyplinarnej, jeżeli przewinienie jest mniejszej wagi.


Art. 63. 1. Od orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego obwinionemu oraz Rzecznikowi Dyscyplinarnemu przysługuje odwołanie do Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego, w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu orzeczenia. 2. W razie śmierci obwinionego przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1, do wniesienia odwołania od orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego, przepis art. 61 ust. 5 stosuje się odpowiednio. 3. Do postępowania przed Odwoławczym Sądem Dyscyplinarnym przepis art. 62 stosuje się odpowiednio.


Art. 64. 1. Członkowie Sądu Dyscyplinarnego oraz Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego są w zakresie orzekania niezawiśli i podlegają wyłącznie przepisom prawa. 2. Członkowie Sądu Dyscyplinarnego i Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego orzekają na podstawie swego przekonania opartego na swobodnej ocenie całokształtu dowodów z uwzględnieniem okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego.


Art. 65. 1. Odpis prawomocnego orzeczenia skazującego na karę dyscyplinarną dołącza się do akt osobowych obwinionego, prowadzonych wraz z listą rzeczników patentowych lub odpowiednio z listą aplikantów. 2. W przypadku orzeczenia wobec aplikanta kary wydalenia z aplikacji, odpis pra- womocnego orzeczenia przekazywany jest także Prezesowi Urzędu Patentowego.


Art. 66. 1. Orzeczenie wraz z uzasadnieniem wydane przez Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny doręcza się obwinionemu, Ministrowi Sprawiedliwości, Prezesowi Urzędu Patentowego, Prezesowi Polskiej Izby Rzeczników Patentowych i Rzecznikowi Dyscyplinarnemu, którym przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego. 2. Orzeczenie, od którego służy kasacja nie podlega wykonaniu do czasu wniesienia kasacji lub bezskutecznego upływu terminu do jej wniesienia. 3. Kasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak również rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej. 4. Kasację wnosi się do Sądu Najwyższego za pośrednictwem Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. 5. Od kasacji, o której mowa w ust. 1, nie uiszcza się opłaty sądowej. 6. Orzeczenie, od którego wniesiono kasację nie podlega wykonaniu do czasu rozpoznania kasacji. 7. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację na rozprawie w składzie trzech sędziów. 8. Do rozpoznania kasacji, o której mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, z wyłączeniem art. 526 § 2 oraz art. 530 § 2 i 3.


Art. 67. 1. Usunięcie adnotacji na liście rzeczników patentowych lub liście aplikantów, a także odpisu orzeczenia dyscyplinarnego z akt osobowych obwinionego następuje z urzędu po upływie: 1) trzech lat od uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego upomnienia, nagany z ostrzeżeniem lub kary pieniężnej, a także wydalenia aplikanta z aplikacji, 2) pięciu lat od upływu okresu zawieszenia prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego. Pomimo usunięcia z listy rzeczników patentowych adnotacji o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu, z akt osobowych nie usuwa się odpisu orzeczenia do dnia upływu okresu kar dodatkowych bądź okresu utraty biernego lub czynnego prawa wyborczego do organów samorządu. 2. Nie usuwa się z akt odpisu orzeczenia dyscyplinarnego ani adnotacji na liście rzeczników patentowych lub liście aplikantów w przypadku kary pozbawienia prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego lub wydalenia aplikanta z aplikacji z jednoczesnym orzeczeniem zakazu ponownego ubiegania się o wpis na listę aplikantów.


Art. 68. Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Prezesa Urzędu Patentowego oraz Krajowej Rady Rzeczników Patentowych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb postępowania dyscyplinarnego, w tym orzekania, a także właściwość i skład sądów dyscyplinarnych oraz tryb powoływania członków składów orzekających, jak również sposób wykonywania orzeczeń i obliczania kosztów postępowania. Rozdział 7 Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe


Art. 69. W ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) w art. 33 w 3 po wyrazach "radca prawny" dodaje się wyrazy "oraz rzecznik patentowy".


Art. 7. 1. Ogół rzeczników patentowych i aplikantów rzecznikowskich tworzy Polską Izbę Rzeczników Patentowych. 2. Polska Izba Rzeczników Patentowych reprezentuje jej członków i sprawuje pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu rzecznika patentowego w granicach interesu publicznego oraz dla jego ochrony. 3. Polska Izba Rzeczników Patentowych ma osobowość prawną. Jej samodzielność podlega ochronie sądowej. 4. Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o samorządzie - rozumie się przez to Polską Izbę Rzeczników Patentowych. Rozdział 2 Wykonywanie zawodu rzecznika patentowego


Art. 70. W ustawie z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 i Nr 104, poz. 515, z 1997 r. Nr 75, poz. 471, Nr 106, poz. 679, Nr 114, poz. 739 i Nr 144, poz. 971, z 1998 r. Nr 162, poz. 1126, z 1999 r. Nr 74, poz. 853 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 5, Nr 48, poz. 552, Nr 60, poz. 704 i Nr 91, poz. 1008) w art. 55 dodaje się ust. 4 w brzmieniu: "4. W sprawach skarg na działania lub bezczynność Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej ust. 3 stosuje się odpowiednio do uczestnika postępowania reprezentowanego przez rzecznika patentowego.".


Art. 71. W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. Nr 133, poz. 883 i z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 50, poz. 580 i Nr 116, poz. 1216 ) w art. 43 w ust. 1 w pkt 5 po wyrazach "lub radcy prawnego" dodaje się wyrazy "i rzecznika patentowego".


Art. 72. W ustawie z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178, z 2000 r. Nr 86, poz. 958 i Nr 114, poz. 1193) dotychczasową treść art. 87 oznacza się jako ust. 1 i dodaje ust. 2 w brzmieniu: "2. Świadczący pomoc w zakresie własności przemysłowej nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów niniejszej ustawy. Działalność polegającą na świadczeniu pomocy w zakresie własności przemysłowej określają przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz.U. Nr ..., poz. ...).".


Art. 73. 1. Rzecznicy patentowi wpisani na listę rzeczników patentowych przed dniem wejścia w życie ustawy stają się rzecznikami patentowymi w rozumieniu niniejszej ustawy. 2. Rzecznicy patentowi, o których mowa w ust. 1, obowiązani są w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy do złożenia w Urzędzie Patentowym oraz Krajowej Radzie Rzeczników Patentowych oświadczenia w sprawie wykonywania zawodu. Nie złożenie oświadczenia w terminie jest podstawą do skreślenia rzecznika patentowego z listy rzeczników patentowych. 3. Z dniem wejścia w życie ustawy powstaje obowiązek wykonywania zawodu rzecznika patentowego na zasadach określonych w art. 8, również w odniesieniu do rzeczników patentowych, o których mowa w ust. 1, nie wykonujących zawodu w dniu wejścia w życie ustawy.


Art. 74. Osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy nabyły uprawnienia do wpisu na listę rzeczników patentowych na podstawie dotychczasowych przepisów, mogą ubiegać się, w okresie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, o wpis na listę rzeczników patentowych. Późniejsze złożenie wniosku o wpis na listę jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wpisu.


Art. 75. 1. Osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy odbywają szkolenia na rzeczników patentowych na podstawie dotychczasowych przepisów i ukończą je w przewidzianym terminie, przystępują do egzaminu kwalifikacyjnego i ubiegają się o wpis na listę rzeczników patentowych zgodnie z przepisami niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. Do osób, o których mowa w ust. 1, wymóg wykształcenia warunkujący wpis na listę rzeczników patentowych ocenia się na podstawie przepisów dotychczasowych.


Art. 76. Jednostki organizacyjne rzeczników patentowych działające przed dniem wejścia w życie ustawy w formie nie odpowiadającej warunkom dla kancelarii patentowych, określonym w niniejszej ustawie, dostosują formę, skład osobowy i przedmiot działalności do przepisów tej ustawy w terminie pięciu lat od dnia wejścia w życie ustawy albo zakończą swą działalność w zakresie świadczenia pomocy w sprawach własności przemysłowej.


Art. 77. Postępowanie dyscyplinarne wobec rzeczników patentowych, wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, toczy się według przepisów dotychczasowych.


Art. 78. 1. Organy samorządu, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, stają się organami samorządu w rozumieniu niniejszej ustawy i prowadzą swą działalność do końca kadencji. 2. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych przygotuje i uchwali tymczasowy statut, w celu dostosowania go do wymogów określonych w ustawie przed zwołaniem pierwszego, po dniu wejścia w życie ustawy, Krajowego Zjazdu.


Art. 79. Traci moc ustawa z dnia 9 stycznia 1993 r. o rzecznikach patentowych (Dz.U. Nr 10, poz. 46).


Art. 8. 1. Rzecznik patentowy obowiązany jest, z wyłączeniem przypadków określonych w ust. 4, wykonywać nieprzerwanie zawód rzecznika patentowego. 2. Okres niewykonywania zawodu, trwający krócej niż dwa lata, nie przerywa ciągłości wykonywania zawodu, w rozumieniu ust. 1. 3. Na wniosek rzecznika patentowego, złożony przed upływem dwóch lat, okres, o którym mowa w ust. 2, może być przedłużony, jednakże o okres nie dłuższy niż 2 lata, przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych. 4. Obowiązek wykonywania zawodu, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy rzeczników patentowych: 1) zatrudnionych w Urzędzie Patentowym lub w Naczelnym Sądzie Administracyjnym " przez czas zatrudnienia, 2) wykonujących przewidziane w ustawach funkcje publiczne z wyboru z wyłączeniem funkcji wykonywanych w samorządzie zawodowym lub organizacjach społecznych - przez czas wykonywania funkcji, 3) wobec których orzeczono karę zawieszenia prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego - przez okres zawieszenia, 4) korzystających z urlopu wychowawczego, 5) którym przyznane zostało świadczenie emerytalne lub rentowe. 5. Do okresów przypadających po ustaniu okoliczności zwalniających z obowiązku wykonywania zawodu rzecznika patentowego, zgodnie z ust. 4, przepis ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio. 6. W razie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z powodu naruszenia przez rzecznika patentowego obowiązku, o którym mowa w ust. 1, od dnia uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego biegnie na nowo okres, o którym mowa w ust. 2, bez możliwości jego przedłużenia. Przepisu niniejszego nie stosuje się w przypadku orzeczenia kary pozbawienia prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego.


Art. 80. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.


Art. 9. 1. Rzecznik patentowy występuje w charakterze pełnomocnika w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz przed innymi sądami i organami orzekającymi w sprawach własności przemysłowej. 2. Rzecznik patentowy może udzielić dalszego pełnomocnictwa (substytucji) innemu rzecznikowi patentowemu, a także w zakresie określonym w art. 36 ust. 1, aplikantowi.


Ustawa z dnia 2 marca 2001 r. o postępowaniu z substancjami zubożającymi warstwę ozonową Rozdział 1 Przepisy ogólne

Art. 1. Ustawa ma na celu ograniczanie negatywnego oddziaływania niektórych substancji chemicznych na stratosferyczną warstwę ozonową oraz realizację zobowiązań wynikających z Konwencji Wiedeńskiej o ochronie warstwy ozonowej, sporządzonej w Wiedniu dnia 22 marca 1985 r. (Dz.U. z 1992 r. Nr 98, poz. 488) oraz Protokołu Montrealskiego w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową, sporządzonego w Montrealu dnia 16 września 1987 r. (Dz.U. z 1992 r. Nr 98 poz. 490 i 491), zwanego dalej Protokołem Montrealskim.


Art. 10. Zakazuje się przywozu z zagranicy towarów zawierających substancje kontrolowane wymienione w załączniku nr 1 do ustawy z państw nie będących Stronami Protokołu Montrealskiego.


Art. 11. 1. Zakaz, o którym mowa w art. 9, nie dotyczy obrotu substancjami kontrolowanymi, wymienionymi w załącznikach nr 1, 2 i 4 do ustawy, z państwami niebędącymi Stronami Protokołu Montrealskiego oraz jego Poprawek, jednakże spełniającymi wszystkie wymagania wynikające z tych umów. 2. Obrót, o którym mowa w ust. 1, jest dopuszczalny po uzyskaniu pozwolenia.


Art. 12. 1. Minister właściwy do spraw gospodarki po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, szczegółową listę towarów zawierających substancje kontrolowane, wraz z odpowiadającymi im kodami taryfy celnej, podlegających zakazowi przywozu z państw niebędących Stronami Protokołu Montrealskiego. 2. Wydając rozporządzenie, o których mowa w ust. 1, minister będzie brał pod uwagę: 1) wymagania wynikające z umów międzynarodowych, o których mowa w art. 1, oraz wiążące Rzeczpospolitą Polską ustalenia Państw " Stron tych umów międzynarodowych, 2) konieczność wyeliminowania stosowania towarów zawierających substancje kontrolowane. Rozdział 4 Ograniczenia obrotu z zagranicą substancjami kontrolowanymi


Art. 13. 1. Obrót z zagranicą substancjami kontrolowanymi, wymienionymi w załącznikach nr 3 i 5 do ustawy, jest dopuszczalny po uzyskaniu pozwolenia. 2. Pozwolenie na obrót tymi substancjami może być wydane, jeśli substancje te pochodzą z odzysku lub w celu ich zastosowania: 1) jako substratu do produkcji innych substancji odmiennych w strukturze chemicznej, 2) jako czynnika ułatwiającego niektóre procesy chemiczne, 3) do prac laboratoryjnych i analitycznych, 4) do zabiegów kwarantannowych i przedwysyłkowych a w innych przypadkach tylko wówczas, gdy pozwala na to obowiązujący harmonogram, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5.


Art. 14. 1. Obrót substancjami kontrolowanymi, wymienionymi w załącznikach nr 1, 2 i 4 do ustawy, z państwami będącymi Stronami Protokołu Montrealskiego oraz jego Poprawek, jest dopuszczalny po uzyskaniu pozwolenia. 2. Pozwolenie może być wydane, jeśli zostały spełnione łącznie warunki dla uznania substancji kontrolowanej za substancję nieodzownego zużycia. 3. Obrót substancjami kontrolowanymi, o których mowa w ust. 1, z państwami będącymi Stronami Protokołu Montrealskiego oraz jego Poprawek, jest możliwy na podstawie pozwolenia także wówczas, jeżeli substancje takie pochodzą z odzysku lub będą wywożone za granicę bądź przywożone z zagranicy w celu zastosowania: 1) jako substratu do produkcji innych substancji, odmiennych w strukturze chemicznej, 2) jako czynnika ułatwiającego niektóre procesy chemiczne, 3) do prac laboratoryjnych i analitycznych. 4. Minister właściwy do spraw gospodarki po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, listę technologii (procesów chemicznych), w których substancje wymienione w ust. 1 mogą być stosowane jako czynniki ułatwiające niektóre procesy chemiczne. 5. Minister właściwy do spraw gospodarki po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw środowiska może, w drodze rozporządzenia, określić: 1) ilości substancji kontrolowanych wymienionych w ust. 1, dozwolonych do wykorzystania z przeznaczeniem na cele laboratoryjne i analityczne, jako substratu do produkcji nowych substancji, odmiennych w strukturze chemicznej oraz w celu zastosowania jako czynnika ułatwiającego niektóre procesy chemiczne, 2) wymagania, jakie muszą być spełnione przy stosowaniu substancji kontrolowanych wymienionych w ust. 1, jako czynnika ułatwiającego niektóre procesy chemiczne. 6. Wydając rozporządzenia, o których mowa w ust. 4 i 5, minister będzie brał pod uwagę: 1) wymagania wynikające z umów międzynarodowych, o których mowa w art. 1, oraz wiążące Rzeczpospolitą Polską ustalenia Państw " Stron tych umów międzynarodowych, 2) konieczność wyeliminowania lub ograniczenia negatywnych skutków dla warstwy ozonowej, wynikających ze stosowania określonej technologii, w której używana jest dana substancja kontrolowana.


Art. 15. 1. Podmiot ubiegający się o wydanie pozwolenia na przywóz z zagranicy nieregenerowanych substancji kontrolowanych, pochodzących z odzysku, jest obowiązany przedstawić organowi wydającemu pozwolenie oraz organom celnym przy przekraczaniu granicy dokument, wystawiony przez kontrahenta zagranicznego, potwierdzający pochodzenie substancji z odzysku, a także dokument wystawiony przez podmiot, który jest na obszarze kraju uprawniony do regeneracji substancji kontrolowanych, zawierający zgodę tego podmiotu na przyjęcie wnioskowanej ilości substancji kontrolowanych do regeneracji. 2. Podmiot ubiegający się o pozwolenie na przywóz z zagranicy regenerowanych substancji kontrolowanych pochodzących z odzysku, jest obowiązany przedstawić dokument wystawiony przez kontrahenta zagranicznego, potwierdzający pochodzenie substancji z odzysku oraz zawierający nazwę i adres podmiotu, który dokonał oczyszczenia i stopień regeneracji przywożonej z zagranicy substancji. 3. Minister właściwy do spraw gospodarki, kierując się koniecznością ograniczania negatywnych skutków dla warstwy ozonowej spowodowanych stosowaniem substancji kontrolowanych oraz wymaganiami wynikającymi z umów międzynarodowych, o których mowa w art. 1, a także wiążącymi Rzeczpospolitą Polską ustaleniami Państw - Stron tych umów określi, w drodze rozporządzenia, wzory dokumentów wymaganych przy przywozie z zagranicy substancji kontrolowanych pochodzących z odzysku. 4. Minister właściwy do spraw gospodarki ogłosi, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" listę podmiotów, które są na obszarze kraju uprawnione do regeneracji substancji kontrolowanych pochodzących z odzysku. Rozdział 5 Zakazy i ograniczenia związane z wykorzystywaniem substancji kontrolowanych


Art. 16. 1. Zakazuje się wprowadzania do obrotu krajowego oraz wykorzystywania w działalności gospodarczej substancji kontrolowanych przywiezionych z zagranicy lub wyprodukowanych w Polsce z naruszeniem przepisów ustawy. 2. Zakaz, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio do towarów zawierających substancje kontrolowane. 3. Minister właściwy do spraw gospodarki po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw środowiska może, w drodze rozporządzenia, wprowadzać ograniczenia w obrocie krajowym substancjami kontrolowanymi wyprodukowanymi lub przywiezionymi z zagranicy zgodnie z przepisami ustawy oraz w ich wykorzystywaniu w działalności gospodarczej. 4. Ograniczenia wprowadzane rozporządzeniem, o którym mowa w ust. 3, polegają w szczególności na: 1) zakazie wykorzystywania wskazanych substancji kontrolowanych w niektórych zastosowaniach, w szczególności chłodnictwie, produkcji pianek, rolnictwie, ochronie przeciwpożarowej i produkcji rozpuszczalników i aerozoli, 2) zakazie obrotu krajowego wskazanymi substancjami kontrolowanymi, 3) zakazie obrotu krajowego substancjami kontrolowanymi zawartymi we wskazanych rodzajach pojemników, 4) ustaleniu listy wyrobów, które nie mogą zawierać wskazanych substancji kontrolowanych. 5. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 3, minister będzie brał pod uwagę: 1) wymagania wynikające z umów międzynarodowych, o których mowa w art. 1, oraz wiążące Rzeczpospolitą Polską ustalenia Państw " Stron tych umów międzynarodowych, 2) konieczność wyeliminowania lub ograniczenia negatywnych skutków dla warstwy ozonowej, wynikających z zastosowania danej substancji kontrolowanej.


Art. 17. 1. Zabrania się testowania urządzeń lub instalacji wykorzystujących substancje kontrolowane, a także prowadzenia szkoleń, w wyniku których może nastąpić emisja do środowiska substancji kontrolowanych, określonych w załączniku nr 1 grupa II do ustawy. Zakaz nie odnosi się do testowania wymaganego przepisami umów międzynarodowych, zobowiązujących do stosowania tych substancji. 2. Za bezpieczne dla środowiska postępowanie z substancjami kontrolowanymi, określonymi w załączniku nr 1 grupa II do ustawy, jest odpowiedzialny właś ciciel albo zarządzający instalacjami lub urządzeniami wykorzystującymi te substancje. 3. Właściciele i zarządzający instalacjami i urządzeniami wykorzystującymi substancje kontrolowane określone w załączniku nr 1 grupa II do ustawy są obowiązani do: 1) stosowania przepisów określających szczegółowe zasady postępowania ze znajdującymi się w użytkowaniu substancjami kontrolowanymi, określonymi w załączniku nr 1 grupa II do ustawy, 2) przedkładania wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska sprawozdań określających stan techniczny urządzenia lub instalacji co 6 miesięcy bądź w każdej sytuacji, gdy od ostatniego badania technicznego instalacji bądź urządzenia emisja substancji kontrolowanych określonych w załączniku nr 1 grupa II do ustawy z instalacji lub urządzenia jest większa niż 5% ogólnej ich zawartości w instalacji lub urządzeniu, 3) przedkładania wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska co 6 miesięcy bądź w każdej sytuacji, gdy zmianie ulegnie miejsce lub właściciel urządzenia lub instalacji, informacji o stanie posiadanych urządzeń lub instalacji i znajdujących się w nich zasobów substancji kontrolowanych, określonych w załączniku nr 1 grupa II do ustawy. 4. Minister właściwy do spraw środowiska po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw wewnętrznych i po uzyskaniu opinii Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób postępowania ze znajdującymi się w użytkowaniu substancjami kontrolowanymi, określonymi w załączniku nr 1 grupa II do ustawy, a także termin, od którego wprowadzanie nowych instalacji lub urządzeń wykorzystujących te substancje będzie zakazane, z zastrzeżeniem ust. 5. 5. Z dniem wejścia w życie zakazu, o którym mowa w ust. 4, wprowadzanie nowych urządzeń czy instalacji wykorzystujących substancje kontrolowane, określone w załączniku nr 1 grupa II do ustawy, jest możliwe wyłącznie na podstawie pozwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych, wydanego po uzyskaniu opinii Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, po spełnieniu warunków, o których mowa w art. 14 ust. 2. Przepis art. 14 ust. 3 oraz art. 15 stosuje się odpowiednio. 6. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw środowiska i po uzyskaniu opinii Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, może określić, w drodze rozporządzenia, listę obszarów zagrożonych pożarem lub wybuchem, w których zastosowanie substancji kontrolowanych, określonych w załączniku nr 1 grupa II do ustawy, należy uznać za zastosowanie krytyczne i będzie możliwe na podstawie pozwolenia. 7. Wydając rozporządzenia, o których mowa w ust. 4 i 6, minister będzie brał pod uwagę: 1) wymagania wynikające z umów międzynarodowych, o których mowa w art. 1, oraz wiążące Rzeczpospolitą Polską ustalenia Państw " Stron tych umów międzynarodowych, 2) konieczność wyeliminowania lub ograniczenia negatywnych skutków dla warstwy ozonowej, wynikających z użytkowania danej substancji kontrolowanej, 3) konieczność zapewnienia bezpieczeństwa określonych obszarów zagrożonych wybuchem lub pożarem.


Art. 18. 1. Wprowadzane do obrotu krajowego substancje kontrolowane oraz produkty i urządzenia zawierające te substancje podlegają obowiązkowi oznakowania. 2. Minister właściwy do spraw gospodarki po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw środowiska, uwzględniając wymagania wynikające z umów międzynarodowych, o których mowa w art. 1, oraz wiążące Rzeczpospolitą Polską ustalenia Państw " Stron tych umów określi, w drodze rozporządzenia, sposób oznakowania pojemników zawierających substancje kontrolowane oraz produktów i urządzeń, w skład których takie substancje wchodzą.


Art. 19. Użytkownicy urządzeń klimatyzacyjnych, chłodniczych lub innych urządzeń wykorzystujących substancje kontrolowane, są obowiązani do stosowania takich form użytkowania, które zapobiegają emisji substancji kontrolowanych do środowiska. Przepis ten stosuje się odpowiednio do procesów i technologii wykorzystujących substancje kontrolowane lub w których powstają substancje kontrolowane.


Art. 2. 1. Wprowadza się kontrolę postępowania z substancjami zubożającymi warstwę ozonową, polegającą na ustanawianiu zakazów i ograniczeń dotyczących ich produkcji, obrotu i użytkowania oraz sprawowaniu nadzoru nad przestrzeganiem tych zakazów. Wykazy substancji zubożających warstwę ozonową stanowią załączniki nr 1-5 do ustawy. 2. Ustawa reguluje: 1) produkcję substancji zubożających warstwę ozonową, 2) obrót z zagranicą substancjami zubożającymi warstwę ozonową oraz towarami zawierającymi te substancje, 3) wprowadzanie do obrotu krajowego i wykorzystywanie substancji zubożających warstwę ozonową w działalności gospodarczej oraz wprowadza sankcje za nieprzestrzeganie przepisów ustawy.


Art. 20. 1. Działalność polegającą na obsłudze technicznej i naprawie urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych lub innych urządzeń, wykorzystujących substancje kontrolowane, a także odzysku zużytych substancji kontrolowanych, ich recyklingu i regeneracji oraz przekazywaniu do ponownego stosowania mogą wykonywać tylko przedsiębiorcy dysponujący odpowiednim wyposażeniem technicznym. 2. Prowadząc działalność, o której mowa w ust. 1, przedsiębiorca obowiązany jest do stosowania takich form obsługi technicznej i naprawy urządzeń, a także takich form odzysku, recyklingu i regeneracji oraz przekazywania do ponownego stosowania substancji kontrolowanych, które zapobiegają emisji substancji kontrolowanych do środowiska. 3. Minister właściwy do spraw gospodarki w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, wymagania dotyczące wyposażenia technicznego, o którym mowa w ust. 1, oraz minimalne kwalifikacje, jakie muszą spełniać przedsiębiorcy prowadzący działalność, o której mowa w ust. 2 i art. 21.


Art. 21. Przepisy art. 20 ust. 2 stosuje się odpowiednio do prowadzenia działalności polegającej na: 1) niszczeniu substancji kontrolowanych lub produktów je zawierających, 2) unieszkodliwianiu odpadów zawierających substancje kontrolowane, z wyjątkiem zużytych opakowań, 3) wytwarzaniu produktów przy użyciu substancji kontrolowanych.


Art. 22. 1. Zakazuje się składowania urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych lub gaśniczych zawierających substancje kontrolowane i mających charakter odpadów, a także wszelkich urządzeń mających charakter odpadów, zawierających substancje kontrolowane jako rozpuszczalniki oraz odpadów zawierających substancje kontrolowane, wytworzonych w procesie demontażu wymienionych urządzeń. Prowadzący składowisko odpadów ma obowiązek odmówić przyjęcia na składowisko tego rodzaju odpadów. 2. Wytwarzający odpady zawierające substancje kontrolowane, a także ich odbiorcy mają, w trakcie postępowania z takimi odpadami, obowiązek dołożenia należytej staranności, celem zapobieżenia emisji substancji kontrolowanych do środowiska. 3. Wytwarzający odpady mają obowiązek odzyskać substancje kontrolowane zawarte w: 1) mających charakter odpadów urządzeniach chłodniczych, klimatyzacyjnych i gaśniczych, 2) mających charakter odpadów wszelkich urządzeniach zawierających substancje kontrolowane jako rozpuszczalniki, 3) odpadach wytworzonych w procesie demontażu urządzeń wymienionych w pkt 1 i 2 celem poddania ich recyklingowi i regeneracji oraz powtórnemu użyciu lub unieszkodliwieniu w sposób zgodny z przepisami ustawy. 4. Sposób postępowania z odpadami zawierającymi substancje kontrolowane określają przepisy o odpadach, z zastrzeżeniem przepisów ust. 1-3 oraz art. 21 pkt 2.


Art. 23. 1. Obowiązek odzysku substancji kontrolowanych, określony w art. 22 ust. 3, stosuje się odpowiednio w czasie eksploatacji urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych, gaśniczych, a także urządzeń zawierających rozpuszczalniki, w przypadku konieczności ich naprawy. 2. Minister właściwy do spraw gospodarki może, w drodze rozporządzenia, objąć obowiązkami określonymi w ust. 1 oraz art. 22 ust. 3 także inne urządzenia bądź produkty zawierające substancje kontrolowane, a także określić sposób postępowania z odzyskanymi substancjami kontrolowanymi. 3. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 2, minister będzie brał pod uwagę: 1) wymagania wynikające z umów międzynarodowych, o których mowa w art. 1, oraz wiążące Rzeczpospolitą Polską ustalenia Państw " Stron tych umów międzynarodowych, 2) konieczność wyeliminowania lub ograniczenia negatywnych skutków dla warstwy ozonowej, wynikających z użytkowania danej substancji kontrolowanej. Rozdział 6 Wydawanie pozwoleń


Art. 24. 1. Minister właściwy do spraw gospodarki na wniosek zainteresowanego podmiotu, w drodze decyzji, wydaje albo odmawia wydania pozwolenia na produkcję lub obrót z zagranicą substancją kontrolowaną lub mieszaniną zawierającą substancję kontrolowaną. 2. Pozwolenie wydawane jest na czas określony, nie dłuższy niż 1 rok. 3. Podmiot ubiegający się o wydanie pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany wykazać we wniosku o jego wydanie spełnienie wymagań, o których mowa w ustawie. 4. W przypadku gdy zakresem wniosku są objęte okoliczności, o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 lub art. 14 ust. 1 i 2, zainteresowany podmiot powinien nie później, niż 13 miesięcy przed dniem 1 stycznia roku, którego miałoby dotyczyć pozwolenie, wystąpić do ministra właściwego do spraw środowiska z informacją o potrzebie produkcji lub przywozu z zagranicy substancji kontrolowanej lub mieszaniny zawierającej substancję kontrolowaną. Minister właściwy do spraw środowiska powiadamia nie później, niż do dnia 31 stycznia roku, którego pozwolenie ma dotyczyć, ministra właściwego do spraw gospodarki oraz zainteresowany podmiot o przyznaniu Rzeczpospolitej Polskiej, przez Strony Protokołu Montrealskiego, zgody na przywóz substancji lub mieszaniny, objętej wnioskiem albo o odmowie wydania takiej zgody. 5. Złożenie wniosku o wydanie pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone uzyskaniem przez zainteresowany podmiot opinii wyspecjalizowanej jednostki, upoważnionej przez ministra właściwego do spraw gospodarki, w zakresie możliwości produkcji substancji kontrolowanej lub dokonania obrotu z zagranicą substancją kontrolowaną lub mieszaniną zawierającą substancję kontrolowaną, która ma być objęta wnioskiem, stosownie do przepisów art. 8, art. 11, art. 12, art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2-5 i art. 15. 6. O udzieleniu upoważnienia wyspecjalizowanej jednostce minister właściwy do spraw gospodarki ogłosi w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". 7. Opinię, o której mowa w ust. 5, zainteresowany podmiot jest obowiązany dołączyć do wniosku o wydanie pozwolenia, o którym mowa w ust. 1.


Art. 25. 1. Szczegółowe warunki i tryb wydawania pozwoleń oraz wzory wniosków, o których mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 5, określi minister właściwy do spraw gospodarki w drodze rozporządzenia. 2. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, minister będzie brał pod uwagę: 1) uzyskanie informacji o wnioskodawcy dotyczącej formy prawnej jego działania wraz z adresem siedziby, rodzaju i zakresu wykonywanej działalności, numeru wpisu do rejestru przedsiębiorców, o substancjach kontrolowanych lub zawierających je mieszaninach, warunkach ich produkcji, magazynowania lub niszczenia oraz krajach pochodzenia lub przeznaczenia, a także o wykorzystaniu wcześniej udzielonych pozwoleń, 2) wiążące Rzeczpospolitą Polską ustalenia Państw " Stron umów międzynarodowych, o których mowa w art. 1, 3) potrzebę zapewnienia kompletnej dokumentacji zakresu i sposobu użytkowania substancji kontrolowanych.


Art. 26. W pozwoleniu, o którym mowa w art. 24, określa się dozwoloną do produkcji, przywozu z zagranicy lub wywozu za granicę ilość substancji kontrolowanej lub mieszaniny zawierającej taką substancję oraz dozwolony zakres użytkowania takiej substancji lub mieszaniny. Nie narusza to przepisów określających zasady ochrony powietrza przed zanieczyszczeniem, postępowania z substancjami chemicznymi stwarzającymi zagrożenie dla zdrowia lub życia oraz transportu materiałów niebezpiecznych.


Art. 27. 1. Zużycie substancji kontrolowanych, określonych w załącznikach nr 3 i 5 do ustawy, nie może przekroczyć ogólnego dozwolonego poziomu zużycia tych substancji, wynikającego dla Rzeczypospolitej Polskiej z harmonogramów redukcji określonych ustaleniami Państw " Stron umów międzynarodowych, o których mowa w art. 1. 2. Do poziomu zużycia substancji kontrolowanych, określonych w załącznikach nr 3 i 5 do ustawy, nie wlicza się ilości wyprodukowanych lub przywiezionych z zagranicy substancji: 1) pochodzących z odzysku, 2) podlegających całkowitemu zniszczeniu przy użyciu dozwolonych technologii, 3) przeznaczonych jako substrat do produkcji innych substancji, odmiennych w strukturze chemicznej, 4) przeznaczonych do stosowania jako czynnik ułatwiający niektóre procesy chemiczne, 5) przeznaczonych do prac laboratoryjnych i analitycznych. 3. Do poziomu zużycia substancji kontrolowanej określonej w załączniku nr 5 do ustawy nie wlicza się również ilości przeznaczonych do zabiegów kwarantannowych i przedwysyłkowych.


Art. 28. 1. Podmiot zamierzający ubiegać się w danym roku kalendarzowym o pozwolenie na przywóz z zagranicy, określonych w załącznikach nr 3 i 5 do ustawy, substancji kontrolowanych lub zawierających je mieszanin może, najpóźniej na trzy miesiące przed dniem 1 stycznia danego roku, wystąpić do ministra właściwego do spraw gospodarki o przyrzeczenie wydania takiego pozwolenia, zwanego dalej "promesą pozwolenia". 2. We wniosku o wydanie promesy pozwolenia należy określić przewidywany sposób wykorzystania substancji kontrolowanej oraz wnioskowaną na dany rok kalendarzowy ilość substancji kontrolowanej, wyrażoną w tonach ODP przeliczonych dla danej grupy substancji, określonych w załącznikach nr 3 i 5 do ustawy. 3. Promesę pozwolenia wydaje się w drodze decyzji, na okres danego roku kalendarzowego. 4. W promesie pozwolenia określa się dla danego podmiotu całkowitą dozwoloną do przywozu z zagranicy, w danym roku, ilość substancji kontrolowanych, określonych w załącznikach nr 3 i 5 do ustawy, wyrażoną w tonach ODP przeliczonych dla określonej grupy czystych substancji. 5. W okresie ważności promesy pozwolenia nie można odmówić wydania pozwolenia na przywóz z zagranicy substancji kontrolowanej w granicach określonych w promesie pozwolenia, chyba że uległ zmianie stan faktyczny lub prawny istotny dla wydania pozwolenia. 6. Jeżeli zachodzi konieczność ograniczenia zużycia określonej substancji kontrolowanej w stosunku do dotychczasowego jego poziomu, ograniczenia dozwolonej do przywozu z zagranicy w ramach promesy pozwolenia, ilości substancji kontrolowanej powinny być dokonane proporcjonalnie w stosunku do wszystkich podmiotów ubiegających się o wydanie promesy pozwolenia, biorąc pod uwagę dotychczasowy ich udział w rynku oraz zakres niezbędnych do wprowadzenia ograniczeń. 7. Po rozpoczęciu roku kalendarzowego wydanie pozwolenia na przywóz z zagranicy substancji kontrolowanej, bądź mieszaniny zawierającej tę substancję, w tym roku, na rzecz podmiotu nie posiadającego promesy pozwolenia, jest możliwe pod warunkiem, że: 1) w ramach ilości substancji kontrolowanej dozwolonej do przywozu z zagranicy, wynikającej z ogłoszonego dozwolonego poziomu jej zużycia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6, istnieje ilość nie objęta wcześniej wydanymi promesami pozwoleń lub 2) zmniejszono ilość substancji kontrolowanej dozwolonej do przywozu z zagranicy w promesie pozwolenia, wydanej na rzecz innego podmiotu, za jego pisemną zgodą, dołączoną do wniosku, odpowiednio równocześnie zmieniając tę promesę.


Art. 29. 1. Jeżeli podmiot nie przestrzega warunków określonych w pozwoleniu, minister właściwy do spraw gospodarki wzywa go do usunięcia naruszeń, wyznaczając równocześnie termin ich usunięcia. 2. W przypadku bezskutecznego upływu terminu na usunięcie naruszeń, minister właściwy do spraw gospodarki wydaje decyzję o cofnięciu pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, bez odszkodowania. 3. Cofnięcie pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, powoduje wstrzymanie działalności objętej tym pozwoleniem. Rozdział 7 Kontrola przestrzegania przepisów ustawy