ngậm miệng dám kêu oan , đọa thân địa ngục , <
> sao kinh khuây nỗi ức , gửi bóng thuyền am . <
> ( câu 1787 - 1914 ) <
> <
> bốn phương mây trắng một màu <
> trông vời cố quốc , biết đâu là nhà ? <
> lần lần tháng trọn ngày qua <
> 1790 . nỗi gần nào biết đường xa thế này . <
> lâm chuy từ thuở uyên bay , <
> buồng không , thương kẻ tháng ngày chiếc thân <
> mây xanh , trăng mới in ngần <
> phấn thừa , hương cũ , bội phần xót xa <
> 1795 . sen tàn , cúc lại nở hoa <
> sầu dài , ngày ngắn , đông đà sang xuân <
> tìm đâu cho thấy cố nhân ? <
> lấy câu vận mệnh khuây dần nhớ thương <
> trạnh niềm nhớ cảnh gia hương <
> 1800 . nhớ quê , chàng lại tìm đường thăm quê <
> <
> tiểu thư đón cửa dã dề <
> hàn huyên vừa cạn mọi bề gần xa <
> nhà hương cao cuốn bức là <
> buồng trong , truyền gọi nàng ra lạy mầng <
> 1805 . bước ra một bước một ngừng <
> trông xa , nàng đã tỏ chừng nẻo xa : <
> phải rằng nắng quáng , đèn loà <
> rõ ràng ngồi đó chẳng là thúc sinh ? <
> bấy giờ , tình mới tỏ tình <
> 1810 . thôi thôi đã mắc vào vành , chẳng sai ! <
> <
> chước đâu , có chước lạ đời ! <
> người đâu mà lại có người tinh ma ! <
> rõ ràng thật lứa đôi ta <
> làm cho con ở , chúa nhà đôi nơi ! <
> 1815 . bề ngoài thơn thớt nói cười <
> mà trong nham hiểm , giết người không dao <
> bây giờ đất thấp trời cao <
> ăn làm sao , nói làm sao bây giờ ? <
> càng trông mặt , càng ngẩn ngơ <
> 1820 . ruột tằm đòi đoạn như tơ rối bời <
> sợ uy dám chẳng vâng lời <
> <
> cúi đầu nép xuống sân mai một chiều <
> sinh đà phách lạc hồn xiêu : <
> thương ôi ! chẳng phải nàng kiều ở đây ? <
> 1825 . nhân làm sao đến thế này ? <
> thôi thôi ta đã mắc tay ai rồi ! <
> sợ quen dám hở ra lời <
> khôn ngăn giọt ngọc , sụt sùi nhỏ sa <
> tiểu thư trông mặt hỏi tra : <
> 1830 . mới về có việc chi mà động dong ? <
> sinh rằng : hiếu phục vừa xong <
> <
> suy lòng trắc dĩ , đau lòng chung thiên ! <
> khen rằng : hiếu tử đã nên ! <
> tẩy trần , mượn chén giải phiền đêm thu . <
> 1835 . vợ chồng chén tạc chén thù <
> bắt nàng đứng chực trì hồ hai nơi <
> bắt khoan , bắt nhặt , đến lời <
> bắt quì tận mặt , bắt mời tận tay <
> sinh càng như dại như ngây <
> 1840 . giọt dài , giọt ngắn , chén đầy , chén vơi <
> ngảnh đi , chợt nói , chợt cười <
> <
> cáo say , chàng đã giạm bài lảng ra <
> tiểu thư vội thét : con hoa ! <
> khuyên chàng chẳng cạn thì ta có đòn ! <
> 1845 . sinh càng nát ruột tan hồn <
> chén mời , phải ngậm bồ hòn , ráo ngay ! <
> tiểu thư cười nói tỉnh say <
> chửa xong cuộc rượu , lại bày trò chơi <
> rằng : hoa nô đủ mọi tài <
> 1850 . bản đàn thử giạo một bài chàng nghe ! <
> nàng đà tán hoán , tê mê <
> <
> vâng lời , ra trước bình the vặn đàn <
> bốn dây như khóc , như than <
> khiến người trên tiệc cũng tan nát lòng ! <
> 1855 . cũng trong một tiếng tơ đồng <
> người ngoài cười nụ , người trong khóc thầm <
> giọt châu lã chã khôn cầm <
> cúi đầu , chàng những gạt thầm giọt sương <
> tiểu thư lại thét lấy nàng : <
> 1860 . cuộc vui gẩy khúc đoạn tràng ấy chi ? <
> sao chẳng biết ý tứ gì ? <
> <
> cho chàng buồn bã , tội thì tại ngươi ! <
> sinh càng thảm thiết bồi hồi <
> vội vàng gượng nói , gượng cười cho qua <
> 1865 . giọt rồng canh đã điểm ba <
> tiểu thư nhìn mặt , dường đà cam tâm <
> lòng riêng tấp tểnh mừng thầm : <
> vui này đã bõ đau ngầm xưa nay ! <
> sinh thì gan héo , ruột đầy <
> 1870 . nỗi lòng , càng nghĩ càng cay đắng lòng <
> người vào chung gối loan phòng <
> <
> nàng ra tựa bóng đèn giong canh dài <
> bây giờ mới rõ tăm hơi <
> máu ghen , đâu có lạ đời nhà ghen ! <
> 1875 . chước đau rẽ thúy chia uyên ! <
> ai ra đường nấy , ai nhìn được ai <
> bây giờ một vực một trời <
> hết điều khinh trọng , hết lời thị phi <
> nhẹ như bấc , nặng như chì <
> 1880 . gỡ cho ra nữa , còn gì là duyên ! <
> lỡ làng chút phận thuyền quyên <
> bể sâu , sóng cả , có tuyền được vay ? <
> một mình âm ỷ đêm chầy <
> đĩa dầu vơi , nước mắt đầy năm canh <
> <
> 1885 . sớm khuya hầu hạ đài dinh <
> tiểu thư chạm mặt , dè tình hỏi tra <
> lựa lời , nàng mới thưa qua : <
> phải khi mình lại xót xa nỗi mình . <
> tiểu thư hỏi lại thúc sinh : <
> 1890 . cậy chàng tra lấy thực tình cho nao ! <
> sinh đà rát ruột như bào <
> nói ra chẳng tiện , trông vào chẳng đang ! <
> những e lại lụy đến nàng <
> đánh liều mới sẽ lựa đường hỏi tra <
> <
> 1895 . cúi đầu quì trước sân hoa <
> thân cung nàng mới dâng qua một tờ <
> diện tiền trình với tiểu thư <
> thoắt xem dường có ngẩn ngơ chút tình <
> liền tay trao lại thúc sinh <
> 1900 . rằng : tài nên trọng , mà tình nên thương ! <
> ví chăng có số giàu sang <
> giá này dẫu đúc nhà vàng cũng nên ! <
> bể trần , chìm nỗi thuyền quyên <
> hữu tài , thương nỗi vô duyên lạ đời ! <
> <
> 1905 . sinh rằng : thật có như lời <
> hồng nhan bạc mệnh , một người nào vay <
> nghìn xưa âu cũng thế này <
> từ bi âu liệu bớt tay mới vừa . <
> tiểu thư rằng : ý trong tờ <
> 1910 . rắp đen mệnh bạc , xin nhờ cửa không <
> thôi thì thôi , cũng chiều lòng <
> cũng cho nghỉ nghị trong vòng bước ra <
> sẵn quan âm các vườn ta <
> có cây trăm thước , có hoa bốn mùa .
Hồi 16