i . <
> <
> mẹ chẵn năm mươi tuổi <
> gái đầu lòng hai mươi <
> là bấy nhiêu đêm dài <
> mỗi tết một tảng đá <
> chồng lên hai cuộc đời <
> mẹ héo quắt xoan rụng <
> con gày queo cọc bờ <
> áo mẹ : manh tải rách <
> quần con : lá chuối khô <
> <
> bảy mươi mùa xuân không xuân <
> bảy mươi năm cùng tháng tận <
> <
> dòng sông nhị ơi ! con cò lận đận <
> bãi ngô dài cát trắng <
> lòng sông cuốn nặng <
> phù sa <
> nước mắt mẹ con ta <
> chảy ra ngoài biển rộng <
> réo lên đầu sóng <
> đùn đùn mây đen <
> mưa lọt mái nhà rách thủng <
> mưa thốc xuống tầu chuối khô <
> ướt đẫm manh tải <
> mẹ con nằm trong đêm mưa <
> nằm trong nước mắt đỏ như máu <
> nằm trong nước sông đầy bùn nhơ <
> <
> dòng sông nhị ơi ! lúa mượt hai bờ <
> địa chủ đứng trên đê <
> mắt ngầu hổ dữ <
> nó giơ gậy chỉ ngang <
> thôn làng ruộng bãi <
> hình nó cắm trên đê <
> đen bóng quạ trăm nghìn năm nặng nề <
> miền quê <
> yêu dấu <
> <
> nó đứng trên đê <
> gậy chắn ngang cổ họng <
> mẹ con còn biết nói gì <
> nước mắt lại rơi từng vũng <
> lầy lội cát khô <
> quần con ngày một xác xơ <
> áo mẹ ngày thêm vụn nát <
> đói bụng nuốt rau sam chát <
> cơm xin một bát <
> làm ba ngày ròng <
> thóc lúa ngoài đồng <
> ngựa trâu gà lợn <
> chui vào cổng lớn <
> chánh ước , hàn mô <
> cái mõm khổng lồ <
> dần mòn <
> mất hút <
> <
> dòng sông nhị ơi ! cánh buồm cao vút <
> xông ra cửa bể thái bình <
> hãy gọi bốn phương ta nổi trận lôi đình <
> thảm này lật ngửa trời xanh <
> mà kêu mà thét mà giành đất quê <
> thảm này gió xoáy ngọn tre <
> mà đè nó xuống <
> mà băm cho vụn <
> mà đạp bay đi <
> cái bóng thằng chúa đất trên đê <
> <
> dòng sông cát đỏ trở về <
> hát dưới chân lúa <
> nước mắt không trôi ra biển nữa <
> chỉ còn dòng sông chan chứa <
> ánh trời <
> của mẹ con tôi <
> <
> ii . <
> <
> dòng sông nhị ơi ! mùa xuân năm nay <
> mẹ đứng lên đây <
> tóc trắng khăn lang nhớ ngày chồng chết <
> đầu mẹ cao bằng mây <
> chân con vần mặt đất <
> giơ thẳng lên trời hai cánh tay <
> hai nắm đấm <
> đựng bảy mươi năm tội ác chúng mày <
> hai nắm đấm <
> hôm nay mở tung <
> tháo cũi sổ lồng <
> cho cánh phượng hoàng bay . <
> <
> manh tải rách tất tả về đây ! <
> lá chuối khô xoàn xoạt về đây ! <
> xác chồng tao chết khô bên vựa thóc đầy <
> sừng sững đứng lên đây ! <
> con gái tao ngày mười sáu tuổi <
> mà hồng , mắt sáng , tròn cổ tay <
> mày dằn lên sập gụ này <
> tiếng kêu thét dồn vào cuống họng <
> bây giờ bật thét ra đây ! <
> năm sào ruộng lúa đang ngậm sữa <
> có đàn cò trắng loáng bay <
> mất về tay bọn mày ác bá <
> nằm nén đau , bơ phờ tóc xõa <
> hôm nay trỗi dậy rồi đây ! <
> cả đàn cò trắng <
> góp nắng góp gió <
> cũng về quần tụ <
> dưới tay áo đỏ <
> đảng ta đây ! <
> tất cả ! tất cả <
> tuổi trẻ mùa xuân đất nước <
> hét lên tội trạng lũ mày ! <
> <
> thân mày phải gục đầu xuống <
> thân mày phải cuộn tròn đầy sông lúa <
> đếm từng giọt nước mắt mẹ con tao <
> xác mày phải vùi sâu đầy ruộng <
> đếm từng giọt mồ hôi dân cày khát khao <
> mắt mày phải mở nhìn cho rõ <
> bảy huyệt tối đen mày đã đào <
> mày đã chôn nông dân xuống đất <
> nay người chết vùng dậy <
> nắm cổ chúng bay lấp đất vào ! <
> <
> iii . <
> <
> dòng sông nhị ơi ! mùa xuân đến rồi đây <
> mẹ con được chia : hai gánh thóc đầy <
> một góc nhà chanh ước cột ôm hai vòng tay <
> và cái sập gụ <
> mẹ con đêm đầu tiên nằm ngủ <
> ruỗi chân ruỗi tay <
> đường gân rạo rực <
> thớ thịt nở nang <
> nhắm mắt thấy xóm làng <
> rước kiệu rước cờ thơm lừng cơm mới <
> <
> nửa đêm , con mê hoảng chợt ngồi lên <
> sập này như sóng ngả nghiêng <
> bóng thằng quỷ đó kề bên <
> nhăn nhở ! <
> không ! con ơi ! mẹ đây <
> ác bá không còn nữa <
> con gối đầu lên tay mẹ ngủ yên <
> sập gụ bốn bên <
> thênh thang vững chãi <
> <
> nằm trên sập như nằm trên bãi <
> trông lên trời rộng mây cao <
> tai nghe lúa hát rì rào <
> nằm trên sập như nằm trên đất nước <
> đất nước ta giành lại được <
> đồng quê ta thẳng tắp bờ đê <
> bóng quạ đen bao năm nặng nề <
> con đê dài lượn chân mây <
> nối làng kia nối xóm này <
> chạy đua với cánh buồm tung ra biển lớn <
> bóng anh du kích cầm ngang súng <
> chót vót bờ đê <
> canh giữ đất quê <
> <
> cho con gái mẹ ngày mai dậy <
> đi cấy đồng mơ <
> tối trở về <
> đem theo trong mắt dòng sông nhị <
> in bóng người trai mới hẹn thề
Mùa xuân đến rồi đây