" bấy lâu nay xuôi ngược trên đường đời . <
> anh thấy chăng ? tôi chỉ hát , chỉ cười <
> như vui sống mãi trong vòng sung sướng . <
> vì tôi muốn để cho lòng tôi tưởng <
> không bao giờ còn có vết thương đau , <
> không bao giờ còn thấy bóng mây sầu <
> vương vít nữa . -- bạn ơi nào có được ! <
> trốn những cảnh dịu dàng tôi dấn bước <
> đi tìm nơi náo động mà đua chen , <
> mà tung hoành , lăn lóc -- để mà quên -- <
> -- nhưng có hay đâu lòng tôi vẫn nhớ ! <
> có hay đâu chỉ một hơi gió đưa cành lá , <
> chỉ một phút đìu hiu lặng ngắm bóng chiều qua <
> cũng đủ khiến tôi buồn tưởng quãng đời xưa . <
> tôi chẳng muốn ôm lòng đau khổ nữa . <
> -- tôi không muốn nén mãi lời than thở . <
> nén tới đây , trông hồ nước mênh mông <
> với ánh tà dương đưa nhẹ ánh sương hồng <
> tôi muốn đem nỗi u tình tôi vẫn giấu <
> mà ngỏ ra cho bạn hiền tôi thấu . <
> bao nhiêu niềm thương , nhớ bấy lâu nay <
> tôi muốn thả lên cao cho giải mây bay <
> mang đi , mang đi xa ! đừng trở lại ! " <
> <
> văn sinh dắt tay tôi cùng đến dưới <
> bóng một cây rủ lá trên mặt hồ <
> nước trong xanh , thắm đượm mầu thu . <
> anh chỉ cho tôi trong sương vàng tía <
> của chân trời . -- rồi vẻ mặt bâng khuâng , <
> sau tiếng thở dài , anh bảo tôi rằng : <
> " ở đó , khoảng tám năm về trước , <
> tôi đã sống một cuộc đời mộc mạc , <
> một cuộc đời kín đáo , như người xưa , <
> lấy gió trăng làm của cải , lấy văn thơ <
> làm bạn hữu . lòng bình yên êm lặng <
> như mặt hồ không qua làn gió thoảng . <
> mải trông mây quên lãng tháng , năm trôi , <
> cùng chim ta đưa đón bao ngày vui . <
> với non sông đang tưng bừng hớn hở <
> bỗng tôi gặp một người thôn nữ ... <
> <
> tôi gặp cô một buổi chiều xuân . <
> -- một buổi chiều nồng thắm ái-ân , <
> tôi lơ đãng để tuổi xuân phơi phới <
> nhẹ bước trên vừng cỏ xanh nắng dãi -- <
> đứng bên hồ , cô lả lướt dựa mình cây , <
> cặp mắt xa đắm đuối tận chân mây ... <
> ánh vàng reo trên mặt hồ sóng gợn <
> phản chiếu lên đôi má đào mơn-mởn<
>như vuốt ve trêu cợt vẻ u sầu . <
> làn gió qua phe phất tà áo nâu ... <
> -- một chiếc lá bay ... một con chim khuất <
> đang véo von lưu luyến ngày xuân tắt . <
> -- nhưng hững hờ , cô mặc tiếng chim ca , <
> mặc lá vàng bay theo gió thoảng qua . <
> mặc ánh tà dương còn dài mầu ly biệt , <
> quên cảnh vật bên mình , cô chẳng biết <
> tôi ngập ngừng đang rén bước lại gần . <
> tôi thẩn thơ , dừng gót , đứng tần ngần , <
> và hỏi cô rằng : " bóng chiều gần lặn . <
> mà cớ sao cô em còn thơ thẩn , <
> nhớ thương ai hay đứng đợi chờ ai ? <
> để cho sương gieo đầm ướt hai vai ? " <
> cô ngảnh nhìn tôi , ngây thơ , yên lặng , <
> và thong thả đưa bàn tay mềm trắng <
> lên gạt hàng châu lệ long lanh . <
> tôi trông cô lòng chan chứa cảm tình , <
> những e ấp muốn nhắc lời săn hỏi . <
> nhưng mắt tôi thay tiếng lòng tôi nói . <
> cô âu sầu gượng hé chút môi cười <
> mà nỗi chua cay chưa làm kém mầu tươi . <
> rồi đưa mắt bâng khuâng , rõi theo con đường trắng <
> dẫn về nẻo thị thành xa vắng <
> cô đem nỗi lòng riêng ngỏ cho tôi nghe : <
> ở làng xa , cô là gái thôn quê , <
> một bữa qua đây gặp chàng công tử <
> đón hỏi cô ra chiều niềm nở . <
> giữa cảnh êm đềm hồ nước minh mang <
> nghe tiếng ai tha thiết dịu dàng <
> như gió lướt cành hoa , xúc động niềm ân ái , <
> cô vui thấy trái tim cô tê tái <
> và ngây thơ đón lấy tấm tình yêu <
> chàng hiến cho cô -- rồi từ đó , chiều-chiều<
>đi xe đạp từ xa chàng lại tới <
> bên bờ hồ nơi chiều cô đứng đợi <
> để cùng nhau ân ái tự tình , <
> -- như chim non mới biết cảnh trời xanh , <
> cô sung sướng trong hào quang rực rỡ <
> của giấc mộng xuân tưng bừng bao ánh lạ -- <
> bên tình quân , cô âu yếm dịu dàng , <
> trông về phía thị thành sau ánh sương lam , <
> mà mơ tưởng cảnh ngựa xe náo động , <
> mà tha-thiết mong cùng ai được sống <
> trong cuộc đời chói lói của phồn hoa . <
> -- trong cảnhthie thiên đàng , đối với tấm lòng thơ , <
> cô thường bảo với chàng : " ngay từ khi gặp gỡ <
> em là gái thôn quê , chàng là người xa lạ , <
> đôi bên nào có quen nhau ? <
> song tấm lòng em , không biết bởi vì đâu , <
> nghe tiếng ai như mây theo gió quyến <
> đối với ai đã mặn tình lưu luyến . " <
> nhưng lòng chàng đằm thắm dần phai <
> đứng bên cô , tuy chàng nói , chàng cười , <
> cô vẫn thấy đôi mắt chàng lơ đãng <
> không nhìn cô , chỉ mải trông mây thoảng ... <
> rồi một buổi chiều , cô đi mấy dặm đường <
> mang lòng vui tìm đến chỗ người thương <
> hẹn hò đây . -- nhưng đến khi nắng tắt <
> trên cành cao , tiếng một con chim khuất <
> đã bơ-vơ nhắn gọi ngày hôm sau , <
> mà bóng tình quân cô tìm chẳng thấy đâu . <
> cô ngừng kể , mà trên đôi môi thắm <
> còn chua chát nhuốm tươi mầu cay đắng , <
> rồi âu-sầu buông mấy tiếng thiết tha : <
> " em không muốn trông ngày tháng ơ thờ <
> trông ánh sáng đã hết mầu rực rỡ , <
> không muốn sống chờ người không đến nữa , <
> nên chiều nay em lại bước tới nơi <
> mà bao phen em tình tự cùng ai <
> để ôn lại chuyện tình duyên đã mất . <
> em gọi gió thổi bên lòng hiu hắt <
> gọi chim bay theo giải mây cao <
> nhắn tình quân không biết ở nơi nao , <
> rằng từ nay trên bờ hồ ân ái <
> không còn đâu cô gái quê chờ đợi . <
> rồi ôm lòng đau , em sẽ gieo mình <
> xuống nước sâu cùng với khối hận tình <
> muôn năm , muôn năm không bao giờ tan nát . " <
> hơi sương reo nỗi đìu hiu man mác <
> trên mặt hồ và thấm đượm lòng tôi . <
> muốn khuyên cô nhưng chưa lựa được lời , <
> tôi đứng lặng hồi lâu bên tấm lòng thôn nữ <
> đang âm thầm với bao tình thương nhớ . <
> rồi nhẹ nhàng như nâng tấm khăn hồng <
> để buộc kín cho ai vết thương lòng <
> tôi sẽ nói : -- " cô em ơi , tuổi trẻ <
> của cô em là đóa hoa thơm diễm-lệ<
>mỉm cười đón ánh xuân sang , <
> mà bạn tình kia chỉ là khách qua đường , <
> không biết quý , không biết yêu hương-sắc , <
> chàng chỉ thoáng trông rồi vội tìm vui thú khác . <
> nhưng há vì ai hoa để kém mầu tươi , <
> há vì ai hoa nỡ để hương phai ? <
> khiến cảnh xuân yêuđấu hoa tha thiết <
> phải bùi ngùi nhuộm trong mầu thương tiếc ? " <
> tôi còn dịu dàng khuyên dỗ nhiều lời <
> tuy văn hoa ngơ ngẩn , -- anh đừng cười -- <
> nhưng chân thực , cho nên tôi cũng thấy <
> đã thoa dịu được tấm lòng thơ ấy . <
> <
> tôi có một gian nhà nhỏ ở gần hồ , <
> một lớp thảo trang giữa hoa lá bốn mùa . <
> nơi chim gió đua thăm , với nàng thơ yểu điệu <
> vẫn ngày tháng đi về , duy còn thiếu <
> chút ánh thiêng liêng của sự yêu đương : <
> nhà tranh tôi còn thiếu trái tim vàng . <
> tôi bèn rủ cô về cùng tôi ở đó <
> và đem hết nỗi ái ân chan chứa <
> dâng cho cô , -- đem hết nỗi chân thành <
> để yêu cô -- để thay kẻ bạc tình . <
> nhưng cô vẫn âu-sầu , khiến tôi e ngại , <
> cô ủ rũ như nàng tiên êm ái <
> không đành lòng chung sống với người đời <
> nghe lời tôi , cô gượng đáp , gượng cười , <
> nhưng đôi mắt cô vẫn thường đắm đuối : <
> bao giờ cũng như mải còn theo đuổi <
> hình ảnh xa xôi ở những đâu đâu . <
> lòng tôi phảng phất lo ngay từ lúc ban đầu <
> và tự nhủ tôi rằng : con chim xanh đó <
> sẽ có ngày bay đi không về nữa . <
> cho nên tôi hết sức yêu chiều , <
> tôi lựa lời đón hỏi trăm điều : <
> cô muốn chi tôi cũng không từ chối . <
> nhưng cô gái quê muốn ra chơi hà nội , <
> muốn điểm trang , muốn quần áo sa hoa . <
> để cho người tình quân tệ bạc , hững hờ <
> biết rằng cô không còn là thôn nữ , <
> không còn dáng quê mùa mà chê bỏ nữa . <
> cô lại muốn tôi ăn mặc âu trang , <
> muốn cùng cô sống trong cảnh rộn ràng . <
> trong gió bụi kiêu sa nơi thành thị . <
> song tôi chỉ là một chàng thi sĩ <
> ở lều tranh , giầu được ít văn thơ <
> tôi bèn đem những vần âu yếm , vì cô <
> đã viết ra theo điệu lòng thổn thức , <
> trong những lúc hồn thơ cảm xúc , <
> mà duđương ngâm đọc để cô nghe . <
> tôi gọi cô , trỏ những đám mây đi <
> dưới trời cao ; trỏ những chiều chói lói <
> sau núi xa mịt mùng sương biếc gội ; <
> trỏ những bình minh yên lặng vẻ tươi cười . <
> trong rặng cây xanh , lẩn bóng chân trời . <
> tôi muốn cho lòng ngây thơ kia hoan lạc <
> cùng với tôi yêu cuộc đời mộc mạc <
> đầy hoa hương cùng thi vị thiên nhiên . <
> đối với tôi , đó là thú thần tiên , <
> nhưng đối với cô đời tôi là buồn tẻ . <
> nên những khi trước sân bóng xế <
> khi bình-minh vàng nhuộm tươi cây , <
> khi gió đưa chiếc nhạn theo mây ... <
> ngồi thơ thẩn bên thềm , lòng bát ngát <
> cô vô tình đem điệu thơ tôi quen hát <
> để ngụ lời than trách bạn tình xa ! <
> trước lều tranh , vi vút tháng , năm qua <
> nhưng nỗi buồn cô vẫn còn tươi , còn thắm . <
> -- cô ơ thờ bên tấm lòng tôi say đắm . <
> <
> rồi một buổi thu kia , tạm vắng nhà tranh , <
> tôi đành bán văn thơ cho khách thị thành <
> -- những văn thơ mà bấy lâu tôi yêu quý , <
> tôi đã rắp không bao giờ nỡ để <
> cho người đời mua chuộc ; vì anh ơi ! <
> văn thơ kia tức là tâm hồn tôi . -- <
> tôi bán đi để mua các đồ tô điểm <
> mua y-phục tân trang của những trang kiều diễm <
> chốn phồn hoa , về tặng người tôi yêu . <
> mà tôi đây cũng sẽ bỏ cảnh nghèo <
> với non nước nên thơ của ly tao nương tử <
> tôi đưa cô , sẽ cùng nhau sống giữa <
> cảnh ngựa xe náo nhiệt cô mơ màng . <
> tôi trở ra về , lẹ gót vui mừng . <
> nhưng than ôi ! trong nhà tranh , vắng ngắt : <
> <
> " con chim xanh kia đã bay đâu mất ! <
> lặng tiếng buồn , văn sinh nắm tay tôi <
> miệng chua cay sẽ nhách một nụ cười , <
> anh nói tiếp : " tôi thấy lòng tan nát , <
> nhưng không khóc , vì bỗng cạn nguồn nước mắt , <
> tôi thản nhiên , nhẫn nại , mà ngậm sầu . <
> bạn ơi , ở đời này còn có vết thương đau <
> nào ghê gớm , khắt khe hơn nữa ? <
> -- tôi như người đã chết đi quá nửa . <
> -- anh tính xem trong thủa bình sinh , <
> lần đầu tiên , tôi mới biết ái tình <
> lần đầu tiên đã mang nhiều thất vọng ! <
> tôi muốn trẻ , muốn vui mà sống , <
> nên bỏ nhà tranh , bỏ cảnh mơ hồ , <
> xa tránh nơi còn hương khói chút tình xưa , <
> rồi tôi đi . -- tôi dấn thân trong sóng gió . <
> tìm bước đời lầm than đầy gian khổ <
> để quên điều cay đắng trong tâm hồn ; <
> tôi tiến lên hoài , ca hát vui cười luôn <
> để cho cõi lòng tôi chói loà ánh sáng ... <
> nhưng chỉ một áng mây qua của niềm nhớ tưởng <
> cũng khiến cho lòng tôi tăm tối những u sầu ! <
> tôi cố im đi ! không ngỏ vết thương đau <
> cho ai hay -- nhưng sức lòng có hạn . <
> -- nay nhắc chuyện xưa , tôi thở than cùng bạn <
> bỗng thấy tâm hồn phơi phới nhẹ nhàng . <
> có lẽ từ nay bao nỗi buồn , thương <
> đã theo nguồn lời như theo nguồn nước mắt <
> trút khỏi lòng mà trôi đi , mà tan mất .
Bóng mây chiều