thời xưa tinh xá ni-câu , <
> lưng non sương tỏa nhịp cầu treo mây . <
> suối cao tung dải tơ bay , <
> sớm mai hồng đượm , cuối ngày vàng pha . <
> đầu non tùng bách reo ca , <
> sườn mây biếc tụ quanh nhà cỏ thơm . <
> chim kêu lau nội hoa cồn , <
> tiếng tan như giục suối dồn âm thanh . <
> sông xa uốn dải lụa xanh , <
> nước ùn khói sóng bên thành tỳ-la . <
> nhà sàn phật ngự dưới hoa , <
> có đường đá xếp như là thang mây . <
> trông ra một cõi non tây <
> lô nhô , chầu phục như bầy voi xanh . <
> sáng nay mây đỏ bên thành , <
> cửa ngoài hoa rụng giăng mành tơ sa . <
> a-nan cung kính hầu trà , <
> tỳ-kheo vân tập quanh nhà , chắp tay <
> thưa rằng “ con nghe lâu nay <
> chúng dân truyền tụng đó đây vang đồn <
> tán dương công đức thế tôn <
> bỏ ngai vàng , mở pháp môn diệu vời . <
> độ cho khắp cả trời người , <
> chân tâm là đuốc sáng ngời trí bi . <
> phá tan nhị tướng chia lìa , <
> khiến người khởi ngộ tan mê bàng hoàng . <
> nơi đâu thiết dựng đạo tràng , <
> là nơi chiếu rọi hào quang phật từ . <
> tánh không là lẽ như như , <
> tám đường chân chính , vượt hư huyễn đời . <
> tan mê , bi trí tuyệt vời , <
> xa lìa tứ tướng , thoát nơi ngục tù . <
> là nhật nguyệt giữa không hư , <
> thuận duyên , tự tại , nhất như đạo thường . <
> trời , người nhuần giải thoát hương , <
> nhân dân như nước bốn phương tìm về . <
> tựa nương bóng mát bồ-đề , <
> tín tâm , thập thiện , xa lìa trần lao . <
> lại thêm đệ tử đức cao , <
> ông kiều-trần nọ , duyên nào quy y . <
> con đầu của đức từ bi , <
> như chim hồng hạc , như kỳ diệu hoa . <
> giờ là sao chiếu ta-bà , <
> khiến nên khắp cõi trần sa tỏ ngời . <
> người thêm ý , kẻ thêm lời , <
> truyền khen trí huệ tuyệt vời thánh vương . ” <
> phật ngồi sau đỉnh trầm hương , <
> cánh hoa theo gió thơm vương áo người . <
> vách non khói đá ùn hơi , <
> mai như tuyết rụng khắp nơi đạo tràng . <
> chúng tăng trầm mặc hàng hàng , <
> sương bay trên dải y vàng cuộn tơ . <
> quanh nhà gỗ dựng đơn sơ , <
> cà-sa thấp thoáng như bờ hoa thu . <
> 11.250 . a-nan hội ý lại thưa : <
> “ quả con nghe thấy như vừa tin trao <
> rằng từ lúc ánh bạch hào <
> phá tan tà đạo , độ bao nhiêu loài . <
> kiều-trần-như đó , năm ngài , <
> cớ sao sớm tỉnh ngộ nơi đạo hiền . <
> việc này hẳn có tiền duyên , <
> dễ đâu một sớm dứt liền mê si . ” <
> phật cười “ chân tánh trí bi , <
> xét trong muôn loại khác gì nhau đâu . <
> thiền oai , giới định nhiệm mầu <
> tỏa soi như tạng minh châu diệu vời . <
> nhân duyên hình bóng chẳng dời , <
> thân ta bao kiếp vào nơi trần hoàn . <
> độ kiều-trần thoát mê tham , <
> cõi đời mây nổi hợp tan mấy lần . <
> nguyên xưa có một hiền nhân , <
> nhà giàu ruộng đất xa gần thiếu chi . <
> cứu người muôn cách thiết thi , <
> mở trường , bố thí , sá gì lạ quen . <
> giữa đời điên đảo chê khen , <
> nguyện ông như một đóa sen đại từ . <
> mong sao người chẳng dối hư , <
> chẳng còn chia cách chân như nhiệm mầu . <
> chẳng còn cơ cực thảm sầu , <
> thế nên làng xã khác đâu tình nhà . <
> kể chi những kẻ xấu xa , <
> tham lam gian dối để mà lợi thân . <
> dù ông biết rõ mười phần , <
> nhưng lòng chẳng chấp ngã nhân hẹp hòi . <
> đã không nhờ cậy thì thôi , <
> đã nhờ , thưng đấu đầy vơi cùng đồng . <
> giúp người chẳng kể tốn công , <
> chỉ mong thỏa được nguyện lòng xưa nay . <
> thế nên vàng bạc kho đầy , <
> rộng lòng bố thí cũng ngày tiêu tan . <
> lại cho hết cả ruộng vườn , <
> bà con hờn trách , xóm làng dèm chê . <
> lòng ông chẳng giận kẻ mê , <
> tín tâm gieo hạt bồ-đề làm duyên . <
> có năm người ở xa miền , <
> vốn tay cự phú bạc tiền chắt chiu . <
> 11.300 . nghe danh ông bố thí nhiều , <
> bàn nhau bày kế đặt điều thử chơi . <
> để xem có thiệt hơn đời , <
> dám liều danh dự cứu người được chăng . <
> hay là cũng bọn dối giăng <
> vẽ trò lấy lệ mong rằng được khen . <
> mua danh bằng ít của riêng , <
> vờ nhân nghĩa để xóm giềng nể nang . <
> bỏ ra vài nén bạc vàng , <
> mà cầu mai hậu vẻ vang tiếng nhà . <
> cũng tuồng đổi chác lại qua , <
> chắc gì thương xót người ta thật lòng . <
> thói đời ý đục lời trong , <
> phải tìm ra lẽ , mới xong việc này . <
> cùng nhau to nhỏ mưu bày <
> giả làm nghèo khổ , năm người đến ông , <
> rằng “ chúng tôi phải qua sông , <
> vì có người bạn khốn cùng đã lâu . <
> lại thân mang nặng ốm đau , <
> con thơ , vợ dại , cơ cầu lắm thay . <
> lần hồi trong mấy năm nay , <
> tiền ăn tiền thuốc phải vay mãi người . <
> nợ nần ngày một sinh sôi , <
> bây giờ hết chỗ vay rồi biết sao ! <
> cả nhà đói rách lao đao , <
> mà người chủ nợ cũ nào có thương , <
> đang đe dọa đủ trăm đường , <
> nếu không lo trả số vàng đã vay <
> thì thân kia phải tù đày , <
> và con gái phải sang ngay làm hầu . <
> chúng tôi tuy xót thương nhau , <
> nhưng cùng nghèo khó , lấy đâu giúp người . <
> nên đành tìm đến xin ngài <
> qua sông , khất hộ đôi lời , họa may . <
> chủ kia nể mặt , nới tay , <
> thì bạn tôi khỏi tù đày xót xa , <
> và con gái được ở nhà , <
> tảo tần giúp đỡ mẹ cha lúc này ... ” <
> ông nghe liền thuận ý ngay , <
> nghĩ không còn của trả thay cho người , <
> thì dù phải đến một nơi , <
> hạ mình năn nỉ đôi lời giúp cho <
> gia đình kia thoát nguy cơ , <
> cũng là việc tốt ngần ngừ chi đâu . <
> theo người ông bước đi mau , <
> đến bờ sông sẵn thuyền câu buộc chờ . <
> vừa ra trời bỗng gió to , <
> thuyền con dễ bị nước xô sóng nhồi . <
> năm người không biết lội bơi , <
> trong cơn hoảng hốt sinh lời tố nhau . <
> 11.350 . khiến ông chợt hiểu nông sâu , <
> nhận ra năm kẻ nhà giàu quen tên . <
> đã từng nổi tiếng đảo điên , <
> đã phen tráo trở bạc tiền hại ông . <
> bây giờ đặt chuyện qua sông , <
> bày trò khất nợ thử lòng ta chăng . <
> ngờ đâu sóng gió bỗng dưng , <
> năm anh sợ chết đổ cùng tội nhau . <
> sóng càng nổi gió càng mau , <
> thuyền như lá cuộn trước sau mịt mờ . <
> đang khi cá đợi sông chờ , <
> tử sinh kẽ tóc khe tơ theo liền . <
> ông bèn quả quyết đứng lên <
> nói “ tôi cố gắng đẩy thuyền qua sông . <
> may ra thoát nạn bão giông , <
> tới bờ kia để các ông trở về . ” <
> nói rồi nhảy xuống sông kia , <
> vừa bơi vừa đẩy thuyền kề bờ cao . <
> năm người vội vã nhảy vào , <
> còn ông yếu sức sòng trào cuốn đi . <
> trông theo nào thấy dấu chi , <
> năm người run rẩy vội quì bên sông . <
> hối vì đen dạ xấu lòng , <
> bày điều thử thách những mong bới người . <
> vì không tin ở trên đời , <
> có ai mà chịu cứu người thiệt thân . <
> bây giờ mới rõ giả chân , <
> lòng như được ánh đuốc thần rạng soi . <
> bao nhiêu tà kiến tan rời , <
> thiện tâm tựa cánh sen tươi hé dần . <
> thiết tha quì khấn thánh nhân : <
> “ chúng con xưa để tham sân đưa mình , <
> ơn thầy chỉ lối quang minh , <
> cho cùng hối cải chí tình từ đây . <
> nương theo đức lớn của thầy , <
> trên đường cứu độ nguyện nay một lòng . <
> kiếp sau xin được theo cùng <
> bước thầy như thể cánh hồng trí bi . ” <
> nguyện rồi năm phú hộ kia <
> tiếc gì của cải ngại gì khó khăn . <
> tiến tu bao kiếp hồng trần , <
> hợp tan như nắm phù vân đổi dời . <
> bây giờ lại hợp năm người , <
> y nương chính đạo như lời nguyền xưa . ” <
> cửa ngoài hoa rụng như mưa , <
> tiếng chim nào hót trên bờ cây cao . <
> gió đưa hương thoảng rừng đào , <
> gió đem hoa trắng đậu vào lưa thưa . <
> phật trải ngọa cụ bằng tơ , <
> nằm nghe chim hót mấy bờ hoa lay . <
> đỉnh non như chiếc tàn mây , <
> núi xanh xanh biếc như xây vòng thành . <
> 11.400 . dưới hoa trầm mặc kinh hành , <
> phật xuôi tay ngủ như cành ngọc lan .
Vì đức quên thân