đêm nay trên sàn <
> bập bùng ngọn lửa <
> mé kể nguồn cơn <
> chuyện nhà chuyện cửa : <
> <
> “ con mé có ba <
> trai hai gái một <
> gái gả chồng xa <
> trai còn đứa rốt . <
> <
> thằng hai ngày trước <
> trốn vào chiến khu <
> nó đi cứu nước <
> làm lính cụ hồ . <
> <
> một hôm lính lệ <
> theo thằng quan châu <
> đến nhà hoạnh họe : <
> - con mày đi đâu ? <
> <
> tôi sợ khiếp quá <
> lạnh chân lạnh tay <
> đứng trơ như đá <
> hồn bay vía bay ! <
> <
> ông ké lắc đầu <
> một hai không biết <
> nó đỏ mũi trâu : <
> - nói không , ông giết ! <
> <
> nó giật mái tranh <
> nó tìm lục khắp <
> lấc láo nhìn quanh <
> như thằng ăn cắp . <
> <
> nó tung bát đĩa <
> nó đập héc vài <
> nó gầm nó quát <
> đá đít tạt tai . <
> <
> suốt ngày nó phá <
> nó chẳng thấy gì <
> nó trói thằng cả <
> lôi ông ké đi <
> <
> nó khảo nó tra <
> bố con nhừ tử <
> rồi tha ông già <
> còn con nó giữ <
> <
> nó nộp cho tây <
> đày đâu không biết <
> biền biệt lâu ngày <
> nghe đồn nó chết ... <
> <
> nó lành như đất <
> tội nghiệp con tôi <
> tây nó giết mất <
> con ơi , con ơi ! ” <
> <
> phên nan gió lọt lạnh lùng <
> ngọn lửa bập bùng , mé khóc rưng rưng <
> nghẹn ngào chuyện cũ nửa chừng ... <
> <
> “ từ đó ở nhà <
> gieo neo túng quá <
> hai ông bà già <
> vợ thằng con cả . <
> <
> rồi ông ké mất <
> nhà lại còn hai <
> mẹ con quần quật <
> kiếm ăn qua ngày . <
> <
> bữa đói bữa no <
> chạy quanh chẳng đủ <
> ngày đôi bát ngô <
> lên rừng đào củ ... <
> <
> tưởng rồi chết tất <
> biết đâu có ngày <
> trời còn có mắt <
> cụ hồ về ngay . <
> <
> cụ hồ ra lệnh <
> đuổi nhật đuổi tây <
> cụ hồ cho đánh <
> lấy hết châu này . <
> <
> thằng châu con chó <
> cúp đuôi chạy dài <
> mả bố nhà nó <
> nịnh tây hết thời . <
> <
> ôi trời , sướng quá <
> dân kéo về châu <
> rầm rập hể hả <
> mổ bò mổ trâu <
> <
> cờ treo đỏ chói <
> trên nóc trên cây <
> pí lè inh ỏi <
> suốt đêm suốt ngày . <
> <
> cụ hồ mở nước <
> chia thóc cho dân <
> tôi cũng lĩnh được <
> tôi cũng có phần ! <
> <
> rồi ba tháng sau <
> thằng hai ngày trước <
> chẳng biết ở đâu <
> chạy về bất chợt . <
> <
> thoạt trông thấy nó <
> tôi chẳng biết ai <
> nó cao hơn bố <
> tôi chỉ bằng vai . <
> <
> bộ nó rõ oai <
> vai thì đeo súng <
> ngực chéo hai quai <
> áo thì thắt bụng . <
> <
> đầu nó đội mũ <
> có cái sao vàng <
> trước nó lam lũ <
> bây giờ thấy sang ! <
> <
> tôi ôm lấy nó <
> tôi kể trước sau <
> nỗi nhà mất bố <
> nỗi anh chết tù ... <
> <
> mắt nó đỏ nọc <
> nó cầm tay tôi : <
> - mé ơi đừng khóc <
> nước độc lập rồi ! <
> <
> tôi bảo con tôi : <
> - mày đi tao nhớ <
> tuổi đã lớn rồi <
> liệu mà cưới vợ . <
> <
> nó chỉ cười khì : <
> - vợ con gì gấp ! <
> con còn phải đi <
> giữ gìn độc lập ! <
> <
> ở chơi ít bữa <
> nó hát cả ngày <
> dọn nhà sửa cửa <
> xới vườn luôn tay . <
> <
> rồi nó xung phong <
> vào nam đánh giặc , <
> - bao giờ giặc xong <
> lại về việt bắc ! <
> <
> tôi bảo : - mày đi <
> mày lo cho khỏe <
> đừng nghĩ lo gì <
> ở nhà có mé ... <
> <
> từ ấy đến nay <
> ngày đêm tôi khấn <
> tôi mong có ngày <
> nó về , thắng trận ... ”
Bà mẹ Việt Bắc