tiều rằng : trong bụng đàn bà , <
> có thai mấy chứng sách đà rõ biên . <
> loại như tử giản , tử huyền , <
> tử thũng , tử khí , tử phiền , tử lâm . <
> 2355 . bao nhiêu chứng “ tử ” hoài nhâm , <
> đều nhân hơi nghén gây thầm đau trong . <
> đã hay chứng giản là phong , <
> thũng khí là thấp , đều trong bụng truyền . <
> hơi đi nghịch ấy làm huyền , <
> 2360 . nóng trong , nóng dưới làm phiền , làm lâm . <
> đàm nhiều làm chứng ác tâm , <
> dưới hư làm chứng đau xăm chuyển bào , <
> thai động thời bụng đau bào , <
> lậu thai bụng lớn , đều trào máu ra . <
> 2365 . chứng thai động lậu khác xa , <
> động là khí bách , lậu là nhiệt thương , <
> thấy lời thai luận biến , thường , <
> phong đàm , nhiệt , thấp , nội thương khác ngoài . <
> khử tà mới giữ đặng thai , <
> 2370 . chứng nào thuốc nấy , theo loài trị an . <
> chỉn lo một chứng mơ màng , <
> nghén chưa đủ số , bụng nàng liền đau . <
> nghén vừa bảy tám tháng sau , <
> thoắt la chuyển bụng , giống đau giả đò , <
> 2375 . khiến nên thầy hốt thuốc dò . <
> chứng không thấy sách , lò mò lênh chênh . <
> nửa thời muốn hốt thôi sinh , <
> e chưa đủ tháng hại mình người thai . <
> nửa thời muốn hốt an thai , <
> 2380 . e cạn ngày tháng hoa khai lỗi kỳ . <
> muốn cho khỏi tiếng tục y , <
> xin phân chừng ấy thuốc chi vạn tuyền ( toàn ) ? <
> môn rằng : mấy chứng thai tiền , <
> người đà biết đặng sách biên luận tường , <
> 2385 . lệ thai mười tháng là thường , <
> đến ngày con đỏ tìm đường chun ra . <
> bụng đau cấp xúc rên la , <
> lưng đau như gãy , mắt hoa bay ngời . <
> ví như dưa chín cuống rời , <
> 2390 . trái muồi mới thấy bay hơi thơm lành . <
> gọi rằng “ chính sản ” cho mình , <
> hợp coi chứng mạch , thẩm tình gần xa . <
> thai vừa bảy tám tháng qua , <
> thoắt la chuyển bụng ấy là lộng thai . <
> 2395 . tên rằng “ thí nguyệt ” , “ lộng thai ” , <
> bụng đau xăm xỉa , lài xài nhặt lơi . <
> tục rằng đau dạo đường chơi , <
> con chưa đủ tháng , nào rời mẹ đâu . <
> làm thầy chẳng khá cầu mau , <
> 2400 . hỏi tra ngày tháng trước sau cho rành . <
> chỉn coi một mạch ly kinh , <
> lộng thai , chính sản , tình hình khác xa . <
> nhâm thần đến bữa khai hoa , <
> dù không thuốc gục , đẻ ra cũng thành . <
> 2405 . lẽ trời nào đợi thôi sinh , <
> thôi sinh lỗi dụng , hại mình người ta , <
> thử xem kén bướm , trứng gà , <
> đủ ngày rồi cắn mỏ ra con bầy , <
> an thai lỗi dụng cũng gay , <
> 2410 . đến ngày ưng đẻ , bị thầy cản con . <
> muốn nên đều lẽ vuông tròn , <
> lộng thai , chính sản , chừng còn tay ta , <
> đã ly kinh ấy cho ra , <
> chưa ly kinh ấy , hợp hòa máu hơi . <
> <
> ly kinh mạch quyết <
> ( phép xem mạch ly kinh ) <
> dịch nghĩa : <
> một hơi sáu lần đến : ly kinh , <
> trầm tế mà hoạt cũng cùng danh . <
> nửa đêm thấy đau chắc sắp cữ , <
> sớm mai , trưa mai sẽ thấy sinh .
Hồi 32