chiều mùa đông mậu thân <
> lất phất mưa chóng tối <
> vàng vọt đèn thăng long <
> mọi nhà đóng cửa vội . <
> có một chàng kỵ sĩ <
> phi ngựa từ xa về <
> áo bạc vì nắng gió <
> vì bụi đường sơn khê . <
> con tuấn mã tung bờm <
> vó nện đường tóe lửa <
> hí một tiếng thật dài <
> phóng qua chiếc cầu gỗ . <
> kỵ sĩ đến soái phủ <
> ngựa dừng ngoài trạm canh <
> trình mật thư cấp báo <
> của viên tướng phiên thành <
> tư mã ngô văn sở <
> nổi trống lên họp bàn <
> tin quân thanh vượt ải <
> cháy lòng các tướng quân . <
> lại bộ tả thị lang <
> mưu thần ngô thì nhậm <
> mái tóc bạc phau phau <
> áo xanh màu nước biển <
> phan văn lân , phó tướng <
> mắt xếch , mặt đỏ bừng <
> kiếm báu , bao nạm ngọc <
> đeo chếch ở bên lưng . <
> nguyễn văn tuyết tướng quân <
> cặp lông mày lưỡi mác <
> tay nắm chặt án thư <
> long lanh đôi mắt quắc : <
> - thưa chư vị tướng quân <
> giặc thanh tràn biên ải ! <
> ( ngô văn sở dứt câu <
> sắc mặt hồng giận tái ) <
> đạo quân tôn sĩ nghị <
> vượt lạng sơn tràn sang <
> tướng giặc sầm nghi đống <
> xuôi theo ngả cao bằng . <
> tên tướng ô đại kinh <
> từ tuyên quang đánh xuống <
> còn đạo quân thứ tư <
> mò theo đường yên quảng <
> cả bầy lang lũ sói <
> đang giơ vuốt nhe nanh <
> non sông đang nghiêng ngả <
> xin chư tướng hội bàn ! <
> tướng sở vừa dứt lời <
> phan văn lân đứng dậy : <
> - bọn giặc thanh to gan <
> đã tràn qua biên ải ! <
> chúng vừa đến , mệt mỏi <
> ta đánh luôn phủ đầu <
> đèo mã yên còn đó <
> chém liễu thăng năm nao . <
> nguyễn văn tuyết vung gươm : <
> - tôi , tài sơ trí bạc <
> xin lĩnh năm vạn quân <
> lên biên cương chống giặc <
> bắt sống tôn sĩ nghị <
> về tế dưới cờ này ! <
> nguyễn văn dụng vung tay : <
> - thề một phen quyết đánh <
> dù chúng trăm vạn quân <
> dù chúng muôn lần mạnh ! <
> các tướng cùng đứng lên <
> thề một lòng quyết đánh <
> cho giặc không còn một tên <
> cho giáp không còn một mảnh ! <
> mưu sĩ ngô thì nhậm <
> ung dung vuốt chòm râu : <
> - " xin cảm tạ chư tướng <
> quyết đánh ngay trận đầu . <
> nhưng trong phép dùng binh <
> nhiều khi mưu thắng dũng <
> theo ngu ý nhậm này <
> phải dùng mưu mới thắng . <
> giặc thanh như cơn gió lớn <
> thổi rung đá núi cây ngàn <
> đủ mặt những tên hùm sói <
> ngày đêm mài vuốt chuốt nanh <
> này tôn sĩ nghị <
> nọ hứa thế hanh <
> kia trương triều long <
> kìa sầm nghi đống ... <
> chúng dùng sức , ta dùng mưu <
> đưa cổ chúng vào thòng lọng . <
> đánh là đem trứng chọi đá <
> giữ là chạch bỏ giỏ cua <
> chi bằng ta lui giữ sức <
> giặc sinh kiêu , tưởng ta thua . <
> thủy binh giương buồm ra khơi <
> kéo vào biện sơn đóng lại <
> bộ binh , kị binh lên đường <
> về tam điệp sơn hạ trại <
> đèo hiểm , biển sâu ngăn giặc <
> tạm thời ta giữ sức quân <
> cấp tốc cho người phi báo <
> đưa tin ngay về phú xuân ! " <
> những cái đầu nóng dịu dần <
> kế hay như luồng gió mát <
> năm nhọn bạch lạp tàn rồi <
> các tướng vẫn ngồi bàn bạc <
> <
> ta lui giữ vùng tam điệp <
> quân thanh hùng hổ kéo vào <
> hung hăng một bầy quỉ ác <
> này quân này tướng lao nhao <
> không gặp đại binh tây sơn <
> tôn sĩ nghị cười ha hả : <
> - tưởng quân nguyễn huệ thế nào <
> hóa ra chỉ đồ rơm rạ ! <
> ùn ùn chúng đến thăng long <
> đất đau dưới chân ngựa giặc <
> gươm sắc , súng lớn hầm hè . <
> người dân kinh thành quay mặt . <
> chia đất ta thành từng khu <
> quân thanh dựng đồn hạ trại <
> lều cao , mái thấp lô nhô <
> dọc theo sông hồng hai dải <
> một ngày truyền bao lệnh dữ : <
> đóng tre , gỗ bắc cầu phao <
> dê béo , rượu nồng nộp đủ <
> quân tướng thiên triều ăn khao ! <
> thăng long đêm bặt tiếng gà <
> phố phường lặng câm tiếng trẻ <
> ngoài đường , giặc đi nghênh ngang <
> sực mùi mồ hôi , ngạt thở <
> con trai , giặc bắt làm phu <
> con gái , bắt về hầu hạ <
> cổng chợ đầu bêu cọc tre <
> bờ sông xạc xào tiếng quạ . <
> mẹ con , chồng vợ nhìn nhau : <
> - thù sâu , oán dày phải trả ! <
> con trai mài kiếm đêm khuya <
> mắt trừng xuyên rách bóng tối <
> mẹ già cất gạo giấu lương <
> bấm bụng , nén lòng chờ đợi . <
> lê chiêu thống với bầy tôi <
> cáo , chồn mượn nhờ lốt hổ <
> ngày đêm tra tấn , bắt người <
> trả thù trong cơn khiếp sợ . <
> rượu vào , càng say càng giết <
> giết xong , sợ toát mồ hôi <
> chúng muốn yên lòng , lại giết <
> giết rồi , đỏ máu con ngươi !
Phần 1