i <
> ... mỗi ngày gặp một người họ là một mảnh của thiên tài nhân loại <
> máu và mồ hôi của người đúc nên bao hình ảnh ngữ ngôn <
> vạt áo của triệu nhà thơ không bọc hết bạc vàng mà đời rơi vãi <
> tất cả mỗi người dù lạ hay quen đều viết cho thơ anh một chữ <
> hãy nhặt những chữ của đời mà góp nên trang <
> <
> ii <
> ... những năm cách mạng chưa về , vườn ta có hoa mà không đậu quả <
> rặng liễu tâm hồn chưa xanh tơ mà đã úa vàng <
> nhiều chim bằng chưa bay mà đã hóa cu nhà , chim sâu ăn đất <
> chưa gặp trời mà đã gẫy cánh giữa lồng nan <
> bàn tay muốn gieo đã nắm nhầm hạt giống <
> lẽ ra cầm tờ truyền đơn thì khoe văn tự bán hồn <
> cờ chiến đấu ướp trong mùi hương phấn <
> trong khói hương chùa lẫn với dấu môi son ... <
> <
> ... vết thương xa , nhưng chỗ sẹo đang còn <
> hãy nhớ chỗ tâm hồn ta phí máu <
> cái đã qua có khi trở lại đón đường <
> chớ bảo rằng : dĩ vãng ở sau lưng và bặt dấu <
> <
> iii <
> ... đời cần thơ như cần hồn chiến trận <
> cần tiếng sáo thổi lòng thời đại <
> cần giao liên dắt dẫn qua đường <
> nếu nhà thơ không cao , không lý tưởng <
> không như vầng trăng nhìn ngắm bởi trăm nhà <
> mà chỉ là ngọn khói phất phơ trên mái xám <
> thì thơ ơi ! ai cần anh nữa ? <
> khách qua đường sẽ bỏ đi qua <
> <
> iv <
> ... nhiều hòn đảo gọi , mà anh không nghe thấy sóng <
> nhiều biên thùy chờ , mà anh chẳng thấy mây <
> nhiều mặt trận đòi , nhưng anh lạc giữa trận địa của bàn và tủ <
> anh thám hiểm mặt gối và lòng người muôn thuở <
> không hay mùa đổi chín trên đầu cây <
> cuộc sống đánh vào thơ trăm nghìn lớp sóng <
> chớ ngồi trong phòng ăn bọt bể , anh ơi ! <
> tâm hồn anh là của đời một nửa <
> một nửa kia lại cũng của đời <
> <
> v <
> ... nhìn mây mục nam quan <
> chẳng chút buồn quan ải <
> dù tả một làn mây <
> cũng là mây thời đại <
> <
> vi <
> ... bài thơ mặt bể gọi đi xa <
> phải hiểu màu mây và sắc nắng <
> ngàn sao thời cuộc chói trên đầu <
> vĩ độ mù sương , kinh độ sóng <
> sao ta chỉ biết có thuyền ta <
> giương chiếc buồm con như chiếc bóng ? <
> thôi đi ! chú vịt quẫy ao nhà <
> rúc đầu vào cánh ngủ trong mưa <
> không hiểu cầu vồng , không hiểu sấm ! <
> <
> vii <
> ... có thể mùa xuân đang còn mà lòng hái hoa của anh đã hết <
> ngược lại có khi xuân đến rồi mà anh tụt lại sau <
> làm sao cho thơ anh và đời ăn khớp <
> đừng có như hai người yêu ngồi dưới gốc đào rồi còn lại cãi nhau <
> <
> viii <
> ... chớ hư danh ! <
> cho đến sao bắc đẩu vạn năm sau rồi cũng méo <
> hãy nghĩ phục vụ đêm nay cho bánh lái một con thuyền <
> chớ đẽo mảnh gỗ thừa sơn son làm thần tượng <
> máu người đẻ ra thơ , mà thơ lại hòng quên <
> phải đặt kẻ trồng hoa sau người trồng lúa <
> đặt tất cả " những bài thơ thiên tài về điện biên " sau " những điện biên " <
> <
> ix <
> ... các anh đã xa dần chiến đấu <
> quên đi bao khẩu lệnh gọn gàng <
> ( viên đạn vụt ra liền tới đích ) <
> để yêu tơ vò mớ tóc rối bòng bong <
> yêu quá nhiều nét gãy đường cong <
> dao quân thù chém ta bằng đường cộc lốc ! <
> chớ lấy cớ giếng sâu , quên cả lòng đang khát <
> là mây xa , quên phất lúa ra đòng <
> trăng cũng có phần được thua một đêm du kích <
> chớ lấy cớ lộc nõn mùa xuân mà không làm lá ngụy trang <
> <
> x <
> ... ta mải mê chạm cái vẩy sau đuôi con cá <
> mà lắm khi quên quẫy mình theo ngọn sóng triều <
> cuộc đời lớn mà trang thơ thì lại bé <
> con mèo nhà đòi át tiếng hổ kêu <
> <
> như cụ lang vườn không hái lá trên rừng làm thuốc <
> tôi bốc cho người quanh quẩn sau vườn dăm vị tía tô <
> hãy hái những sắc trời xa viễn vọng <
> những biển cồn , hãy đem đến trong thơ <
> <
> xi <
> ... xưa thơ chỉ hay than mà ít hỏi <
> đảng dạy ta : thơ phải trả lời <
> phải cầm lấy ván bài nhân loại <
> không để dòng nước chảy trôi xuôi <
> <
> thế hệ ta , nhân loại sẽ " ù " <
> ta đã trộn bài , chia trở lại <
> lấy đá mới tạc nên thần mới <
> mang nụ cười chưa có nghìn xưa <
> <
> xii <
> ... hãy nghĩ suy <
> không phải từ lò phản ứng hạt nhân mà từ nông nghiệp ba sào <
> không phải từ cột vô tuyến truyền hình mà từ con sông giới tuyến <
> đấy là chỗ đi <
> còn chỗ đến vẫn là nơi thời đại đến <
> dẫu từ những ngọn đèn , phải đến những vì sao <
> đất nước nghèo , mỗi sự vung phí tâm tình phải nên tiết kiệm <
> đốt một ngọn lửa lên là phải thắp sáng một cái gì <
> mỗi viên đạn một quân thù , chớ nên chệch đường bay trong gió <
> đến tình yêu cũng phải là hoa bên đường không lạc lối <
> hãy bắt đầu từ nơi ấy mà đi <
> dù hình tháp hay hình thoi , mỗi hạt gạo phải làm nên máu thịt <
> dù cành thấp hay cành cao , mỗi chùm hoa đều phải gọi ong về <
> thơ cần có ích <
> hãy bắt đầu từ nơi ấy mà đi <
> <
> xiii <
> ... hình thức cũng là vũ khí <
> sắc đẹp như câu thơ cũng phải đấu tranh cho chân lý <
> anh nghe cái mặn của đời đang độ kết tinh <
> nó chưa thành hình , anh cho nó có hình <
> chưa thành hạt , anh làm cho nên hạt <
> rồi trả tận tay người cùng với máu anh ... <
> ...
Nghĩ về thơ (II)