ngư rằng : kinh lạc nhiều đàng , <
> người đau nhiều chứng , biết toan lẽ nào ? <
> dẫn rằng : chớ hỏi thầy cao , <
> bệnh nào thuốc nấy đem vào đường kinh . <
> 315 . tiều rằng : xin hỏi tiên sinh , <
> lệ trong năm tạng , ghi hình trạng sao ? <
> dẫn rằng : tổ có lời rao : <
> tạng can thuộc mộc , cây rào mùa xuân . <
> sắc xanh , con mắt là chừng , <
> 320 . hoa ra giáp móng , dày gân buộc lèo . <
> giấu hồn , đựng máu , tiếng kêu , <
> vị toan , nước mắt , mạch nêu chữ huyền . <
> quyết âm kinh túc ấy truyền , <
> hợp cùng phủ đảm , ngôi liền ngoài trong . <
> 325 . tạng tâm thuộc hỏa , mạch hồng , <
> mùa hè , sắc đỏ , chừng trong lưỡi này . <
> giấu thần , nuôi máu , ở đây , <
> đắng mùi , tiếng nói , nước vầy buồn hôi . <
> thiếu âm kinh thủ phải rồi , <
> 330 . hợp cùng ngoại phủ , rằng ngôi tiểu trường . <
> tạng tỳ thuộc thổ sắc vàng , <
> vượng theo tứ quý , đều tàng ý vui . <
> miệng chừng , nước dãi , ngọt mùi , <
> tiếng ca , mạch hoãn , hay nuôi thịt hình . <
> 335 . thái âm kinh túc đã đành , <
> hợp cùng phủ vị , ngôi giành trung châu . <
> tạng phế thuộc kim , mạch phù , <
> vị cay , sắc trắng , mùa thu , phách ròng . <
> giấu hơi , nuôi khắp da , lông , <
> 340 . mùi chừng , tiếng khóc , nước trong mũi thường . <
> thái âm kinh thủ cho tường , <
> hợp cùng ngoại phủ đại trường ấy thông . <
> tạng thận thuộc thủy , mùa đông , <
> sắc đen vị mặn , chi dùng nuôi xương , <
> 345 . tiếng rên , nước nhỏ hôi ươn , <
> hai tai chừng đó , giữ phương mạch trầm . <
> phần về kinh túc thiếu âm , <
> hợp bàng quang phủ , gìn cầm hóa nguyên . <
> tiều rằng : nam tạng đã biên , <
> 350 . kìa như sáu phủ , xin liền nói ra . <
> dẫn rằng : cái mật người ta , <
> tượng theo xuân mộc , kinh là thiếu dương . <
> đảm ngoài làm phủ cho can , <
> tóm vào muôn mối , việc toan lo lường . <
> 355 . mấy chiều ruột nhỏ tiểu trường , <
> tượng theo hạ hỏa , thái dương kinh cầm . <
> ở ngoài làm phủ cho tâm , <
> nước trôi đem xuống đặng dầm nguồn sinh . <
> vị là kinh túc dương minh , <
> 360 . đựng theo đất chứa , việc mình uống ăn , <
> bao nhiêu nước , xác chứa ngăn , <
> phát ra các chỗ , chịu bằng quan ty . <
> ở ngoài làm phủ cho tỳ , <
> cái bao tử ấy thật ghi công dày . <
> 365 . đại trường ruột lớn liền đây , <
> dương minh kinh thủ , tượng vầy thu câm ( kim ) . <
> ngôi theo nhờ phế hơi cầm , <
> vật ăn bã xác xuống hầm phẩn ra , <
> bàng quang thật bọng đái ta , <
> 370 . tượng theo đông thủy , kinh là thái dương . <
> ngôi theo ngoài chốn thận hương , <
> hóa hơi nước xuống , làm đường niệu tân . <
> tam tiêu phủ ấy ba tầng , <
> kiêm trên , giữa , dưới , gọi rằng tam tiêu . <
> 375 . trên thâu ăn uống , nạp nhiều , <
> giữa chia trong đục , dưới điều gạn ra . <
> làm đường nước xác trải qua , <
> nhờ ba hơi ấy tiêu hòa máu , hơi . <
> trước sau bủa khắp ba hơi , <
> 380 . thiếu dương kinh thủ thật nơi dinh người . <
> tiều rằng : kinh lạc mười hai , <
> tạng phủ mười một biết hài thế sao ? <
> dẫn rằng : trước có lời rao : <
> quyết âm kinh thủ , tâm bào lạc nêu . <
> 385 . tâm bào cùng phủ tam tiêu , <
> trong ngoài hai ấy chia đều âm , dương . <
> muốn làm thầy đặng chữ “ lương ” , <
> bệnh trong tạng phủ phải lường thực hư . <
> rồi đây hỏi lại nhân sư , <
> 390 . xin phân chứng thực , chứng hư cho rành . <
> ngư rằng : kìa bến ngũ hành , <
> chia ra nẻo khắc , nẻo sinh làm gì ? <
> dẫn rằng : trên , dưới hai nghi , <
> có năm hành ấy , hoa ky ( cơ ) xây vần . <
> 395 . mộc , kim , thủy , hỏa , thổ phân , <
> sinh : phần ấy tốt , khắc : phần ấy hư . <
> muốn cho rõ lẽ nên hư , <
> coi lời sinh khắc tổ sư ca rằng : <
> <
> ngũ hành tương sinh ca <
> ( bài ca về ngũ hành tương sinh ) <
> dịch nghĩa : <
> mộc sinh hỏa chừ , hỏa sinh thổ , <
> thổ sinh kim chừ , kim sinh thủy , <
> thủy sinh mộc chừ , năm mối sinh , <
> trong khoảng trời đất đều tốt lành . <
> <
> ngũ hành tương khắc ca <
> ( bài ca về ngũ hành tương khắc ) <
> dịch nghĩa : <
> mộc khắc thổ chừ , thổ khắc thủy , <
> thủy khắc hỏa chừ , hỏa khắc kim , <
> kim khắc mộc chừ , năm mối khắc , <
> trong khoảng trời đất thảy tai ương .
Hồi 04