trước cách mạng đã xảy ra tai nạn sập lò khủng khiếp ở lò than cái đá , thuộc mở hồng gai . đáng lẽ cứu được những anh chị em bị nghẽn trong lò , nhưng bọn tây mỏ không cho cứu , chúng sợ thiệt hại đến giá than . <
> <
> lò chuyển rạo , lò sập rồi . trời đất ! <
> năm anh em và một chị ở trong . <
> cửa ra vào than ập xuống . gió thông <
> qua cửa ấy chị chặn đường gió đứng . <
> “ anh em ơi ! cứu lấy nhau ! tháo bửng ! <
> đào than ra ! cho gió mở đường vào ! ” <
> tốp công nhân ở chân núi chạy ào <
> về lò sập như một bầy ong trại <
> ngần ấy mặt vì đói ăn thâm tái <
> lại thâm đen , lại tái mét vì đau : <
> “ anh em ơi ! cào than xuống , cào mau ! ” <
> trong lò sập vang ầm ra tiếng gọi : <
> “ cứu mau với ! sắp ngạt rồi ! cứu với ! ” <
> anh vung mai , anh vun vút cuốc chim <
> vụt cửa lò , hất than xuống , cố tìm <
> một chỗ mỏng mau mở đường cho gió . <
> <
> than rào rạo . <
> gió đứng im tại chỗ <
> tự nãy giờ như cũng quặn đau thương <
> thổi vù lên rung chuyển cả cây rừng <
> và náo động đến tận lòng đất đá . <
> <
> vừa lúc ấy tiếng kêu như xé dạ <
> tự trong lò , xen kẽ đá vang ra : <
> “ một chết rồi , hai ngắc ngoải , còn ba <
> đang cố moi than ; ở ngoài cứu gấp ! ” <
> tất cả nao lên trước lò than sập , <
> cuốc và mai bần bật cào than <
> gõ cửa lò như gõ cửa hung tàn <
> của địa ngục không bao giờ hé mở . <
> người không cuốc lấy tay đào than đổ ; <
> ta không mai , hai chân hất thay mai . <
> “ cứu lấy anh em ! ” <
> tay vun vút gậy dài <
> hầm hầm mặt , thầy tây đâu kéo đến : <
> “ ngừng lại ! ngừng ngay ! sập lò chưa chuyển <
> mỏ than này . bay cuốc lẫn đất vào <
> thì còn gì là giá trị ! thôi cào ! <
> và thôi cuốc ! ” <
> tiếng trong lò đã nhỏ <
> xen vang ra “ lại chết thêm anh nữa ” <
> <
> anh em cào . nó vụt gậy bầm lưng : <
> “ chết mặc bay ! than lẫn với đất bùn <
> thì thử hỏi còn gì là giá trị ! ” <
> từ trong lò tiếng van rên rỉ : <
> “ chết ba rồi ! cứu mau với ! cứu mau ! ” <
> anh em cào mặc gậy vụt bầm đau , <
> mặc áo tóe bên hông sườn , gáy cổ , <
> giành với chết từng giây mở cửa , <
> hơi trong kia đã hít cạn phổi rồi . <
> <
> thằng tây vồ như hổ đói , nó lôi <
> anh em xuống ; nhìn đống than vơi nửa : <
> “ than lẫn đất thì còn gì giá nữa ! ” <
> anh em ào lên , nó chĩa súng lên cò . <
> <
> một tiếng thét vang dội tự trong lò : <
> “ cứu mau với ! chỉ còn tôi và chị ... ” <
> “ than lẫn đất thì còn gì giá trị ! <
> chúng sắp chết rồi , bay đào nữa mà chi ! ” <
> mắt đỏ ngầu như chó dữ âm ty <
> nó vung súng và giá vào từng mặt . <
> <
> một tiếng đàn bà nghe gần nghẹn tắt : <
> “ năm anh chết rồi , còn lại mình tôi . <
> các anh ấy nhường tôi thở chút hơi <
> ngoài cùng đó , nhưng hơi này cũng hết . <
> tôi ngạt quá . anh em ơi , tôi chết ... ” <
> <
> thằng tây ngầu đỏ mắt , súng vung cao : <
> “ chiều hôm nay chúng bay cuộc và cào <
> giả than lại ! chớ lẫn bùn , mất giá ! ” <
> <
> đó chuyện năm xưa sập lò cái đá .
Sập lò Cái Đá