vào một ngày tháng hai , năm ngọ <
> vua truyền ngôi , nhường chỗ cho con <
> thánh tông năm ấy vừa tròn <
> tuổi lên mười tám đủ khôn với đời <
> <
> lễ nhường ngôi cho hoàng thái tử <
> lui về nhà ở tại bắc cung <
> con tôn lên chức thượng hoàng <
> trông coi chính sự chung cùng với con <
> <
> xuất gia rồi lên non yên tử <
> gột lòng trần vui thú kệ kinh <
> thành tâm sám hối đời mình <
> đời như bóng nước , vô minh đắm chìm <
> <
> cửa thiên môn đã quen hôm trước <
> bữa tương chao ở trốn trúc lâm <
> thái tông lùng kiếm cái tâm <
> viết thành " phổ thuyết sắc thân " để truyền <
> <
> tam thời trần liễm thiên biên tử <
> nguyệt lạc tường giang dạ kỷ canh <
> ngôi cao những bước gập ghềnh <
> mượn màu thiền đạo giúp mình định tâm <
> <
> mười chín năm đi tìm bến giác <
> chuyện triều đình ủy thác cho con <
> chuyên tâm nghiên cứu thiền tông <
> đến năm đinh sửu thái tông băng hà <
> <
> ráng trời chiều sương sa mặt nước <
> gió trầm luân một bước thế gian <
> có không trở giấc kê vàng <
> khoanh tay có được vô thường hay chăng ? <
> <
> ngồi ở trên ngai vàng hoàng đế <
> là trần hoảng lên thế thái tông <
> đổi thành niên hiệu : thiên long <
> lo cha yên vị , lập cung riêng mình <
> <
> thánh tông sinh vào năm canh tý <
> là một người có chí , có nhân <
> tôn hiền , trọng đạo , thương dân <
> kế thừa cơ nghiệp nhà trần về sau <
> <
> hăm mốt tuổi cầm đầu đất nước <
> vua đã đi những bước vững vàng <
> xiển dương văn hóa dân gian <
> chỉnh trang quân đội , lo toan quốc phòng <
> <
> việc hành chánh chưa thông , phải sửa <
> khắp mọi vùng đều mở thái y ( 1261 ) <
> nơi nơi đều có trạm , ty <
> chăm lo sức khỏe cấp kỳ cho dân <
> <
> lấy những người tinh thông nghề nghiệp <
> tôn làm thầy hướng dẫn dạy dân <
> khuyến nông trồng trọt chuyên cần <
> lập phường , lập hội ngày dần phồn vinh <
> <
> để tôn vinh những người cao tuổi <
> thượng hoàng bày một buổi tiệc to <
> lão ông ban tước hai tư <
> lão bà được tặng lụa vua đề dành <
> <
> việc giáo dục ưu tiên tối thượng ( 1272 ) <
> lấy đạo nho làm hướng trị dân <
> an sinh xã hội đang cần <
> đem lời khổng mạnh để răn mọi người <
> <
> định quy chế tuyển người làm việc ( 1275 ) <
> phải tinh thông , chữ viết cho nhanh <
> nghề nào , nghiệp đó phải rành <
> mới cho bổ nhậm trong thành , ngoài biên <
> <
> lại xuống chiếu chiêu hiền đãi sĩ <
> mở khoa thi định lệ hằng năm <
> chọn người vào viện hàn lâm <
> lựa ai tài giỏi nhiệt tâm để dùng <
> <
> dạy đông cung mời thầy uyên bác <
> thông ngũ kinh , làu thuộc tứ thư <
> chọn người đức hạnh có thừa <
> hiểu thông phật giáo lại vừa minh kinh <
> <
> lê văn hưu vốn rành lịch sử ( 1272 ) <
> " đại việt sử " vừa mới viết xong <
> ba mươi quyển ấy gồm chung <
> viết từ triệu vũ đến năm chiêu hoàng <
> <
> năm bính dần nhà vua xuống chiếu ( 1261 ) <
> cho vương hầu , công chúa khai hoang <
> mộ dân cày cuốc mở mang <
> phá rừng , khẩn đất lập thành điền trang <
> <
> chia binh lính ra thành đội ngũ ( 1267 ) <
> chọn tôn thất nghề võ thật tài <
> một đô gồm tám mươi người <
> quân gồm ba chục đô này vừa đông <
> <
> cho tập trận nơi sông bạch hạc <
> lại sai người chế tác gươm đao <
> đóng thêm thuyền chiến để vào <
> góp phần dự trữ khi nào giao tranh <
> <
> để biết thêm nội tình của địch <
> vua ngầm sai tình báo sang nguyên <
> thế quang mượn cớ đi tìm <
> thu mua thảo dược mà đem về dùng <
> <
> vào mùa đông tháng mười giáp tuất ( 1274 ) <
> ba mươi thuyền trung quốc ghé vô <
> xin vua lánh nạn rợ hồ <
> nhai tuân cấp đất lưu cư tạm thời <
> <
> hốt tất liệt sai người sang dụ <
> vua liền sai chánh sứ mang thư <
> sang nguyên thông hiếu đáp từ <
> phụng công , nguyễn thám công du chuyến này <
> <
> năm kỷ mùi , linh từ quốc mẫu ( 1259 ) <
> người từng là hoàng hậu huệ tông <
> đến khi thủ độ loạn luân <
> lấy ngay kẻ ấy làm chồng về sau <
> <
> bỏ huệ tông là điều bất nghĩa <
> theo thái sư thất tiết tất nhiên <
> nhưng là mẹ của thuận thiên <
> nên chi vua phải đương nhiên gọi : bà <
> <
> năm năm sau khi bà vừa thác <
> trần thủ độ cũng bước qua đời ( 1264 ) <
> tỏ lòng ngưỡng mộ với người <
> thái tông chế tác một bài văn bia <
> <
> triều nhà trần sống quen thành lệ ( 1268 ) <
> cùng họ trần có thể lấy nhau <
> hoàng gia khi đã bãi chầu <
> vào trong cung điện , sân sau lan đình <
> <
> trong cung cấm linh đình yến tiệc <
> rồi cùng nhau ăn uống no nê <
> khi nào trời tối không về <
> vào trong ở lại giường kề ngủ chung <
> <
> lúc thong dong thơ văn xướng định <
> bạn của ngài tuệ tĩnh thiền sư <
> vua làm hai quyển " di thư " <
> sách " di hậu lục " dạy cho con mình <
> <
> chọn ngày lành nhường ngôi hoàng đế <
> cho con mình thái tử trần khâm <
> tháng mười ngày tốt , năm dần ( 1278 ) <
> lui về phủ đệ dành phần cho con
Trần Thánh Tông hoàng đế (1258-1278)