khi lên ngôi duy dân sáu tuổi <
> đổi niên hiệu gia thái đầu năm <
> việc binh cho đến việc dân <
> trịnh tùng tự tác dần dần thay vua <
> <
> xuống lệnh cho hữu liên , đức vị <
> đi rước về hoàng đế anh tông <
> gặp vua đang ở giữa đồng <
> xin ngài mau chóng để cùng hồi loan <
> <
> đến nửa đường mưu toan bức hại ( 1573 ) <
> rồi phao vua sợ hãi quyên sinh <
> quần thần nghe được thất kinh <
> kể từ dạo đó triều đình mới yên <
> <
> ơ bắc triều nắm quyền cai trị <
> mậu hợp xem mạch địa thăng long ( 1577 ) <
> sai quan dựng trại ngoài trong <
> mở khoa thi hội yên lòng thứ dân <
> <
> năm mậu dần ( 1570 ) đốc binh kính điển <
> hội cùng quan ngọc liễn đem quân <
> đánh vào thanh hóa mấy lần <
> mặt trên phương bắc chiếm gần châu thu <
> <
> mạc kính điển được vua yêu quý <
> là một người tài trí thông minh <
> với vua một mực trung thành <
> trong hàng tướng lãnh vang danh một thời ( 1580 ) <
> <
> các quan khác xu thời hèn nhát <
> chỉ tham tiền , kiếm chác của dân <
> hợp thì dâm dục , bất nhân <
> bắc triều từ đó đến dần diệt vong <
> <
> thành thăng long lần này tu bổ ( 1587 ) <
> sửa sang nhiều những chỗ hư hao <
> trồng tre chống giặc làm rào ( 1587 ) <
> đắp thêm lũy đất còn cao hơn thành <
> <
> hợp lại sai dựng đình xây điện <
> bày ra trò tiệc yến liên miên <
> mê người thiếu nữ : vợ niên <
> lập mưu bức hại , dành riêng cho mình <
> <
> bảy mươi năm chiến tranh nam bắc <
> nỗi kinh hoàng gieo rắc trong dân <
> ba mươi tám trận qua phân <
> nước non xơ xác muôn phần xót xa <
> <
> năm nhâm thìn , mồng ba sau tết ( 1592 ) <
> dựng trai đàn , tiết chế trịnh tùng <
> nam giao lễ tế núi sông <
> cáo trời bắc phạt rùng rùng tiến quân <
> <
> sông minh giang , trịnh tùng vừa đến <
> cho dựng đồn bày trận trước tiên <
> lệnh ban không được thù riêng <
> nếu ai vi phạm luật riêng tử hình <
> <
> quân đi nhanh qua sông tô lịch <
> đến xạ đôi vừa kịp qua sông <
> hẹn cùng mai đánh thăng long <
> cửa tây thẳng tiến tấn công vào thành <
> <
> ba cửa thành nam giao cầu gỗ <
> tướng trần phương coi chỗ tượng binh <
> dàn quân bố trận thật nhanh <
> cuốn cờ im trống nghi binh đợi giờ <
> <
> qua thiên phái , qua đò đoan vĩ <
> lệnh xuất quân về phía cửa sông <
> đánh thượng lưu đuổi đến cùng <
> mạc quân tan vỡ , quốc công đầu hàng <
> <
> tháng mười một , lập xuân vừa tới <
> mạc mậu hợp tiến thối lưỡng nan <
> bốn bề dày đặc quân nam <
> quan binh nhà mạc vỡ tan dần dần <
> <
> quan tiết chế cho ban quân lệnh <
> nhắc binh lính phải tránh tối đa <
> kẻ nào phạm đến cửa nhà <
> cướp bóc hãm hiếp thì là giết ngay <
> <
> quân nam triều bao vây họ mạc <
> bến sa thảo lấy được hàng nghìn <
> khí tài , lương thảo , chiến thuyền <
> rồi đem nhân nghĩa vỗ yên dân lành <
> <
> vua nhà mạc bỏ thành chạy trốn <
> đem tàn binh về trấn hải dương <
> trịnh tùng đuổi đến tranh giang <
> dừng quân dựng trại , cắt đường về kinh <
> <
> mạc mậu hợp một mình chạy lạc <
> bị dân binh bắt được trong chùa <
> trong khi đang giả làm sư <
> trói tay , bêu sống , dâng tù đóng đinh <
> <
> mạc kính chỉ về miền yên quảng <
> còn tôn thất tản mạn khắp nơi <
> mười phần chết tám còn hai <
> xem như họ mạc hết thời từ đây <
> <
> thành thăng long cho xây sửa tạm <
> chỉ trong vòng một tháng làm xong <
> sắm bày xe cộ , nghi phong <
> thiết đài lễ đón thế tông ngự triều <
> <
> ngày mười sáu cờ treo đại yến ( 1593 ) <
> vua ngồi trên chính điện khai triều <
> ban cho ơn trạch trước sau <
> đại xá thiên hạ buổi đầu trung hưng <
> <
> còn họ mạc cuối cùng bôn tẩu <
> lấy bắc phương nương náu thân tàn <
> vào năm đinh hợi được dân ( 1527 ) <
> đến năm quý hợi mất luôn chính quyền ( 1623 ) <
> <
> sáu bảy năm đăng dung xưng đế <
> tiếm ngôi trời quốc thể hưng vong <
> cháu con nay phải long đong <
> năm đời vua mạc cuối cùng chuyển qua <
> <
> lật trang qua nguyễn hoàng thống lĩnh ( 1593 ) <
> đem thủy binh bình định kính chương <
> dồn cho quân mạc hết đường <
> lấy thêm các xứ hải dương , đại đồng <
> <
> mạc ngọc liễn lâm chung hấp hối ( 1594 ) <
> bản chúc thư trăn trối thế này : <
> " vận nhà mạc hết từ nay <
> họ lê hưng phục chuyển xoay số trời <
> <
> chớ nên mời minh vào xứ sở <
> để dân ta đau khổ lầm than <
> tội này lớn lắm khó bàn <
> ngươi nên nhớ lấy để răn mọi người " <
> <
> rất nhiều nơi mất mùa năm đó <
> dân hải dương chết đói quá cao ( 1594 ) <
> người ta ăn thịt lẫn nhau <
> ngoài đường xác chết gối đầu giơ xương ( 1595 ) <
> <
> quân trộm cướp nhiễu nhương nhiều chỗ ( 1595 - 1596 ) <
> chúng đốt nhà cướp của lương dân <
> tình hình xã hội bất an <
> vua lê , chúa trịnh mải đang tranh giành <
> <
> vua nhà minh nhiều lần sai sứ <
> mang điệp văn qua cửa nam giao ( 1596 ) <
> đòi vua hội khán sang chầu <
> dây dưa thất hẹn trước sau hai lần <
> <
> phùng khắc khoan bổ làm chánh sứ ( 1597 ) <
> đi mấy tháng mới tới yên kinh <
> gặp ngày vạn thọ vua minh <
> thảo ngay một tập thơ trình vua xem <
> <
> vua minh khen tập thơ vạn thọ <
> xuống lệnh truyền cho thợ khắc in <
> lại sai sứ giả triều tiên <
> viết lời đề tựa nói thêm mấy điều <
> <
> năm mậu tuất ( 1598 ) có nhiều thay đổi <
> thăng trịnh tùng lên tới quận công <
> nguyễn hoàng dụng kế thủy quân <
> đánh tan thuyền mạc ở gần hải dương <
> <
> lê thế tông lại băng sau đó ( 1599 ) <
> ở ngôi vua hăm bảy năm trời <
> quyền hành đã được người coi <
> đã vua còn chúa , thói đời mỉa mai
Lê Thế Tông hoàng đế (1573-1599)