năm canh tý ( 1840 ) khi ngài tạ thế <
> cho đòi trương đăng quế vào cung <
> rước hoàng thái tử miên tông <
> chiếu theo di mệnh tấn phong ngôi trời <
> <
> vua lúc đó tuổi vừa băm bốn <
> người thông minh tính vốn ôn hòa <
> văn chương đáng bậc tài hoa <
> siêng năng lo việc quốc gia suốt ngày <
> <
> ông là con thứ hai minh mạng <
> nối ngôi cha cáng đáng việc triều <
> dưới tay quan chức cũng nhiều <
> trung thành giúp rập mọi điều tận trung <
> <
> tạ quang cự hợp cùng xuân cẩn <
> nguyễn tri phương binh trấn cao man <
> trương đăng quế bậc cận thần <
> lại thêm công trứ cầm quân vững vàng <
> <
> ở trấn tây , thổ man quấy rối <
> trương minh giảng trở lại đất miên <
> xuy , sức dấy loạn kiên giang <
> nhiều nơi nổi dậy như đàn ong ve <
> <
> vua đã phê bãi binh ra khỏi <
> đất cao man tạm thối lui quân <
> an giang di tản rút dần <
> dựng thêm đồn lũy bên phần đất ta <
> <
> theo quân đi vượt qua biên giới <
> trương minh giảng khi tới an giang ( 1841 ) <
> thẹn mình hờn giận ngổn ngang <
> cáo đau , thác bệnh , suối vàng quyên sinh <
> <
> nước chân lạp bị xiêm chiếm đóng ( 1845 ) <
> dân thổ cư tìm sống sang ta <
> khẩn cầu nam việt kéo qua <
> sai võ văn giai điều tra tình hình <
> <
> uẫn kéo binh dẫn đầu đi trước <
> chỉ vài ngày lấy được nam vang <
> trấn tây quân việt chận đường <
> quân xiêm hốt hoảng đầu hàng khắp nơi <
> <
> tướng chất tri sai người đến báo ( 1845 ) <
> xin nghị hòa xếp giáo bãi binh <
> hứa lui về lại nước mình <
> trấn tây trả lại với thành nam vang <
> <
> nguyễn tri phương truyền thu binh để <
> năm đinh mùi ( 1847 ) làm lễ tấn phong <
> ngôi vua cho nặc ong đôn <
> vua ta xuống chiếu vương phong cho người <
> <
> ở phương nam trong ngoài tạm ổn <
> việc đê điều là vốn nỗi lo <
> bắc thành , thanh hóa lụt to ( 1846 ) <
> truyền cho tu sửa để trừ lụt dâng <
> <
> bảo đại thần ở kinh và tỉnh <
> nạn lũ trôi bàn tính cho xong <
> cửu an đắp đập khơi sông <
> đắp thêm đất mới nới lòng mặt đê <
> <
> vua sai mở khoa thi võ học ( 1846 ) <
> cho khắc truyền ấn quốc đại nam <
> văn quan khai được mỏ vàng ( 1843 ) <
> kiểm tra dân số kho tàng quốc gia ( 1841 , 1847 ) <
> <
> đào trí phú đi qua pháp để ( 1843 ) <
> thảo luận về mua chiếc điện phi <
> chiếc tàu hiện đại khó bì <
> vận tốc cực mạnh ngay khi khởi hành <
> <
> tạo mẫu riêng cân đai phẩm phục <
> lập công thức việc đúc súng đồng ( 1846 ) <
> mời người đạo đức vào trong <
> giúp dân khai hóa việc chung góp phần <
> <
> nền ngoại giao kết thân các nước <
> đất trung hoa vẫn được quan tâm <
> sang tàu sứ cử sang thăm <
> bắc kinh phó hội từ năm nhâm dần ( 1842 ) <
> <
> người nam bân nước là thủy xá ( 1846 ) <
> cũng chọn làm sứ giả đưa sang <
> chiêm thành lại muốn tiến dâng <
> ta cho hai nước được làm phiên vương <
> <
> ở tây phương như anh cát lợi ( 1845 ) <
> sai sứ qua muốn nối bang giao <
> nhân khi nước ấy có tàu <
> gặp cơn bão biển trôi vào nước ta <
> <
> tháng tám qua có nhiều tàu chiến ( 1847 ) <
> của nước anh đến biển tourane <
> quốc thư cống phẩm đưa sang <
> mong ta chấp thuận giao thương nước ngoài <
> <
> những năm trước mật sai chỉ dụ <
> các tỉnh thành theo dõi giáo dân <
> thừa sai thì phải theo chân <
> âm mưu phản động phải ngăn kịp thời <
> <
> nhưng tới đời nguyên niên thiệu trị <
> lệnh cấm đạo nới nhẹ ít nhiều <
> favin đại diện pháp triều <
> xin cho giảm án người theo đạo này <
> <
> vua thiệu trị một người nhân ái <
> tha năm người vì nghĩa tiên quân <
> thuở xưa họ đã theo chân <
> phò vương trong cảnh khốn cùng thất cơ <
> <
> cuộc giao hảo ban sơ khởi việc <
> pháp cử sang hai chiếc chiến thuyền <
> quốc thư chữ hán dâng lên <
> xin vua cho phép được truyền thánh kinh <
> <
> bỗng đang khi điều đình thương lượng <
> thuyền của tây nổ súng vào ta <
> giương buồm vượt biển chạy xa <
> vua quan nổi giận liền ra lệnh này <
> <
> xuống chỉ dụ : cấm ngay truyền đạo <
> bắt những người che giấu thừa sai <
> giáo dân , giám mục nhiều nơi <
> nổi lên chống đối lệnh này của vua <
> <
> ít có vua như là thiệu trị <
> ông cũng là học sĩ uyên thâm <
> lắm khi cùng với quần thần <
> đông tây kim cổ luận bàn việc xưa <
> <
> là nhà thơ có nhiều tác phẩm <
> cũng là người có lắm bài hay <
> vua ra câu đố đến nay <
> chưa ai giải được chuyện này thật không ? <
> <
> đó là bài " vũ trung sơn thủy " <
> được ra đề theo kiểu hồi văn <
> liên hoàn một chút khó khăn <
> đọc thành sáu bốn ( 64 ) trắc bằng ra thơ <
> <
> bài thơ xưa nay treo ở viện <
> lúc trước kia gọi viện long an <
> ngày nay thuộc viện bảo tàng <
> nằm trong thành nội ở gần hiển nhơn <
> <
> vua thiệu trị khi còn tại thế <
> làm những điều đáng kể sau đây <
> rút quân ra khỏi trấn tây <
> đào sông đắp đập định ngày khai thông <
> <
> chỉnh đốn lại trong cung ngoài điện <
> khẩn hoang vùng dọc biển miền nam <
> dạy điều nhân nghĩa khai tâm <
> kiểm tra dân số để làm thống kê
Thiệu Trị hoàng đế (1841-1847)