nguyễn phúc thuần nối ngôi nghiệp chúa <
> trương phúc loan lấn cả quyền hành <
> trong triều có nguyễn cư trinh <
> cũng không ngăn được tình hình rối ren <
> <
> trương phúc loan lấy quyền quốc phó ( 1765 ) <
> xem triều đình chẳng có một ai <
> chuyên quyền lại giết người ngay <
> tóm thâu công việc trong ngoài vào tay <
> <
> ở đàng ngoài trịnh doanh bố cáo ( 1754 ) <
> cấm người âu truyền đạo gia tô ( 1746 ) <
> cấm người trung quốc bấy giờ <
> lim , trắc gỗ quý không cho đem về <
> <
> ở hai miền dân quê ly tán <
> bởi mất mùa , lụt hạn triền miên <
> gian manh làm giả bạc tiền <
> khiến cho mất giá dân thêm đói nghèo <
> <
> biển hà tiên có nhiều hải sản <
> lắm ghe thuyền lai vãng mưu sinh <
> ngư dân ngoại quốc cố tình <
> đánh bắt tôm cá nước mình mang đi <
> <
> việc trấn thủ lắm khi quá yếu ( 1758 ) <
> muốn tuần tra lại thiếu chiến thuyền <
> cuối năm bảy mốt vua xiêm ( 1771 ) <
> cất quân đánh chiếm hà tiên mấy ngày <
> <
> mạc thiên tứ sai người dụ địch <
> tống phước hiệp đột kích sau lưng <
> dồn quân giặc cướp tới cùng <
> vượt qua biên giới tấn công mới về <
> <
> vua xiêm bèn gửi ngay sứ giả <
> sang cầu hòa vì đã bội giao <
> hứa rằng nay trở về sau <
> có gì xích mích cùng nhau nghị bàn <
> <
> vùng hội an thuyền buôn tấp nập <
> tàu nước anh , pháp , nhật , java <
> thuế quan thâu vốn được là <
> ba mươi ngàn lẻ tiền đà nhập kho <
> <
> tiền thu vô phúc loan chiếm đoạt <
> thuế mười phần chỉ được một hai <
> chuyên quyền loan lại tác oai <
> nhân dân đói khổ không ai không thù <
> <
> đồng bỏ hoang , ruộng khô cỏ cháy <
> có nhiều làng chẳng thấy lũy tre <
> nhân dân đói khổ não nề <
> nhiễu nhương trộm cướp lắm bề tang thương <
> <
> trước bối cảnh thê lương đổ nát <
> đất tây sơn nguyễn nhạc hưng binh <
> nêu cao danh nghĩa của mình <
> loạn thần phải diệt , dành quyền về dân <
> <
> vào tháng tám nghĩa quân chiếm cứ ( 1773 ) <
> ở quy nhơn , tuần phủ đắc tuyên <
> vội vàng tháo chạy xuống thuyền <
> dong buồm trốn thẳng ra miền hóa châu <
> <
> binh tây sơn thọc sâu vào chiếm ( 1773 ) <
> đánh mạnh vào cứ điểm bình khang <
> rồi cho áp sát phía nam <
> lấy vùng bình thuận như tằm ăn dâu <
> <
> quân chúa nguyễn hai đầu bị ép ( 1774 ) <
> bị cắt đường khó tiếp tế nhau <
> lại thêm lính tráng ốm đau <
> phúc thuần ra lệnh rút vào trấn biên ( 1775 ) <
> <
> thấy đàng trong khắp miền nội chiến <
> chúa trịnh sâm hạ lệnh động binh ( 1774 ) <
> hành quân chúa tự thân chinh <
> giương cờ nam tiến nắm quyền chỉ huy <
> <
> hoàng ngũ phúc sai đi tiền trạm <
> vượt sông gianh vây hãm phú xuân <
> vợ con gia quyến phúc thuần <
> dắt dìu bồng bế tránh quân đàng ngoài <
> <
> thành phú xuân lọt tay chúa trịnh <
> nguyễn phúc thuần chạy lánh vào nam <
> để con trấn ở quảng nam <
> bị tây sơn đuổi bắt làm con tin <
> <
> phe tây sơn dưới quyền nguyễn nhạc ( 1775 ) <
> cùng lập đình ngầm ước với nhau <
> cẩm sơn buộc trịnh đối đầu <
> giao tranh mấy trận tiến vào phú xuân <
> <
> đổi sách lược với quân lê - trịnh <
> tạm nghị hòa để tránh giao tranh <
> tây sơn đoán trước tình hình <
> đương đầu trịnh - nguyễn khó giành phần hơn ( 1775 ) <
> <
> trịnh phong nhạc : tây sơn hiệu trưởng <
> trấn giữ vùng đất quảng trở vô <
> lữ - huệ , nhạc lại giao cho ( 1775 ) <
> coi quân giữ đất kể từ phú yên <
> <
> nguyễn khoa kiên bị huệ bắt sống <
> sự kiện này rúng động ba quân <
> đại binh chúa nguyễn lần lần <
> nếm mùi thất bại rút dần vào nam <
> <
> ở quảng nam xảy ra dịch bệnh ( 1775 ) <
> phía trịnh quân binh lính chết nhiều <
> ngũ phúc không dám đánh liều <
> rút lui ra khỏi chân đèo hải vân <
> <
> tôn thất xuân mộ quân chiếm lại ( 1775 ) <
> vùng đất mà trịnh phải buông tay <
> quân xuân giữ được mấy ngày <
> bị binh nguyễn nhạc đuổi ngay khỏi thành <
> <
> năm bính thân ( 1776 ) tây sơn thừa thắng <
> chiếm long hồ , đánh thẳng trấn biên <
> lấy sài gòn , rồi lại đem <
> quân vào gia định trăm thuyền trịch thu <
> <
> quân tây sơn dưới cờ nguyễn lữ <
> vỗ yên dân , cắt cử nha quan <
> thu gom khí giới kho tàng <
> kiểm kê tài sản sai mang đem về <
> <
> triều đình lê - trịnh dần suy yếu <
> gặp thiên tai lại thiếu tài nguyên <
> mặc cho nguyễn nhạc lấn quyền <
> tóm thâu lãnh thổ nguyên miền đàng trong
Nguyễn Phúc Thuần (1765-1777)