tổng thống <
> “ - họ đã tập kích vào tòa đại sứ <
> mười lăm phút , vâng , cách đây mười lăm phút <
> đêm nay , đêm giao thừa mậu thân <
> hỏi còn chỗ nào yên ổn hơn <
> cho nước mỹ <
> trên bán đảo cỏn con <
> cái bán đảo bao giờ cũng ngỡ bị sóng thái bình dương <
> nuốt chửng <
> và cái lãnh thổ cỏn con của họ có gì bí hiểm <
> mà chúng ta gậm một phần tư thế kỷ chẳng mòn <
> quai hàm của chúng ta cũng mệt nhoài <
> với sóng thái bình dương ... <
> hỏi còn cách nào hơn <
> để diệt mầm cộng sản <
> máy chém ư ? <
> những lưỡi chém bằng thép và thợ rèn hảo hạng <
> đã cùn <
> trong cuộc hành-quân-máy-chém<
>hàng viện trợ ? chúng ta hùn cả vốn <
> không cứu nổi mớ quân bài tã lót <
> tung lính mỹ vào ư ? <
> thật không còn thứ bia nào sinh động hơn <
> bao mũi súng cứ thập thò sau lá <
> <
> cái màu lá ngụy trang <
> qua vĩ tuyến vẫn màu trăng kỳ lạ <
> cái màu trăng ngụy trang ! ... <
> <
> hỏi còn cách nào hơn <
> bom đã ném xuống bên kia màu trăng ấy <
> người chảy máu và trăng chảy máu <
> những chiếc “ f ” chiếc “ a ” chảy máu <
> lửa bén sang lầu năm góc của ta <
> không phải cháy ở xa <
> lửa bốc ngay trước cửa <
> ta phải tuôn nước mắt ướt đầm như một kẻ khóc thuê <
> thứ nước mắt tuôn ra không phải nhờ ớt cay mà là vì lửa <
> để khóc cho hòa bình <
> ta đã bắt tay rất thiện tình <
> cả với người quáng mắt <
> miễn họ nói một lời dù rẻ mạt <
> cho danh dự của ta trên bán đảo cỏn con này . <
> <
> nhưng không được rồi <
> họ đã đấm vào cửa nhà ta ở <
> cửa nhà nước mỹ <
> phía sài gòn <
> họ đã đấm vào phòng ta ngủ <
> từng hồi chuông điện thoại kinh hoàng <
> họ từ đâu ? ở đâu ? măng đã mọc thành rừng <
> măng đã mọc thành chông thành súng <
> măng đã mọc những sư đoàn biệt động <
> măng đã mọc những sư đoàn thiện chiến <
> <
> bên này bờ vĩ tuyến <
> hỏi còn cách nào hơn ? ... <
> - rút chân khỏi bùn ? <
> ôi đáng sợ là vùng bùn châu thổ <
> cái vùng bùn chính trị <
> cái vùng bùn quân sự <
> vùng bùn trên lục địa mênh mông ! ... <
> - hãy chặt đứt “ cuống xoong ” trên bán đảo đông dương <
> đoạn miền trung đất việt <
> như cá bị chặt ra từng khúc <
> như động mạch giữa chừng bị cắt <
> a ha ha <
> nam việt nam phải hóa thành hòn đảo giữa đất liền <
> rừng măng sẽ chết vì nước mặn <
> thứ nước mặn của bom của đạn <
> của nước mỹ chúng ta ... ” <
> <
> như con hổ trọng thương - viên tổng thống <
> gào lên . hai tay đấm trời xanh <
> trời vần vũ nghìn đám mây màu xám <
> chiến hào hằn sâu trên vừng trán <
> chiến hào màu đen <
> phác những đội hình <
> cho không lực dàn đội quân quỷ quái <
> viên tổng thống mỉm cười , đắc ý : <
> “ - chẳng lẽ bùn lầy lội trời cao ? <
> hãy đem ra pháp trường <
> những phi công nói láo <
> sau khi hắn từ việt nam trở lại <
> <
> dù chỉ trong ý nghĩ <
> về những vệt bùn hắn đã gặp trên không ! ? <
> “ nhưng muốn họ đắng cay hơn , hãy cho vị ngọt ngào <
> trước cái chết , hãy cho hy vọng sống ” <
> ( phút yên lặng của viên tổng thống <
> có bao nhiêu cơn bão lớn đi qua ) : <
> “ - thưa các ngài <
> không lực mỹ sẽ ném-bom-hạn-chế<
>trên vùng đất các ngài đang ở <
> ngoài vĩ tuyến hai mươi , trẻ nhỏ <
> hãy ném đi những chiếc mũ rơm <
> đó là dấu hiệu hòa bình <
> mà người lớn chúng ta mong muốn <
> vĩ tuyến hai mươi , vâng bên này vĩ tuyến <
> xin giữ làm nhiệt-kế-chiến-tranh ! <
> <
> tổng thống nghẹn ngào , nước mắt vòng quanh <
> thứ nước mắt lọc lừa gian xảo <
> rồi tổng thống quay về cùng tiệc rượu : <
> - “ hỡi các ngài trong cuộc chiến tranh này <
> chúng ta không làm nhạc sĩ <
> đi hát rong cảm xúc tóe tung <
> hãy làm nhà thơ nén từng câu từng chữ <
> từng câu đạn , từng chữ bom <
> nén lại trên “ cuống xoong ” <
> khu bốn <
> ta sẽ có một bài thơ cô đọng <
> trong cuộc chiến tranh này <
> mà điểm sáng bài thơ là ngã ba đồng lộc <
> ngã ba chiến lược <
> nơi tất cả mọi con đường ta dễ dàng cắt đứt <
> sẽ tụ về đồng lộc . tứ thơ hay <
> hỡi các ngài <
> ta sẽ dùng từ mới ở đây <
> môđen 1 , môđen 2 <
> bom bốn cánh hình bán cầu khuyết lõm <
> những a6 , a7 , f4 <
> hãy dồn vào đây <
> và nếu cần , cả pháo-đài-bay<
>để cửa ngõ chiến trường thành cửa tử <
> đó là chiến-tranh-hạn-chế<
>a ha ha <
> ta không làm nhạc sĩ <
> hãy làm nhà thơ trong cuộc chiến tranh này <
> điều khiển câu bom chữ đạn <
> nào , <
> chạm cốc , chạm ly , chạm ... ” <
> <
> bữa tiệc máu trong dinh tổng thống <
> đã bắt đầu như thế , bắt đầu <
> trời thì cao , biển cả thì sâu <
> đất thì rộng , ngôi nhà thì kín mít <
> oa-sin-tơn điện màu nhòe nhoẹt <
> mặt giôn-xơn lúc hiện lúc mờ ... <
> những cô gái <
> một ông sao sáng <
> hai ông sao ngời <
> bốn <
> năm <
> sáu <
> bảy <
> sao trời <
> ghép gàu sóng tát cho vơi đêm dài <
> chòm sao nào ghép gàu dai <
> sao thần nông có biết ai thức cùng ? <
> ở đây trời đất một vùng <
> trông xuống biển <
> ngó lên rừng <
> dễ thay ! <
> một đêm rồi lại một ngày <
> mấy lần giặc phá , mình xây mấy lần <
> đoàn xe mải miết về nam <
> sao rung trên lá ngụy trang lập lòe <
> <
> qua một chuyến xe <
> qua hai chuyến xe <
> con đường thở dốc ... <
> qua ba chuyến xe <
> qua bốn chuyến xe <
> tim người hồi hộp .... <
> năm <
> sáu <
> bảy <
> tám .... <
> chuyến xe <
> hàng cây lặng gió lắng nghe bồn chồn <
> người ngồi mỏm núi gác bom <
> giữa trời sao , dáng thon thon , tóc dài .... <
> đất sâu vọng tiếng học bài <
> một <
> <
> hai <
> ba ... <
> <
> lại một , hai ... lũy thừa <
> độ cao “ hát ” , góc “ anpha ” <
> đường lên bởi dốc , đường “ cua ” bởi vòng <
> tiếng xuân “ vĩnh lộc ” trong trong <
> giọng xuân “ đức hồng ” hay hỏi , the the <
> người ngồi mỏm núi lắng nghe <
> tiếng học bài với tiếng xe quyện hòa .... <
> <
> “ chị la ơi , buồn ngủ chưa ? <
> xuống đây giảng hộ một tua đã nào <
> bài hình mới khó làm sao <
> cái bài lượng , chẳng tài nào giải ra ! ... ” <
> tiếng tần át tiếng xe qua <
> la nhìn trời ... bỗng sao nhòa âm thanh <
> trời cao như chốc rùng mình <
> - máy bay lũ giặc trá hình vào sao <
> vẫn là chấm lửa trên cao <
> với người lính gác , làm sao đánh lừa ? <
> <
> một chấm lửa kia <
> hai chấm lửa kia <
> bốn <
> năm ... <
> chấm lửa <
> con mắt kẻ thù <
> lúc long lên , lúc đỏ lừ , lăm le <
> “ - tần ơi , xong trận này về <
> <
> lại ngồi bên ánh đèn che , học bài ! ” <
> đất chao một loạt bom dài <
> đất ơi , đất có mệt nhoài vì bom ? <
> <
> hái lá chua-ngút non <
> ngậm cho đỡ khát <
> trên đường đi lấp hố bom nắng cuối xuân bức bối <
> cây chút - ngút cạnh ngã ba sót lại <
> lá tròn đầy như giọt nước tiên <
> <
> ở đằng kia suối út đã bị thương <
> cách suối một quả bom <
> mà không sao đến được ! <
> <
> đã bắt đầu mùa gió lào khắc nghiệt <
> đã bắt đầu mùa bom ? <
> <
> đội nữ giao thông <
> hai mươi cô gái <
> sau mỗi trận bom , tiếng bước chân chạy vội <
> những căn hầm lắng nghe , mong đợi <
> những căn hầm <
> chiếc áo giáp họ cởi ra , để lại <
> mong manh áo vải mẹ may cho <
> lại một trận bom , họ vẫn chưa về <
> những căn hầm thắc thỏm <
> biết họ lấy gì che bom che đạn <
> ngoài trái tim <
> và tấm áo mong manh của mẹ ? ... <
> đường thông xe <
> hai mươi cô gái trở về <
> những căn hầm đã bay đi đâu cả <
> chỉ còn đất đá <
> hun hút hố sâu <
> chỉ còn những mảnh giấy nát nhầu <
> như cánh bướm phập phồng run rẩy <
> đây bài văn của xanh còn bỏ dở <
> đây bài lượng giác của thủy , của hường <
> đây lá thư mùa viết vội trên đường <
> cho la biết : “ anh thành quân vận tải <
> thế nào anh cũng qua đồng lộc ấy <
> thăm bao cô bạn gái ở cùng em ... ” <
> <
> la đứng lặng tim <
> những cô gái vây quanh lặng phắc <
> họ nhìn vào mắt la , như hỏi <
> - chúng ta sẽ ở đâu , chị la ? <
> - chúng ta sẽ ở đâu , đội trưởng ? <
> <
> “ - sẽ ở đâu ? <
> khi chiến tranh hóa phép tính chia , tính cộng <
> đất khu bốn nhận cả phần bom đạn <
> cho thanh hóa , hải phòng , hà nội ... <
> các đồng chí ơi <
> nơi chúng ta thêm một loạt bom rơi <
> bớt gánh nặng cho quân khu mình đấy <
> bớt gánh nặng cho hoàng mai , tam soa , bến thủy <
> cho kỳ anh , long đại , xuân sơn ... <
> cho miền nam <
> cho cả nước <
> cho trong căn phòng bác hồ làm việc <
> đêm không phải che ba phía ngọn đèn <
> - chúng ta sẽ ở đâu ? <
> con đường vẫn vươn thẳng bạch đàn <
> thân dẫu gãy , gốc không rời đội ngũ <
> ta đã thề bám trụ <
> với con đường , ngã ba ! ” <
> <
> hường tìm đâu được cành hoa mua <
> cắm cẩn thận trên ngổn ngang đất đá <
> - thôi chào nhé , những căn hầm yên nghỉ <
> đội nữ giao thông dời lên đồi cao ! <
> đất tổ quốc , chân bấm từng bậc dốc <
> những bắp chân con gái tròn đầy ... <
> <
> lời của nắng <
> ta say mùi cháy khét đá gan gà <
> ta say mùi héo khô cây cỏ <
> nên muốn nung đất này chín đỏ <
> cho mùi mật cháy bốc lên <
> nếu có ai nản lòng <
> rời bỏ quê hương đất cằn đá cỗi <
> ta nhìn theo mỉm cười ! <
> và , <
> có gì lạ thế , trưa nay <
> hai mươi đôi chân hai mươi tuổi trẻ <
> giẫm lên mình ta buốt giá <
> ta phun lửa . nhưng họ không hề sợ <
> họ vẫn lên từng bậc dốc cao cao <
> họ đi hái sao <
> hay đi trẩy mặt trời <
> mồ hôi chảy trên mình ta như suối <
> ta nhũn mềm , ta tan rữa <
> ta bị bỏ rơi sau bóng họ đổ dài ... <
> <
> lời của gió nóng <
> ta từng phi qua bao miền lửa cháy <
> lật đổ rừng cây , lật đổ ngôi nhà <
> ta đi khắp miền trung cát sỏi <
> ôi , những tấm-lưng-trần-đất-đai quê hương ta <
> bỗng có gì lạ thế , trưa nay <
> hai mươi bộ ngực hai mươi tuổi trẻ <
> dâng lên đồi cao trấn giữ <
> ta giật phừng phừng tóc xanh <
> ta giật phừng phừng bắp chân <
> không lay chuyển , họ không hề lay chuyển <
> ta mệt nhoài , mặt đỏ gay , xấu hổ <
> ngã sõng soài trên sườn đồi lăn xuống lũng cỏ may ... <
> <
> bài ca <
> khát <
> xin uống bài ca <
> lên dốc mệt <
> bài ca làm gậy chống <
> ai buồn nhớ , bài ca xin bè bạn <
> ai đang vui bài ca đến vui cùng <
> nắng gió không héo khô bài ca xanh tốt lạ lùng <
> đi đánh giặc bài ca thành vũ khí <
> xin đến hát trên môi tuổi trẻ <
> lời hát tình yêu <
> xin đến hát cùng hai mươi cô gái trên đồi <
> lời hát đào hầm bám trụ <
> áo mỏng tướp vai <
> bàn tay bàn chân bỏng rộp <
> lời ca đau bấm sâu thêm nhát cuốc <
> và long lanh mắt ướt <
> từ đồi cao bay xuống ngã-ba-bom<
>bài ca mở tuyến thông đường <
> át tiếng gầm bom đạn <
> yêu tổ quốc bài ca trong sáng <
> bài ca cùng số phận những đời người .... <
> <
> treo giò phong lan xanh tươi <
> trước cửa hầm lưng đồi đồng lộc <
> đội gái giao thông quây quần như gió mát <
> chuyện về những anh lái xe tinh nghịch <
> đi qua đồng lộc chiều nay <
> giò phong lan ai gửi tặng ai đây ? <
> cái hường , cái xanh , cái tần , cái thủy <
> hay cái nho “ lúm đồng tiền hết ý ” ? ... <
> - ôi , sao chúng mình không có một anh chàng để nhớ <
> mà biết đâu , có anh chàng bóng gió nhớ chúng mình ! <
> người bảo tình yêu thường đến thình lình <
> người bảo tình yêu phải cãi nhau một “ cú ” <
> - nhất cự li , nhì cường độ <
> người lại bảo xa nhau tình yêu mãnh liệt hơn <
> <
> chăm viết thư chưa hẳn đã thủy chung <
> yêu lặng lẽ biết mưa hay là gió ? .. <
> “ - chị la ơi , chị la phân giải hộ <
> giò phong lan ai gửi tặng ai đây ? ” <
> giò phong lan khẽ nở búp hoa đầu <
> cả đội nhận của mình , của tớ <
> <
> những cuộc vui như thế <
> giữa chừng hai trận bom ... <
> <
> nhân dân <
> súng hiệu tắc đường nổ ba phát một <
> như tiếng hú dài <
> choàng dậy xóm làng quanh đồng lộc <
> nói choàng dậy , nhưng nào ai ngủ được <
> người thức nghe , cây cối thức nghe <
> căn nhà thức nghe <
> giường phản thức nghe <
> tiếng rì rầm đoàn xe <
> tiếng gió thở phía ngã ba vọng lại <
> ông già khăn đỏ thủ rìu bỏ điếu cày hút vội : <
> “ - tiếng súng đội o la ! ” <
> cả xóm làng : “ tiếng súng đội o la ! ” <
> họ đổ về ngã ba <
> gió đêm chạy chân trần cuồn cuộn ... <
> cuối ngã ba một vực bom thăm thẳm <
> máu suối út chảy vào loang trắng <
> <
> phía tây núi dựng <
> con đường quờ quạng <
> qua vực thẳm tìm nhau . <
> nhân dân nhìn vực sâu <
> đau nỗi đau bến hải <
> nhưng còn thời gian đâu để lặng yên và hỏi <
> lòng người bao nhiêu vĩ tuyến cắt chia ? <
> đá xẻ lòng mình ra <
> rời bụng núi xuống vực sâu xây móng <
> đất xẻ lòng mình ra lấp vào khoảng trống <
> lũy tre vang , cây xoan vườn <
> ai định dựng nhà cao , ai định làm giường cưới <
> xin đừng hỏi , xin đừng ai gặng hỏi <
> chú rể tương lai đang ở chiến trường xa <
> cô dâu tương lai còn bận trực ca <
> nơi nhà máy <
> cách nhau một vực bom này đấy <
> cách nhau một vực bom <
> không tự nguyện làm cầu qua lửa cháy <
> biết bao giờ chú rể gặp cô dâu ? <
> <
> la đón từ nhân dân những cột những kèo <
> những cây gỗ cụ trồng cho ông bà , ông bà trồng cho cha mẹ <
> những cánh cửa ngậy mùi sơn mới <
> tấm phản gụ ba người khiêng không nổi <
> ngọn gió nóng tạt qua <
> bàn tay chạm vào mặt phản <
> ngỡ chạm vào giấc ngủ tuổi thơ ... <
> <
> viên gạch nung từ bao giờ <
> sau lớp vữa , còn tươi như máu <
> trong ánh chớp nhoáng nhoàng đêm chiến đấu <
> vân bàn tay trên viên gạch ngời lên <
> vân bàn tay bây giờ gặp vân bàn tay tổ tiên <
> rồi tất cả đắp vào con đường tuyến . <
> <
> lại một trận bom ném xuống <
> nhân dân <
> “ - nhân dân hãy tản ra , ẩn nấp ! ” <
> “ - đoàn xe trên đường biết ẩn vào đâu ? <
> “ - nhân dân hãy tản vào những căn hầm lưng đồi ! ” <
> “ - các o nấp vào mây trời được chắc ? ” <
> la nhìn nhân dân , cô muốn khóc <
> “ không thể nào ra lệnh được nhân dân <
> khi chưa hiểu hết lòng dân rộng lớn <
> nhân dân sống nhân dân làm lụng <
> áo vá vai lòng thơm thảo lành nguyên <
> nhân dân căm hờn như núi dựng chông <
> nhân dân yêu thương đồng dâng gạo trắng <
> bom đạn giặc từ trời cao ném xuống <
> nhân dân từ ruột đất trồi lên ! ” ... <
> <
> pháo sáng rơi quằn quại trời đêm <
> đạn phòng không dựng đứng từng bó lửa <
> đường viền núi , đường viền người quay đảo <
> gió cuốn bắp chân <
> núi cuộn vai trần . <
> con đường gãy xích lại từng gang tấc <
> cho đến lúc vòng bánh xe lăn trên đường chóng mặt <
> nhân dân còn nán lại , nhìn theo ... <
> <
> lúc bấy giờ chợt gặp sao mai <
> không ai bảo ai <
> nước mắt nhân dân <
> như những vì sao chậm chạp rụng xuống <
> đất nhận mùa sao sáng <
> đậu quanh giấc ngủ thiu thiu <
> ông già khăn đỏ thủ rìu ...
Chương ba - Quanh tháng ba 1968