một sáng sương mù vừa tan , <
> bên sông thấp thoáng y vàng như hoa . <
> giáo đoàn đức phật vừa qua , <
> bước trầm lẫn tiếng chim ca nội ngoài . <
> áo tơ pha dải mây dài <
> như tia nắng mới vương đài sen hương . <
> thế tôn là ánh triêu dương , <
> sau ngài là một đông phương chói loà . <
> đón ngài mây trắng cồn hoa , <
> mừng ngài núi cũng nhạt nhòa sương lam . <
> đồng xa gờn gợn lúa vàng , <
> trời cao lãng đãng đôi hàng cò bay . <
> bãi sông đang họp dân chài , <
> chênh vênh đôi cánh buồm dài gió nghiêng . <
> lưới tung lấp lánh mây viền , <
> như sen lá úp xuống miền nước xuôi . <
> bỗng nhiên xúm lại bao người , <
> hò reo vang một khoảng trời mênh mông . <
> thì ra trong lưới gai hồng <
> có con cá nọ vẫy vùng thoát thân . <
> loại nào to lớn bội phần , <
> khiến thêm cả bọn thương nhân phụ vào . <
> bến sông hò hét ồn ào , <
> gần trăm người kéo dễ nào đã xong . <
> quẩy mình cá nọ ra công , <
> quyết tung cho rách lưới hồng phóng ra . <
> nhưng vừa trông thấy phật-đà , <
> lạ thay ! cá bỗng hiền hòa nằm im . <
> ngài dừng chân , đặt tay lên , <
> thì cá lại ứa đôi viền lệ trong . <
> bấy giờ lần lượt đám đông <
> mới dám đến sát để trông cho tường . <
> thấy đầu choáng mắt ghê hồn : <
> cá đâu có cá dị thường , sợ thay ! <
> ba đầu sáu mắt rõ đây , <
> đầu rắn , đầu hổ , giữa này đầu heo . <
> bề dài khoảng chục bơi chèo , <
> ngang như thuyền lớn đương neo cạnh bờ . <
> thực đây , nào phải chuyện ngờ : <
> cá đang vùng vẫy , sao giờ lại yên . <
> hẳn rằng phật có nhân duyên <
> khiến nên mắt cá ứa viền lệ kia . <
> hiểu lòng dân chúng hiếu kỳ , <
> thế tôn mới kể cho nghe việc này : <
> “ nguyên xưa , nhiều kiếp trước đây , <
> phật ca-diếp xuống cõi này độ sinh . <
> khiến cho thế giới thanh bình , <
> nhân gian chung hưởng đạo lành yên vui . <
> truyền lưu chính pháp trụ đời , <
> xa lìa giả tướng nơi nơi thuận hòa . <
> đến thời mạt pháp hiện ra <
> lắm phường ngoại đạo gian tà chấp mê , <
> trăm phương phá hoại bồ-đề . <
> thành kia có gã tỳ-lê là người <
> thông minh hoạt bát thạo đời , <
> hào hoa lắm vẻ tuyệt vời khéo khôn . <
> thấy mình tuổi trẻ tài hơn , <
> họ hàng , chúng bạn suy tôn phục tòng . <
> chàng ta kiêu mạn đầy lòng , <
> quyền uy nào cũng giành mong về mình . <
> tham sân hằng đắp cao nhanh , <
> đức thì quên để mỏng manh xuống dần . <
> nghe trong quyền quý , chúng dân , <
> kính tăng , trọng phật , sinh phần ghét ghen . <
> kết bè , lập hội đua chen , <
> muốn thay ngôi vị , đức tin phật-đà . <
> nhưng liền khi đó nhận ra , <
> mình với chính pháp , sao mà đọ ngang ! <
> bèn mưu giả làm sa-môn<
>vào chùa nghiền ngẫm tìm đường phá chơi . <
> bán luôn cửa phật kiếm lời , <
> gây bè kéo cánh tranh nơi tục quyền . <
> vênh vang ăn chốc ngồi trên , <
> giỏi tài lừa bịp kiếm tiền gieo neo . <
> thân tham như hổ như heo , <
> ý lời như rắn lượn lèo trăm phương . <
> gây bao nhiêu chuyện nhiễu nhương , <
> để gieo tiếng xấu cho hàng tăng ni . <
> cốt làm chính pháp tiêu đi , <
> nhưng rồi thân hắn cũng thì tàn tro . <
> nhân sâu quả báo càng to , <
> đọa đày muôn kiếp , bắt cho đền bồi . <
> hết giam địa ngục bao đời , <
> lại làm ngạ quỉ , lại thời ngựa trâu . <
> bây giờ là cá ba đầu , <
> và nhờ xưa niệm ít câu nhân lành , <
> gặp phật liền được siêu sanh , <
> sẽ vào cửa nọ , tu hành chính chân . ” <
> nghe xong người khắp giang tân <
> xin quy chính đạo tinh cần giới trai . <
> cá kia thời bỗng chắp vây , <
> gật đầu lạy phật , thác ngay tức thì . <
> phật trao ngũ giới , tam quy <
> cho cá nhờ sức từ bi nhiệm mầu . <
> tay ngài như những nhịp cầu <
> đưa người qua biển ưu sầu tham mê . <
> ngón tay như những thành đê <
> ngăn sông tham dục xuôi về một phương . <
> ngón chân như những ngả đường <
> dẫn người về một tình thương nhiệm mầu . <
> dấu ngài bước tới nơi đâu , <
> là tâm người sáng làu làu gương trong , <
> là trời bát ngát mênh mông , <
> non xanh đào lý , dặm hồng tươi hoa , <
> 11.500 . là chim cõi đất hòa ca , <
> là vàng biển lúa muôn nhà an vui . <
> nắng lên , sương bạc tan rời , <
> phật cùng đệ tử ngàn người lại đi . <
> giáo đoàn sang tỳ-xá-ly , <
> dọc đường lác đác hoa gì dâng hương . <
> nghỉ trưa trong một vườn hồng , <
> lưng đồi lấp lánh muôn bông nắng ngời . <
> a-nan nghĩ đến những người <
> sáng nay đánh cá , do nơi nhân gì <
> mà vừa gặp đấng từ bi , <
> đã cùng chúng bạn quy y phật từ ? <
> nghĩ rồi quỳ trước đạo sư : <
> “ cầu xin phật dạy lẽ như thế nào ? ” <
> thế tôn bèn giảng trước sau : <
> “ quả nhân tương tạo theo nhau chẳng rời . <
> cũng thời mạt pháp đó thôi , <
> có tiền thân của bọn người sông kia . <
> tuy là trong đạo trí bi <
> mà vô minh để tỳ-lê khiến dùng . <
> theo bừa chẳng xét sâu nông , <
> không phân biệt nổi đục , trong , chính , tà . <
> thế nên lầm lẫn mãi ra , <
> giúp người phá đạo vậy mà không hay ! <
> trải bao nước mắt đọa đày , <
> nợ xưa đòi đến kiếp này mới xong . <
> lưới chài một chuyến trên sông . <
> lừa kia lầm nọ hết vòng quả nhân . <
> nên bậc tu phải chính chân , <
> phải coi phước huệ làm thân chẳng rời . <
> cho dù phương tiện cứu đời , <
> cũng do bi trí làm nơi chủ trì . <
> khiến người thoát khỏi tham si , <
> cốt vì công ích chẳng vì lợi riêng . <
> tứ niệm xứ phải quán siêng , <
> khiến cho tâm thoát khỏi xiềng lợi danh . <
> tứ nhiếp lợi lạc chúng sanh , <
> ngũ minh là việc tinh thành làm phương . <
> khế cơ , khế lý tỏ tường , <
> khởi duyên , nhân quả : lẽ thường thế gian . <
> trí bi là cõi niết-bàn , <
> vạn pháp không tánh như làn sương bay . <
> xa lìa tứ tướng mê say , <
> mười phương thế giới hiện bày chân tâm . <
> ly tứ cú , bạt mê lầm , <
> nguyện như sen nở trong đầm hôi tanh . <
> theo ai cũng phải rõ rành , <
> giới là nhân tạo quả lành mai sau . <
> pháp là ánh sáng minh châu , <
> tâm là cõi phật nhiệm mầu tự thân . <
> tinh cần lìa vọng hiển chân , <
> trần gian là chốn hiền nhân độ trì . <
> nội chướng là tham sân si , <
> phá tan tam độc lo gì ngoại ma . <
> an vui là pháp lục hòa , <
> bát chính là pháp vượt qua khổ nàn . <
> ý là cửa đến thiêng đàng , <
> khẩu là của cải tư lương đăng trình . <
> thân là phương tiện tối linh , <
> dục là nguồn cội vô minh phải trừ . <
> ngăn người sa đọa dối hư , <
> hiển dương chính pháp nhất như sâu mầu . <
> khiến đời giải thoát tiêu sầu , <
> ba nghiệp là khối minh châu tỏ ngời . <
> ngộ mê cũng tự lòng người , <
> trần duyên như thoáng sương rời ngõ hoa . <
> nghiệp nhân ta tự buộc ta , <
> buộc vào hay lại cởi ra cũng mình . <
> mười hai mắc xích vô minh <
> suốt từ vô thủy chưa đình vòng quay . <
> thân như nắm bụi vàng bay , <
> sáu đường mù mịt khói mây ra vào . <
> vọng tâm như sóng biển trào , <
> như cuồng phong nổi lao đao thế tình . <
> thương thay mười loại chúng sinh , <
> trả vay mãi chốn vô minh ngục hồng . <
> cưu mang rắn rết trong lòng , <
> lênh đênh chiếc bọt đầu sông lạc loài . <
> xa lìa chính pháp như lai , <
> lăn thân giữa chốn trần ai kiếm tìm . <
> giả danh như bóng mây chìm , <
> như in lòng suối bóng chim giang hồ . <
> giam trong hai cực hữu , vô , <
> chấp mê giả tướng mê đồ quẩn quanh . <
> chẳng lo tinh tấn tu hành , <
> nghìn năm uổng phí duyên lành hội nay . <
> dễ đâu vào được thân này , <
> dễ đâu gặp được bạn , thầy chính chân . <
> theo đường vượt thoát ngã , nhân , <
> trần gian vỗ cánh chim thần vút cao . ” <
> phật nằm trên võng tơ đào , <
> thoảng xa ngọn gió đưa vào làn hương . <
> bềnh bồng mây trắng du phương , <
> tiếng chim rụng dưới rừng hương xạc xào . <
> âm ba như gọi mây cao , <
> như mạch nước mát suối nào đỉnh non . <
> đôi hàng cây dựng chon von , <
> bóng mây lan mát một con đường dài . <
> cánh châu chấu biếc bên ngoài <
> nhảy vào tay phật quơ vài sợi râu . <
> 11.600 . ven rừng vắng , cội hoa ngâu <
> cũng vừa chín hạt bông đầu thoảng hương .
Cá ba đầu