chùa tây phương ( sơn tây ) có những pho tượng la hán rất đẹp , rất sinh động , tạc vào thế kỷ 18 . nhà nghệ sĩ xưa đã vô tình hay hữu ý mượn đề tài chuyện phật mà miêu tả xã hội đương thời , một xã hội quằn quại đau khổ trong nhiều biến động , và bế tắc không tìm được lối ra . <
> <
> các vị la hán chùa tây phương <
> tôi đến thăm về lòng vấn vương . <
> há chẳng phải đây là xứ phật , <
> mà sao ai nấy mặt đau thương ? <
> <
> đây vị xương trần chân với tay <
> có chi thiêu đốt tấm thân gầy <
> trầm ngâm đau khổ sâu vòm mắt <
> tự bấy ngồi y cho đến nay . <
> <
> có vị mắt giương , mày nhíu xệch <
> trán như nổi sóng biển luân hồi <
> môi cong chua chát , tâm hồn héo <
> gân vặn bàn tay mạch máu sôi . <
> <
> có vị chân tay co xếp lại <
> tròn xoe tựa thể chiếc thai non <
> nhưng đôi tai rộng dài ngang gối <
> cả cuộc đời nghe đủ chuyện buồn ... <
> <
> các vị ngồi đây trong lặng yên <
> mà nghe giông bão nổ trăm miền <
> như từ vực thẳm đời nhân loại <
> bóng tối đùn ra trận gió đen . <
> <
> mỗi người một vẻ , mặt con người <
> cuồn cuộn đau thương cháy dưới trời <
> cuộc họp lạ lùng trăm vật vã <
> tượng không khóc cũng đổ mồ hôi . <
> <
> mặt cúi , mặt nghiêng , mặt ngoảnh sau <
> quay theo tám hướng hỏi trời sâu <
> một câu hỏi lớn . không lời đáp <
> cho đến bây giờ mặt vẫn chau . <
> <
> có thực trên đường tu đến phật <
> trần gian tìm cởi áo trầm luân <
> bấy nhiêu quằn quại run lần chót <
> các vị đau theo lòng chúng nhân ? <
> <
> nào đâu , bác thợ cả xưa đâu ? <
> sống lại cho tôi hỏi một câu : <
> bác tạc bấy nhiêu hình khổ hạnh <
> thật chăng chuyện phật kể cho nhau ? <
> <
> hay bấy nhiêu hồn trong gió bão <
> bấy nhiêu tâm sự , bấy nhiêu đời <
> là cha ông đó bằng xương máu <
> đã khổ , không yên cả đứng ngồi . <
> <
> cha ông năm tháng đè lưng nặng <
> những bạn đương thời của nguyễn du <
> nung nấu tâm can , vò võ trán <
> đau đời có cứu được đời đâu . <
> <
> đứt ruột cha ông trong cái thuở <
> cuộc sống giậm chân hoài một chỗ <
> bao nhiêu hi vọng thúc bên sườn <
> héo tựa mầm non thiếu ánh dương . <
> <
> hoàng hôn thế kỷ phủ bao la <
> sờ soạng cha ông tìm lối ra <
> có phải thế mà trên mặt tượng <
> nửa như khói ám , nửa sương tà . <
> <
> các vị la hán chùa tây phương ! <
> hôm nay xã hội đã lên đường <
> tôi nhìn mặt tượng dường tươi lại <
> xua bóng hoàng hôn , tản khói sương . <
> <
> cha ông yêu mến thời xưa cũ <
> trần trụi đau thương bỗng hóa gần ! <
> những bước mất đi trong thớ gỗ <
> về đây , tươi vạn dặm đường xuân .
Các vị La Hán chùa Tây Phương