ngày xưa ở đất hoài hương <
> có chàng họ diệp văn chương nhất thời <
> nào hay phận số neo người <
> văn chương ghen mệnh cơ trời chưa thông <
> bao lần thi cử hoài công <
> ngậm ngùi nghiêng bút tấc lòng ủ ê <
> <
> có quan ấp tể mới về <
> họ đinh tên hạc quê người đông kinh <
> cảm tài thi phú của sinh <
> văn chương lưu loát thương tình liệu lo <
> cấp chu cơm gạo ấm no <
> cố công đèn sách đợi chờ thi hương <
> ngày thi khăn gói lên đường <
> bảng treo đã báo vẫn không tên chàng <
> thẹn lòng tủi phận mơ tan <
> trở về trọ quán thân mang bệnh tình <
> <
> xót lòng khi nhận được tin <
> cho người mời đến ân cần trước sau <
> ông rằng dù có thế nào <
> mong chàng theo bước cùng nhau sớm chiều <
> <
> rủi thay ông bị cách quan <
> về đông kinh lại muốn chàng cùng theo <
> hay tin chàng khóc nghẹn ngào <
> cảm tình tri kỷ biết sao cho vừa <
> lòng thành cũng muốn tiễn đưa <
> thân mang trọng bệnh chỉ thừa cho ai <
> ông nghe xiết nỗi ai hoài <
> nán chờ dăm bữa mong ngày bình an <
> <
> một hôm người báo tin chàng <
> đã sang cùng với hành trang theo về <
> ông nghe mừng rỡ lắm thay <
> kíp thu hành lý trong ngày mà đi <
> <
> sớm hôm đèn sách văn thi <
> tái xương mười sáu xuân thì con ông <
> nhờ chàng trau chuốt tinh thông <
> văn bài cử nghiệp thuộc lòng chảy trôi <
> công tử đã đậu á khôi <
> rõ bao công sức một đời diệp sinh <
> <
> ông vừa bổ nhiệm hà nam <
> bèn nhân dịp ấy khuyên chàng cùng đi <
> hoài dương cũng chẳng xa gì <
> tiện đường lại chẳng biệt ly nơi này <
> <
> đường nhà xác lá vàng bay <
> tiêu điều gió gợn then cài cổng rêu <
> chạnh lòng lối sỏi đìu hiu <
> giật mình lũ quạ trong chiều chực bay <
> <
> chàng nghe trong dạ ai hoài <
> vợ hiền thoáng gặp chạy ngay vào nhà <
> thế rồi cất tiếng từ xa <
> sao chàng lại nỡ làm ma nhát người <
> thác nay ba bốn năm rồi <
> không tiền nên vẫn quàng nơi góc nhà <
> nghe nàng vừa mới phân qua <
> bùi ngùi rũ rượi như hoa đoạn cành <
> vào nhà linh cữu rành rành <
> ngã xoài ra đất nhìn quanh mất rồi <
> chỉ còn mũ áo mà thôi <
> mủi lòng nàng khóc lòng trời có nghe <
> con về thấy cổng ngựa xe <
> hoảng kinh báo mẹ nào dè sự phân <
> <
> nghe tin đau xót muôn phần <
> thương chàng bạc số tri ân một đời <
> liệu lo tang chế cho người <
> cất chôn đúng bậc đương thời hiếu liêm <
> ông còn chu cấp bạc tiền <
> con chàng cùng với vợ hiền ấm no
thư sinh họ diệp