môn rằng : nghề thuốc rộng đưởng , <
> 2900 . trước nêu các phép khuyên chàng chớ quên . <
> dùng thời tông biến làm trên , <
> chẳng nên chấp nhất , chẳng nên hiếu kỳ . <
> cũng đừng cầu tốc làm chi , <
> mau thời sớn sác lỗi nghì âm dương . <
> 2905 . năm mùi thuốc có âm dương , <
> dùng bằng lỗi thứ , lập phương nào lành . <
> ví như ông tướng dùng binh . <
> binh không kỷ luật , trao mình giặc đâm . <
> ngàn xưa một đám y lâm , <
> 2910 . phép lòng hay nhóm , nào lầm lỗi chi . <
> dón vào hai chữ “ bất khi ” , <
> khí thời chẳng trọn y quy ở mình , <
> học rồi phải tính có hành , <
> làm đừng nhút nhát mà danh chẳng tròn , <
> 2915 . thánh y dạy chỗ muốn còn , <
> mật to , lòng nhỏ , trí tròn , nết vuông . <
> hỡi ôi , sách thuốc luông tuồng , <
> chữ “ y ” , chữ “ ý ” , tiếng luôn trắc bình . <
> y là ý vậy , cho mình , <
> 2920 . gẫm qua xét lại nghĩa kinh mới tường . <
> tuy rằng y bất chấp phương , <
> gốc nhờ phương ấy dọn đường trổ ra , <
> chữ rằng : khử , thủ , giảm , gia , <
> hợp , xuyên , trích , biến , ở ta vận dùng . <
> 2925 . dẫn rằng : chuyện nói đã xong , <
> ta xin trở lại , thưa cùng nhân sư . <
> cùng nhau làm lễ từ quy , <
> “ họ bào , họ mộng , đều tùy nhập môn . <
> ngư , tiều qua chỗ nhập môn , <
> 2930 . riêng làm lễ tạ , bôn chôn tính về . <
> tiều rằng : nay phải trở về , <
> việc nhà còn vợ rề rề chưa xong , <
> nghiệp y còn chỗ chưa thông , <
> xin sau thong thả học cùng sư huynh . <
> 2935 . môn rằng : ta vốn hậu sinh , <
> nhớ ơn người trước tỏ tình kẻ sau , <
> sách y lắm chỗ kín sâu , <
> trước sau trọn đạo phải âu học thầy . <
> muốn nên tài đức vượt bầy , <
> 2940 . xưa nay ai có bỏ thầy mà hay . <
> hai người phải gắng công dày , <
> theo thầy mới đặng tài hay đức tuyền . <
> có câu “ y bát chân truyền ” , <
> đặng nghe chước bí thánh hiền mới hay . <
> 2945 . chớ e đui mắt tật này , <
> việc trong giáo quán khó đầy công phu . <
> chớ rằng “ hạt luyện manh tu . <
> rừng văn biển học che mù khôn trông ” . <
> có trời thầm dụ trong lòng , <
> 2950 . tuy ngồi một chỗ suốt thông trăm đời . <
> nho , y , lý , bốc , đạo đời , <
> mấy mươi pho sách đều nơi bụng thầy , <
> ta từng đứng cửa chầy ngày , <
> ngưỡng xem khí tượng so tày thái san . <
> 2955 . lời ngay cặn kẽ khuyên chàng , <
> trước sau chẳng khá lỗi đàng sư sinh . <
> ta , ngươi kết nghĩa đệ huynh , <
> tới lui một cửa học hành thêm xuê . <
> ngư , tiều vâng dạy ra về , <
> 2960 . nhập môn đưa khỏi liễu khê một hồi . <
> chỉ đường rồi mới trở lui , <
> bâng khuâng phần hữu , ngậm ngùi phần sư , <
> ngư , tiều cất gánh chẳng đi , <
> cùng nhau than thở , một khi nói cười . <
> 2965 . tiều rằng : ta trước nhờ ngươi , <
> đem đường nay đặng làm người y khoa . <
> những ngày e lụn tháng qua , <
> học hành mạnh lãng chẳng ra vẻ gì . <
> những e tơi nón bỏ đi , <
> 2970 . búa rìu mục cán , lấy chi cứu bần . <
> hay đâu trời đã định phần . <
> chẳng đành cho sĩ tấm thân nhọc nhằn <
> xuất gia chưa trọn hai trăng , <
> đem danh rừng củi đổi rằng rừng y . <
> 2975 . khỏi nơi gai góc kéo trì , <
> hươu nai , khỉ độc còn gì dễ ngươi . <
> của trong rừng núi giúp người , <
> hai vai gánh vác khô tươi đã nhiều , <
> nay xin cổi lốt lão tiều , <
> 2980 . làm ông thầy thuốc tiêu diêu cứu đời . <
> ngư rằng : ta bởi có ngươi , <
> gắng công cũng đặng làm người tri y . <
> bấy lâu thương lũ tiểu nhi , <
> chìu lòn theo kẻ dung y tơi đầu . <
> 2985 . tưởng là đạo thuốc thâm u , <
> hay đâu y cũng trong nho một nghề . <
> đã nên chài lưới dẹp nghề , <
> khỏi lo tôm cá chở về chợ tan . <
> tha cho loài thủy tộc an , <
> 2990 . long vương nào giận quăng bàn thầy viên . <
> từ đây sóng gió xa thuyền , <
> khỏi nơi lặn lội , lên miền sạch thơm . <
> đặng theo sâm quế mùi thơm , <
> dù cho bữa cháo bữa cơm cũng đành . <
> 2995 . nguyện làm một kẻ y sinh , <
> lấy câu âm chất đổi danh lão chài .
Hồi 42