tiều rằng : tên mạch đã trao , <
> mạch nào chuyên chủ bệnh nào xin nghe . <
> dẫn rằng : chẳng mếch chẳng phe , <
> mạch nào chứng nấy , tay đè thì hay . <
> 1005 . xiết bao trong sách nhiều thầy , <
> sẵn lời ca quyết ta rày vẽ ngươi . <
> <
> chư mạch chủ bệnh <
> ( các bệnh thể hiện qua hình trạng mạch ) <
> dịch nghĩa : <
> phù là bệnh phong , khâu là bệnh huyết , hoạt là nhiều đờm , <
> thực là bệnh nhiệt , huyền là bệnh lao , khẩn là bị đau đớn . <
> hồng là bệnh nhiệt , vi là bệnh hàn , đều tích tụ dưới rốn . <
> trầm là đau vì khí , hoãn thì da tê . <
> sắc là bị tổn tinh âm , hại huyết . <
> trì cũng là bệnh lạnh , phục là bệnh ở cách quan . <
> nhu thường bị toát mồ hôi , riêng người già thường mắc . <
> nhược là tinh khí thiếu , xương và thân thể ê ẩm , <
> trường là khí tốt , đoản thì khí bị bệnh . <
> tế là khí ít , đại là khí suy . <
> xúc là bệnh nhiệt cùng cực , kết là tích tụ . <
> hư là bệnh kinh giật , động là thoát bị ra máu liên tiếp . <
> sác là bệnh trong lòng buồn bực , đại là bệnh đang tiến . <
> cách là bệnh di tinh , băng huyết , cũng lạ lùng thay .
Hồi 15