chàng đọc sách , thiếp xe tơ , <
> đêm đêm trăng sáng , làm thơ đầu giường . <
> 325 . nhà thanh đắp đổi bữa thường , <
> quản chi sớm nắng , chiều sương phai nhòa , <
> tròn nội trợ , vẹn tề gia . <
> ra đường vội vội , về nhà chăm chăm . <
> trồng dâu để đợi chăn tằm , <
> 330 . dậy từ tối đất , đêm nằm lặn sao . <
> ông bà gương sáng thềm cao . <
> đứng ngồi phụng dưỡng , ra vào thần hôn <
> cùng chồng duyên sắt tình son , <
> vợ hiền dâu thảo tiếng đồn gần xa . <
> 335 . tháng ngày đầm ấm bay qua , <
> sánh đôi loan phượng đã tà hai trăng . <
> tháng giêng vừa tiết đầu xuân , <
> xanh un lá mạ , trắng ngần hoa cam , <
> mưa xuân rắc bụi quanh làng , <
> 340 . bà già sắm sửa hành trang đi chùa . <
> ông già vào núi đề thơ , <
> trai tơ đình đám , gái tơ hội hè . <
> trường an nẩy quế đan trì <
> nhà vua xuống chiếu mở kỳ ân khoa <
> 345 . truyền rằng sĩ tử gần xa , <
> thu đèn sách lại để mà tiến kinh . <
> thi hương , thi hội , thi đình , <
> thơm danh kim bảng , thỏa tình vũ môn . <
> <
> một ngày nghe tỏ chiếu son , <
> 350 . thái ông vội vã giục con đăng trình . <
> ngậm ngùi một nỗi thái sinh , <
> thanh niên ai chẳng nặng tình thê nhi ? <
> má đào không thuốc mà mê , <
> lửa hương hai tháng bỏ đi sao đành , <
> 355 . ngũ nương hay rõ sự tình , <
> nửa đêm vấn lại tóc xanh khuyên chồng . <
> làm trai chí ở tang bồng , <
> đền ơn cha mẹ phụ công học hành . <
> bây giờ gặp bước khoa danh , <
> 360 . trời cho cơ hội đầu xanh bảng vàng . <
> nhờ chồng thiếp cũng vẻ vang , <
> võng anh đi trước , võng nàng theo sau <
> cớ chi đắm mận , say đào , <
> trượng phu giam mãi thân vào buồng hương . <
> 365 . hãy xin kíp kíp lên đường , <
> tài chàng ắt hẳn không nhường một ai <
> ví như chàng chẳng chịu lời , <
> tội này thiếp gánh trọn đời sao xong . <
> thái sinh ý chẳng đẹp lòng , <
> 370 . đưa tay gỡ rối lại vòng tóc xanh . <
> <
> ngũ nương châu lệ hai hàng , <
> vai non thổn thức , ướt tràn cánh tay : <
> “ ngũ nương ơi ! rõ đắng cay ! <
> thuốc bùa chi để chồng mày say mê ? <
> 375 . để chồng quấn quít buồng khuê , <
> để cho thiên hạ , kẻ chê , kẻ cười . <
> tàn đi nhan sắc cho rồi , <
> vướng chân chồng , sống ở đời làm chi ? <
> mai ngày thiên hạ vinh quy , <
> 380 . biển cờ rợp ngõ , ngựa xe đầy đường . <
> ông nghè toàn những người dưng <
> học trò đức khổng còn đương ngủ ngày . <
> tưởng rằng cá nước rồng mây , <
> ngờ dâu thiếp đến nỗi này hỡi ơi ! ” <
> <
> 385 . thái sinh nghe bấy nhiêu lời , <
> mười phần mới cả quyết cả mười phần đi : <
> “ thôi đừng than khóc làm chi , <
> rồi xem anh cũng vinh quy như người , <
> ngặt vì đường sá xa xôi , <
> 390 . tiền lưng bị gạo cậy ai bây giờ ? <
> nhà ta thanh bạch từ xưa <
> rách lành đắp đổi , muối dưa lần hồi <
> lấy đâu nén bạc tiền rời <
> vậy nên anh mới chịu ngồi bó tay . ” <
> <
> 395 . ngũ nương nhỏ nhẹ thưa ngay : <
> “ ý anh đã quyết , việc này em lo . ” <
> của riêng còn mảnh vườn hoa . <
> xin đem mại đoạn ắt là phải xong <
> xin anh đừng lấy làm lòng , <
> 400 . của chung : của vợ , của chồng , của ai ? <
> mong sao chàng được thành tài <
> cha mẹ em hẳn ngậm cười cõi tiên . ” <
> thái sinh cảm nghĩa vợ hiền . <
> cầm tay chàng mới thốt nên một lời : <
> 405 . “ chứng minh có đất có trời , <
> cho anh đỗ để đền bồi công em . <
> chuyến này đầu bảng khôi nguyên <
> giàu sang bõ lúc nghèo hèn có nhau . ” <
> thưa rằng : “ nghĩa trọng tình sâu , <
> 410 . vợ chồng ai dám mong đâu đền bồi . <
> mai kia thật có như lời , <
> phúc nhà và cũng phúc trời cho anh . <
> đền ơn đội đức sinh thành <
> mười năm đèn sách công trình biết bao , <
> 415 . phấn vua tô đến má đào <
> thơm lây được có phần nào mà may . ” <
> <
> vừng hồng vừa rạng ngày mai <
> ngũ nương trình lại với hai ông bà <
> xin cho mình được về nhà , <
> 420 . để lo liệu bán vườn hoa cho chồng . <
> ông bà nghe nói mủi lòng , <
> rằng : “ con hiếu thảo thật không ai bì . <
> đầu xanh nào nghiệp duyên gì <
> ai xui con lấy làm chi chồng nghèo ? ” <
> 425 . thưa rằng : “ cha mẹ quá yêu , <
> lòng con sợ hãi bao nhiêu cho vừa . <
> lẻ loi chút phận trẻ thơ <
> trăm thương ngàn mến cũng nhờ mẹ cha . <
> vả chăng của cũng của nhà <
> 430 . ra gì một mảnh vườn hoa lối tàn . <
> con về vườn tược thành hoang , <
> có , không chăm được , sao bằng bán đi <
> thêm vào lộ phí một ly . <
> cho chồng con kịp khoa thi mai ngày . ” <
> 435 . ông rằng : “ thực có là may <
> ý con hợp với lòng thầy đang lo . ” <
> thưa rằng : “ thầy mẹ ưng cho <
> con xin về gấp để thu xếp dần . ” <
> bà rằng : “ phúc đức vô ngần , <
> 440 . dâu tôi thực đã mười phần đảm đang . <
> thôi con tùy tiện mà làm , <
> sao cho ổn thỏa mọi đàng thì thôi . <
> mẹ cha giờ đã già rồi <
> lòng con hiếu thảo ắt trời đền công . ”
Ngũ nương khuyên chồng đi thi