chàng có viết hai quyển sách “ cái họa nhật bản ” và “ kẻ thù là nhật bản ” bị quân đội nhật ở hà nội bắt giam chiều 30 tết trong hầm kín của sở hiến binh nhật , kampetai . chàng cùng bị giam với bốn người việt khác . bài thơ này làm trong phòng ngục tử hình , thấp và chật , như cái chuồng chó , đêm giao thừa nhâm ngọ , 1942 . <
> <
> chuồng ngục tối om , kìa bốn xó <
> bốn thằng bơ bơ như bốn chó <
> chẳng được nói năng , chẳng được cười <
> hai chân chồm hỗm ngồi co ró <
> <
> lưng rít mồ hôi , không dám cọ <
> ngứa ngáy tay chân không rậy rọ <
> rệp bò lên cổ , leo lên đầu <
> muỗi bay khiêu vũ , kêu ó ó <
> <
> một tên linh nhật ngồi ngay đó <
> nét mặt hầm hầm , tròng mắt lỏ <
> đeo chiếc gươm dài , cầm roi da <
> thỉnh thoảng quất lên bốn đầu sỏ <
> <
> hắn uống rượu gì màu đỏ đỏ <
> như uống máu tươi trong cái sọ <
> kìa nó gật gù , đầu ngả nghiêng <
> máu nhểu quanh môi từng giọt nhỏ <
> <
> hai mắt đỏ hoe xoay tròn ngó <
> thằng tù lim dim trong một xó <
> hắn sả ba roi lên đỉnh đầu <
> thằng tù rụt vai , mặt mếu mó <
> <
> một thằng tù khác ngồi nhăn nhó <
> tay run cầm cập , răng gỏ mỏ <
> sốt rét lên cơn , không dám nằm <
> cúi đầu lạy lạy như xin xỏ <
> <
> thằng tù thứ ba ngồi nhóc mở <
> da mặt xanh lè , mắt tho lỏ <
> hắn bị tra điện hồi đầu hôm <
> giờ như cái xác con ma xó <
> <
> thằng tôi chờ chết , ngồi co ró <
> làm thơ âm thầm lấy vần “ chó ” <
> bỗng một chó nhật vừa đi qua <
> đứng ngoài song sắt trố mắt ngó <
> <
> nó nhìn thằng tôi , tôi nhìn nó <
> thông cảm cùng nhau hai đứa chó ! <
> bỗng dưng tôi cười ha ! ha ! ha ! <
> nó cũng vẫy đuôi cười hó ! hó ! <
> <
> tên lính nhật hoàng la xí xó <
> đạp giày lên lưng xua đuổi nó <
> rồi quật roi da lên đầu tôi <
> ào ào ạt ạt như thần gió ! <
> <
> chó nhật ẳng ẳng chạy gần đó <
> quây lại vẫy đuôi đứng lấp ló <
> rồi tôi nhìn nó , nó nhìn tôi <
> thông cảm cùng nhau hai đứa chó ! <
> <
> hà nội mừng xuân năm nhâm ngọ <
> pháo nổ tưng bừng đèn sáng tỏ <
> chó nhật vẫy đuôi chờ tôi ngâm <
> dăm chục câu thơ mừng kiếp chó ! <
> <
> ôi tôi ôi , tôi ôi là tôi ! <
> ôi chó ôi , chó ôi là chó !
Hai con chó