giặc pháp đày duy tân hoàng đế <
> đưa bửu đảo lên thế ngôi vua <
> đấy là khải định được cho <
> vì ông thân pháp , về hùa với tây <
> <
> khi lên ngôi trên ba mươi tuổi <
> vợ thì nhiều , lại nỗi ... không con <
> ưa dùng thuốc phiện là hơn ... <
> thân hình bạc nhược gầy còm thảm thương <
> <
> ngồi trên ngai dung nhan giống hệt <
> theo nhà văn somerset maugham <
> trông như pho tượng bằng đồng <
> người không tình cảm , lạnh lùng vô tri <
> <
> năm nhâm tuất ( 1922 ) vua đi sang pháp <
> dự hội chợ ở tận marseille <
> công du tiêu phí vung tay <
> hết tiền quốc khố , phải xoay thêm vàng <
> <
> nhân làm lễ tứ tuần đại khánh <
> thông báo cho bá tánh miền trung <
> bắt dân vàng bạc chúc mừng <
> dẫu là sinh nhật chỉ tròn bốn mươi <
> <
> vua bù nhìn ở nơi đất huế <
> bày lắm trò khiến để người chê <
> chê cười chưởi lũ tay sai <
> cúi đầu làm mọi cho loài ngoại xâm <
> <
> có một bài tự thân bút ký <
> viết về chuyện quốc thể an nguy <
> xử oan vua cũng châu phê <
> vài điều lặt vặt nhiều khi buồn cười <
> <
> vua lại sai xây lăng khải định <
> lo cho mình hậu tính mai sau <
> kiến trúc trong bản sơ đồ <
> nửa âu nửa á làm cho khác người <
> <
> làng ngọc điền nằm ngay nghệ tĩnh <
> phạm hồng thái sinh quán ở đây <
> cha làm huấn đạo nơi này <
> là người chống pháp trong thời cần vương <
> <
> theo tấm gương vì dân vì nước <
> chàng thanh niên dấn bước ra đi <
> sá gì một thuở chia ly <
> sá chi một chút nữ nhi thương tình <
> <
> đường cách mạng thênh thênh phía trước <
> phải làm cho dân được ấm no <
> phải dùng bạo lực mà đo <
> ra tay giết sạch kẻ thù mà thôi <
> <
> đã bôn ba chân trời góc bể <
> khi trường sơn , khi đất thái lan <
> xuống tàu ra thái bình dương <
> ghé vào thượng hải , theo đường quảng châu <
> <
> ở quảng châu , gặp hồ tùng mậu <
> cùng bạn bè , qua thấu đông kinh <
> chủ trương cổ động tuyên truyền <
> vào sâu trong giới thanh niên bên ngoài <
> <
> " tâm tâm xã " là nơi hội quán <
> chỗ cho người cách mạng vào ra <
> xiển dương tư tưởng quốc gia <
> chủ trương bạo động vẫn là ưu tiên <
> <
> tin toàn quyền đông dương vừa đến <
> lệnh ám sát được tiến hành ngay <
> phạm hồng thái nhận việc này <
> diệt tên đầu sỏ cho người biết ta <
> <
> tựa kinh kha lên đường quyết tử <
> ông ngấm ngầm theo dõi merlin <
> theo từ thượng hải theo lên <
> đông kinh quay lại , ghé miền quảng châu <
> <
> một buổi lễ ngoại giao đại yến <
> nằm ở phố sa diện , tô châu <
> đội lốt ký giả lọt vào <
> liệng bom giết lũ cầm đầu thực dân <
> <
> tiếng bom nổ vô vàn dữ dội <
> là tuyên ngôn đối với thực dân <
> rằng bây đã đến ngày tàn <
> chính sách thuộc địa chẳng còn bao lâu <
> <
> phạm hồng thái đi vào lịch sử <
> làm tròn xong nghĩa vụ vinh quang <
> là người liệt sĩ việt nam <
> vong thân vị quốc nêu gương cho đời <
> <
> hoàng hoa cương là nơi an nghĩ <
> người anh hùng khí tiết ngàn năm <
> tổ quốc đền nợ tri âm <
> hy sinh tính mạng gieo mầm tự do <
> <
> năm ất sửu ( 1925 ) vì lo vận nước <
> phan châu trinh tuy sức đã tàn <
> vẫn còn gắng soạn diễn văn <
> bàn về đạo đức đông tây cùng người <
> <
> vốn là người nặng tình dân chủ <
> quyết đưa ra tranh thủ vấn đề <
> quốc gia sở dĩ vận suy <
> cũng vì chuyên chế , cũng vì ngu dân <
> <
> cần bỏ kiểu tự thân cổ hủ <
> giảm bớt đi lối cũ từ chương <
> phải đem khoa học vào trường <
> dạy cho bọn trẻ biết đường văn minh <
> <
> phan bội châu nhân danh công lý <
> lên án tây , lũ quỷ thực dân <
> vì sao dân phải hờn căm ? <
> vì sao dân đói , dân than mọi bề ? <
> <
> trong điều trần , ông quy trách nhiệm <
> chính bọn tây đã biến nước này <
> thành nơi địa ngục đọa đày <
> là nơi quân phiệt ra tay làm giàu <
> <
> kêu gọi dân mau mau đổi mới <
> việc trị nước cần phải canh tân <
> đập tan đế quốc thực dân <
> giành quyền tự chủ non sông về mình <
> <
> bọn đương quyền mang ông ra xử <
> quyết dưa ông xữ tử làm gương <
> đâu ngờ dân việt kiên cường <
> đấu tranh chống lại xuống đường hô vang <
> <
> viên toàn quyền đông dương mới đổi <
> trước cuồng phong phản đối , dân ta <
> nhằm lúc khải định băng hà <
> varenne đành phải cho qua việc này <
> <
> vua khải định một người lãnh cảm <
> việc ái ân khó được quan tâm <
> hưởng dương chưa tới bốn lăm <
> một tay bạc nhược khổ dâm cả đời
Khải Định hoàng đế (1916-1925)