i <
> ông chín vuốt râu xốc lại quai bòng <
> bòng của ông là thùng đạn đại liên cũ <
> sẽ thành chiếc phao khi qua rạch băng sông <
> chắc hẳn nhiều năm sau <
> lại có ông già như thế <
> giữa quây quần cháu con <
> khoan thai vuốt râu khoan thai kể ... <
> <
> còn ông chín <
> tới bây giờ như chưa phút rảnh rang <
> dấu gậy chống hằn trong đêm bươn bả <
> tai vẫn quen nghe pháo giặc “ đề-pa ” <
> nghe rõ hơn nỗi mong ước bà con tiếng đất tiếng gà <
> tiếng trẻ khóc thét căn nhà hoang vắng <
> như cây trâm trụ giữa ngã ba làng <
> những đìa sấu , bưng heo , gò me , sông cũ <
> đã mọc rễ vào trí nhớ <
> mỗi khi ông chín xòe bàn tay <
> thấy hiện dọc ngang miền quê kinh rạch <
> thấy lóe dưới nếp khăn đầu rìu đôi mắt xếch <
> và tấm lưng trần người mở đất năm xưa . <
> <
> ii <
> ... cô giáo giao liên nhắc lại lần cuối cùng <
> “ các đồng chí chú ý <
> mật hiệu đêm nay : “ bé bảy ” ! <
> <
> chúng tôi mới từ xa về đây <
> cái gì nghe cũng lạ <
> bé bảy <
> chắc là tên cô giáo liên <
> cố gái chắc xinh và hiền <
> thành khẩu lệnh trang nghiêm đêm vượt lộ <
> tôi sẽ gọi tên em khi súng nổi <
> khi giặc kích lạc đường <
> <
> tôi sẽ gọi tên em mà nhận ra đồng đội <
> trong bóng tối <
> tôi sẽ gọi tên em <
> bé bảy <
> <
> chúng tôi mới từ xa về đây <
> đêm kín đáo che gương mặt người em gái <
> vùng đất phía nam <
> em sẽ dẫn chúng tôi về nơi ấy <
> các đồng chí chú ý <
> mật hiệu đêm nay : <
> “ bé bảy ” <
> <
> nghe thanh thanh tiếng cô giao liên <
> nhắc bằng giọng thật hiền <
> <
> chúng tôi nhớ rồi em <
> dù có phút nào quên <
> suốt đời chúng tôi xin nhớ ! <
> <
> iii <
> cái đêm anh út dẫn tôi về nhà <
> hai bờ kinh lập lòe đom đóm <
> luồng cá ăn lóc chóc dưới lục bình <
> pháo sáng treo chập chờn ngoài lộ bốn <
> <
> con đường ruột thoắt nhòe thoắt hiện <
> người bí thư đi bằng trí nhớ của mình <
> mỗi bước chân thầm đều bước trong cân nhắc <
> để bất thần tôi đứng giữa nhà anh <
> túp lều cất vội bên kinh <
> sơ sài dăm ba tấm lá <
> căn hầm tránh bom tránh pháo <
> nhà không đủ che mưa <
> thủy chung còn ba ông táo <
> đấu lưng giữ lửa đêm ngày <
> <
> trên nóc hầm dựng một trang thờ <
> mùi nhang phảng phất <
> trong hương thơm cơn gió vẫn đi về <
> nơi đoàn tụ những ai còn ai mất <
> anh út thổi lửa bùng nồi cắm thêm nén nhang <
> đất này đâu chỉ là đất ở <
> khi người bí thư đêm đêm len lách về nơi đó <
> cắm thêm nén nhang <
> thổi bùng ngọn lửa <
> nói một lời tha thiết với bà con <
> nhận ít gạo từ tay người vợ <
> ôi đất này đâu chỉ là đất ở <
> anh út gài bãi chết trước nhà mình <
> chúng tôi lặng lẽ rút về địa hình <
> sang quác một trời sao giữa trận càn của giặc . <
> <
> iv <
> đêm quân về <
> bờ trâm bầu phăng phắc <
> tiếng kêu tiếng cười nén chặt <
> bóng người đan bóng cây <
> <
> đi vòng hố bom , lại hố bom <
> đường ruột xuyên địa hình <
> cây cầu bắc qua mương chông chênh <
> có anh chàng nào trượt ngã <
> “ tháo đạn ! đứng dậy ! ” <
> rúc rích cười . tiếng xuỵt khẽ . và đêm <
> đêm trùm lên khỏa lấp những dấu chân <
> vuốt lại từng ngọn cỏ <
> <
> những nhát xẻng cồn cào nhịp thở <
> những khuôn mặt nóng bừng sau vòm lá <
> đẫm sương <
> cây chết đứng lần đầu tiên ngã xuống <
> đưa toàn thân áp chặt nắp hầm <
> <
> công sự choàng tay kết nối những vuông vườn <
> đìa đưng-ba hơn-cả mít <
> gò me-mỹ long-lộ đất <
> thu rất gọn trong tầm nhìn trinh sát <
> đêm quân về cắm giữa quê hương <
> ... đêm ấy nhà chú ba chong dầu cạn lần cận lần <
> bức bối quá . chú cởi trần ngồi quạt muỗi <
> ly rượu đăm đăm uống hòa không cạn nổi <
> những gương mặt thương yêu cuộn về ... <
> <
> ... thằng hai du kích nằm dưới gốc me kia <
> năm bình định <
> thằng ba xã ủy về bám đất bám dân <
> tụi ác ôn bắn ngay giữa ruộng <
> năm bình định . <
> <
> và thím ba-người vợ tần tảo <
> người mẹ bốn lần sinh <
> <
> ba lần dắt gà quanh mồ con giặc giết <
> bữa đó , sau một loạt pháo bầy bắn từ bình đức <
> chú ba ôm thằng út - lặng người ... <
> chúng con về đây , cha ơi ! <
> những thằng út mồ côi mẹ <
> những thằng út mất anh <
> chúng con về trong mắt cha khô cháy <
> đêm bức bối là đêm kề cơn bão <
> công sự con đào bới dưới gốc me kia <
> ngay đám ruộng nhà ta <
> hương lúa thơm những linh hồn trung nghĩa <
> nỗi đau đớn tự hào nung đốt lòng cha <
> bao đêm dài thức trắng <
> mái tóc bạc và ly rượu trắng <
> mặt trận sẽ bùng lên từ mỗi ngôi nhà <
> từ mỗi góc vườn chúng con xả đạn <
> trong ánh đuốc đỏ rần căm giận <
> chính đây là trận đánh của đời cha !
Thử phác lại mấy chân dung