ngày xưa trong rừng mơ xanh , <
> có chim tụng trái trên cành thu hoa . <
> là vườn thái tử kỳ-đà<
>cúng dường đức phật đôi nhà cỏ thơm . <
> mây từ vân tập bốn phương , <
> khói hồ gợn tiếng trầm chuông gió chiều . <
> từ lâu có bọn dân nghèo , <
> năm trăm người vẫn hầu theo phật từ . <
> sống nhờ tín thí thừa dư , <
> quẩn quanh bên phật sớm trưa chẳng rời . <
> chiều kia kéo đến hầu người , <
> rằng “ thầy như thể mặt trời sáng soi . <
> chúng con như cỏ ven đồi , <
> như bèo mặt nước nổi trôi mấy dòng . <
> nhờ ơn tựa dưới vừng hồng , <
> khiến xuân hoa nở hạ nồng trái ương . <
> giờ xin cậy đấng pháp vương <
> độ cho vượt thoát mê trường tham si . ” <
> phật ngồi nở nụ từ bi , <
> truyền cho thập giới tam quy rõ ràng . <
> áo xưa rách rưới nghèo nàn <
> bỗng dưng hóa hiện y vàng cà-sa . <
> lòng tươi như cánh xuân hoa , <
> năm trăm người tạ phật-đà xiết bao . <
> rồi tìm rừng thẳm núi cao , <
> động xanh thiền lự , suối đào quán mây . <
> nghe tin , người khắp đó đây <
> đều chê “ phật độ ăn mày , gớm sao ! <
> chẳng phân kẻ thấp người cao , <
> bần hèn so với sang giàu chẳng hơn . <
> từ nay tín thí cúng dường <
> chỉ dành dâng đức pháp vương trời người . <
> của đâu cho hạng chây lười , <
> dựa vào phật pháp mong đời ấm no ... ” <
> thôi thì tiếng nhỏ tiếng to , <
> bới lông tìm vết vu cho đủ điều . <
> làm năm trăm vị tăng nghèo <
> tủi thân , xét phận thấy chiều xót xa . <
> bảo nhau về trước pháp tòa , <
> quì thưa “ vì chuyện bẩn nhà như lai . <
> chúng con xin lại về đời , <
> dám đâu gai mắt những người tín tâm . ” <
> phật rằng “ pháp tựa hư không , <
> ra vào ai cũng một lòng như ai . <
> pháp như lửa lớn mặt trời <
> cháy tan cả nghiệp ba đời tham si . <
> pháp như thanh tịnh lưu ly , <
> 6.050 . sạch băng trần nghiệp kể gì hèn sang . <
> bước chân tám nẻo đường vàng , <
> trí bi làm sức phục hàng tham mê . <
> nhân gian mát cội bồ-đề , <
> lời hư giả đó muôn bề mặc ai . ” <
> năm trăm vị lạy tạ người , <
> bước chân tản mác khắp đồi , núi , khe . <
> quyết lòng tu vượt sông mê , <
> chẳng bao lâu đã bồ-đề tâm khai . <
> một hôm thái tử cúng trai , <
> thỉnh riêng phật với một vài thánh tăng . <
> trước khi phật tới lễ đàn , <
> bảo năm trăm vị bay sang cõi trời <
> hái ngay mươi thúng đào tươi <
> đem về bố thí cho người tín gia . <
> lầu riêng thái tử kỳ-đà , <
> cúng dường tăng phật trên tòa ngọc châu . <
> bỗng dưng có áng mây mầu <
> giữa hư không bắc một cầu diệu quang . <
> trông lên thấp thoáng y vàng , <
> năm trăm vị xuống đàn tràng trầm bay . <
> đứng nhìn dung mạo ngất ngây , <
> thiền oai như thể hương bay rừng đàn . <
> thưa “ tăng chúng ở đâu sang , <
> thần thông vượt ánh dương quang giữa trời . <
> lại cầm hoa báu đào tươi ... ” <
> phật rằng “ chúng đó phải người đâu xa . <
> thuở chưa nương bóng phật-đà , <
> bần hàn không ruộng không nhà , xin ăn . ” <
> lệ mừng thái tử khôn ngăn , <
> khấu đầu dưới phật ăn năn tội mình . <
> đã coi giới đó đáng khinh , <
> biết đâu nghèo mạt mà tinh tiến thường . <
> hầm than vẫn giấu kim cương , <
> đất sâu vẫn lẫn vàng ròng nguyên khôi . <
> phật tâm bình đẳng nơi người , <
> con sâu cái kiến không ngoài chân như . <
> hối xong , thái tử hỏi thưa : <
> “ tiền duyên từ thuở xa xưa thế nào , <
> sinh ra trong chốn dân nghèo <
> lầm than đói khổ muôn chiều thảm thương . <
> khi cầu nương bóng pháp vương , <
> lại nên biến hóa khác thường oai nghi . ” <
> phật rằng “ chẳng dễ tư nghì , <
> thường là nhân quả khác gì trả vay . <
> trừ khi bồ-tát cứu đời , <
> tạo nhân duyên mới , chuyển dời nghiệp chung . <
> bấy giờ nhân quả mới xong , <
> niết-bàn lập giữa trần hồng đổi thay . <
> nguyên xưa cũng tại châu này , <
> 6.100 . có rừng mây tía trùng vây động hồng . <
> hai nghìn ẩn sĩ tu non , <
> tọa thiền đỉnh ngọn chon von sương mù . <
> nguyện chung hóa cõi diêm-phù , <
> mưa hòa gió thuận bốn mùa tốt tươi . <
> trong thôn kia có một người , <
> phú gia địch quốc đời đời tu nhân . <
> với lòng hộ nước hộ dân , <
> khuôn trì tam bảo một thân xá nào . <
> vườn riêng nghìn mẫu mai đào , <
> đến mùa kiết hạ tìm vào động khe . <
> thỉnh tăng chúng khắp nơi về , <
> cúng dường tứ sự mọi bề kính tôn , <
> vườn riêng thành chốn thiền môn , <
> nhân gian thành cõi đạo trường nghiêm trang . <
> tuyển dùng trong bọn gia nhân , <
> năm trăm người để quét sân hầu trà . <
> cùng lo thắp nến , thay hoa , <
> hoặc khi trai ngọ , pháp tòa khói hương . <
> năm trăm người đó quen đường <
> hầu nhà sang trọng , coi thường chúng tăng . <
> cho nên trong lúc nói năng , <
> hay chen câu chuyện lăng nhăng để cười . <
> như khi quét dọn hầu người , <
> tỏ ra lơ đãng vừa chơi vừa làm . <
> biết căn cơ kẻ si phàm , <
> hai nghìn tu sĩ chẳng mang lòng phiền . <
> cuối mùa giục bước non tiên , <
> chư tăng giải hạ bên triền non mai . <
> hào quang chiếu khắp cõi trời , <
> bốn phương đất trổ hoa tươi cúng dường . <
> gió nào thổi tự rừng hương , <
> thần tiên cũng tự mười phương hiện về . <
> lưng trời hạc kết tàn che , <
> đài sen cao tỏa bốn bề diệu âm . <
> khiến người tỉnh giấc mê lầm , <
> hốt nhiên ngộ nhập chân tâm diệu vời . <
> nghĩ xưa tà ý thô lời , <
> năm trăm kẻ nọ tới nơi đạo trường <
> chí thành quì dưới đài hương <
> ăn năn sám hối trăm đường thiết tha . <
> nguyện rằng “ trong kiếp trần sa , <
> đem thân theo dấu phật-đà tịnh tu . <
> nguyện lưu chính pháp đền bù , <
> chong đèn bi trí cho dù bể dâu . ” <
> thế rồi theo đúng nguyện cầu , <
> năm trăm người đó trải bao kiếp trần , <
> dù khi nghèo khổ dại đần , <
> dù khi sinh chốn thế thần quyền danh . <
> cũng đều giữ được tâm thành , <
> 6.150 . hướng về phật đạo , nhân lành thêm ra . <
> kiếp này lại gặp phật-đà , <
> tiền thân là bực phú gia thuở nào . <
> gặp bầy , hạc lại vút cao , <
> sắc không không sắc ra vào ngại chi . <
> áo gai là giải thoát y , <
> thân nghèo là ngọc lưu ly sáng ngời . <
> ngục sâu lại hóa cung trời , <
> ngu si lại hiện diệu vời chân tâm . ” <
> nghe xong tứ chúng vui mừng , <
> khuyên nhau thành nội thôn rừng tịnh tu . <
> bể cồn đá động thâm u , <
> tiếng chuông giải thoát nghìn thu trầm từ .
Năm trăm người nghèo