ôi từ không đến có <
> xảy ra như thế nào <
> ( xuân diệu ) <
> <
> 1 <
> <
> bắt đầu từ một đêm <
> dọc sườn đê gió thổi <
> có một người bước vội <
> chiếc khăn vuông trùm đầu <
> <
> gió hát rằng : <
> cô đi đâu , cô về đâu ? <
> lòng cô giặc đốt một màu lửa loang <
> nền trời bay loạn tro than <
> máu người trên cọc từng hàng bầm đen ... <
> <
> cô đi nghiêng nghiêng <
> như muốn tiếng bước chân mình <
> nhỏ hơn chút nữa ... <
> tiếng bước chân hòa vào sóng vỗ <
> sóng hòa vào đêm ... <
> <
> cô đi nghiêng nghiêng <
> như muốn bóng mình <
> nhỏ hơn chút nữa ... <
> bóng hòa vào gió <
> gió hòa vào các vì sao ... <
> <
> cô ngồi thụp xuống <
> nhìn nhanh về phía sau <
> không một bóng người <
> hoang vắng đến tận chân trời <
> đám cháy còn bập bùng trong mây <
> đồn trung hà nhô lên như một đốt ngón tay <
> gió thổi ù ù trên sông ... <
> <
> sóng hát rằng : <
> cô đi xin cứ yên lòng <
> tôi từ đồn giặc xuôi dòng đến đây <
> trong đồn quân giặc ngủ say <
> sân đầy vỏ đạn , nhà đầy nút chai ... <
> <
> cô lẫn trong đêm dài <
> để lại ven sông <
> một tiếng chim xa lắc <
> mật ngô rưng rưng lên bắp <
> phù sa ngan ngát hương quen <
> chỉ có tiếng chim không bình yên <
> hồi hộp như mùa chín trái <
> vẳng tiếng chim xa đáp lại <
> cô bay theo như một làn mây ... <
> <
> đất hát rằng : <
> từ đây , từ tiếng chim này <
> làng quê đẫm máu hẹn ngày vượt lên <
> máu người như ngọn lửa thiêng <
> ngàn năm sau vẫn cháy trên sắc cờ ... <
> <
> 2 <
> <
> cánh liếp khép hờ <
> bà chanh hãm đèn hạt đỗ <
> những đám cháy <
> tắt dần ngoài cửa sổ <
> tiếng khóc chỉ còn <
> tức tưởi ở nhà bên <
> làng xóm bỗng lặng yên <
> lặng yên đến không thể nào chịu nổi <
> không gian nén những gì dữ dội <
> bà không hiểu sao <
> bưởi vẫn chưa về <
> lá khô sột soạt ngõ tre <
> tiếng ếch ao bèo thủng thẳng <
> tiếng khóc chìm dần trong im lặng <
> lại thỉnh thoảng nấc lên <
> nghẹn ngào ... <
> <
> sự im lặng hát rằng : <
> lặng im của một nhát dao <
> chém vào đá , giữa trời cao đất dày <
> hỡi ai nát với cỏ cây <
> hồn kêu thành gió những ngày bão dông ! <
> <
> cụ đình đẩy cửa <
> lừng lững bước vào trong <
> ngực phẳng như tảng đá <
> rồi ngồi im như gốc cây to <
> tay cụ phát ra một cử chỉ mơ hồ <
> rồi cụ lắc đầu lặng lẽ <
> trông cụ héo như cây đa làng bật rễ <
> giọng cụ trầm và sâu : <
> - con bưởi đâu ? <
> tôi đến tìm nó hỏi <
> ức thế này , làm sao mà chịu nổi ? <
> <
> bà chanh vội đứng lên <
> khép kín cánh liếp vào <
> bà thoáng thấy cuối trời <
> long lanh ngôi sao <
> sáng như giọt nước mắt ... <
> những đám cháy sẽ dần dần tắt <
> nhưng lửa đang thắp lên <
> ngàn vạn ngọn đèn <
> đất nước đêm nay <
> không ai bình yên <
> <
> tiếng khóc lại nấc lên <
> tức tưởi <
> nhà bên ... <
> nhà ấy sang nay <
> ba người , giặc chặt đầu cắm cọc <
> đồn coóc mắt vằn tia đỏ nọc <
> tay quay vù vù can đen <
> đội mâu đi bên <
> cái tai cụt giấu trong làn khói thuốc <
> sau mỗi trận càng <
> làng vãn thêm người quen thuộc ... <
> bà thoáng rùng mình <
> tiếng sương rơi rộp ... rộp ... mái gianh <
> gợi dáng cành tre lả theo chiều gió <
> tiếng xa vắng con trùng trong cỏ <
> gợi chiều sâu không cùng của đêm <
> tất cả như bình yên <
> tưởng xóm làng ta chưa bao giờ cháy <
> tưởng máu bà con chưa bao giờ chảy <
> tưởng đời mình chưa bao giờ trải qua <
> những đổi thay và những vui buồn <
> bằng cả bao đời xưa cộng lại ... <
> tiếng khóc nhà bên <
> lại nấc lên <
> tức tưởi ... <
> <
> cụ đình rung động toàn than <
> xòe bàn tay vuông bạc trắng vết chai sần <
> cụ bỗng nói một giọng trầm rất lạ : <
> - bà chanh ơi <
> chúng nó thịt người mình nhiều quá ! <
> rồi lặng im <
> cụ lúc lắc mái đầu : <
> - con bưởi đâu <
> tôi đến tìm nó hỏi <
> uc thế này <
> làm sao mà chịu nổi ? <
> <
> mái nhà tranh hát rằng : <
> có đâu như ở nơi này <
> kẻ thù ác quá mức này chưa thôi <
> đau thương quá một kiếp người <
> cầm gươm quá chục đời nối nhau <
> <
> 3 <
> <
> tiếng chó vu vơ <
> làm đêm thêm thẳm sâu <
> sương xuống se se <
> mặt đường cát bụi <
> con đom đóm ướt cánh bay <
> dạt vào cành ổi <
> bỗng lao ra <
> rạch một đường ngang đêm <
> lửa trong tro <
> chốc chốc lại bùng lên <
> trong gió thổi <
> như một điều muốn nói <
> đêm dần khuya cao cao vòi vọi <
> bỗng vút lên <
> chót vót <
> tiếng gà <
> trẻ như thời đất mới sinh ra ... <
> cô bưởi lắng nghe tiếng gà rừng rực <
> thấy triệu sức người hồi sinh trong lồng ngực <
> và cô đi <
> bên đám cháy <
> chưa tàn ... <
> <
> lửa hát rằng : <
> quê tôi - những cánh rừng hoang <
> chính trong cơn bão đại ngàn - tôi sinh <
> nuôi tôi trong nếp nhà gianh <
> ủ là một chấm - thổi thành biển khơi ... <
> <
> 4 <
> <
> bưởi nằm xoay người <
> nghe sợi chiếu cọ vào ổ rơm se sẽ <
> cô choàng tay <
> ôm đôi vai khô gầy của mẹ <
> thì thầm : <
> - mẹ ơi , mẹ đừng lo ... <
> cô cảm thấy trong đêm đôi mắt mẹ mở to <
> giọng mẹ nóng như nồi cơm chín : <
> - chúng nó tức con , đốt hàng chục ngôi nhà <
> sao chúng nó lại chừa nhà ta ? <
> lời bưởi thật như hòn đất ải : <
> - chúng hung hăng vì chúng đang sợ hãi <
> mẹ ơi ! <
> chúng không sợ một mình con đâu ... <
> <
> nghe tiếng mình thấm vào đêm giây lâu <
> cô bỗng thấy hiện lên <
> hương cỏ ngọt ngào <
> như lạ như quen <
> tiếng sóng rào rào <
> vỗ vào cồn cát <
> gió thổi rung rinh <
> từng chùm sao bạc <
> giọng đồng chí bí thư huyện ủy trang nghiêm : <
> - trên các chiến trường <
> giặc pháp đang bị động <
> chúng buộc phải quay về <
> bình định vùng chiếm đóng <
> ta giữ vững dân . cũng cố chính quyền <
> quấy chúng ăn không ngon , ngủ không yên <
> cùng bộ đội giáng những đòn quyết định ! <
> cô nghĩ thầm : <
> chính nhân dân là bản thân sức mạnh <
> thử thách nào , nhân dân cũng vượt qua <
> nghe sông đi rù rì phù sa <
> cô phác những điều sẽ bàn trong chi bộ <
> những bước chống càn , rào làng , độn thổ <
> mẹ ơi ! <
> cô muốn nói một câu yêu thương <
> mà không nói lên lời <
> và như thuở xa xưa <
> cô khẽ rúc đầu vào ngực mẹ <
> thoảng trong hồn cô <
> tiếng ru thơ bé <
> con cò , con vạc , con nông ... <
> <
> bà chanh ôm con <
> lại nhớ đến chồng <
> ức bọn cường hào ra vàng danh cuốc mỏ <
> tất cả cuộc đời chỉ còn chiếc búa <
> in lên nền cờ <
> <
> mái nhà gianh hát rằng : <
> ước mơ từ thuở ông cha <
> bao năm đất nước nghĩ ra ngọn cờ <
> con đường đi đến tự do <
> một mình mà chẳng bao giờ lẻ loi ...
Khúc hai: Khúc thương đau