trích trường ca " khúc hát người anh hùng " <
> <
> 2 <
> cánh liếp khép hờ <
> bà chanh hãm đèn hạt đỗ <
> những đám cháy <
> tắt dần ngoài cửa sổ <
> tiếng khóc chỉ còn <
> tức tưởi <
> ở nhà bên <
> làng xóm bỗng lặng yên <
> lặng yên đến không thể nào chịu nổi <
> không gian nén những gì dữ dội ... <
> bà không hiểu sao <
> bưởi vẫn chưa về <
> lá khô sột soạt ngõ tre <
> tiếng ếch ao bèo thủng thẳng <
> tiếng khóc chìm dần trong im lặng <
> lại thỉnh thoảng , nấc lên <
> nghẹn ngào ... <
> sự im lặng hát rằng : <
> lặng im của một nhát dao <
> chém vào đá , giữa trời cao đất dày <
> hỡi ai nát với cỏ cây <
> hồn kêu thành gió những ngày bão giông ! <
> <
> cụ đình đẩy cửa <
> lừng lững bước vào trong <
> ngực phẳng như tảng đá <
> rồi ngồi im như gốc cây to <
> tay cụ phác ra một cử chỉ mơ hồ <
> rồi cụ lại lắc đầu lặng lẽ <
> trông cụ héo như cây đa làng bật rễ <
> giọng cụ trầm và sâu : <
> - con bưởi đâu ? <
> tôi đến tìm nó hỏi <
> ức thế này , làm sao mà chịu nổi ? <
> bà chanh vội đứng lên <
> khép kín cánh liếp vào <
> bà thoáng thấy cuối trời <
> long lanh ngôi sao <
> sáng như giọt nước mắt ... <
> những đám cháy sẽ dần dần tắt <
> nhưng lửa đang thắp lên <
> ngàn vạn ngọn đèn <
> đất nước đêm nay <
> không ai bình yên ... <
> <
> tiếng khóc lại nấc lên <
> tức tưởi <
> nhà bên ... <
> nhà ấy sáng nay <
> ba người , giặc chặt đầu cắm cọc <
> đồn coóc mắt vằn tia đỏ nọc <
> tay quay vù vù can đen <
> đội mâu đi bên <
> cái tai cụt giấu trong làn khói thuốc <
> sau mỗi trận càn <
> làng vãn thêm người quen thuộc <
> bà thoáng rùng mình <
> tiếng sương rơi rộp ... rộp ... mái gianh <
> gợi dáng cành tre lả theo chiều gió <
> tiếng xa vắng côn trùng trong cỏ <
> gợi chiều sâu không cùng của đêm <
> tất cả như bình yên <
> tưởng xóm làng ta chưa bao giờ cháy <
> tưởng máu bà con chưa bao giờ chảy <
> tưởng đời mình chưa bao giờ trải qua <
> những đổi thay và những vui buồn <
> bằng cả bao đời xưa cộng lại ... <
> <
> tiếng khóc nhà bên <
> lại nấc lên <
> tức tưởi <
> cụ đình rung động toàn thân <
> xòe bàn tay vuông , bạc trắng vết chai sần <
> cụ bỗng nói một giọng trầm rất lạ : <
> - bà chanh ơi <
> chúng nó thịt người mình nhiều quá ! <
> rồi lặng im <
> cụ lắc cái đầu : <
> - con bưởi đâu ? <
> tôi muốn tìm nó hỏi <
> ức thế này <
> làm sao mà chịu nổi ? <
> mái nhà gianh hát rằng : <
> có đâu như ở nơi đây <
> kẻ thù ác quá mức này - chưa thôi <
> đau thương quá một kiếp người <
> cầm gươm quá mấy chục đời nối nhau ... <
> <
> 3 <
> tiếng chó vu vơ <
> làm đêm thêm thẳm sâu <
> sương xuống se se <
> mặt đường cát bụi <
> con đom đóm ướt cánh bay <
> dạt vào cành ổi <
> bỗng lao ra <
> rạch một đường ngang đêm <
> lửa trong tro <
> chốc chốc lại bùng lên <
> trong gió thổi <
> như một điều muốn nói <
> đêm dần khuya cao cao vòi vọi <
> bỗng vút lên <
> chót vót <
> tiếng gà <
> trẻ như thời trời đất mới sinh ra ... <
> <
> cô bưởi lắng nghe tiếng gà rừng rực <
> thấy sức triệu người hồi sinh trong lồng ngực <
> và cô đi <
> bên đám cháy <
> chưa tàn <
> lửa hát rằng : <
> quê tôi - những cánh rừng hoang <
> chính trong cơn bão đại ngàn - tôi sinh <
> nuôi tôi trong bếp nhà gianh <
> ủ là một chấm - thổi thành biển khơi ... <
> <
> 5 <
> toán giặc chạy xô cả lại <
> mặt chúng xám đi . hớt hải <
> - chi đấy ? bay ? <
> tên lính cao gầy <
> cổ ngẳng như cổ cò chết bão <
> dong một cụ già mặt bê bết máu <
> nách áo rách toang <
> dáng lực lưỡng và điềm nhiên như cây đa làng <
> <
> tên lính cổ cò oang oang nói : <
> - lão già này đã " đánh mìn " ngài đội <
> ngài ngã vật ra , chẳng biết có sao không ? <
> tụi nó cáng ngài về đồn rất đông ... <
> <
> coóc chống can đen , đi đến <
> cái chân bước nhẹ nhàng , uyển chuyển <
> hắn bỗng nhìn thẳng căng vào mắt cụ già <
> soi mói , cái nhìn như moi ruột gan ra <
> cụ đình bình thản : <
> - lính của quan đồn đã cho tôi lựu đạn <
> giết đội mâu là việc của riêng tôi <
> người việt nam <
> không một ai được phản bội giống nòi <
> thưa quan , quan hiểu chứ ? <
> - tên ông là gì ? <
> coóc vẫn lạnh lùng nhưng mắt đã vằn tia hung dữ <
> - có thể gọi tôi <
> là đình , là chùa , là nhà , là cửa <
> tên tôi là : dân-nước-bị-xâm-lăng<
>từ thượng cổ đến nay <
> chúng tôi <
> không hề biết đầu hàng ! <
> <
> coóc lệch mép cười thật là nham hiểm <
> - nhà ông đâu ? <
> - ngoài thân tôi , tôi chẳng có gì sất <
> tôi chỉ có hai bàn tay để cày xới đất <
> đầu tôi có những câu thơ bất khuất <
> của mạc đĩnh chi từng đọc ở bên tàu <
> <
> cụ nói chửa dứt câu <
> mắt bỗng thoáng cái gì như là làn bụi <
> hai má dần hằn nổi <
> những ngón tay dài và thon <
> vết những ngón tay tụ lại tím bầm <
> hình dạng giống bản đồ nước pháp <
> - ông có giết , tôi cũng không đổi khác ! <
> giọng cụ đình kiên nhẫn đến lạ lùng <
> <
> cụ ngẩng nhìn không trung <
> mấy tia nắng cuối mùa <
> lung linh trong đám mây rách nát <
> " mày có giết , tao cũng không đổi khác " <
> cụ nghĩ thầm : <
> " thế là chúng bay <
> không thể thuốn tới hầm <
> mấy anh trinh sát cấp trên và con bưởi ở <
> với tấm bản đồ ngoằn ngoèo đường xanh đỏ <
> chiến dịch lớn , quân ta sắp mở <
> quả lựu đạn mình ném vào mặt đội mâu <
> xoay ngược quân thù về phía sau <
> nếu phải chết , ừ thì mình chết <
> ngoài vòm trời lồng lộng kia <
> mình chẳng có gì để mà từ biệt " <
> một tứ thơ cảm khái xưa của mạc đĩnh chi <
> bỗng làm cụ nôn nao <
> ngực cụ gồ lên như sóng trào <
> tiếng coóc ngọt ngào <
> vô nghĩa và vo ve như tiếng muỗi <
> - mày nhớ xem , có thể là tên bưởi <
> đã dặn mày <
> và mày biết nó còn ẩn nấp quanh đây ? <
> - vâng , tôi nhớ ... <
> khi các ông dìm dân tộc tôi trong máu lửa <
> những ba đình , bãi sậy , hương khê ... <
> bao lớp người chết đi <
> để lại mối thù cho người còn sống <
> từ núi cao , sông dài , đồng rộng <
> đã mọc lên vô số pháo đài <
> từ bàn tay chai sạn cuốc cày <
> vụt lớn dậy kho quân lương , kho đạn dược <
> ông có thể giết tôi <
> nhưng đất nước <
> vẫn trường sinh <
> ngoài khát vọng mọi quân thù ! <
> <
> lũ lính đờ ra nhìn cụ giây lâu <
> như gặp một cái gì kì lạ <
> nhưng coóc thì hiểu ra tất cả <
> rằng : <
> hắn phải một mình chống lại một nhân dân <
> hắn phải một mình chống lại một dân tộc <
> lần đầu tiên <
> hẵn bỗng thấy mình thật là cô độc <
> nỗi thất vọng sủi tăm <
> chua chua trong óc <
> hắn buông thõng hai tay và mặt cúi gầm <
> một thoáng thôi <
> mặt hắn lại hầm hầm ... <
> - tên bưởi đâu ? - hắn hỏi <
> tiếng xé rách qua kẽ răng chó sói <
> hắn lồng như con trâu đực bị đòn đau <
> chiếc can đen quay thành khói ngang đầu <
> bỗng đột ngột bổ vào mặt cụ <
> cụ vuốt mặt , lòng bàn tay thấy đỏ <
> giơ hai tay , cháy hai mảnh mặt trời <
> nhìn tên đồn , tưởng nổ cả con ngươi <
> cụ hét như sấm nổi : <
> - này coóc <
> mày muốn tìm tên bưởi <
> hãy tìm trong cái bụng đói của tao đây ! <
> tay cụ giật phanh vạt áo nâu dày <
> phơi cái bụng phập phồng , phẫn nộ <
> rơi xuống dưới chân , cúc áo to , cúc áo nhỏ <
> đã khâu bởi đường kim vụng về ... <
> da thịt cụ tỏa ra mùi ở đợ , làm thuê <
> tháng hai mưa phùn , tháng mười sương muối <
> mùi bùn ngấu và mùi lúa mới <
> mùi trăng non những đêm ngủ sân đình ... <
> đồn coóc quay tít can đi quanh <
> bỗng dừng lại , nheo mắt cười độc địa : <
> - tao cho nổ trong bụng mày <
> quả lựu đạn mỹ <
> khai không ? <
> ngực cụ cuộn lên đỏ bóng màu đồng <
> rồi cụ đứng lặng im như hóa đá <
> chỉ một chút mơ hồ <
> thoảng rung trong gò má <
> trong đuôi mắt nứt chân chim ... <
> nhà bên bỗng bật lên <
> tiếng khóc nấc như cành khô gẫy <
> coóc sai lính sục tìm ai vừa khóc đấy <
> lôi chém ngay , cắm cọc bêu đầu <
> - tên bưởi đâu ? <
> chỉ ba phút nữa <
> bụng mày tao sẽ mổ <
> và nhét vào trong , quả lựu đạn hoa kỳ <
> một phút <
> hai phút <
> trôi đi ... <
> thời gian rỏ từng giọt máu ! <
> cụ bỗng kêu to : <
> - xóm làng ơi <
> ai có nghe thì nhắn lại hộ tôi <
> tôi còn nợ bà tròn lưng thúng thóc <
> nợ ông ba yên hai chục bạc <
> còn bác xoan tôi hứa lợp giúp nhà <
> bây giờ tôi đi xa <
> cho tôi xin những gì tôi còn nợ ... <
> nắng hát rằng : <
> gớm cho lựu đạn hoa kỳ <
> nổ trong bụng cụ còn gì là thân <
> tâm hồn của một người dân <
> đã thành ánh sáng trong ngần hôm nay ...
Cây đa làng