một rễ cố nông trong phát động quần chúng ở làng xuân phả , thọ xuân , thanh hóa . <
> <
> sáu mươi , người gọi chị dung , <
> tuổi già vẫn chị , chưa chồng , chưa con . <
> cây xanh giam mãi hèo mòn , <
> hoa tươi không nở , trái tròn chẳng đơm . <
> sớm mồ côi mẹ cô đơn , <
> đói nghèo cha phải đem con đường cùng , <
> bán đi mấy chuỗi tiền đồng , <
> tuổi mười lăm đã vào vòng mụ di ! <
> từ ngày vào cửa con ni , <
> bàn tay địa chủ còn chi nhân tình ! <
> sớm khuya lam lũ một mình , <
> cổng ngăn thăm thẳm nuốt hình chị dung . <
> mình làm , nó hưởng ung dung , <
> lại còn đánh chửi , coi không phải người : <
> - " chó hơn mày một cái đuôi ! <
> " mày hơn con chó một đôi đũa cầm ! " <
> tuổi xuân như đóa trăng rằm , <
> nó giam , nó giữ , nó cầm hết duyên ! <
> mấy lần có bạn hỏi xin , <
> vu oan nó đổ trộm tiền , rời xa ! <
> lần lừa một tuổi một qua , <
> gái tơ cố để thành ra nạ giòng , <
> để mà suốt kiếp lưng cong <
> làm tôi mọi nó , không mong đổi đời ! <
> - " thân tôi khác thể chim trời , <
> đêm về ổ rác , chút rồi lại đi . <
> suốt ngày ngoài ruộng biết chi , <
> những rơm cùng cỏ , tha đi , gánh về . <
> vùi đầu cục đất u mê , <
> tối tăm bưng bít , ai hề mở ra ! <
> đến đêm mới trở lại nhà , <
> lại đời xó bếp diễn qua đêm trường ! <
> đâm , xay , dậm , đạp , giần , sàng , <
> xay quay cái mặt , sàng ràng cái thân ! <
> khi tay mệt quá lả dần , <
> giằng xay trở lại cuốn vần tôi đi ! <
> mặt người con mẹ hội di , <
> ai hay chúa ngục một ly chẳng rời ! <
> may trời có tối , có mai , <
> thân tôi mới nghỉ ngơi vài phút giây . <
> lấp vùi bốn chục năm nay , <
> chẳng hay có đảng , không hay có cờ ; <
> chẳng hay nước có cụ hồ , <
> chín năm khởi nghĩa , bây giờ mới hay ; <
> bây giờ đội đến dắt tay , <
> đốt bùa dán ngục , chặt dây trói hồn . <
> tôi nghe trí trở về khôn , <
> bước chân thêm vững , máu dồn thêm hăng ; <
> đứng lên đạp hết bất bằng ! <
> con kia mưu chước chớ hòng rẽ chia ! <
> một hôm ốm họp về khuya , <
> nó bưng bát thuốc mân mê lại gần ; <
> hắt liền xuống đất , tôi phân : <
> - " đời tao mấy chục năm trần , ai chăm ! <
> mày dù một bụng dao găm , <
> đợi ngày ra trước nông dân gục đầu ! " <
> <
> * <
> * * <
> <
> chị dung nay hết đoạn sầu <
> đời sau phát động tươi màu cỏ hoa . <
> chấp hành phụ nữ tham gia , <
> hai gian ngói được ở nhà nông dân ; <
> ruộng nương , ăn họp chuyên cần ; <
> tuổi già chỉ một mơ gần nữa thôi : <
> - " có em bé nhỏ mà nuôi , <
> sớm hôm âu yếm , càng vui bội phần . "
Chị Dung