ngày xưa , ông lê kỳ di , <
> triều ba-tư-nặc là bề tôi trung . <
> có bảy trai quý nối dòng , <
> sáu anh sớm đã đào hồng đẹp đôi . <
> còn em thứ bảy là người <
> uyên thâm lý đạo tột vời tài hoa . <
> lão quan nghĩ tuổi đã già , <
> muốn cho con cái thành gia đủ đầy . <
> nhưng tìm dâu út khó thay , <
> dẫu trang quốc sắc đất này thiếu chi . <
> công dung ngôn hạnh ai bì , <
> sắc hương vừa độ dậy thì đào tơ . <
> nhưng chàng bảy vẫn chối từ , <
> lòng trai còn mãi trầm tư diệu vời . <
> ông khuyên : “ cha đã già rồi , <
> xuân thu còn ít tuổi trời lui mau . <
> 8.300 . trước khi nhắm mắt qua cầu , <
> muốn nhìn con trẻ có nhau xum vầy . <
> mối mai nhắn đó nhờ đây , <
> biết bao vóc nguyệt dáng mây khoe đào . <
> lại dòng phúc hậu thanh cao , <
> lẽ đâu không một nơi nào đáng chăng ? <
> chỉ vui kinh sách phòng văn , <
> khiến cha trông đợi băn khoăn đã nhiều ! ” <
> chàng thưa “ đâu dám tự kiêu <
> khi song thân đã thương chìu tìm nơi <
> xứng danh kiều diễm trang đài , <
> song con nghĩ : chỉ một thời rồi qua <
> những hương sắc với vinh hoa , <
> nén lòng đợi chốn hiền hòa đức cao . <
> đồng tâm , sẽ kết tơ đào , <
> vui lòng cha mẹ , duyên trao thuận hòa . <
> kiếp người chẳng lẽ sinh ra , <
> giam trong giả tướng một nhà trầm luân . ” <
> ông khen : “ ý đẹp muôn phần , <
> nếu được như vậy đâu cần thêm chi . <
> bạn cha có một vị kia <
> quen nhiều biết rộng , nhờ gì cũng xong . ” <
> quả nhiên khi nghe chuyện ông , <
> thân tình , lão hữu vui lòng ra đi . <
> gót hiền tìm đến thôn kia , <
> tình cờ gặp nhóm xuân thì dạo vui . <
> một nàng , trong nhóm mảnh mai , <
> mặt tươi hoa sớm , tuổi ngoài nửa trăng . <
> các cô khi tới suối rừng , <
> tự nhiên đều tháo hài cầm trên tay . <
> riêng nàng đó để nguyên hài , <
> ung dung đi xuống , dáng người dễ thương . <
> lão ông thấy vẻ khác thường , <
> lưu tâm xem cách thức nàng ra sao . <
> các cô đều xắn quần cao , <
> riêng nàng vẫn thả ống đào bước qua . <
> mấy cô ồn ã nô đùa , <
> riêng nàng tươi tỉnh gởi thưa phải lời . <
> bạn trèo cây bẻ cành chơi , <
> riêng nàng dạo ngắm cỏ tươi lá mềm . <
> sau hồi giỡn nghịch huyên thuyên , <
> các cô vặt hái cả nghìn trái cây . <
> duy nàng chẳng đụng mảy may <
> đến khi cùng bạn dắt tay trở về . <
> lão ông giả bộ người quê , <
> ho khan mệt nhọc , ngồi kề lối qua . <
> mấy cô kia mải vua đùa , <
> riêng nàng dừng bước , xót xa hỏi người : <
> “ cụ từ đâu tới đây chơi ? ” <
> lão rằng “ vốn ngụ một nơi xa thành . <
> còn cô , nhà hẳn gần quanh , <
> cho ta hỏi chút thân tình , có nên ? ” <
> nàng thưa “ xin cụ tự nhiên , <
> điều con biết sẽ trình lên với người . ” <
> lão ông rằng “ thực mừng vui , <
> thấy con dung hạnh khác đời lắm thay . <
> đã chơi cùng chúng bạn đây , <
> mà khi xăn áo , cởi giày lội sang . <
> lại khi đập trái cây rừng , <
> sao con riêng biệt không cùng đùa theo ? ” <
> thưa : “ dù việc chẳng bao nhiêu , <
> nhưng lão trượng hỏi , con đều phải thưa . <
> áo quần dù vải hay tơ , <
> cũng như giày dép , cốt cho người dùng . <
> phải tùy lựa trước là xong , <
> đã che thân thể nên không tiếc gì . <
> còn như cây trái đồi kia , <
> dành cho chim chóc đi về có ăn . ” <
> lão khen “ con có thiện căn , <
> nên ta mong được đến thăm lệnh đường . ” <
> nàng vâng lời , dẫn vào làng , <
> đến nhà vườn rộng , dưới hàng cây xanh . <
> chủ nhân cốt cách lịch thanh , <
> hỏi ra mới biết là tình đồng hương . <
> vốn dòng quyền quý giàu sang , <
> phải khi tai họa tìm đường lánh đây . <
> luống khoai , ao cá , vườn cây , <
> đất lành chim đậu , tháng ngày thong dong . <
> thêm gian nhà mát hướng đông , <
> mở trường học nhỏ , dân vùng mừng vui . <
> gửi con em tới theo đòi , <
> gió thơm đồng nội truyền lời giảng văn . <
> sớm thầy ngắm núi hoa sương , <
> chiều ôn thế sự ngẫm thương nỗi đời . <
> khi cùng dân giã , lưới chài , <
> miếng trầu điếu thuốc một vài câu thăm . <
> khi xem dệt cửi , ươm tằm , <
> khuyên con cháu giữ tính chăm nết hiền . <
> được lòng yêu kính suốt miền , <
> việc làng việc nước , cậy phiền lo toan . <
> làm dân cho đến làm quan , <
> góp tay bồi đắp giang san cũng là . <
> ngã nhân bởi tự lòng ta , <
> xá gì ảo ảnh sương sa cõi người . <
> miễn sao thiên hạ cùng vui . <
> thuận hòa một gốc đạo trời nhân duyên . <
> lão ông mừng gặp người hiền , <
> đức cao tâm rộng địa tiên chốn này . <
> hàn huyên trà rượu đôi ngày , <
> mới đem chuyện bạn ngõ bày xem sao . <
> diệu hoa hiền đức má đào , <
> 8.400 . xứng cùng chàng bảy trí cao lòng từ . <
> thuận duyên , người gởi , người thưa , <
> sang mùa hoàng cúc , một nhà phượng loan . <
> đôi bên rể quý dâu hiền , <
> gia đình hạnh phúc dưới trên thuận hòa . <
> khiêm nhường đối đãi gần xa , <
> trong tình chồng vợ ngoài ra bạn hiền . <
> diệu hoa quản trị điền viên , <
> lại cùng chàng lúc bút nghiên văn bài . <
> tiếng ngoan đồn khắp trong ngoài , <
> người trên kẻ dưới nức lời mến thương . <
> lại hay cứu vớt tai ương , <
> biết bao kẻ khó được nàng giúp cho . <
> thấy ai có chút lòng từ <
> là nàng khuyến khích coi như thân tình . <
> yêu thương khắp loại chúng sinh , <
> giữa phồn hoa rắc nhân tình nơi nơi . <
> bảy lần sanh , bảy con trai <
> đều là cốt cách trí tài vô song . <
> tính cha nết mẹ theo dòng , <
> kết giao hiền sĩ anh hùng bốn phương . <
> thị thành cho đến thâm sơn , <
> đều từng in gót bảy chàng dạo qua . <
> bởi lòng cầu tiến thiết tha , <
> nghe danh ẩn sĩ đâu là tìm ngay . <
> khi mong thêm một bạn hay , <
> khi cần được một bực thầy bảo ban . <
> sự tình khiến một thượng quan , <
> vốn tay xiểm nịnh quyền gian bực mình . <
> phần ghen lừng lẫy tài danh , <
> phần nuôi giận cũ nên sanh oán thù . <
> lòng thầm hằng nghĩ mưu mô , <
> đặt lời sàm tấu lên vua ngày ngày . <
> phải khi dân gặp thiên tai , <
> người đau kẻ chết trong ngoài xôn xao . <
> anh em lo giúp đồng bào , <
> nịnh quan thừa dịp đặt bao bẫy ngầm . <
> rồi tâu là họ mưu toan <
> xúi dân nổi loạn , tính đường cướp ngôi . <
> cớ gian trình sẵn đây rồi , <
> vua tin truyền giữ bảy người khảo tra . <
> mưu thù quyết hại không tha , <
> cho tiền quản ngục bắt tra cực hình . <
> được vàng lại sẵn máu tanh , <
> mấy tên trâu ngựa hết mình làm theo . <
> ngày đêm khảo đã đủ điều , <
> đòi ăn đút lót thật nhiều ngọc châu . <
> nhưng gia đình có tiền đâu , <
> của riêng đã giúp đồng bào tai ương . <
> thế là nát thịt tan xương , <
> 8.450 . anh em chết tại ngục đường lặng im . <
> nhưng dù che giấu mọi tin , <
> cũng không mấy chốc , dân liền xôn xao . <
> gái trai già trẻ khóc gào , <
> bên thành kéo đến xin vào kêu oan . <
> mặc cho giáo chặn binh giàn , <
> quyết lòng tố cáo nịnh quan hại người . <
> bây giờ mới rõ mười mươi , <
> nhà vua sửng sốt lại mời trăm quan . <
> nửa đêm tới họp triều đàng , <
> sai vệ binh bắt kẻ gian hạ tù . <
> rồi cho quân lính truyền loa <
> loan tin dân biết để mà trấn an . <
> nhưng dân căm uất vô vàn , <
> kêu gào xin điệu kẻ gian ra ngoài <
> để dân sẽ tự phanh thây , <
> ăn gan , uống máu họa may vui lòng . <
> nói rồi toàn thể đám đông <
> chẳng nề gươm giáo quyết xông vào thành . <
> chí dân làm cả triều đình , <
> dẫu đầy quân tướng cũng kinh hoảng người . <
> thế cùng sắp máu xương rơi , <
> trên thành chợt thấy một người vội ra . <
> chính là hiền mẫu diệu hoa , <
> thiện danh đã khiến nhà nhà kính yêu . <
> xuân thu tuổi dẫu qua nhiều , <
> nghi dung còn vẻ diễm kiều chưa phai . <
> vẫy tay , từ tốn cất lời : <
> “ đồng bào xin hãy nghe đôi câu này . <
> chính tôi sầu thảm nhất đây , <
> sinh con đâu biết có ngày tang con ! <
> hận thù hẳn chất như non <
> nếu không nhớ lại : khi còn bình sinh <
> các con tôi hướng việc lành , <
> nguyện đem thân giúp chúng sanh thuận hòa . <
> lẽ đâu chết lại thành ra <
> mối cừu hận để nhà nhà máu rơi . <
> các người đã thương con tôi , <
> thì xin ghi nhớ những lời lẽ xưa . <
> oán nào giải oán bao giờ , <
> máu nào gội được máu thù cho tan . <
> hãy về thể hiện tình thương , <
> là cho hồn trẻ suối vàng được vui . ” <
> dứt câu , sông núi ngậm ngùi , <
> từ âm khiến cả lòng người dịu theo . <
> lệ tuôn thương nhớ còn nhiều , <
> nhưng quay về với những điều từ bi . <
> rồi hiền mẫu đến rừng kia <
> chắp tay kính đức đại bi trên tòa . <
> phật rằng “ tín nữ diệu hoa , <
> dù cho muôn loại một nhà máu xương . <
> cùng trong ải nghiệp vô thường , <
> ân ân oán oán trăm đường vào ra . <
> chấp người nên mới có ta , <
> có mình nên mới có nhà trầm luân . <
> giờ con muốn rõ quả nhân , <
> thì ta cũng kể một lần cho nghe : <
> kiếp xưa có bảy người kia <
> không nhà , thất thểu không nghề sinh nhai . <
> chúng hay lui tới thôn ngoài , <
> nhà bà lão bán hoa lài từ xưa . <
> kiếm ăn dù đói hay no , <
> cũng dành hoa để dâng chùa sớm hôm . <
> nghe lành , ngắm phật làm gương , <
> đài sen như thấy tỏa hương thơm đời . <
> một hôm bà lão đi rồi , <
> bọn kia dắt trộm trâu người đem ăn . <
> bà về gặp bọn sát sanh <
> buộc trâu làm thịt thôi đành tính sao . <
> biết rằng ác báo kiếp sau , <
> nhân nhân quả quả nối nhau chẳng rời . <
> nguyện rằng sau có ở đời <
> thì xin độ được bảy người hiền lương . <
> trần gian ảo hóa vô thường , <
> oán xưa chồng chất tìm đường báo nhau . <
> quan triều , chính kiếp xưa trâu <
> bị đem giết thịt hẹn sau oán đền . <
> còn bà lão đã phát nguyền , <
> là diệu hoa đó , con hiền bảy trai . <
> ác căn còn cũng nhớ người , <
> duyên lành hóa cải đổi dời hư không . <
> ngộ mê cũng tại nơi lòng , <
> quả nay hẳn rõ nhân trồng kiếp xưa . <
> dù nơi động thẳm non mờ , <
> tránh sao khỏi quả đến giờ báo sinh . <
> cõi đời nhục nhục vinh vinh , <
> nổi trôi bọt nước bồng bềnh sông mê . <
> chỉ còn nguyện đến bờ kia , <
> yêu thương vô hạn đi về thênh thang . <
> tử sinh như cát sông vàng , <
> mười phương cõi giới con đàng vào ra . <
> giả hình như bóng chim qua , <
> như sông biển réo ta-bà bọt sôi . <
> xá gì một gợn mây trôi , <
> mà chân vướng mãi luân hồi trầm luân . <
> sông thanh tịnh xả bụi trần , <
> đạp muôn quách mộng một lần cho tan . <
> ngẫm xem suốt cõi trần hoàn , <
> khác gì ảo ảnh mênh mang giữa trời . <
> niệm sinh như lớp mây dời , <
> 8.550 . một , hai : vọng chấp lòng người mà ra . <
> hợp , xung cũng một lòng ta , <
> mười phương pháp giới đều là thể tâm . ” <
> bấy giờ giữa chốn tuyền lâm , <
> vua quan cũng đã kéo dần tới nghe . <
> chắp tay im lặng dưới hè , <
> hoa bay thấp thoáng , mây che chập chùng . <
> pháp hiền như vẳng hồng chung , <
> xóa tan sầu hận vô cùng vô biên . <
> lòng người như đóa bạch liên <
> giữa nơi mê vọng ưu phiền nở ra . <
> vua , quan tỉnh thức trần sa , <
> noi gương tín nữ diệu hoa đại từ . <
> như đêm tỏ hiện chân như , <
> như bầy hạc giữa không hư tìm về . <
> y nương dưới cội bồ-đề , <
> cây non cỏ nội bốn bề xanh tươi . <
> như xuân nhuần thấm đất trời , <
> như triêu dương trải nắng tươi ngọn ngành . <
> như chim nhạn vượt non thành , <
> kiếm hoa dương trải áo xanh dưới cầu . <
> thấm câu pháp vị nhiệm mầu , <
> như đêm thu vẳng chuông đâu trầm từ . <
> như dùi mõ vọng không hư , <
> khiến người dứt nỗi ưu tư tục trần . <
> khiến cây cỏ dục lòng xuân , <
> khiến mây nhớ núi lại vần vũ bay . <
> diệu hoa đứng dậy chắp tay , <
> cành bông vương giữa tóc mây đôi bờ . <
> gió trời thoang thoảng hương đưa , <
> nét môi đào thẫm thốt thưa nhẹ nhàng <
> rằng con tỉnh giấc mơ vàng , <
> đức này hồi hướng khắp hàng nhân thiên . <
> nguyện cho mười cõi dưới trên <
> phúc duyên tỉnh giấc sầu miên hận thù . <
> quy nương chính đạo tín tu <
> ngọn đèn trí huệ nghìn thu dõi hiền . <
> trên bờ cỏ úp tay tiên , <
> như lan bạch ngọc đặt lên gấm trời . <
> lễ xong lui đứng bên người , <
> nhà vua cũng lại phát lời thệ cao . <
> quần thần kẻ trước người sau <
> cũng xin thệ nguyện lễ đầu thiết tha . <
> một bầy chim tự phương xa <
> bay về ríu rít trải hoa cúng dường . <
> thinh không hiện áng mây hường , <
> kết thành quạt báu tỏa hương diệu kỳ . <
> cúng dường đại lễ quy y , <
> gió thơm thổi sạch mê ly bụi trần . <
> người người tuần tự lui chân , <
> 8.600 . đức vua cùng với quan quân trẩy về . <
> lúa xanh ngan ngát đồng quê , <
> tiếng ai gọi nghé trên đê vọng đài .
Người mẹ từ hoà