một thời phật trụ nơi đây , <
> như mưa xuân đượm cỏ cây đồng đều . <
> người người theo đạo cao siêu , <
> khác chi cây cỏ kết nhiều trái thơm . <
> một lòng như pháp y nương , <
> mỗi người là một đạo trường trí bi . <
> trong thành xá-vệ nước kia , <
> có ngàn thiếu nữ quy y phật từ . <
> sang giàu cho đến bần ngu , <
> sáu điều hòa hợp , cùng tu một chùa . <
> ngày ngày trai tịnh công phu , <
> cầu yên dân nước , đền bù đàn-na . <
> khiến cho các hàng tại gia <
> tín tâm tam bảo , thuận hòa an vui . <
> trong hàng ni chúng có người <
> vốn dòng quý tộc tuyệt vời hoa dung . <
> xưa quen nệm gấm màn nhung , <
> vườn xuân yểu điệu đóa hồng chúa hoa . <
> văn chương lễ giáo nếp nhà , <
> kết thành ngọc giữa ta-bà nghiêm trang . <
> thi nhân phương ấy có chàng <
> đã bao ngày tháng vì nàng ngẩn ngơ . <
> khi giai nhân chọn đường tu , <
> lòng si cay đắng nên thơ bao vần . <
> than người hoài phí tuổi xuân , <
> đời hoa rực rỡ có ngần mà thôi . <
> được mang nhan sắc tuyệt vời , <
> sao toan dìm phí trong nơi am thiền . <
> mà nào chắc hết trần duyên , <
> mốt mai biển ái gọi đền nguồn ân . <
> bấy giờ thân mới thương thân , <
> nâu sồng một thuở , vẻ xuân đâu còn ! <
> cô phòng ngày tháng héo hon , <
> nhìn người hương lửa sớm hôm ấm nồng ... <
> thơ bay tới biết bao dòng , <
> trước còn dạ vững , sau lòng phân vân . <
> nghe ra lý lẽ đôi phần , <
> lá xanh xuân nọ vàng dần hơi thu . <
> ni về khép cổng chùa tu , <
> sớm mai mở cổng quét thu hồng đào . <
> hoa vương ngọn chổi thanh hao , <
> thoảng nghe hơi thở hương nào bướm nghiêng . <
> lòng đôi cửa tục , cửa thiền , <
> ai xui con nhện giăng thêm tơ vò . <
> nghĩ gì chim hỡi nhỏ to , <
> 7.850 . có buồn lá úa trên đò nước xuôi . <
> mây ơi , trôi nổi bao đời , <
> chừng như mây nhớ chân trời về mau . <
> cỏ ơi , sao cỏ rầu rầu , <
> vườn xanh đã rụng trên đầu mấy xuân . <
> núi ơi , sao núi tần ngần , <
> chân ơi , có nhớ đường vần vũ hoa . <
> tâm tình , sư trưởng nhận ra , <
> thấy ni dưới gốc mai già đăm chiêu . <
> biết xuân xanh ấy diễm kiều , <
> biết trong tuổi trẻ có nhiều đam mê . <
> trách mình giới luật nghiêm trì , <
> mà đường giáo lý trí bi lơ là <
> khiến cho ni chúng trong chùa <
> tâm chưa vững trước lọc lừa thế gian . <
> hôm sau lên trước quả đường , <
> thỉnh xin mở một đạo trường như lai . <
> đem kinh , luật , luận khai bày , <
> thỉnh bà vi diệu làm thầy giảng sư . <
> vị này tu học công phu , <
> đạo cao đức trọng sớm trưa tu trì . <
> vẻ hoa còn thắm dung nghi . <
> hẳn nhan sắc thuở xuân thì ai hơn . <
> bây giờ chấp chưởng thiền môn , <
> xứng danh tài đức đôi đường vẹn hai . <
> chọn ngày chính pháp khai bày , <
> đạo trường ni chúng ngồi vây điệp trùng . <
> toàn là mơn mởn thu dung , <
> tuổi hoa đương thuở ngại ngùng chúa xuân . <
> gian nan chưa lấm đường trần , <
> cầu oan chưa hẳn một lần bước qua . <
> tham mê còn ám lòng hoa , <
> thanh cao gương sáng phật-đà chưa soi . <
> nghĩ nên đem hẳn cuộc đời <
> làm đề thuyết pháp , thức người sơ cơ . <
> tiếng chuông khai giảng đến giờ , <
> ni sư từ tốn lên tòa khói hương : <
> “ dục tâm như lửa nung than , <
> huyễn mê là gốc con đàng chúng sanh . <
> tạo nên ảo giác , giả thân , <
> cuốn trong tham hận muôn phần khổ đau . <
> bần ngu cho đến sang giàu , <
> có thân có khổ như nhau khác gì . <
> sanh , già , bệnh , tử , biệt ly , <
> thôi thì thù hận , thôi thì oán than . <
> giả danh là cõi tù giam , <
> khiến thân khẩu ý vô vàn giáo đâm . <
> thoáng vui lòng chửa vội mừng <
> đã rơi dòng lệ rưng rưng mắt đầy . <
> ai từng lo héo mặt mày , <
> 7.900 . ai từng thức suốt đêm dài thở than . <
> dặm trường ai có gian nan <
> mới từng hiểu rõ trái oan là tình . <
> rồi bà thuật lại chuyện mình , <
> khi xưa tên gọi đoan trinh diễm kiều . <
> gặp người anh tuấn mến yêu , <
> nhưng cha mẹ chẳng thuận chiều lòng con . <
> ép duyên về một vương tôn , <
> khiến chàng trai nọ tủi buồn ra đi . <
> ba năm , sau lễ vu quy , <
> phòng hương vừa tiếng hài nhi chào đời <
> thì dồn dập những nạn tai . <
> đầu xuân ấy , giữa đêm dài giấc mê <
> chợt nghe vó ngựa giặc về , <
> giật mình , lửa đã mấy bề bốc cao . <
> vội vàng theo lối cửa sau <
> ôm con trốn lẩn rừng sâu lạnh lùng . <
> sáng ngày trời mới hừng đông , <
> lần về còn cảnh tro hồng bụi rơi . <
> giặc đêm đã giết chồng rồi ! <
> gia nhân kẻ chết , kẻ thời trốn đâu . <
> bên chồng khóc ngất giây lâu , <
> rồi lo bới đất vùi sâu trọn tình . <
> ôm con liền bước loanh quanh , <
> mong tìm về mái gia đình mẹ cha . <
> nửa đường , quán trọ làng xa , <
> gặp đêm bọn cưới vây nhà , giết con ! <
> thấy nàng nhan sắc mê hồn , <
> dễ dàng toan bắt theo luôn về rừng . <
> trong khi tướng cướp vui mừng <
> thì lòng nàng đã quyết từng phút giây . <
> trả thù con , cùng chết đây , <
> còn hơn sống nữa , dẫu đầy vàng son . <
> lần tay giấu ngược dao con , <
> lừa đâm một nhát máu tuôn thành dòng . <
> bị thương , tướng cướp nổi hung , <
> thế là chịu trận hãi hùng vũ phu . <
> ngất đi , tưởng chết bấy giờ , <
> nào hay hồi tỉnh lúc vừa bình minh . <
> bàng hoàng giữa cảnh vắng tênh , <
> xác con tím ngắt cạnh mình , hỡi ôi ! <
> nhận ra , lại xỉu từng hồi , <
> những toan cắn lưỡi lìa đời cho xong . <
> chợt nhìn tán lá sầu đông , <
> cha già mẹ yếu hẳn trông tin mình . <
> còn thân , thôi cũng thôi đành , <
> cầm bằng phận mỏng thời xanh nhuốm chàm . <
> tình duyên là những vòng tang , <
> gắng về cố quận để làm đạo con . <
> đường dài lê gót héo hon <
> 7.950 . đến nhà , trời hỡi : đâu còn nhà xưa ! <
> gọi tìm cha mẹ ngẩn ngơ , <
> có người chỉ giúp : hai mồ cỏ xanh ! <
> thân già chết nạn đao binh <
> năm qua , lúc giặc hoành hành nơi đây . <
> dân lành lắm kẻ tan thây , <
> trông thôn xóm đó : còn đầy tan hoang . <
> nghe thôi đau đớn kinh hoàng , <
> đoạn tràng , ai đã đoạn tràng thế đâu ! <
> bước chân đưa rặt lối sầu , <
> bàn tay định mệnh đẩy nhau đường cùng . <
> còn gì , trong kiếp long đong , <
> cái thân bèo dạt trên dòng gió mưa . <
> lần ra bến nước sương mù . <
> sông ơi , phận bạc xin nhờ lòng xanh . <
> gió nâng tà áo gieo mình , <
> sóng dồn tay biếc đón linh hồn sầu . <
> là thôi , là hết thương đau , <
> hồng nhan hẳn vượt thoát cầu truân chuyên . <
> nào hay cõi sống ưu phiền <
> còn đôi má phấn trả đền , chưa tha ! <
> giữa dòng nước xiết bao la , <
> lưới đâu kéo vớt lên bờ thuyền ai . <
> trong khoang cấp cứu một hồi , <
> nàng dần dần tỉnh , thấy người ngẩn ngơ . <
> đây là cõi thực hay mơ ? <
> cả hai cùng tưởng , cùng ngờ phải chăng . <
> tình đau , ghi thuở tuyết băng , <
> người lên xe cưới , người thầm lặng đi ! <
> bao năm , ai ngóng ai chi , <
> chợt nay mắt lệ đầm đìa nhận nhau . <
> đôi hồi cạn tỏ nông sâu , <
> chuyện nàng tự thuở lên cầu tai ương . <
> và lênh đênh những bước chàng , <
> từ ra đi với sầu tan nát lòng . <
> đã toan trời đất vẫy vùng , <
> phá tan những nỗi bất công trên đời . <
> đem cho thiên hạ nguồn vui , <
> cánh tay niên thiếu chuyển dời nước non . <
> nhưng rồi gió cát ba bôn , <
> mấy năm dựng nghiệp , một cơn tan tành ! <
> ném gươm , bỏ mộng tung hoành , <
> một thuyền một lưới lênh đênh sông dài . <
> lấy đời ngư phủ làm vui , <
> khi thăm bến lạ , khi rời thôn quen . <
> với đời : không kể tuổi tên , <
> với lòng : không nỗi trắng , đen đo lường . <
> khi say trăng nước mênh mang , <
> tựa thuyền gõ nhịp ca vang đất trời . <
> một mình vui nốt cuộc chơi , <
> 8.000 . ngờ đâu nay lại gặp người thuở xưa . <
> nghĩ rằng : trời định duyên ta , <
> nên xin nàng nối đường tơ ngày nào . <
> đoan trinh luống ngại ngùng sao , <
> một thân chìm nổi ba đào mấy phen . <
> với chàng , như đã phụ duyên , <
> hay chi mà định tái nguyền lửa hương . <
> nhưng chàng khăng khít lời thương : <
> “ đã ly biệt , lại giữa đường gặp nhau . <
> trời dành êm ấm về sau , <
> lẽ đâu cố chấp chịu sầu dở dang . <
> để cho đôi kẻ đôi đàng , <
> xót nhau sinh nỗi đoạn tràng vì nhau . ” <
> cảm lòng chân thiết trước sau , <
> gượng tươi nàng khẽ cúi đầu tạ ơn . <
> trăng thề giờ mới tròn gương , <
> đời xuân giờ mới sắt son ân tình . <
> trên dòng nước biếc mông mênh , <
> sóng êm rọi tỏ đôi hình uyên ương . <
> bên nhau nào kể thời gian , <
> tới khi thấy dấu hiệu nàng có thai . <
> biếng ăn gần một tháng trời , <
> trong thuyền choáng váng nằm ngồi không yên . <
> chàng tìm mái nhỏ thôn quen <
> cho nàng thai dưỡng ấm êm đợi ngày . <
> vừa xong chốn ở nơi đây , <
> căng buồm , chàng lại vượt ngay sóng trùng . <
> tính toan thời phải gắng công , <
> lưới chài thêm để tiêu dùng mai sau . <
> mỗi lần đi cũng không lâu , <
> cách ngày , chàng đã tìm nhau thăm chừng . <
> lòng vui chẳng ngại nắng sương , <
> sau vài chuyến , lại tính đường khác đi . <
> biết rằng tại cửa sông kia , <
> dân đi biển mới giàu vì ngọc trai . <
> chàng bèn : “ ta thử tới nơi , <
> nghe buôn một chuyến , ăn lời cả năm . <
> đi lâu cũng chỉ hai tuần , <
> ở nhà nàng cứ an tâm , dưỡng mình . ” <
> nhìn chồng rời bến bình minh , <
> nhớ nhung thêm đậm nghĩa tình phu thê . <
> thêm yêu vườn nhỏ , bờ tre , <
> chùm hoa tỉ muội bên bờ dễ thương . <
> mười hôm , sau buổi tiễn chàng <
> có người lạ mặt tìm nàng báo tin : <
> chàng vừa gặp phải cơn đen , <
> bán buôn phạm luật , quan trên giữ rồi . <
> nhắn nàng phải gấp tới nơi <
> để lo liệu , chậm rồi khó khăn ! <
> thất kinh , nàng vội theo chân
Vi Diệu Tỳ-khiêu-ni - phần 1