trước cửa khổng cung tường chín chắn . <
> 695 . bước lên đường vào cửa ung dung , <
> trăm quan , tôn miếu , lạ lùng , <
> học hành cho biết thỉ chung tỏ tường . <
> bẩm phi thường khác hơn mọi vật , <
> ắt làm người thời chẳng hư sinh . <
> 700 . phú cho tai mắt thông minh , <
> tính tình gồm đủ kiếp sinh vẹn tuyền . <
> bực thánh hiền ấy không dám ví , <
> song làm người có chí thì nên , <
> khai tâm từ thủa thiếu niên , <
> 705 . hiếu kinh tiểu học trước liền cho thông . <
> đọc cho đến trung dung , đại học , <
> tứ thư rồi lại đọc ngũ kinh , <
> thi , thư , dịch , lễ , đều tinh , <
> xuân thu nghĩa cả cho minh nghiệp nhà . <
> 710 . xem cho đến bách gia , chư tử , <
> bảy mươi pho sử đều thông , <
> sớm khuya ở chốn văn phòng , <
> bút nghiên , giấy mực bạn cùng chân tay . <
> bài kinh nghĩa cùng bài văn sách , <
> 715 . tinh phú , thơ , mọi vẻ văn chương . <
> một đèn , một sách , một giường , <
> có công mài sắt có ngày nên kim . <
> học trò giữ chính tâm làm trước , <
> với tu , tề , bình , trị đều yên , <
> 720 . cương thường giữ hiếu làm nên , <
> từ đoan , ngũ giáo cho tuyền công sinh . <
> bề đạo đức , gia đình phải giảng , <
> phủ thiên quân quang đãng tinh vi . <
> lý cho cách vật , trí tri , <
> 725 . trong thì dưỡng đức , ngoài thì tu thân . <
> nghiệp tứ dân nhất rằng chữ sĩ , <
> nghề nông , thương , công cổ khôn sơ , <
> đạo thầy thứ nhất là nho , <
> toán , y , lý , số dám so sánh bài . <
> 730 . khắp triều đình trong ngoài lớn nhỏ , <
> những là người áo mũ đai cân , <
> đời nào cũng chuộng nghề văn , <
> mưu mô giẹp loạn , kinh luân mở nền <
> pho kinh sử làu chuyên nghề học , <
> 735 . chốn thư đường từng đọc hôm mai , <
> quan sang chẳng có riêng ai , <
> đạo trời nào phụ những người độc thư . <
> kìa trước hết văn nho sĩ tử , <
> dẫu khó khăn kinh sử càng chuyên , <
> 740 . làm nên trọng chức cao quyền , <
> trong ngoài ai chẳng ngợi khen bậc hiền . <
> nhặt lấy cỏ bồ biên mà đọc , <
> người ôn thư chí học mới cao . <
> chàng hoằng không sách biết sao . <
> 745 . mượn kinh mà học viết vào mảnh tre . <
> dùi đâm vế kẻo khi buồn ngủ , <
> ngươi tô tần chí thú đọc kinh , <
> tóc treo giường ấy , tôn sinh , <
> để cho dễ thức học hành canh khuya . <
> 750 . thủa dầu hết đèn hoe bóng tuyết , <
> chàng tôn khang chịu rét đêm đông , <
> nọ ngươi trác dận dầu không , <
> túi bao đom đóm bạn cùng thư trai . <
> vai gánh củi học thời luôn miệng , <
> 755 . chu mãi thần nên tiếng danh nho , <
> lý sinh chẳng quản công phu , <
> chăn trâu treo sách một pho trên sừng . <
> ấy những người trước từng khó nhọc , <
> sau làm nên tước lộc quan sang , <
> 760 . làm trai chí khí hiên ngang , <
> chớ rằng nguy khổ trễ tràng làm chi ! <
> oanh bé nhỏ tuổi thì lên tám , <
> việc đọc thơ sớm đủ tinh thông <
> lão tuyền tuổi cả gia công , <
> 765 . hai mươi bảy tuổi dốc lòng nghề nho . <
> đường lưu án tuổi vừa lên bảy , <
> đỗ thần đồng tiếng dậy gần xa . <
> ông lương đã đến tuổi già , <
> tám mươi hai tuổi đỗ khoa đại đình <
> 770 . đường vân trình dù sau dù trước , <
> chữ công danh ai khác chi ai , <
> hễ người có chí có tài , <
> gió rung mặc gió khôn rời khôn lay . <
> chẳng sợ kẻ lắm thầy nhiều tớ , <
> 775 . thấy ta nghèo ra sự rẻ khinh , <
> thư trung lắm kẻ hiển vinh , <
> dập dìu hầu hạ , linh đình ngựa xe . <
> chẳng sợ kẻ lắm tiền , nhiều lúa , <
> nghĩ mình rằng có của thì hơn , <
> 780 . thư trung kim ngọc vô vàn , <
> đầy khè chung đỉnh , chứa chan bạc vàng . <
> chẳng sợ lắm kẻ thê nhiều thiếp , <
> đả hẳn rằng tốt đẹp hơn ai ? <
> thư trung có gái tuyệt vời , <
> 785 . những người mặt ngọc là người vẻ vang . <
> chẳng sợ kẻ tòa ngang dãy giọc , <
> khinh nhau rằng hàn ốc thê lương . <
> thư trung tuấn vũ điêu tường . <
> lầu hồng gác phượng cột giường liền mây <
> 790 . ai có chí đêm ngày luyện tập , <
> theo người xưa cho kịp mới nên . <
> học cho hy thánh hy hiền , <
> việc gì thông biết chẳng phiền lụy ai . <
> chốn lâm tẩu , hoài tài bảo đức , <
> 795 . khắp bốn phương đồn nức thời danh , <
> chiếu nêu cao giá ngọc lành , <
> xe loan có thủa cung doanh có ngày .
Khuyên học trò phải chăm học