( trích thuyết minh phim ) <
> <
> lịch sử đẹp nhờ núi sông , núi sông có hồn nhờ lịch sử <
> hoa lư , cha ông tựa vào thế núi sông dựng nền tự chủ <
> nhờ đến những người đặt nền móng thống nhất tự cường <
> đầu tiên cho tổ quốc <
> khi qua đền cũ vua đinh <
> nhớ đến dương văn nga từng lướt sóng trước bình minh <
> mang áo bào đến người thắng trận <
> đất nước <
> và tình yêu <
> màu ngọc ... <
> " hạ long cạn " là tên viên ngọc ấy <
> nhắc ta đến viên ngọc khác vô cùng diễm ảo : hạ long <
> <
> những con rùa , con phượng này chưa tỉnh giấc hồng hoang <
> đôi gà chọi triệu năm rồi vẫn chọi <
> núi bình hương như lòng tưởng niệm , sự ghi công <
> trời nước mơ mơ từ hang động nhìn ra <
> nhưng lịch sử đã qua đây và thức dậy <
> nhắc ta rằng sắt một con tàu thực dân chóng gỉ hơn cọc gỗ chống quân xâm lược <
> ngô quyền và trần hưng đạo đã từng vùi sâu xác chiến thuyền ngoại xâm <
> vào sóng bể này <
> có người bảo hạ long là bản thảo đầu tiên của nhà thơ tạo hóa <
> kỳ quan ấy của thế giới đã được nâng lên nhờ chiến công các vị anh hùng <
> <
> hồn đất nước truyền qua từng thế hệ <
> ta nghe câu quan họ xẩm xoan xưa vứt ngã ba đường <
> điệu lục bát và nâu nơi ruộng rẫy <
> bức tranh làng hồ mang bóng dáng quê hương <
> ta chống gian lao bằng những tiếng cười <
> cười là vũ khí <
> ta không quen cau vừng trán siêu hình <
> sự sống bình thường ùa vào cả chỗ thâm nghiêm <
> nơi thờ cúng cũng không quên cuộc đời có thực <
> mái đình phong kiến rêu phong <
> không đè nỗi tiếng trai gái yêu nhay cười chế nhạo ... <
> thần thánh nghe cả con nghé con trên gỗ cũng đang cười <
> nhưng cho là thánh thần , bom thù cũng không vì nể <
> nào có ai đe dọa gì nền văn minh nước mỹ <
> mà đức mẹ cũng rơi con trong giáo đường này <
> đục ta chưa tạc xong các anh hùng mới ngàng nay <
> đã phải lo trùng tu các di tích cũ <
> ta quý bàn tay người thợ việt nam <
> người nghệ sĩ <
> quen cầm cày và đánh giặc <
> nhà thờ phát diệm <
> công trình xếp đá mà ban tay ta có thể tự hào <
> mà những người di cư đi xa đều nhớ mãi <
> tháp phổ minh , những con rồng chắc nịnh <
> bay lên từ thời trần ta chống nguyên , mông <
> bàn tay ta lại xếp gỗ ba tầng làm nên mái chùa keo <
> nét chạm đời lê bừng lên như ngọn lửa <
> <
> và đây chùa bút tháp với nghìn tay nghin mắt phật <
> ta là một , ta hóa thành ức triệu <
> bằng triệu cánh tay , bằng triệu mắt ta nhìn <
> chùa tây phương từ bốn thế kỉ xưa <
> lúc chưa tượng hình nước mỹ <
> gỗ mít tạc nên vì la hán <
> nửa giống đời , nửa theo dáng phật <
> người thợ việt nam không tạc theo kinh mà tạc theo <
> lòng <
> " nung nấu tâm can vò võ trán " , đấy lời thơ huy cận <
> vầng trán việt nam đăm chiêu mà lại hay cười <
> vầng trán việt nam cao lồng lộng <
> và cho đến trăm đau khổ <
> thì vị tuyết sơn cũng sắt nỗi đau mình lại <
> cho các cánh tay ta đầy sức mạnh <
> và ta tìm ra ta trong vị kim cương kia giận dữ <
> phật cầm gươm giận dữ chính là ta <
> mỗi bàn tay như có hồn người <
> nhưng cho nghìn mắt nghìn tay thì có làm gì <
> nếu như đời bị khóa ! <
> bác , người vẽ đôi tay xích của ta trên bìa nhật ký <
> lại đã phá ngục tù giải phóng cho ta . <
> <
> la đà cây phủ mặt hồ yên <
> rung rinh bóng ngàn xanh đáy nước <
> con sóng gợn xao hình núi biếc <
> và mây trắng bay tận đáy lòng hồ <
> muốn thấy mùa xuân đất nước vùng cao thì tìm đến chợ <
> tiếng khèn và vó ngựa dắt ta đi <
> chợ , nơi xưa kia lang đạo vua quan về cướp bóc <
> nay la ngày hội , cuộc vui người đến tìm người <
> <
> với tấm thổ cẩm này , lòng ta hãy giữ như hoa <
> hồng tấm lòng ta , hồng mùa quả chín <
> và ngọn nến ấy thắp lên cho cuộc vui dài thêm mãi <
> vó ngựa chờ ta <
> vó ngựa đã chồn . <
> sau những ngày cuốc đất lên nương , là quả còn bay <
> mùa xuân bên gái <
> mùa xuân bên trai <
> chung một cột còn <
> nào lòng ta bay với quả còn bay <
> nếu đã yêu nhau gắng mà bắt lấy <
> còn vui nhiều , lòng chả vui đâu <
> bao tục lệ đẹp xưa hồi sinh theo với quả còn bay bổng ấy <
> <
> và bếp lửa riêng nhà sàn hóa lửa xòe chung <
> uống sừng rượu này cho lửa sáng hơn lên <
> và nhảy quanh lửa cho mặt người hồng chói nữa <
> xòe đi , xua tan bóng đen " thần sấm , con ma " <
> xòe đi mai lên nương lên rẫy . <
> <
> đất nước có lúc hiện lên trong màu trắng lắng sâu của cát <
> có nkhi là trong sắc lụa rạt rào <
> ruộng đoàn tụ nên người thôi chia cắt <
> sắc vàng cố hữu ngàn năm , nhưng cái vui xã hôi <
> chủ nghĩa mới có ban đầu <
> và làng việt nam gắn sâu trong mỗi trái tim người <
> nơi cắt rốn chôn nhau , cái gốc cuộc đời tế bào đất nước <
> hãy bước hãy dừng trên từng viên gạch <
> gạch thơm mùi rơm , gạch thơm xác pháo <
> mùa màng nào , lứa đôi nào qua đấy <
> mỗi trai gái cưới xin lại góp vào trăm viên gạch <
> tình yêu nối tình yêu con đường dài ra mãi <
> ôi , ai đã đi xa làm sao quên được con đường . <
> <
> ta hướng lòng ta về ngôi nhà bác <
> nơi làng sen quê nội <
> nghe tiếng thoi dưa <
> tiếng võng ru nơi quê ngoại của người <
> người đã lớn lên theo nhịp võng đưa và thoi dệt cần cù <
> vì ta cánh chim bay đi khắp bốn phương trời <
> vì ta hoa sen ấy chịu bao mưa gió ... <
> cho đến lúc cột mốc đón bóng người nơi biên giới <
> mỗi bước chân người đều mở lối cho ta . <
> <
> hang pác bó , đấy là căn cứ đầu tiên của nước <
> bác rất ung dung bên tượng mác cười <
> bàn đá bên hang , bác ngồi dịch sử <
> suối lê-nin reo vào giữa thơ người <
> biết bao lá rụng thời gian qua từ đấy nhỉ <
> từ hồng thái mái đình lịch sử <
> từ cây đa tân trào và cờ đỏ ra quân <
> ngọn cờ đỏ vũ trang đỏ từ ngày đỏ ấy <
> từ đại hội quốc dân khai sáng nước <
> và viên đá nơi bác đọc tuyên thệ xưa còn ấm dấu chân người <
> khi dòng suối nhỏ đã trào thành thác lớn .
Đi giữa mùa xuân