ngày xưa trong ấp bạch mai , <
> chủ nhân có một trang đài tiểu thư . <
> cẩm hồng nàng độ đào tơ , <
> lầu riêng khép nguyệt nhụy vừa hương bay . <
> khi ra khiến bướm vờn say , <
> khi vào khiến cả cỏ cây ngẩn lòng . <
> tơ duyên đã ướm thôn trong , <
> cùng chàng họ bạch cũng dòng hiền gia . <
> tưởng mau sum họp một nhà , <
> trai tài gái sắc đậm đà vườn xuân . <
> mới hay cuộc thế phù vân <
> đổi thay như nắm hồng trần hợp tan . <
> ngày sum họp tưởng tấc gang , <
> ai ngờ dài mấy năm tràng gió đông . <
> tưởng nhà trai nhuộm pháo hồng , <
> ai ngờ một sớm đôi vầng khăn sô . <
> mẹ cha còn lại hai mồ , <
> cảnh nhà còn lại lá khô xạc xào . <
> anh em chạy vạy nuôi nhau , <
> đói no bữa cháo bữa rau gọi là . <
> gia tài còn mỗi mái nhà , <
> đêm soi trăng học , ngày ra cuốc vườn . <
> riêng nàng thơ thẩn nhớ thương , <
> một mình lầu nguyệt vườn hương dãi dầu . <
> anh em quấn quýt bên nhau , <
> láng giềng thân tộc trước sau mấy người . <
> nhà xưa nói nói cười cười , <
> bây giờ dế gọi đêm lơi rì rào . <
> nhà xưa vâng dạ thưa chào , <
> bây giờ lời thấp tiếng cao nọ này . <
> thôi thì thù đặt oán bày , <
> đã dìm xuống đất , lại dầy bùn đen . <
> bạch hùng bàn với người em : <
> “ ở nhà sớm tối lửa đèn khói nhang . <
> còn anh ra biển buôn vàng , <
> ở đây chỉ tổ xóm làng cười chê . <
> ba năm tang hết , đã kề , <
> còn lo xin cưới chị về sum vui . <
> tránh sao miệng thế chê cười , <
> phải đành buôn biển kiếm lời ngọc châu . <
> chẳng hơn ở mãi bên nhau , <
> bát cơm khốn đốn lá rau nhọc nhằn . <
> thôi thì thôi vậy cũng đành , <
> một đôi chuyến hẳn lời , anh lại về . <
> trông nom hai nấm mồ kia , <
> khói nhang sớm tối mọi bề cậy em . ” <
> thế rồi sắm sửa lên thuyền , <
> lại sang nhà vợ , nỗi niềm cạn thưa . <
> nhạc gia dạy : “ có duyên xưa , <
> một lời đã hứa , dẫu chờ bao năm . <
> chúc con xuôi gió thuận buồm , <
> việc nhà đã có ta thường thăm lui . ” <
> chàng lại dặn vợ bùi ngùi , <
> ngổn ngang trăm nỗi , gượng vui kẻo là . <
> người chau liễu kẻ rầu hoa , <
> áo ai đẫm lệ biết là bao nhiêu . <
> nửa năm rong ruổi là nhiều , <
> sang xuân anh sẽ có điều cậy thưa . <
> thân này nhạt gió nhòa mưa , <
> bóng hình em biết bao giờ cho phai . <
> cẩm hồng lệ vắn lệ dài <
> tiễn chàng về để sớm mai lên đường . <
> gà vừa eo óc canh sương , <
> đã đưa anh đến bến trường giang kia . <
> dặn dò : thu tới anh về , <
> nín đi em , chớ có hề khóc than . <
> dùng dằng lệ lại chứa chan , <
> nhìn anh dưới cánh buồm vàng nắng tươi . <
> dần xa xa khuất chân trời , <
> bạch đàn giờ mới chịu dời gót chân . <
> về nhà sau trước buồn tênh , <
> thương mình cô quạnh lại phần nhớ anh . <
> đêm ngày biếng ngủ lười ăn , <
> tháng sau nhuốm bệnh muôn phần nguy cơ . <
> nhạc gia đã nhận lời nhờ , <
> nỡ nào mặc trẻ bơ vơ một mình . <
> đón về săn sóc tận tình , <
> lần hồi đàn mới yên bình như xưa . <
> về thì nhà dột phên thưa , <
> đành nghe ở lại nương nhờ mai trang . <
> ông cho theo học cùng nàng , <
> tiểu hồng phận chị , bạch đàn phận em . <
> khi thì đèn sách đua chen , <
> khi thì câu cá hái sen vui vầy . <
> chị em còn tuổi thơ ngây , <
> như đôi chim nhỏ tối ngày tung tăng . <
> nhớ anh lòng cũng nguôi dần , <
> hạ qua vèo lại tới gần cuối thu . <
> bóng anh biển vẫn mịt mù , <
> thời gian theo gió vụt vù qua mau . <
> hoa thay hoa lại phai màu , <
> bến chờ cô quạnh có đâu thuyền về . <
> thế rồi ve lại kêu hè , <
> thế rồi thu lại rừng hoe lá vàng . <
> sông ngoài chỉ thấy chim sang , <
> bến xưa lấm tấm đôi hàng hoa thu . <
> sông xa khói vẫn mịt mù , <
> hỏi chim chim lại cất vù cánh bay . <
> bâng khuâng hỏi gió hỏi mây , <
> mây im lặng đến họp bầy núi xa . <
> thời gian như ngựa vụt qua , <
> đoạn tang rồi , cánh buồm xa chửa về . <
> dò tin kẻ chợ người quê , <
> căng mòn mắt đợi càng nề lòng trông . <
> thế rồi mưa giục cành đông , <
> xuân thu như vệt khói hồng tan mau . <
> mải vui vườn trước đồi sau , <
> tình chị em đã nhuốm màu tư riêng . <
> bến sông vẫn bặt con thuyền , <
> bến lòng đã bặt nỗi niềm đợi trông . <
> bóng người khuất tám thu đông , <
> chia tay từ độ xuân hồng mười lăm . <
> chàng thì chim bóng cá tăm , <
> nàng thì mắt vọng xa xăm dõi chờ . <
> lẽ nào lệ bạc áo tơ , <
> lẽ nào lầu tía hững hờ gió xuân . <
> một hôm có khách dừng chân , <
> hỏi ra cũng bọn thương nhân biển hồ . <
> mới hay cuối sóng bèo xô , <
> người xưa thân đã gửi mồ biển xanh . <
> khóc anh khăn lệ khôn ngăn , <
> mặc người khuyên bảo dỗ răn đủ điều . <
> tưởng khi mái dột nhà xiêu , <
> đói no ấm lạnh sớm chiều có nhau . <
> tưởng ai thưng gạo mớ rau . <
> nắng mưa lủi thủi dãi dầu nuôi em . <
> tưởng khi chân bước lên thuyền , <
> nhìn nhau cười gượng đôi viền lệ rơi . <
> những mong buồm thuận gió trời , <
> sang thu thuyền lại ghé nơi bến làng . <
> xum vầy dưới ánh trăng vàng , <
> hái hoa ủ rượu xuân sang tiệc nồng . <
> ai ngờ biền biệt thu đông , <
> thuyền xưa chẳng lại bến sông bẽ bàng . <
> nào hay nước réo mênh mang , <
> chiếc thây bèo giạt trên hàng sóng cao . <
> ngờ đâu buổi ấy đưa nhau , <
> đôi hàng lệ nhỏ là câu tạ từ . <
> bao giờ còn có bao giờ , <
> gặp nhau hồ dễ trong mơ thoảng về . <
> thương anh mặt héo lòng tê , <
> đêm về nền cũ ngồi hè trăng soi . <
> chiều ra sông đợi mây trời , <
> thẩn thờ ngó trước , rã rời ngóng chim . <
> tiểu hồng an ủi ngày đêm , <
> rủ đi đây đó hầu quên lần hồi . <
> khi ngoài suối , khi đỉnh đồi , <
> lửa rơm lần đã thành đôi chẳng lìa . <
> thôi thì tóc kết trăng thề , <
> thôi thì đợi nguyệt vai kề thềm lan . <
> vườn xuân lại trổ hoa vàng , <
> chị em giờ đã đổi sang vợ chồng . <
> mười năm bến đợi thuyền sông , <
> nước xuôi biền biệt nào mong ngày về . <
> chẳng đành nghe tiếng chim kia , <
> nó kêu như giục xuân thì qua mau . <
> cũng là ân trước nghĩa sau , <
> duyên anh lại trở qua màu tình em . <
> ba năm chăn gối êm đềm , <
> ấp mai thêm tiếng trẻ hiền reo vui . <
> tưởng rằng ngày tháng trôi xuôi , <
> lòng ai liệm chặt bóng người năm xưa . <
> nào dè một sớm giăng mưa <
> có người thất thểu tìm về thôn mai . <
> quần tơi tả , áo sờn vai , <
> mắt sâu thăm thẳm thân gầy gầy trơ . <
> nhìn nhau chết lặng sững sờ , <
> nửa e quáng mắt , nửa ngờ chiêm bao . <
> mười năm lạt gấm phai đào , <
> mười năm bến nước nhạt màu thời gian . <
> tưởng người đáy biển xương tàn , <
> bây giờ hiện đến trong màn lệ rơi . <
> bạch hùng kể chuyện chân trời , <
> lênh đênh ngọn sóng khôn rời lòng quê . <
> thương nàng nến đợi phòng khuê , <
> gió hoen lệ thắm , trăng kề buồng đơn . <
> lại thương em chốn cô thôn , <
> ốm đau khi sớm khi hôm nào chừng . <
> xóm giềng nước lã người dưng , <
> biết ai thuốc sắc cháo bưng cậy nhờ . <
> cũng mong sớm trở làng xưa , <
> ai ngờ một buổi gió mưa đọa đày . <
> bốn bề gió vặn sóng vây , <
> thuyền chìm , nào biết gió mây vật vờ . <
> ngất đi nào biết bao giờ , <
> tỉnh ra đã thấy dạt bờ biển nao . <
> quanh mình tiếng nói xôn xao , <
> thổ dân sau mới khiêng vào nhà tranh . <
> đôi ngày rau trái tỉnh dần , <
> có đi mới biết đường trần bao la . <
> đảo này ở giữa ấn hà , <
> bốn phương mờ mịt quê nhà phương nao . <
> lâu lâu mới một thuyền vào <
> đổi vàng kiếm gạo , dân nào lạ đâu . <
> thế rồi ngày tháng qua mau , <
> xuân thu tưởng đã bạc đầu nơi đây . <
> nhớ nàng lòng vẫn chưa khuây , <
> quyết lòng đạp sóng biển này mà đi . <
> tử sinh thì có tiếc chi , <
> đóng bè vượt biển theo vì sao lơi . <
> gian nan kể mấy tháng trời , <
> bao lần tưởng đã trút hơi thở tàn . <
> dập dềnh giữa biển mênh mang , <
> một chiều thấy cánh buồm vàng phương xa . <
> lòng như xuân lại bừng hoa , <
> vẫy áo ra hiệu , gào la gọi thuyền . <
> buồm xa dường biết lại gần , <
> lệ khô giờ cũng hoen ngần mắt sâu . <
> cố hương mờ mịt nơi đâu <
> bỗng nhiên hiện rõ trong đầu tấc gang . <
> tưởng trông nàng biếng điểm trang , <
> tưởng gặp em dại võ vàng chờ mong . <
> tưởng đời lại trổ màu hồng , <
> mà nghe máu chuyển tim lồng ngực va . <
> trong anh hình bóng quê nhà <
> dường như một lúc hiện ra rành rành . <
> nhấp nhô sau đợt sóng xanh , <
> thuyền xa đã thấy đôi mành hiện lên . <
> nỗi mừng như dại như điên , <
> tưởng như đang ở đất liền quê hương . <
> nghĩ mình gửi xác trùng dương , <
> ai ngờ thần thánh còn thương đón về . <
> nhưng khi thuyền nọ vừa kề <
> cứu lên , như giữa cơn mê điếng hồn . <
> quanh thuyền treo mấy khung xương , <
> trên sàn trực sẵn những phường đầu trâu . <
> nghe đồn giặc biển đã lâu , <
> moi gan uống máu khác đâu thú rừng . <
> bây giờ thôi hết cầu mong , <
> thế thôi , đành cũng cho xong kiếp người . <
> trói vào tra khảo một hơi , <
> ngất đi còn biết đất trời là đâu . <
> tỉnh dần giữa một hầm sâu , <
> sờ quanh gầm một thân tàu đong đưa . <
> kêu trời trời thấu cho chưa , <
> tưởng rằng lối thoát ai ngờ đường ma . <
> góc hầm hoảng tiếng rên la , <
> hỏi xem mới biết cùng là tù nhân . <
> gã kể sau trận cướp thuyền , <
> bao nhiêu hàng họ bạc tiền sạch không . <
> bây giờ giữa chốn lao lung , <
> nào hay trời đất vô cùng là đâu . <
> trong tay bọn quỉ ngựa trâu , <
> kể như xác đã vùi sâu đáy mồ . <
> thế rồi hai kẻ thân cô , <
> ngày ngày được chút cơm thừa cá ôi . <
> tưởng rằng đời đến thế thôi , <
> một hôm lại vẳng tiếng cười xôn xao . <
> hẳn thuyền đang ghé bến nào , <
> giờ lâu có một tên vào dắt lên . <
> thấy toàn giáo mác cung tên , <
> mới hay ghé đến một miền đảo xa . <
> người gì như quỉ như ma , <
> vây quanh đống lửa thét la rợn người . <
> bọn ta được dẫn tới nơi <
> làm hàng đổi chác kiếm lời vàng châu . <
> cuộc đời còn tiếc chi đâu , <
> bưng tai nhắm mắt cúi đầu lê chân . <
> cầm bằng cái chết đã gần , <
> tử sinh ai chẳng một lần mà thôi . <
> chờ cho bọn cướp đi rồi , <
> bây giờ dân đảo mới lôi ta vào . <
> chung quanh đống lửa chất cao , <
> ngả nghiêng cười nói , lao xao hét hò . <
> chừng như sợ quá hết lo , <
> bạn ta ngỏ ý bày trò làm vui . <
> giở tài ảo thuật lừa người , <
> khiến cho cả bọn nói cười bặt yên . <
> hẳn tưởng phù phép thần tiên , <
> bấy giờ chúa đảo đứng lên dấu mời . <
> thổ dân quì mọp quanh người , <
> rồi đưa ta đến lưng đồi xanh cao . <
> tưởng rằng lóe mắt chiêm bao , <
> giữa đền châu ngọc như hào quang soi . <
> thờ thần đầu thú mặt người , <
> chung quanh ngọc điểm hoa tươi rỡ ràng . <
> mọi người đốt đuốc hát vang , <
> bạn ta ngồi chiếc đôn vàng tôn phong . <
> lễ mừng sùng bái đã xong , <
> hai ta làm chủ đền thần từ đây . <
> tưởng rằng hầm tối chôn thây , <
> ai ngờ lạc đến đảo này là đâu . <
> nhưng dù trên đống vàng châu , <
> mà lòng nhớ bữa cơm rau quê nhà . <
> đêm đêm gối lệ dầm sa , <
> nhìn mây bay tưởng mây qua xóm nào . <
> chỉ mong là giấc chiêm bao , <
> tỉnh ra lại thấy tre cao bóng dài . <
> nhưng rồi tiếng sóng reo ngoài , <
> nhắc chi gối lệ ai hoài chứa chan . <
> bàn nhau đem chút hơi tàn , <
> quyết tìm cho được con đàng vượt qua . <
> đói no ở chốn quê nhà <
> còn hơn châu báu biết là mấy mươi . <
> quẩn quanh thoảng đã năm trời , <
> một chiều nhác thấy buồm dơi ghé ngoài . <
> mừng mừng tủi tủi nghẹn lời , <
> bõ khi đất khách trông vời cố hương . <
> 10.300 . trốn đi theo bọn khách thương , <
> lênh đênh cưỡi sóng trùng dương trở về . <
> phen này quyết ở lại quê , <
> ối thôi , vàng ngọc chẳng hề vấn vương . <
> tháng ngày rong ruổi tàu buôn , <
> cuối năm qua đến nam phương cập bờ . <
> chia tay hai kẻ lệ mờ , <
> bắc nam rồi biết bao giờ gặp nhau . <
> anh còn một hạt trân châu , <
> bán đi , sắm sửa hôm sau lên đường . <
> vượt qua muôn vạn dặm trường , <
> bao nhiêu thành lũy biên cương chẳng nề . <
> chỉ mong thấy lũy tre quê , <
> thấy nàng cắt tóc trao thề dưới trăng . <
> nói rồi , tiến lại xăm xăm , <
> bạch hùng ôm chặt cẩm hồng trong tay . <
> bốn hàng lệ chảy dầm vai , <
> rằng hùng nhớ ánh mắt ai dõi chờ . <
> nên khi giữa biển bơ vơ , <
> mắt kia giục kiếp sống thừa gắng qua . <
> bỗng dưng đàn bước vào nhà , <
> thấy chồng , vội đẩy hùng ra , khóc ròng . <
> người anh ngoái lại thấy em , <
> sự tình chợt hiểu cớ duyên thế nào . <
> vì ta nàng mới phai đào , <
> mười năm chẳng lẽ ra vào đợi trông . <
> hùng bưng mặt chạy ra sông , <
> thôi thì gửi nắm bụi hồng đất quê . <
> đàn giờ đã rõ ai kia , <
> tỉnh ra , mới đuổi theo kề gọi vang . <
> người anh đến bến đò ngang , <
> bến xưa vẫn cội hoa vàng hắt hiu . <
> đã nghe em gọi kề theo , <
> quay nhìn lần chót , thân gieo xuống dòng . <
> ầm ầm nước réo mênh mông , <
> bạch đàn nhảy vội xuống sông cứu người . <
> cẩm hồng cũng kịp tới nơi , <
> ôi thôi , người lại theo người ra đi . <
> sóng dâng từng cuộn xanh rì , <
> dưới làn nước bạc còn chi mà tìm . <
> người người tới kịp ngăn xin , <
> nàng toan đem ngọc gieo trên sóng dài . <
> chợt nghe tiếng hót bên tai , <
> con chim xanh đậu trên vai lúc nào . <
> tiếng nghe tha thiết nghẹn ngào , <
> dường hồn chàng đã nhập vào cánh chim . <
> thế rồi bay lượn vòng lên , <
> đậu cành hoa nọ dõi tìm trên sông . <
> người dìu nàng lại thôn đông , <
> lặng nhìn con ngủ bềnh bồng nôi chao . <
> lại nghe tiếng hót chim nào , <
> thì ra , chàng đã bay vào đậu bên . <
> vẻ đang giỗ giấc cho hiền , <
> lại như an ủi sầu miên lòng người . <
> ngước lên nhìn áng mây trời , <
> rồi bay mất hút giữa nơi hoa ngàn . <
> lòng hồng sầu hận chứa chan , <
> tình ơi nửa giấc mơ vàng đã bay . <
> thế rồi năm chóng tháng chầy , <
> thương ai cây cỏ cũng gầy xót xa . <
> mặc người cợt liễu cười hoa , <
> bồng con thơ dại vào ra một mình . <
> khi đêm thấp thoáng lửa huỳnh , <
> ầu ơ hát khúc ân tình , chợt đau . <
> lại khi tưới cải vườn sau , <
> hoàng hôn vàng vọt thêm sầu áo ai . <
> khi buồn ngó chiếc sao mai , <
> chim bay mấy thuở đợi hoài chưa sang . <
> một chiều theo áng mây vàng , <
> trên không xao xác một hàng chim lơi . <
> nghiêng nghiêng đậu xuống bên người , <
> một con ngậm cánh sen tươi trao nàng . <
> cánh hoa như thể nhung vàng , <
> chữ ai thảo sẵn một hàng phật danh . <
> chàng cho , đây hẳn duyên lành , <
> nàng từng nghe ở bên thành , rừng lê . <
> có phật dạy đạo bồ-đề , <
> ngày mai nàng quyết theo về trú nương . <
> sáng sau bồng bế lên đường , <
> bước chân thẳng đến rừng hương đại từ . <
> ngõ vào hoa mái hoa mơ , <
> gặp phật đang đứng bên bờ suối xanh . <
> đã nghe sầu hận tan tành , <
> chắp tay lễ đấng cha lành nhân thiên . <
> phật truyền : “ kiếp mộng triền miên <
> như tơ giăng mắc mối duyên trùng trùng . <
> trả vay mãi cuộc trần hồng , <
> đắp thêm hư ngụy muôn vòng chiêm bao . <
> muộn phiền chất mãi non cao , <
> trăm năm rồi cũng tan vào cỏ hoa . <
> ngày nay vượt sóng mê hà , <
> như sen nở giữa ta-bà tuyết băng . <
> muôn thu rực rỡ viền trăng , <
> trí bi là đạo thường hằng sáng soi . ” <
> <
> lần hồi hoa tiếp hoa tươi , <
> cửa thiền thanh tĩnh có người nữ tu . <
> một đêm ven suối trầm tư , <
> cánh chim soi nước hiền từ đậu bên . <
> dòng xuân ngâm mảnh trăng liềm , <
> chợt đâu cá đớp bóng hiền ni cô . <
> 10.400 . nước xuôi xuôi mãi bao giờ , <
> cho con chim đợi bên bờ ngó theo .
Con chim soi nước