mắc kế chiêu an , minh sơn mất mạng , <
> đoạn tràng rút số , kiều nữa nhẹ thân . <
> ( câu 2439 - 2774 ) <
> <
> thừa cơ trúc chẻ , ngói tan <
> 2440 . binh uy từ đấy sấm ran trong ngoài <
> triều đình riêng một góc trời <
> gồm hai văn võ , rạch đôi sơn hà <
> đòi cơn gió quét mưa sa <
> huyện thành đạp đổ năm tòa cõi nam <
> 2445 . phong trần , mài một lưỡi gươm <
> những loài giá áo túi cơm sá gì ! <
> nghênh ngang một cõi biên thùy <
> thiếu gì cô quả , thiếu gì bá vương <
> <
> trước cờ ai dám tranh cường <
> 2450 . năm năm hùng cứ một phương hải tần <
> có quan tổng đốc trọng thần <
> là hồ tôn hiến , kinh luân gồm tài <
> đẩy xe vâng chỉ đặc sai <
> tiện nghi bát tiễu , việc ngoài đổng nhung <
> 2455 . biết từ là đấng anh hùng <
> biết nàng cũng dự quân trung luận bàn <
> đóng quân , làm chước chiêu an <
> ngọc , vàng , gấm vóc , sai quan thuyết hàng <
> <
> lại riêng một lễ với nàng : <
> 2460 . hai tên thể nữ , ngọc vàng nghìn cân <
> tin vào gửi trước trung quân <
> từ công riêng hãy mười phân hồ đồ <
> một tay gây dựng cơ đồ <
> bấy lâu bể sở , sông ngô tung hoành ! <
> 2465 . bó thân về với triều đình <
> hàng thần lơ láo , phận mình ra đâu ? <
> áo xiêm buộc trói lấy nhau <
> vào luồn ra cúi , công hầu mà chi ! <
> <
> sao bằng riêng một biên thùy <
> 2470 . sức này đã dễ làm gì được nhau <
> chọc trời , khuấy nước , mặc dầu <
> dọc ngang nào biết trên đầu có ai . <
> nàng thì thật dạ tin người <
> lễ nhiều , nói ngọt , nghe lời dễ xiêu <
> 2475 . nghĩ mình mặt nước cánh bèo <
> đã nhiều lưu lạc , lại nhiều gian truân <
> bằng nay chịu tiếng vương thần <
> thênh thênh đường cái thanh vân hẹp gì <
> <
> công , tư , vẹn cả hai bề <
> 2480 . dần dà rồi sẽ liệu về cố hương <
> cũng ngôi mệnh phụ đường đường <
> nở nang mày mặt , rỡ ràng mẹ cha <
> trên vì nước , dưới vì nhà <
> một là đắc hiếu , hai là đắc trung <
> 2485 . chẳng hơn chiếc bách giữa dòng <
> e dè gió dập , hãi hùng sóng và . <
> nhân khi bàn bạc gần xa <
> thừa cơ , nàng mới bàn ra nói vào <
> <
> rằng : ân thánh đế dồi dào <
> 2490 . tưới ra đã khắp , thấm vào đã sâu <
> bình thành công đức bấy lâu <
> ai ai cũng đội trên đầu biết bao <
> ngẫm từ dấy việc binh đao <
> đống xương vô định đã cao bằng đầu <
> 2495 . làm chi để tiếng về sau <
> nghìn năm ai có khen đâu hoàng sào <
> sao bằng lộc trọng , quyền cao <
> công danh ai dứt lối nào cho qua ? <
> <
> nghe lời nàng nói mặn mà <
> 2500 . thế công , từ mới đổi ra thế hàng <
> chỉnh nghi tiếp sứ vội vàng <
> hẹn kỳ thúc giáp , quyết đường giải binh <
> tin lời thành hạ yêu minh <
> ngọn cờ ngơ ngác , trống canh trễ tràng <
> 2505 . việc binh bỏ chẳng giữ giàng <
> vương sư dò đã tỏ tường thực hư <
> hồ công quyết kế thừa cơ <
> lễ tiên binh hậu , khắc cờ tập công <
> <
> kéo cờ chiêu phủ tiên phong <
> 2510 . lễ nghi giàn trước , bác đồng phục sau <
> từ công hờ hững biết đâu ? <
> đại quan lễ phục ra đầu cửa viên <
> hồ công ám hiệu trận tiền <
> ba bề phát súng , bốn bên kéo cờ <
> 2515 . đang khi bất ý chẳng ngờ <
> hùm thiêng khi đã sa cơ cũng hèn ! <
> tử sinh , liều giữa trận tiền <
> dạn dầy cho biết gan liền tướng quân ! <
> <
> khí thiêng khi đã về thần <
> 2520 . nhơn nhơn còn đứng chôn chân giữa vòng <
> trơ như đá , vững như đồng <
> ai lay chẳng chuyển , ai rung chẳng rời <
> quan quân truy sát đuổi dài <
> ầm ầm sát khí , ngất trời ai đang <
> 2525 . trong hào , ngoài lũy , tan hoang <
> loạn quân vừa dắt tay nàng đến nơi <
> trong vòng tên đá bời bời <
> thấy từ còn đứng giữa trời trơ trơ <
> <
> khóc rằng : trí dũng có thừa <
> 2530 . bởi nghe lời thiếp đến cơ hội này ! <
> mặt nào trông thấy nhau đây ? <
> thà liều sống chết một ngày với nhau ! <
> dòng thu như xối cơn sầu <
> dứt lời , nàng cũng gieo đầu một bên <
> 2535 . lạ thay oan khí tương triền ! <
> nàng vừa phục xuống , từ liền ngã ra <
> quan quân , kẻ lại người qua <
> xót nàng , sẽ lại vực ra dần dần <
> <
> đem vào đến trước trung quân <
> 2540 . hồ công thấy mặt , ân cần hỏi han <
> rằng : nàng chút phận hồng nhan <
> gặp cơn binh cách , nhiều nàn cũng thương ! <
> đã hay thành toán miếu đường <
> chấp công cũng có lời nàng mới nên <
> 2545 . bây giờ sự đã vẹn tuyền <
> mặc lòng nghĩ lấy , muốn xin bề nào ? <
> nàng càng giọt ngọc tuôn đào <
> ngập ngừng mới gửi thấp cao sự lòng <
> <
> rằng : từ là đấng anh hùng <
> 2550 . dọc ngang trời rộng , vẫy vùng bể khơi <
> tin tôi nên quá nghe lời <
> đem thân bách chiến làm tôi triều đình <
> ngỡ là phu quí phụ vinh <
> ai ngờ một phút tan tành thịt xương ! <
> 2555 . năm năm trời bể ngang tàng <
> dẫn mình đi bỏ chiến tràng như không <
> khéo khuyên kể lấy làm công <
> kể bao nhiêu lại đau lòng bấy nhiêu ! <
> <
> xét mình công ít , tội nhiều <
> 2560 . sống thừa , tôi đã nên liều mình tôi ! <
> xin cho tiện thổ một đôi <
> gọi là đắp điếm lấy người tử sinh . <
> hồ công nghe nói thương tình <
> truyền cho cảo táng di hình bên sông . <
> <
> 2565 . trong quân mở tiệc hạ công <
> xôn xao tơ trúc , hội đồng quân quan <
> bắt nàng thị yến dưới màn <
> giở say , lại ép vặn đàn nhặt tâu <
> một cung gió tủi mưa sầu <
> 2570 . bốn dây rỏ máu năm đầu ngón tay <
> ve ngâm , vượn hót , nào tày <
> lọt tai hồ cũng nhăn mày , rơi châu <
> hỏi rằng : này khúc ở đâu ? <
> nghe ra muôn oán , nghìn sầu lắm thay ! <
> <
> 2575 . thưa rằng : bạc mệnh khúc này <
> phổ vào đàn ấy những ngày còn thơ <
> cung cầm , lựa những ngày xưa <
> mà gương bạc mệnh bây giờ là đây ! <
> nghe càng đắm , đắm càng say <
> 2580 . lạ cho mặt sắt cũng ngây vì tình ! <
> dạy rằng : hương hỏa ba sinh <
> dây loan xin nối cầm lành cho ai . <
> thưa rằng : chút phận lạc loài <
> trong mình , nghĩ đã có người thác oan <
> <
> 2585 . còn chi nữa , cánh hoa tàn <
> tơ lòng đã dứt , dây đàn tiểu lân <
> rộng thương còn mảnh hồng quần <
> hơi tàn được thấy gốc phần là may ! <
> hạ công chén đã quá say <
> 2590 . hồ công đến lúc rạng ngày nhớ ra <
> nghĩ mình phương diện quốc gia <
> quan trên nhắm xuống , người ta trông vào <
> phải tuồng trăng gió hay sao ? <
> sự này , biết tính thế nào được đây ? <
> <
> 2595 . công nha vừa buổi rạng ngày <
> quyết tình , hồ mới đoán ngay một bài <
> lệnh quan ai dám cãi lời ? <
> ép tình mới gán cho người thổ quan <
> ông tơ thực nhẽ đa đoan ! <
> 2600 . xe tơ sao khéo vơ quàng vơ xiên ? <
> kiệu hoa áp thẳng xuống thuyền <
> lá rèm rủ thấp , ngọn đèn khêu cao <
> nàng càng ủ liễu phai đào <
> trăm phần , nào có phần nào phần tươi <
> <
> 2605 . đành thân cát dập sóng vùi <
> cướp công cha mẹ , thiệt đời thông minh ! <
> chân trời , mặt bể , lênh đênh <
> nắm xương biết gửi tử sinh chốn nào ? <
> duyên đâu , ai dứt tơ đào ? <
> 2610 . nợ đâu , ai đã dắt vào tận tay ? <
> thân sao , thân đến thế này ? <
> còn ngày nào cũng dư ngày ấy thôi ! <
> đã không biết sống là vui <
> tấm thân nào biết thiệt thòi là thương ! <
> <
> 2615 . một mình cay đắng trăm đường <
> thôi thì nát ngọc , tan vàng , thì thôi ! <
> mảnh trăng đã gác non đoài <
> một mình luống những đứng ngồi chưa xong <
> triều đâu nổi sóng đùng đùng <
> 2620 . hỏi ra mới biết là sông tiền đường <
> nhớ lời thần mộng rõ ràng <
> này thôi hết kiếp đoạn tràng là đây ! <
> đạm tiên , nàng nhé có hay ? <
> hẹn ta thì đợi dưới này rước ta . <
> <
> 2625 . dưới đèn sẵn bức tiên hoa <
> một thiên tuyệt bút , gọi là để sau <
> cửa bồng vội mở rèm châu <
> trời cao , sông rộng , một màu bao la <
> rằng : từ công hậu đãi ta <
> 2630 . xót vì việc nước mà ra phụ lòng <
> giết chồng mà lại lấy chồng <
> mặt nào mà lại đứng trong cõi đời ? <
> thôi thì một thác cho rồi <
> tấm lòng phó mặc trên trời dưới sông ! <
> <
> 2635 . trông vời con nước mênh mông <
> đem mình gieo xuống giữa dòng tràng giang <
> thổ quan theo với vội vàng <
> thì đà đắm ngọc , chìm hương cho rồi ! <
> thương thay ! cũng một thân người <
> 2640 . hại thay ! mang lấy sắc tài làm chi ? <
> những là oan khổ lưu ly <
> chờ cho hết kiếp , còn gì là thân ? <
> mười lăm năm , bấy nhiêu lần <
> làm gương cho khách hồng quần thử soi <
> <
> 2645 . đời người đến thế thì thôi ! <
> trong cơ âm cực dương hồi khôn hay <
> mấy người hiếu nghĩa xưa nay <
> trời làm chi đến lâu ngày càng thương <
> <
> giác duyên từ tiết giã nàng <
> 2650 . đeo bầu quảy níp , rộng đường vân du <
> gặp bà tam hợp đạo cô <
> thong dong , hỏi hết nhỏ to sự nàng : <
> người sao hiếu nghĩa đủ đường <
> kiếp sao rặt những đoạn trường thế thôi ? <
> 2655 . sư rằng : phúc họa đạo trời <
> cỗi nguồn , cũng ở lòng người mà ra <
> có trời mà cũng tại ta <
> tu là cõi phúc , tình là dây oan <
> <
> thúy kiều sắc sảo , khôn ngoan <
> 2660 . vô duyên là phận hồng nhan đã đành <
> lại mang lấy một chữ tình <
> khư khư mình buộc lấy mình vào trong <
> vậy nên những chốn thong dong <
> ở không yên ổn , ngồi không vững vàng <
> 2665 . ma đưa lối , quỷ đưa đường <
> lại tìm những chốn đoạn trường mà đi <
> hết nạn ấy , đến nạn kia <
> thanh lâu hai lượt , thanh y hai lần <
> <
> trong vòng giáo dựng , gươm trần <
> 2670 . kề lưng hùm sói , gửi thân tôi đòi <
> giữa dòng nước dẫy sóng giồi <
> trước hàm rồng cá , gieo mồi vắng tanh <
> oan kia theo mãi với tình <
> một mình mình biết , một mình mình hay <
> 2675 . làm cho sống đọa thác đầy <
> đoạn trường cho hết kiếp này mới thôi ! <
> giác duyên nghe nói rụng rời : <
> một đời nàng nhé ! thương ôi còn gì ? <
> <
> sư rằng : song chẳng hề chi <
> 2680 . nghiệp duyên cân lại , nhắc đi còn nhiều <
> xét trong tội nghiệp thúy kiều <
> mắc điều tình ái , khỏi điều tà dâm <
> lấy tình thâm , trả nghĩa thâm <
> bán mình đã động hiếu tâm đến trời <
> 2685 . hại một người , cứu một người <
> biết đường khinh trọng , biết lời phải chăng <
> thửa công đức ấy ai bằng <
> túc khiên đã rửa lâng lâng sạch rồi <
> <
> khi nên , trời cũng chiều người <
> 2690 . nhẹ nhàng nợ trước , đền bồi duyên sau <
> giác duyên dầu nhớ nghĩa nhau <
> tiền đường thả một bè lau rước người <
> trước sau cho vẹn một lời <
> duyên ta mà cũng phúc trời chi không ? <
> 2695 . giác duyên nghe nói mầng lòng <
> lân la tìm thú bên sông tiền đường <
> đánh tranh , chụm nóc thảo đường <
> một gian nước biếc , mây vàng chia đôi <
> <
> thuê năm , ngư phủ hai người <
> 2700 . đóng thuyền chực bến , kết chài giăng sông <
> một lòng chẳng quản mấy công <
> khéo thay ! gặp gỡ cũng trong chuyển vần <
> kiều từ gieo xuống duềnh ngân <
> nước xuôi bỗng đã trôi dần tận nơi <
> 2705 . ngư ông kéo lưới vớt người <
> ngẫm lời tam hợp rõ mười chẳng ngoa ! <
> trên mui lướt thướt áo là <
> tuy dầm hơi nước , chưa loà bóng gương <
> <
> giác duyên nhận thật mặt nàng <
> 2710 . nàng còn thiêm thiếp giấc nồng chưa phai <
> mơ màng phách quế hồn mai <
> đạm tiên , thoắt đã thấy người ngày xưa <
> rằng : tôi đã có lòng chờ <
> mất công mười mấy năm thừa ở đây <
> 2715 . chị sao phận mỏng , đức dày ? <
> kiếp xưa đã vậy , lòng này dễ ai ! <
> tâm thành đã thấu đến trời <
> bán mình là hiếu , cứu người là nhân <
> <
> một niềm vì nước vì dân <
> 2720 . âm công cất một đồng cân đã già <
> đoạn trường sổ , rút tên ra <
> đoạn trường thơ , phải đưa mà trả nhau <
> còn nhiều hưởng thụ về sau <
> duyên xưa đầy đặn , phúc sau dồi dào . <
> 2725 . nàng còn ngơ ngẩn biết sao <
> trạc tuyền ! nghe tiếng gọi vào bên tai <
> giật mình thoắt tỉnh giấc mai <
> bâng khuâng , nào đã biết ai mà nhìn <
> <
> trong thuyền , nào thấy đạm tiên ? <
> 2730 . bên mình chỉ thấy giác duyên ngồi kề <
> thấy nhau mầng rỡ trăm bề <
> dọn thuyền , mới rước nàng về thảo lư <
> một nhà chung chạ sớm trưa <
> gió trăng mát mặt , muối dưa chay lòng <
> 2735 . bốn bề bát ngát mênh mông <
> triều dâng hôm sớm , mây lồng trước sau <
> nạn xưa , trút sạch lầu lầu <
> duyên xưa chưa dễ biết đâu chốn này . <
> <
> nỗi nàng tai nạn đã đầy <
> 2740 . nỗi chàng kim trọng bấy chầy mới thương <
> từ ngày muôn dặm phù tang <
> nửa năm ở đất liêu dương lại nhà <
> vội sang vườn thúy dò la <
> nhìn xem phong cảnh nay đà khác xưa <
> 2745 . đầy đường cỏ mọc lau thưa <
> song trăng quạnh quẽ , vách mưa rã rời <
> trước sau nào thấy bóng người <
> hoa đào năm ngoái còn cười gió đông <
> <
> xập xè én liệng lầu không <
> 2750 . cỏ lan mặt đất , rêu phong dấu giày <
> cuối tường gai gốc mọc đầy <
> đi về , này những lối này năm xưa <
> chung quanh lặng ngắt như tờ <
> nỗi niềm tâm sự bây giờ hỏi ai ? <
> 2755 . láng giềng có kẻ sang chơi <
> lân la sẽ hỏi một hai sự tình <
> hỏi ông , ông mắc tụng đình <
> hỏi nàng , nàng đã bán mình chuộc cha <
> hỏi nhà , nhà đã dời xa <
> <
> 2760 . hỏi chàng vương với vương bà , thúy vân <
> đều là sa sút , khó khăn <
> thuê may , bán viết , kiếm ăn lần hồi <
> điều đâu sét đánh lưng trời <
> thoạt nghe , chàng thoắt rụng rời xiết bao ! <
> 2765 . vội han di trú nơi nao ? <
> đánh đường , chàng mới tìm vào tận nơi <
> nhà tranh , vách đất tả tơi <
> lau treo rèm nát , trúc gài phên thưa <
> một sân đất cỏ dầm mưa <
> <
> 2770 . càng ngao ngán nỗi , càng ngơ ngẩn dường ! <
> đánh liều lên tiếng ngoài tường <
> chàng vương nghe tiếng , vội vàng chạy ra <
> dắt tay vội rước vào nhà <
> mái sau , viên ngoại ông bà ra ngay
Hồi 20