1 . <
> tấm bản đồ việt nam trong phòng ngủ giôn-xơn<
>tỷ lệ một phần trăm nghìn , rộng mở <
> “ - giá có thể phóng to nhiều lần nữa <
> cho ta nhìn từng hòn sỏi trên đường <
> cho ta nhìn từng điểm nổ của bom <
> quanh đồng lộc . để rồi ta ... cách chức <
> ta xử phạt những con bò đực <
> sau chuyến bay qua bán đảo trở về ! ... ” <
> <
> tấm bản đồ vẫn không nói năng chi <
> ngoài những dấu nhân chồng lên đường số một <
> trên những tên cầu , tên đất <
> nghèn , ba giang , cày , phủ , kỳ anh <
> những mũi tên di động - những con đường <
> chụm về đồng lộc <
> rồi cứ thế băng đi như dòng thác <
> thẳng về nam sống dậy những lá cờ : <
> quảng trị , tây ninh , đà nẵng , bến tre ... <
> đầu tổng thống nóng ra như trái cây chín nắng <
> lửa thuốc lá sém kẽ tay bợt trắng <
> y vẫn ngồi như đá giữa cơn điên . <
> <
> tê-lê-phôn réo từng hồi hoảng loạn <
> “ bân-cơ ư ? lảm nhảm mãi làm gì ! ” <
> cô thư ký liền ba lần gõ cửa <
> “ tin đông dương ? phét lác mãi làm chi ! ” <
> <
> y vẫn ngồi giữa hai phía tỉnh , mê <
> giữa bài thơ cuộc chiến tranh xâm lược <
> bài thơ đã lắm lời mà ý ít <
> chửa là thơ mà cũng chẳng thành văn . <
> <
> “ - thì ra muốn làm nhà thơ , thật không chút dễ dàng <
> cái-cảm-giác dễ đánh lừa nhau quá ! ... ” <
> nhưng máu nóng của anh chàng muốn làm “ thi sĩ ” <
> chẳng thể nào từ bỏ tứ thơ “ hay ” <
> <
> “ - chữ kia không vần với chữ này <
> nhòm với bom ta phải gieo cho trúng <
> đất đồng lộc - điểm bài thơ ngời sáng <
> phải đào xăm nát nhàu như đất mặt trăng <
> a ha ha <
> ta viết bài thơ đã đến đoạn cuối cùng <
> đầu mệt mỏi , nhấp ca-kao , sữa nóng <
> hỏi ai đã thức qua bao đêm trắng <
> cho bài thơ tâm đắc suốt một đời ? ... ” <
> <
> y vươn vai đứng dậy . và cười <
> tiếng cười đập vào bê-tông dội lại <
> nghe rùng rợn như tiếng gằn ma quái <
> tiếng nhạc nền xủng xoảng nhịp thơ điên ... <
> <
> 2 . <
> ở đỉnh đồi đồng lộc . lúc nửa đêm <
> chuông điện thoại leng keng đài quan sát : <
> “ phương án một : ngâm thơ <
> phương án hai : ca nhạc ” <
> tư lệnh tuyến đường phía tỉnh ủy gọi lên . <
> <
> la bồn chồn qua hầm ngủ chị em <
> ôi giấc ngủ trong đêm cảnh giác <
> bàn chân lấm cứ mang nguyên giày , dép <
> hai bên người xẻng súng để song song <
> <
> ngọn đèn xanh chong mắt ngã ba bom <
> xe cuốn bụi sương giăng mờ ảo thế <
> la muốn hát một điệu gì khe khẽ <
> lại thương thương đồng đội giấc đang muồi .... <
> <
> “ phương án một ... phương án hai ... <
> đường a-phẩy đã vòng qua rú bụt <
> đường a-phẩy qua đèo , qua suối út <
> bốn xóm làng quanh đồng lộc dời đi ! ” <
> la nghe đêm lời gió hát thầm thì <
> về cuộc chiến tranh nhân dân - bản trường ca hùng vĩ <
> nhân dân sống cho ngày mai một nửa <
> một nửa kia cũng sống bởi ngày mai ... <
> <
> những xóm làng thuần thục đất đai <
> những ngôi nhà móng nền xây vững chãi <
> cây mít cây tre cây cam cây bưởi <
> trảng sân kho trục lúa vợi đêm trăng <
> kỷ niệm bờ ao giếng nước cánh đồng <
> dẫu xa ngái chẳng bao giờ xưa cũ <
> nhưng ở vậy sống cuộc đời cực khổ <
> ở làm chi , gắn bó mãi làm chi <
> ( khi con đường lên độc lập , tự do <
> khi con đường qua đói nghèo lam lũ <
> đi qua mảnh vườn , qua nền nhà ở <
> khỏe và dài như tiếng gọi thiêng liêng ) <
> <
> sức nhân dân xẻ núi lấp sông <
> mồ hôi mặn nhòe bàn tay máu ứa <
> con đường mở qua lòng dân rộng mở <
> đường vươn dài , dân trải tấm lòng che ... <
> <
> la cứ đi quanh phiên trực . và nghe <
> đêm sống động tiếng ầm ì xe chạy <
> đêm yên ắng những vì sao cao vợi <
> đêm bồn chồn linh cảm một ngày mai ... <
> <
> 3 . <
> và , <
> bình minh không bắt đầu bằng rẻ quạt mặt trời <
> bình minh đầy bóng tối <
> từng đàn máy bay usa vút lên từ hạm đội <
> màu xỉn đen trùm lấp trời xanh <
> từng đàn quạ đói chiến tranh <
> nhằm đồng lộc bay về tìm máu ... <
> <
> đồng lộc lại bắt đầu một bình minh chiến đấu ! <
> <
> chưa bao giờ đất bị sự tấn công dữ dội <
> của bom tối tân , của tên lửa tầm xa <
> như ở đồng lộc sáng nay . nhưng đất chẳng bất ngờ <
> đất đón nhận , ngẩng cao đầu thách thức . <
> <
> đất bị cướp tấm áo màu xanh tốt <
> dệt bằng cây nhiệt đới . chẳng hề chi <
> sau cơn mưa muốn mặc áo màu gì <
> đất lại dệt chuyên cần màu cây ấy <
> <
> da thịt đất lửa na-pan bén cháy <
> hóa than đen bỏng rộp đất nước này <
> không còn chỗ lành nguyên . bom vung vãi <
> đất trở về hoang dã thuở sơ khai <
> <
> đất nghìn đời vẫn là đất , mà thôi <
> đất sinh nở - thời gian không già cỗi <
> bom tung đất tít trời cao chấp chới <
> đất lại về quanh lòng mẹ cưu mang <
> <
> chỉ những mảnh bom . chỉ những mảnh bom <
> sẽ bị đất lấp vùi vĩnh viễn <
> chết gỉ sét qua mưa qua nắng <
> bầy côn trùng đưa đám dọc đêm khuya ... ) <
> <
> bạn bao giờ gặp đất mặt trăng chưa ? <
> - mời bạn đến ngã ba đồng lộc <
> đất mặt trăng hiện hình trên trái đất <
> nơi “ túi bom ” nước mỹ thế kỷ này <
> nhưng đất nghìn đời lòng dạ chẳng đổi thay <
> nai lưng chắn cả một trời sóng gió <
> những căn hầm quanh quanh đồng-lộc-đỏ<
>dáng bao cô gái trẻ vẫn đi về <
> <
> và con đường bám vào đất mà đi <
> đất trần trụi mênh mông thế đứng <
> đất - chỗ dựa không hề lay chuyển <
> của mọi cuộc tấn công về phía bầu trời ! <
> những viên đạn từ mặt đất : <
> không nhắm vào trời xanh <
> chúng tôi nhắm vào bóng đen tội lỗi <
> những viên đạn dầu khác nhau kích cỡ <
> chúng tôi có chung một độ lửa căm thù <
> <
> ( độ lửa căm thù - chúng tôi không có trước <
> độ lửa căm thù - người cầm súng truyền cho ! ) <
> <
> chúng tôi bay lên từ ruộng lúa đồng ngô <
> chúng tôi bay lên từ lùm cây cụt ngọn <
> chúng tôi bay lên từ sáng sớm <
> từ chiều hôm - giữa bữa cơm độn sắn độn mì ... <
> chúng tôi bay lên vào giây phút bất ngờ <
> khiến mặt tên giặc lái phỗng ra không lẩn vào đâu được <
> <
> ( giây phút bất ngờ - chúng tôi không có trước <
> giây phút bất ngờ - người cầm súng truyền cho ) <
> <
> - người cầm súng là ai ? bạn hỏi <
> - người cầm súng trùng tên sông tên núi <
> ở khắp nơi trên đất nước này <
> là gái là trai <
> là già là trẻ <
> nước có giặc , họ đi theo tiếng gọi <
> xây trận địa , xẻ chiến hào <
> thương nhau không nịnh tâng nhau <
> nhường áo xẻ cơm chia lửa <
> chẳng thấy giá gương , ít gặp nhiễu điều <
> vẫn nhớ câu ca răn điều ăn ở ... <
> người cầm súng , bom ném vào trận địa <
> mong bình an những cô gái mở đường <
> khi ngã xuống giữa chừng trên công sự <
> súng bên người nguyên tư thế tiến công <
> <
> những viên đạn nhằm con ma . thần sấm <
> theo con đường ngắn nhất , bay đi <
> <
> ( lòng dũng cảm - chúng tôi không có trước <
> xáp mặt thù , người cầm súng truyền cho ! ) <
> lời của đoàn xe <
> qua khỏi rặng bạch đàn , rũ lá ngụy trang đi <
> xe quét màu đất cháy <
> như lạc đà phi qua sa mạc vậy <
> chúng tôi qua đồng lộc nấu nung này <
> rẽ theo đường a-phẩy phóng như bay <
> thương đội nữ giao thông phía đường a chịu cả phần <
> bom đạn <
> đường a-phẩy bình yên đến cảm động <
> xe đi trong dào dạt “ giọng ” ngâm thơ <
> <
> vài trạm ba-ri-e bỗng gặp bất ngờ <
> ( ấy là lúc có đạn bom rơi lạc ) <
> cái ngáng đường là cánh tay bị mảnh bom xuyên toạc <
> của một nông dân nào đó vụt hiện lên <
> <
> và con đường chớp nhoáng lại lành nguyên <
> xe lại rú ga trong bàn tay vẫy <
> gặp suối út phía đầu nguồn tuôn chảy <
> đầu nguồn nước trong mà nước đục cuối nguồn ( ! ) <
> chúng tôi đi . và xúc động nhiều hơn <
> qua đồng lộc lòng ngoái về đồng lộc <
> trái tim chẳng chia làm hai được <
> vẫn dập dồn trước ngực , sau lưng ... <
> <
> 4 . <
> những mũi tên màu đỏ - những con đường ... <
> vẫn sống động trên bản đồ chiến sự <
> viên tổng thống gầm lên rung nước mỹ : <
> - đường trong người trong máu việt nam ư ? <
> chẳng bao giờ như vậy , chẳng bao giờ <
> đường không thể xa rời mặt đất <
> xe không thể bay qua đồng lộc <
> đổ tràn về phương nam ... <
> mắt điện tử để đâu ? hãy tìm cho được đường ngầm <
> và bom tấn ! hãy vãi từ trời xuống <
> năm nghìn thước cao , năm trăm thước thấp <
> bảy trăm quả một ngày , ba trăm quả một đêm <
> bom nổ chậm , bom bi , bom sát thương ... cứ linh động cài xen <
> cho đồng lộc hóa thành sa-mạc-chết<
>cho huyết mạch qua “ cuống xoong ” dập nát <
> cho bài thơ chiến tranh khép lại đỉnh cao này ! ” <
> <
> từng đàn quạ chiến tranh đói máu lại bay đi <
> những f những a những b những h <
> mặc bao mẹ già tiếng kêu gào khản đặc <
> mặc bao người vợ trẻ gọi chồng thao thiết khắp năm châu ... <
> <
> * <
> <
> khi con đường a-phẩy bị thương <
> la cảm thấy trái tim đau nhói <
> mắt giàn giụa nhòe cay trưa lửa khói <
> tần ở đâu ? hường , thủy ... ở đâu rồi ? ... <
> <
> tiếng máy bay vẫn băm bổ bầu trời <
> chòi quan sát - mảnh đất bằng trơ trụi <
> chỉ còn lại tiếng chuông điện thoại <
> đổ liên hồi trong đất - dưới hầm sâu . <
> <
> - đồng chí tần ơi ! dưới ấy có làm sao ? <
> - tất cả vẫn giữ nguyên vị trí ! <
> - tôi ra lệnh : phương án hai , rõ chứ ? <
> giờ g này mọi hướng sẽ đồng ca ! <
> <
> con đường a-phẩy , con đường a <
> xe rú máy , kéo còi , lửa táp <
> hai con đường cùng vượt qua cái chết <
> hai con đường đi tới chiến trường xa <
> anh lái nào tung xuống những chùm hoa <
> phong lan trắng phong lan hồng máu thắm <
> bao cô gái mở đường đón nhận <
> - chùm hoa này dành riêng tặng chị la <
> họ chưa kịp quay nhìn <
> đoàn xe đã lướt qua <
> người đến người đi không nhớ mặt <
> bao cô gái lại nhập vào công việc <
> lại cười vui át tiếng đạn bom gầm ... <
> <
> tiếng cười chan chứa trẻ trung <
> bay tới đỉnh cao đồng lộc <
> la sung sướng nhận tiếng cười thân thuộc <
> yên lòng dõi từng chuyến xe đi ... <
> <
> bỗng chao nghiêng mặt đất , đoàn xe <
> - trái đất có lẽ nào đổ sập ? <
> la tỉnh dậy , ngọn đồi bom phạt <
> trời cao bỗng thấp xuống ngỡ ngàng ! ... <
> <
> " - đồng chí tần ơi ! ... a lô ... đồng chí tần ... " <
> tiếng la gọi nghẹn ngào trong khói đắng <
> tiếng la gọi xiên qua tầng đất nặng <
> xiên qua bom đạn rú gầm <
> chỉ có gió ầm ầm <
> tiếng súng báo thông đường <
> và tiếng đoàn xe ra chiến trường <
> đáp lại ... <
> <
> la quẫy mình ... không làm sao gượng dậy <
> đất hầm hập hơi lửa , hơi người <
> trong cơn mê , la gặp một khoảng trời <
> xanh như thể trời xanh không có được <
> khoảng trời ấy có bóng tần , bóng cúc <
> tuổi hai mươi mái tóc xỏa lưng ong <
> trước lúc đi phá bom <
> nơi bến tắm cùng chụm đầu " chụp ảnh " <
> nước suối út làm tấm gương lấp lánh <
> giữ nụ cười con gái tuổi hai mươi ... <
> <
> và dáng xuân " vĩnh lộc " buổi chiều nào <
> trả phép sớm - trở về cùng con đường , trở về cùng đồng đội <
> xuân " đức hồng " vỗ vào vai sôi nổi : <
> - nếu có chồng rồi , dám trả phép sớm không ? <
> <
> bè bạn cười vui cho gương mặt thêm hồng <
> khoảng trời ấy chuyển màu theo nụ cười tuổi trẻ <
> khoảng trời ấy màu trời chưa hề có <
> màu của hoa , màu của lửa , màu của trời <
> nhưng nhiều hơn - màu của những nụ cười <
> trong rực rỡ khoảng trời hư thực ấy ! ... <
> <
> la lại quẫy mình ... <
> không làm sao gượng dậy <
> nắng nửa chiều tung hoa cải hoa cà <
> trên bụi khói <
> bỗng lành lạnh bờ vai <
> như máu chảy lại như là nước chảy <
> và dòng sông xanh cứ dâng đầy lên mãi <
> dọc cơn mê - dịu ngọt một dòng sông ... <
> <
> dáng ai quẩy nước gót chân hồng <
> lên bậc đê cao chiều hạ <
> thấp thoáng như là bóng nhỏ <
> bước lên máy ủi gặp người yêu <
> " cô em " trông thật yêu kiều <
> như sông chảy dịu mềm qua đạn lửa <
> " - mạnh dạn lên nào ... trao hoa đi chứ ... <
> gan thỏ thế kia - bom nó dội bây giờ ! ... " <
> <
> lại một trận bom giật la khỏi cơn mê <
> " - đồng chí tần ơi ! ... alô ... đồng chí ... " <
> vẫn tiếng xe đi , tiếng bom gầm rú <
> không lời tần đáp lại giữa mênh mông <
> <
> la bật mình khỏi đất lấp cửa hầm <
> bước lảo đảo giữa làn bụi khói <
> máu chảy bờ vai bết lại <
> nóng lòng tìm đồng đội dưới bom rơi <
> căn hầm tổ chốt đâu rồi ? <
> đâu cúc đâu tần , đâu mười bạn gái ? <
> la nhìn trời , bỗng thấy trời trống trải <
> ngỡ đêm dài không bóng một vì sao ... <
> <
> nhẹ nhàng nào , nhẹ nhàng nào <
> lưỡi mai lưỡi cuốc xới vào đất sâu <
> em ở đâu ? chị ở đâu ? <
> sau cơn mưa sắt quặn đau đất này <
> linh thiêng xin vẫy bàn tay <
> vẫy bàn tay báo ở đây có người ! <
> <
> mười chị em ở đâu rồi <
> để cho nước mắt khôn nguôi người tìm <
> con đường xe hãy còn lên <
> và mai và cuốc vẫn tìm , người ơi <
> cách nhau một lớp đất thôi <
> mà xa xôi thế - không lời ... lặng im ... <
> <
> nhẹ nhàng nào , hỡi người tìm <
> lưỡi mai có mắt nhìn xuyên đất rồi <
> cửa hầm : một bức phù điêu <
> nhẹ nhàng nào , kẻo nắng chiều tan nhanh ! ... <
> <
> võ thị tần ngồi đó , trước cửa hầm <
> chở che cho đồng đội <
> tay cầm xẻng , tay vịn vào đất chói <
> đầu ngẩng cao mắt dõi hướng bom rơi <
> mái tóc bay trong đất - tóc hai mươi <
> tóc trong đất , gió thời gian thổi mãi ... <
> <
> hồ thị cúc cặp mày đen nhíu lại <
> dáng lao lên , tay xách chiếc cáng thương <
> đất đỏ tươi áo bạc vai tròn <
> đường chỉ mới bình yên trên mảnh vá <
> trong túi áo còn lá thư gửi mẹ <
> - con sống với chị em , xin mẹ hãy yên lòng ! <
> <
> và xuân " vĩnh lộc " , xuân " đức hồng " ... <
> ôm phong lan giữa những người bạn gái <
> ( chùm phong lan anh lái xe nào vừa gửi lại <
> hoa vùi trong đất vẫn còn tươi ) <
> đồng đội tựa vào nhau dáng một tượng đài <
> ôi , dáng đứng của những người bám trụ <
> những cặp mắt tuổi hai mươi không ngủ <
> những khoảng trời - khói đạn chẳng thể che ! <
> <
> họ đứng đây như vẫn lắng nghe <
> tiếng đạn nổ <
> tiếng con đường băng tới <
> tiếng đồng đội lao lên trong lửa khói <
> tiếng xe đi không nghỉ tới phương nam <
> và nhân dân - rầm rập bước nhân dân <
> đang ùa tới ngã ba - ùa tới họ ... <
> <
> la cảm thấy ngực mình như muốn vỡ <
> " - mười đồng đội yêu thương <
> mười đồng đội yêu thương nằm lại với con đường ! <
> - la không khóc mà đầm đìa nước mắt <
> ơi hợi , ơi nho , ơi hà , xanh , cúc <
> ơi hường , ơi rạng , ơi tần <
> ơi hai bạn gái tên xuân <
> bài hát gửi đây cho ai đến hát : <
> cô gái mở đường đi dưới trời sao ... <
> <
> la cắn môi đứng dậy giữa thương đau <
> dáng đứng tạc vào trời bom đạn <
> đồi đồng lộc như bất ngờ vụt lớn <
> - trái tim yêu nước dựng đỉnh cao !
Chương tám - Đỉnh cao