dù thất bại giặc mông chưa bỏ ( 1286 ) <
> mộng xâm lăng , còn cố phục thù <
> sứ sang bàn bạc : trả tù <
> nhân cơ hội đó thăm dò nước ta <
> <
> vua xuống chiếu kiểm tra hộ khẩu <
> để điều nghiên hiểu thấu dân tình <
> hưng đạo : vua giao việc binh <
> đại vương đức việp cho quyền quốc sư ( 1287 ) <
> <
> hốt tất liệt phong cho thế tử ( 1286 ) <
> nắm trọn quyền quân thứ binh lương <
> quân chia ba đạo lên đường <
> khâm châu tập kết sẵn sàng vượt sông <
> <
> ngày bính ngọ , thoát hoan vừa đến ( 1287 ) <
> ở lộc bình thẳng tiến đông , tây <
> ào ào chỉ có bốn ngày <
> khắp vùng vạn kiếp đã đầy quân nguyên ( 1288 ) <
> <
> cánh vân nam dưới quyền tây hạ <
> sáu nghìn quân cũng đã sẵn sàng <
> vượt qua bạch hạc , phú lương <
> hội quân vạn kiếp mở đường thọc sâu <
> <
> ô mã nhi , khâm châu vượt biển <
> với năm trăm thuyền chiến dàn quân <
> an ban đánh bạt quân trần <
> hai quân thủy , bộ giặc gần gặp nhau <
> <
> đến điểm hẹn mặt sau vạn kiếp ( 1288 ) <
> giặc nguyên mông xảo quyệt ranh ma <
> xây thành đắp lũy để mà <
> biến thành cứ địa vào ra dễ dàng <
> <
> sai lưu uyên đem quân đánh tới <
> lấn chiếm vùng quanh núi chí linh <
> dựng lều che trại , đắp thành <
> làm kho dự bị để dành chứa lương <
> <
> lương cướp được trên đường sục sạo <
> bốn mươi ngàn thạch gạo của dân <
> tạm thời cứu vãn nuôi quân <
> chờ trương văn hổ đã gần tháng qua ( 1288 ) <
> <
> ở thăng long quân ta thất thế ( 1288 ) <
> bỏ kinh thành rút đến hám nam <
> bày binh bố trận cọc ngầm <
> đợi khi quân giặc ăn dần hết lương <
> <
> nơi vạn kiếp đặc đương nao núng <
> còn vua trần : trúc động điểm quân <
> khi ẩn , khi hiện như thần <
> khiến cho tướng giặc bội phần lo âu <
> <
> chiến tranh để tiêu hao kẻ địch <
> giặc yếu dần co xích gần nhau <
> gióng cờ phía trước đánh sau <
> đánh cho đất thảm , trời sầu mới thôi <
> <
> ban đêm giặc chẳng rời khỏi trại <
> đợi sáng trời mới lại ra quân <
> thiếu ăn , quân số hao dần <
> đúng ngày nhâm ngọ rút quân chạy về <
> <
> khí thế giặc bốn bề tan rã <
> lo phận mình tướng tá đòi lui <
> thoát hoan chán nản ngậm ngùi <
> tiến lên chẳng nổi thối lùi không xong <
> <
> ba năm trước ống đồng tháo chạy ( 1285 ) <
> nỗi hận này còn cháy trong tim <
> an tư công chúa trước rèm ( 1284 ) <
> lần này e chết nơi miền đất xa ( 1288 ) <
> <
> giặc muốn rút đường qua trắc trở <
> đám tàn binh lại ở thế cùng <
> trần kênh vách núi lưng chừng <
> dưới sâu vực thảm , cây rừng chắn ngang <
> <
> bạch đằng giang còn vang thuở trước ( 1288 ) <
> hàng cọc ngầm đáy nước trồi lên <
> đâm xuyên ván thủng chiến thuyền <
> thuyền úp , giặc chết ngửa nghiêng sóng dồi <
> <
> trương ngọc chết mã nhi bị bắt ( 1288 ) <
> tích lê cơ xin được đầu hàng <
> quân nhu bỏ lại đầy đường <
> quân ta thu được mấy ngàn thuyền lương <
> <
> giặc mông cổ cùng đường đại bại <
> bạch đằng giang làm bãi chôn quân <
> vua nguyên căm giận bội phần <
> ba lần xâm lược , ba lần trắng tay <
> <
> cối kê chuyện cũ người nên nhớ <
> hoan diễn còn kia chục vạn quân <
> là lời nhắn của vua trần <
> dành cho lủ giặc hung tàn nguyên mông <
> <
> hốt tất liệt vô cùng giận dữ <
> đày con mình thế tử thoát hoan ( 1289 ) <
> dương châu đất trích dặm ngàn <
> chung thân chốn ấy khó toan trở về <
> <
> cuối tháng ba quay về chốn cũ ( 1288 ) <
> cả kinh thành bị phá tan hoang <
> đền đài kể cả chiêu lăng <
> âm hồn phản phất hương tàn nam giao <
> <
> xã tắc lưỡng hồi lao thạch mã <
> sơn hà thiên cổ diện kim âu <
> non sông ngàn thuở về sau <
> chiến công mậu tý ( 1288 ) đi vào sử xanh <
> <
> vua xuống chiếu giảm thêm thuế má <
> lệnh truyền ra đại xá cho dân <
> cử ngay phái bộ sứ thần ( 1288 ) <
> sang nguyên xin được giải phân mọi điều <
> <
> ô mã nhi vâng theo giao ước ( 1289 ) <
> trao trả về lại nước trung hoa <
> đời vay có lại có qua <
> dùi thuyền , chết đuối cũng là oan khiên <
> <
> vua thánh tông trong niềm cảm hứng <
> viết bài thơ đến tận hôm nay <
> đọc lên như ngỡ bên tai .... <
> chiến công hiễn hách của người năm xưa <
> <
> cảnh thanh u , vật diệc thanh u <
> thập nhất tiên châu , thử nhất châu <
> bách bộ sơn ca , cầm bách thiệt <
> thien hàng nô bộc quất thiên đầu <
> <
> nguyệt vô sự chiếu nhân vô sự <
> thủy hữu thu hàmthiên hữu thu <
> tứ hãi dĩ thanh trần dĩ tĩnh <
> kim niên du thắng tích niên du <
> <
> theo chiếu vua định công dẹp giặc ( 1289 ) <
> kết án loài phản trắc , nước đôi <
> ghi ơn công trạng từng người <
> " trung hưng thực lục " vua sai vẽ hình ( 1289 ) <
> <
> trong chiến tranh người nam kẻ bắc <
> cũng có người theo giặc xin hàng <
> đến khi đất nước bình an <
> nhân bắt hòm biểu xin hàng trước kia <
> <
> thượng hoàng sai đốt đi tất cả ( 1289 ) <
> để yên lòng những kẻ phản vua <
> định công luận tội lựa cho <
> mỗi người mỗi cảnh mà chưa được dùng <
> <
> năm canh dần , đầu xuân xuống chiếu ( 1290 ) <
> đánh ai lao áp đảo nam di <
> cất quân chinh phạt thị uy <
> lân bang kiếp vía man di xin chừa <
> <
> gặp nạn đói mở kho chẩn cấp ( 1290 ) <
> thuế dân đinh bỏ bớt đi nhiều <
> thăm dân để biết dân kêu <
> lấy quan văn học để điều tới nơi <
> <
> thuật dùng người khó ai bằng được <
> lấy công bằng làm thước mà đo <
> lấy nhân lấy nghĩa mà cho <
> sửa sai phép nước trước giờ còn đang ... ( 1292 ) <
> <
> xuống chiều rằng hễ làm văn tự ( 1292 ) <
> thì chép thành hai thứ bản sao <
> của người một bản ta trao <
> người kia giữ một ịn vào làm tin <
> <
> việc xử phạt nghiêm minh đúng luật <
> dân được quyền thắc mắc điều chi <
> trống đình , quan phải lắng nghe <
> tiếng dân khiếu nại phải ghi rõ ràng <
> <
> trong cuộc chiến vì dân giữ nước <
> có nhiều người dáng được lưu danh <
> như là con của yên sinh <
> đại vương quốc tuấn điều binh diệt thù <
> <
> vua phong cho quốc công tiết chế ( 1283 ) <
> thống lĩnh quân tìm kế bày mưu <
> chọn binh , quân hiệu hổ phù <
> chỉ huy , tác chiến dể hồ mấy ai <
> <
> cho ra đời " binh gia yếu lược " <
> sách đầu giường cho các tướng quân <
> hịch tướng sĩ một ánh văn <
> là lời tuyên chiến viết bằng máu xương <
> <
> bài hịch đó cũng là tuyên bố <
> cho mọi người thấy rõ toàn dân <
> chung lưng đoàn kết quây quần <
> quyết tâm sắc đá đánh tan giặc ngoài <
> <
> có nhiều người trở thành danh tướng <
> như yết kiêu , dã tượng , khắc chung <
> đỗ hành , man trưởng một lòng <
> tất năng , quang khải cùng chung chiến hào <
> <
> trần quang khải cầm đầu chính phủ ( 1271 ) <
> theo thánh tông đánh lũ nguyên mông <
> một người học thức uyên thâm <
> biết nhiều tiếng nói sắc dân ít người <
> <
> để lại đời tập thơ " lạc đạo " <
> lời khẩu khí in dấu chiến công <
> vì dân phục vụ hết lòng <
> trông coi việc nước chẳn mòng việc riêng <
> <
> trần khánh dư nắm quyền thủy lộ <
> dù không ưa vua cứ tin dùng <
> phục kích đánh trận vân đồn <
> bắt nguyên tướng giặc , thuyền lương khí tài <
> <
> bài đề tựa do tay dư viết <
> cho vạn kiếp tông bí truyền thư <
> đó là binh pháp trận đồ <
> của trần hưng đạo soạn cho các nhà <
> <
> dư cũng nhà đầu cơ có hạng <
> tính tình thì sống sượng tham lam <
> đã cùng công chúa thông dâm <
> đầu cơ tích trữ món hàng ma lôi <
> <
> biết bao người anh hùng tử sĩ <
> góp máu đào sá kể lưu danh <
> sẳng sàng xông trận hy sinh <
> bọc thây da ngựa hiến mình vì dân
Cuộc chiến đấu chống Nguyên Mông lần thứ ba (1287)