nghĩa quân về lam sơn <
> quê vừa qua trận bão <
> vườn tược bị xéo tan <
> đường thôn bầm vũng máu <
> <
> lê lợi lặng im lòng quặn lại <
> nhìn nấm mồ vợ cạnh mồ con <
> một cơn gió , tàn tro bay xơ xác <
> người nghiến răng mà lệ chảy tràn <
> <
> đứng sau vương là quân sư nguyễn trãi <
> đôi má hõm sâu , mắt long lanh <
> trịnh khả thấy lòng đau như xát muối <
> lê khảm nghe gan ruột bồn chồn . <
> <
> lê văn linh chợt già đi mười tuổi <
> nghe núi sông đau nhức duới chân <
> nỗi căm giận trào lên tức ngực <
> niềm uất ức xót tận trong hồn . <
> <
> bình định vương ngẩng lên giây lát <
> ôi bao người đã sống chết cùng ta ! <
> bao năm tháng nằm gai nếm mật <
> đâu quản gì gió táp mưa sa , <
> - " hỡi tướng sĩ ( giọng người sang sảng <
> nỗi đau buồn tan theo khói theo mây ) <
> ta đã nuôi chí bền theo năm tháng <
> quyết vung gươm giành lại nước non này . <
> <
> các tướng cùng ta xông pha tên đạn <
> khi đói nhường nhau một mẩu khoai khô <
> khát cháy cổ chia nhau từng ngụm nước <
> chỉ đồng tâm quyết lấy lại cơ đồ . <
> <
> ta là kẻ tài hèn sức mọn <
> gió lay cây chưa thành bão chuyển rừng <
> giặc den kín như ruồi bâu bốn phía <
> ta lo mình không mảnh đất dung thân . <
> <
> xin chư tướng thương ta chí cạn <
> nên đành xin hòa hoãn với quân minh <
> rồi muối mặt nhận một danh quan nhỏ <
> tránh cho dân nước cảnh đao binh ! " <
> <
> giây phút ấy mọi người nín thở <
> ngực phập phồng bóp thắt trái tim đau <
> trịnh khả cố nén cơn giận dữ <
> mà nghe lửa đỏ bóc trên đầu : <
> - mời ông ra làm quan với giặc <
> sống kiếp chim lồng cá chậu cho xong ! <
> tôi dù phải trăm lần xương thịt nát <
> cũng không nhụt chí đổi thay lòng ! <
> <
> lê khảm mắt long lên xòng xọc : <
> - ông quên lời thề đêm họi lũng nhai ! <
> chỉ có máu mới trả đền máu dược <
> ai phản trắc xin hỏi lưỡi gươm này ! <
> <
> nhữ lãm thét : - tôi đã thề sống chết <
> dù phải trăm lần da ngựa bọc thây <
> ông nản chí đi ngay cho rảnh mắt <
> đừng để tôi xỉa mũi đinh ba này ! <
> <
> lê lợi bỗng cười to sảng khoái <
> - ta thử lòng các tướng đấy thôi ! <
> dù châu báu giặc minh cao như núi <
> thân này đâu chịu làm kiếp tôi đòi ! <
> <
> ba tướng vội quỳ xin tha tội <
> chủ soái ân cần đến dỡ lên . <
> - ta mừng quá nên lòng bối rối <
> vàng mười cho ta chẳng quí bằng ! <
> lúc gian khó phải muôn người một dạ <
> xin quân sư và các tướng luận bàn . <
> người thì xin vương cho quân phát rẫy <
> trồng khoai gieo lúa lấy lương ăn . <
> người vạch kế đào hào đắp lũy <
> dọc hào lương , dao xá đến yên trường <
> nên mở thêm lò rèn làm vũ khí <
> ở các làng bí mật lập kho lương . <
> <
> trịnh đồ xin băng rừng lặn lội <
> sang đất lào nhờ dân bạn giúp quân <
> một miếng khi no , một kho khi đói <
> các tướng nghe hể hả vui mừng . <
> <
> theo nguyễn trãi : đất lam sơn bốn mặt <
> bọn giặc minh đã khép vòng vây <
> quân ta nên ngược dòng sông mã <
> giữ châu quan hóa , đánh lâu dài ... <
> <
> lê lợi bồi hồi nhìn các tướng <
> bốn phương hào kiệt dạ đồng tâm <
> vung kiếm , vương truyền quân lệnh xuống <
> lo lương , đóng ngựa kịp lên đường <
> <
> núi lại đón đoàn quân khởi nghĩa <
> rừng cho tranh tre dựng trại , nhà <
> nơi quân đóng khoai lên xanh bốn phía <
> lúa lốc chín vàng dải suối xa <
> <
> trăm họ biết tin mừng kéo đến <
> người xin bái yết mấy đường gươm <
> người đến dâng một dôi ngựa chiến <
> người xin khoe miếng võ gia truyền . <
> <
> có cả ông lang mù hai mắt <
> xin đi theo săn sóc ba quân <
> ngày đi hái lá về sao thuốc <
> mũi ngửi tinh thay được mắt nhìn . <
> <
> dân biển nâng lên bồ muối mặn <
> miền rừng đem góp dậu khoai đao <
> thợ rèn , người mang về lá chắn <
> người thì nộp kiếm , kẻ dâng đao <
> nguyễn trãi ngồi lều tranh thảo hịch <
> đuốc nhựa thông sáng rực đêm dài <
> văn nghìn điệu tiếng cầm , tiếng sắt <
> lúc hào hùng , khi thống thiết , bi ai <
> <
> hịch bay đến làng chài , làng mía <
> hịch truyền lên bản thái , bản mường <
> hịch giục người đi cầm giáo mác <
> hịch khuyên người thu góp quân lương . <
> <
> nghe lời hịch , cả non sông tỉnh thức <
> khắp hang cùng ngõ hẻm nôn nao <
> tội giặc ác lá rừng không chép hết <
> giận mười năm quyết một trận đương đầu ! <
> <
> sắp than góp chặt lò rèn các chợ <
> lửa thép xanh lòe giữa đêm đen <
> không đủ kiếm , tre lồ ô vạt nhọn <
> mo khoai , chân đất cũng lên đường . <
> <
> người già không mấy đêm ngủ được <
> ra ngắm trời , một phía đã quang mây <
> chí chưa cạn mà sức thì đã kiệt <
> nằm tiếc ngẩn ngơ vận hội này . <
> <
> con gái cũng tập đao , tập kiếm <
> ngày vào làng thu gạo góp lương <
> trẻ trâu cũng hò nhau đánh trận <
> cờ lau , gươm gỗ thét vang vang ... <
> có cậu trốn nhà theo anh giết giặc <
> - đất nước nam là của người nam ! <
> - phải quét sạch quân minh xâm lược ! <
> bao nhiêu đồn lũy đạp cho tan <
> cuối chợ cùng quê người đi dằng dặc <
> nườm nượp quân lên chật đất chật đường <
> bờ suối chân đèo rầm rập bước <
> mắt căm hờn nhìn xoáy phía đông quan <
> <
> người việt vác đại đao mã tấu <
> bên người mường tay kiếm tay cung <
> một trận xông pha đòi nợ máu : <
> - giết giặc minh ! <
> - giết hết lũ ngông cuồng !
Phần 8