thái tử long được lên thế chỗ ( 1433 ) <
> tôn cha là thế tổ nhà lê <
> thiệu bình đổi lại niên ghi <
> sai quan nguyễn trãi soạn bia , dựng đền <
> <
> lê thái tông chiêu hiền đãi sĩ <
> chọn người tài chiếu chỉ tước phong <
> tổ chức khảo hạch thật đông <
> ngàn người thi đỗ ở trong thời mình <
> <
> quốc tử giám về kinh để học <
> còn bậc ba sách đọc huyện châu <
> định ra ngạch thuế bãi dâu <
> lập ra luật ruộng , đầm , ao rõ ràng <
> <
> trên ngai vàng vua còn non nớt <
> đại tư đồ lê sát ra oai <
> hạch quan sách lại hằng ngày <
> những điều nhân nghĩa không bày cho vua <
> <
> sát quyền uy không thua vương đế <
> giết nhân chú , bãi phế ư đài <
> đày quan cầm hổ ra ngoài <
> truất quyền trinh , khả , hiền tài ghét ghen <
> <
> vua ham chơi thường xuyên bỏ học <
> ngự sử quan dở khóc dở cười <
> họp bàn viết sớ dâng người <
> khuyên vua chớ có buông lơi tập rèn <
> <
> đã ba năm , tuổi lên mười bốn <
> suốt cả đời ở chốn lầu son <
> may thay tư chất khôn ngoan <
> cho nên hiểu ý các quan muốn gì <
> <
> sát chuyên quyền lắm khi sàm tấu <
> tiếng ong ve đã thấu tai vua <
> thái tông xuống chiếu giao cho <
> hình quan xét hỏi thiệt hư thế nào <
> <
> bãi chức đại tư đồ lê sát ( 1437 ) <
> ngọc dao hoàng hậu phế đi <
> phong cho nhật lệ chiêu nghi <
> được làm chính thức huệ phi của người <
> <
> vua xuống chiếu truyền sai dẹp loạn <
> lại thân chinh quyết đoán ra quân <
> đánh dân thiểu số họ cầm <
> thuận châu , thu vật đầu hàng năm sau ( 1440 ) <
> <
> phế nghi dân , rồi giao con thứ <
> húy tên là thái tử bang cơ ( 1441 ) <
> thừa ngôi thái tử bấy giờ <
> tạo mầm bạo loạn kể từ hôm nay <
> <
> vua rất trẻ tuổi đời mười sáu <
> đã là cha mấy cậu con trai <
> hàng trăm cung nữ trong tay <
> ngập chìm tửu sắc , ngày ngày hoang dâm <
> <
> nguyễn thị lộ phong hàm học sĩ <
> là một người kiều nữ trong cung <
> ngày đêm hầu hạ ở cùng <
> thái tông suồng sã lung tung với nàng <
> <
> lộ vợ thứ đại thần nguyễn trãi <
> vừa đẹp người lại giỏi văn chương <
> nhân vua đang ở quy dương <
> ghé thăm nguyễn trãi tại vườn lệ chi <
> <
> vua và lộ cùng nhau trò chuyện <
> lại hàn huyên cho đến suốt đêm <
> đang vui sao bỗng tự nhiên <
> một cơn đột quỵ chết liền trong tay <
> <
> lộ kinh hoàng cố lay vua dậy <
> trâm cài đầu chẳng thấy hồi sinh <
> xác vua đang ở bên mình <
> long lanh giọt lệ ngấn quanh mắt nàng <
> <
> xác vua quàng ở nhà nguyễn trãi <
> đưa về kinh mất phải hai ngày <
> vào cung rồi phát tang ngay <
> khiến cho trăm họ tiếng rày tiếng ve <
> <
> mười hai hôm , sau khi biến cố <
> ghép thị lộ vào tội giết vua <
> cả dòng nguyễn trãi bị đưa <
> tru di tam tộc không chừa một ai
Lê Thái Tông hoàng đế (1433-1442)