một thời đức phật du phương , <
> ngự trong vườn trúc mây vương biếc chiều . <
> bên dòng suối cát trong veo , <
> gian nhà cỏ dựng mây neo hững hờ . <
> trên thảm cỏ nhung ven bờ , <
> dưới cội hoa trắng vật vờ hoàng hôn . <
> người ngồi quanh phật thế tôn , <
> trước ngài đặt một lò hương biếc trầm . <
> tiếng vang như suối , vọng âm <
> khiến chim hòa điệu , khiến đầm hoa lay : <
> “ trong hàng đệ tử các ngài <
> dù đem châu ngọc cho ngoài tam thiên , <
> chẳng bằng dứt lụy trần duyên , <
> qua sông mê vọng nương thuyền trí bi . <
> hoặc trong họ có người đi , <
> hay mình tự giác viễn ly vọng trần . <
> phúc này lợi lạc muôn phần , <
> làm nên mạch sống tinh cần thế gian . <
> ngục sâu kia hóa niết-bàn , <
> lòng thương trải khắp trần hoàn an vui . <
> dù xây tháp ngọc lưng trời , <
> dù hùng lực cứu muôn người hàm oan , <
> vẫn là phúc báo thế gian , <
> tham mê dẫn lối đưa đàng vào ra . <
> chẳng bằng theo bước phật-đà , <
> chuyển thân , khẩu , ý : ba nhà lửa hun . <
> thành bi , trí , dũng vô cùng , <
> mở khai nghiệp cội , trùng trùng hóa duyên . <
> mắt huệ trông suốt dưới trên , <
> chí kim cang phá não phiền vọng mê . <
> gieo muôn hạt chắc bồ-đề , <
> rợp che bóng mát bốn bề nhân gian . <
> như tìm trong đất ngọc vàng , <
> chuốt nên ánh sáng rỡ ràng thiên thâu . <
> chiếu tan thành quách ưu sầu , <
> khiến ma vương phải quay đầu quy y . <
> đức cao chẳng phải tư nghì , <
> mênh mang biển thẳm xanh rì hư không . <
> nếu ai buộc cánh chim hồng , <
> ngăn che chí cả trong vòng trần lao , <
> thì nghiệp báo phải sa vào <
> ngục sâu lửa đỏ khác nào sắt nung . <
> tội kia vạn suối nghìn sông , <
> tạo nên biển khổ mênh mông sóng vời . <
> xuất gia như cánh chim trời , <
> mười phương là tổ , người người là thân . <
> trí bi nguồn cội đức nhân , <
> 4.650 . thấm nhuần muôn loại xa gần nhớ ơn . <
> như hồ nở đóa sen thơm , <
> giới hương đưa khắp mười phương tỉnh lòng . <
> đưa nhau vượt thoát trần hồng , <
> niết-bàn tự tại nơi lòng đại bi . <
> thân như khuôn ngọc lưu ly , <
> gương cho ba cõi hướng về tín tu . <
> là xe pháp hóa diêm-phù , <
> nối đèn tiếp lửa cho dù biển dâu . <
> là tinh tú giữa đêm thâu , <
> là chùm bắc đẩu , là cầu từ quang <
> diễn bày ý ngọc lời vàng , <
> bước chân tỉnh giác trên đường chính chân . <
> như trời hiện đám từ vân , <
> chuyển cơn mưa pháp muôn phần đẹp tươi . <
> nở hoa giữa ngục ba đời , <
> trong hư vọng mỉm môi cười như nhiên . <
> mười phương chống một gậy thiền , <
> giọt sương cam lộ in viền chân như . <
> dòng dòng triệu quyển nghìn thư , <
> khế phương diệu dụng chuyển đưa độ đời . <
> ngục sâu hết chúng sinh rồi , <
> niết-bàn cũng tự lòng người hiện ra . ” <
> bấy giờ chủ một trang hoa , <
> là bực trưởng giả hiệu là phúc tăng . <
> tiền kho bạc đụn ai bằng , <
> ngựa đeo bành ngọc , xe chăng gấm vàng . <
> trước sau vườn thúy thềm lam , <
> sớm trà luận đạo , khuya đàn hòa mây . <
> tuổi cao đức rộng phúc dày , <
> thi thư nối nghiệp có bầy con ngoan . <
> từ nghe pháp dưới chiều vàng , <
> trở về lòng những mơ màng xuất gia . <
> một đêm nghĩ lại chuyện qua , <
> những là dục lạc , những là quyền danh . <
> tuổi xuân thoảng giấc mơ xanh , <
> tỉnh ra đã thấy đầy cành đông mai . <
> dẫu là trăm vẻ trang đài , <
> dẫu là mở cõi bồng lai dưới trần , <
> dẫu là vàng đúc ngọc cân , <
> dẫu là cứu giúp xa gần nơi nơi , <
> dẫu là danh tiếng tột vời , <
> chẳng sao chuộc được tuổi đời qua mau . <
> xá chi quyền quý sang giàu , <
> xá chi ngày tháng dài lâu hồng trần . <
> một trò chơi suốt bao xuân , <
> quẩn quanh ảo giác não cân rã rời . <
> bây giờ tung cánh chim trời , <
> thiên thu ai biết ai người qua đây . <
> lênh đênh sớm bắc chiều tây , <
> 4.700 . như chim cất cánh hợp bầy hồ giang . <
> ông lẻn đi khỏi hoa trang , <
> một thân tìm đến đạo tràng vườn kia . <
> như chim nhớ núi tìm về , <
> khi trông hoa lả mây kề ngõ mai . <
> như nước nguồn nhớ sông dài , <
> khi tim rộn rã máu ngày thanh xuân . <
> vội vàng nhẹ lướt đôi chân , <
> hồ như kẻ trốn nợ nần bấy nay . <
> vừa vào ngõ trúc hoa bay , <
> gặp thiền sư tọa dưới cây trầm hùng . <
> lòng ông đang khấp khởi mừng , <
> thân dường tan biến giữa rừng cỏ hoa . <
> gặp ngày phật hóa duyên xa , <
> tìm thầy xá-lợi nơi nhà quản tăng . <
> ông quỳ cung kính thưa rằng : <
> “ thân con tục lụy thế gian đã từng . <
> bây giờ muốn phát đại tâm , <
> chuyển lòng cởi nghiệp y nương bấy ngày . <
> nhờ ơn tiếp dẫn nơi thầy , <
> chở che bóng mát nương cây bồ-đề . ” <
> biết rằng người phát tâm kia , <
> hẳn căn cơ đã đến kỳ mở khai . <
> thử lòng cho chắc một hai , <
> sư rằng “ tuổi cụ đã ngoài chín mươi . <
> sức đâu tụ tập với người , <
> để truyền năm giới về nơi thôn nhà . <
> thứ nhất hạnh tu tại gia , <
> thứ nhì tu chợ , thứ ba tu chùa . <
> vả chăng ốm yếu già nua , <
> con đường tầm đạo gió mưa nào chừng . ” <
> nói xong ông bỏ vào trong , <
> phúc tăng nghe dậy nỗi lòng ủ ê . <
> chân dời đến gốc hoa kia , <
> nghĩ thân nặng nghiệp đầm đìa lệ rơi . <
> tuổi xuân xưa đã bay rồi , <
> tiếc hơn vàng ngọc gieo nơi biển trùng . <
> bây giờ lòng có nhớ thương , <
> cũng đành trông bóng mây vương cuối ngày . <
> bụi trần chẳng muốn thêm dây , <
> tính đem thân gửi hồ này một phen . <
> hồn ta hiện với cánh sen , <
> theo hơi hương ngát dâng lên cúng dường . <
> bỗng đâu hiện đến đầu đường , <
> như cơn mây đỏ vương vương ráng chiều . <
> phật cùng đại chúng tỳ-khiêu<
>ôm bình về tới , y điều nghiêm trang . <
> gót chân trầm mặc sen vàng , <
> bước đi thanh thoát dưới hàng liễu mai . <
> phúc tăng vội đến bên ngài , <
> 4.750 . ôm chầm tay đức như lai rạt rào . <
> thốt thưa lời mãi nghẹn ngào , <
> hai dòng lệ nóng thấm vào áo hương . <
> phật đưa năm ngón tay hường <
> vuốt đầu trưởng giả như tuồng cha con : <
> “ lòng ông so với ngàn non , <
> non tuy mòn lở chẳng mòn tâm ta . <
> tuổi ông dù đã nua già , <
> chí còn nguyện dứt ta-bà vô minh . <
> vị chí mà lại trầm mình , <
> nghìn năm khó gặp thân hình giả đây . <
> tiến tu nào kể một ngày , <
> hoát nhiên khai ngộ khắc giây cũng là . <
> bây giờ đã biết nương ta , <
> nghiêm trang giới pháp gắng mà vượt mê . ” <
> phúc tăng chống gậy theo về , <
> cây cao trầm lặng bốn bề ra hoa . <
> lựa ngày làm lễ xuất gia , <
> mục-liên được chọn theo mà sửa sang . <
> giới nghi pháp phục đường hoàng , <
> rõ ra tăng tướng nghiêm trang khác người . <
> sớm trưa thấm thoát đến ngày <
> lập đàn truyền giới họp bầy cao tăng . <
> kiếp xưa nhờ lắm thiện căn , <
> nên chi vào đạo học hành thông mau . <
> nhưng vì tập nhiễm dày lâu , <
> cậy vào tuổi tác nên dầu với ai . <
> kiêu căng tỏ ý , hiện lời , <
> thiền nghi thiếu hẳn vẻ người khiêm cung . <
> khiến cho đại chúng buồn lòng , <
> có người răn bảo thuận trong đạo tình . <
> phúc tăng nghe đó làm thinh <
> bỏ đi ra vẻ bất bình lắm thay . <
> nghĩ rằng ta tuổi chừng này , <
> khiêm cung chỉ với một thầy mà thôi . <
> các ông bằng tuổi con tôi , <
> giở chi cái vẻ ăn ngồi bực trên . <
> càng suy càng lắm buồn phiền , <
> định vào rừng chết cho yên thân rồi . <
> mục-liên thiền lự trên đồi , <
> dùng thiên nhãn chiếu sáng ngời gần xa . <
> bên khe thấy đệ tử già , <
> dưới dòng nước bạc vừa sa thân gầy . <
> ngài dùng thần lực vớt ngay , <
> thần thông đạp nắm mây bay xuống bờ . <
> thấy thầy lòng những ngẩn ngơ , <
> phúc tăng còn tưởng giấc mơ tỉnh dần . <
> rằng “ con xả phú cầu bần , <
> tìm nơi giải thoát nương thân cuối chiều . <
> vì còn thói xấu tật kiêu , <
> 4.800 . lòng toan tự sát cho tiêu nghiệp trần . <
> trần gian sớm dứt nợ nần , <
> đem bùn tanh xuống rửa chân giữa dòng . ” <
> mục-liên thầm nghĩ trong lòng , <
> chẳng trồng nhân thiện lại mong quả lành . <
> dễ chi vào cửa phù trần , <
> trăm nghìn vạn kiếp một lần khó thay . <
> non vàng khó sánh thân này , <
> xô tan mê vọng tự tay mới là . <
> phải dùng thần phép hóa ra , <
> làm phương cứu chữa lòng già đảo điên . <
> bèn truyền “ nắm áo bay lên <
> giữa hư không chớ có quên điều này . <
> cấm lòng loạn tưởng đó đây , <
> nhiếp tâm chính niệm theo thầy vân bôn . ” <
> phúc tăng vừa nắm áo xong , <
> bỗng như một sợi tơ hồng vút cao . <
> bên tai mây cuộn ào ào , <
> như bông hoa nhỏ rơi vào từng không . <
> chẳng bao lâu hạ bên cồn , <
> ầm ầm biển réo ghê hồn dưới chân . <
> còn đang đứng lặng phân vân , <
> thầy trò đã gặp một thân đàn bà . <
> xương lòi , thịt thối rã ra , <
> một con bọ lớn như là ngón tay <
> quẩn quanh bò khắp đó đây , <
> hết luồn hố mắt , lại vầy vành môi . <
> hai người ngó xác sình ôi , <
> quán thân bất tịnh , lát rồi lại đi . <
> giữa đường gặp một nữ nhi , <
> vai đeo chảo lớn đi về biển reo . <
> thầy trò dừng bước ngó theo , <
> cô kia múc nước , ôm trèo bãi cao . <
> đun sôi rồi tự nhảy vào , <
> rã tan xương thịt bọt trào gớm ghê . <
> lửa tàn vạc cũng khô đi , <
> gió đâu thổi bốc bụi gì tanh hôi . <
> tự nhiên lại hiện thân người , <
> lại ôm vạc xuống rú cười giờ lâu . <
> phúc tăng nhắm mắt quay đầu , <
> tính xin thầy chỉ trước sau ngọn ngành . <
> thấy ngài trầm mặc trang nghiêm , <
> lại thôi chẳng dám nhìn lên ngỏ lời . <
> thầy trò lại tiếp đi ngay , <
> vừa qua một quãng đường dài đã nghe <
> tiếng rên non nỉ tỉ tê , <
> từ thân cây nọ bốn bề sâu ăn . <
> phúc tăng nhác thấy rợn mình , <
> vội vàng xoải bước thu hình lướt qua . <
> thầy trò thêm một quãng xa , <
> 4.850 . thấy non kiếm dựng sáng ngời hôi tanh . <
> bỗng từ đỉnh núi một anh , <
> lăn mình trên kiếm thân phanh nát nhừ . <
> ròng ròng máu đỏ như mưa , <
> phúc tăng hồn phách bấy giờ tiêu tan . <
> vội vàng lướt xoải bước chân , <
> cuối đường hun hút phù vân dật dờ . <
> thầy trò lại gặp bên bờ <
> một bầy quỉ dữ hét hò rượt theo <
> một người mình rắn đầu beo , <
> trên đường lẩn trốn hiểm nghèo gớm ghê . <
> cung tên giáo mác bốn bề , <
> hàng ngàn mũi nhọn lao về liên miên . <
> vừa trông thấy mục-kiền-liên , <
> một bầy quỉ dữ phục bên đường dài . <
> phúc tăng sợ chẳng ra hơi , <
> một lòng tưởng phật chẳng rời niệm thiêng . <
> lại theo cất bước trèo lên , <
> núi xương ai chết ngay bên vệ đường . <
> thầy trò lên đỉnh núi xương , <
> nhìn ra muôn sóng trùng dương dựng thành . <
> phúc tăng khiếp đảm nhìn quanh : <
> “ xin thầy chỉ dạy ngọn ngành trước sau . <
> vì đâu người nấu vạc dầu , <
> vì đâu cây nọ rầu rầu đứng kêu . <
> vì đâu núi kiếm thân bêu , <
> vì đâu trăm nỗi nghìn chiều thảm thương . ” <
> thầy truyền : “ ác báo tai ương , <
> vô thường tìm chốn vô thường vào ra . <
> tự ta lại buộc thân ta , <
> non cao dễ vượt ái hà khó vơi , <
> bãi kia một xác sình ôi , <
> đó là vợ đẹp của người khách thương . <
> theo chồng , đang vượt trùng dương , <
> vào ra nhồi phấn soi gương bấy ngày . <
> một đêm gió dập mưa vầy . <
> lao đao thuyền nọ chìm ngay giữa dòng . <
> còn đâu má phấn môi hồng , <
> hồn nương ngọn sóng , thân bồng bềnh trôi . <
> biển nào giữ xác sình ôi , <
> dạ-xoa , la-sát trả hồi đất kia . <
> nàng vì tham sắc chưa lìa , <
> đọa thân trùng nọ đi về coi trông . <
> chấp mê giả tướng bụi hồng , <
> quẩn quanh ái ngã trong vòng trần lao . <
> nên làm kiếp bọ ra vào , <
> hố tai hố mắt khác nào động hang . <
> theo tâm vọng huyễn tham lam , <
> chấp đâu lại lựa con đàng về đâu . <
> kẻ nào cậy thế sang giàu , <
> 4.900 . tranh cơm kẻ khó , đạp đầu dân đen . <
> đầy lòng xiểm nịnh ghét ghen , <
> đoạt tiền , cướp vợ , bán quyền , tranh công . <
> trước là mắc bịnh hàn phong . <
> lạnh như vùi tuyết nên lòng ước ao <
> lửa hơi , thân chết đọa vào , <
> hỏa thiêu địa ngục khác nào nấu nung . <
> hoặc người mưu đoạt ruộng nương , <
> phá chùa thờ phật , giảng đường chư tăng . <
> giữ giam người chốn giá băng , <
> ăn gian , ăn bớt áo quần phát ban . <
> trước là bệnh nhiệt khô ran , <
> chết đi hồn đọa ngục hàn cứng thân . <
> đớn đau nhức nhối trăm phần , <
> xương khô thịt nát như dần xác xơ . <
> hoặc người tích trữ đầu cơ , <
> khiến dân đói khát , vật vờ nơi nơi . <
> trước là mắc bịnh đầy hơi , <
> chê cơm sợ nước , đọa loài quỉ kia . <
> đói như lửa đốt bốn bề , <
> mỗi năm tháng bảy kéo về giựt ăn . <
> hoặc người ngu muội mê sân , <
> khinh chê chính đạo nhân luân bỏ ngoài . <
> đốt kinh xé sách như lai , <
> đọa vào kiếp thú đời đời ngu si . <
> nếu người trí dũng từ bi , <
> giữ gìn năm giới quy y thánh hiền . <
> một lòng thương dưới kính trên , <
> chẳng làm phiền não láng giềng ai ai . <
> một khi trút bỏ hình hài , <
> thân không bịnh khổ tâm ngoài an nhiên . <
> nghe kinh , ngắm tượng ân chiêm , <
> khởi tâm bố thí phát nguyền thanh cao . <
> lìa thân , thần thức sinh vào , <
> cung trời đâu-suất ăn đào trường sinh . <
> hoặc trần gian chốn hiển vinh , <
> hiền ngoan rất mực thông minh khác người . <
> đều do niệm sắp lìa đời , <
> dẫn vào địa ngục , lên trời cũng đây . <
> tu nhân : niệm thiện khai bày , <
> chính tâm tưởng phật đài mây đón về . <
> tịnh độ là cõi lưu ly , <
> thần thông trí tuệ từ bi một lòng . <
> hoặc sinh nơi cõi trần hồng , <
> muôn tai nghìn nạn cũng đồng tránh qua . <
> ác nhân : niệm khởi xấu xa , <
> lại tìm ngục khổ ái hà báo thân . <
> đều do tâm lúc lìa trần , <
> dù vinh hay khổ muôn phần cũng đây . <
> tiến tu cởi nghiệp sâu dày , <
> 4.950 . linh quang hóa hiện phương tây cõi thường . <
> thị kia chết đuối trùng dương , <
> vì tham luyến chút phấn hương tẩm người . <
> thức linh đọa xuống thân giòi , <
> vào ra quanh quẩn trông coi giả hình . <
> còn người đun nước trầm mình , <
> tiền thân bóc lột sinh linh đủ điều . <
> lại còn thề thốt gian điêu , <
> bây giờ họa báo trăm chiều gớm ghê . <
> sau đây hỏa ngục lại về , <
> mới là quả báo bốn bề chém đâm . <
> còn cây than khóc bên đường , <
> khắp mình sâu đục như dường đớn đau . <
> tiền thân là vị tỳ-khiêu<
>lấy của thường trụ dùng nhiều việc riêng . <
> họ hàng kẻ dưới người trên , <
> lại nhờ của đó bon chen làm giàu . <
> bây giờ thân hóa làm sâu , <
> rúc quanh cây nọ đớn đau muôn chiều . <
> còn người mình mọc trăm đầu <
> bị bầy ác quỉ theo sau rượt hoài , <
> trước hay săn bắn muôn loài , <
> bây giờ đày đọa bi ai nào chừng . <
> còn người lăn đỉnh rừng gươm , <
> thây băm máu đổ như tuồng nát tan . <
> kiếp xưa là vị tướng quân <
> xông pha xâm lược dấu chân máu đầy . <
> bây giờ gươm giáo phanh thây , <
> ngục sâu thăm thẳm dạn dày một thân . <
> còn đây xương chất trắng ngần , <
> là ông ngày trước tiền thân một thời . ” <
> phúc tăng nghe nói điếng người , <
> nhìn xem một đống xương phơi rõ ràng . <
> thầy rằng “ tương báo oan oan , <
> cũng do nhân quả con đàng vào ra . <
> thuở xưa có vị vua cha <
> trị vì rất mực nhân hòa không hai . <
> dưới trên cho đến trong ngoài , <
> nhân dân hòa thuận nơi nơi nể vì . <
> dân giàu nước mạnh kể chi , <
> vua cha lấy đạo từ bi hóa người . <
> có một thái tử ham chơi , <
> ưa môn cung kiếm chê lời hiền lương . <
> nhà vua vì nặng lòng thương , <
> ngờ đâu mở cửa cho phường tặc nhân . <
> khi vua trăm tuổi an phần , <
> bốn phương khói lửa dấu chân bạo tàn . <
> xông pha trúc chẻ ngói tan , <
> dưới chân thái tử ngàn ngàn thây phơi . <
> sinh người chẳng dạy thành người , <
> 5.000 . thà đem vương quốc trao mời hiền nhân . <
> tội con cha gánh muôn phần , <
> nên vua hiện xuống làm thân cá tràng . <
> biển đông một cõi nghêng ngang , <
> dưới lòng sóng động chiêu hàng cá tôm . <
> loại này sợ ánh thái dương , <
> chỉ chờ đêm tối mới trường mình lên . <
> một ngày trời nổi mây đen , <
> sóng gầm biển động tưởng đêm nào ngờ . <
> cá liền len đến ven bờ , <
> phơi thây nằm ngủ vật vờ sóng trôi . <
> nào ngờ mây kéo cơn rồi , <
> nắng hồng ló dạng lưng trời chói chang . <
> thảm thương thay kiếp cá tràng , <
> bốn bề chỉ thấy hào quang chói loà . <
> mắt mờ đâu lối vào ra , <
> đành nằm bờ cát chờ mà siêu sanh . <
> đầu thai vào giữa vương thành , <
> cũng nhờ kiếp trước tu hành dày lâu . <
> sinh ra gặp chỗ sang giàu , <
> tiền kho bạc đụn vàng châu kể gì . <
> nhân xưa nở hạt từ bi , <
> cứu người thương vật quản chi của trời . <
> còn đây kiếp trước xương phơi , <
> mây che đỉnh ngọn , sóng dời dưới chân . ” <
> phúc tăng nhập hóa siêu thần , <
> nghe như thoát khỏi nghìn cân đá cùm . <
> nghĩ tâm muôn ngọn sóng trùng , <
> nổi nênh sinh tử vô cùng réo trôi . <
> hốt nhiên tâm vọng bao đời <
> tan như sương khói lưng trời thoảng bay . <
> thầy trò lại biến lên mây , <
> dưới chân thăm thẳm sóng đầy trùng dương . <
> thầy như hoa đốm hư không , <
> trò như một cánh chim hồng theo sau . <
> mây bay nườm nượp ngang đầu , <
> hạ chân đã thấy cây cầu suối ngang . <
> thầy trò về tới đạo tràng , <
> hòa nhan ái ngữ giữa hàng chúng tăng . <
> thân hồng như tỏa hào quang , <
> miệng từ như đóa sen vàng đơm hương . <
> sớm nghe chim hót bên giường , <
> chiều trông khói thoảng vây vương trước lầu . <
> một đêm gặp phật trên cầu , <
> chỉ viền trăng dưới dòng sâu tỏa vàng .
Dứt luỵ trần