sau ngày mở hội thề <
> cờ nghĩa bay phấp phới <
> người khắp nơi kéo tới <
> cứ dài như dòng sông <
> người tay kiếm , tay cung <
> người túi tên , cánh nỏ <
> người giúp khoai , giúp lúa <
> người biếu lợn , cho bò <
> thợ rèn mang giáo mác <
> mã tấu dài , gươm to . <
> người ở chốn sơn khê <
> cưỡi voi về nhập bọn <
> còn những người vùng biển <
> mang theo cả lưới chài <
> cả thợ mộc , thợ nề <
> thợ đốt than , thợ xẻ <
> khắp vùng rừng , miền bể <
> tỉnh bắc và tỉnh nam <
> người sôi sục căm hờn <
> người khát khao quyền sống <
> chuyện ở vùng giặc đóng <
> nghe sôi máu ngày đêm , <
> người nghe mắt trừng lên <
> muốn xông vào giặc dữ ! <
> quân xếp thành cơ ngũ <
> có lính bộ , lính voi <
> gươm lớn bên dáo dài <
> cả kỵ binh oai vệ . <
> tập đâm rồi tập đỡ <
> tập tiến rồi tập lui <
> tập chém ngược chém xuôi <
> ruột gan như lửa đốt . <
> đêm trăng thanh gió mát <
> trịnh khả luyện đường côn <
> nghe vù vù gió rít <
> bóng người quay chập chờn <
> bên góc sân trịnh đồ <
> lưỡi kiếm lòe ánh chớp <
> nhữ lãm xỉa đinh ba <
> quần nhau vài chục hiệp . <
> lê khâm trần trùng trục <
> ngọn đao múa vèo vèo <
> ran trời tiếng hò reo . <
> chẳng phải chờ đợi giặc <
> giặc kéo đến trùng trùng <
> giặc bổ vây bịt bùng <
> nước non nhòa bóng lửa <
> tướng chu quảng hùng hổ <
> ném ra mười nghìn quân <
> vây quét vùng lam sơn <
> con chim không bay lọt . <
> nghĩa quân vừa nhóm họp <
> tướng , quân vài nghìn người <
> nhưng không ai chịu lùi <
> quyết một phen sống chết ! <
> đánh để đòi lại nước <
> phải sức lớn mưu sâu <
> đem trứng mà chọi đá <
> thì thua ngay trận đầu <
> ta vừa đánh vừa rút <
> giặc đuổi theo sát chân <
> nghĩa quân lên mường một <
> chúng vây tròn bốn bên <
> ta lui về chí linh <
> giữ một vùng hiểm trở <
> núi bao bọc quanh co <
> lưng chừng trời vách đá <
> xe không vào tới được <
> ngựa xe một lối mòn <
> nếu có quân mai phục <
> không đường nào thoát thân ! <
> chu quảng cậy quân đông <
> cứ đuổi theo sát gót <
> lại bổ vây bịt bùng <
> để triệt đường lương thực <
> núi đá chỉ có đá <
> có rêu và cây cằn <
> đến một loài rau dại <
> cũng khó bề dung thân <
> chúng vây chặt chí linh <
> ở trong không ra được <
> ở ngoài không lối vào <
> lấy đâu cơm và nước ? <
> tất cả rồi sẽ héo <
> tất cả rồi sẽ khô <
> rồi sẽ thành đất cát <
> rồi sẽ thành bụi tro <
> chúng đóng trại , cắm lều <
> cướp trâu bò về mổ <
> bắt dân nộp rượu tăm <
> lôi gái về hầu hạ <
> tướng no nê rượu thịt <
> lính thì được gặm xương <
> cả một vùng non nước <
> trời đất bỗng tanh nồng <
> <
> một đêm bị hãm ở chí linh không ai chợp mắt <
> ngồi sát bên nhau thấm thía nghĩa hợp quần <
> núi lạnh , trời cao , con người bé nhỏ <
> không căm giận sôi lòng , ai cũng hóa cô đơn ! <
> nguyễn trãi đọcthơ cho ấm lòng binh sĩ : <
> góc thành nam , lều một gian <
> no nước uống , thiếu cơm ăn . <
> ... ao vơi hẹp hòi khôn thả cá <
> nhà quen xuế xóa , ngại nuôi vằn . <
> ôi , giọng ngâm sao chua sót thế <
> lính tráng ngồi nghe , lòng bâng khuâng <
> câu thơ nhắc một chuỗi ngày nhẫn nhục <
> lửa nén trong tim , giận chất trong hồn . <
> dân nước lầm than mà ta ngồi giương mắt <
> sách nghìn trang chỉ tả một màu hoa <
> lũ giặc nghênh ngang trên đường , trên phố <
> mắt chúng soi , mũi chúng hít từng nhà <
> nước đang bẩn phải dùng gươm mà rửa <
> người cầm gươm tất dám chết vì gươm <
> còn đất nước là ta còn tất cả <
> ta trụi trần khi mất hết quê hương ! <
> người đang kể về một làng sông mã <
> gà eo óc ... ào ạt sóng chồm <
> hai bên bãi , ngô xuân lên xanh quá <
> cái phút này sao nhớ thế , bà con ? <
> người đang nhớ một làng xa ngoài bắc <
> bóng tre xanh xòa mát cả bờ ao <
> đêm khắc khoải bồn chồn cuốc ... cuốc <
> chim kêu gì mãi thế xót lòng nhau ! <
> lê lợi vẫn ngồi trên bậc đá <
> mắt đang nhìn về một cõi xa xôi <
> trước mắt ông rùng rùng lửa lửa <
> lửa giặc thiêu sáng rực một góc trời <
> ta nuôi chí vào hang bắt cọp <
> một thân này nào quản gì đâu <
> chỉ lo nghĩ nỗi dân lành trăm họ <
> đã tin yêu theo nghĩa cả từ đầu . <
> con thuyền nhỏ đang lao qua ghềnh thác <
> tấm thân này chấp nhận mọi gian nguy <
> dù có phải phanh thây đền nợ nước <
> không mảy may do dự điều gì . <
> chí linh là yết hầu giặc thắt <
> chúng giết ta không phải chỉ bằng gươm <
> giết bằng đói , giết bằng cái rét <
> bằng nỗi cô đơn và sự nản lòng <
> bộ chỉ huy được mời đến họp <
> dũng tướng lầm lầm cạnh văn quan <
> hang đá rộng mà đất trời chật chội <
> gió như từ như áng gió sang <
> người bàn đánh mở thốc đường xuống núi <
> một được một thua , một mất một còn <
> dù có phải bọc thây trong da ngựa <
> còn hơn là tan tác giữa núi non . <
> người có ý muốn tạm thời hòa hoãn <
> cử người ra thương thuyết với quân minh <
> có thời cơ ta nuôi quân tuyển tướng <
> cốt tạm thời chúng nó chịu lui binh <
> bàn bạc mãi không tìm ra hướng thoát <
> trên trời cao , sao sáng đã mờ dần <
> đêm nôn nóng , đêm bào gan , xé ruột <
> một tiếng gà cay đắng gáy bên thung <
> bỗng một tướng như từ trời hiện xuống <
> - lê lai tôi xin hiến kế này : <
> tôi xin mặc áo bào chủ tướng <
> kéo quân ra trận sáng ngày mai <
> quân giặc sẽ bắt tôi đem giết <
> yên tâm rằng chủ tướng đã sa cơ <
> đền đáp ơn dày tôi nguyện chết <
> cốt chúa công lấy lại được cơ đồ . <
> nhữ lâm một lòng xin quyết chiến <
> cùng với lê lai đứng dưới cờ <
> trịnh khả xin vương làm phó tướng <
> ngày mai xuống núi quyết hơn thua ! <
> bình dịnh vương phất tay áo rộng : <
> ta đành lòng nhận mưu kế lê lai <
> còn các tướng còn nhiều phen trọng dụng <
> việc non sông còn gánh vác lâu dài . <
> các tướng lặng người đi giây lát <
> nhìn đôi mắt lê lợi buồn đau <
> cái đêm ấy , hang sâu càng ngột ngạt <
> ai cũng ngồi cho sát lại bên nhau .
Phần 5