thái sinh từ được giàu sang , <
> đã quên mây núi thái hàng vẫn bay <
> đã quên người vợ thơ ngây <
> một thân tấm cám từ ngày hàn vi , <
> 915 . quên rồi chứ nhớ làm chi , <
> người ta quan trạng thiếu gì giai nhân , <
> thiếu gì ngọc chuốt vàng dâng <
> nơi quyền quý , cái vân phong thiếu gì . <
> quên rồi chứ nhớ làm chi , <
> 920 . người ta quan trạng thiết gì cố nhân ! <
> gái quê nghèo khó ngu đần , <
> gái quê sửa túi nâng khăn vụng về . <
> chẳng thương thì mấy chẳng chê , <
> tham vàng bỏ ngãi ra gì ai ơi ! <
> 925 . đổi thay chớp mắt tình đời , <
> rượu làm đỏ mặt vàng xui đen lòng . <
> thời gian đi nhẹ như không , <
> mà tàn nhạt hết sắc hồng màu xanh . <
> tháng ngày lần lữa bay nhanh , <
> 930 . lòng ai đã bạc hết tình chồng con . <
> có như nước chảy đá mòn , <
> chỉ còn vui đấy chẳng còn thương đây . <
> vầng trăng khi khuyết khi đầy , <
> lòng người cứ mỗi một ngày một vơi . <
> 935 . quên cho đến hết thì thôi , <
> nhưng người xa ấy là người đã xa . <
> nào cha mẹ , nào cửa nhà , <
> người thục nữ tiếng tỳ bà trôi xuôi . <
> nói lời rồi lại ăn lời , <
> 940 . người như cóc chẳng bôi vôi chẳng về <
> bạc đen đã vẹn mọi bề <
> thương gì mùa hạ tiếc gì mùa xuân . <
> ngọc nương hỏi đến song thân , <
> thản nhiên sinh đáp : “ từ trần đã lâu ” <
> 945 . chao ôi ! chữ hiếu là đâu , <
> bạc ra cửa miệng tội cao bằng trời . <
> người mà đến thế thì thôi <
> đời phồn hoa cũng là đời bỏ đi <
> <
> đã qua đường ấy quen xe , <
> 950 . đã qua bên ấy nhớ gì đến sông . <
> ngũ nương vẫn nhớ thương chồng . <
> thờ hai thân vẫn một lòng dâu con . <
> hỡi ơi ! đôi mắt đã mòn , <
> nhớ ai bằng gái còn son nhớ chồng ? <
> 955 . rộn ràng buổi chợ đang đông <
> cỏ huyên chẳng có hoa hồng cứ bay <
> xuân thu đắp đổi từng ngày , <
> kể từ xa cách đã đầy nửa năm . <
> tin chồng vẫn bặt hơi tăm , <
> 960 . ngày trông nhạn vắng đêm nằm bướm bay . <
> buồn lòng lại sợ cho ai , <
> biết đâu may rủi đường dài ra sao . <
> tràng an ở mãi nơi nào , <
> để cho cha mẹ ra vào băn khoăn . <
> 965 . để cho thơ dại một thân , <
> trăng non liễu yếu thêm phần đắng cay . <
> tiếc không có cánh mà bay , <
> tìm chàng góc bể chân mây cùng là . <
> ra đi ? thân gái đường xa , <
> 970 . sớm hôm cha mẹ cửa nhà cậy ai ? <
> đành thôi nay lại chờ mai , <
> đành thôi thở ngắn than dài đêm thâu . <
> hay là chàng đã quên nhau , <
> bỏ nơi áo vải mà cầu cao sang , <
> 975 . lẽ đâu chàng nỡ phũ phàng , <
> cha mẹ còn đó , nước làng còn đây . <
> dù cho bỏ một thân này , <
> bỏ quê hương , bỏ mẹ thầy hay sao ! <
> nhưng mà học rộng tài cao , <
> 980 . nghĩ như người ấy lẽ nào bạc đen . <
> mười năm theo đạo thánh hiền , <
> một ngày dễ đã dám quên cương thường . <
> hay là tai nạn dọc đường , <
> tớ thầy lưu lạc về phương trời nào . <
> 985 . hay là vực thẳm đèo cao <
> hay nơi trường ốc làm sao mất rồi ? <
> hay là chàng đã ... nhưng thôi . <
> lạy trời phù hộ chồng tôi tốt lành . <
> chàng ơi ! có thấu cho tình , <
> 990 . trăm nghìn lo nghĩ một mình thân em . <
> bóng trăng thu rải đầy thềm <
> bởi lo cha mẹ nên thêm nhớ chàng . <
> tường xiêu treo mãi thân đàn , <
> bốn dây thương nhớ một bàn tay hoa , <
> 995 . chờ mong như suốt đêm qua , <
> chàng ơi ! một tháng là ba mươi ngày , <
> lần lần lá rụng rồi đây <
> tơ đàn rã rượi , cho tay lỗi đàn . <
> tiếng đâu rào rạt rộn ràng , <
> 1000 . ngựa ai , ai cưỡi qua ngàn lá khô ? <
> tiếng đâu xao động bờ xô , <
> xe ai , ai đẩy ngang bờ dâu xanh . <
> buồng hương bóng bóng hình hình <
> gió hiu hiu hắt qua mành mành hoa , <
> 1005 . người về chỉ những người ta , <
> gió mơ hồ , gót đường xa quên về , <
> nay rồi mai lại ngày kia , <
> nhớ mong chờ đợi đến khi ... hỡi chàng ? <
> <
> suốt trời nắng đổ chang chang , <
> 1010 . nắng khô sông rộng , nắng vàng rừng thưa , <
> trời làm mấy tháng không mưa , <
> bao nhiêu đồng đất nẻ khô như sành , <
> mùa màng mất sạch sành sanh , <
> dân gian lo sợ mà đành bó tay , <
> 1015 . người sang bắc , kẻ về tây , <
> vợ con phiêu bạt , tớ thầy biệt ly , <
> bỏ nhà bỏ cửa kéo đi , <
> đò ngang vắng khách , chợ thì hết đông . <
> túng vô độ , đói vô cùng <
> 1020 . người ta đã biết cơm sung , cháo dền . <
> ngũ nương mới thực lo phiền , <
> nhà nghèo lại gặp truân chuyên thế này , <
> bao nhiêu của cải riêng tây , <
> nàng đem bán rẻ từng ngày ăn đong , <
> 1025 . gắng cho cha mẹ yên lòng <
> đường xa vẫn chẳng thấy chồng về cho . <
> thất thường bữa đói bữa no , <
> hôm nay đã vậy lại lo mai ngày . <
> nàng thì vóc liễu thêm gầy , <
> 1030 . mẹ cha lại mấy bữa rày không cơm , <
> tảo tần thương một thân đơn , <
> ngọn rau lá cỏ qua cơn đói lòng . <
> thiên tai cơ cận khắp vùng , <
> trời cao thăm thẳm , đầy đồng nắng hoa . <
> triều đình xót nỗi dân quê , <
> 1035 . lấy lương hà nội chở về hà đông . <
> huyện quan thông sức khắp vùng , <
> đúng ngày ai nấy phải cùng lên nha . <
> ít nhiều chi nữa cũng là , <
> cái tin phát chẩn đồn xa đồn gần . <
> 1040 . nghe tin có phát chẩn bần , <
> ngũ nương chẳng quản đường gần hay xa . <
> canh năm vừa rạng tiếng gà , <
> lẻ loi thân gái bước ra ngại ngùng . <
> trên trời sao hãy còn đông , <
> 1045 . cỏ mòn một lối đồng không bốn bề . <
> cơ hàn lạnh tái lạnh tê , <
> sương thu xuống gió thu về bông bênh <
> rừng gần cây mất màu xanh , <
> đỉnh non trông thấy , trông thành nghe xa , <
> 1050 . nửa ngày vừa tới huyện nha , <
> đông như kiến những người ta ngạt ngào . <
> một tuồng rách rưới như nhau , <
> một tuồng mặt võ , mình sầu hom hem <
> bà bồng cháu , chị dắt em , <
> 1055 . con thơ lạc mẹ , người chen với người <
> tiếng than tiếng khóc bời bời , <
> ngồi trên có đến ông trời cũng đau , <
> đến giờ nổi hiệu trống chầu <
> người ta cứ giẫm lên nhau mà vào ! <
> 1060 . ngọn roi vun vút mưa rào , <
> tiếng van lạy tiếng kêu gào điếc tai . <
> ngũ nương vóc liễu mình mai , <
> đổi hai mắt lệ lấy vài đấu lương . <
> chàng đi hoa nở đầy đường , <
> 1065 . cơ hàn biết thiếp đoạn trường này không . <
> <
> về thôi xay , giã , giần , sàng , <
> vội vàng vo gạo , vội vàng thổi cơm , <
> ngọt ngào lưng thảo lưng thơm , <
> 1070 . mẹ cha chắc dạ là con vui lòng , <
> con mà nhịn đói cũng xong , <
> mẹ cha nhịn đói lòng không sao đành . <
> dối rằng đã có phần mình , <
> bao nhiêu cơm gạo riêng dành hai thân , <
> 1075 . còn mình nấu cám mà ăn , <
> miễn sao sống được qua lần thì thôi , <
> cám không phải của ngọt bùi , <
> người không là lợn nuốt trôi sao đành , <
> khi xưa bác mẹ hiền lành <
> 1080 . mà nay cay đắng riêng mình mới oan . <
> thương thân thêm nỗi nhớ chàng , <
> lòng đau chín khúc , lệ tràn đôi mi . <
> người đi bằn bặt không về , <
> dãi dầu đôi đức , ê chề một thân , <
> 1085 . nghẹn ngào vừa khóc vừa ăn . <
> ông bà nhẹ bước lại gần mới hay , <
> “ trời ơi ! sao đến nỗi này ! <
> cám kia ai bắt tội này ! con ơi ! <
> chồng con nó bỏ con rồi , <
> 1090 . mẹ cha làm khổ một đời con đây <
> trai ơi mày phụ vợ mày , <
> mày đi mất mặt không quay đầu về , <
> quên tình phụ tử , phu thê , <
> vô nhân bạc nghĩa chết đi cho rồi . <
> 1095 . con đi vui thú quê người , <
> để dâu gánh hết nợ đời hay sao ! ? ” <
> <
> ngũ nương tươi tỉnh má đào , <
> rằng : “ con khỏe mạnh thế nào cũng xong ! <
> mẹ cha đầu bạc răng long , <
> 1100 . có như thế mới yên lòng làm con , <
> cho dù ngày tháng mai mòn , <
> đình vi thúc thủy lòng con dám rời <
> xin thầy mẹ cứ yên vui , <
> chồng con chắc chẳng phải người bạc đen , <
> 1105 . một là đường xá chưa quen , <
> hai là đất khách cạn tiền đò giang , <
> hoặc là tên chiếm bảng vàng , <
> nhà vua giữ lại làm quan trong triều , <
> mẹ thầy hiền đức bao nhiêu , <
> 1110 . chồng con ắt chẳng gặp điều không may , <
> lòng con dám quản chua cay , <
> sớm hôm hầu hạ mẹ thầy là vui ” . <
> ông bà nghe bấy nhiêu lời , <
> tạm ngăn giọt thảm , tạm vơi lòng sầu . <
> 1115 . “ ví dù còn có kiếp sau , <
> mẹ xin trở lại làm dâu cho mày . ”
Ngũ nương chờ đợi và phụng dưỡng cha mẹ chồng