phận làm gái ở cùng cha mẹ , <
> lòng phải chăm học khéo học khôn , <
> một mai xuất giá hồi môn , <
> 370 .... ( thiếu một câu ) <
> phận bồ liễu giá trong như ngọc , <
> khéo là khéo bánh trong , bánh lọc , <
> lại ngoan nghề dệt vóc , may mền . <
> khôn là khôn lẽ phải , đường tin , <
> 375 . lại trọn đạo nâng khăn sửa túi . <
> khôn chẳng tưởng mưu lừa chước dối , <
> khéo chẳng khoe vẻ lịch , chiều trai . <
> xưa nay hầu dễ mấy người , <
> miệng khôn , tai khéo cho ai được nhờ . <
> 380 . phận làm gái này lời giáo huấn , <
> lắng tai nghe cổ truyện mới nên , <
> hãy xem xưa những bậc dâu hiền , <
> kiêm tứ đức : dung , công , ngôn , hạnh , <
> công là đủ mùi xôi , thức bánh , <
> 385 . nhiệm nhặt thay đường chỉ mũi kim . <
> dung là nét mặt ngọc trang nghiêm , <
> không tha thiết , không chiều lả tả . <
> ngôn là dạy trình thưa vâng dạ , <
> hạnh là đường ngay thảo kính tin . <
> 390 . xưa nay mấy kẻ dâu hiền , <
> dung , công , ngôn , hạnh là tiên phàm trần . <
> phận con gái ở nhà thi lễ , <
> lắng mà nghe kể chuyện tam cương : <
> đẫu ái ân cùng chiếu cùng giường , <
> 395 . đạo chồng sánh quân thân chi đạo , <
> làm tôi con chỉ trung chỉ hiếu , <
> làm dâu thì chỉ kính mới nên . <
> chớ khoe khoang mình bạc mình tiền , <
> đừng đỏng đảnh cậy khôn cậy khéo . <
> 400 . bề thiếp phụ thuận tòng là điệu , <
> cũng như bên thờ chúa thờ cha , <
> muôn nghìn đừng thói kiêu ngoa , <
> mắng ta không giận , yêu ta không nhờn . <
> quyền mệnh phụ là mình làm chủ , <
> 405 . trong đại hôn áo mũ thân nghênh , <
> kính người vợ phép ở lễ kinh <
> chức phận phải chăm bề tần tảo , <
> trong khuê khổn giữ gìn khăn áo , <
> trên từ đường trăm việc trơn tru . <
> 410 . từ cơm , canh , cá , thịt , mọi đồ , <
> dẫu nhiều ít sửa cho trong sạch . <
> bằng nhường ấy thần minh lai cách , <
> câu " hữu trai " nên tiếng để đời , <
> hoa thơm ai nỡ bỏ rơi , <
> 415 . người khôn ai nỡ nặng lời đến ai . <
> bề nội trợ việc trong xem xét , <
> siêng năng thì trăm việc đều nên , <
> chớ khoe khoang lắm thóc nhiều tiền , <
> ngồi ăn mãi non mòn núi lở . <
> 420 . việc nhà có kẻ ăn người ở , <
> từ trong ngoài như bảo trước sau , <
> đồ làm ăn , ngày để đâu đâu , <
> ban tối phải thu về cho đủ . <
> trống canh một chớ đà vội ngủ , <
> 425 . siêng năng thì chăm chú việc ta . <
> lũ nô tỳ trai gái năm ba , <
> cơm chưa chín không nên khua xáo . <
> đứa xay thóc , đứa thì giã gạo , <
> đứa bếp thì chủ việc cơm . <
> 430 . ăn đoạn rồi cho chúng nghỉ ngơi , <
> đèn ta sẽ soi trong bếp lại . <
> đùng tin trẻ tôi đòi thơ dại , <
> lời dạy rắng " giữ lửa chẳng chơi " . <
> cho hay đại phú bởi trời , <
> 435 . nhưng mà ở thế thì người hết chê . <
> cầm then khóa giữ bề thu phát , <
> chắt chiu mà dè dặt mới nên , <
> coi sóc từ hạt gạo đồng tiền , <
> đừng cậy có ăn càn , tiêu dở . <
> 440 . bữa thường phải xem cho con ở , <
> cũng đừng thừa , chớ thiếu làm chi . <
> kẻ lân bang đến một đôi khi , <
> đồ thết đãi xem cho tử tế . <
> trong nhà phải bảo nhau có ý , <
> 445 . đừng chửi mèo , mắng chó mà chi . <
> trong anh em thiên tải nhất thì . <
> sang vì vợ nhưng giàu vì bạn . <
> chiều rộng hẹp tùy cơ ứng biến , <
> đạo trì gia đãi khách khác màu , <
> 450 . trần trần một mực nên đâu , <
> phô loài bồ các biết đâu lẽ gì , <
> phận là gái về làm dâu cả , <
> việc ta chăm giữ chốn từ đường , <
> lấy ngọn tần , lá tảo lễ thường <
> 455 . kìa hiếu dưỡng thành chu gia pháp . <
> tôn tộc đến những khi kỵ lạp , <
> xem bằng nhường quí khách , gia tân . <
> có chữ rằng : " đạo trọng thân thân " , <
> dễ mấy thủa đông như ngày giỗ . <
> 460 . lúc lễ tất lẻn vào dọn cỗ , <
> hãy pha trà tiếp đãi cho xong , <
> bữa thường dù dưa muối mặc lòng , <
> khi có họ xem cho tử tế , <
> nước đã đoạn rượu liền nhân thể , <
> 465 . giục tiểu hầu bưng cỗ tiếp ra . <
> nhà dưới ta mời họ đàn bà , <
> coi sóc hỏi họ hàng con cháu . <
> không bỏ sót là tình yêu dấu , <
> ai chẳng khen hiền đức phụ nhân , <
> 470 . trọn đời đẹp mặt phu nhân , <
> vì chưng chủ phụ thân thân biết điều . <
> bề phụng dưỡng đôi bên cha mẹ , <
> muôn một khi đá đổ bồ hôi , <
> nghĩ xa lo đứng lo ngồi , <
> 475 . chẳng còn tưởng đến tham công tiếc việc . <
> đường điều hộ tiền không dám tiếc , <
> mặc phu quân giữ việc thuốc thang , <
> song ta nâng giấc giữ giàng , <
> điều ăn uống phải hỏi han tùy thích . <
> 480 . lòng người ước chim , gà , cá , thịt , <
> của nên ăn dù đắt cũng mua . <
> tùy người ưa thức ngọt chua , <
> nhưng gia vị phải mong cho đủ mùi . <
> xem quần áo nên thay kẻo bẩn , <
> 485 . lòng yêu thân phải cẩn từng khi , <
> tấm lòng trời đất chứng tri , <
> dâu hiền có hiếu , tiếng ghi để đời . <
> này con gái thuộc về khôn đạo , <
> khôn đức nhu nết gái dịu dàng , <
> 490 . một đôi khi chân bước ra đường , <
> bề tôn trưởng thì lòng kính nhượng . <
> dù chẳng phải là ta hơi hướng , <
> nghĩa hương lân phải cất tiếng chào . <
> bằng thấy người đầu bạc tuổi cao , <
> 495 . có mang đội trình đòi nâng đỡ . <
> thì miệng lưỡi chê bai ai nỡ , <
> ở trên đời gái ở nết na <
> con hiền đẹp mặt mẹ cha , <
> chồng hòa yêu chuộng , họ hòa kính chung . <
> 500 . dạy những kẻ đàn bà con gái , <
> gặp phải chồng cờ bạc rượu chè , <
> nay ông tơ , bà nguyệt trót xe , <
> duyên phận ấy trót làm sao được . <
> ở là phải tìm mưu giả chước , <
> 505 . ngọt lời khuyên lâu cũng phải nghe , <
> lúc ham mê cơm rượu say nhè , <
> hãy cơm cháo trọn bề phụ đạo . <
> chớ vợ nghiến chồng , thêm trân tráo , <
> như chuyện chi lửa cháy dầu thêm , <
> 510 . chẳng bằng khi chăn ấm chiếu êm , <
> hãy năn nỉ đường khôn lẽ phải . <
> bề ân ái vợ chồng là ngãi , <
> dẫu giàu ăn , khó chịu cho cam . <
> hay gì yến bắc , nhạn nam , <
> 515 . khăng khăng một tiết cho cam sở nguyền . <
> đạo vợ chồng là duyên kim cải , <
> vốn trời sinh bể ái nguồn ân , <
> kìa ai nổi trận phong vân <
> cũng vì gái nhiều phần nhầm lỗi . <
> 520 . phận là gái ít đường giáo hối , <
> thấy chồng yêu dễ lấy làm nhờn , <
> miệng sai ngoa nói những giọng càn , <
> bụng kiêu ngạo một ngày một sính , <
> đạo cha mẹ đã không biết kính , <
> 525 . bề anh em lại chẳng hay nhường , <
> chua chát thay những tính cương cường <
> ai là đá ru mà chịu vậy ! <
> đường gia pháp không ăn lời dạy , <
> việc giáo hình đến phải ra tay , <
> 530 . hổ thân tiếng khắp đông tây , <
> nông nỗi ấy hết đương khôn khéo . <
> khuyên những các đào tơ liễu yếu , <
> lấy làm gương chớ bắt chước chi , <
> một niềm kính thuận vô vi , <
> 535 . trước là khỏi nhục , sau thì nên danh , <
> thương những kẻ đàn bà mất dạy , <
> lại gặp chồng sợ vợ như ma , <
> trách chi mà chẳng thói kiêu ngoa , <
> những lừa cạnh , phô sòng , làm lệ . <
> 540 . bề họ mạc không hay kính nể , <
> nghĩ bon chen tiền bạc là khôn , <
> đường gia tài khôn biết vén vun , <
> nghĩ tha thướt áo quần là khéo , <
> gà eo óc , phòng loan uốn éo , <
> 545 . bầng mắt ra đã tỏ vầng ô , <
> việc trong ngoài khí dụng các đồ , <
> mặc con cái gặp sao hay vậy , <
> bề nội ngoại những phô loài ấy . <
> phúc đức kia còn nói làm chi , <
> 550 . khen cho bà nguyệt khéo xe , <
> anh này sánh với chị kia đương vừa .
Dạy con gái phải có đức hạnh