bức thứ mười sáu : <
> ( vương quan hồi tưởng người yêu cũ - nàng ẩn lan ( con gái hồ ông ) <
> và dự định đi theo ngô khôi thăm thầy học ) <
> <
> <
> <
> vương quan thơ thẩn ngoài đê <
> ven sông in bóng hoa lê nở bừng <
> tiếng ai hú vọng trong rừng <
> mây phơi lụa tím trên sừng trâu tơ <
> nền trời nhàn nhạt màu mơ <
> sông đem ráng đỏ sóng hờ hững đi <
> sáo diều vọng tiếng vu vi <
> như chim nghiêng cánh tìm gì lưng mây ( 1710 ) <
> thôn xa nghển bóng cau gầy <
> vẻ như tư lự dõi bầy sẻ thưa <
> gió chiều giục nhớ thôn xưa <
> vườn mai hoa trắng bây giờ còn tươi <
> niềm quê vời vợi phương trời <
> lửa chiều thấp thoáng tưởng lời cố thôn <
> * * * <
> ngày xưa áo nhuộm hoàng hôn <
> dáng ai cắp rổ lên cồn hái dâu <
> tiếng nàng hát vọng đôi câu <
> dừng tay viết mướn lòng sầu vẩn vơ ( 1720 ) <
> lều tranh còn ủ chăn mơ <
> mối tình là một bài thơ vô đề <
> ẩn lan ơi ! mái tóc thề <
> gió xuân nay có vỗ về suối hương <
> đêm nao ngồi học bên tường <
> nến leo lét lụi , chữ vương vắt chìm <
> ngoài song thoảng tiếng hài im <
> như trăng buông hạt tơ chìm kiêu sa <
> lan cười đưa đến cho ta <
> sợi dài tóc buộc chùm hoa ngâu vàng ( 1730 ) <
> sách thơm áp má mơ màng <
> tỉnh ra hương thoảng bóng lan chập chờn <
> nhớ khi em dỗi em hờn <
> hai ta chia sẻ nắm cơm cháy vừng <
> nhớ đêm nằm võng ngó trăng <
> đếm ngôi " sao sáng " lại rằng " sáng sao " <
> giọng em lanh lảnh tiếng cao <
> răng em tươi hạt ngọc nào long lanh <
> nền trời mây lại qua nhanh <
> viền trăng vương phải đầu cành vỡ tan ( 1740 ) <
> những đêm trời tối như than <
> bắt con đom đóm trên giàn mồng tơi <
> cho em , em cất tiếng cười <
> hất tay em thả đóm trời tung bay <
> vòi ta đuổi bắt lại ngay <
> thả đi , đòi lại mãi đày đọa nhau <
> gọi em là vẻ hoa sầu <
> lan đòi nụ bưởi cài đầu làm duyên <
> nhặt son trên núi mài nghiên <
> thơ anh em điểm dấu yên màu hồng ( 1750 ) <
> tưởng khi đỗ đạt thành công <
> tay đan suối tóc , hoa lồng trăng non <
> chưa thề sông cạn đá mòn <
> trang tình đã điểm dấu son đầu đời <
> dường trong ánh mắt tiếng cười <
> vẻ như ngượng ngập mở lời con tim <
> thế rồi - tăm cá bóng chim <
> theo thầy ẩn dật dời miền đi xa <
> anh về lý vẫn đơm hoa <
> cuối thôn còn lại mái nhà xác xơ ( 1760 ) <
> hiên trăng soi quạnh bàn cờ <
> tìm chi con đóm cũng vờ vẩn bay <
> buồng đây , lan vẫn ngồi may <
> bây giờ tơ nhện gió lay lạnh lùng <
> âu sầu ai để hoa dung <
> nền xưa giảng sách tiếng trùng ngân vang <
> tìm em đò dọc thuyền ngang <
> thấy đâu dấu vết chim sang đất nào <
> năm xưa em tựa cội đào <
> tên ai còn dấu khắc vào da cây ( 1770 ) <
> mấy lần anh lại chốn đây <
> hiên tranh đôi bướm vờn mây lững lờ <
> lòng buồn trăm mối vò tơ <
> sợ trông hoa nở , ngại chờ hứng thi <
> những đêm trăng sáng buồn chi <
> mà lòng sách vẳng tiếng gì chan chan <
> ngỡ chim gọi bạn trên giàn <
> ngỡ em phơi cái thời gian giậu ngoài <
> cánh lòng lại vượt ngàn mây <
> tìm đâu suối tóc tay cài hoa xưa ( 1780 ) <
> có đêm thao thức nghe mưa <
> tưởng em về tiếng guốc đưa ngại ngần <
> đông tàn còn thể chờ xuân <
> đôi ta biền biệt sông ngân nhạt nhòa <
> biết đâu em ở miền xa <
> nghe mưa mà chẳng như ta khóc mình <
> có đêm soi bóng lung linh <
> bâng khuâng một ngọn đèn tình trong sương <
> em thì biền biệt dáng hương <
> riêng hoa in bóng trên giường lơ thơ ( 1790 ) <
> tóc đan hoa ảnh lờ mờ <
> mộng xưa hoen ướt đôi tờ lệ thi <
> nước non cũng nhuốm sầu bi <
> người đi - úa cái xuân thì - ai đây <
> dặm hồng biền biệt cồn mây <
> cỏ hoa chung giấc sum vầy bấy xuân <
> * * * <
> thế rồi vâng lệnh song thân <
> xe duyên cùng với giai nhân xóm ngoài <
> có khi thức ngủ canh dài <
> mơ hồ còn tưởng dáng ai ngồi kề ( 1800 ) <
> tỉnh ra mới biết cơn mê <
> mảnh trăng cùng bóng hoa lê nhạt dần <
> tình đời rồi cũng phù vân <
> biết bao sóng gió xóa dần dư âm <
> dẫu lòng ôm mối tình câm <
> vùi sâu một nấm mù tâm lệ nhòa <
> bây giờ bắt được tin hoa <
> tấm lòng lại quặn xót xa lạ thường <
> sáng mai hành lý lên đường <
> thăm lan biết mấy dặm trường ngựa bon ( 1810 ) <
> * * * <
> sông dài cởi yếm hoàng hôn <
> bầy chim ngủ đậu bên cồn lại bay <
> gió về đưa ngọn sóng say <
> tiếng ca mục tử cuối ngày gọi trâu <
> bãi xa cỏ tím rầu rầu <
> mái đình rêu vọng trống chầu nhịp mưa
XVI. Ai để hoa dung