chiếc tàu đen xuất hiện phía chân trời <
> thân cá mập lừ lừ tối sẫm <
> lá cờ lạ chập chờn khói sóng <
> miệng súng tròn hung dữ ngước lên <
> những bóng người cao lớn lênh khênh <
> găng tay trắng , ống nhòm dài lấp loáng <
> những mặt đỏ mũi khoằm râu rậm <
> gườm gườm trên tàu sắt <
> ầm ầm xả khói ven sông <
> <
> bầy le le náo động bay tung <
> người đánh cá ngừng tay kéo vó <
> trẻ bắt cua quẳng giỏ <
> dân làng kinh ngạc nhìn ra <
> chưa ai hay cột khói đen kia <
> sẽ mang đến nước nam <
> tám mươi năm nô lệ <
> <
> chúng ta nhớ gì ngày ấy ? nước nam <
> trong tay lũ vua quan dốt nát <
> con rồng cũ ngoằn ngoèo trên áo thụng <
> những hoàng cung ẩm mốc mùi rêu <
> những ông quan võng lọng vẹo xiêu <
> ham chọi già và giỏi làm câu đối ! <
> những đồng bãi bốn mùa nghèo đói <
> những chiếu chỉ chữ nôm <
> ( do hai chữ tàu ghép lại ) <
> lệnh bế quan tỏa cảng <
> lệnh cấm đạo gia-tô<
>lệnh bắt giáo dân cho ngựa xé hổ vồ <
> lệnh chu di ba đời <
> ai dòng dõi tây sơn <
> ai chép thơ chu thần <
> ai phạm húy <
> <
> ngọn đèn con leo lắt đêm đông <
> soi gương mặt một người thức trắng : <
> nguyễn trường tộ cô đơn đôi mắt sáng <
> viết tờ trần dâng vua <
> “ muốn trị thủy hồng hà <
> không thể dùng đê quai tạm bợ <
> phải đào hồ to , khai thông đường xá <
> đến lúc cần trọng toán lý hơn văn <
> khai mỏ , đóng tàu , công nghệ mở mang <
> cho dân được muôn nhà no ấm <
> phải tỉnh táo nhìn xa nghĩ rộng <
> lái con thuyền khỏi vực vong nô ... ” <
> <
> không lời nào lọt được tai vua <
> cả triều thần mải mê “ lễ nhạc ” <
> mặt khinh nhờn , dạ kinh hãi “ tây di ” <
> giặc với những gác-ni-ê và giăng-đuy-pi<
>những óc lái buôn lọc lõi khôn ngoan <
> của công ty đông ấn độ <
> những kẻ tìm vàng những tên vỡ nợ <
> những thiếu úy tóc mai cong <
> mơ làm bô-na-pác<
>giặc tây với súng đồng thuốc đạn <
> với vải hoa ngũ sắc <
> với tượng chúa với những lời đường mật <
> móng tay dài thèm khát <
> vươn lên châu thổ sông hồng <
> <
> nhâm ngọ tám trăm tám hai <
> hà thành thất thủ <
> án sát , khâm sai khiếp sợ <
> nhưng thợ khảm hàng khay thợ dệt làng chèm <
> những môn sinh của cụ cử kim <
> cùng đội cận vệ quân <
> của đốc bộ quan hoàng diệu <
> xông ra “ giao chiến ngang tàng ” <
> cờ ba sắc trên chòi canh đã cắm <
> lang hạc thọ xương phản trắc <
> lén đưa quân giặc vào thành <
> <
> tôi là người lính hỏa công <
> của tham tán quân tôn thất thuyết <
> tôi là người lính già tóc bạc <
> đi theo vua hàm nghi <
> trong ngàn sân quảng trị xanh rì <
> nhìn nhà vua trẻ măng <
> ngồi ôm đầu im lặng <
> tôi quặn lòng nghẹn khóc <
> nước mất rồi chúng ta đi đâu ? <
> tôi là người lính trận <
> sinh bên bờ sông hồng <
> giặc lang-sa trong thành cũ thăng long <
> nghênh ngang cướp bóc <
> lũ bồi tây lũ chó săn xúm xít <
> tiệc rượu say mềm điện kính thiên <
> <
> trong hoàng hôn một thế kỷ đang tàn <
> sao bốc cháy trên bầu trời hung dữ <
> tôi theo tướng cờ đen <
> phục bên đường giảng võ <
> vung lá cờ móc câu tua tủa <
> ụp lên đầu ngạc-nhê<
><
>tiếng hò reo trăm thuyền nhỏ lao đi <
> tôi ngang dọc khắp đầm lầy bãi sậy <
> giặc vây thuyền đốt bãi <
> tôi bắn trả giữa mịt mùng lửa khói <
> nghiến răng thà chết không hàng <
> xác tôi hóa thành than <
> thành lửa đóm lập lòe đỉnh bãi <
> vượt đồn binh sông cái <
> qua yên thế nhã nam <
> lên đồi dẻ rừng lim <
> tôi thổi ống xì đồng <
> trong nghĩa quân đề thám <
> quân vỡ , nhà tan , nước tận <
> xác cụ phan pháp nhồi cùng thuốc đạn <
> bắn xuống sông sâu , sân đấm ngực khóc gào <
> giặc băm nát thân tôi châm lửa tưới dầu <
> nhưng tôi nào chịu khuất <
> hồn tôi nơi rừng thẳm <
> canh khuya vang tiếng hổ gầm <
> <
> cùng đội cấn , đội cung quay súng cướp đồn <
> tôi trộn cà độc được vào cơm <
> xé gan giặc trong “ hà thành đầu độc ” <
> chúng đặt tôi lên lưỡi cày nung bỏng <
> “ cũng thành nhân ... ” tôi ngẩng nhìn máy chém <
> đầu rơi mắt vẫn mở trừng <
> <
> tôi lang thang khắp đồng bãi sông hồng <
> ngày vùi gươm dưới cát <
> đêm trăng lạnh sương lạnh <
> tôi mài trên đá tảng lưỡi gươm xanh <
> đợi dịp nhà lại nước <
> nhìn đoàn tàu giặc <
> như rắn đen đi hút máu dân mình <
> ngực tôi ngàn vết nhục <
> tôi là người lính già tóc bạc <
> tôi là tám mươi năm uất ức <
> tôi là con của sông hồng sôi sục <
> đêm đêm trên cát <
> mài gươm .
Sông Hồng - hồi ức của một nghĩa binh già