tôi kể lại câu chuyện xưa một chút <
> chuyện trước đây tôi nghe ở miền nam . <
> riêng lòng tôi tin chưa đến nỗi nhàm <
> nếu ta kể lại giữa đời câu chuyện <
> mang những ước mơ mong đời biến chuyển . <
> bạn nhà văn , người nam bộ , năm xưa <
> đã kể tôi nghe câu chuyện , bây giờ <
> anh còn sống hay là anh đã mất ? <
> đau giận nỗi nước non chia cắt <
> người quê hương phải nhắn hỏi mây mù , <
> chuyện hàn huyên , tâm sự , văn thơ <
> nghẹn giữa cổ đành gửi tờ giấy trắng . <
> chuyện anh kể ngày xưa cay đắng <
> tôi cố giữ nguyên cả vị đắng cay . <
> khác một điều : lòng tôi viết hôm nay <
> không cay đắng như lòng ta thuở trước , <
> thuở nô lệ hai thằng dân mất nước <
> kể nhau nghe câu chuyện rồi xót xa , <
> đi giữa đời như người bị lột da , <
> đau đớn mãi với hai hình người gỗ . <
> <
> thuở ấy trong một châu thành nam bộ <
> hai em học sinh kết bạn tâm giao . <
> vui cùng vui , giận cùng giận , đau cùng đau <
> mọi chuyện ở trong đời và trong truyện . <
> nước nô lệ , lòng trẻ con cũng nhuyễn <
> nỗi đau thương man mác ở trong đời . <
> <
> đi học về hai em dạo phố chơi <
> cứ gặp lại mãi hai hình người gỗ . <
> trong ngôi nhà cao , ấy hai cái trụ <
> gỗ lim đen tạc khắc hình người <
> giơ vai ra , lấy hết gân hơi <
> để gánh cả cái bao lơn đồ sộ . <
> hai người gỗ dường như gần tắt thở <
> sức bình sinh đem dồn đổ đôi vai <
> giữ lấy bao lơn mái lợp , rộng dài <
> mang sức nặng như mang trời đau khổ . <
> bắp thịt nổi hai đầu vai , giữa cổ <
> như bướu đau thương chẳng có ngày teo . <
> đã thôi đâu ! bọn trẻ nghịch lại trèo <
> vọc mặt mũi hai người đau khổ ấy . <
> đôi bạn tâm giao hai học sinh lúc nãy <
> lòng xót đau nỗi đau xót mênh mông <
> cứ thấy hoài hai ngươi gỗ vai còng <
> gánh đau khổ , trời ! làm sao chịu được ! <
> đây chẳng phải chuyện trong đời có thực , <
> cũng chẳng là chuyện trong sách nhà trường , <
> chuyện lưng chừng đời với sách , vấn vương <
> đôi bạn nhỏ đau tận cùng lòng trẻ <
> họ bí mật bàn cùng nhau , định kế <
> xóa nỗi đau thương . sao kể cho tường <
> những điều tra , chuẩn bị , những con đường <
> họ đi lại đã trăm lần , dò xét . <
> phải cẩn mật ! người thứ ba không biết ! <
> phải công phu , xếp đặt rất chi ly ! <
> xóa đau thương đâu phải chuyện chơi bi <
> trong sân với chuyện đọc bài trong lớp ! <
> hai hiệp sĩ trữ dồn rất nhiều hộp , <
> trăm bao diêm xé cất lấy diêm sinh . <
> mỗi buổi học về đôi bạn đến rình <
> xem hai người gỗ còn sức chờ giải phóng ? <
> hai người gỗ vẫn căng gân chịu đựng , <
> đôi bạn xót đau tận đáy tâm hồn . <
> lòng đầy tin , họ an ủi nỗi buồn <
> của hai người gỗ “ chịu khó chờ ít nữa ! ” <
> tiền mẹ cho , không ăn quà , ra chợ <
> mua giấy làm ngòi , mua dây pháo nổ , <
> định đến ngày gần tết khởi công to . <
> <
> một chiều thứ năm đôi bạn lò dò <
> mang hai hộp hy vọng đầy trong đó <
> nép sau bụi , bên ngôi nhà đồ sộ , <
> thuốc pháp rắc đen giấy cuốn làm ngòi . <
> hai hộp mang đặt sát chân tường vôi , <
> đầy pháo , vỏ diêm , và lòng hăng hái . <
> ôi hồi hộp ! đôi lòng non bừng cháy : <
> họ sắp xóa đau thương ám ảnh bấy lâu . <
> thiêng liêng giờ khởi sự họ nhìn nhau . <
> hai người gỗ đằng xa cũng nhìn về phía họ <
> như chúng sinh đau nhìn vì cứu khổ . <
> đâu đấy xong , đánh lửa châm ngòi : <
> “ chạy ! chạy mau lên ! chạy mày ơi ! ” <
> đôi bạn nhỏ cầm tay nhau chạy thẳng <
> để tránh sức đè của ngôi nhà nặng <
> sắp sập rồi ! hai người gỗ sẽ ra ! <
> ôi thiêng liêng ! thuở trước phật thích ca <
> khi tìm ra phép cho người diệt khổ <
> có sung sướng như lòng đôi bạn nhỏ ? <
> <
> nhưng làm sao mãi không tiếng nổ ầm ? <
> sáng hôm sau đôi bạn âm thầm <
> quay trở lại nhìn ngôi nhà đồ sộ , <
> hai người gỗ vẫn còng vai đau khổ ... <
> đôi trẻ thơ lòng thấy nhói đau . <
> thương hai em vỡ mộng lần đầu : <
> tìm thuốc nổ , thấy hộp lăn dưới cống . <
> hai em không thua , ngẩng nhìn trời rộng . <
> <
> nhặt ngòi lên , ngòi chưa cháy còn nguyên , <
> đời hai em vải chưa cắt , vẹn tuyền , <
> hai em hứa cùng mọi người đau khổ : <
> “ nay không cứu được hai hình người gỗ <
> thì mai sau khi đến tuổi làm người <
> ta sẽ cùng nhau cứu lấy cuộc đời ” <
> <
> anh bạn miền nam ơi ! tôi đã kể <
> câu chuyện của anh . bây giờ trời bể <
> anh ở đâu ? biết mất hay còn ? <
> khi kể tôi nghe , anh vẫn đau buồn <
> nên kết luận một lời cay đắng : <
> “ hai thằng bé chắc về sau quên bẵng <
> lời hứa thiêng liêng cứu khổ , cứu đời ” . <
> anh bạn ơi ! hai em nó lớn rồi <
> và đã giữ đúng lời nguyền trong chuyện . <
> nghìn , vạn , triệu thanh niên kháng chiến <
> ngày hôm qua , nghìn vạn triệu hôm nay <
> đang đấu tranh giữ cuộc sống , ánh ngày <
> là hai em đó , là lòng anh nữa đó . <
> chuyện có khác ở nghĩa đời sáng tỏ <
> hơn xưa kia , thật có khác nhiều bề , <
> nhưng hề chi ! câu chuyện trẻ thơ kia <
> vẫn nung nấu được nhiều em tuổi bé <
> nên hôm nay nắng hồng tôi lại kể ... <
> và xa xôi xin nhắn vọng một lời : <
> có lòng anh nằm trong chuyện thơ tôi .
Hai hình người gỗ