tiểu nhi phát nhiệt trong mình , <
> có mười sáu chứng trọng khinh khác thường , <
> tuy rằng bệnh chứng nhiều phương , <
> 2580 . chẳng qua hư thực hai đường ấy thôi . <
> chứng hư , chứng thực xét coi , <
> sách đà rõ luận hẳn hòi chẳng sai . <
> cho hay mười bệnh anh hài , <
> chín hư một thực gái trai đều còn . <
> 1585 . ví như đầu tháng trăng non , <
> lòng gương mới tượng , rạng tròn chưa ra . <
> nên xưa làm thuốc nhi khoa , <
> bổ nhiều , tả ít , theo tà thực hư , <
> cảm ơn liệt vị tổ sư , <
> 2590 . tấm lòng hoạt ấu nhân từ biết bao . <
> chế ra làm tễ sẵn trao , <
> bệnh nào thuốc nấy , uống vào thấy hay . <
> e sau thế tục nhiều thầy , <
> chẳng thông y thuật hại bầy tiểu sinh . <
> 2595 . hỡi ôi học đạo kỳ huỳnh ( hoàng ) , <
> mấy ai trị bệnh thẩm tình thực hư . <
> xin coi phương sẵn nhân sư , <
> đỡ cơn bệnh rộn tầm tư nhọc lòng . <
> sau rồi rõ chước biến thông , <
> 2600 - máy huyền phép diệu dù lòng sử đương . <
> <
> tiểu nhi bệnh chứng dụng dược ca <
> ( bài ca về việc dùng thuốc chữa bệnh trẻ con ) <
> dịch nghĩa : <
> nghề y đã có riêng một khoa chữa bệnh trẻ con , <
> phải nhớ kẻo khi cần không biết làm thế nào . <
> sài giật , phát nóng cùng là ho có đờm , <
> bảo mệnh đơn nhất thiết phải cho uống . <
> cấp kinh , mạn kinh , hai chứng ấy phải dùng tử kim đĩnh . <
> sởi đậu chưa mọc , phải dùng thang trợ vị , <
> môi miệng bị lở , nên dùng thang hóa độc . <
> sốt liên miên , nên dùng bảo long tinh tinh tán . <
> nôn mửa , phần nhiều nên dùng thiên châm hoàn . <
> các chứng cam thường nên dùng lô hội . <
> các thầy thuốc nên nhớ , khỏi phải tìm tòi . <
> <
> lối này ngư nói với tiều : <
> bấy lâu học hữu nghe nhiều phương hay . <
> phận ta gặp bạn còn may , <
> nhân sư kết bạn lại hay dường nào . <
> 2605 . bạn thầy tài đức bậc nào , <
> thầy theo chơi muộn , biết bao giờ về . <
> môn rằng : chẳng những tài nghề , <
> bạn thầy như ngọc chương khuê đức tuyền . <
> ngươi , ta mong học hy hiền , <
> 2610 . thầy ta hy thánh , bạn nguyền hy thiên . <
> bạn thầy mong học hy thiên , <
> có nghe tên họ , đời truyền hai ông . <
> hiệu xưng rằng hưởng thanh phong , <
> rằng ảnh minh nguyệt , hai ông bạn thầy , <
> 2615 . thanh phong cầm tiết chẳng day , <
> bụi nhơ chẳng chút , so tày giá trong . <
> lấy lòng tạo hóa làm lòng , <
> cho người nghe tiếng khó mong thấy hình . <
> thanh phong vốn đã sạch mình , <
> 2620 . lại thêm minh nguyệt tài lành thú cao . <
> tốt thay minh nguyệt thú cao , <
> đường trong trời đất chỗ nào chẳng thông , <
> lòng gương soi khắp non sông , <
> đêm thanh cảnh vắng bạn cùng văn nhân , <
> 2625 . hai ông khí tượng tinh thần , <
> một người một vẻ , mười phân rõ ràng . <
> ở theo một bậc thanh nhàn , <
> lành trau đạo vị chẳng mang lụy đời . <
> thầy ta thường bữa ngâm chơi , <
> 2630 . khen hai ông ấy có lời thơ hay : <
> <
> hưởng thanh phong tự ngâm <
> ( nhập môn tụng truyền ) <
> dịch nghĩa : <
> tiếng ra đời bụi chẳng nhơ mình , <
> người triết yêu ta một chữ thanh . <
> nhẹ thổi chòi trời tan tiếng oán , <
> sạch nồng đãy đất giúp hơi sinh . <
> êm lòng sào , hứa chơi khe biếc , <
> mát mặt di , tề ngó núi xanh . <
> ba chục sáu cung đâu chẳng biết , <
> đức làm quân tử đặng thơm danh . <
> <
> ảnh minh nguyệt tự ngâm <
> ( nhập môn tụng truyền ) <
> dịch nghĩa : <
> khỏi vòng hối thực thấy ra mình , <
> đời tối trông ta một chữ minh . <
> bóng thỏ ven mây lồng đất trắng , <
> gương thiềm đáy nước vẽ trời xanh , <
> ra vào chẳng nhọc người dong bước , <
> tròn méo nào cho vật giấu hình . <
> hai chục tám sao đều chạy mặt , <
> theo thời biết mấy lúc hư dinh ( doanh ) .
Hồi 37