['Itín lésalláka, hát hí les shugutlé. Tá shúgút gaalí hé éíy taaka hol warase-, ˈjám ˈdabiyyeka háteeye midhab? Shúgút kinaallá hé hujich mán, hélle les ki okoˈdíti, giri gálaat hí ˈdug gaa seseenká.', 'Hát ény gaalí gúm mé ˈdug gaa ˈdisse-, ereny mánkáka itín hí lésallá édhúmlé. ', 'Gálaat hé nyátáá ma bolmosiny, nyátáá he af ma bubuny. Nyátáá urgúaka úrro gaalí ki ređia, in édhúmle gál ˈbíl gaa ijoká lulle hí biiy ki arga. ']
[None, None, 'Namwe mbaawo umuundu uwambisa itaala, wakifunikhilila mu shiipo ta, ne akira khu shisiindi khu ngaaki nio yaaburukhila buli mutweela uli mu ntsu. ']
['“Atin a magaaꞌddi weeli enenyet tuumman. Iꞌdaasenyi magaaꞌde chiꞌiche gimbatiche waayte, saggoh toro liigimbaacha? Kola walah iche iroontahe mele, khubnaanki lakhubo enenyet yabti on menye.', '“Atin iꞌdi banay u, enenyeti harratane jiti Waakh tussaan, ilkerengeetti hal sartiis kadisan la ma ladabo. ', 'Toro la et taa bolkhicho baakhuul kaankubo mele. Taa a labolkhicha kombor lakorcha, ꞌdee eti tuummane min goya kajiro il kaarga. ']
["“Mmwe munnyo gw'ensi. Naye singa omunnyo gusaabulukuka, guzzibwamu gutya obuka bwagwo? Guba tegukyagasa, wabula gusuulibwa wabweru, abantu ne bagulinnyirira.", "“Mmwe kitangaala ky'ensi. Ekibuga ekizimbiddwa ku lusozi tekiyinza kukisibwa.", "Era tebakoleeza ttaala ne bagikweka mu kibbo, wabula bagiwanika ku kikondo, n'emulisa bonna abali mu nnyumba."]
['“Ĩmi ãꞌị́ ụ̃nọ́kụ́ ãni, wó ãꞌị́ ꞌbã sị́ drĩ anụ́ rá, ĩꞌdi icó vâ acálé sị́ trũ ị̃dị́ íngoní-íngoní ru? Ĩꞌdi ꞌbã ãjị́ ãzí ị̃dị́ ãko ãzí be la ꞌdáyụ, lú sũjó la ásé gá atujó la pá sĩ.', '“Ĩmi dị̃zã ụ̃nọ́kụ́ drị́ gá rĩ ꞌi. Táwụ̃nị̃ sịlé ꞌbé drị̃ gá rĩ icó ru zị̃lé ku. ', 'ꞌBá ãzí tárã ĩꞌdidrị̂ tị ꞌbãlépi ĩꞌdi aku la ãkójó agá la ꞌdáyụ, be la rá la ĩꞌdi ꞌbã la ãngũ ĩꞌdi ꞌbã sĩ ãngũ pírí jijó rĩ agá, ĩꞌdi dó sĩ ãngũ ji ꞌbá pírí ꞌbaní jó agá ꞌdâ. ']
['“Ta a ’bala na ina ka de. ’Bo kelei ŋanilo kuwa alupodru‚ ma kelei lo lepelo ŋiyu ku inyo ya? Ani romoki yakiya ’do‚ lepe gbo’di i’bukozi kaŋo‚ iriorio ka ka mukuzi ti ŋutulu. ', '“Ta a parara na ina ka de. Kezi na ’duko i mere kina ani mugo mugu tro. ', 'Ŋutulu kilo ani mokakindra kima i mugo na lepe ku turu’be, ’bo ko i’delakindra lepe i lororo ki‚ ma tala ŋanina ku tikindra ŋutulu giri laga kadini kilo parara. ']
[None, None, 'Yi ’ini tala eri ’bazu afazu etia ku, te eri ’bazu afa tala ’bazuri ma dria uru, eri nga di ’ba dria ovupi joa ’diyi vu ani. ']
['“Enu̱we muli kisula kya nsi. Bhaatu bu̱nu̱li̱ mbwakihooyemu, buuye bakugubha ku̱bu̱ku̱u̱ki̱yamu bati̱ya? Kikuba kitakyali na mughaso ghwona, kuuyʼo kukikuba, bantu bakikpeetaage.', '“Enu̱we muli kyeleeli̱ kya nsi. Tamukwebisa nanga muli nga kibugha eki bakweye haa keena eki bantu bakuukalagha baboone bbeni̱-bbeni̱. ', 'Buuye haliyo muntu weena oghu akubhaki̱yagha kaatadhooba akaswi̱ki̱la na kighegha? Akukataagha haa meeja niikuwo kabbeneli̱ye bantu mu numba. ']
[None, None, "Nemeinoki sii lkilang'ilang'et nepukurokini loket, kake kepiki nkeper e ng'oji netala, payie eitoong ltung'ana pooki ootii nkaji. "]
['“Wun kado me lobo; ento kado ka odoko abot oko, obino loko doko amit iŋo? Konnyere doŋ mom; myero oony oko me jo nyoni.', None, 'Dok mom ocwinyo tara ote dok wumo oko kede gulu; ento oketo i wi akara, a mio te menyo jo ducu a tye i ot. ']
['Mur’ umunyu w’isi. Arik’ umunyu, iy’ ushize uburyohe, uba ukiryoshwa n’iki? Nta co uba ukimaze atar’ ugutabga hanze ugakandagirwa n’abantu.', 'Mur’ umuco w’isi. Igisagara cubatswe ku mpinga y’umusozi ntigishobora guhishwa.', 'Nta bodomeka itara ngo baryubikekw igisimbo, ariko barishira ku gitereko caryo, ngo riboneshereze abari mu nzu bose.']
['“Nyinyi ni chumvi ya dunia. Lakini chumvi ikipoteza ladha yake itakolezwa na nini? Haifai kitu tena, ila hutupwa nje na kukanyagwa na watu.', '“Nyinyi ni mwanga wa ulimwengu! Mji uliojengwa juu ya mlima hauwezi kufichika. ', 'Wala watu hawawashi taa na kuifunika kwa debe, ila huiweka juu ya kinara ili iwaangazie wote waliomo nyumbani. ']
["Iraito osi abalang' naka akwap; konye kepianaar abalang', ikoni inyakuno ajim keng' ai? Emam ajokun bobo adepar acakar king'a kipudata itung'a.", 'Iraito osi acaus na ecaikiit akwap. Ere lokapolon ejii kuju moru mam kepedorio akigwa. ', "Emam itwan inokokini akadoba ka arapakin, konye igwaakini nama ikiara tetere ecaikini acaus ng'in itwan ko otogo. "]
['Idinku waxaad tihiin cusbadii dhulka, laakiin haddii cusbadu dhadhan beesho, maxaa lagu cusbaynayaa? Dabadeed waxba tari mayso in dibadda loo tuuro oo dadku ku tunto maahee. ', 'Idinku waxaad tihiin iftiinkii dunida. Magaalo buur ku taallu ma qarsoomi karto. ', 'Ilays looma shido in la hoos geliyo weel, laakiin waxaa la saaraa meeshii ilayska, oo wuu u iftiimaa kuwa guriga ku jira oo dhan. ']
[None, None, ' No one lights a lamp and puts it under a bowl; instead it is put on the lampstand, where it gives light for everyone in the house. ']
[None, None, 'Vivyo hivyo takuna aasaye taa na kuifwinika bakuli, ela nkuyiika dzulu ili chila mmwenga ariye nyumbani aone mwanga. ']
[None, None, ' Nta bakongeza itabaza ngo baritwikirize intonga, ahubwo barishyira ku gitereko cyaryo rikamurikira abari mu nzu bose. ']
['Awo oYesu ni yeeyongera okukoba abeegibe ati, “Inywe oku kyalo kunu mugasa abantu ooti muunyu omugaanike owegugasa omu byokulya. Neye singa gusuuka mujaalaali, bagwiryamu batya ensa? Gubba tigukaali gugasa omu kintu kyonakyona, okutoolaku okugudyaka-obudyaki eedi abantu ni bagwemyagira eeyo.', '“Niinywe ekitangaala ekyʼoku kyalo abantu ekibatakaya okubona. Kityo nakimo ngʼowebatakaya okubona ekibuga ekibombekere oku lusozi.', 'Era abantu tibakwatisya eitaala kaisi ni balifuunikaku ekiibo, wazira balyanika ku kikondo, ni limolekera buli muntu abba omu nyumba.']
[None, None, ' Dok pe gicwinyo tara me auma ki aduku, ento gicibo i wi okar, ci lyel caro piny bot jo ducu ma tye i ot. ']
['“Wun itienu bala kado me lobo. Do ka tuto odoko bot, kotwero mine bobo edoko kec benyo? Kony mere udo odoko li, pi mano kobwote tenge, di jo ko nyonyono en.', None, 'Likame tie dano moro kame cwinyo etala di eko umo kede ebukit, do eketo kakame idelelei pi mino jo dedede kame tie i ot lero. ']
[None, None, 'Ongoye ŋata cwinyo tala to riewo i agono; kucel go ripo ŋawo tala no malo kama nyalo miyo lero ri ji je ma ot. ']
['“Ĩmi adrikí sụ̃ ẹ̃ꞌyị́ tị́nị vũ drị̃gé nõgó. ꞌBo ẹ̃ꞌyị́ rĩ vé sị́ asuúpi asuasu rĩ ícá dõ ãlákála gí, ĩ ícó gõ ĩri údé, ã asu rí asuasu íngóni? Gõ adrií múké ngá áꞌdízú ãní ku, ĩ ꞌdụ dã vũgá, ꞌbá rĩ pi utu pá sĩ.”', '“Ĩmi adrikí sụ̃ụ́ ụ̃tụ́ŋá riípi ãngũ ĩmgbẽrẽépi vũ drị̃gé nõgó rĩ tị́nị. Kụ̃rụ́ ĩ ní sịị́ ánga drị̃gé rĩ, ĩri índré ku ãngũ ule gá. ', 'ꞌBá ãzi ícó lámbã ꞌyũú ũdrí ụ̃pị̃ị́ drị̃ ni gé cí ku, ĩri lámbã rĩ ꞌbã mísá drị̃gé, ĩri ãngũ ĩmgbẽrẽ ku uletere ꞌbá rĩ pi ní jó agá ꞌdãá. ']
['“Mu ekialo kino, inywe muri kiomo omuunyu mu okuria. No omuunyu ni guteesiizie enzaziima yagwo, gwona gukairana gwawa omulungi kandi? Yaaya, omuunyu ogumiire okuteesia enzaziima, guwula ne emirimo. Ekisigaale mala no okufukwa enze, awantu wagutaze-taze na amagulu.', '“Mu ekialo kino, inywe muri kiomo owueru owumurika mu ekierema. Omugizi oguri ku ekigiri ngaguesa okuiwisa, yaaya.', 'Lwona awantu ngawaesa okuambia ekimuri kandi wakifunikira ne ekidida. Ni aa okukola otio, wakita aa ekiesa okumurikra awantu awari mu enyumba woona.']
['“Nywe muli muzu gwa nsi. Bei̱tu̱ kakubba muzu gumalikwamwo b̯ululu b̯wagwo, tosobora ku̱b̯wi̱ryamwo. Gu̱gwo muzu gubba gutali na mugasu ha kintu kyensei̱, kutoolahoona gubba gwa ku̱kasu̱ka-b̯u̱kasu̱ki̱ bantu nibaguziginazigana.', '“Nywe muli kyererezi̱ kya nsi, ki̱kyo kikwisana nka rub̯uga lu̱bi̱mbi̱i̱rwe ha lusahu, rub̯uga lutasobora kwebi̱sa. ', 'Tihaloho muntu yensei̱ akolereerya taara naagibbumba na lukimba, bei̱tu̱ agita ha kikondo kyagyo, aleke gimulukire bantu bensei̱ bali mu nnyu̱mba. ']
["“Niimwe omuunhu ogw'ensi. Aye omuunhu bwe guwaamu ensa gwiramu gutya ensa! Kuba guba tigukaali na mugaso okutoolaku okusuulibwa ku luya abantu baagutyankirira.", "“Niimwe ekimulika eky'ensi. Ekibuga ekizimbwa ku lusozi tikighanga kugisibwa.", 'Era tibakunaania itaala ni balifundikira mu kiibo, aye balighanika ku kikondo lyamulisa boonaboona ababa mu ndhu.']
["Imwe muri omwonyo gw'ensi; beitu omwonyo ku gwakuhwamu ensha, egyo nsha ekaagarurwamu eta? Guba gutakiine mugasho, kureka okunagwa aheeru, abantu bakaguribatiirira.", 'Imwe muri omushana ogujwera ensi. Manya orurembo orwombekirwe aha kibungo tirweshereka. ', 'Kandi abantu tibahemba tabaaza bakagijuumikira ekiibo, kureka bagita aha kikondo, ngu emurikire boona abari omu nju. ']
['Yesu kagija kusumwiiya kamba, “Nywinywi mwaa dza munyu kwa wanaad̯amu wonse wa humu lumwenguni. Ela munyu ukitsowa hukuḍe kutsama wikonamala kuwa nako, unahendegwadze ili upate kutsama dza munyu kawii? Na kwa kwamba ntaufae kawii, unakwihigwa nze na wantu wanauranga-ranga ḅasi. ', 'Nywinywi mwaa dza muyanga kwa wantu wa huju huju lumwengu. Mudzi umbakijweo murimani dzuu ntauwezi kufitsika. ', 'Na wala muntu nkawezi kugiza tsaa kisa akaifinikiza na pishi. Ishinu anaipfatsika dzuu, ili ipate kuwayangaiya wantu wonse weo humuḍe nyumbani. ']
['“Iraakasi iyes acumbi ŋina ka akwap. Nai ani kepyaniar acumbi, itasasamunio nabo iŋes ikwaani? Eruwor ibore koŋin; aŋun, ebukoryo kiŋa, kipudata ŋituŋa.', '“Iraakasi iyes akica ŋina ka akwap. Nyepedori etaun ŋolo edukitoe kidiama emukura akiŋop. ', 'Emam ituŋanan ŋini ani kinokak etaa tosodi tobuburik atuba, nai iwuakini neni ikeuna, ikotere kinuakak ŋituŋa daadaŋ alokai. ']
['“Muli hyʼomunyu omuherehe mu hyalo muno. Aye singa omunyu gufuuha heresu, oŋanga otye ohugugobosamo obunoli nindi? Guba gubula mugaso ohutusaho ohugudanya ngʼabaatu bagutyakirira.', '“Enywe muli hyʼenjase mu hyalo muno emulihira hiisi muutu era muboneherera hyʼehibuga ehi batongola hu lusozi. ', 'Era omuutu saaŋambya taala gayifunihira mu hisero oba gayita mu kuliiti aye ayita hu hihondo aŋa yinaaŋe hiisi muutu ali mu nyumba enjase.']
[None, None, ' Wala watu hawawashi taa na kuiweka chini ya pishi, bali juu ya kiango; nayo yawaangaza wote waliomo nyumbani. ']
[None, 'Wun wu der m’i ng’om. Adhura ma juketho wi ungulu got pan dre ngo. ', 'Kadok thala jucwinyo ngo, ma nia jukethe the katoko, ento wi there re; erieny de ni dhanu ceke ma ni i ot. ']