text: Dhaddee-Bineensa xiqqaa Leencaa fi Qeerransa ofirraa faccisuu danda’u.Uumamni kun qaama isaa irraa meeshaa waraanaa kan qeerransa ajjeesuu danda’u qaba. Meeshaan inni baadhatee deemu kun, isa hin miidhu. Diina isaatif garuu summii hamaa of keessaa qaba. Uumamni kun dhaddee jedhama. Dhaddeen, qaama isaa guutuu irraa qoree akka ebootti isa tajaajilu qaba. dhaddeen hoosiftoota keessatti kan ramadamu yoo ta’u, bineensota guyya guyyaa rafuun halkan socho’an keessaa isa tokko. Dhaddeen tokko waggaa shanii haga torbaa jiraatuu danda’a. Dheerinni isaatis 60cm haga 90cm ta’a.
text: #000003
text: Yeroo diinni isatti dhufe baallii isaa kan qoree fakkaatu saniin diina ofirraa ittisa. Jalqaba, qaama isaa bokossuudhaan akka qoreen ol dhadhaabatu godha. Itti aansee ammo diina sodaachisuudhaaf qaama isaa hargufa. Yeroo kanatti qoreen kun waan wal dhahuuf sagalee sodaachisaa dhageeysisa. Diinni isatti dhufe kana sodaatee yoo deebi’uu dide, qaama isaa gara duubaa diinatti garagalchee ofirraa eeggata. Dhaddeen qoree kana qajeelatti hin darbu, garuu yeroo diinni sun dhufee qaama isaa tuquuf ta’u waraanaan. Qoreen sun takka qaama bineensotaa seennaan baasuun heddu rakkisaa dha. Qoreen kun albuuda keeraatin jedhamu kan rifeensaa fi qeensi ilma namaa irraa ijaarame irraa kan uumame waan ta’eef, bakka qoreen irraa harca’ee san qoreen biraa ni biqilaaf. Haala kanaan qaama xiqqaa fi humna xiqqaa qabaatee leenca, qeerransa fi uumama birootis ofirraa dhoorkuu danda’a.
text: #000005
text: Kitaabota dictionary irratti akkasumas namoonni tokko tokko waa’ee bineensa kanaa haala garagaraatin ibsan. Bineensa kun afaan Ingiliffaatin Porcupine jedhama. Isa kana gama afaan Oromootti yoo hiikan Xaddee ykn dhaddee jedhanii jiran. Gama biraatin affan Ingilffaatin bineensa Hedgehog jedhamutu jira, isa dictionary afaan oromoo fi kan amaaraa irrattis xaddee jedhamee hikamee jira. Haa ta’u malee bineensota kanniin lamaan jidduu garaagarummaa heddutu jira. Fakkeenyaaf Porcupine bineensa baala sooratu (herbivores) yoo ta’u, Hedgehog garuu waanuma hunda soorata(omnivores).
text: #000007
text: Hedgehog Avereejiidhaan haga 25cm dheerata. Akkuma dhaddeedhaa qaama ofii irraa qoree ni qaba. Qoreen isaa kun garuu akka dhaddee san haala salphaan qaama isaa irraa hin harca’u. qoreen dhaddee summii kan qabu yoo ta’u, kan hedgehog garuu summii hin qabu. Yeroo diinni isatti dhufu, qaama isaa bokossuudhaan qoree saniin of haguuga. Uumamni kun hoosiftoota keessatti ramadama. Akka dhaddee osoo hin taane, ilmi namaa uumama kana ufitti madaqsee guddisuu ni danda’a.
text: #000008
text: Dhaltuun hedgehog takka ilmoolee hanga afurii dhaluu dandeessi. Akka dhaddee osoo hin taane ilmooleen hedgehog gaafa dhalatan ijaan hin argan, akkasumas qoree ofirraa hin qaban. Erga garaa haadhaatii bahaniin booda qoreen sun biqiluu jalqaba. Gaafa guddatani umrii dargaggummaa seenan qoreen sun irraa harca’uu jalqaba. Bakka sanitti ammoo kan biraattu biqilaaf.kanaafuu dictionary afaan Oromoo irratti Porcupine fii Hedgehog dhaddee jedhanii hiikuun dogongora. Isaan lameenuu wal fakkeenya qaban malee uumamni isaanii adda adda.
text: #000009