text: Barruu tana keessatti gara biyya keenyaa deebinee uumama biyyi teenya ittiin beekamtu tokko ilaalla. Imalli keenyas Bosona Baalee keessa ta’a. Bosonni Baalee kun bineensota heddu of keessatti qabatee akka jiru namuu ni beeka. Namni karaa san irra Imale ammoo uumama kanniin arguun isaa hin oolamu. Har’aaf bineensota dachiin badhaatuun tun ittiin beekamtu keessaa tokko Gadamsa.
text: #000003
text: Sanyiin uumama kanaa tokko qofatu jira. Dhiirri Guddina qaamaatiinis ta’e dheerinnaan dhaltuu ni caala. Dheerinni gadamsa kormaa kan lafaa hanga ceekuu jiru hanga Meetira 1fi seentii meetira 35 yoo ta’u, kan dhaltuu ammoo haga meetira 1 ta’a. Dheerinni mataa hanga eegee jiru ammoo kan kormaa hanga meetira 2 fii seentii meetira 60 yoo ta’u, kan dhaltuu ammoo hanga meetira 2 ta’a. Ulfaatinni dhiiraa haga kiloograama 300ti. Kan dhaltuu ammoo 200kg hin caalu. Gogaan isaa rifeensa Haphii bifa magaalaatiin kan haguugame yoo ta’u, halluu adii duyda irraa qaba. Akkasumas bifa adii barruu, fuula, morma jalaa fi luka irraa qaba. Gaafa ammoo gadamsa kormaa qofatu qaba.
text: #000004
text: Gadamsi hedduminaan lafa tabbaa ykn gaaraa filata. Kanaaf baay’inaan Gaarreen bosona Baalee keessatti argamuu danda’e. Har’aan tana garuu sababa manca’iinsa bosonaa fi bineensonni biroo naannoo jireenya isaa weeraraa jiranif, Gadamsi gara lafa ol ka’aa namni bahuu hin dandeenyetti dheessutti jira. Amma dura Uumamni kun Gaara Mul’ataa irraa kaasee hanga Shaashamanneti jiraataa ture. Akkasumas Gaarreen Bosona Baalee fi Arsii keessattis bal’inaan kan argaman yoo ta’u, Naannoo Kanniinitti Gaarren argaman irraa bosonni waan manca’eef, amma Jirenya isaa Gaarreen Bosona Baalee qofa ta’ee jira.
text: #000005
text: Gadamsi haala yaaddessaa irra jira. Dhaabbanni International Union for Conservation of Nature and Natural Resources jedhamu uumama kana garee bineensota rakkoo hamaa keessa jiranii keessatti galmeesse. Sababa waraanaa fi manca’iinsa bosonaatiin Lakkoofsi uumama kanaan akkaan xiqqaataa jira. Ilmi namaatis gaafaa isaatiif jecha adamsa. Sareen bosonaa fi bineensonni birootis gadamsa adamsanii sooratu. Bara 1960 keessaa lakkoofsi gadamsaa haga 8000 akka gahu galmeen tokko tokko ni mul’isa. Lakkoofsi kun Bara 1980’oota keessa baay’ee gad bu’ee ture. Amma ammoo kunuunsa gargaraa godhamaafii jiruun miidhaan irra gahu hir’ataa kan jiru fakkaatus, rakkoo irra jiraachuu isaa dhabbatni kun ibsee jira.
text: #000009
text: Uumama umrii isaa guutuu mukarraa hin buune
text: #000013