text: পূৰ্বতে বাঘৰ জৰীপ কৰিবলৈ বাঘৰ খোজৰ (Pug Mark) আকাৰ, আকৃতি আদিৰ বিন্যাস অধ্যয়ণ কৰা হৈছিল। এই পদ্ধতিটোক pugmark census বুলি জনা যায়। পৰবৰ্ত্তী সময়ত এই পদ্ধতিটোত যথেষ্ট সীমাবদ্ধতা দেখা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে, এটা বাঘৰ খোজৰ বিন্যাস বালিৰ ওপৰত আৰু বোকামাটিত নিশ্চয় পৃথক হ’ব। এই ভিন্নতাক বিশ্লেষণ কৰাৰ বাবে কোনো বৈজ্ঞানিক কৌশল আজি পৰ্যন্ত উপলব্ধ নহয়। যদিও বৰ্তমান এই পদ্ধতিটো বাঘ গণনা কৰাত ব্যৱহাৰ কৰা নহয়, পাৰম্পৰিকভাৱে চলি থকা পদ্ধতিটোৰে বাঘৰ অৱস্থিতি আৰু চলন-ফুৰণৰ সমীক্ষা কৰিব পৰা যায়।
text: #000004
text: লেখক ড: দিপাংকৰ লহকৰ, আৰণ্যকৰ বাঘ্ৰ গৱেষণা আৰু সংৰক্ষণ বিভাগৰ (Tiger Research and Conservation Division) মেনেজাৰ হিচাপে কৰ্মৰত।
text: #000005