Ĉu via vico aŭ mia?
#000000
Estas ankaŭ aliaj reguloj kiuj akompanas lingvojn: reguloj kiuj helpas nin uzi lingvojn kolektive. Vicado, ekzemple. Ĉi tiuj reguloj permesas al ni indiki al aliaj konversaciantoj, ke ni havas ion por diri kaj deziras ke ili aŭskultu; sekvado de tiuj samaj reguloj igas nin cedi al alia parolanto. Kiam, ekzemple, debatanto superparolas sian oponanton, aŭ ne permesas al li paroli, li rompas la regulojn de vicado. Iuj el ni pli bone sekvas tiujn regulojn ol aliaj – virinoj pli bone ol viroj, ekzemple. Kaj paroli super aliaj personoj, rifuzi doni al aliuloj la okazon paroli, estas ofte konsiderata formo de tiranumo.
#000006
Sed tio igis denaskajn parolantojn de la angla pigraj – aŭ postulemaj. Kial lerni la lingvojn de aliuloj se tiuj aliaj homoj povas esti persvadataj lerni la nian? Kial komunikiĝi kiel egaluloj kiam eblas komuniki kiel avantaĝuloj? Se vicado aplikiĝas ene de lingvoj, kial ni supozu ke ĝi validas ankaŭ inter lingvoj? Nu, ni ne tion faras: ni parolas angle kaj atendas, ke aliaj homoj nin komprenu, aŭ lernu nin kompreni.
#000009
Kaj se vi aŭskultas anglalingvan konversacion inter denaska parolanto de la angla kaj, ni diru, ĉina diplomato ĉe Unuiĝintaj Nacioj, plej verŝajne la denaska angleparolanto pli multe parolas ol la ĉino kaj tute nature dominas la konversacion. Kompreneble, la ĉina registaro sendas nur kapablajn parolantojn de fremdaj lingvoj por trakti kun UN en Novjorko aŭ Ĝenevo, sed ili tamen ne estas plene egalaj; la usonanoj kaj britoj ja ne havas saman handikapon: oni povus diri (laŭ George Orwell), ke ili estas pli egalaj ol la aliaj.
#000014