ofte uzataj programoj en Esperanto
#000000
Tre estimata Renato Corsetti el Italio petis, ke mi verku komparan tabelon por trans-skribi literojn inter la ĉina lingvo kaj Esperanto.
#000001
Se mi estus italo, eble ankaŭ mia nomo estus Corsetti. Pri tio ne estus problemo en internaciaj kontaktoj. En leteroj aŭ artikoloj, oni facile skribus mian nomon, kaj interparolante, aliaj eble prononcus mian nomon tiel, kiel Korseti en Esperanto, kiu certe estas ne malproksima al la prononco en la itala lingvo.
#000002
Sed, sed mi estas ĉino, homo en la orienta lando, kiu parolas ĉine kaj skribas per signoj.
#000003
Eŭropaj lingvoj havas nur ĉirkaŭ 30 literojn, kiuj formas ĉiujn vortojn de lingvoj. La ĉina lingvo uzas ne literojn, sed ĉinajn signojn (ideogramo). Kvanto de ofte uzataj signoj estas 2500 ĝis 3500. Estas nefacile enkapigi 3000 diversajn signojn. Por helpi ĉinojn lerni la tiujn signojn, oni ellaboris helpan sistemon de ĉina skriba lingvo, kiu konsistas el 26 latinaj literoj. Nomo de tiu sistemo en la ĉina lingvo estas 汉语拼音, kaj nomo en la sistemo mem estas hànyǔ pīnyīn, kies signifo estas “ĉinlingvaj kunmetitaj sonoj”. Ofte oni simple diras ĝin pīnyīn, kaj ĝi en Esperanto estas pinjino.
#000004
Ĉinaj signoj kun ĉinlingvaj kunmetitaj sonoj
#000005
Mia nomo en la ĉina lingvo estas 刘晓哲, certe plejparto de alilandanoj ne povas legi ĝin, nek skribi ĝin. Por faciligi la aferon, mi skribas mian nomon en pinjino: Liú Xiǎozhé. Ĉar 4 tonajn simbolojn oni malfacile tajpas, ĝenerale mi skribas mian nomon kiel Liu Xiaozhe. Do alilandanoj facile tajpas mian nomon en pinjino per sia klavaro.
#000006
Ĉiuj alilandanoj povas facile tajpi mian nomon en literoj. Ŝajnas, ke estas neniu problemo.
#000007
Sed, sed iuj alilandanoj volas scii, kiel oni prononcas mian nomon en ĉina lingvo. Por aliandanoj, silaboj de mia nomo en pinjino, liu, xiao kaj zhe, ĉiuj estas strangaj kombinoj de literoj. Por faciligi alilandanojn elparoli mian nomon, mi devas trans-skribi laŭ prononco mian nomon per literoj de aliaj lingvoj. Tio bezonas ellabori trans-skriban sistemon.
#000008
Tial mi diris, ke afero petita de sinjoro Renato Corsetti estas grava. Tiu problemo ne estas tre grava por parolantoj de lingvoj uzantaj latinajn literojn, sed estas grava por parolantoj de lingvoj kun ne-latinaj literoj, kaj speciale grava por ĉinoj, uzantoj de skribata lingvo kun signoj.
#000009
Ĉar, ĉar ĉina lingvo estas tre diferenca lingvo de Eŭropaj lingvoj. Sonoj de la ĉina lingvo kaj eŭropaj lingvoj estas malsamaj. Multaj sonoj ne ekzistas reciproke en la alia lingvo. Multajn ekvivalentajn sonojn de ĉina lingvo, oni ne povas trovi en aliaj lingvoj.
#000011
En Ĉinio estas 1,4 miliardojn da homoj, inter kiuj certe estas tiuj kun nomoj 李丽, 陆兰, 孙帆, 范琳. Ni danku iliajn gepatrojn! Ĉar ni povas rekte skribi iliajn nomojn almenaŭ en Esperantaj literoj: Li Li, Lu Lan, Sun Fan, Fan Lin.
#000012
王 (Wang) estas la unua granda familia nomo en Ĉinio kaj la mondo. Do certe estas ĉinoj, kies nomo estas 王志强 (Wang Zhiqiang). Ĵus mi serĉis en reto, la rezulto estas, ke kvanto de homoj kun tiu nomo estas sume 75143 en Ĉinio. Parenteze, tiu ankaŭ estas nomo de mia kolego.
#000013
Tiu nomo havas 3 ĉin-lingvajn silabojn, el kiuj neniuj ekzistas en Esperanto, nome oni ne povas, korekte kaj precize, trans-skribi iliajn nomojn per esperantaj literoj, kaj eĉ ne povas en proksimaj sonoj. Certe, oni povas trans-skribi la nomon de sinjoro Wang Zhiqiang nur proksime laŭ plej eble kiel Vang Ĝicjang, sed la sonoj jam estas tre malproksimaj al la originalaj ĉinaj sonoj, ke eĉ lia edzino ne scias, ke temas sian edzon.
#000014
Krom ĉina lingvo mem, la Internacia Fonetika Alfabeto estas la unika skriba sistemo, kiu kapablas precize indiki sonojn de ĉinaj nomoj.
#000016
Sed, plejpato de homoj en la mondo ne scipovas legi literojn de la Internacia Fonetika Alfabeto.
#000017
Ĉu Esperanto ne povas perfekte solvi problemo trans-skribi ĉinajn nomojn?
#000018
Jes, Esperanto ne povas solvi tiun problemon. Ankaŭ aliaj lingvoj ne povas solvi ĝin, ĉar neniu du lingvoj havas la saman son-aron.
#000019
Demandu refoje: Vere ne solvebla?
#000020
Jes, problemo prezenti ĉiujn ĉinlingvajn sonojn per literoj de aliaj lingvoj estas ne solvebla. Sed, sed la deziro prezenti ĉiujn ĉinlingvajn sonojn, estas plenumebla, per alia maniero.
#000021
Dum korespondado, kaj en artikoloj, prononcoj de nomoj fakte ne estas tre gravaj. Oni ja povas memori personan nomom, nesciante ĝian prononcon. Dum la renkontiĝo, oni povas mem rekte elparoli sian nomon.
#000022
Kiel ĉina esperantistoj, mi komunikiĝas kun alilandaj samideanoj dum pli ol 30 jaroj. Kiam mi skribas, mi uzas rekte la pinjinon sen tonaj simboloj. Sed, kiam nomon de homo aŭ loko mi unuafoje temas, mi aldonas proksimajn sonojn en Esperanto, ekzemple:
#000023
Sed tiuj prononcoj estas nur proksimaj, kaj ne precizaj. Estas feliĉe, ke en epoko de komputilo kaj reto, oni povas facile indiki la precizajn prononcojn, ne per skriba lingvo, sed rekte per sono.
#000025
Voĉa interparolado kun komputilo aŭ poŝtelefono per reto jam estas tre malmultekosta. En tiu okazo oni povas rekte elparoli sian nomon en sia nacia lingvo. Skribante retan leteron, oni povas malrapide kaj klare legi sian nomon en sia nacia lingvo, kaj sendi la sonon kun letero al homo en alia angulo de nia terglobo.
#000026
Antaŭe oni ne devis ne klopode priskribi sonon per skriba lingvo, kio ne ofte atingis la celon. Nun oni povas rekte indiki la sonojn per voĉo, do forlasu la vanan klopodon indiki sonojn per skriba lingvo.
#000028
Estimata sinjoro Corsetti, pardonu min, ke oni ne povas plenumi vian taskon trans-skribi precize ĉinlingvajn nomajn sonojn per Esperantaj leteroj. Sed en epoko de komputilo kaj interreto, ni povas solvi la problemon per aktuala moderna tekniko.
#000029
Dankon pro via legado! Finfine mi donacu al vi Paskan ovon. Skanu la du-dimensiajn kodon subajn per via poŝtelefono, kaj vi tuj aŭdos la precizan prononcon de mia nomo Liu Xiaozhe en la ĉina lingvo.
#000030
renato corsetti 19 Marto 2022
Dankon pro via penado, sed mi nur volas atingi tion: “Mi nomiĝas Liu Xiaozhe (Lju Ŝjaŭĝe). Mi loĝas en Xinjiang (Ŝinĝian).
#000032
Dankon pro via penado, sed mi nur volas atingi tion: “Mi nomiĝas Liu Xiaozhe (Lju Ŝjaŭĝe). Mi loĝas en Xinjiang (Ŝinĝian).
#000033
Retpoŝtadreso ne estos publikigita. Devigaj kampoj estas markitaj *
#000034
Konservu miajn nomon, retpoŝtadreson kaj retejon en tiu ĉi retumilo por uzi kiam mi denove komentos.
#000035
Dankon pro via penado, sed mi nur volas atingi tion: "Mi nomiĝas Liu Xiaozhe (Lju Ŝjaŭĝe). Mi loĝas en Xinjiang...
#000039
Saluton Solis. Mi nur salutas Vin sincere. Mi jam ne planas ien veturi, mi estas maljuna - 79 jara. Amikece....
#000040
Alia anekdoto : La unua kaj vera lingvo de Usono Mi atendas en vico malantaŭ virino alilingve poŝtelefonanta. Antaŭ ŝi...
#000042
Persone, la plej alloga afero pri la ĉina, analiza lingvo, estas, ke ĝi ne havas seksojn, nombrojn, kazojn, tempojn aŭ...
#000043
Saluton, sinjoro Solis. Mi havas malpli ol 14 jarojn. Bonvolu ne nomi min "s-rino". Bonvolu korekti, dankon.
#000044
Ĉinio hodiaŭ estas forta aktoro en la tutmonda komerca scenejo. Ĉinio verŝajne konscias pri la neebleco instrui la internacia ĉina...
#000046
Ĉu amuza anekdoto? Eble, se oni tiaspecan humoron ŝatas. En mia urbo (Kolonjo en Germanio), kiam mi veturas en taksio,...
#000047