Ĉu vi vidas ĉiujn lingvojn supre de la paĝo ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por ĉiuj.
#000000
Arto kaj kulturoBona novaĵoCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFreŝa NovaĵoHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndiĝenojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj ĵurnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraĵoParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifuĝintojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuiĝitaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojaĝo
#000003
Amdeklaro al la portugala lingvo, en ĉiuj ĝiaj variantoj
#000004
Tiu ĉi artikolo estas parto de nia speciala raporto Lingvoj kaj la Interreto (angle).
Ĉiuj ligiloj estas en Esperanto (ekzemple al Vikipedio), krom alia lingvomencio (ekzemple [pt] estas en la portugala).
#000005
La portugala lingvo, parolata de pli ol 200 milionoj da homoj ĉirkaŭ la mondo, ofte estas priskribata kiel la “patrujo” aŭ “hejmlando” de la portugal-parolanta mondo. La 21-an de februaro ni festis la Internacian Tagon de la denaska lingvo, kiun iniciatis Unesko en 1999. Omaĝe al la portugala lingvo en ĝia tuta lingva kaj kultura diverseco, ni invitas vin en tiu ĉi artikolo navigi tra konsideroj de portugal-parolantaj blogantoj, instigitaj de ilia legado de Milagrário Pessoal, la unua romano dediĉita al la portugala lingvo [pt], verkita en 2010 fare de la angola verkisto José Eduardo Agualusa.
#000006
La titolo de tiu artikolo estis prenita [pt] el la blogo Mértola, en kiu Carlos Viegas skribas ke Milagrário Pessoal estas:
#000007
Uma declaração de amor à língua portuguesa, na sua multiplicidade de falares (...) uma viagem pela história da nossa língua, pelos locais e culturas que alimentaram a sua enorme riqueza.
#000008
La portugala estas oficiala lingvo en ok landoj – Angolo, Brazilo, Kaboverdo, Gvineo Bisaŭo, Mozambiko, Portugalio, Santomeo kaj Principeo kaj Orienta Timoro – en kvar kontinentoj – Afriko, Ameriko, Azio kaj Eŭropo. Tiel, la lingvo kovras vastan areon de la tersurfaco (7.2% de la planedo [pt]), ampleksante specialan vivodiversecon kiu estas reflektita en la diverseco de lingvovariantoj. Ĝi ankaŭ estas la kvina plej parolata lingvo Interrete [en], laŭ Interreta Monda Statistiko, kun proksimume 82.5 milionoj da retuzantoj. Mortinta en junio 2010 [en]), José Saramago – la sola portugalparolanta gajninto de la Nobel-premio por literaturo – diris ke “ekzistas ne portugala lingvo, sed lingvoj en la portugala” [pt]. La verkisto Agualusa, en intervjuo [pt] al la blogo Porta-Livros, deklaris jenon:
#000009
O português é uma construção conjunta de toda a gente que fala português e isso é que faz dele uma língua tão interessante, com tanta elegância, elasticidade e plasticidade.
#000010
La romano – aŭ la “eseo pri la portugala lingvo kaŝvestita kiel romano”, kiel la ĵurnalisto Pedro Mexia priskribas ĝin en recenzo, nomata Política da língua [pt] [Politiko de lingvo] – samtempe prezentas amrakonton kaj esploras la procezojn de konstruado de la portugala lingvo. Agualusa, ankaŭ en la antaŭe menciita intervjuo, konfesas “tre bedaŭri la malaperon de certaj belaj vortoj kiuj ne plu estas uzataj” kaj kundividas la “neceson kaj devon malhelpi la morton de tiuj vortoj”.
#000011
Rui Azeredo, en la blogo Porta-Livros, klarigas [pt] ke la “[am]rakonto funkcias sole kiel preteksto por la verkisto kiu volis omaĝi la portugalan lingvon”:
#000013
através de uma busca, por parte das suas principais personagens, dos neologismos do português. E bem encaixados no meio da história (...) surgem os neologismos, como uma aula na qual nem se repara, mas onde tudo se aprende. De Portugal a Angola, passando pelo Brasil e outros, corremos os olhos por jogos de palavras (novas e velhas, dependendo por vezes da geografia) bem lançados por Agualusa.
#000014
En resumo [pt] de Milagrário Pessoal, Bruno Vieira Amaral, en la blogo Circo da Lama, opinias ke “vortoj havas potencon, vortoj estas potenco“. Amaral komentas eltiraĵojn de Milagrário Pessoal - en citaĵoj tiom imagemaj kiel reprezentaj por la landoj kiujn ili koncernas – en kiu la portugala lingvo funkcias kiel vehiklo por rezistemaj, subfosaj kaj naciismaj politikaj praktikoj:
#000015
Palavras também são poder, política no sentido mais lato. Podem significar insubmissão, como no caso do timorense que declamava sonetos de Camões. Podem significar afirmação nacionalista, como no caso das elites brasileiras que passaram a utilizar apelidos de origem tupi. Podem significar subversão, como o colonizado que pretende colonizar a língua do colonizador para assim o dominar.
#000016
O romance contém pistas preciosas para uma política da língua, que merecem a atenção dos cientistas sociais, dos linguistas e dos responsáveis pela política da língua portuguesa.
#000018
La konsideroj de la legantoj de Milagrário Pessoal en la blogosfero iumomente ektraktas la temon de la kontestata ortografia reformo [en] de la portugala lingvo, kiu celas unuigi kaj konverĝigi la malsamajn literumadojn uzatajn en ĉiu portugal-parolanta lando. En intervjuo al la blogo Porta-Livros, Agualusa diras:
#000020
Nunca como agora houve tanto movimento de pessoas e ideias entre todos os países de língua portuguesa. (...) E isso faz com que a língua se aproxime.
#000021
Pedro Teixeira Neves, de PNETLiteratura, citas [pt] teksteron el la libro kaj demandas:
#000022
«Escreve Moisés da Conceição que a língua portuguesa, sendo já africana na sua matriz, pelo demorado convívio pelo árabe, que muito a contaminou, necessita de enegrecer ainda mais, afeiçoando-se à geografia dos lugares onde estão os seus abundosos falantes. O nosso destino é o de nos engolirmos uns aos outros...» Resumindo, é pois, de algum modo, esta a temática-tese de fundo onde se inscreve a tinta ficcional deste romance. Crítica velada ao acordo ortográfico? Porque não entreler desse modo?...
#000023
Proponante neniun respondon al lia demando, Teixeira Neves deklaras ke “lingvo estas trezoro” [pt] kaj finas:
#000024
Um tesouro guardado não numa arca estanque dos povos que dele fazem uso (portanto, que falam essa Língua, o português), antes um tesouro que na sua diversidade geográfica e crescimento contínuo mais se enriquece e inflaciona. Em suma: a identidade da língua é múltipla, e tal facto não representa senão um acrescento, jamais uma subtracção. A língua é elástica, corpo vivo que se alimenta do tempo e dos tempos. A língua é uma contínua viagem de navegação por mares a cada dia nunca antes vistos ou adentrados.
#000025
Poemo de Antonio Risério: “Nia krudmaterialo estas la vorto. La vorto kiel sono, kiel senco, kiel praktiko, kiel pasvorto, kiel kultura indikilo, kiel kultura cemento, kiel historio, kiel objekto, kiel varia kaj ŝanĝiĝema ento.
#000026
Tiu ĉi artikolo estas parto de nia speciala raporto Lingvoj kaj la Interreto
#000027
Plej novaj artikoloj pri Latinameriko
#000029
Meksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn
#000030
“La Balkanoj estas la eŭropa Latinameriko en multaj belaj aspektoj”, diras albana verkisto Elvi Sidheri
#000032
Kiel bangladeŝaj teolaboristoj povas travivi kun taga salajro de malpli ol du dolaroj?
#000035
Retpoŝto (ne estos publikigata) (deviga)
#000036
Aboni komentojn de ĉi tiu artikolo per retpoŝto
#000037
Ĉiuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje ĉar tiu povus esti markita kiel spamo.
Bonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaĵojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj.
#000038
Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon.
#000039
Speciala danko al niaj multaj subtenantoj
#000040
Bonvolu subteni nian gravan laboron
#000041