Anarkiistaj idealoj kongruis kun interna ideo
#000000
Kiam komenciĝis la rilato inter Esperanto kaj anarkiismo? Kial la ”liberecanoj” ekinteresiĝis pri la internacia lingvo? Javier Alcalde verkis detalan esploron pri tiu temo kaj rakontis pri sia verko en intervjuo de Libera Folio.
#000001
Ĵus aperis ĉe la eldonejo Edicions Malcriàs d’Agràcia historia studo pri la ligoj de anarkiismo al la Esperanto-movado kun la titolo Esperanto i anarquisme: els orígens (1887-1907) (“Esperanto kaj anarkiismo: la originoj (1887-1907)”). Temas pri la unua numero de la kolekto Quaderns Esperantistes (“Esperantistaj Kajeroj”).
#000002
En sia antaŭparolo, Sarah Al-Matary, profesoro pri franca literaturo ĉe Universitato de Lyon kaj fakulo pri intelekta historio, skribas:
#000003
Esplorinte diversajn fontojn, foje malmulte konatajn, Alcalde pritraktas la debatojn, kiujn la ebleco de lingvo internacia (kaj, pli precize, Esperanto) vekis en la socialismaj rondoj antaŭ la Granda Milito, kun speciala atento al la akcepto kiun ĝi havis inter la diversaj anarkiismaj tendencoj kaj retoj.
#000004
Libera Folio petis la aŭtoron rakonti pli pri la libro.
#000005
Libera Folio: Kial vi interesiĝis ĝuste pri la relative mallonga periodo 1887-1907?
#000006
Ĉu la fruaj anarkiistoj subtenis Esperanton pli ol aliaj socialistaj tendencoj?
#000008
– Komence socialistaj gvidantoj montris pri Esperanto indiferenton aŭ eĉ malestimon (ekzemple, Antonio Gramsci). Samtempe la lingvo disvastiĝis inter multaj grupoj de proletoj, kiuj intuicie komprenis la potencialon de la universala lingvo por la internaciigo de la revolucio, kaj uzis ĝin praktike.
#000009
– Anarkiistoj kontraŭis la sistemon de internacia komunikado en la laborista movado baze de poliglotaj intelektuloj, kies personaj opinioj kaj interesoj nature ĉefrolis. Aliflanke, iliaj idealoj pri frateco kaj homa emancipiĝo kongruis kun la interna ideo de Esperanto.
#000010
Kiel anarkiistoj rilatis al la neŭtrala Esperanto-movado? Kaj al aliaj laboristaj tendencoj?
#000011
– Tio dependas interalie de tio, ĉu oni konsideris sin esperantisto unue aŭ anarkiisto unue. Kiam la denseco de esperantistoj tion permesis, proletaj grupoj kreiĝis aparte de la tiel nomata burĝa movado, sed foje oni kunlaboradis. Malgraŭ tio, ke la plimulto el la tiutempaj laboristaj esperantistoj estis liberecanoj, observeblas spirito de toleremo kaj kunordigado kun aliaj proletoj, ekzemple en la kadro de la internacia asocio Paco-Libereco, antaŭulo de SAT.
#000012
Ĉu vi povas doni ekzemplojn de konataj anarkiistaj esperantistoj? Ĉu estis kontraŭuloj?
#000013
– La libro estas verkita kaj por fakuloj kaj por la ĝenerala publiko. Ĝi mallongas kaj ne estas tro komplika, sed je la fino inkluzivas aron da notoj kaj referencoj por tiuj kiuj volas scii pli. Mi verkis katalunlingve, kaj aperis pli frue mallonga versio en la franca, artikolforme. Ĉar ne ekzistas alia simila libro, se estus intereso kaj oni pretus ĝin traduki, eventuale ĝi povus publikiĝi alilingve kaj tiel atingi pli vastan kaj diversan legantaron.
#000015
Ukraina esperantisto fuĝis al Amsterdamo
#000017
Tre placha kovrilo kaj interesa intervjuo instigas kaj invitas al la studo de Javier Alcalde! Dankon pro la konkludo, ke la tiama anarkiismo ne maproksimis de la interna ideo de LLZ!
#000018
Dankon Jarek, eble iam la libro aperos ankaŭ en Esperanto. Mi certe ŝatus koni vian opinion prie ties enhavo.
#000019
Ekster mia atendo mankas diskuto pri ĉiu temo anarkiismo.
En la pasinta jaro memore al 100jara jubileo de la ĉina komunista partio mi tradukis interesan artikolon pri anarkiisto kaj bolŝviko Vadim Stopani, sendito de la sovetia Rusio cele por fondi ĉinan komunistan partion en Ŝanhajo nome de Esperanto-instruado al ĉinaj interesantoj. Mia tradukaĵo jam aperis en Sennaciulo. Se ĝi interesas iun, skribu al mia retpoŝto: 
#000020
Kiel kurdlingvaj dividoj malhelpas aliron al informojRusiaj diplomatoj reagas al nova lingvoleĝo en Kirgizio, revenigante kolonian pasinteconTiuj fotoj montras la historion de la ‘rusaj dometoj’ en Havano, Kubo
#000024