La strato de Tanja en Vasilij-insulo en Sankt-Peterburgo longas apenaŭ unu kaj duonan kilometrojn, sed ĉi tie oni povas trovi la tutan historion de Sovetio kaj la postsovetia Rusio. Tuta jarcento da ordinaraj homoj kun nekutimaj sortoj.
#000000
Korina Klodt loĝis ĉi tie en la printempo 1938, kiam ŝi estis trijara. Meze de la nokto ŝi vekiĝis, kiam nekonataj viroj en malhelaj vestoj forportis ŝiajn gepatrojn. Ilin ŝi neniam plu vidis, kaj ŝi mem kreskis en la sovetia Fora Oriento.
#000001
Natalja Soboleva estis dekunujara kiam la sieĝo de Leningrado dum la dua mondmilito komenciĝis. Ŝia patro malsatmortis. Ŝia patrino preskaŭ blindiĝis pro la manko de nutraĵoj, kaj ŝi mem vidis homojn kolapsi surstrate kaj neniam plu leviĝi. Sed ŝi pretervivis kaj post la milito partoprenis la konstruadon de la metroo en Leningrado.
#000002
En la apartamento de Tanja nun loĝas Aleksandr Uralov. Li kreskis ĉi tie kaj memoras, kiel homoj dum la milito en Koreio interpuŝiĝis ĉirkaŭ la grandaj tabuloj, sur kiuj la ĵurnaloj de la tago estis gluitaj. Tiam li estis proksimume dekjara. Poste li estis inter la unuaj en la strato de Tanja, kiuj sukcesis aĉeti ekserlandan aŭton.
#000004
Lusine Arutjunova ĵus estis lernanto en la iama lernejo de Tanja – nun ŝi estas instruisto ĉi tie. Por ŝi la sovetia epoko estas nur kelkaj infanaĝaj memoroj. Sed ankaŭ post la falo de Sovetio ŝia familio longe loĝis en la tute tro malgranda komuna apartamento kun du aliaj familioj, tuj apud la lernejo.
#000005
Tiuj estas kelkaj el la personoj renkontataj en la rakonto, kiu etendiĝas ekde la mondmilito de 1917 kaj du revolucioj ĝis la unua de majo 2017. Vera historio pri la strato de Tanja.
#000006
La strato de Tanja estas mia kvara libro, post Homoj de Putin (2014, premio Kanava – plej bona faklibro de la jaro en Finnlando), Krimeo estas nia (2015) kaj Idoj de la imperio (2016, nomumita al la Granda Ĵurnalista Premio en Finnlando).
#000009
Ĉu vi volas vidi pli da fotoj de la strato de Tanja? Rigardu jen.
#000018
Kien sopiras la ruslingvanoj de Baltio, kiam ili sopiras hejmen?
#000020
En Estonio, Latvio kaj Litovio loĝas miliono da ruslingvanoj – unu el la plej grandaj minoritatoj de Eŭropa Unio. Kiam la landoj de Baltio sendependiĝis, multaj el la rusoj restis sen civitaneco en ajna lando. Ili ne malofte estas traktataj kiel fremduloj en la lando kie ili naskiĝis aŭ vivis la plej grandan parton de sia vivo.
#000021
Sed ĉu vere la ruslingvanoj estas la kvina kolono de Putin, ĉu ili pretas perfidi siajn samlandanojn se Rusio vokos?
#000022
En sia tria libro Kalle Kniivilä veturis tra Baltio kaj parolis kun ruslingvanoj kiuj memoras la duan mondmiliton kaj kun aliaj kiuj naskiĝis post la falo de Sovetio. Li renkontis rus­ling­van barposedanton, kies kelneroj ne rajtas paroli ruse – kaj esperantistajn muzikistojn, kiuj ludis al banditoj en la sovaĝaj 1990-aj jaroj.
#000023
Fine de septembro 2014 mi ĉirkaŭveturis en Krimeo por intervjui subtenantojn kaj kontraŭulojn de la anekso. Ĉiuj ili deziris ordon kaj funkciantan socion – anstataŭ kaoso kaj koruptado. Sed ili preferis malsamajn solvojn.
#000026
Tiuj, kiuj volis ke Krimeo restu parto de Ukrainio, volonte parolis pri demokratio kaj homaj rajtoj. Funkcianta leĝostato laŭ la okcidenta modelo kaj ĝenerala proksimiĝo al Eŭropo estis ilia vojo antaŭen. Sed el ili multaj jam eksilentis. Aliaj forlasis la okupitan duoninsulon kaj veturis al Kievo por povi paroli libere, por povi antaŭenigi tion, je kio ili kredas. Por ili la rusia regado de Krimeo estas daŭrigo de la sovetia subpremo, malagrabla eĥo de la pasinteco.
#000027
Tiuj, kiuj volis aparteni al Rusio, volonte parolis pri la rusa lingvo, kiu laŭ ili estas subpremata en Ukrainio. La plej multaj el ili kompreneble esperis, ke la rusia anekso kondukos al pli altaj salajroj kaj pli bona vivnivelo. Sed almenaŭ same volonte kiel pri tio, multaj parolis pri la bonaj malnovaj tempoj. Pluraj subtenantoj de la anekso menciis Stalinon kiel bonan gvidanton. Sed Stalino kompreneble ne estis same perfekta kiel Putin, klarigis unu el ili.
#000028
Vladimir Putin ne estas populara en la Okcidento. Li strangolis la rusian demokration en ĝia lulilo kaj detruis sendependajn amaskomunikilojn. Sed Renat kaj Galina en la malgranda urbo Ŝumerlja, sescent kilometrojn oriente de Moskvo, nun havas pli bonan vivon. Ili voĉdonis por Putin, kaj intencas fari tion ankoraŭfoje. Ili apartenas al la silenta rusia plimulto, kies voĉo malofte aŭdiĝas en okcidentaj amaskomunikiloj. Mi pensis ke jam tempas. La libro ”Homoj de Putin” aperos baldaŭ ĉe FEL.
#000033
På svenska Suomeksi English По-русски Україинська
#000034
Mi naskiĝis en 1965 en orienta Finnlando, sed jam en 1987 unuafoje transloĝiĝis al Lund en suda Svedio, tute proksime al Kopenhago. Kulpas pri tio mia sveda edzino Maria Sandelin. Tamen antaŭ ol aĉeti domon kaj fiksiĝi ĉi tie ni loĝis en Moskvo, kie mi estis korespondanto de la finna gazeto Kansan Uutiset 1991-1992.
#000035
Poste ni revenis al Lund, post tio ekloĝis en Vaasa en okcidenta Finnlando, tie mi estis ekde 1994 loka redaktoro de la sama gazeto, sed logis nin Lund, kien ni revenis en 1996. Ekde 1997 mi havas dungon kiel ĵurnalisto en la redakcio de la ĉefa gazeto de Malmö, Sydsvenska Dagbladet. Ekde septembro 2018 ĝis septembro 2019 mi laboris ĉe la ministerio de eksterlandaj aferoj de Svedio, unue en la ambasado en Moskvo, poste en la ambasado en Kievo. Maria laboras kiel bibliotekisto en la urba biblioteko de Malmö.
#000036
Esperantisto mi estas ekde 1982, kaj kun Maria mi parolas esperante. Al nia filo Ville (naskita en 1995) kaj al nia filino Alva (naskita en 1998) mi parolas finne kaj Maria svede. Ĉe la manĝotablo kaj cetere ofte, kiam infanoj ĉeestas, ni tamen klopodas paroli ĉiu sian lingvon. Al tia lingvopolitiko estis mirinde facile kutimiĝi post la komencaj malfacilaĵoj.
#000037