Wikipedia's Hades as translated by GramTrans
#000000
ᾅδης Háidēs) estis la malnovgreka
dio de la submondo, kiu poste prenis sian nomon.
#000001
En helena mitologio, Hadeso estis rigardita kiel la plej maljuna filo de Krono kaj Reao, kvankam la lasta filo vomis de sia patro.
Li kaj liaj fratoj Zeŭso kaj Pozidono venkis la generacion de sia patro de dioj, la titanoj, kaj postulis regantecon super la kosmo.
Hadeso ricevis la submondon, Zeŭson la ĉielon, kaj Pozidono'n la maron, kun la solida tero - longa la regiono de Gaia - havebla al ĉiu tri samtempe.
Hadeso ofte estis portretita kun sia tri-kapa gardohundo Cerbero.
#000002
La etruska dio Aita kaj romiaj dioj Dis Pater kaj Orko estis poste prenitaj kiel ekvivalentoj al la greka Hadeso kaj kunfanditaj kiel Plutono, Latinigo de lia eŭfemisma greka nomo Plouton.
#000003
2 greka dio de la submondo 2.1
#000004
La origino de la nomo de hadeso estas necerta, sed estis ĝenerale vidita kiel kun la signifo de The Unseen One (La Nevidita Unu)" ekde antikvo.
Ampleksa sekcio de la dialogo de Platono Cratylus estas dediĉita al la etimologio de la nomo de la dio, en kiu Sokrato argumentas por popoletimologio ne de "unseen" sed de "sia scio ( eidenai ) pri ĉiuj noblaj aĵoj".
Modernaj lingvistoj proponis la proto-grekan formon÷ Awides ("nevidite").
La plej frue atestita formo estas Aḯdēs ( ἀΐδης), al kiu mankas la proponita Digamo.
Okcidenta argumentas anstataŭe por origina signifo de "tiu kiu prezidas renkontan supren" de la universaleco de morto.
#000005
In Homeric and Ionic Greek, he was known as Áïdēs.[6] Other poetic variations of the name include Aïdōneús (Ἀϊδωνεύς) and the inflected forms Áïdos (Ἄϊδος, gen.), Áïdi (Ἄϊδι, dat.), and Áïda (Ἄϊδα, acc.), whose reconstructed nominative case *Áïs (*Ἄϊς) is, however, not attested.[7] The name as it came to be known in classical times was Háidēs (Ἅιδης). Later the iota became silent, then a subscript marking (Άͅδης), and finally omitted entirely (Άδης).[8]
#000006
Perhaps from fear of pronouncing his name, around the 5th century BC, the Greeks started referring to Hades as Pluto (Πλούτων, Ploútōn), with a root meaning "wealthy", considering that from the abode below (i.e., the soil) come riches (e.g., fertile crops, metals and so on).[9] Plouton became the Roman god who both rules the underworld and distributed riches from below. This deity was a mixture of the Greek god Hades and the Eleusinian icon Ploutos, and from this he also received a priestess, which was not previously practiced in Greece.[10] More elaborate names of the same genre were Ploutodótēs (Πλουτοδότης) or Ploutodotḗr (Πλουτοδοτήρ) meaning "giver of wealth".[11]Epithets of Hades include Agesander (Ἀγήσανδρος) and Agesilaos (Ἀγεσίλαος),[12] both from ágō (ἄγω, "lead", "carry" or "fetch") and anḗr (ἀνήρ, "man") or laos (λαός, "men" or "people"), describing Hades as the god who carries away all.[13][14][15][16]Nicander uses the form Hegesilaus (Ἡγεσίλαος).[17] He was also referred to as Zeus Katachthonios (Ζευς καταχθονιος),[18] meaning "the Zeus of the Underworld", by those avoiding his actual name, as he had complete control over the Underworld.[19]
#000007
Greka dio de la submondo
#000008
Hadeso akiris sian edzinon kaj reĝinon, Persefono'n, tra forkapto laŭ peto de Zeŭso.
Tiu mito estas la plej grava unu Hadeso partoprenas en;
ĝi ankaŭ ligis la Eleŭzisajn Misterojn kun la Olimpikulpanteono, precipe kiel reprezentite en la Homeric Hymn to Demeter (Homera Himno al Demetra) , kiu estas la plej malnova rakonto pri la forkapto, plej verŝajne devenante de la komenco de la 6-a Century BC.
Helios rakontis al la funebra Demetra ke Hadeso ne estis malinda kiel partnero por Persefono:
#000010
Aidoneus, la Reganto de Multaj, estas neniu maltaŭgiga edzo inter la senmortaj dioj por via infano, estante via propra frato kaj naskita de la samaj akcioj: ankaŭ, por honoro, li havas tiun trian parton kiun li ricevis kiam dividado estis farita ĉe la unua, kaj estas nomumita sinjoro de tiuj inter kiuj li restas.
#000011
Malgraŭ modernaj implicoj de morto kiel malico, Hadeso estis fakte pli altruiste ema en mitologio.
Hadeso ofte estis portretita kiel pasivaĵo prefere ol malico;
lia rolo ofte konservis relativan ekvilibron.
Ke dirite, li ankaŭ estis prezentita kiel malvarmo kaj postaĵo, kaj li tenis ĉiujn siaj subjektoj same respondeca al liaj leĝoj.
Ĉiuj aliaj individuaj aspektoj de lia personeco ne estas donitaj, kiam grekoj sindetenis de donado al li multe da pripensado por eviti altiri lian atenton.
#000012
Hadeso regis la mortan, helpita per aliaj super kiu li havis kompletan aŭtoritaton.
La House de Hadeso estis priskribita kiel plena de "gastoj", kvankam li malofte forlasis la submondon.
Li zorgis malmulton koncerne kio okazis en la Upperworld, kiam lia primara atento certigis ke neniu el liaj subjektoj iam foriris.
#000013
O poluranta Odiseo'n, neniam provas konsoli min por mortado.
mi prefere sekvus la plugilon kiel sklavo al alia viro, unu kun neniu tero asignite al li kaj ne multe por vivi sur, ol estu reĝo super la tuta pereita senvive.
#000015
Hadeso, kiel la dio de la morta, estis timinda figuro al tiuj daŭre vivantaj;
en neniu hasteco renkonti lin, ili estis malvolontaj ĵurkonfirmi ĵurojn en lia nomo, kaj deturnis siajn vizaĝojn dum oferado al li.
Ĉar al multaj, simple diri la vorton "Hadeso" estis timiga, eŭfemismoj estis premitaj en uzon.
Ĉar altvaloraj mineraloj venas de sub la tero (t.e., la "submondo" regita fare de Hadeso), li estis konsiderita havi kontrolon de tiuj ankaŭ, kaj estis referita kiel πλούτων ( Plouton, rilatita al la vorto por "riĉaĵo"), Latinized kiel Plutono.
Sofoklo klarigita nomi Hadeson "la riĉa" kun tiuj vortoj: "la pesimisma Hadeso riĉigas sin kun niaj suspiroj kaj niaj larmoj."
Krome, li estis nomita Clymenus ("fifama"), Polydegmon ("kiu ricevas multajn"), kaj eble Eubuleus ("bona konsilado" aŭ "bonintenca"), [29] ĉio el ili eŭfemismoj por nomo kiu estis nesekura prononci, kiu evoluis en epitetojn.
#000016
Li plej de la tempo foruzis en sia malhela sfero.
Enorma en batalo, li pruvis sian sovaĝecon en la fama Titanomakio, la batalo de la olimpikuloj kontraŭ la titanoj, kiuj establis la regulon de Zeŭso.
#000017
Timis kaj abomenis, Hadeso enkarnigis la senhaltan finecon de morto: "Kial laŭ kion ni abomenas Hadeson pli ol iu dio, se ne ĉar li estas tiel nefleksebla kaj firmega?"
La retorika demando estas Agamemno.
Li ne estis, aliflanke, malbona dio, por kvankam li estis severa, kruela, kaj senkompata, li daŭre estis justema.
Hadeso regis la submondon kaj estis tial plejofte rilata al morto kaj timita fare de viroj, sed li ne estis Morto mem - la fakta formado de Morto estis Thanatos, kvankam la ludo de Eŭripido " Alkestis " deklaras sufiĉe klare ke Thanatos kaj Hadeso oni estis kaj la sama diaĵo, kaj donas interesan priskribon de li tiel malhel-mantelita kaj pafvundita [31] , Hadeso ankaŭ posedis titolon kiu nomas lin " Hesperos Theos " (" dio of Death and Darkness ") [32] .
#000018
Kiam la grekoj kunakordigis Hadeson, ili batis siajn manojn sur la tero por esti certaj ke li aŭdus ilin.
Nigraj bestoj, kiel ekzemple ŝafoj, estis oferitaj al li, kaj la impeto de la malakcepto de homofero esprimita en mito mem indikas neesprimitan memoron pri iu malproksima pasinteco.
[ citaĵo bezonis ] La sango de ĉiuj ktonaj oferoj inkluzive de tiuj kunakordigi Hadeson gutetis en fosaĵon aŭ interkrutejon en la grundo.
La persono kiu ofertis la oferon devis deturni sian vizaĝon.
#000019
Unu praa fonto diras ke li posedis la Ĉapon de nevidebleco.
Lia armea ĉaro, tirita per kvar nigraj ĉevaloj, direktiĝis al timinda kaj impona vido.
Liaj aliaj ordinaraj atributoj estis la Narciso- kaj cipresplantoj, la Key of Hades (Ŝlosilo de Hadeso) kaj Cerbero, la tri-kapa hundo.
En certaj portretoj, serpentoj ankaŭ ŝajnis esti atribuitaj al Hadeso [36] kiam li estis foje portretita por esti aŭ tenanta ilin aŭ akompanita per ili, tio verŝajne tenas signifon kiel en certa klasika fontaj Hadeso rabita Koreo en la alivestiĝo de serpento, kiu daŭriĝis por naski Zagreus-Dionizon [37] .
Portante la nomon "Zeŭso", Zeus Olympios, la granda reĝo de la dioj, videble devias de la Zeus Meilichios, definitive Chtoniana figuro, ofte portretite kiel serpento, kaj kiel vidite anticipe, ili ne povas esti malsamaj manifestiĝoj de la sama dio, fakte kiam ajn "alia Zeŭso" estas menciita, ke tio ĉiam rilatas al Hadeso [38] .
Zeŭso Meilichios kaj Zeŭso Eubouleus ofte estas rilatis al esti alternaj nomoj por Hadeso [39] .
#000020
La filozofo Heraklito, unuiganta kontraŭojn, deklaris ke Hadeso kaj Dionizo, la esenco mem de nedetruebla vivo ( zoë), estu la sama dio.
Inter alia indico Kerényi notas ke la funebra diino Demetra rifuzis trinki vinon, kio estas la donaco de Dionizo, post la forkapto de Persefono, pro tiu unuiĝo, kaj sugestas ke Hadeso eble fakte estis "kaŝnomo" por la submondo Dionizo.
Li sugestas ke tiu duobla identeco eble estis konata al tiuj kiu venis en kontakton kun la Misteroj.
Unu el la epitetoj de Dionizo estis "Chthonios", kun la signifo "la subtera".
La rolo de unuigado de Hadeso, Zeŭso kaj Dionizo kiel ununura triparta dio estis utiligita por reprezenti la naskiĝon, morton kaj resurekton de diaĵo kaj por unuigi la "luman" sferon de Zeŭso kaj la malhela submondosfero de Hadeso [44] .
#000021
Kiel Plouton, li estis rigardita en pli pozitiva lumo.
Li tenas superabundon, reprezentante la donacojn kiujn li donacas al homoj same kiel fekundeco, kiu al li iĝas ligita.
#000023
La partnero de Hadeso estis Persefono, reprezentita fare de la grekoj kiel la bela filino de Demetra.
#000024
Persefono ne submetiĝis al Hadeso volonte, sed estis kidnapita fare de li elektante floras en la kampoj de Nisa.
En protesto de lia ago, Demetra gisis malbenon en la tereno kaj ekzistis granda malsatkatastrofo;
kvankam, unu de unu, la dioj petis ŝi lifto ĝi, timante ke la homaro pereas, ŝi asertis ke la tero restus dezerta ĝis ŝi vidus she filinon denove.
tra Hermeso, li petis tiun Hadeson-revenon Persefono.
#000025
Sed li sur lia parto sekrete donis ŝian dolĉan granatsemon por manĝi, atentante por li mem ke ŝi eble ne restas kontinue kun tombo, malhel-vestita Demetra.
#000026
Demetra pridubis Persefono'n sur she reveno al lumo kaj aero:
#000027
Tio ligis ŝin al Hadeso kaj la submondo, multe al la teruro de Demetra.
Estas ne klare ĉu Persefono estis komplico al la ruzaĵo.
Zeŭso proponis kompromison, pri kiu ĉiuj partioj konsentis: de la jaro, Persefono foruzus unu'trionon kun she edzo.
#000029
Tezeo kaj Pirithous promesis al kidnapo kaj geedziĝas kun filinoj de Zeŭso.
Tezeo elektis Heleno'n kaj kune ili kidnapis ŝin kaj decidis teni ŝin ĝis ŝi estis sufiĉe maljuna por geedziĝi.
Ili forlasis Heleno'n kun la patrino de Tezeo, Aethra, kaj vojaĝis al la submondo.
Hadeso sciis pri ilia plano kapti sian edzinon, tiel ke li ŝajnigis oferti al ili gastamon kaj meti festenon;
tuj kiam la paro sidiĝis, serpentoj volvis ĉirkaŭ siaj piedoj kaj tenis ilin tie.
Tezeo estis poste savita de Heraklo sed Pirithous restis kaptita kiel puno por kuraĝado serĉi la edzinon de dio por sia propra.
#000031
La nimfo Minthe, asociita kun la rivero Cocytus, amita fare de Hadeso, estis turnita en la mentoplanton, fare de ĵaluza Persefono.
#000033
En pli malnovaj grekaj mitoj, la sfero de Hadeso estas la nebula kaj pesimisma [55] loĝejo de la morta (ankaŭ nomita Erebo, [55] kie ĉiuj mortontoj iras.
Tre malmultaj mortontoj povus forlasi Hadeson post kiam ili eniris.
La esceptoj, Heraklo kaj Tezeo, estas heroaj.
[ citaĵo bezonis ] Eĉ Odiseo en sia Nekyia ( Odiseado, xi) alvokas la spiritojn de la mortinto, prefere ol descendi al ili.
Pli posta greka filozofio lanĉis la ideon ke ĉiuj mortontoj estas taksitaj post morto kaj estas aŭ rekompensitaj aŭ sakris.
#000034
[ citaĵo bezonis ] ekzistis pluraj sekcioj de la sfero de Hadeso, inkluzive de Elizeo, la Asfodelo-Herbejoj, kaj tartaro.
Grekaj mitografer ne estis tute koheraj koncerne la geografion de la postvivo.
Kontrastiga mito de la postvivo koncernas la Garden of the Hesperides (Ĝardeno de la Hesperidoj), ofte identigiten kun la Isles of the Blessed (Mezkoridoroj de la Feliĉega), kie la feliĉegaj herooj povas resti.
#000035
En romia mitologio, la enirejo al la submondo situanta ĉe Avernus, kratero proksime de Cumae, estis la itinero kiun Eneo kutimis descendi al la sfero de la morta.
De Sinekdoĥo, "Avernus" povus esti anstataŭita la submondo kiel tutaĵo.
La diinferi estis kolektivo de submonddiecoj.
#000036
Por helenoj, la mortinto membrigis la submondon transirante la Stikso'n, pramitan laŭlarĝe fare de Karono kair'), kiu fakturis Obolon, malgrandan moneron por trairejo metita en la buŝon de la mortinto fare de piaj parencoj.
Malriĉuloj kaj la senamika kolektis dum cent jaroj sur la proksima marbordo laŭ Libro-VI de la Eneido de Vergil.
Grekoj ofertis repacigantajn verŝoferojn por malhelpi la mortinton revenado al la supra mondo por "plagi" tiujn kiuj ne donis al ili bonordan entombigon.
La malproksima flanko de la rivero estis gardita fare de Cerbero, la tri-kapa hundo venkita fare de Heraklo (romia Heraklo).
Pasante preter Cerbero, la sunokulvitroj da la mortinto envojaĝis la mortoregnon por esti taksitaj.
#000037
La kvin riveroj de la sfero da Hadeso, kaj siaj simbolaj signifoj, estas Akeron (la rivero de malĝojo, aŭ veo), Cocytus (lamentado), Phlegethon (fajro), Lethe (forgeso), kaj Stikso (malamo), la rivero sur kiu eĉ la dioj sakris kaj en kiu Aĥilo estis trempita por igi lin nevenkebla.
La Stikso formas la limon inter la supraj kaj pli malaltaj mondoj.
#000038
La unua regiono de Hadeso konsistas el la Fields of Asphodel (Kampoj de Asphodel), priskribita en Odiseado xi, kie la sunokulvitroj de herooj vagas senkuraĝe inter pli malgrandaj spiritoj, kiuj pepas ĉirkaŭ ili kiel vespertoj.
Nur verŝoferoj de sango ofertita al ili en la mondo de la porvivaĵo povas revekiĝi en ili por tempo la sentoj de la homaro.
#000039
Preter laika Erebo, kiu povus esti rigardita kiel eufonim de Hadeso, kies propra nomo estis timo.
Ekzistis du naĝejoj, tio da Lethe, kie la komunaj animoj fluis por forigi ĉiun memoron, kaj la naĝejo de Mnemozino ("memoro"), kie la iniciatas de la Misteroj trinkis anstataŭe.
En la antaŭkorto de la palaco de Hadeso kaj Persefono sidas la tri juĝistojn de la submondo:
Tie ĉe la banalaĵo sankta al Hekato, kie tri vojoj renkontas, animoj estas taksitaj, resenditaj al la Kampoj de Asfodelo ĉu ili estas nek virtaj nek malbonaj, senditaj per la vojo al tartaro se ili estas sendiaj aŭ malbonaj, aŭ senditaj al Elizeo (Insuloj de la Feliĉega) kun la "senkulpaj" herooj.
#000040
En la Sibylline-orakoloj, scivolema miksaĵo de greko-romiaj kaj judae-kristanaj elementoj, Hadeso denove aperas kiel la loĝejo de la morta, kaj per popoletimologio, ĝi eĉ derivas Hadeson de la nomo Adamo (la unua viro), dirante ke ĝi estas ĉar li estis la unua se temas pri eniri tie.
Pro ĝia aspekto en la Nova Testamento de la Biblio, Hadeso ankaŭ havas klaran signifon en kristanismo.
#000041
Mapoj de la submondo (greka mitologio)
#000044
Listo de negravaj grekaj mitologiaj figuroj
#000046
Helena mitologio en popola kulturo
#000047
Hadeso – helene ᾍδης aŭ Ἅιδης – estis frato de Zeŭso, kiu regis la ĉielon, kaj de Pozidono, kiu regis la maron. Hadeso estis dio de la submondo aŭ de la infero, sed ne de flamanta puna infero. Li regis la mortintojn, sed laŭ la antikvaj grekoj, la reganto de la morto estis dio Tanato. Hadeso, sub la formo de Plutono, estis ankaŭ la dio de la riĉeco, ĉar li regis la oron, la arĝenton kaj la gemŝtonojn en la tero. Lia edzino estis la bela Persefona.
#000049
Hadeso posedis ankaŭ faman kaskon, kiu la portanton faris nevidebla.
#000050
En greka mitologio Hadeso estis la plej aĝa filo de la titano Krono kaj diino Rea. Post naskiĝo de Hadeso, Krono englutis lin, ĉar li timis, ke iu el la filoj senigos lin de regado. Kiam liaj fratoj Zeŭso kaj Pozidono post granda batalo liberigis Hadeson, ĉe divido de la mondo al Hadeso apartenis regno de la mortintoj. Hadeso forportis en submondon Persefonon kaj faris el ŝi sian edzinon kaj kunregantinon super la mondo de la mortintoj. Hadeso ne estis ĉe la dioj favorata kaj ekster sian sidejon li kutime ne foriradis. En aĵojn inter la ĉielo kaj la tero li ne tro miksiĝis, ĉar li sciis, ke ĉiu naskiĝinto foje devas ankaŭ eniri lian domon.
#000051
El oferaĵaj bestoj li plej multe ŝatis nigrajn ŝafojn, sed mortigante ilin, la oferanto devis rigardi alien. El la arboj estis al li dediĉita cipreso kaj el la floroj narciso. Lia nomo verŝajne origine signifis "nevidebla".
#000052
Regnon de mortintoj oni iam ankaŭ nomis laŭ ĝia reganto "hadeso". Ĝi estis kaŝita en interno de la tero kaj lumradioj neniam enpenetris ĝin. Kreis ĝin senkonsola ebenaĵo trans kiu fluis kvin riveroj: Stikso, rivero de la malamo, Aĥerono, rivero de la lamentado, Kokito, rivero de la funebro, Piriflegetono, fajra rivero, Leto, kies akvoj liveras forgeson je ĉiuj teraĵoj. En okcidento onidire estis Elizeaj valebenaĵoj, kie estis animoj de justuloj, ie en profundoj estis Tartaro, kien Zeŭso enĵetadis siajn kontraŭulojn, kaj plie estis tie Erebo, kie Hadeso havis sian palacon kaj kie li regis kun sia edzino Persefono.
#000053
Vojoj, per kiuj venadis animoj de la mortintoj en Hadesan regnon iris tra obskuraj abismoj de t.n. valo de ombroj. Unu el ili estis ĉe kabo Tainaro en sudo de Peloponezo, aliaj en atika Kolono kaj sub Etna en Sicilio, plia en fora okcidento kien neniam atingis radioj de la suno. La enirpordegon gardis trikapa hundo Cerbero. La venintojn ĝi preterlasis iri internen, eksteren ĝi lasis iri neniun.
#000054
De la pordego la vojo iris al la rivero Aĥerono, kie transveturigadis mortintojn por mono la maljunulo Ĥarono. Pro tio la grekoj metis al mortintoj sub la langon moneron, por ke ili havu monon por la transveturo. Ĉiu mortinto iris antaŭ la Hadesan tronon, kie sidis juĝistoj, filoj de Zeŭso - Minoo, Radamanto kaj Eako. Plejparto de la mortintoj en formo de ombro vagadis sur herbejo kun floroj de asfodelo. Inter ili estis ekzemple ankaŭ Aĥilo.
#000055
Inter submondaj dioj apartenis antaŭ ĉiuj:
#000056
Tanato – dio de la morto en nigra mantelo kaj kun frostaj flugiloj, kiu uzurpis animojn de mortintoj
Keresoj – kiuj ekstermadis virojn sur batalkampoj kaj elsuĉadis ilian sangon
Empuso – atakis kaj murdis homojn sur vojkruciĝoj
Lamio – murdis de la patrinoj dormantajn infanojn
Hekato – trikorpa kaj trikapa diino, kiu regis super ĥimeroj
Hipnoto – dio de la narkota dormo
Erinioj senkompataj diinoj de malbeno kaj venĝo
#000057
Heraklo – venigis el submondo Kerberon
Orfeo – provis forvenigi el la submondo sian amatan edzinon Eŭridikon
Sizifo – per artifiko li fuĝis por mallonga tempo el la submondo
Tezeo – el la submondo liberigis lin Heraklo
Odiseo – venis al sojlo de la submondo kaj vidis tie Sizifon, Tantalon, Tition
Eneo – venis en la submondon kaj parolis tie kun ombro de sia patro.
#000058