9a Universala Kongreso en Berno 1913
#000001
En aŭgusto oni eksciis, ke la 9-an de novembro okazos eksterordinara ĝenerala asembleo de KCE. Dieter Rooke en intervjuo de Libera Folio anoncis, ke li esperas je ŝanĝo de prezidanto kaj distanciĝo de KCE de la Esperanta Civito.
#000005
– La celo estas ŝanĝo de la komitato, kaj ŝanĝo de prezidanto. La prezidanto ne nur prezidas la asocion, sed ankaŭ regos la Centron kaj administros ĝin. Nova komitato kun nova prezidanto povus malaliĝi el la Pakto. Povus okazi pozitiva ŝanĝo – malfermo al la neŭtrala movado, klarigis Dieter Rooke tiam.
#000006
Tamen la 9-an de oktobro, kiam pasis la limdato por kandidatiĝoj, la Esperanta Civito en sia retejo informis, ke por la tri decidaj postenoj estas nur tri kandidatoj. Kiel prezidanto daŭrigos Valerio Ari mem, kaj la postenojn de vicprezidanto kaj sekretario ricevos personoj subtenataj de Valerio Ari. Dieter Rooke kaj Liu Jun laŭ la komuniko ne rekandidatis, kaj sekve aŭtomate estos forigitaj el la komitato.
#000007
Dum tiuj tri semajnoj Valerio Ari laŭ Rooke tute ne parolis kun li, kvankam ili loĝas en la sama domo. En tiu sabata mateno Dieter Rooke parolis kun unu el la laborantoj de KCE, Marek Bamberski, kiu laŭ li devus peti laborpermeson kaj poste ricevi oficialan salajron por sia laboro, anstataŭ esti “ekspluatata” de KCE.
#000009
En la retejo de la Esperanta Civito poste aperis la versio de Valerio Ari pri la sama incidento. Tiu versio ne mencias perforton kontraŭ Dieter Rooke, sed asertas, ke Rooke klopodis subaĉeti Marek Bamberski, proponante al li “rimarkindan monsumon por ke li ne plenumu taskon promesitan al KCE kadre de la domflegado”.
#000014
Voĉo en la germana: – La numero momente ne estas atingebla...
#000024
Ŝia vizaĝo estis pala kiel littuko.
#000032
A: Kia estis via geedziĝa nokto?
#000035
Sekve mi devas ekkompreni ke la kiel-prepozicio estas grad-esprima. Tio evidentiĝas en Zamenhofa ekzemplo:
#000041
Ne temas nur pri maniera metaforo, sed la sciigo efektive estis fulmo kaj la trakuro okazis ĝiagrade. Por tio ni devas imagi horizontale kurintan fulmon. Se ĝi ekzemple trakuris la tutan arbaron, eblas diri ke ĝi kuris 100-procente tra ĝi.
#000044
Sed ĉu oni ne povus tiukaze ankaŭ diri La sciigo trakuris la arbaron kiom fulmo? Certe ne ĉar, laŭ de Hoog, la tabelvorto kiom estas “tro drasta, tro sentebla, tro manifesta, tro evidenta, tro sintruda por uzi ĝin en prepozicia funkcio.”
#000046
Fine, veraj fundamentistoj ne daŭrigas siajn frazojn post kiel-komparoj. Ili ekzemple ne dirus La sciigo trakuris la arbaron kiel fulmo kuras ĉar tiukaze aspektus kvazaŭ kiel tamen ne estus prepozicio sed konjunkcio, kaj tiukaze ŝajnus ke de Hoog malpravis kaj fundamentistoj jam dum sesdek jaroj vagis senvoje en la Zamenhofa arbaro.
#000049
De Hoog gvidas: “Atentu bone: – - ĉia kompletigo estas nenecesa, eĉ malpermesita”.
#000051
Bone mi atentas kaj rimarkas ke de Hoog ne estis nur pioniro de fundamentisma gramatiko. Ni pensu pri la frazo Zorro veturas per trajno kaj ĉevalo. Ne temas pri elipsa aŭ mallongigita frazo:
#000052
Zorro veturas per trajno kaj (Zorro veturas per) ĉevalo.
#000053
Zorro veturas per trajno kun ĉevalo.
#000055
Por demonstri mi uzu sagon (–>) de la hereza frazo al la gramatike prava frazo. Ekzemple:
#000058
Post la korekto laŭ Du malsanoj la kaŭzo de la nekredebleco evidentiĝas: B trinkis bieron – ĉu ne: elbarele kaj subtable.
#000064
Tiom pri kia-ismo. Eviti la eĉ pli pekan malsanon, tiom-kiom-ismon, estas iel pli komplike. Se mi ne kalkulis malĝuste, de Hoog donas 12 regulojn pri ĝi. Eble mi legu ilin en la aviadilo kaj nun simple reviziu kelkajn evidentajn herezaĵojn. Ekzemple en trinkejo:
#000076
A: Ĉar la unua estis tiom postulanta.
#000078
–> Ĉar la unua estis tiel postulanta.
#000079
A: La instruistino laŭdis la lernantojn kiuj faris tiom ĝuste antaŭ ŝia tablo.
#000087
A: Kiel ni povus kapti, kaj kiom certe ni kaptos fiŝojn hodiaŭ?
#000099
“Ĉu tial ne estus eble ke la tuta esperantistaro sekvu la Zamenhofan ekzemplon pri la koncernaj korelativoj? Ni havas nian Akademion.” - de Hoog
#000101
M: Ĉu vi ne estas fundamentisto?
#000105
A: Ja validas, sed kiel estas partikulo.
#000122
Estas aligo al elektronika versio de Plena Analiza Gramatiko (Kalocsay & Waringhien, 1985) en Esperanta diskutforumo. Membro “JuM” alŝutis ĝin por ĉiuj – domaĝe al “Mevo”, Akademiano.
#000126
Do mi elŝutas PAG:n. Laŭ ĝi la vorto kiel en la frazo pala kiel neĝo estas prepozicio, sed tion mi jam sciis. La aŭtoroj skribas plue: “Por pasiaj kompletigemuloj oni povas prezenti ankaŭ tian solvon de la problemo, kiu ebligas la kompletigon. Nome oni povas rigardi kiel kompara partikulo.”
#000129
Sed kio estas partikulo? PAG skribas nur ke partikulo ne estas adverbo. Mi konsultu PIV. Laŭ ĝi: “partikul/o Morfemo ne necesa en la frazsintakso, sed laŭsence elektebla – - ekz. ne, nur, ja, la”.
#000130
En la cirkonstancoj estas alloge suspekti ke de Hoog simple ŝatis kiel kaj belas sed, kontraste, malŝatis tiom. Kun vortoj de la aŭtoro: “Tio ne estas afero de gusto! La fonetika valoro de -om estas multe pli peza ol tiu de -el [. I]u teksto kun multaj kiel-oj restas flua kaj facile elparolebla, dum la sama teksto kun kiom-oj sonas peze, ‘morne.’”
#000136
En viaj tekstoj antaŭ kaj post la elektiĝo vi mencias la ideon kunlabori kun neakademianoj, por altigi la kvaliton de iuj akademiaj laboroj, kaj por diskonigi la Akademion inter eksteruloj. Kiel tia kunlaboro povus konkrete funkcii, laŭ vi?
#000142
— Tiu ne estas demando por mi. Mi apenaŭ povus imagi ke iu kiu studis du aŭ tri lingvojn ĉe universitata nivelo kaj kiu krome studis universitatnivelan kurson pri sciencaj esplormetodoj uzataj en lingvistiko povus aliĝi al tiu sinteno.
#000147
Tamen, la kontraŭstaro ekzistas, kaj vi mem priskribas ĝin en via sinprezento, eĉ komparante ĝin kun la iama tabuo pri dissekcado de homaj korpoj.
#000148
Mi ne estas ĉionsciulo, nek ĉiosciulo. Mi ekzemple pensas ke la luno ekzistas, kvankam mi neniam promenis sur ĝi; mi vidis ĝin multfoje per nudaj okuloj kaj per diversaj teleskopoj, sed mi ne scias kial la luno ekzistas. Por scii kial la luno ekzistas oni demandu la lunon mem, kvankam ne ekzistas garantio ke la luno mem scias kial ĝi ekzistas.
#000151
Iuj ofte kritikas la Akademion pro pasiveco kaj malrapideco, kaj plendas ke ĝi tro konservative sintenas al lingva evoluo. Aliaj opinias, ke ĝuste tia estu la stabiliga rolo de la Akademio. Ĉu, kaj en kiuj kampoj, laŭ vi la Akademio devus iĝi pli aktiva? Kiel laŭ vi ŝanĝiĝis la efektiva rolo de la Akademio dum ĝia ekzisto?
#000152
— Grava rolo de la akademio estas servi kiel stabiliga forto. La interna laboro de la akademio multe ŝanĝiĝis pro interreto, sed ĝi estas iom malŝpara rilate al la nombro de elektronoj en la universo. La rolo de la akademio povos ankaŭ ŝanĝiĝi pro la interreto. Inter alie la Lingva Konsultejo liveras gravan servon al la esperantoparolantoj.
#000153
La laboroj de la Akademio estas ĉefe financataj de UEA, kiu tamen donas nur malgrandan subvencion ĉefe por korespondaj kostoj. Kiel statis la financoj de la Akademio dum la lastaj jaroj?
#000154
Kaj kiel povus esti financataj la sciencaj konferencoj, kiujn vi mencias inter eblaj aktivadoj de la Akademio?
#000156
— Mi imagas ke tiuj okazintaĵoj liveras al ni modelon por la estonteco. Krome ni nun havas ESF.
#000159
Kion eblus fari por altigi la renomon de la Akademio?
#000162
La nova Akademia rekomendo estas legebla en la retejo La Balta Ondo, kie oni povas ankaŭ komenti ĝin.
#000166
Jerome K. Jerome en Esperanto
#000167
En aliaj komercaj rondoj oni tamen skeptikas pri la kunlaboro de la entrepreno kun la tri intelektuloj.
#000177
“Kokakolao tute simple vendis sin,” eldiras Dale Weinbaum, kiu estas surmerkatiga direktoro de Pepsi, kaj opinias ke Kokakolao devus ne moviĝi for de pure kapitalismaj kaj ĝenerale akceptitaj ĉeffluaj valoroj donante al homoj kiel Chomsky kaj Klein paroltempon:
#000178
Spatio e tempore sin limite
#000188
Luce distante del stellas remotecaressa nostre facies nocturnecon su lumine ancian
#000189
Nostre oculos spectale passato del fundos cosmice al mesme temporele lustro del futurodel planeta Marte
#000190
Que nos cogitale spatio e le tempore sin limiteiste noctein frigide silentio
#000191
Que nos attende al matinodurante que le constellationesuni le futuro e le passatoante nostre oculos
#000192
Nova redaktoro anoncota post du semajnoj
#000193
La limdato por kandidatiĝo estis la 30-a de septembro, kaj la 1-an de oktobro post la 13-a horo en Nederlando, kiam ne plu estis la 30-a de septembro ie ajn en la mondo, la Centra Oficejo dissendis mallongan komunikon, laŭ kiu kvin kandidatoj anoncis sin. Ĉiuj provoj ekscii ion plian pri la kandidatoj estis malsukcesaj. Laŭ la ĝenerala direktoro de UEA, Osmo Buller, la estraro malpermesis publikigon de pliaj informoj pro “privatecaj kialoj”.
#000196
Por ke la nova redaktoro havu sufiĉan tempon por eklabori kaj produkti sian unuan numeron, kiu aperu jam en januaro, la fina elekto devas okazi relative rapide.
#000197
– Mi kaj Osmo trarigardos ĉiujn senditajn dokumentojn kaj prezentos nian analizon al la Estraro. Ankaŭ aliaj estraranoj povas legi la dokumentojn kaj komenti, se ili volas. Poste ni aranĝos telefonan intervjuon kun la plej promesplena(j) kandidato(j). Surbaze de tio ni faros rekomendon al la Estraro, espereble ene de du semajnoj, klarigas Mark Fettes.
#000198
Profesoro Christer Kiselman el la Matematika Instituto de la Upsala Universitato (Svedio) estas elektita kiel la nova prezidanto de la Akademio de Esperanto rezulte de la voĉdonado de 37 akademianoj.Legu pli detale en la novaĵretejo La Balta Ondo.
#000214