Ĵomart kaj Nataŝa kantas kune dum kvin jardekoj
#000000
Ĵomart kaj Nataŝa estas supozeble la plej konata muzika duopo en Esperantujo. Sian unuan diskon ili publikigis jam en 1989 en la tiama Sovetio, en tri mil ekzempleroj, kiuj tuj disvendiĝis. Ĵus ili ricevis la plej grandan kulturan distingon en Esperantujo, la FAME-premion. Libera Folio kaptis la okazon intervjui ilin.
#000001
Libera Folio: Vi komencis vian karieron en Esperantujo jam kiam ankoraŭ ekzistis Sovetio. Kiel okazis, ke vi komencis kune verki kaj prezenti kantojn en Esperanto?
#000002
Ĝis 1987 mi vojaĝis al Esperanto-aranĝoj sola, kaj poste mi esperantigis kelkajn studentojn, inter kiuj estis Nataŝa. Ekde tiam ni koncertas ĉiam duope. Ni partoprenis multajn Esperanto-aranĝojn en eksa Sovetio. La plej unuan nian koncerton ni faris en Samarkando, Uzbekio. Ni havis tiam nur kelkajn proprajn kantojn. Somere 1989 okazis nia unua eksterlanda koncerto en Hungario (IJS en Szolnok).
#000004
Somera mondo – la unua disko de Ĵomart kaj Nataŝa, aperinta en 1989.
#000005
Via unua muzikdisko aperis same ankoraŭ en Sovetio. Kiel tio okazis? Ĉu la disko vaste vendiĝis?
#000006
Nataŝa:  – Post nia koncerto en Samarkando uzbekia esperantisto, Albert Ŝakarov, aranĝis la registron ĉe la ŝtata gramofona firmao Melodia. La vinila disketo “Somera mondo” estis unukanala, ne sterea, ĝi enhavis nur kvar kantojn kaj estis la plej unua tiastila Esperanto-disketo eldonita en Sovetio. Ĝi aperis en la jaro 1989. La kvanto estis nur 3 000 ekzempleroj, kaj ĉiuj rapide disvendiĝis.
#000007
Nataŝa:  – Nia plej unua internacia renkontiĝo estis en Minsk, 1989. Dum tiu aranĝo ni ricevis inviton al IJS en Hungario (somero 1989). Tie okazis nia unua koncerto eksterlande. Nia sekva koncerto estis dum KEF (somero 1990, Västerås, Svedio). Post ĝi Martin Wiese aranĝis la registradon de niaj kantoj, kaj Franko Luin eldonis la kasedon “Folioj de mia memoro”. Kun tiu kasedo ni poste vojaĝis al IS (1990), kie preskaŭ 100 ekzempleroj de la kasedo vendiĝis tuj post la koncerto. Ni tiam ankaŭ ricevis proponon daŭrigi nian vojaĝon turneante laŭ Germanio kaj tiu turneo estis ne forgesebla!
#000010
Vi de multaj jaroj loĝas en Svedio. Kiel tio okazis?
#000012
Nataŝa:  – Ni restis en Svedio tute hazarde. Ni geedziĝis la 28an de junio 1991 kaj post kelkaj tagoj veturis al Svedio por koncerti dum IJK en Karlskoga kaj dum UK en Bergeno, Norvegio. Dum tiu vojaĝo disfalis Sovetio, kaj ni decidis resti en Svedio. La unua tempo estis por ni sufiĉe malfacila, sed ni ricevis multe da helpo de niaj stokholmaj esperanto-amikoj, speciale de la klubo “Ranetoj”. Ni estas eterne dankaj kaj dediĉis al ili nian kanton “Valso por amikoj”.
#000013
En kia tradicio radikas viaj kantoj? Kiel ili ŝanĝiĝis dum la jaroj?
#000014
Ĵomart:  – La plej fruaj kantoj estis plejparte lirikaj kaj sopirplenaj.  Tion influis la tiel nomata sovetia “barda” stilo. La plej grandan influon al nia kantostilo faris Bulat Okuĝava, la kanto-duopo Tatjana kaj Sergej Nikitin kaj pluraj aliaj. En Sovetio oni ne havis multajn eblojn aŭskulti eksterlandan muzikon. Kiam ni translokiĝis al Svedio, la abunda roka, popa kaj ĵaza muzika kulturo ravis nin kaj neeviteble influis nian muzikon. Tio formis nian postan muzikan stilon. Mi ankaŭ ŝatas korusan muzikon, multvoĉan kantadon. Tian stilon mi aplikis en kelkaj niaj muzikaj videoj.
#000015
Nataŝa: – Nia publiko estas diversaĝa, diversnacia, diversseksa kaj tute belega!
#000018
Viaj kantoj disvastiĝis komence sur vinilaj diskoj, poste sur sonkasedoj, poste sur kompaktaj diskoj. Sed nuntempe homoj kutime preferas ricevi muzikon per la reto – kie oni povas trovi viajn novajn kaj malnovajn kantojn en la reta mondo?
#000019
Ĵomart:  – Vi pravas, la diskoj ne plu vendiĝas, kvankam ni daŭre havas stokon de kelkaj KD-albumoj. Sed la pleja parto de niaj novaj kaj malnovaj kantoj haveblas ciferece.  Jen estas kelkaj ligiloj al nia muziko kaj muzikaj videoj rete. Ili troveblas ĉe Youtube, ĉe Facebook kaj Spotify. Oni povas senpage elŝuti niajn kantojn ĉe SoundCloud.   Oni povas subteni nian muzikon ĉe Patreon.
#000021
Ĵomart: – Ni partoprenos la Zamenhofajn Tagojn en Bjalistoko ĉi-decembre kaj invitas ĉiujn, kiuj havas la eblon, veni kaj aŭdi nin vive.
#000023
Ĵomart: –  Ni forte kondamnas la anekson de ukrainia Krimeo kaj ankaŭ la militon de Rusio kontraŭ Ukrainio. Nian apogon al Ukrainio kaj ukrainanoj ni esprimas en niaj kantoj Al Ukrainio (oktobro 2014) kaj Milito (marto 2022).
#000025
– Kelkaj rusaj esperantistoj malferme deklaris sian malakcepton de la Rusia agreso kontraŭ najbara lando. Tio malgraŭ minaco esti persekutitaj. Mi kaj Nataŝa opinias ilin kuraĝuloj kaj eĉ herooj. Bedaŭrinde ili ne estas multaj. Mia impreso estas tia, ke multaj en Rusio estas tute indiferentaj rilate al la milito. Timigas min la potenco de la propagando en Rusio, ties granda efiko al homoj, ties forta kapablo levi en homoj malbonon kaj malamon.
#000026
La ĉefa kulturpremio en Esperantujo
#000028
Alklaku por kunhavigi ĉe Twitter(Malfermiĝas en nova fenestro)Alklaku por kunhavigi ĉe Facebook(Malfermiĝas en nova fenestro)Alklaku por kunhavigi per Telegramo(Malfermiĝas en nova fenestro)
#000029
Vi bone kalkulas, sed malbone legas 🙂
Ne estis skribite, ke ili kune kantas dum kvindek jaroj. Kvin jardekoj estas alia afero.
Ili kune kantis dum la sekvaj kvin jardekoj:
#000031
Ni malsame komprenas la prepozicion "dum".
Laŭ PIV dum montras " la tempon, en kies daŭro io okazas".
Tial, ili kune kantis en kvin jardekoj, sed ne dum kvin jardekoj.
#000032
”Dum la 1980-aj jaroj okazis pluraj militoj.” – Ĉu ĉiu milito devis daŭri plenan jardekon? Se ne, kial la kantado de Ĵomart kaj Nataŝa devis? -– Rimarku, ke la titolo ne signifas "ili kantis dum 50 jaroj", sed ”ekzistas kvin jardekoj tiaj, ke ili kantis dum ĉiu el ili".
#000035
Kaj Liz Truss estis ĉefministro de Britio “dum” du jardekoj: la jardeko, kiu finiĝis en la fino de septembro 2022, kaj la jardeko, kiu komenciĝis en la komenco de oktobro 2022.
#000036
Tamen, oni ofte diras, ke la sesdekaj jaroj komenciĝis ĉirkaŭ 1965, ĉar tiam la kulturo ŝanĝiĝis en diversaj landoj, ankaŭ rilate muzikon.
#000037
Mi havis grandan plezuron partopreni la IJS en Szolnok en 1989 kaj aŭskulti la koncerton de Ĵomart kaj Nataŝa. Poste mi renkontis kaj aŭskultis ilin dum kelkaj aliaj Esperanto-aranĝoj i.a. en Germanio kaj Pollando. Ekde kelkaj jaroj mi plezurigas mian vivon pere de Jutubo, kie aŭskulteblas i.a. la kantoj de Ĵomart kaj Nataŝa. Dank' al ilia muziko kaj tekstoj mi sentas min kontenta esperantisto kaj mi jam antaŭĝojas ilian decembran koncerton en Bjalistoko! Dankon Geamikoj, ke simile kiel la nederlanda Kajto, vi fidelas al Esperanto!
#000038
La argentina selektitaro estas ĉampiono de la mondpokalo de KataroIrano: unua ekzekuto ligita al la tumultojDu misiloj trafis PollandonUN: amasa plimulto por kondamni la rusiajn aneksadojn en UkrainioParlamentaj balotoj en Latvio: tutnova vizaĝo por la deputitaro
#000042