La poetiko de Aristotelo ( greke:
ĉ. 335 a.K. [2] ) estas la plej frua pluviva laboro de drameca teorio kaj unue pluekzistanta filozofia disertaĵo por temigi literaturteorion en la Okcidento.
Tio estis la tradicia vido dum jarcentoj.
Tamen, lastatempa laboro nun defias ĉu Aristotelo temigas literaturteorion en si mem (donitan ke ne unu poemo ekzistas en la disertaĵo) aŭ ĉu li temigas anstataŭe dramecan muzikan teorion kiu nur havas lingvon kiel unu el la elementoj.
#000002
En ĝi, Aristotelo ofertas raporton pri kion li nomas "poezio" (esprimo kiu en la greka laŭlitere intencas "fari" kaj en tiu kunteksto inkludas dramon - komedion, tragedio, kaj la satirusooteatraĵo - same kiel lirikon kaj epopeon).
Ili estas similaj en la fakto ke ili estas ĉiuj imitaĵoj sed malsamaj en la tri maniero kiel kiujn Aristotelo priskribas:
#000003
Diferencoj en muzikritmo, harmonio, metro kaj melodio.
Diferenco de boneco en la karakteroj.
Diferenco en kiel la rakonto estas prezentita: rakontante rakonton aŭ intertempa ĝi eksteren.
#000004
En ekzamenado de ĝiaj "unuaj principoj", Aristotelo trovas du: 1) imitaĵo kaj 2) ĝenroj kaj aliaj konceptoj de kiuj tio de vero estas uzita/rivelita en la poesis.
Lia analizo de tragedio konsistigas la kernon de la diskuto.
Kvankam la Poetiko de Aristotelo estas universale agnoskita en la okcidenta kritika tradicio, "preskaŭ ĉiu detalo pri lia pionira laboro stimulis diverĝajn opiniojn".
#000005
La laboro estis perdita al la okcidenta mondo por longa tempo.
Ĝi estis havebla en la Mezepoko kaj frua Renesanco nur tra latina tradukado de araba versio skribita fare de Ibn-Ruŝd.
#000006
1 Formo kaj enhavo 1.1
#000007
La laboro de Aristotelo pri estetiko konsistas el la Poetics, Politics (Bk VIII) kaj Retoriko .
La Poetiko temas specife pri dramo.
Ĉe iu punkto, la origina laboro de Aristotelo estis disigita en du, ĉiu "libro" skribita sur aparta rulo de papiruso.
Nur la unua parto - tio kiu temigas tragedion kaj epopeon (kiel kvazaŭ-drameca arto, fone de sia difino en Ch 23) - pluvivas.
La perdita dua parto traktis komedion.
Kelkaj akademiuloj konjektas ke la Tractatus coislinianus resumas la enhavon de la perdita dua libro.
#000008
La enhavtabelo paĝo de la Poetiko trovita en Basic Works of Aristotle de Modern Library (2001) identigas kvin bazajn partojn ene de ĝi.
#000009
Aristotelo distingas inter la ĝenroj de "poezio" laŭ tri manieroj:
#000011
Ankaŭ "agentoj" en kelkaj tradukoj.
Aristotelo diferenciĝas inter tragedio kaj komedio dum la laboro per distingado inter la naturo de la homaj karakteroj kiuj loĝas ĉiu el ambaŭ formiĝi.
Aristotelo trovas ke tragedioregaloj da gravmienaj, gravaj, kaj virtaj homoj.
Komedio, aliflanke, temas pri malpli virtaj homoj kaj temigas homajn "malfortojn kaj asteniojn".
Aristotelo prezentas ĉi tie la influan tripartan dividadon de karakteroj en supra (βελτίονας) al la spektantaro, malsupra (χείρονας), aŭ sur la sama nivelo (τοιούτους).
#000013
Oni povas imiti la agentojn tra uzo de rakontanto ĝenerale, aŭ nur foje (utiliganta rektan paroladon en partoj kaj rakontanton en partoj, kiel Homero faras), aŭ nur tra rekta parolado (sen rakontanto), uzante aktorojn por paroli la liniojn rekte.
Tiu lasta estas la metodo de tragedio (kaj komedio): sen uzo de iu rakontanto.
#000014
Ekzamenis nelonge la kampon de "poezio" ĝenerale, Aristotelo daŭrigas per sia difino de tragedio:
#000015
Tragedio estas reprezentado de grava, kompleta ago kiu havas magnitudon, en plibeligita parolado, kun ĉiu el it'oj elementoj [uzitaj] aparte en la [diversaj] partoj [de la teatraĵo] kaj [reprezentita] de homoj agante kaj ne per rakonto, plenumante per kompato kaj teruro la katarson de tiaj emocioj.
#000016
Per "plibeligita parolado", mi volas diri ke kiu havas ritmon kaj melodion, t.e. kanton.
Per "kun ĝiaj elementoj aparte", mi volas diri ke kelkaj [partoj de ĝi] estas plenumitaj nur per parolitaj versoj, kaj aliaj denove per kanto (1449b25-30).
#000017
Li tiam identigas la "partojn" de tragedio:
#000018
Rilatas al la "strukturo de okazaĵoj" (agoj).
Esencaj elementoj de la intrigo estas inversigoj, rekono, kaj sufero.
La plej bona intrigo devus esti "kompleksa" (t.e. impliki ŝanĝon de riĉaĵo).
Ĝi devus imiti agojn stimulantajn timon kaj kompaton.
Tiel ĝi devus daŭrigi de prospero ĝis malbona kaj impliki altan gradon da suferado por la protagonisto, kutime implikante fizikan damaĝon aŭ morton.
Tamen, nova laboro ankaŭ pridubas tiujn tradiciajn projekciojn: Aristotelo diras en tri malsamaj lokoj tiu tragedio ankaŭ povas iri de misfortuno al riĉaĵo, kaj la plej bona speco de tragedio en Ch 14 (kiel Kresfontes) finiĝas feliĉe kaj estas eksplicite vicigita fare de li super Edipo, kiu finiĝas kun granda sufero.
#000019
Agoj devus esti logikaj kaj sekvi nature el agoj kiuj antaŭas ilin.
Ili estos pli kontentigaj al la spektantaro se ili okazas preter surprizo aŭ ŝajna koincido kaj estas nur poste viditaj kiel kredindaj, eĉ necesaj.
#000020
Kiam karaktero estas malbonŝanca per inversigo (j) da riĉaĵo ( peripeteia konata hodiaŭ en popkulturo kiel rakontosurprizo), komence li suferas ( patoso ) kaj tiam li povas realigi ( anagnorisis ) la kialon de sia mizero aŭ manieron esti liberigita de la mizero.
#000021
Ĝi estas multe pli bona se tragedia akcidento okazas al heroo pro eraro kiun li faras ( hamartia ) anstataŭe de aĵoj kiuj eble okazos ĉiuokaze.
Tio estas ĉar la spektantaro estas pli supozeble "proponita" per ĝi.
Heroo eble faris ĝin intence (en Medea) aŭ senscie ( Edipo).
Heroo povas lasi faron nefarita (pro ĝustatempa eltrovaĵo, scio ĉi-tie ĉe la punkto de farado de faro).
Karaktero estas la morala aŭ etika karaktero en tragedia ludo.
En perfekta tragedio, la karaktero apogos la intrigon, kio signifas ke personaj instigoj iamaniere ligos partojn de la kial-kaj-efika ĉeno de agoj produktantaj kompaton kaj timon.
#000023
penso ( dianoia ) - parolita (kutime) rezonado de homaj karakteroj povas klarigi la karakterojn aŭ rakontfonon
eldirado ( vortprovizo ) Lexis estas pli bone tradukita laŭ kelkaj kiel "parolado" aŭ "lingvo."
Alie, la signifa necesa stato devenado de emblemoj en la difino (lingvo) havas neniun daŭrigon: mitos (intrigo) povus esti farita fare de dancistoj aŭ pantomimartistoj, surbaze de Chs 1, 2 kaj 4, se la agoj estas strukturitaj (sur scenejo, ĉar dramo estis kutime farita), ekzakte kiel intrigo por ni povas ricevi en filmo aŭ en rakonto-baleto kun neniuj vortoj.
#000025
Rilatas al la kvalito de parolado en tragedio.
Paroladoj devus pensi karakteron, la moralajn kvalitojn de tiuj pri la scenejo.
La esprimo de la signifo de la vortoj.
#000026
melodio ( melos) "Meloj" ankaŭ povas signifi "muziko-danco" kiam kelkaj musikologoj rekonas, aparte donite ke ĝia primara signifo en malnovgreka estas "membro" (brako aŭ gambo).
Tio estas verŝajne pli prudenta ĉar tiam Aristotelo peras kion la refrenkoruso fakte faris.
#000027
Les Choristes ankaŭ devus esti rigardita kiel unu el la aktoroj.
Ĝi devus esti integrita parto de la tutaĵo, kaj partopreni en la ago.
Devus esti kontribuita al la unueco de la intrigo.
Ĝi estas tre reala faktoro en la plezuro de la dramo.
#000028
Rilatas al la vida aparataro de la teatraĵo, inkluzive de aro, kostumoj kaj teatrorekvizitoj (io ajn vi povas vidi).
Aristotelo nomas spektaklon la "malplej arta" elemento de tragedio, kaj la "malplej ligita kun la laboro de la poeto (dramisto).
Ekzemple: se la teatraĵo havas "belajn" kostumojn kaj "malbonan" aktoradon kaj "malbonan" rakonton, ekzistas "io malĝuste" kun ĝi.
Eĉ se tiu "beleco" povas ŝpari la teatraĵon kiun ĝi ne "estas bela aĵo".
Spektaklo estas kiel suspenseful-horora filmo.
#000029
Li ofertas la earliest-pluvivan klarigon por la originoj de tragedio kaj komedio:
#000030
Ĉiuokaze, ekestiĝante de improvisatorika komenco (kaj tragedio kaj komedio - tragedio de la gvidantoj de la ditirambo, kaj komedio de la gvidantoj de la falusaj procesioj kiuj eĉ nun daŭrigas kiel kutimo en multaj el niaj grandurboj) [ ...
#000031
La araba versio de la Poetiko de Aristotelo kiu influis ke la Mezepoko estis tradukitaj de greka manuskripto datis al iam antaŭ la jaro 700-a Tiu manuskripto, tradukita de la greka ĝis Syriac, estas sendependa de la nuntempe-akceptita 11-ajarcenta fonto indikis Parizon 1741-an La Sirilingva fonto uzita ĉar la arabaj tradukoj foriris vaste en vortprovizo de la origina Poetiko kaj ĝi iniciatis misinterpreton de aristotela penso kiu daŭris tra la Mezepoko.
Pariza 1741 prezentiĝas enreta ĉe la Nacia Biblioteko de Francio (Nacia biblioteko de Francio).
#000032
Arabaj akademiuloj kiuj publikigis signifajn komentaĵojn pri la Poetiko de Aristotelo inkludis Aviceno'n, Al-Farabi kaj Ibn-Ruŝd.
Multaj el tiuj interpretoj serĉis utiligi aristotelan teorion por trudi moralecon sur la araba poezia tradicio.
Aparte, Ibn-Ruŝd aldonis moralan dimension al la Poetiko interpretante tragedion kiel la arto de laŭdo kaj komedio kiel la arto de kulpigo.
La interpreto de Averroes de la Poetiko estis akceptita fare de la Okcidento, kie ĝi reflektis la "dominajn nociojn de poezio" en la 16-a jarcenton.
#000033
Mimesis aŭ "imitaĵo", "reprezentantaro", aŭ "esprimo", donita ke, ekz., muziko estas formo de mimesis, kaj ofte ekzistas neniu muziko en la reala mondo por esti "imitita" aŭ "reprezentita."
Katarso aŭ, diverse, "purigo", "purigo", "klarigo"
Hamartia aŭ "miskalkulo" (komprenita en Romantikismo kiel "tragedia difekto")
Mythos aŭ "intrigo", difinita en Ch 6 eksplicite kiel la "strukturo de agoj."
#000034
La Poetiko - kaj la pluekzistanta unua libro kaj la perdita dua libro - kompreneblas elstare en la romano La nomo de la Rozo de Umberto Eco.
#000035
Philosophy of nature (sublunary sphere)
#000042