Ekrankopio de la muzikfilmeto “This is Not America” de Residente en Jutubo. [ndltr. “Residente” estas oficiala pseŭdonimo por la portorika [eo] kantverkisto René Pérez, sed, oni povas traduki ĝin kiel “Loĝanto” en Esperanto]
#000001
Dum la kanto, Residente elmontras familiaran indignon kiun multaj latinamerikanoj sentas kiam la vorto “Ameriko” estas uzata por difini Usonon kaj ne la kontinenton kiu etendiĝas de Argentino ĝis Kanado. En intervjuo kun la BBC, Residente diris: “El la usona vidpunkto, ĉio kio okazas en la videaĵo ne estas Ameriko”.
#000002
La elementoj de la titolo, la kantoteksto kaj la videaĵo estas rekta referenco al “This is America” de Childish Gambino, kiu vive denuncis rasismon kontraŭ nigruloj en Usono en 2018.
#000003
Akompanata de Ibeyi, muzika duopo, afro-franca kubano, Residente brutale denuncas liston de malbonoj kiuj vundas la kontinenton, kiel la koloniado kaj ekspluatado de naturaj rimedoj, polica perforto, la murdoj de ĵurnalistoj kaj devigita migrado.
#000004
Residente ankaŭ laŭdas la indiĝenajn kontribuojn, kiel la majaa kalendaro kaj Túpac Amaru, indiĝena gvidanto de Peruo kiu antaŭenigis la Grandan Ribelon kontraŭ la hispana krono en 1780. Residente metas paralelon inter la indiĝena gvidanto de la 18-a jarcento kaj la fama kalifornia repkantisto Tupac Shakur (2Pac).
#000005
La muzikfilmeto ankaŭ estas tre okulfrapa kaj rakontas la historion de Latinameriko per multaj kulturaj, socipolitikaj kaj historiaj referencoj.
#000008
Ĝi komenciĝas per sceno kiu portretas la historian figuron de Lolita Lebrón, estrino de la sendependeca movado de Porto-Riko, kiu atakis la Usonan Kapitolon en 1954 en provo doni plenan suverenecon al la insulo, sekvita de simbolaj bildoj de vigla kulturo kiu pluvivas meze de la socio, protestoj kaj ekstermo de la indiĝenaj popoloj. La bildo de la indiĝena viro kuntrenita de kvar policistoj rilatas al la provo de hispanaj koloniistoj diserigi Tupac Amaru per ĉevaloj en 1781. [ndltr. tranĉi korpon multfoje, es: descuartizar].
#000009
En la videaĵo ankaŭ estis implicite menciita la devigita migrado de familioj al Usono, kun patrino mamnutranta sian filon kiu estis apartigita de ŝi pro la usona enmigrada politiko. Centramerikanoj fuĝas de la perforto de bandoj, reprezentitaj per homoj kun tatuoj, oni vidas ankaŭ sur la meksika flanko de la usona limmuro en Tijuana. La nova vico estas ke bandanoj estas montritaj kiel viktimoj, rifuĝintoj kaj fervoraj katolikoj anstataŭ ilia reputacio de “bestoj“, malhumaniga termino.
#000010
Virinoj kun nigraj kapuĉoj sur la vizaĝo reprezentas la zapatistan indiĝenan politikan movadon en Meksiko. La Zapatista Armeo por Nacia Liberigo (es: EZLN) prenis kontrolon super suda Meksiko, en Ĉiapaso [eo], por instali liberecanan socialisman registaron gvidatan de indiĝenoj. Por multaj homoj, la zapatistoj fariĝis ekzemplo de la indiĝena kaj kamparana lukto por memdeterminado, ĉar ĉi tiuj grupoj estis historie la plej marĝenigitaj en la kontinento.
#000011
Granda segmento (de la videaĵo) estas dediĉita al la superpozicio de la brazila prezidento, Jair Bolsonaro, kiu manĝas bifstekon kaj purigas sian buŝon per la brazila flago dum indiĝena amazona infano rigardas lin. En Brazilo, la indiĝenaj popoloj denuncis Bolsonaro-n pro fari genocidon kontraŭ tiuj loĝantaroj por kuraĝigi akcelitan senarbarigon de la amazona arbaro por industriaj kultivaĵoj kaj paŝtejoj por multigi bovinojn cele al produktado de viando.
#000012
Ankaŭ ekzistas grava kritiko de usonaj kompanioj tra la videaĵo, precipe en referenco al korporaciegoj kiel Starbucks, Amazon kaj McDonald's. La indiĝenaj infanoj kun tradiciaj kostumoj interagas kun okcidentaj kompanioj, kiel la amazona infano kiu portas skatolojn pri tio kio ŝajnas esti Amazon, la kompanio de Jeff Bezos. Alia infano estis montrita, manĝante hamburgeron. Okcidentaj rapidmanĝejoj “pligrandiĝis agreseme” en Latinameriko, kaj “kontribuis al obezeco kaj sanproblemoj”, laŭ The New York Times.
#000013
La sceno en kiu la soldato pafas la muzikiston rilatas al la torturo kaj mortigo de ĉilia kantisto Víctor Jara [eo] en la nacia stadiono fare de la ŝtataj fortoj post la puĉo de 1973 subtenata de Usono kontraŭ Salvador Allende [eo] . Multaj bildoj montras la oftan subpremon de studentaj protestoj tra la regiono, kiel ekzemple la homforkapto [eo] kaj malapero de 43 studentoj en Ayotzinapa en 2014.
#000014
Unue, la kanto estas omaĝo al indiĝena, studenta, kampara kaj afrodevena rezisto kontraŭ ŝtata subpremo kaj ekspluatado de rimedoj. Ekzemple, Residente faras referencon al la ekonomia dependenco de Latinameriko pri sukerproduktado, kiu generas “morton, perdon de teroj, devigan migradon [eo], neadon de libera, anticipa kaj informita konsento”, laŭ denuncoj de homaj rajtoj, kiam li asertas ke kamparanaj laboristoj povas ribeli.
#000015
El machete no es solo pa’ cortar caña,
También es pa’ cortar cabeza’
#000016
En Tvitero, la reago al la kanto estis ege pozitiva, kaj la uzantoj rapide analizis pli da filmetaj referencoj en tviteraj fadenoj kiel ekzemple ĉi tiu:
#000018
Las referencias visuales que logré identificar en el vídeo de Residente:
#000019
Jen, la videblaj referencoj kiujn mi sukcesis identigi en la muzikfilmeto farita de Residente:
#000021
Ĉi tiu teksto estas parto de speciala serio de Tutmondaj Voĉoj pri virinoj kun akademiaj karieroj, nomata Virinoj en Scienco. Vidu aliajn rakontojn ĉi tie kaj ĉi tie.
#000025
El siaj 52 vivojaroj, la esploristo Gladis Kaercher dediĉis 26 al la ofico de universitata profesorino kaj kunordiganto de UNIAFRO (Programo de Asertaj Agoj por la Nigra Loĝantaro en Federaciaj kaj Ŝtataj Institucioj de Supera Edukado), instruista kompletiga kurso celanta diskutojn kaj instruadpraktikojn pri etno-rasaj rilatoj en universitato en suda Brazilo, regiono konata pro la influo de eŭropa enmigrado.
#000026
En lando kiel Brazilo, kie la plimulto de la loĝantaro deklaras sin nigra kaj kie rasa malegaleco manifestiĝas en datumoj kiel indicoj pri murdadoj de nigruloj, kiuj pliiĝas, dum tiuj de blankuloj malpliiĝas, Gladis estas voĉo, kiu defendas la gravecon de diskuto pri la rasa demando en la formado de la individuoj ekde infanaĝo.
#000027
Kunlabore kun sia kolegino Tanara Furtado, en 2014, ŝi kreis instrumaterialon, kiu neniam antaŭe estis vidita en Brazilo, kaj kiu aperigis la temon de identeco kaj reprezentado ekde frua aĝo: kolorkrajonojn en malsamaj haŭtnuancoj, kiuj ebligis al infanoj reprezenti rolulojn kun nigra haŭto en siaj desegnaĵoj.
#000028
Global Voices parolis kun la profesorino de la Federacia Universitato de la Suda Rio-Grando (UFRGS) per videokonferenca voko, pri ĉi tiu kreo kaj pri ŝia kariero kiel esploristo. Jen la ĉefaj punktoj de la intervjuo.
#000029
La esploristo diras, ke la ideo krei kolorkrajonojn ekestis de ĝeno pro la fakto, ke en Brazilo, ĝis tiam, estis nur unu krajono, kiun oni konsideris “haŭta koloro”: rozkolora krajono, uzita por reprezenti la blankan haŭton. Ekster Brazilo jam ekzistis krajonoj kun koloraj paletroj en malsamaj haŭtnuancoj. Sed la intenco de Gladis kaj Tanara estis disponigi ĉi tiun materialon en la klasĉambroj de brazilaj publikaj lernejoj, kaj importi ĝin estus multekoste kaj daŭrus longan tempon.
#000030
En decembro 2014, post debatoj, kunvenoj kaj provoj, estis lanĉitaj la kolorkrajonoj Pintkor, kun 12 nuancoj de haŭtkoloroj. Hodiaŭ ekzistas ankaŭ 24-kolora versio. La instruisto diras:
#000032
O que eu acho fantástico nessa invenção, era uma concretude que fazia os professores poderem discutir com as crianças pequenas as questões raciais. Porque pintar o corpo humano em um desenho é uma coisa concreta para uma criança, é palpável, fácil de desencadear a discussão. Para criança pequena, falar de raça, racismo, etnia, isso tudo é uma abstração absurda. Mas falar da cor da pele, da cor que se usa para pintar, é uma concretude. A criança pinta. Ela vai falar por que está pintando daquela cor, e o professor pode, então, entrar com perguntas e estabelecer esse diálogo.
#000033
Kion mi trovas mirinda pri ĉi tiu invento estis konkreteco, kiu permesis al instruistoj diskuti rasajn aferojn kun malgrandaj infanoj. Ĉar pentri la homan korpon en desegnaĵo estas konkreta afero por infano, ĝi estas palpebla, facile ekfunkciiga diskuto. Por malgrandaj infanoj, paroli pri raso, rasismo, etneco, ĉio ĉi estas absurda abstraktaĵo. Sed paroli pri la haŭta koloro, la koloro uzata por pentri, estas konkreta afero. La infano pentras. Ĝi parolos pri tio, kial ĝi pentras per tiu koloro, kaj la instruisto povas tiam komenci fari demandojn kaj starigi ĉi tiun dialogon.
#000034
En sia doktora tezo, ŝi esploris programon por disvolvi publikajn lernejajn bibliotekojn en Brazilo kaj la rasajn kaj genrajn temojn en iliaj kolektoj. La esploristo ekzamenis tion, kiel la libroj haveblaj en ĉi tiuj spacoj, kiuj enhavis nigrajn rolulojn, estis akceptitaj de infanoj en la klasĉambro, kian efikon ili havis sur ilin kaj kiel la infanoj perceptis ilin.
#000035
A tese, então, se desdobra em pesquisas que eu vou continuando, pensando a representação do negro na literatura e outros marcadores identitários. Ali eu me dou conta da importância desses artefatos [livros infantis contendo personagens negros] para a educação das relações raciais.
#000036
La tezo do disvolviĝas en esploradoj kiujn mi daŭrigos, pensante pri la reprezentado de nigruloj en literaturo kaj aliaj identecaj signoj. Tie mi konstatas la gravecon de tiuj artefaktoj [porinfanaj libroj enhavantaj nigrajn rolulojn] por la edukado pri rasaj rilatoj.
#000037
Demandita pri kio instigis ŝin iĝi esploristo, Gladis respondas:
#000038
A necessidade. Eu sempre fui uma professora inquieta. O primeiro ponto da minha vida é ser professora. Por ser professora e ter um desejo profundo que meus alunos aprendessem de fato, eu sempre fui uma professora inquieta, incomodada. Sempre saí buscando materiais, alternativas, respostas. E isso fez com que eu precisasse entender determinados processos da minha sala de aula. É assim que eu me torno uma pesquisadora. Sempre pensando na dimensão concreta da minha atuação docente.
#000039
La neceso. Mi ĉiam estis sentrankvila instruisto. La unua punkto en mia vivo estas esti instruisto. Estante instruisto kaj havante profundan deziron, ke miaj lernantoj efektive lernu, mi ĉiam estis sentrankvila kaj ĝenita instruisto. Mi ĉiam serĉis materialojn, alternativojn, respondojn. Kaj tio igis min bezoni kompreni iujn procezojn en mia klasĉambro. Tiel mi fariĝas esploristo. Ĉiam pensante pri la konkreta dimensio de mia instrua agado.
#000040
Laborante dum 26 jaroj en universitato, kiu ekzistas de ĉirkaŭ 85 jaroj, Gladis diras, ke ŝi parkere konas la nomojn de ĉiuj nigraj kolegoj kiujn ŝi havis, ĉar la listo estas mallonga:
#000041
Saber o nome dos meus colegas negros é profundamente dolorido. Não há outro modo de dizer. Dói saber o nome. Dói. O que para um colega branco é inimaginável. Eu posso nominar [todos] meus colegas negros. Isso é profundamente assustador, numa universidade que tem quase 3 mil professores.
#000042
Koni la nomojn de miaj nigraj kolegoj dolorigas profunde. Ne ekzistas alia maniero diri tion. Estas dolorige koni la nomojn. Estas dolorige. Tio por blanka kolego estas neimagebla. Mi povas nomi [ĉiujn] miajn nigrajn kolegojn. Tio estas profunde timiga en universitato, kiu havas preskaŭ 3 000 instruistojn.
#000043
Kaj estas ankoraŭ unu punkto, kiu koncernas ĉefe la nigrajn esploristinojn, laŭ ŝi:
#000044
Nós, mulheres, somos educadas para a humildade. Eu acho a humildade uma coisa preciosa, mas às vezes o excesso de humildade nos tira a altivez. Nós, mulheres negras, principalmente, somos educadas para desaparecer. E isso é tão marcante, que a gente leva muito tempo para perceber determinadas características que nos prejudicam.
#000045
Ni virinoj estas edukitaj por humileco. Mi pensas, ke humileco estas altvalora afero, sed foje troa humileco forprenas nian fierecon. Ni, precipe nigrulinoj, estas edukitaj por malaperi. Kaj ĉi tio estas tiel rimarkinda, ke ni bezonas multan tempon rimarki iujn trajtojn, kiuj damaĝas nin.
#000046
Kiel virino, la profesorino asertas, ke krom la rasa afero, la genra afero ankaŭ rolis en ŝia akademia trajektorio:
#000047
Há questões da vida acadêmica que atravessam mais fortemente os percursos femininos. Uma das questões que atravessou o meu percurso acadêmico foi a maternidade. Eu era uma mulher que queria ser mãe. Algo da maternidade, sobretudo nos primeiros anos, é da ordem de uma demanda importante, que é física. É um filho que berra e um seio que derrama leite.
#000048
Estas aferoj en la akademia vivo, kiuj pli forte transiras la virinajn vojojn. Unu el la aferoj, kiuj transiris mian akademian vojon, estis patrineco. Mi estis virino kiu volis esti patrino. Io pri patrineco, precipe en la fruaj jaroj, estas grava postulo, kiu estas fizika. Estas infano kiu krias kaj mamo kiu verŝas lakton.
#000049
Gravediĝinte por la dua fojo, je ĝemeloj, Gladis rememoras, ke ŝi estis surprizita de la maniero, kiel la novaĵo estis akceptita en la akademia medio. Ŝi mencias rimarkon de persono kiu konfesis al ŝi ne scii ĉu gratuli ŝin pri tio aŭ ne.
#000050
E eu disse para ela: pode me cumprimentar, porque a pessoa mais interessada em ser doutora antes do nascimento desse bebê sou eu. Nenhum homem grávido, esperando filhos gêmeos, daria essa resposta. Eu sabia que, sim, aconteceria um período em que a minha carreira ficaria quase em stand by após o nascimento dos bebês. O homem segue tocando sua vida acadêmica normalmente depois de ser pai. Esse é um forte atravessamento de gênero.
#000051
Kaj mi diris al ŝi: vi povas gratuli min, ĉar la plej interesata homo esti doktoro antaŭ la naskiĝo de ĉi tiu bebo estas mi. Neniu graveda viro, kiu atendus ĝemelojn, donus tiun respondon. Mi sciis, ke ja, estos periodo, kiam mia kariero iĝos lanta post la naskiĝo de la beboj. Viro daŭrigas sian akademian vivon normale, post kiam li fariĝas patro. Tio estas forta genra punkto.
#000052
Inter siaj plej grandaj revoj kiel esploristo, hodiaŭ, Gladis esperas, ke la kolorkrajonoj en diversaj haŭtnuancoj povos esti distribuataj de la brazila registaro al publikaj lernejoj, ke ŝi havos pli da nigraj kolegoj, tiel ke ne plu eblos memori ĉiujn iliajn nomojn, kaj ankaŭ ke troviĝos pli da virinoj en administraj postenoj de universitatoj.
#000053
Por aliaj virinoj, kiuj havas akademian karieron aŭ volas engaĝiĝi en tia vojo, la instruisto diras:
#000054
Dentro da universidade é fundamental construir-se em rede, em grupo. A solidão não é um imperativo da carreira acadêmica, da intelectualidade negra acadêmica. Hoje ela é uma escolha, mais do que nunca. Então, o conselho é: a solidão não é uma parte integrante do pacote. A gente pode furar essa solidão e criar pontes magníficas.
#000055
En la universitato, estas esence estiĝi en reto, kiel grupo. Soleco ne estas imperativo de la akademia kariero, de la akademia nigra intelektularo. Hodiaŭ ĝi estas elekto, pli ol iam ajn. Do la konsilo estas: soleco ne estas integra parto de la pakaĵo. Ni povas trarompi tiun solecon kaj krei grandiozajn pontojn.
#000056
Ĉi tiu teksto estis verkita de Eduardo Machado kaj estis publikigita originale en februaro 2021, fare de Agência Mural. Ĝi estas publikigata ĉi tie per partneriĝo pri kundivido de enhavo inter Global Voices kaj Agência Mural.
#000060
Unu el la plej grandaj industriaj havenoj de Bahio, en la nordorienta regiono de Brazilo, Porto de Aratu, en la ŝtata ĉefurbo Salvador, havis efikon sur la vivon de la komunumo kiu loĝas en la ĉirkaŭaĵo.
#000061
Fiŝkaptistoj, serĉantoj de maraĵoj kaj kilombanoj de Ilha da Maré estas zorgitaj pri la naturmediaj kaj socioekonomiaj efikoj sur la regionon. Ili pridubas ke la poluado de la maroj, riveroj kaj de la mangrovoj retenis tiujn familiojn produkti kaj vendi siajn proprajn nutraĵojn.
#000062
Tie loĝas komunumoj kilombaj – grupoj formitaj de posteuloj de fuĝintaj sklavoj kiuj kreis spacojn de rezisto. Tiuj ĉi komunumoj konservas fortan ligon kun sia historio kaj sia genezo, gardante kutimojn kaj kulturojn kunportitajn de siaj antaŭuloj. Estas pli ol 500 komunumoj nur en Bahio.
#000063
Kilomba magistrato Eliete Paraguassu, 41, kolektanto de maraĵoj el Porto dos Cavalos, diras ke la loĝantaro jam dum jarcentoj suferas pro la poluadoj fare de la entreprenoj kiuj ludonas en Porto de Aratu.
#000064
Eliete rakontas ke diversaj denuncoj kontraŭ la poluado en la regiono estis faritaj kaj senditaj al organoj kiel UN (Unuiĝintaj Nacioj), Amnestio Internacia kaj la Komisiono pri Homaj Rajtoj, en Brazilo.
#000065
“Tiu ĉi poluado estas nevidebla monstro. Ni havas diversajn dokumentojn, dosieron kaj diversajn partnerojn kiuj helpas nin, sed la pandemio alportis nean reagon al la problemo”, diras ŝi.
#000066
La loĝantoj ankaŭ mencias kamionojn kiuj verŝas rubaĵojn sur la stratojn kaj invadas la mangrovojn por mortigi bestojn.
#000068
Inaŭgurita en 1975, Porto de Aratu estas aldonaĵo de CIA (Centro Industria de Aratu) kaj de la Centro Industria de Camaçari. Ĝi estas unu el la plej gravaj stokejoj de la kemiaj kaj petrolkemiaj produktoj de la tuta lando, respondeca pri 60% de la profito en la regiono kaj kargomanipulado de Codeba (Kompanio de la Dokoj de la Ŝtato Bahio).
#000070
Laŭ la kompanio, la haveno laboras kun variaj varoj, movante samtempe produktojn kiel feroercon, manganon kaj kupron, ureon, sterkon, nafton, propenon kaj koncentritan kupron.
#000071
Laŭ lokanoj, la elverŝo de la kemiaĵoj de lokaj industrioj okazas pere de tuboj instalitaj en la akvoj de Baía de Aratu.
#000073
Por la fiŝkaptisto kaj direktoro de la kolektiva restoracio Tempero do Quilombo, en Alto do Tororó, kiu funkcias kiel kooperativo, Maria de Fátima Lima Pereira, 63-jaraĝa, la industria disvolviĝo en la teritorio malbonigis la vivkvaliton kaj transformis la spacaranĝon, antaŭe kamparan, en urban komunumon.
#000074
Ŝi kreskis en Maré kaj memoras ke ĉi tiu procezo komenciĝis kiam ŝi havis dek jarojn. “La mangrovo estis damaĝita; ĝi iĝis sableca. La koto, kiu estis pura, kuraca, iĝis putra koto”, diris ŝi.
#000075
Maria kulpigas la entreprenojn pro la detruado de Matuím, mangrovkrono, speco de vartejo por diversaj bestoj kiel salikokoj, fiŝoj, krustacoj kaj moluskoj, kiu estis sieĝita.
#000076
“Ili elektis tiun ĉi lokon por surverŝi la mizeron, ĉar tion kion ili nomas evoluo, mi nomas detruo. Neniu zorgas pri la komunumoj. Ili gajnas monon kaj ni malsaniĝas, putras kaj mortas”, diris ŝi.
#000077
Marcella mencias aldone aliajn naturmediajn ŝanĝojn. “La poluaĵoj, ĉefe en longa daŭro, efikas sur la maran ekosistemon ŝanĝante la akvokvaliton kaj la dinamikon de la manĝoĉeno, ĉar la morto de kelkaj organismoj pli sensivaj malekvilibrigas la tutan manĝoĉenon.”
#000080
Por la marfruktserĉanto Alex Santos da Silva, 19-jaraĝa, loĝanta en la kilomba komunumo Bananeiras, kaj unu el la malmultaj homoj kiuj marfruktserĉas en la krono de Pecém, distrikto de Praia Grande, tiuj efikoj jam observeblas en la loka vegetaĵaro.
#000081
“La plantejoj de mangoarboj, citronarboj kaj jakvoarboj estas ĉiuj mortantaj pro poluado, mi ne konas la produktojn, sed la haveno de Aratu estas detruita”, diris li.
#000082
La kilombaj komunumoj de Ilha de Maré kaj de Alto do Tororó luktas por la rekono de sia etna identeco kaj por la demarkacio de la tradiciaj teritorioj ekde la fruaj 1990-aj jaroj.
#000083
La ĉirkaŭ 400 familioj de la tradiciaj komunumoj de Ilha de Maré, loĝantaj en la distriktoj de Bananeiras, Martelo, Ponta Grossa, Porto dos Cavalos kaj Praia Grande, estis oficiale rekonitaj inter decembro 2004 kaj septembro 2005, fare de FCP – organo ligita al la Ministerio pri Civitaneco, respondeca pri la eldono de atestiloj por kilombaj komunumoj en la lando kaj pri ilia registrado.
#000084
La kilomba teritorio Ilha de Maré, kiu kovras 644,7 hektarojn, troviĝas en la metropola regiono Salvadoro. La historio de la komunumoj intermiksiĝas kun la brazila historio konata kaj nekonata, ĉar ĝi troviĝas tie kie la portugala koloniado komenciĝis – sekura haveno de fekundaj teroj por produktado en tero kaj akvo.
#000085
Pro la ekstermado de indiĝenoj kaj la komercado kun afrikanoj, sklavigitaj nigruloj kiuj fuĝis de la sukerfabrikoj igis tion sia “loko en la insulo”.
#000086
“Unu el la faktoroj kiuj kontribuis al ĉi tiu nerekono aŭ silentado estas la grandaj ĉirkaŭaj firmaoj. Ekzistas la disvolviĝo, sed la komunumoj ne estas aŭskultataj kaj certe tio okazas ĉar temas pri populacioj kiuj ne gravas”, diris ŝi.
#000088
En noto, Inema (Instituto de la Naturmedio kaj Akvaj Rimedoj) klarigis ke ĝi realigas la kontroladon de la akvokvalito pere de taĉmentoj en la golfo de Aratu, agante pri diversaj naturmediaj aktivaĵoj rilate al la observado de la entreprenoj instalitaj en la regiono.
#000089
Konsiderante ke la naturmedio estas publika heredaĵo sekurigenda kaj protektenda, la kompanio diras ke ĝi sisteme plenumas agojn kiuj laŭas la bonajn naturmediajn praktikojn, ĉirkaŭ Porto de Aratu, inkluzive de Ilha de Maré, respektante la leĝajn regulaĵojn por havena aktivado.
#000092
5G estas 20-oble pli rapida ol 4G kaj povas atingi rapidecon de 1 gigabajto sekunde, kio povos faciligi la komunikadon inter ĉio konektita al la reto. Bildo: Giovana Fleck/Global Voices
#000094
Malgraŭ longa historio de komercado en Brazilo, la ĉina teknologia kompanio Huawei estis en danĝero esti forĵetita el la konkurenco pri la evoluigado de 5G-komunikaj retoj de la sudamerika nacio pro oponado fare de la registaro de prezidento Bolsonaro.
#000095
Bolsonaro retiriĝis de tiu ĉi pozicio en januaro 2021, kvankam liaj subtenantoj plu disvastigas falsajn informojn kaj agitas kontraŭ Huawei, kio faris Brazilon pli malamika merkato rilate ĉinan teknologion.
#000096
En marto 2021 la brazila registaro anoncis ke 5G povus esti evoluigita en ĉiuj ĉefurboj de subŝtatoj ĝis julio 2022. Tio estis atendita longe, ĉar la administracio de Bolsonaro jam prokrastis la aŭkcion de la radiaj frekvencoj kiujn uzos 5G-retoj en Brazilo.
#000097
La tutmonda infrastrukturo por 5G estas provizata precipe de tri kompanioj: Huawei, la sveda kompanio Ericsson kaj la finna kompanio Nokia. Dum la prezidenta periodo de Trump, Huawei estis ĉefa celo de usona diplomatio. La administracio de Trump alvokis al tutmonda malpermeso de la kompanio, kiun ĝi nomis spiona branĉo de la Ĉina Komunista Partio, kaj Trump persone iĝis fervora oponanto de Ĉinio kaj de Huawei. Tiu vidpunkto estas subtenata de la ideologia alo de la brazila registaro.
#000099
Post kiam rapidaj 5G-retoj ekdisvastiĝis tra la mondo en 2012, landoj komencis esploradon de vojoj por uzi la teknologion. 5G promesas pli rapidan konekton por telefonoj kaj aliaj aparatoj konektitaj al Interreto — la tiel nomata “Interreto de aĵoj” [eo] — kaj laŭ ekspertoj havas potencialon por provizi transdonon de datumoj centoble pli rapide kompare al sia antaŭulo 4G.
#000100
En Brazilo tio povas signifi pli facilan aliron al Interreto por komunumoj loĝantaj en foraj areoj, pli bonan integriĝon inter publikaj servoj, kaj plibonigon en provizado de edukado, krom aliaj aferoj en la publika kaj privata sferoj.
#000101
Huawei estis ĉefa provizanto de teknologioj en Brazilo dum la lastaj 22 jaroj. Laŭraporte la plej granda landa movtelefona kompanio Vivo [tiel, ndlr] uzas teknologiojn de Huawei por 3G kaj 4G en 65% de siaj retoj. Claro, la dua plej granda kompanio en tiu sfero, aĉetas 55% de siaj ekipaĵoj de Huawei, dum Oi, la tria laŭgrande, 60%.
#000102
Malgraŭ tiu ĉi longa rilato, en decembro 2020 oni raportis ke la registaro de Bolsonaro serĉas laŭleĝan vojon por malpermesi al Huawei partopreni konstruadon de 5G-retoj en Brazilo. La ideo konsistis je limigo de influo de Huawei per permeso al ĝi partopreni nur en lokaj 5G-aŭkcioj, ne en tiuj tutlandaj. La motivoj malantaŭ tiu ĉi ideo estis malklaraj, sed la strategia ligo de Bolsonaro al la administracio de Trump eble ludis certan rolon.
#000103
Prezidento Bolsonaro finfine komprenis ke provoj bloki Huawei de 5G estis bato kontraŭ sin mem. Se al Huawei estus malpermesite partopreni en la aŭkcio, la kompanio povus ĉesigi la liveradon de 3G- kaj 4G-ekipaĵoj al brazilaj kompanioj, kio rezultiĝos je perdoj de pluraj miliardoj da dolaroj. Krome post la foriro de prezidento Trump el la Blanka Domo, Bolsonaro perdis aliancanon en la 5G-disputo.
#000104
Kiel substrekis la novaĵgazeto O Estado de S. Paulo, ĉar Ĉinio estas la plej granda komerca partnero de Brazilo kaj Huawei povus konkurenci per kostoj, Bolsonaro ankaŭ povus alfronti opozicion de la teknologia industrio kaj de sia propra registaro, inkluzive vic-prezidanton Hamilton Mourão. Mourão reprezentas Brazilon en la Ĉino-Brazila Komisiono de Altnivela Konsultado kaj Kooperado (Cosban) kaj havas pli proksimajn rilatojn al la lando ol la prezidento, ofte plibonigante la rilatojn inter Ĉinio kaj subtenantoj de Bolsonaro.
#000105
En Ĉinio tiu ĉi ŝanĝo estis konsiderata signo de tio, ke la brazila merkato prenis sufiĉe malfermitan pozicion rilate la evoluigon de 5G.
#000106
En intervjuo al la ĉina amaskomunikila kompanio Yicai, Yue Yunxia,​​ direktoro de la Ekonomia Esplora Oficejo de la Latinamerika Instituto ĉe la Ĉina Akademio de Sociaj Sciencoj, respondis al la anonco de la reguloj de la nova 5G-aŭkcio dirinte: “La eldono de tiuj ĉi reguloj provizas kondiĉojn al Huawei por partopreno en konstruado de brazila 5G en sekva periodo. Temas pri la plej granda ekonomio de Latinameriko, do la brazila elekto estas ankaŭ grava ŝtupo por la latinamerika merkato.”
#000107
Yue diris ankaŭ ke brazilaj agoj montris ke la influo de la “bruo” ĉirkaŭ Ĉinio kaj 5G, kiel usona influo kaj zorgoj pri nacia sekureco, malpliiĝis.
#000108
En junio 2019 brazila vic-prezidento diris ke la registaro ne deziris bloki la partoprenon de Huawei en la evoluo de 5G-retoj de la lando. Laŭ Anatel, Huawei alfrontis la samajn sekurecajn postulojn kiel Nokia kaj Ericsson kaj se la telekomunika agentejo decidus malpermesi la kompanion, tio povus rezultiĝi je daŭra jura disputo inter propraj telekomunikaj kompanioj de la lando.
#000109
Sed ĉefaj proksimuloj de Bolsonaro, inkluzive lian filon Eduardo, kiu estas kongresano, plu kondamnas la ĉinan kompanion, referencante al probabla enmiksiĝo de la ĉina registaro en ĝiajn aferojn. En intervjuo al la novaĵgazeto O Globo, Eduardo Bolsonaro demandis:
#000110
Para uma parceria militar com os Estados Unidos (...) como é que vão poder confiar [na Huawei] se houver interferência chinesa?
#000111
Por militista partnereco kun Usono (...) kiel ĝi [Huawei] povas esti fidinda se tie okazas enmiksiĝo de la ĉina registaro?
#000112
Sed eĉ se la debato pri Huawei ŝajne solviĝis sur registara nivelo, subtenantoj de Bolsonaro plu disvastigas en sociaj komunikiloj rakontojn direktitajn kontraŭ Huawei.
#000114
En aprilo 2012 virusa mesaĝo disvastiĝis tra Fejsbukaj grupoj, Tvitero kaj Instagramo, asertinte ke prezidento Jair Bolsonaro “surprizis la mondon denove per kreado de 5G-teknologia fabriko en Brazilo”. Iuj versioj de la aserto diris ke la fabriko povus esti konstruita de Ericsson.
#000115
La supozita kreado laŭdire okazis en absoluta sekreto kaj finis la “kontraŭdirojn” pri la adopto de produktoj de Huawei en Brazilo. La onidiro tamen ne menciis kie en Brazilo la fabriko povus esti lokita, nek ofertas iujn aliajn detalojn pri tio.
#000116
Tiu ĉi onidiro fakte estas distordo de malnova informo. La sveda kompanio Ericsson ne malfermis “novan 5G-fabrikon” en Brazilo, sed inaŭguris produktolinion por 5G-infrastrukturaj ekipaĵoj ene de jama fabriko funkcianta en São José dos Campos, en la subŝtato São Paulo.
#000117
Canaltech, brazila retejo fokusita je teknologioj, intervjuis serion da konsilistoj, estraranoj kaj ekspertoj pri komunikaj teknologioj kaj ĉiuj diris unuanime ke Huawei havis teknologian avantaĝon super siaj konkurantoj, ĉar ĝi investis en esplorojn kaj la evoluigon de 5G dum longa periodo kaj havas oble pli da patentoj ol la aliaj kompanioj partoprenantaj en la brazila aŭkcio.
#000119
Se ĉio iros laŭplane, kompanioj devus oferti 5G en la ĉefurboj de la brazilaj subŝtatoj kaj en la federacia distrikto en julio 2022. Kompleta evoluigo estas planata por decembro 2029, kiam 100% de la loĝantoj de la ŝtato devus havi aliron al 5G-retoj.
#000120
Tiu ĉi historio estas parto de enketado fare de Civic Media Observatory, esploranta rakontojn pri la ĉina iniciato Zono kaj Vojo [origine anoncita kiel “Silka Voja Ekonomia Zono“, tutmonda strategia disvolva strategio adoptita de la ĉina registaro en 2013 por investi en preskaŭ 70 landoj kaj internaciaj organizaĵoj, en.wikipedia] kaj tion kiel socioj kaj komunumoj okupas malsamajn poziciojn rilate potencialajn profitojn kaj damaĝojn de evoluigo gvidata de ĉinoj. Por ekscii pli pri tiu ĉi projekto kaj ĝiaj metodoj klaku ĉi tie.
#000121
En duĉambra domo de Guaianases, en la periferio de San-Paŭlo, loĝas la niĝerianino Amaka Anele, 6-jaraĝa, kun du gefratoj kaj la gepatroj. Ŝi estas lernanto en la unua jaro de la baza lernejo en la plej granda urbo de Brazilo, kaj pro la pandemio de la nova kronviruso, ŝi forestas de la lernejo de ĉirkaŭ naŭ monatoj. “Estas malbone resti nur tie ĉi”, diras la knabino, parolante pri sia domo.
#000125
Sen poŝtelefono aŭ komputilo por akompani la retajn aktivecojn de la lernejo, Amaka pasigas la tagojn ludante kun la gefratoj kaj sen ajna kontakto kun la lernejo en kiu ŝi estis lernanta de tri jaroj en sia kvartalo. “Tie mi havas miajn kolegojn. Kie ili estas?”, demandas ŝi.
#000126
Laŭ la gepatroj, ekde la 16-a de marto, kiam la kursoj de publikaj kaj privataj lernejoj de San-Paŭlo estis nuligitaj per dekreto de la ŝtata registaro pro la pandemio, la knabino ne plu iras al la lernejo. Krom la nuligo de kursoj, tio ankaŭ lasis ŝin sen la manĝo kiun ŝi ricevis senpage en la lernejo.
#000127
En la sama kvartalo en kiu loĝas Amaka, rakontoj de aliaj gepatroj naskiĝintaj en aliaj landoj rimarkigas pri la manko de publika povo fronte al enmigrintoj meze de la pandemio.
#000128
Zuri Bintu, sepjaraĝa lernanto en la dua jaro de la baza lernejo de la municipa reto, ankaŭ loĝanta en la regiono, restis sen kursoj kaj sen aliro al materialoj, ĉar en ŝia domo ne haveblas komputiloj kaj la du poŝtelefonoj apartenas al ŝiaj angolaj gepatroj, kiuj bezonas ilin por labori kaj paroli kun ilia familio en la devenlando. “Ne ekzistas instruisto nek kurso kun miaj kolegoj”, diras ŝi.
#000129
Ekde la komenco de la pandemio, la situacio de la kursoj en la periferioj estis problemo pro la manko de infrastrukturo kaj pro la problemoj akiri aliron al Interreto.
#000130
Intertempe, ankoraŭ mankas prognozo pri la funkciado de edukado en 2021. En novembro, la kursoj revenis en la ŝtata reto en fakultativa formo, sed, pro la nova kresko de kronvirusaj kazoj, malmultaj lernantoj iris tien. La registaro de la ŝtato San-Paŭlo anoncis ke la reveno okazos en la unua semajno de februaro, sed ekzistas duboj pri la eblo de surloka reveno.
#000131
En la orienta zono de San-Paŭlo, inter la enmigrintoj, 59% de la studentoj estas bolivianoj, 10% haitianoj, 8% angolanoj kaj 5% venezuelanoj, laŭ la Ŝtata Sekretario pri Edukado. En la kazo de Guaianases, kvartalo kun plimulto de nigraj enmigrintoj, la situacio prezentas aliajn pliakrigaĵojn kaj estas daŭre zorgiga.
#000132
Ekde majo, ekzemple, dekreto publikigita de la registaro de San-Paŭlo igis deviga la ĝeneralan uzadon de maskoj, sed la manko de mono malpermesas ke tiu parto de la loĝantaro aĉetu ĉi tiun bazan aĵon en la stratoj de la kvartalo – la senlaboreco malebligas la aliron al produktoj. La maskoj kostas kutime 5 realojn (malpli ol 1 usonan dolaron), kio ŝajnas malmulte, sed estas multekoste por tiuj, kiuj vivas kun tre malmulte da mono.
#000133
Du stratojn post la domo de Amaka loĝas la haitiano Ronal Joseph, 46-jaraĝa. Li laboras en la publika servo en la Pinakoteko de ŝtato San-Paŭlo, en la kvartalo Luz, en centra regiono de la urbo. Krom tio, li studas juron kaj provas fari la kursojn per poŝtelefono pro manko de komputilo kiu helpus por tiu tasko, dum la pandemio.
#000134
Patro de tri knabinoj, unu 14-jaraĝa, alia 2-jaraĝa kaj alia 10-monataĝa, Ronal troviĝas en trudizoliĝo ekde marto, elirante la domon nur por labori, kaj rakontas pri tio, ke en la komenco li estis timigita pro la pandemio.
#000135
Krom la timo pri la sano de siaj ĉirkaŭuloj, li rakontas pri tio, ke li timas la situacion de Haitio [eo], kie ankoraŭ loĝas parto de lia familio, kiel la patrino kaj la gefratoj. Oficiale, 236 personoj mortis en tiu lando de Centra Ameriko, dum nur en la urbo San-Paŭlo, estas ĉirkaŭ 16 miloj en 2020.
#000136
Alia defio estas la rutino de la filinoj. La knabinoj ne sukcesas plenumi la studojn hejme, pro la haveblo de nur unu komputilo, uzata de la patro, kaj pro la kvalito de Interreto, kaj ili estas malĝojaj pro tio ke ili ne iras al la lernejoj nek al la preĝejo.
#000137
Malgraŭ tio, li rakontas ke la vivo ne ĉesis por tiuj, kiuj venis de Haitio kaj vivas kiel enmigrintoj. “Mi parolis kun kelkaj haitianoj kiuj estas laborantaj. Multaj el ni, haitianoj, estas masonistoj, helpantoj en la konstruado de domoj kaj en la civila konstruado”, komentas li, memorigante pri la aktiveco kiu estis taksata esenca servo kaj kiu ne ĉesis.
#000138
En la periferioj, eĉ kiam la limigo de ekonomiaj aktivecoj estis pli granda pro la kresko de kazoj, granda parto de la loĝantaro restis en la stratoj por konservi ian enspezon. Tio estas la kazo de granda parto de la loĝantoj de la kvartalo Ronal. La elekto loĝi en Guaianases, kiu posedas 54,6% de la nigrula loĝantaro, ankaŭ multe rilatis al la vivokostoj.
#000139
La kvartalo estas eta portreto de San-Paŭlo. Nuntempe, la municipo gastigas ĉirkaŭ 6 000 eksterlandajn studentojn, el kiuj la plejparto estas boliviaj kaj haitiaj enmigrintoj. La nombroj tendencas esti pli grandaj, ĉar ekzistas loĝantoj kiuj ne estas registritaj.
#000140
De Haitio, la enmigrintoj venis en la kvartalon post la tertremo kiu detruis la landon kaj postlasis inter 220 mil kaj 300 mil mortintojn kaj pli ol 300 mil vunditojn en januaro 2010.
#000142
Koncerne venezuelanojn, ili transiras la limojn de ambaŭ landoj, forlasante Santa Elena de Uiarén por eniri brazilan teritorion en Pacaraima, urbo en la nordo de Roraima. Kun kelkaj vestaĵoj, dokumentoj kaj malmultaj personaj posedaĵoj, ili fuĝis de la politika krizo okazinta post la morto de Hugo Chávez, en marto 2013.
#000143
Ĉi tiu nova kontingento de loĝantoj evitis malfacilaĵojn kaj sukcesis vivteni sin per apogo kaj ankaŭ per neformala laboro. Tamen la situacio malboniĝis ekde la komenco de la sankrizo, kiam la ekonomio estis trafita kaj la loĝantoj de la periferioj sentis la kreskon de senlaboreco. La sola subteno estis la helpo pro krizsituacio, sumo pagita de la brazila registaro, por ke memstaraj kaj senlaboraj homoj vivtenu sin dum la pandemio, kiu valoras malpli ol la minimuma salajro.
#000144
“La fakto ke ili estas malpli integritaj en la socio kreas malfacilaĵojn kompreni la eventojn. Ekzemple, kompreni la monhelpon de 600 R$, ekde la burokratio kun la dokumentoj”, diras Sidarta Borges Martins, 44-jaraĝa, financa direktoro de Adus, Instituto pri Reintegriĝo de Rifuĝintoj, kiu ofertas al rifuĝintoj lecionojn pri la portugala, integriĝon en la labormerkato kaj juran gvidadon.
#000145
Por li, ankaŭ cifereca inkludo ne atingis ĉi tiun parton de la loĝantaro, kio ekskludis infanojn kaj adoleskantojn de distancaj aktivaĵoj. “Multaj enmigrintoj havas poŝtelefonojn, sed ili ne estas de la plej juna generacio. Aliaj neniam havis komputilon, precipe tiuj, kiuj venis el Afriko”, li aldonas. “La fakto ke tiuj infanoj forlasis la lernejon havos influon dum la resto de iliaj vivoj”, li diras.
#000146
Leĝo 13.684 de junio 2018 temas pri kriza monhelpo por enmigrintoj kiuj venis al Brazilo pro humanitara krizo. Ĝi garantias, interalie, la netuŝeblecon de la rajto je vivo, libereco, egaleco, sekureco kaj posedaĵo, same kiel civilajn, sociajn, kulturajn kaj ekonomiajn rajtojn kaj liberecojn por enmigrintoj en la lando.
#000147
En la regiono Itaquera kaj Guaianases, kie Reinaldo Andrade, 45-jaraĝa, instruas en du lernejoj, la malfacilaĵoj de lernantoj pro distanca lernado videblas en la ĉiutaga vivo ekde marto. De monatoj la instruisto ne kontaktas enmigrintajn studentojn pro manko de infrastrukturo. La plej multaj studentoj, li diras, loĝas en areoj kiujn ili okupis, kie Interreto ne haveblas.
#000148
“La malfacilaĵoj de ili [enmigrintoj] similas al la malfacilaĵoj de nigraj studentoj”, diras la profesoro. “Ĉi tio estas fakto, kiu igas ke tiuj ĉi studentoj havas neniun kontakton kun ni aŭ kun tiuj agadoj kiujn ni faras en la pandemio”.
#000150
Demandita pri la nombro de aliroj sur la instruaj platformoj, kaj kiaj materialoj estis disponeblaj por enmigrintaj infanoj por sekvi la lecionojn, la urba sekretario pri edukado (SME) respondis ke ĝi tradukis parton de la pedagogiaj kajeroj al tri lingvoj: la angla, la hispana kaj la franca, kun la celo servi studentojn de la urba lerneja sistemo kaj iliajn familiojn.
#000151
Laŭ la urbodomo, la iniciato celas studentojn kiuj alfabetiĝas portugale. Entute ĉirkaŭ 150 instruistoj mobiliziĝis kaj volontule faris la tradukojn. La kajeroj ankaŭ haveblas ĉe la SME-retejo, por ke la aktivaĵoj povu esti faritaj hejme, igante la materialon alirebla dum la periodo de trudizoliĝo.
#000152
Meze de pandemio, militistoj anoncas ke migrantoj devas forlasi la komunumon “Ka ́Ubanoko” ĝis la 28-a de oktobro. Foto: Bruno Mancinelle/Amazônia Real.
#000154
Ĉi tiu teksto estis verkita de Tainá Aragão kaj estas reeldonita ĉi tie en partnereco inter Global Voices kaj la agentejo Amazônia Real.
#000155
“Mi estas virino kun malmulta lakto kaj mi memoras, ke mi ne povis prepari manĝaĵon por mia novnaskita filo ene de la ŝirmejo. Mi petis permeson hejti akvon kaj tio estis rifuzita. Do mi eliris al strato je la 6-a matene, ĵus naskinta, por peti de homoj boligi akvon, por ke mia filo povu manĝi.”
#000156
La rememoro venas de Yidri Torrealba, venezuelanino kiu migris al Boa Vista, en la ŝtato Rorajmo, norda Brazilo, la 12-an de januaro 2018.
#000157
Yidri kaj ŝia filo loĝis dum monatoj en loĝloko donacita kadre de la operaco Bonveniga, ago kunordigita de la brazila armeo. Du jarojn poste, ŝi alfrontas alian obstaklon, kune kun ĉirkaŭ 200 venezuelaj familioj. La 17-an de septembro, la armeo anoncis, ke ili devas forlasi la spacon kiun ili transformis en loĝejon, kiu estis malnova distra klubo por ŝtatoficistoj, forlasita antaŭ pli ol dek jaroj, apartenanta al la registaro de Rorajmo.
#000158
En septembro, la komunumo Ka'Ubanoko, vorto en la indiĝena lingvo guaraa (Warao) kiu signifas “mia dormspaco”, estis informita de la brazila armeo pri tio, ke ĝi devus forlasi la lokon ĝis la 28-a de oktobro. Post kiam la loĝantoj rifuzis foriri meze de la pandemio KOVIM-19, la limdato plilongiĝis ĝis decembro.
#000159
La operaco Bonveniga proponis dividi la komunumon, krei ŝirmejon por indiĝenaj homoj kaj transloki neindiĝenajn homojn en rifuĝejojn administratajn de la armeo mem. Alia alternativo donita al la neindiĝena komunumo estis transloki migrantojn al aliaj ŝtatoj de Brazilo, sub la pravigo, ke ili pli verŝajne trovos laboron tie.
#000160
Dum la pandemio, ĉirkaŭ 1500 migrantoj estis senditaj al aliaj urboj de Brazilo ĉiumonate, laŭ datumoj de la Ŝtatsekretario pri Laboro kaj Socia Bonfarto de Rorajmo (Setrabes). Limplanado, ŝirmado kaj integrado de migrantoj estas la kolonoj de la nuna militarigita administrado adoptita de la registaro de Jair Bolsonaro, kun subteno de agentejoj de UN kaj lokaj organizoj.
#000161
La informo pri elpelo estis buŝe anoncita al la loĝantoj de Ka'Ubanokode fare de la Operaco Bonveniga mem, akompanata de aliaj organizoj, inkluzive de la Alta Komisaro pri Rifuĝintoj de Unuiĝintaj Nacioj.
#000162
Ka'Ubanoko diferenciĝas de aliaj spontaneaj okupoj, ĉar ĝi estas interetna komunumo konsistanta el ĉirkaŭ 160 familioj de neindiĝenaj venezuelaj migrantoj (kreoloj) kaj delokitaj indiĝenaj popoloj de la etnaj grupoj Warao, Pemon, Eñepa kaj Kariña (ĉirkaŭ 132 familioj). Entute ĉirkaŭ 900 homoj loĝas en la komunumo.
#000163
“Ka'Ubanoko estas kontrapunkto al la manko de efikaj migradaj politikoj” klarigas Marcia Oliveira, profesoro en la Magistra Programo pri Socio kaj Limoj ĉe la Federacia Universitato de Rorajmo. “[Okupoj] havas grandan gravecon por socia organizo, por aŭtonomeco, por memadministrado, kio faros diferencon en la migrada kunteksto, en kiu migradaj politikoj ne efikas, ili estas nur krizokazaj, kaj flanke de la ŝtato, kaj flanke de naciaj kaj internaciaj agentejoj kaj registaraj organismoj.”
#000164
En Boa Vista, dek grandaj spontaneaj okupoj formiĝis en malsamaj kvartaloj. Ok el ili jam estis malkonstruitaj. La 1274 homoj kiuj loĝis en ili translokiĝis al rifuĝejoj, komencis ricevi provizoran helpon pri lupago aŭ estis senditaj al aliaj brazilaj ŝtatoj. Nur du restis aktivaj.
#000165
Laŭ noto de Operaco Bonveniga sendita al Amazônia Real, la elpeloj estas efektivigataj laŭ plano ellaborita kun la Ŝtata kaj Federacia Publika Ministerio, la Ŝtata kaj Federacia Publika Defendanto, la Federacia Ĝenerala Prokuroro, ŝtataj kaj urbaj registaroj, civilaj institucioj kaj agentejoj. La dokumento, laŭ la noto, kongruas al “ĉiuj laŭleĝaj humanitaraj kriterioj”. Tamen la venezuelaj komunumoj kiuj loĝas tie ne estis aŭskultitaj.
#000166
“Mi scias, kio estas antaŭa konsultado, kaj tio kion ili faras ne estas konsultado. Ili donis al ni informojn kaj donis nur unu eblon: ŝirmejo. Ili pensas, ke ili povas decidi por ni, ĉar ni estas indiĝenaj migrantoj, sed ni konas nian historion, ni ne estas migrantoj, ni estas indiĝenoj por la tuta Ameriko kaj ni rajtas ricevi senpagan, antaŭan kaj informitan konsulton”, emfazas Leany Torres, venezuela, indiĝena vic-ĉefo Warao de Ka'Ubanoko.
#000167
Ricevinte la novaĵojn pri la ebla elpelo, la gvidantoj de Ka'Ubanoko preparis leteron senditan al la aŭtoritatoj. La dokumento prezentas la formon de komunuma organizo, per komitatoj kaj kun dividado de taskoj, kaj klarigas, kial la migrantoj kontraŭas la redistribuadon de loĝantoj en rifuĝejoj.
#000168
“Ni volas diskuti alternativojn kaj proponojn pri la eblaj efikoj, kiujn ni povas sperti, kiam ni loĝas en ŝirmejo. (...) Inter ni estas homoj, kiuj neniam adaptiĝos al ŝirmejo, kaj tio igos ilin loĝi surstrate kaj krei alian problemon por la ŝtato. La integriĝa procezo estas senefika por la humanitara krizo travivita de la venezuela migranto. Ĉiuj volas, ke tiu spaco daŭru”, diras la dokumento.
#000169
La komenca propono por translokiĝo de venezuelaj migrantoj estis disigi kreolojn kaj indianojn por eviti historiajn konfliktojn inter la grupoj. Tamen ili argumentas, ke kunekzistado en la okupado igis ilin ŝanĝi ĉi tiun perspektivon. “Post preskaŭ du jaroj da kunvivado, ni malkovris la gravecon superi historiajn konfliktojn, por ke ni kune konstruu pli bonan estontecon por niaj infanoj”, la letero aldonas.
#000170
Laŭ datumoj de Operaco Bonveniga, el la 100 000 venezuelanoj de Rorajmo, 7000 loĝas en 13 rifuĝejoj. La resto estas en luitaj domoj, surstrate, en amikaj / familiaj domoj aŭ loĝas tie, kie ili laboras. Nuntempe ekzistas tri specoj de rifuĝejoj: por familio, unuopa kaj indiĝena. La administrado de spacoj estas dividita: Civitaneca Ministerio kaj UNHCR respondecas pri akcepto kaj helpo, kaj la Armitaj Fortoj pri loĝistiko kaj sano. La venezuela migrado al Brazilo intensiĝis ekde 2014.
#000171
Eĉ kun baza strukturo donacita de Operaco Bonveniga, ĉi tiu modelo ne malfermas spacon, por ke migrantoj mem administru. Por la eksa vic-sekretario de la Ŝtatsekretario pri Laboro kaj Socia Bonfarto kaj eksa armea kolonelo Roger Hamilton Herzer, la memrega modelo ne funkcias por Ka'Ubanoko, ĝuste ĉar ĝi estas komunumo kiu estas parte indiĝena.
#000172
Laŭ Herzer, la plej granda obstaklo por la elpelo de la komunumo estas la indiĝena problemo, kiu kunloĝas en la spaco. “Ĉiuj okupoj havis organizon kaj hodiaŭ kun flago, kiun havas indiĝenaj homoj tie, ili estas pli mobilizitaj kaj ekzistas kelkaj aktivuloj inter ili” li diras. “Hodiaŭ ni havas tre grandan problemon en Rorajmo: ĝi estas indiĝena ŝtato, kiu havas la tutan ekonomion blokitan, ĉar ĝi havas tutan limigitan indiĝenan regionon; pensi pri kreo de indiĝena lando por venezuelaj indiĝenoj estas komplika por la ŝtato.”
#000173
Roger Hamilton Herzer donis intervjuon al Amazônia Real la 24-an de septembro. La 29-an, li estis maldungita. Kontaktita por komento, la sekretario raportis, ke la maldungo okazis pro “administraj ĝustigoj”.
#000174
Komence de septembro gvidantoj de la komunumo Ka’Ubanoko aliris la Oficejon de la Ŝtata Publika Defendanto por serĉi proponojn, peti subtenon kaj socian protekton por familioj en risko de elpelo.
#000175
“Tio, kion ni provos antaŭenigi, estas indiĝena kulturo, kaj loĝado venas kiel garantio de konservado de indiĝena kulturo, ĉar konservado de kulturo funkcias per komuna loĝado” klarigas la publika defendanto Natanael Ferreira.
#000176
Leĝo 14.010/20, efektivigita en junio ĉi-jare de la Senato, malpermesis la elpelon de luantoj ĝis la 30-a de oktobro 2020, pro la rekono de publika katastrofo pro la nova kronviruso. Ĉi tiu leĝo kovras urbajn nemoveblaĵojn (komercajn kaj loĝdomajn), sed malfermas breĉon por elpeloj de publikaj nemoveblaĵoj.
#000177
“La Operaco Bonveniga ne povas elpeli iun ajn sen jura rajtigo“, klarigas Natanael Ferreira.
#000178
La militistoj engaĝitaj en Operaco Bonveniga komencis kunvoki ĉiutagajn kunvenojn kun la loĝantoj por paroli pri la elpelo ekde la komenco de ĉi tiu jaro. Venezuelanoj sentas sin minacataj kaj timigitaj, sed la komunumo restas organizita kaj firma rilate al sia propono pri memadministrado.
#000179
“Tio, kion ni volas, estas integriĝi en brazila socio / ni volas esti aŭtonomaj, kaj ke ni havu la saman partoprenon kiel ĉiuj brazilanoj. Ni volas pagi elektron, akvon, ni volas rajtojn je domo, ni volas formalan edukadon por niaj infanoj, ni volas kontribui al la lando”, diras Yidri Torrealba, graveda de ok monatoj je la momento de la intevjuado.
#000180
Altamira, urbo en la koro de brazila Amazona arbaro, estas la plej granda en la lando [pt] laŭ areo kaj la tria plej granda [pt] en la mondo. Ĝi estas pli vasta ol Portugalio, Svislando aŭ Islando, malgraŭ loĝantaro je nur 114 000. En 2019 Altamira aperis en ĉeftitoloj de la internacia gazetaro sekve de raportaĵoj pri arbaraj incendioj: ĝi okupis la duan lokon [en] inter urboj de Brazilo laŭ la nombro de punktoj de arbara brulego en 2019. Sed tio estas ne la sola defio, alfrontata de tiu ĉi urbo.
#000183
En la lastaj jaroj Altamira vidis eksalton en minacoj al indiĝenaj teritorioj kaj en prizona kaj urba perfortoj. La 29-an de julio, 58 homoj estis buĉitaj [pt] en malliberejo sekve de interna disputo inter malliberuloj; 16 homoj estis senkapigitaj. Multaj el ili ankoraŭ atendis juĝon. Aliaj kvar malliberuloj estis murditaj ene de ŝtata aŭto, kiu estis translokanta ilin al alia instalaĵo post la masakro. Tio estis la dua plej granda amasbuĉado en la historio de brazilaj malliberejoj, post la masakro en Carandiru en 1992 [pt], kiam 111 homoj estis murditaj.
#000184
En la komenco de septembro Global Voices parolis kun patro Romildo, sacerdoto, respondeca pri la filio de Catholic Prison Pastoral [Katolika Prizona Pastra Prizorgado] en Altamira. Li diris, ke pluraj familioj ankoraŭ atendas identigon de eble murditaj parencoj.
#000185
La loĝantaro de malliberejoj en Altamira, li diris, duobliĝis en lastaj jaroj. Dum antaŭe tiaj disputoj estis limigitaj al lokaj bandoj, nun en la urbo estas novaj kaj pli grandaj ludantoj, tiaj kiel Comando Vermelho [pt: Ruĝa komando), la ĉefa krima grupo el Rio-de-Ĵanejro, kaj PCC [pt: Unua komando de la ĉefurbo] el San-Paŭlo, la plej granda krima organizaĵo en Brazilo. Li diras:
#000186
Altamira virou um cenário de guerra. Todos os finais de semana nos deparamos com assassinatos, com furtos. A cidade foi ficando desordenada. Em detrimento a isso, percebemos que a população carcerária foi inchando. Tínhamos um presídio que não comportava o número de presos e foi aumentando.
#000187
Altamira fariĝis scenejo de milito. Ĉiun semajnfinon ni renkontas murdojn, ŝtelojn. La urbo estas en malorda situacio. Krome, ni komprenis, ke la mallibereja loĝantaro kreskis. Nia malliberejo jam havis tro grandan nombron de kaptitoj kaj malgraŭ tio la nombro de kaptitoj kreskis.
#000188
Romildo naskiĝis 46 kilometrojn for de Altamira kaj transloĝiĝis al la urbo adoleskaĝe por studi. Nun li laboras en agroekologia [Ndlt: en klara kontrasto kun la konvencia agrikulturo, en agroekologio oni produktas manĝaĵon laŭ vere daŭrigebla maniero: loke produktita sen difekti la naturan medion kaj kun respekto al la rajtoj, scioj kaj bezonoj de la homoj, kiuj produktas ĝin] komunumo kaj regule frekventas la urban malliberejon. Kiel diras multaj homoj en Altamira, multaj el la nunaj problemoj radikas en la konstruo de la akvobaraĵo Belo Monte [en], hidroelektrejo kiu kostis 7,3 miliardojn da USD, solene lanĉita en 2016 ĉe la rivero Ŝinguo.
#000189
La esploroj por konstrui akvobaraĵon en la regiono datas de la 1970-aj, sed nur en 2011, dum la regado de la maldekstra Partio de la Laboristoj, komenciĝis la konstruado. La registaro motivis la kreadon de la akvobaraĵo kiel rimedon por certigi energian sekurecon de Brazilo kadre de kreskanta postulado de elektro en la lando.
#000190
Do dia para a noite, [a população cresceu]. Isso se deu por conta do empreendimento de Belo Monte, a construção da hidrelétrica que trouxe muitas pessoas, e a cidade inchou. Tínhamos uma infraestrutura que mais ou menos já era deficiente, não comportava as demandas da cidade, e com a construção isso piorou.
#000191
Tivemos na cidade de Altamira pessoas que vieram com um trabalho certo, mas também muitos aventureiros, pessoas que foram na esperança de encontrar trabalho e se depararam com dificuldades, especialmente, para achar aluguel. Os preços subiram. Quando se tem um empreendimento do tamanho de Belo Monte, a criminalidade também aumentou.
#000192
La loĝantaro kreskis de unu tago al alia. Ĉi tio okazis ĉar la entrepreno Belo Monte kiu konstruis la hidroelektran akvobaraĵon venigis multajn homojn, tiele kreskigante la urbon. Nia infrastrukturo jam estis pli aŭ malpli manka, ne kontentiganta la postulojn de la urbo, kaj kun la konstruado tio malboniĝis.
#000193
En Altamira aperis homoj, kiuj venis por certa laboro, sed ankaŭ multe da aventuristoj, kiuj estis motivataj pro la espero trovi laboron, sed renkontis malfacilaĵojn, precipe por trovi loĝejon. Luprezoj altiĝis. Kun entrepreno de tia grandeco, kiel Belo Monte, ankaŭ krimeco pligrandiĝis.
#000194
Komence de la 2000-aj la ofteco de mortigoj en Altamira [pt] estis 11,3 murdoj per 100 000 loĝantoj. En 2017 ĝi estis 135,5. Ĝi superas la oftecon de mortigoj en Honduro [pt], kiu havis la plej altan gradon de mortigoj en la mondo tiun jaron, laŭ UN. La plej lasta Atlaso de Perforto [pt], ĉiujara brazila studaĵo pri publika sekureco, indikas la urbon kiel la duan plej perfortan urbon en Brazilo.
#000195
Indiĝenoj plej suferis pro la konstruo de la baraĵo Belo Monte. En septembro la Brazila Federala Polico malkovris 15000-hektarajn senarbarigitajn areojn ene de oficiale destinitaj Indiĝenaj Teroj en Altamira. En aŭgusto estroj de Xikrin diris, ke ili ricevis minacojn de armita bando, nombranta tricent membrojn, kiu estis konstuanta domojn sur ilia tero.
#000196
Encontrei aqui a continuação do que eu estudei no meu mestrado a partir da (filósofa alemã) Hannah Arendt. Belo Monte é o caso perfeito para se estudar o mundo em que tudo é possível. A Hannah Arendt lia os estados totalitários. Ela lia o mundo do genocídio judeu. E eu acho que é possível ler Belo Monte da mesma maneira.
#000198
Mi trovis ĉi tie la daŭrigon de tio, kion mi studis dum mia magistreco pri Hannah Arendt (germana filozofo). Belo Monte estas la perfekta kazo por studi la mondon, kie ĉio eblas. Hannah Arendt esploris la totalismajn ŝtatojn. Ŝi esploris la mondon de juda genocido. Kaj mi pensas, Belo Monte estas pritraktebla sammaniere.
#000199
La amazoniaj incendioj, kiuj furoris en la tutmonda gazetaro en aŭgusto, ŝajnas esti kaŭzitaj de homoj, kaj eble de krimuloj. Loka ĵurnalisto Adecio Piram raportis, ke kamparanoj organizis “fajran tagon” en la subŝtato Parao la 10-an de aŭgusto, dum kiu ili ekbruligis areon laŭlonge de federacia vojo. La revuo Globo Rural poste raportis pri la kazo:
#000200
La ĵurnalisto Adecio Piram diris:
#000201
Já se sabe que mais de 70 pessoas – de Altamira e Novo Progresso — entre sindicalistas, produtores rurais, comerciantes e grileiros, combinaram através de um grupo de WhatsApp incendiar as margens da BR-163, rodovia que liga essa região do Pará aos portos fluviais do Rio Tapajós e ao Estado de Mato Grosso. A intenção deles era mostrar ao presidente Jair Bolsonaro que apoiam suas ideias de “afrouxar” a fiscalização do Ibama e quem sabe conseguir o perdão das multas pelas infrações cometidas ao Meio Ambiente.
#000202
Oni scias, ke pli ol 70 homoj – el Altamira kaj [la urbo] de Novo Progresso – inter ili sindikatanoj, kamparanoj, komercistoj kaj terkaptistoj, interkonsentis pere de WhatsApp por ekbruligi la randojn de la aŭtovojo BR-163, kiu ligas la subŝtaton Parao kun havenoj de la rivero Tapajozo (Rio Tapajós) kaj kun la subŝtato Mato-Groso. Ilia intenco estis montri al prezidento Jair Bolsonaro, ke ili subtenas liajn ideojn pri “malfunkciigo” de inspektoj fare de IBAMA [pt: brazila naturmedia reguliga instanco] kaj eble ricevos pardonon pro pasintaj naturmediaj monpunoj.
#000203
A verdadeira época das queimadas em Altamira não começou. A situação se torna dramática em outubro, novembro. Neste ano, a coisa vai chegar num nível apocalíptico.
#000205
La efektiva incendia sezono en Altamira ankoraŭ ne komenciĝis. La situacio fariĝas pli drama en oktobro, novembro. En ĉi tiu jaro ĝi kreskos ĝis apokalipsa nivelo.
#000206
Debora Alvares, raportisto de The Huffington Post en Brazilo, skribis pri renkontiĝo, kiun ŝi havis kun lokaj hakistoj, kiuj minacis ŝin. Ŝi diras:
#000207
Esse clima tenso no ar, misturado à fuligem, não parece ser exceção. Diferentes fontes em Altamira me relataram um recente ataque a carros do Ibama, instituto de meio ambiente, quando correu a notícia de que haveria mais inspeções nessa área ao norte de Altamira. Até uma ponte teria sido destruída por madeireiros.
#000208
Um dos problemas relatados por um fiscal do Ibama que entrevistei é o próprio acesso na região amazônica. Os trechos longos de estrada de terra na BR-230 dificultam chegar às áreas de mata onde ocorrem incêndios.
#000209
Ĉi tiu streĉo en la aero, miksita kun fulgo, ne ŝajnas escepto. Malsamaj fontoj en Altamira rakontis al mi pri lastatempa atako al aŭtoj de IBAMA, naturmedia instituto, post kiam novaĵoj pri venontaj inspektadoj en la areo cirkulis. Eĉ ponto estis supozeble detruita de la hakistoj.
#000210
Unu el la problemoj raportitaj de agento de IBAMA kiun mi intervjuis, estis aliro ene de la Amazono-regiono. Longaj malpuraĵoj sur BR-230 mem malfaciligas atingi arbarajn areojn, kie incendioj okazas.
#000211
En artikolo publikigita la 13-an de septembro, Eliane Brum diris, ke, post la incendioj, Altamira pleniĝis de raportistoj, kio donis al la urbo esperon vidi ankaŭ siajn aliajn problemojn atentataj. En la jaro, kiu montriĝis pli malfacila ol kutime por la urbo, pastro Romildo resumas ĝin tiel:
#000212
Nós vivemos em Altamira o mundo do tudo é possível. Temos a impressão que vivemos um mundo sem lei.
#000213
Ni loĝas en Altamira, la mondo kie ĉio eblas. Ni havas la impreson, ke ni loĝas en senleĝa lando.
#000214
Brazila verkisto Jorge Amado kaj lia filo (kvara de maldekstre), ĉeĥa ĵurnalisto kaj dramaturgo Jan Drda (la unua maldekstre), en Dobříš, ĉeĥa kastelo, kiu servis kiel rezidejo por ĉeĥaj kaj internaciaj verkistoj, en 1950. Foto el la arĥivo de Paloma Amado, uzata kun permeso.
#000216
Antaŭ KOVIM-19 Prago estis vizitata ĉiutage de milionoj da turistoj, serĉantaj ĉipan bieron kaj impresan arkitekturon. En la 1950-aj jaroj la ĉefurbo de la tiama Ĉeĥoslovakio altiradis vere malsaman amason da vojaĝantoj: maldekstrajn intelektulojn de la tuta mondo, dezirantajn vidi kio estas la vivo ĉe socialismo.
#000217
Multaj el tiuj politikaj turistoj venis el Latinameriko kaj inkluzivis literaturajn gigantojn kiel Jorge Amado and Gabriel García Márquez. Por longe forgesita, tiu ĉi historio estas nun poiomete remalkovrata kaj rekonsiderata en Ĉeĥio.
#000218
Dum la Malvarma milito daŭris, Okcidento kaj Sovetunio engaĝiĝis en intensaj propagandaj klopodoj por montri superecon de siaj politikaj kaj socio-ekonomiaj sistemoj, kutime celante homojn en Azio, Afriko, Mezoriento kaj Latinameriko. Kaj ambaŭ flankoj konsideris arton kiel unu el la efikaj manieroj sendi tiun ĉi mesaĝon.
#000219
En Sovetunio, la Tutlanda Societo de Kulturaj Ligoj kun Eksterlando aŭ VOKS, laŭ sia mallongigo en la rusa, havis taskon inviti publikajn intelektulojn kaj verkistojn el la tuta mondo ne nur al Sovetunio, sed ankaŭ al aliaj socialismaj landoj kaj kuraĝigi ilin verki pri ili.
#000220
Tiel Prago iĝis kultura maldekstra renkontiĝejo tiutempe, kolektante komencantajn kaj maturajn maldekstrajn verkistojn, kiel la turka Nazım Hikmet kaj la sovetia Ilja Ehrenburg.
#000222
Pablo Neruda fakte eble eĉ prenis sian plumnomon de la ĉeĥa verkisto de la 19-a jarcento, poeto kaj ĵurnalisto Jan Neruda (la ĉilia poeto naskiĝis kiel Ricardo Eliécer Neftalí Reyes Basoalto). Li neniam agnoskis tion, sed fotoj de li promenanta laŭ strato de Neruda en Prago aŭ pozanta antaŭ restoracioj kaj bierejoj nomitaj “Neruda” donas firman bazon por tiuj spekulacioj.
#000223
Michal Zourek, foto uzata kun permeso.
#000224
V Latinské Americe existovala celá řada autoritářských režimů, které pod záminkou potlačit levicovou subverzi masivně potlačovaly lidská práva. Proto latinskoameričtí umělci sympatizující s komunistickou ideologií dostávali z východní Evropy jistou materiální a morální podporu. Pokud jde o svědectví z těchto cest, tak texty ze čtyřicátých a padesátých let jsou obecně plné entusiasmu. Je videt, že na intelektuály z rozvojových zemí musely některé aspekty udělat velký dojem. Zejména pak kultura. Zmínky o vysoké kvalitě divadelních představení, zázemí škol a knihoven, jakož i velká sečtělost obyvatel, se v textech často opakují.
#000226
Ekzistis serio da aŭtoritatismaj reĝimoj en Latinameriko, kiuj amase rompadis homajn rajtojn, reference al la neceso subpremi maldekstrajn subfosajn fortojn. Tio klarigas kial latinamerikaj artistoj favoraj al komunisma ideologio povis ricevi materialan kaj moralan subtenojn el Orienta Eŭropo. Rigardante la rememorojn pri iliaj vojaĝoj, la tekstojn verkitajn en la 1940-aj kaj 1950-aj, ni vidas ke ili kutime plenas je entuziasmo. Kompreneble certaj trajtoj [de socialismaj socioj] grave impresis tiujn intelektulojn, venintajn el evolulandoj, speciale la stato de la kultura sfero en Orienta Eŭropo. Estas multaj mencioj pri la alta kvalito de teatraj dramoj, lerneja infrastrukturo kaj publikaj librejoj, kaj la alta nivelo de popola edukado.
#000227
Zourek klarigas kiel Prago kaj Moskvo iĝis sekura loko por tiuj intelektuloj, ebligante al ili kontakti kaj renkonti unu la alian. “Tio estis ne malofta afero, ke famaj intelektuloj el Latinameriko renkontiĝis unuafoje en Orienta Eŭropo” li diras. “En iliaj patrujoj tio ne eblis, ĉar la lokaj aŭtoritatismaj kaj kontraŭkomunismaj registaroj simple malebligus tion.”
#000228
Zourek diras ke Orienta Eŭropo ludis ŝlosilan rolon por la latinamerika literaturo — se ne la internacia komunista movado, eble la mirinda generacio de la verkistoj de la 1960-aj jaroj ne estus tiom influa, inkluzive en Okcidento. “La verkoj de engaĝitaj aŭtoroj venis en enorma eldonkvanto [en la ĉeĥa, pola aŭ rusa], oble pli abunde ol en iliaj denaskaj lingvoj kaj ĉio ĉi okazis danke al la Fera Kurteno” diris li.
#000229
Vizitante Pragon aŭ aliajn lokojn en Ĉeĥoslovakio, maldekstraj intelektuloj, plejparte viroj, estis traktataj kiel VIP-oj: Ili povis gasti en luksaj hoteloj, iliaj elspezoj estis pagataj, ili havis aliron al dulingvaj ĉiĉeronoj, ricevis honorariojn pro siaj verkoj kaj iliaj verkoj estis tradukataj al la ĉeĥa aŭ slovaka.
#000231
Tiuj, kiuj ricevis verkistajn restadpermesojn, povis resti por longa tempo, speciale en la kastelo Dobříš, rezidejo de la Unio de Ĉeĥoslovakaj Verkistoj de la 1940-aj ĝis la 1990-aj. Iuj restis eĉ pli longe, ricevinte politikan azilon.
#000232
Byly jim placeny cestovní výdaje a během pečlivě naplánovaného programu jim byl prezentován značně idealizovaný obraz místního života. Hosté na oplátku po návratu šířili pozitivní dojmy prostřednictvím cestopisů, článků a přednášek. Fenomén “politického turismu” byl důležitou součástí sovětské propagandy. Jednalo se o dlouhodobě plánovanou strategii, jejíž počátky můžeme hledat záhy po říjnové revoluci. Důležitou úlohu v ní sehráli právě intelektuálové, které Sovětský svaz toužil získat na svou stranu a následně je využít v ideologické bitvě.
#000233
Iliaj vojaĝelspezoj estis pagitaj kaj dum iliaj zorgeme preparitaj vojaĝprogramoj ili povis vidi nur la plej idealajn partojn de la loka vivo. Responde al tio la eksterlandaj gastoj povis disvastigi siajn pozitivajn impresojn per vojaĝrakontoj, artikoloj kaj konferencoj. Tiu fenomeno de “politika turismo” estis ŝlosila komponanto de sovetia propagando, bone planita strategio kiu aperis tuj post la rusa revolucio en 1917. Ĉefa rolo estis destinita por intelektuloj, kiujn Sovetunio deziris havi ĉe sia flanko por poste uzi ilin en sia ideologia lukto kontraŭ Okcidento.
#000234
Interesa escepto en tiu idealigita perceptado kaj priskribado estis Gabriel García Márquez, kolombia laŭreato de la Nobel-premio pri literaturo, vizitinta Orientan Germanion, Ĉeĥoslovakion, Pollandon, Hungarion kaj USSR en 1955 kaj 1957. Li faris tion parte memstare kaj ricevinte oficialan inviton, li trovis eblecon eviti la oficialan programon por esplori ĉion memstare. Li prezentis oble pli nuancoplenan priskribon en sia libro “De viaje por Europa del Este” [es] (Vojaĝo tra Orienta Eŭropo).
#000236
La unua ĉapitro de la libro priskribas Orientan Germanion per malflataj vortoj kiel ekzemple en tiu ĉi sceno, kiam Márquez eniris restoracion por matenmanĝo: “Tio kion homoj havis por matenmanĝo, povus esti ekvivalento de kompleta plado en la resto de [Okcidenta] Eŭropo kaj povus esti oble pli ĉipa. Sed tiuj homoj aspektis detruitaj kaj amaraj kaj manĝis enormajn porciojn de viando kaj frititaj ovoj sen iu ajn ĝojo.” En alia ĉapitro pri Moskvo, li skribas pri la tabuita temo de la kulto de personeco de Stalin, citante sian rusan ĉiĉeronon, kiu diris: “Se Stalin plu vivus [li mortis en 1953], ni havus la Trian mondmiliton. Stalin estis la plej sangavida, la plej malica kaj plej memama figuro en la rusa historio.”
#000237
En Ĉeĥoslovakio komunismo finiĝis en la aŭtuno de 1989 kaj en la sukcedintaj ŝtatoj Slovakio kaj Ĉeĥio la socialisma pasinteco kutime estas konsiderata kiel morna periodo de rompo de homaj rajtoj, vojaĝlimigoj kaj trudita obeado al Moskvo.
#000239
Tia vidpunkto kolorigas aliron de ĉeĥaj kaj slovakaj historiistoj al la maldekstraj intelektuloj, vizitintaj ilian landon dum tiu tempo. Kiel rimarkigas Zourek, studinta en Ĉeĥio kaj Argentino:
#000240
Během mých univerzitních studií jsem sice zaslechl zmínky, že v Československu pobýval Pablo Neruda či Jorge Amado, ale neměl jsem představu, že se jednalo o fenomén tak výrazný. Jinými slovy, že intenzivní kontakty mezi oběma regiony existovaly již před kubánskou revolucí. Roli zde možná hraje určitý despekt k těmto autorům. Mnozí na ně nahlížejí jako na idealisty či užitečné idioty, kteří svou návštěvou vyjádřili sounáležitost s režimem, který se neštítil násilí a perzekucí. Celá problematika je ale mnohem komplexnější.
#000241
Dum mia studado en universitato mi aŭdis kelkajn menciojn pri Pablo Neruda kaj Jorge Amado, kiuj pasigis tempon en Ĉeĥoslovakio, sed mi ne imagis ke tio estis tiom profunda fenomeno, ke ambaŭ regionoj havis tiajn kontaktojn eĉ antaŭ la Kuba revolucio [1959]. Tio okazis eble pro la malestimo, kun kiu tiuj aŭtoroj estas nun traktataj [en Ĉeĥio kaj Slovakio]: multaj konsideras ilin idealistoj aŭ utilaj idiotoj, kiuj per siaj vizitoj subtenis reĝimojn engaĝitajn je perforto kaj persekutado. La problemo estas kompreneble oble pli komplika ol tio.
#000242
Dum tiuj aŭtoroj delonge estas omaĝataj en siaj patrujoj en Latinameriko, ilia heredaĵo estas nur nun reaperanta en la ĉeĥa historia diskurso. Vojaĝnoticoj de Marquez estis tradukitaj al la ĉeĥa unuan fojon en 2018 [sub la titolo] “Devadesát dnů za železnou oponou” [Naŭdek Tagoj Malantaŭ la Fera Kurteno], dum la aliaj restas grandparte nekonataj.
#000243
Zourek kundividas sian personan sperton por klarigi, kial la procezo de retaksado estas tiom defia:
#000244
Krátce po střední škole jsem navštívil Chile, kde univerzita byla plná sovětských vlajek, portrétů Lenina, v knihkupectví se prodávala díla Marxe a Engelse. Myslel jsem si, že ta ideologie je mrtvá, nechápal jsem, jak někdo může obdivovat zločinnou ideologii, která omezovala svobodu slova, bránila lidem studovat, realizovat sny. Tento antagonistický postoj obou regionů ke komunismu je primárně dán zcela odlišnou historickou zkušeností. Proto se domnívám, že při hodnocení komunismu je třeba se oprostit od rodinné anamnézy, která mnohdy brání vidět tento transnacionální fenomén v jeho mnohobarevnosti. Tento přístup mi bohužel stále u mnoha českých historiků chybí. Myslím, že není náhodné, že politika komunistického Československa ve třetím světě se těší většímu zájmu v zahraničí nežli mezi českými badateli. Teprve v posledních letech se to začíná měnit a myslím, že to do určité míry souvisí s postupným vystřízlivěním české společnosti z antikomunismu. Věřím, že v následujících letech vznikne řada prací, které poukážou na to, že komunistické Československo dělalo v rozvojovém světe obdivuhodné věci, na které se nepodařilo po roce 1989 úspěšně navázat. Například na poli kultury.
#000245
Baldaŭ post fini mezlernejon mi vizitis Ĉilion, kie la universitato estis plena je sovetiaj flagoj, portretoj de Lenin, kie librovendejoj proponis la verkojn de Marks kaj Engels. Mi pensis ke ideologio estas jam morta kaj ne povis kompreni kiel iu ajn povas admiri kriman ideologion, kiu limigis esprimliberecon, malebligis al homoj studentiĝi, realigi siajn revojn. Tiu antagonisma pozicio de la du regionoj rilate komunismon ekzistas ĉefe danke al vere malsama historia sperto. Pro tio mi opinias ke ni devas taksi komunismon, ni devas separi nin mem de niaj familiaj sperto kaj historio, kiuj ofte malebligas al ni vidi la transnacian fenomenon en ĝia plena diverseco.
#000246
Malfeliĉe malasociiĝo ankoraŭ ne okazas al multaj ĉeĥaj historiistoj. Mi pensas ke ne estas surprize, ke homoj en la evolulandoj estas pli interesitaj pri la politiko de la komunisma Ĉeĥoslovakio ol pri siaj samtempuloj en Ĉeĥio. Tio komencas ŝanĝiĝi iom en la lastaj jaroj kaj mi opinias ke tio okazas danke al la laŭgrada retaksado de la komunisma periodo fare de la ĉeĥa socio. Mi kredas ke en la venontaj jaroj ni vidos pliajn seriojn da verkoj, montrantaj ke la komunisma Ĉeĥoslovakio faris rimarkindajn aferojn en la evoluonta mondo, kiuj estis plejparte forlasitaj post 1989, ekzemple en la kultura sfero.
#000247
Antaŭ 19 jaroj, komencis cirkuli en Porto-Alegro, en la suda parto de Brazilo, ĵurnalo komplete farita de homoj senhejmaj aŭ en stato de socia vundeblo. La ĵurnalo Boca de Rua [“La Buŝo de la Strato”] naskiĝis el la volo de grupo de ĵurnalistoj vidi tiujn ĉi homojn paroli pri si mem, ne nur traktitajn kiel viktimojn aŭ sub la stigmato de la mizero.
#000250
La projekto estis elpensita en 2000 kaj jaron poste, dum la unua renkontiĝo de la Tutmonda Socia Forumo, estis lanĉita la unua eldono de Boca, kiel la ĵurnalo estas konata. Hodiaŭ, tio estas la sola ĵurnalo inter tiuj membrantaj en International Network of Street Papers (Internacia Reto de Strataj Ĵurnaloj), tutmonda asocio de publikaĵoj produktitaj de senhejmuloj, komplete kreita de homoj kiuj loĝas surstrate.
#000251
La aperigo de Boca estas trimonata kaj ĝia temaro iras de denuncoj pri mistraktoj suferitaj de senhejmuloj ĝis pozitivaj rakontoj. Dum tri monatoj, la grupo organiziĝas por difini la temaron, iri enketi, fari intervjuojn, foti kaj kolekti atestojn por la artikoloj. La rotacio de la membroj estas alta, sed proksimume ĉirkaŭ 50 homoj laboras por ĉiu eldono.
#000252
Post la presado, ĉiu membro de la grupo ricevas kvoton de ekzempleroj por vendi en la stratoj de Porto-Alegro. La tuta kolektita sumo iras al la raportistoj-ĵurnalistoj. La ĵurnalo estas ankaŭ subtenata per donacoj de subtenantoj, multaj el ili anonimaj, kiuj ne postulas kompenson pro sia kontribuo.
#000253
Rosina Duarte, unu el la iniciantoj de Boca de Rua kaj de la NRO ALICE (Agência Livre para a Informação, Cidadania e Educação – Libera Agentejo por Informo, Civitaneco kaj Edukado), al kiu la ĵurnalo estas ligata, rakontas ke la origina celo estis “doni voĉon al senvoĉuloj”. Tamen, post iom da tempo, ili ekkonsciis ke tio estis tro memfida afero – la voĉoj ĉiam estis tie, sed la socio ne aŭskultis ilin, diris ŝi.
#000254
Quando nós chegamos, a gente tinha ainda aquele discurso bonito, que carrega muito resquício do “preconceito bonzinho”, como eu digo, que é o de querer dar algo a eles, de ajudar. Mas a gente percebeu que nós é que tínhamos que ser alfabetizadas na linguagem da rua. Eles não tinham a alfabetização da linguagem escrita, mas nós éramos analfabetas completas sobre a vida na rua.
#000256
Kiam ni alvenis, ni ankoraŭ havis tiun belan diskurson, kiu portas multajn spurojn pri “bonintenca antaŭjuĝo”, kiel mi diras, kio signifas voli doni ion al ili, helpi ilin. Sed ni rimarkis ke fakte ni devis esti alfabetigitaj en la lingvo de la strato. Ili ne havis la alfabetigon de la skribita lingvo, sed ni estis komplete analfabetoj pri la vivo en la strato.
#000257
La dekomenca ideo de la ĵurnalistoj estis la kreado de radiostacio elsendata per laŭtparoliloj instalitaj en la fostoj de la urbo. Sed kontaktante grupon de senhejmuloj, tiuj ĉi estis firmaj: “Ni volas ĵurnalon pri ni”. Rosina diras ke la ideo timigis ŝin komence, sed ĝi funkciis:
#000259
Quando eles disseram que queriam um jornal, fomos atrás de financiamento, ainda tateando no escuro, sem saber o que fazer. Mas um dia caiu a ficha: ao contar o que acontecia nas ruas, eles faziam notícia. E, se eles tivessem consciência disso, o texto se organizava de uma forma muito clara. Porque a gente faz notícia o tempo inteiro. Tem os que fazem de uma forma mais objetiva, outros menos objetiva, mas a gente faz.
#000260
Kiam ili diris ke ili volas ĵurnalon, ni iris serĉi financadon, ankoraŭ palpe en la mallumo, sen scii kion fari. Sed iun tagon ni havis revelacion: rakontakte tion, kio okazas surstrate, ili donas novaĵojn. Kaj se ili konscius pri tio, la teksto organiziĝus en multe pli klara formo. Ĉar oni ĉiam donas novaĵojn. Kelkaj pli objektive, aliaj malpli objektive, sed oni faras tion.
#000261
Iom poste, krom la ĵurnalo estiĝis socia movado. La grupo kunvenas semajne por pridiskuti kolektivajn pledojn kaj subteneblojn al individuaj temoj de siaj membroj. Aldone ĝi estas ligata al samtemaj iniciatoj, kiel Movimento Nacional da População de Rua (Tutbrazila Movado de Strata Homamaso) kaj Amada Massa (Ŝatata Pastaĵo) – panvendejo kiu celas ebligi aŭtonomion de homoj en vundebla kunteksto kaj ankaŭ kiuj spertis loĝadon surstrate.
#000262
Pri la enhavo de raportoj, Rosina memorigas:
#000263
Parece que é só sofrimento, parece que é só dificuldade. E não é. Descobrimos essa alegria, essa resistência, valorizamos essa imensa, fantástica capacidade de sobreviver, não só de se manter vivo, mas de manter viva a esperança, a alegria, o afeto e todas essas questões.
#000264
Elisângela Escalante, kiu eniris la grupon antaŭ ses jaroj, dum plu surstratis, emfazis la gravecon de la ĵurnalo en sia vivo en telefona intervjuo al Tutmondaj Voĉoj.
#000266
Muita coisa aconteceu comigo através do jornal. Ele me tirou da rua. Porque eu vivi três anos e meio na rua e eu saí depois de uns meses indo pro jornal. Eu fui guardando um dinheiro e comecei a alugar o meu espaço. Antes eu não ganhava o meu dinheiro, dependia do meu companheiro pra tudo. Faz diferença pra mim, eu gosto de ter meu dinheiro.
#000267
Multaj aferoj okazis al mi per la ĵurnalo. Ĝi elmetis min ekster la straton. Ĉar mi vivis tri jarojn kaj duonon surstrate kaj mi eliris post kelkaj monatoj ĉeestante la ĵurnalon. Kaj mi konservadis monon kaj komencis lui mian propran lokon. Antaŭe mi ne gajnis mian monon, kaj dependis de mia partnero por ĉio. Tio gravas por mi, mi ŝatas havi mian propran monon.
#000268
Koverto de la eldono kiu atentigis pri la defioj de patrineco dum stratloĝa situacio. Foto: Agentejo ALICE/Boca de Rua, uzata permese.
#000269
Elisângela memorigas speciale eldonon, kiam kovrilpaĝa raporto demandis “Kial ni ne povas esti patrinoj?”. Ĝi pritemis defiojn kiujn stratloĝantaj virinoj frontas por ekzerci sian patrinecon.
#000270
Dum la preparo de la raporto, kelkaj virinoj kiuj teamanas al la ĵurnalo sukcesis rehavi kontakton kun siaj gefiloj, kiujn ili ne vidis de jaroj, rakontas Elisângela:
#000271
Eu acho que o que a gente fala [no jornal] é a verdade. É o que a gente sente e o que a gente vive dentro da sociedade. Se não fosse o Boca, não teria outra maneira de fazer isso e ser ouvido por tanta gente. Através dele eu consegui muitas coisas e ajudei muitas pessoas também.
#000272
Mi pensas ke kion ni rakontas [ĵurnale] estas vera. Tion ni sentas kaj ni travivas ene de socio. Se ne estintus Boca, mi havus nenian alian manieron fari tion kaj esti aŭskultata de tiom da homoj. Pro ĝi, mi atingis multajn aferojn kaj aldone helpis multajn personojn.
#000273
La unuan fojon en ĝia historio, ne eblis surstrate vendi la ĵurnalon pro la kronvirusa pandemio. Por ne ĉesi, kaj provi mildigi la efikojn de tio sur la produktadon de enspezoj por siaj raportistoj, Boca de Rua ciferiĝis.
#000274
Per minimuma kontribuo de po 20 R$ (brazilaj realoj) ĉiun trian monaton [pt], la abonanto ricevas la plej novan eldonon de Boca, kune kun pli malnovaj eldonoj kaj kromaj materialoj.
#000275
Por kunlaborantoj kaj raportistoj, la plej grava estas, ke surstratulaj voĉoj plu trairu dum la pandemio.
#000276
Marcos Sher, teamano de la ĵurnalo de 13 jaroj, rakontas post esti demandata en telefona babilado pri sia sento rilate al la ĵurnalo:
#000277
Pra mim é bom, muito bom. Pra você ver que eu não largo, né? Às vezes eu dou um tempo, mas eu volto de novo. Pra mim o jornal foi uma maneira de sair do tráfico [de drogas] e voltar a trabalhar. É bom porque é alguma coisa pra fazer, pra me tirar de casa. Ter alguma coisa pra fazer é muito importante pra mim.
#000278
Krom kontraŭa mencio, ĉiuj ligiloj redirektas al fontoj en la portugala.
#000282
Same kiel multaj brazilanoj, Bruno Alencastro, 35-jaraĝa direktoro pri fotografio, devis pasigi la kvarantenon [eo] en apartamento, kiun li kundividas kun sia edzino kaj hundo en Rio-de-Ĵaneiro [eo] dum la pandemio kaŭzita de la nova kronviruso [eo].
#000283
Iam, komence de aprilo 2020, Bruno sentis sin malkvieta. En Brazilo estis pli ol 7000 kazoj de infektiĝoj pro la nova kronviruso, laŭ datumoj de la ŝtataj sanservoj, kaj pli ol 250 personoj mortis pro la malsano. Kiel protektan rimedon, la Ministerio pri Sano komencis rekomendi al la loĝantaro la uzon de protektaj maskoj.
#000284
La 3-an de aŭgusto 2020, la lando atingis la nombron de 2,7 milionoj da konfirmitaj kazoj kaj 94 665 mortintoj, laŭ datumoj de la Ministerio pri Sano. Brazilo restas la dua lando kun la plej granda nombro da mortintoj pro KOVIM-19 [eo], tuj post Usono [eo].
#000285
Bruno rigardis tra la fenestro el sia hejmo. “Mi ĉirkaŭrigardis kaj sentis min kulpa pro tio ke mi ne dokumentis ĉi tiun momenton. Sed samtempe, kiel mi povintis registri tion en sekura maniero?”, li diris en Skype-konversacio kun Global Voices [eo, Tutmondaj Voĉoj].
#000286
Kvankam fotado multe evoluis en la lastaj jardekoj, la principo restas la sama: fotilo estas nenio pli ol malhela skatolo kun malgranda lumenigaĵo, permesanta kapti la bildon per fotosentema materialo – cifereca sensilo aŭ fotografia papero.
#000287
“Kaj se mi transformus mian ĉambron en senlumejon?”, Bruno diris. Per bruna papero kaj glubendo, li kovris la fenestron de la salono. Post kelkaj provoj, li malfermis truon kun samgranda diametro kiel la glubenda bobeno, kaj jen ĝi: la strato, kiu ŝajnis tiel malproksima, estis ene de la domo. Sur la muro fronte al la fenestro estis renversita projekcio de la arboj kaj de la najbara konstruaĵo, transpaŝante la limojn de la kvar muroj de la loĝejo.
#000288
En Brazilo, la unua registara agado ligita al la pandemio okazis en februaro 2020, kun la rehejmigo de 34 brazilanoj, kiuj estis en Vuhano [eo], Ĉinio. La unua kazo sur brazila grundo estis konfirmita la 26-an de tiu monato, en San-Paŭlo [eo]. En marto, la unua KOVIM-19-rilata mortinto en la lando estis konfirmita: servistino [en] kiu loĝis en Rio-de-Ĵanejro. Regantoj kaj urbestroj prenis mezurojn pri socia izoliteco. Tiuj kiuj povis, eklaboris hejme.
#000289
Sub la truo, tra kiu la lumo eniris, Bruno poziciigis sian profesian fotilon. Li vokis sian edzinon, Greyce Vargas, 35-jaraĝan, kaj la hundon Arnaldo. Li registris momenton de la tri personoj ĉetable en la salono, bildon sur kiu la projekcio de la strato estis supermetita [vidu ĉi-suban foton, ndlr].
#000290
“Mi komprenis, ke krom la estetika aspekto, tie ankaŭ estis io tre potenca, io, kio komunikis kun homoj pro la signifo [de la bildo, ndlr] kaj la momento de izoliteco, kiun multaj kundividis,” li diras.
#000292
La fotisto tiam decidis afiŝi la rezulton en sia Instagram-profilo kaj invitis 12 aliajn geamikojn kaj gekolegojn fari la samon.
#000293
“Ni havis materialon kongruan kun 13 fotoj de homoj en diversaj lokoj. Mi pensis pri homoj, kiuj loĝas en malsamaj kuntekstoj, periferie, centre, en la familio, sole ... Mi konfesas, ke, komence, mi eĉ ne pensis, ke homoj konsentus.”
#000294
Je lia surprizo, preskaŭ ĉiuj personoj, kiujn li kontaktis, ne nur akceptis la defion kaj kunhavigis siajn fotojn, sed eĉ retumantoj ekster lia amikaro komencis spontanee sendi siajn kontribuaĵojn, el aliaj mondopartoj.
#000295
Baldaŭ poste, Bruno Alencastro estis identigita ĉiutage en dekoj da fotoj kaj amaskomunikoloj ekster Brazilo [en] raportis pri ĝi. Do, li decidis oficialigi “Obs-cu-ra” kiel kunlaboran projekton, farante filmeton [pt, subtekstoj en la angla] en kiu li donas konsilojn pri kiel plej bone konstrui sian propran senluman kameron [eo, senlumejon, ndlr].
#000296
Nun, li intencas serĉi manierojn por financi Obs-cu-ra por tiel disvastigi ĝin al aliaj landoj. Li daŭrigas:
#000297
Jen aliaj fotoj de la projekto.
#000299
Leo Savaris, 37-jaraĝa, estas izolita hejme kun sia filo kaj edzino, en Novo Hamburgo (eo, Rio Grande do Sul). En la bildo, la familio pripensas la novan rutinon, nun ĉiam kune, sub la projekcio de la strata bildo sur la dormĉambraj muroj. Foto de Leo Savaris, per Obs-cu-ra. Uzata kun permeso.
#000301
Caroline Muller estas fotistino kaj dancistino en São Leopoldo (eo, Rio Grande do Sul). Ŝi estas izolita hejme kun sia koramiko, kiu estas medicina studento kaj laboras ĉe la frontlinioj de la batalo kontraŭ KOVIM-19. Foto de Caroline Muller per Obs-cu-ra. Uzata kun permeso.
#000305