Wikipedia's Gallbladder as translated by GramTrans
#000000
En vertebruloj, la galveziko estas malgranda kavaĵorgano kie galo estas stokita kaj koncentrita antaŭ ol ĝi estas liberigita en la maldikan inteston.
En homoj, la pirforma galveziko situas sub la hepato, kvankam la strukturo kaj pozicio de la galveziko povas varii signife inter bestospecioj.
Ĝi ricevas kaj stokas galon, produktitan per la hepato, per la komuna hepata dukto, kaj liberigas ĝin per la komuna galdukto en la duodenon, de kie la galo helpas en la digestado grasigas.
#000001
La galveziko povas esti trafita per galŝtonoj, formitaj per materialo kiu ne povas esti dissolvita - kutime kolesterolon aŭ bilirubinon, produkton de hemoglobin kolapso.
Tiuj povas kaŭzi signifan doloron, precipe en la dekstra supra angulo de la abdomeno, kaj ofte estas traktitaj kun forigo de la galveziko nomita kolecistektomio.
Kolecistito, inflamo de la galveziko, havas larĝan gamon de kialoj, inkluzive de rezulto de la efikjono de galŝtonoj, infekton, kaj aŭtoimunan malsanon.
#000002
La galveziko estas kavaĵorgano kiu sidas en malprofunda depresio sub dekstra lobo de la hepato, kiu estas grizblua en vivo.
En plenkreskuloj, la galveziko mezuras ĉirkaŭ 7 ĝis 10 centimetrojn (2,8 ĝis 3,9 coloj) en longo kaj 4 centimetrojn (1.6 in) en diametro kiam plene ŝveligite.
La galveziko havas kapaciton de proksimume 50 mililitroj (1.8 imperiaj likvaĵuncoj).
#000003
La galvezikmuro estas kunmetita de kelkaj tavoloj.
La plej interna surfaco de la galvezikmuro estas vicita per ununura tavolo de kolonecaj ĉeloj kun broslimo de mikrovili, tre similaj al intestaj absorptivaj ĉeloj.
Sub la epitelio estas subesta lamena propria, muskola tavolo, ekstera perimuskola tavolo kaj serosa.
Male al aliloke en la intestokanalo, la galveziko ne havas muscularis-mucosae, kaj la muskolaj fibroj ne estas aranĝitaj en apartaj tavoloj.
#000005
La mukozo, la interna parto de la galvezikmuro, konsistas el subŝtofo de ununura tavolo de kolonecaj ĉeloj, kun ĉeloj posedantaj malgrandajn harar-similajn aldonojn nomitajn mikrovili.
Tio sidas sur maldika tavolo de konektiva histo, la lamena propria.
La mukozo estas kurba kaj kolektita en malgrandegajn outpouking nomitaj rugae.
#000006
Muskola tavolo sidas sub la mukozo.
Tio estas formita per glata muskolo, kun fibroj kiuj kuŝas en longitudaj, oblikvaj kaj transversaj direktoj, kaj ne estas aranĝitaj en apartaj tavoloj.
La muskolfibroj ĉi tie kontraktiĝas por forpeli galon de la galveziko.
Karakterizaĵo de la galveziko estas la ĉeesto de Rokitansky-Aschoff-sinusoj, profundaj outpouking de la mukozo kiu povas etendi tra la muskola tavolo.
La muskola tavolo estas ĉirkaŭita de tavolo de konektiva kaj grasa histo.
#000007
La ekstera tavolo de la fundo de galveziko, kaj la surfacoj ne en kontakto kun la hepato, estas kovrita per dika serosa, kiu estas senŝirma al la peritoneo.
La serosa enhavas sangajn vaskulojn kaj limfatics.
La surfacoj en kontakto kun la hepato estas kovritaj per konektiva histo.
#000008
La galveziko varias en grandeco, formo, kaj pozicio inter malsamaj homoj.
Malofte, du aŭ eĉ tri galvezikoj povas kunekzisti, aŭ kiel apartaj vezikoj dreniĝantaj en la cistan dukton, aŭ havantaj oftan branĉon kiu dreniĝas en la cistan dukton.
Plie, la galveziko povas malsukcesi formiĝi entute.
Galvezikoj kun du loboj apartigita per vando povas ankaŭ ekzisti.
Tiuj anomalioj ne influas funkcion supozeble kaj estas ĝenerale sensimptomaj.
#000009
La loko de la galveziko kun ligo al la hepato ankaŭ povas varii, kun dokumentitaj variaĵoj inkluzive de galvezikoj trovitaj ene de, [9] supraj, sur la maldekstra flanko de, malantaŭe, kaj dekroĉitaj aŭ pendigita de la hepato.
Tiaj variaĵoj estas tre raraj: de 1886 ĝis 1998, nur 110 kazoj de maldekstra-kuŝanta hepato, aŭ malpli ol unu je jaro, estis raportitaj en scienca literaturo.
#000010
Anatomia vario povas okazi, konata kiel frigia ĉapo, kiu estas sendanĝera faldo en la fundo, nomita laŭ sia simileco al la frigia ĉapo.
#000011
La galveziko evoluas el endodermal outpouking de la embria intesttubo.
Frue en evoluo, la homa embrio havas tri ĝermtavolojn kaj ĝislimas embrian ovoflavpoŝon.
Dum la dua semajno da embriogenezo, ĉar la embrio kreskas, ĝi komenciĝas al ĉirkaŭoj kaj envolvas partojn de tiu poŝo.
La envolvitaj partoj formas la bazon por la plenkreska gastrintesto.
Sekcioj de tiu antaŭintesto komencas diferenciĝi en la organojn de la gastrintesto, kiel ekzemple la ezofago, stomako, kaj intestoj.
#000012
Dum la kvara semajno da embriologia evoluo, la stomako rotacias.
La stomako, originale kuŝanta en la mezlinio de la embrio, rotacias tiel ke ĝia korpo estas maldekstre.
Tiu rotacio ankaŭ influas la parton de la gastro-intesta tubo tuj sub la stomako, kiu daŭriĝos por iĝi la duodeno.
Antaŭ la fino de la kvara semajno, la evoluiga duodeno komencas ŝpruci malgrandan outpouking sur sia dekstra flanko, la hepata divertikulo, kiu daŭriĝos por iĝi la galarbo.
Ĵus sub tio estas dua outpouking, konata kiel la cista divertikulo, kiu poste evoluos en la galvezikon.
#000013
La ĉefcelo de la galveziko devas stoki galon, ankaŭ nomitan galo, bezonita por la digestado de grasigas en manĝaĵo.
Produktita per la hepato, galo fluas tra malgrandaj angioj en la pli grandajn hepatajn duktojn kaj finfine tamen la cista dukto (partoj de la galarbo) en la galvezikon, kie ĝi estas stokita.
Ĉe ĉiu tempo, 30 ĝis 60 mililitroj (1,0 ĝis 2,0 US likvo-uncoj) de galo estas stokitaj ene de la galveziko.
#000014
Kiam manĝaĵo enhavanta grason eniras la digestkanalon, ĝi stimulas la sekrecion de kolecistokinin (CCK) de mi ĉeloj de la duodeno kaj jejuno.
En respondo al kolecistokinin, la galveziko ritme kontraktoj kaj liberigas sian enhavon en la komunan galdukton, poste dreniĝante en la duodenon.
La galo emulsiigas grasojn en parte digestita manĝaĵo, tiel helpante ilian sorbadon.
Galo konsistas ĉefe el akvo kaj galsaloj, kaj ankaŭ funkcias kiel rimedo de eliminado de bilirubino, produkto de hemoglobin metabolo, de la korpo.
#000015
La galo kiu estas sekreciita per la hepato kaj stokita en la galveziko ne estas la sama kiel la galo kiu estas sekreciita per la galveziko.
Dum galvezikstokado de galo, ĝi estas koncentrita per forigo de iom da akvo kaj elektrolitoj.
Tio estas tra la aktiva transporto de natriumoj trans la epitelio de la galveziko, kiu kreas osmozan premon kiu ankaŭ kaŭzas akvon kaj aliaj elektrolitoj kiel ekzemple klorido esti reabsorbita.
#000016
Konata kiel kolecistito, inflamo de la galveziko estas ofte kaŭzita de obstrukco de la dukto kun galŝtonoj, kiu estas konata kiel galŝtono.
Ŝtopiĝinta galo akumuliĝas, kaj premo sur la galvezikmuro povas kaŭzi la liberigon el substancoj kiuj kaŭzas inflamon, kiel ekzemple fosfolipase.
Ekzistas ankaŭ la risko de bakteria infekto.
Inflama galveziko kaŭzas supozeble doloron kaj febron, kaj doloreto en la supra, dekstra angulo de la abdomeno, kaj povas havi la signon de pozitiva Murphy.
Kolecistito ofte estas administrita kun ripozo kaj antibiotikoj, precipe cefalosporinoj kaj, en severaj kazoj, metronidazole.
#000018
Kolecistektomio estas proceduro en kiu la galveziko estas forigita.
Ĝi povas esti forigita pro ripetiĝantaj galŝtonoj, kaj estas konsiderita elektproceduro.
Kolecistektomio povas esti malferma proceduro, aŭ oni kondukita per laparoskopy.
En la kirurgio, la galveziko estas forigita de la kolo ĝis la fundo, [18] kaj tiel galo dreniĝos rekte de la hepato en la galarbon.
Proksimume 30 procentoj de pacientoj povas travivi iom da grado da dispepsio sekvanta la proceduron, kvankam severaj komplikaĵoj estas multe pli maloftaj.
Proksimume 10 procentoj de kirurgioj kondukas al kronika kondiĉo de postkolecistektomiosindromo.
#000019
Kankro de la galveziko estas nekutima kaj plejparte okazas en pli posta vivo.
Kiam kancero okazas, ĝi estas plejparte de la glandoj vicantaj la surfacon de la galveziko ( adenokancero).
Galŝtonoj supozeble estas ligitaj al la formado de kancero, kaj aliaj riskfaktoroj inkludas grandajn (> 1-cm) galvezikpolipojn kaj havantajn tre kalcinitan " porcelano- " galvezikon.
#000020
Kankro de la galveziko povas kaŭzi atakojn de galdoloro, flavigadon de la haŭto ( iktero), kaj malplipeziĝon.
Granda galveziko povas esti kapabla al sentita en la abdomeno.
Hepataj funkciotestoj povas esti levitaj, precipe implikante GGT kaj Alp, kun ultrasono kaj CT skanas ekzistantaj konsiderita medicinaj bildigoj enketoj de elekto.
Kankro de la galveziko estas administrita forigante la galvezikon, aliflanke Aktuale en 2010 [ĝisdatigo] kiun la prognozo restas malbona.
#000021
Kankro de la galveziko ankaŭ povas esti trovita cetere post kirurgia forigo de la galveziko, kun 1-3% de kanceroj identigitaj laŭ tiu maniero.
Galvezikpolipoj estas plejparte benignaj kreskoj aŭ lezoj similaj al kreskoj tiu formo en la galvezikmuro, [20] kaj estas nur rilata al kancero kiam ili estas pli grandaj en grandeco (> 1-cm).
Kolesterolpolipoj, ofte asociitaj kun kolesterolozo ("fragogalveziko", ŝanĝo en la galvezikmuro pro troa kolesterolo.
Tiaj polipoj ofte kaŭzas neniujn simptomojn kaj tiel estas ofte detektitaj laŭ tiu maniero.
#000022
Testoj kutimis esplori por galvezikmalsano inkludu sangokontrolojn kaj medicinan bildigon.
Plena sangoĉel-nombrado povas riveli pliigitan blankan ĉelkalkulon sugestia je inflamo aŭ infekto.
Testoj kiel ekzemple bilirubino kaj hepataj funkciotestoj povas riveli ĉu ekzistas inflamo ligita al la galarbo aŭ galveziko, kaj ĉu tio estas rilata al inflamo de la hepato, kaj lipazo aŭ amelazo povas esti elvateitaj se ekzistas pankreatito.
Bilirubino povas pliiĝi kiam ekzistas obstrukco de la fluo de galo.
CA kiun 19-9 nivelo povas esti prenita por esplori por cholangiocarcinomo.
#000023
Ultrasono ofte estas la unua medicina bildigo testo farita kiam galvezikmalsano kiel ekzemple galŝtonoj estas ŝajna.
Abdomena Rentgena foto aŭ CT-skanado estas alia formo de bildiga tio povas esti uzita por ekzameni la galvezikon kaj ĉirkaŭajn organojn.
Aliaj bildigaj opcioj inkludas MRCP ( magnetresonanco-kolangiopankreatografio), ERCP kaj perhaŭtan aŭ intrafunkciantan kolangiografion.
Kolescintigrafio skanado estas atombildiga proceduro uzita por taksi la kondiĉon de la galveziko.
#000024
Havi "galon" estas rilata al aŭdaca konduto, dum por havi "galon" estas rilata al amareco.
#000025
En la ĉina lingvo, la galveziko ( ĉine:
膽) estas rilata al kuraĝo kaj miriado de rilataj idiomaĵoj, inkluzive de uzado de esprimoj kiel ekzemple "korpo tute [de] galo" ( ĉine:
渾身是膽) priskribi kuraĝan personon, kaj "ununuran galvezikheroon" ( ĉine:
#000026
En la Zangfu teorio de ĉina medicino, la galveziko ne nur havas digestigan rolon, sed estas vidita kiel la sidloko de decidiĝo.
#000027
La plej multaj vertebruloj havas galvezikojn, sed la formo kaj aranĝo de la galduktoj povas varii konsiderinde.
En multaj specioj, ekzemple, ekzistas pluraj apartaj duktoj kurantaj al la intesto, prefere ol la ununura ofta galdukto trovita en homoj.
Al Pluraj specioj de mamuloj (inkluzive de ĉevaloj, cervoj, ratoj, kaj laminoidoj), [25] [26] al pluraj specioj de birdoj, petromizoj kaj ĉiuj senvertebruloj mankas galveziko entute.
#000028
La galo de pluraj specioj de ursoj estas uzita en ĉina tradicia medicino;
galursoj estas konservitaj vivantaj en kaptiteco dum ilia galo estas dolore ekstraktita, en industrio karakterizita per bestkruelaĵo.
#000029
Bildigoj de la galveziko kaj galarbo estas trovitaj en babilonaj modeloj trovitaj de 2000 a.K., kaj en antikva etruska modelo de 200 a.K., kun modeloj asociite kun dia kultado.
#000030
Malsanoj de la galveziko influis homojn ekde antikvo, kun galŝtonoj trovite en la mumio de Princess Amenen de Tebo datiĝanta al 1500 a.K.
Kelkaj historiistoj kredas ke la morto de Aleksandro la Granda eble estis asociita kun akuta epizodo de kolecistito.
La ekzisto de la galveziko estis ekde la 5-a jarcento, sed ĝi estas nur relative ĵus ke la funkcio kaj la malsanoj de la galveziko estis dokumentitaj, [31] precipe en la lastaj du jarcentoj.
#000031
La unuaj priskriboj de galŝtonoj ŝajnas estinti en la Renesanco, eble pro la malalta incidenco de galŝtonoj en pli fruaj tempoj pro dieto kun pli da cerealoj kaj legomoj, kaj malpli viando.
Anthonius Benevinius en 1506 estis la unua se temas pri tiri ligon inter simptomoj kaj la ĉeesto de galŝtonoj.
Courvoisier post ekzamenado de kelkaj kazoj en 1890 tio kaŭzis la leĝon de la eponima Courvoisier deklarante ke en pligrandigita, neofertgalveziko, la kialo de iktero estas supozeble ne galŝtonoj.
#000032
La unua kirurgia forigo de galŝtono (kolecistolitotomio) estis en 1676 de kuracisto Joenisius, kiu forigis la ŝtonojn de spontanee okazanta galfistulo.
Stough Hobbs en 1867 elfaris la unuan registritan kolecistotomion, [32] kvankam tia operacio estis fakte priskribita pli frue fare de franca kirurgo Jean Louis Petit en la meza dekoka jarcento.
Germana kirurgo Carl Langenbuch elfaris la unuan kolecistektomion en 1882 por suferanto de galŝtono.
Antaŭ tio, kirurgio temigis kreado de fistulo por drenado de galŝtonoj.
Langenbuch konkludis ke surbaze de pluraj aliaj specioj de mamulo havas neniun galvezikon, homoj povis pluvivi sen unu.
#000033
La debato ĉu kirurgia forigo de la galveziko aŭ simple galŝtonoj estis preferitaj estis aranĝitaj en la 1920-aj jaroj, kun interkonsento tiu forigo de la galveziko estis preferita.
Ĝi estis nur en la mezaj kaj malfruaj partoj de la dudeka jarcento kiun medicinaj bildigoj teknikoj kiel ekzemple uzo de kontrastmedio kaj CT skanas kutimis rigardi la galvezikon.
La unua laparoskopic kolecistektomio farita fare de Erich Mühe de Germanio en 1985, kvankam francaj kirurgoj Phillipe Mouret kaj Francois Dubois ofte estas kredititaj por siaj operacioj en 1987 kaj 1988 respektive.
#000034
editor-in-chief, Susan Standring ; section editors, Neil R. Borley; et al. (2008). Gray's anatomy : the anatomical basis of clinical practice (40th ed.). London: Churchill Livingstone. ISBN 978-0-8089-2371-8. CS1-maint: Eksplicita uzo de et al. ( ligo) CS1-maint: Multoblaj nomoj: verkintoj listigas ( ligo) CS1-maint: Ekstra teksto: verkintoj listigas ( ligo)
#000036
Ampulla of Vater Konstriktoro de Oddi
#000038
La gala veziko (latine vesica fellea respektive biliaris, de la vortoj vesica por „veziko“, fellis respektive bilis por „galo“) estas kava organo de la homoj kaj aliaj vertebruloj, kiu stokas kaj koncentrigas la galon produktitan de la hepato. La galo estas likvaĵo bezonata por la digestado de graso en la intestaro; en certaj dozoj do la likvaĵo laŭ digesta bezono estas elfluigata tra tubeto en la intestaron.
#000039
Gala veziko ekzistas ĉe la plej multaj vertebruloj, dum la besta evoluo ĝi unuafoje aperas ĉe la "kraniaj bestoj" (latine craniota). Ene de la unuopaj klasoj de vertebruloj tamen estas unuopaj specioj aŭ bestogrupoj sen tia veziko, kaj el aliaj klasoj de bestoj estas multaj specioj sen ĝi. Inter la fiŝoj, ekzemple el la petromizoj nur tre junaj bestoj havas ĝin kaj dum la plenkreskiĝo ĝi malaperas, kaj ankaŭ pluraj specioj de kartilagaj fiŝoj ne havas la vezikon. Inter la birdoj ĝi mankas ĉe la plej multaj kolombedoj kaj papagoj, ankaŭ ĉe la amerika reao kaj la afrika struto, ĉe la numidedoj, familio de kokoformaj birdoj, ĝi ne ĉiam troveblas. Inter la vertebruloj, bradipoj, ĝirafoj, tapiroj, ĉevaloj, ratoj kaj multaj cervoj ne havas galan vezikon.
#000040
La gala veziko de homo kutime longas 6 ĝis 10 centimetrojn kaj larĝas malpli ol 4 centimetrojn. La formo ofte priskribatas "pirosimila". La organo situas en fosaĵo (latine fossa vesicae biliaris) ĉe la suba flanko de la hepato inter ties lobus quadratum (parto kvadrata) kaj lobus dexter (parto dekstra) – foje ĝi preskaŭ komplete ĉirkaŭvolviĝas de hepata histo. Ĉe la suba flanko la veziko tuŝas la dekstran kurbiĝon de la kojlo, kio en la kazo de inflamoj povas kaŭzi kunkreskaĵojn de ambaŭ organoj, kaj foje ankaŭ povas kaŭzi nenaturan konekton kaj do fluon de galo en la kojlon. Dorsflanke la veziko korpomeze tuŝas la supran parton de la duodeno. Signife malsaman situon la organo havas nur ĉe la – laŭ anatomio aparte sveltaj kaj longaj – serpentoj: tie ĝi situas malantaŭ la hepato en relative granda distanco.
#000041
La organo divideblas en fundon (latine fundus vesicae biliaris), korpon (corpus vesicae biliaris) kaj kolon (collum vesicae biliaris). La vezika kolo, kie la organo konektatas al la vezika kondukilo (ductus cysticus), havas spiraloforman mukozan faldaĵon (plica spiralis, auch Heister-Klappe), kiu havas ventilan funkcion aparte dum la kazo de pli alta abdomena premo (ekzemple dum fekado). La vezika kondukilo kun la komuna hepata kondukilo (ductus hepaticus communis) unuiĝas al la gala kondukilo (ductus choledochus), kiu, vojante tra la ligamento hepatoduodena, finiĝas per enfluejo en la duodenon. Ĉiuj partoj de la vezikoj kiuj ne rekte tuŝas la hepaton estas kovritaj per peritoneo, kiu havas sensajn nervajn branĉojn de la diafragma nervo (nervus phrenicus). La nervofibroj fontas el la ostomedolaj segmentoj C3 ĝis C5. El la segmentoj C3 kaj C4 dekstraflanke ankaŭ fontas la fibroj de la nervoj surklaviklaj (nervi supraclaviculares), kiuj sense nervigas partojn de la dekstra ŝultro. En kazo de irito en la peritonio de la gala veziko pro ekzemple inflamo sekve povas ekesti doloroj en la dekstra ŝultro, kiuj por nemedicinistoj povas komence esti surprizaj. Krome la gala veziko mem havas vegetativajn nervojn el fibroj de la ganglion celiacum, centra nervonodo de la abdomena kavo.
#000042
La vezika arterio, arteria cystica, ĝenerale angio el la dekstra branĉo de la propra hepata arterio (arteria hepatica propria) transportas oksigenoriĉan sangon al la organo. De la organo sangon fortransportas la vezikaj vejnoj (venae cysticae), kiuj enfluas la hepatan pordan vejnon (vena portae).
#000043
Ĉe la bestoj sen gala veziko la hepata kondukilo rekte de la hepato transportas la galon en la duodenon. Ĝenerale la gala veziko havas verdan koloron, kio fontas de la koresponda verda koloro de la galo.
#000044