Konata kolektivo en Meksiko kiu ciferecigas librojn kaj poste kundividas ilin interrete, kiel politika pozicio, batalas kontraŭ nova kopirajta regulado. La retejo Pirateca [ndlt. Tiu nomo rilatas hispane al du vortoj: “Pirata” kaj “Biblioteca”, aŭ “Pirato” kaj “Biblioteko”, kio esperante signifus egale: “Pirateko”] estas ankoraŭ neatingebla pere de la ĉefaj operatoroj pri telekomunikado en la lando ekde julio 2022.
#000001
La kolektivo alfrontas agojn kiujn ĝi taksas persekuto flanke de la registaraj aŭtoritatoj pri aŭtorrajtoj, kiuj alvenis al la blokado de ĝia retejo kaj al limigoj por kundividi siajn enhavojn ligitajn al sia retejo en sociaj retoj. Ĝia Tvitera konto ankaŭ estis suspendita.
#000002
 estas retejo kiu ekde 2019 provizas liberan aliron al pli ol 279 titoloj hispane sub la slogano “La libroj ne estas ŝtelitaj, ili estas eksproprietigitaj!”. Homoj kiu administras estas anonimuloj. Ili diras per siaj propraj vortoj al Tutmondaj Voĉoj ke:
#000003
A veces, para no centrar la atención en las identidades, preferimos decir que Pirateca no es nada. Pero tal vez, buscando una definición provisional, hoy podríamos decir: Pirateca es una amistad.
#000004
Foje, por ne koncentri atenton al identecoj, ni preferas diri ke Pirateko estas nenio. Sed eble, serĉante provizoran difinon, hodiaŭ ni povus diri: Pirateko estas amikeco.
#000005
La instigoj malantaŭe naskiĝas kun la deziro kundividi librojn kiuj markis ilin (ilian vivon):
#000006
Es nuestra forma de materializar el amor por nuestrxs amigxs, es el deseo de compartir nuestras lecturas con ellxs; pero también es el amor por esa comunidad posible, esa comunidad por venir: esxs otrxs amigxs que aún no conocemos, aquellxs con quienes en secreto, nuestros afectos resuenan.
#000007
[Tio] estas nia maniero materiigi amon por niaj amikoj, estas la deziro kundividi niajn legaĵojn kun ili; sed ankaŭ estas la amo por tiu ebla komunumo, tiu venonta komunumo: tiuj aliaj amikoj kiujn ni ankoraŭ ne konas, tiuj kun kiuj niaj simpatioj sekrete akordiĝas.
#000008
Antaŭ kelkaj monatoj legantoj de Pirateko rimarkis ke la retejo ne alireblas pere de pluraj meksikaj operatoroj pri telekomunikado kaj denuncis tion en la [sociaj] retoj. Ili ankaŭ asertas ke Fejsbuko forigis antikvajn publikaĵojn de Pirateko kaj malpermesis la kreadon de novaj.
#000009
Pluraj librovendejoj en Meksiko subtenante Piratekon metis ŝparmonujojn por ricevi ekonomiajn kontribuojn por Pirateko. Inter ili, la eldonejo kaj librovendejo Impronta, kiu ricevis viziton de inspektistoj de la Meksika Instituto pri Industria Proprieto (es: IMPI), kiuj rekviziciis la ŝparmonon la saman monaton kiam komenciĝis la blokadoj.
#000010
La operatoroj pri telekomunikado implikitaj en la blokado estas la plej grandaj en Meksiko: Telmex, Megacable kaj iutempe Izzi, kiu poste ĉesis bloki ĝin. Historiaj retmezuradoj de Observatorio Abierto de Interferencias, spaco dediĉita al dokumentado pri interretaj blokadoj, kaj Ripe Atlas havas registraĵojn kiuj konfirmas la ekziston de la blokado.
#000011
La operatoroj pri telekomunikado Telmex kaj Megacable, kiuj estis konsultitaj de Tutmondaj Voĉoj, diris ke la blokaj mezuroj okazas ĉar ili ricevis ordon de IMPI.
#000012
Las medidas implementadas por TELMEX tienen como objetivo dar cumplimiento al requerimiento del IMPI y evitar la imposición de cualquiera de las sanciones previstas en el artículo 388 de la Ley.
#000014
La mezuroj efektivigitaj de TELMEX celas plenumi la postulon de IMPI kaj eviti la altrudon de iu ajn el la sankcioj antaŭviditaj en Artikolo 388 de la Leĝo.
#000015
Ni konsultis IMPI-n kaj ĝian vicdirektoron pri komunikado, Alberton Olguin, por ekscii la kaŭzojn kaj la kialon de tiu ĉi proceduro. Lia respondo estis ke ĝi estas malfermita afero kaj en proceso, do ne eblas doni informojn pri ĉi tiu kazo. La membroj de Pirateko siaflanke konsideras ke ĉi tiuj agoj havas klare ideologian kialon kiu:
#000016
[Busca] perpetuar el sistema profundamente clasista y privatizador que dicta que sólo las personas con capital económico pueden acceder a la cultura; para ellos, la cultura se compone de objetos cualquiera, capitalizables y que se pueden poseer, negando así un hecho que a nosotrxs nos parece una realidad ontológica absoluta: que toda creación es siempre colectiva y que el valor de los objetos culturales está en las vidas que transforma, en los corazones que sensibiliza, en las mentes que potencia, y no en los valores monetarios que algún sistema económico pueda poner sobre ellos.
#000017
[Serĉas] daŭrigi la profunde klasisman kaj privatigan sistemon kiu diktas ke nur homoj kun ekonomia kapitalo povas aliri kulturon; por ili, kulturo konsistas el ajnaj objektoj kapitaligeblaj kaj kiuj povas esti posedataj, tiel neante fakton kiu ŝajnas al ni absoluta ontologia realo: ke ĉiu kreado estas ĉiam kolektiva kaj ke la valoro de kulturaj objektoj estas en la vivoj kiujn ĝi transformas, en la koroj kiujn ĝi tuŝas, en la mensoj kiujn ĝi disvolvas, kaj ne en la monaj valoroj kiujn iu ekonomia sistemo povas meti sur ilin.
#000018
La meksika leĝaro havis serion da modifoj koncerne kopirajton. En 2020, inter ĉi tiuj ŝanĝoj estis enkondukita administra proceduro kiu permesas al operatoroj pri telekomunikado bloki aliron al retejoj provizore, sen havi juĝistan rezolucion pri la kazo.
#000019
En ĉi tiu kazo, blokaj agoj devenas de administra proceduro kaj ne rezulte de proceso. La blokado estis iniciatita de IMPI pro anonima plendo kiun ĝi ricevis kontraŭ Pirateko, diras Salvador Alcantar, kiu akompanas la kolektivon en la leĝa proceduro kaj kiu taksas ke oni alfrontas la unuan publikan kazon kun ĉi tiuj trajtoj en la lando.
#000020
Unu el la kritikoj de ĉi tiu nova kopirajta leĝaro estas ke la aŭtoritato ne havas publikajn registrojn pri ĉi tiu tipo de rimedoj petataj al interretaj provizantoj, do ili povas agi laŭ sia bontrovo kaj sen respondigebleco, aldonas Alcantar.
#000021
Fronte al la ekonomia argumento laŭ kiu kundividi librojn, kiel Pirateka faras, efikas sur la aŭtorojn de ĉi tiuj libroj kaj sur la eldonejojn, la kolektivo diras ke:
#000022
Los derechos de autor no protegen a nadie más que a los intereses económicos de los dueños de los grandes capitales, o sea, a quienes menos participan en la elaboración de las potencias afectivas de un texto.
#000023
Kopirajtoj ne protektas iun ajn krom la ekonomiajn interesojn de la posedantoj de granda kapitalo, tio estas tiuj kiuj malplej partoprenas en la ellaborado de la afekciaj povoj de teksto.
#000024
[Pirateko] konsideras ke la institucioj kaj korporacioj kiuj kutime mencias ĉi tiun argumenton devus subteni ĝin publikante la informojn pri kiel la profitoj generitaj de la eldona industrio estas distribuitaj kaj tiel konigi la supozeblajn efikojn al la aŭtoroj. La Nacia Ĉambro de la Meksika Eldona Industrio (es: CANIEM) raportas ke la privata libroindustrio generis ekonomian enspezon de 8 mil 469,9 milionoj da meksikaj pesoj (440 milionoj da usonaj dolaroj) en 2020, el kiuj 368 milionoj (19 milionoj da dolaroj) respondas al elektronikaj libroj. La ekonomia forto de la industrio ankoraŭ restas sur papero.
#000025
Ĝis nun la kolektivo ne estis sciigita aŭ informita de la aŭtoritato pri la leĝaj kialoj aŭ akuzoj kiuj kondukis al la blokado de ĝia retejo. Ili argumentas ke la blokadoj okazas meze de persekutado fare de IMPI kaj CANIEM, por scii la nomojn de la homoj kiuj prizorgas kaj por puni ilin. Dume, ili reasertas ke [ili] daŭrigas danke al la subteno kiun ili ricevas de tiuj kun kiuj ili kundividas la librojn:
#000026
Honestamente, hemos llegado a sentir miedo. En más de una ocasión hemos pensado en desistir. Afortunadamente nunca han faltado nuestrxs amigxs para alentarnos y apoyarnos. Por eso, aquí seguimos.
#000027
Sincere, ni sentis timon. En pli ol unu okazo ni pensis pri rezigni. Feliĉe niaj amikoj neniam mankis por kuraĝigi kaj subteni nin. Pro tio, ĉi tie ni daŭrigas.
#000028
Ekrankopio el Jutuba filmeto montranta unuan kapkovritan alĝerian prezentistinon de televidaj novaĵoj ekde sendependiĝo de la franca okupado.
#000030
Tiu ĉi artikolo estis unue publikigita de Raoseef22 la 25-an de februaro 2022. Redaktita versio estas republikigata kadre de partnereco kun Global Voices.
#000031
Unuafoje dum duonjarcento alĝerianoj vidis prezentistinon de novaĵoj kun hiĝabo en ŝtata televido matene la 15-an de februaro 2022. Tio estis vaste rigardata de alĝerianoj kiel historia evento, post kiam la televidstacio rompis la malpermeson pri surhavo de hiĝabo en publika televido.
#000032
Ekde la tago kiam Alĝerio gajnis sendependecon de la franca okupado la 5-an de julio 1962 kaj regajnis suverenecon super siaj radiaj kaj televidaj sidejoj la 28-an de oktobro 1962, Najwa Gedi estas konsiderata la unua virino en hiĝabo, kiu prezentis novaĵbultenon.
#000033
Alĝeria prezentistino de la ĉefa novaĵbulteno Said Toubal afiŝis en sia oficiala Fejsbuk-paĝo:
#000034
For the first time after the independence, Algerian state television gives space for hijabi women in news bulletins, and colleague Najwa Jedi shines bright in her presentation.
#000035
Por la unua fojo post la sendependiĝo, alĝeria televidstacio donis lokon al virinoj en hiĝabo por [prezenti] novaĵbultenojn kaj kolegino Najwa Jedi brilis dum sia prezentado.
#000036
Membro de la Alĝeria Nacia Unio de Ĵurnalistoj (ANUĴ) Reda Jawadi asertas ke alĝeria televido “estis malebliganta al kapkovritaj virinoj aperi sur la ekrano dum pli ol duonjarcento ekde la restarigo de kompleta suvereneco super ŝtataj radio kaj televido, malgraŭ la fakto ke islamo estas la ŝtata religio”.
#000037
Parolante pri Raseef22, Jawadi diris: “La mentaleco estiginta malpermeson de la apero de la virino en kaptuko sur la ekrano estas mense heredita de la organizintoj de tiu ĉi publika institucio kaj mankas leĝo ene de la televidstacia sidejo, kiu malpermesus la aperon de kapkovritaj virinoj sur la ekrano, tio estas ĉefe hereditaj instrukcioj”.
#000038
The headscarf was forbidden on television due to personal convictions and improvised decisions issued by successive officials in managing and running Algerian state television since the independence, and this of course, is prompted by successive governments that were greatly satisfied with this policy.
#000039
La kaptuko estas malpermesata en televido pro personaj konvinkoj kaj improvizitaj decidoj, faritaj de sinsekvaj oficialuloj dum administrado kaj regado de la alĝeria ŝtata televido ekde la sendependiĝo kaj tiu ĉi kurso estas kaŭzita de sinsekvaj registaroj, kiuj estis tre kontentaj pri tiu ĉi politiko”.
#000040
Reda Jawadi diris: “La plej nova movo de la televido markas la komencon donante al miloj da inaj diplomiĝintoj de amaskomunikiloj kaj altlernejoj pri komunikado en la lando kaj kaptukoportantajn virinojn kiuj aspiras aperi en la amaskomunikilaro, la ŝancon labori en la ŝtata televida konstruaĵo en la strato Al- Shuhada, aŭ en iuj de ĝiaj regionaj institucioj trans la ŝtato”.
#000041
La virina korpo sur la ekrano
#000042
Malgraŭ restarigo de suvereneco super televido kaj radio, forprenitaj de la francoj la 28-an de oktobro 1962, Yamin Boudhan, profesoro pri amaskomunikiloj en la Universitato de Kataro, argumentas en siaj komentoj al Raseef22, ke ĉiuj sinsekvaj decidofarantoj en amaskomunikiloj kaj televido” heredis eŭropan pensmanieron laŭ aspekto kaj prezentado”.
#000043
En iliaj okuloj la kaptuko estas “malprogresema kaj necivilizita bildo, ideo heredita de la franca pensado” diris li, citante francan politikon kiu estas vaste rigardata kiel maltolerema rilate islamajn tradiciojn kaj praktikojn. Li aldonis ke estas malfeliĉe ke tiu pensmaniero, kiun li priskribis kiel “serĉado de ebleco detrui la alĝerian identecon ene de la plej profundaj partoj de alĝeria socio” daŭris dum pli ol duonjarcento, eĉ post la sendependiĝo.
#000044
Dum interparolo kun Raseef22, li aldonis ke la promociita bildo de la virina korpo “estis tre grava ke tiu aperis en televido, kaj ke gravis montri elstarajn aspektojn de virinoj kiel bildon aŭ respegulon de civilizon ankaŭ por altiri spektantojn, kaj tio estis kio la alĝeria televido celis dum tiu periodo”.
#000045
Ĉu kapkovrita? Eĉ ne revu pri laboro
#000046
Laŭ Boudhan, la revo de hiĝabportantaj virinoj labori en la alĝeria publika televido fariĝis “malproksima fantazio kaj preskaŭ neebla tasko, ĉar preskaŭ ĉiuj inaj diplomiĝintoj de la amaskomunikilaro kaj komunikadsekcioj en Alĝerio finfine eklaboras en administrado aŭ edukado, kaj tiuj, kiuj deziras specialiĝi en tiu ĉi kampo, finfine finiĝas labori en radio, novaĵagentejoj kaj diversaj gazetoj.”
#000047
Alĝeria ĵurnalistino Sabah Boudras, kiu studis en Svedio dum pli ol kvar jaroj, konfirmas ke ŝi “serĉis laboron en alĝeria publika televido, sed ŝia laborpeto estis rifuzita dum ŝia unua intervjuo pro la hiĝabo”.
#000048
En deklaro al Raseef22, Boudras atestas:
#000049
The response was harsh and direct, and was openly tied to the hijab with the words: ‘You want to work in the news department and present news bulletins... Do not even dream of it because this will not come true. If you want to work, you should work in the Al-Qur’an Al-Kareem channel (Quran TV)’.
#000050
La respondo estis kruda kaj rekta, kaj estis malkaŝe ligita al hiĝabo kun la vortoj: “Vi deziras labori en la novaĵdepartemento kaj prezenti novaĵbultenojn... Eĉ ne revu pri tio, ĉar tio ne okazos. Se vi deziras labori, vi devas labori en la kanalo Al-Qur’an Al-Kareem (Quran TV)”.
#000051
Sabah aldonis poste: “Mi ŝatas novaĵbultenojn, do kiel mi povas eklabori en alia sektoro kaj kial tio estis malpermesite? Kial ĉiuj esperoj kaj revoj de kapkovritaj virinoj esti kreivaj kaj aperi en amaskomunikiloj estas blokitaj kaj ruinigitaj fare de la oficiala alĝeria kanalo?”
#000052
Pro tiu ĉi kaj aliaj kialoj en la edukado kie ŝi laboris, Sabah Boudras decidis forlasi sian patrujon kaj setliĝi en Svedio, kie ŝi nun laboras en la eduka sektoro kaj kreas novaĵraportojn de ĉi tie por arabaj kanaloj, kaj kie kontraste [al Alĝerio] la kaptuko ne estas perceptata tiel.
#000053
En Alĝerio multe da ĵurnalistinoj decidis porti la hiĝabon en la alĝeria ŝtata televido, sed oni malpermesis al ili prezenti novaĵojn aŭ eĉ nenovaĵajn programojn.
#000054
Naima Majer, alĝeria amaskomunikila persono, estas la unua prezentistino ĉe la alĝeria televido, kiu surportis hiĝabon, speciale dum la monato Ramadano, en 1994. Sed al ŝi estis malpermesite aperi sur la ekrano simple ĉar ŝi surhavis hiĝabon.
#000055
I was very pleased with the appearance of Najwa Jedi wearing the hijab on state TV, a decision that we have been waiting for for many years, as the ban was the dominant position within the corridors of the television station.
#000057
Mi estis tre kontenta pro la apero de Najwa Jedi surhavinta hiĝabon en ŝtata televido, decido kiun mi atendis dum multaj jaroj, ĉar la malpermeso estis la dominanta pozicio en la koridoroj de la televidstacio.
#000058
Ŝi aldonis ke tiu ĉi apero “revenigas nin al 1994 kiam mi decidis surporti hiĝabon. Dum la tuta tempo al mi estis malpermesite daŭrigi miajn televidprogramojn kaj intervjuojn kiuj havis spektantaron, kaj mi kontentigis min per administra laboro ene de la televida sidejo. [Malgraŭ esti forigita el elsendoj] ĝis tiu ĉi tago, mi ne bedaŭras mian decidon surmeti la kaptukon”.
#000059
Sed ŝi diris: “Mi denove travivis la doloron kiun kapkovritaj virinoj spertas en Alĝerio ĉiufoje kiam mi provis plenumi iliajn dezirojn prezenti en publika televido. Mi pretas reveni al prezentado kaj elsendado de novaĵoj sekvante la televidan decidon forigi la malpermeson de la apero en televido de Najwa Jedi, la prezentistino en hiĝabo”.
#000060
La apero de la kaptuko en la novaĵbultenoj de la alĝeria publika televido restarigos esperojn de amaskomunikilaj studentoj kaj tiuj kiuj amas ĵurnalismon, ke ili povos aliri tiun ĉi publikan amaskomunikilan institucion.
#000062
Tamen estas ankaŭ timoj rilate aliajn improvizitajn decidojn, kiuj povus aperi iam ajn por denove malpermesi la hiĝabon, ĉar reguloj estas improvizitaj kaj decidoj arbitraj, sen iu ajn aktuala leĝa bazo ene de la institucio.
#000063
[La ligiloj en tiu ĉi artikolo estas en la angla]
#000066
La ĉina termino “Jado” aŭ “Fei Cui” (翡翠) estis akaparita en la lastaj jaroj de eksterlandaj ĉinaj disidentoj kiel kodita esprimo por kritikado de la ĉina prezidento Xi Jinping. La tendenco verŝajne daŭros, ĉar ĉinaj politikaj disidentoj ĵus lanĉis “Jado-kampanjon“, alvokante eksigi la altan gvidanton.
#000067
Laŭ la Analytical Dictionary of Chinese Characters, “Fei Cui” origine referencas al birdospeco nomata Birdo kun Verdaj Plumoj (青羽鳥), Fei estas la maskla birdo dum Cui estas la ina partnero. Poste “Fei Cui” komencis reprezenti verdan jadon, la valorŝtonon kiu reprezentas noblecon, sanon kaj bonan fortunon en la tradicia ĉina kulturo.
#000068
Rilate sian strukturon, la ĉina hieroglifo “Fei” (翡) konsistas el du partoj: morfemo kiu montras signifon kaj fonetika komponanto kiu montras la prononcon de la hieroglifo. La fonetika parto Fei (非) troviĝas supre. Tamen, la hieroglifo Fei (非) povas ankaŭ signifi “erara”, “negativa” aŭ “neanta”. La malsupra parto estas la fonetika komponanto Yu (羽), kiu signifas “plumoj”.
#000069
La hieroglifo “Cui” (翠) ankaŭ sekvas tiun ĉi strukturon. La signifo de la hieroglifo estas esprimita per “Yu” (plumoj), kiu troviĝas en la supra parto dum la fonetika komponanto “Zu” (卒) estas en la malsupra parto. “Zu” kiu uzata aparte signifas “infanterio” aŭ “morto”.
#000070
Ĉar la fonemoj de ambaŭ hieroglifoj havas negativajn signifojn kaj ilia komuna morfemo Yu (羽, do “plumoj”) estas formita per du simpligitaj ĉinaj hieroglifoj “Xi” (习), kiuj estas la familinomo de la ĉina prezidento Xi Jinping, eksterlandaj ĉinaj disidentoj sukcese interpretas la terminon “Fei Cui” (jado) kun la signifo “neante Xi” kaj “Xi mortas”.
#000071
La politika signifo de jado (Fei Cui) iĝas ĉiam pli populara dum eksterlandaj ĉinaj disidentoj provas kampanji kontraŭ aspiro de Xi Jinping al la tria prezidenta oficperiodo dum la proksimiĝanta somera pintokunveno de la Ĉina Komunista Partio en Beidaihe.
#000073
La ĵus lanĉita “Jado-kampanjo” estas unu el tiaj klopodoj. La reta kampanjo kritikas Xi Jinping pro tio ke li kondukis Ĉinion al politika, ekonomia kaj homrajta malprogreso kaj urĝigas ĉinajn retumantojn paroli kontraŭ Xi uzante kradvortojn inkluzive de #faliguXi kaj #JadoKampanjo.
#000074
Ekrankopio de la Tviter-konto de la Granda Traduka Movado. Maldekstre: komento de retanoj de la kontinenta Ĉinio pri la ukrainia krizo. Dekstre: videaĵo kun intervjuoj de ujguraj infanoj pri ilia edukado.
#000076
Reddit [eo], unu el la plej popularaj sociretejaj platformoj, lastatempe forigis ĉinan kanalon (subreddit) “Chonglang TV” post kiam uzantoj iniciatis movadon nomatan “la granda traduko” (大翻译运动).
#000077
La ĉinparolantaj retumantoj tiam forlasis Reddit kaj alportis la movadon al aliaj sociaj platformoj inkluzive de Twitter [tvitero], Facebook [fejsbuko], Instagram, kaj Telegram kun la kradvorto [eo], #TheGreatTranslationMovement ( #大翻译运动官方推号 – #La Granda Traduka Movado). La celo de la grupo estas malkaŝi la vidpunktojn de ekstremismaj ĉinaj patriotoj kaj kontraŭstari propagandon per tradukado de problema enhavo el lingvoj de Ĉinio.
#000078
La tradukmovado spontanee aperis fine de februaro kiam iuj ĉinaj Reddit-uzantoj en “Chonglang TV” komencis traduki kaj kritiki diskutojn en ĉinaj sociaj amaskomunikiloj pri la ukrainia krizo, inkluzive de la denunco kontraŭ la seksismaj ŝercoj sugestante ke ukrainaj virinoj rifuĝu en Ĉinion por geedziĝi kun ĉinaj viroj. Post reta kontraŭreago, la ĉina propagando intervenis por bremsi la ŝercojn.
#000079
Ekde tiam, kelkaj ĉinaj uzantoj de Reddit dediĉis sin al tradukado de la opinioj de ĉinaj sociaj amaskomunikiloj pri la ukraina krizo. Tamen, ĉar la fortostreĉo komencis kapti la atenton de la publiko, Reddit fermis la kanalon “Chonglang TV”, kiu havis pli ol 53 000 membrojn, komence de marto, reference al zorgoj pri la privateco: la identeco de kontinenta ĉina uzanto favore al Rusio estis elmontrita en la kanalo.
#000080
La oficiala Tviter-konto de la Granda Traduka Movado amasigis pli ol 15 000 sekvantojn en malpli ol tri semajnoj. Averaĝe, ĝi kreas 5–10 afiŝojn ĉiutage elstarigante ĉinajn retajn patriotojn aŭ la tiel nomitajn “Little Pink's” [Etaj Rozoj, alia nomo por ĉinaj retaj patriotoj] antagonismajn reagojn al aktualaĵoj, internaciaj novaĵoj kaj retaj okazaĵoj. Malsupre estas tipa ekzemplo de iliaj tradukaj afiŝoj:
#000081
Without China’s support to Russia, there won’t be war, let alone anything thereafter to make things up.#TheGreatTranslationMovement #大翻译运动 /SzItmoMwGq
#000082
Sen la subteno de Ĉinio al Rusio, ne estos milito, des malpli io poste por solvi aferojn.
#000084
La reta movado baldaŭ kaptis la atenton de la Global Times, unu el la ĉefaj ŝtatfinancitaj amaskomunikiloj de Ĉinio. Opinio de Wang Qiang, komentisto kun armea fono etikedas la retanan agon kiel parton de “Kolora Revolucio”, movado por ŝanĝi la unupartian politikan sistemon de Ĉinio:
#000086
与以往抹黑中国人的日常行为习惯不同,此次行动明确将所谓的中国人负面形象产生原因归咎于中国政府,[...] 通过抹黑中国人民来抹黑中国的政治体制,从而妄图达到在中国掀起“颜色革命”这一根本目标。
#000087
Malsama ol aliaj kalumniaj kampanjoj kontraŭ ĉinaj homoj, ĉi tiu kampanjo kulpigas la ĉinan registaron pri la negativa konduto de ĉinaj retanoj... ĝi kalumnias la ĉinan registaron per kalumniado de ĉinoj kaj ĝia fina celo estas atingi “Koloran Revolucion” en Ĉinio.
#000088
Krom kritikoj de oficialaj ĉinaj novaĵkanaloj, kelkaj transmaraj ĉinaj retumantoj ankaŭ esprimis zorgon, ke tradukado de malama parolo en ĉinaj sociaj retoj nutros kontraŭĉinan senton inter okcidentaj socioj. Ekzemple, Tviter-uzanto @jeeplakeside komentis:
#000089
追根究底所谓大翻译运动,只为了增加和传递仇恨,并无任何可进步意义。
内容携带私货,目标无差别仇视单一族群,产生后果受害种群不止华裔而是整个亚裔,可谓发起者初衷极其邪恶。
#000090
— 湖畔新语 三元 (@jeeplakeside) March 14, 2022
#000091
La celo de la tiel nomata Granda Traduka Movado estas plifortigi kaj distribui malamon. Ĝi ne estas progresema, ĝi havas propran tagordon kaj celas apartan etnon. La sekvo tamen ne estus limigita al ĉinoj sed al ĉiuj aziaj homoj. La ideo de la iniciatinto estas tre malbona.
#000092
Chang Ping, ekzilita veterana ĉina ĵurnalisto, tamen atentigis, ke la Granda Traduka Movado ne kontraŭas ĉinojn, sed propagandon kaj la cenzuran maŝinon, kiu produktas grandan nombron da patriotaj “zombioj” aŭ la tiel nomataj Etaj Rozoj:
#000093
怎樣跟殭屍作戰呢?也許苦口婆心講道理也能讓有些 殭屍幡然醒悟吧。但是,更重要的幫助它們解除巫師的魔咒。在各種傳說中,殭屍都害怕陽光。這就是為什麼俄羅斯、中國和北韓都要對網路實行嚴密封鎖的原因。
#000094
Kiel rebati la zombiojn? Oni eble povos konverti kelkajn el ili per persvado. Sed la plej bona maniero estas forigi iliajn sorĉojn. Zombioj timas sunlumon, tial Rusio, Ĉinio kaj Nord-Koreio trudis striktan interretan cenzuron.
#000095
我赞成网友自发的大翻译运动。这个翻译不仅是揭露中共极权意识形态毒害中国人,使不少中国人思想观念包括情感都有扭曲;而且更能提醒全世界各国政府和民众,高度警惕中共大外宣的渗透毒害,警惕中共大外宣的虚假信息、虚假叙事欺骗和误导公共舆论空间。这次俄罗斯侵乌战争,习当局早就开打信息战帮普京 
#000097
Mi subtenas la Grandan Tradukan Movadon iniciitan de retumantoj. La traduko ne nur elmontras kiel la diktaturo de la KPĈ venenas sian popolon per venena ideologio kaj tordis iliajn pensojn kaj sentojn, ĝi ankaŭ memorigas registarojn kaj homojn de aliaj landoj konscii pri la propagando de la KPĈ kaj disvastigo de misinformado – kiel ĝi uzas misinformadon por distordi la publikan opinion. Fronte al la rusia invado de Ukrainio, la potencobloko de Xi helpas Putin en lia informmilito [...]
#000098
Kelkaj uzantoj sugestis, ke la organizantoj de la Granda Traduka Movado devus revizii kaj provizi pli da kunteksto por la tradukoj por malhelpi disvastiĝon de malamo kontraŭ ĉinoj.
#000099
Aliaj opinias, ke la tradukaj klopodoj kreas dilemon por ĉinaj cenzuraj aŭtoritatoj. Nome, se ili cenzuras probleman enhavon de la Etaj Rozoj [“Little Pinks“], ili eble perdos kelkajn subtenantojn; se la aŭtoritatoj ignoras ilin, ili silente aprobas ilin.
#000100
Fronte al tia dilemo, Wang Qiang el Global Times sugestas, ke la ĉina propagando solidigu sian propran elitan tradukteamon por disvastigi pozitivajn rakontojn pri Ĉinio.
#000101
Korespondantoj kaj politikistoj konstante faras rasismajn komentojn kiam ili raportas pri la milito kaj la viktimoj en Ukrainio komparante ilin kun tiuj de Mezoriento. Ekrankopio de la videaĵo en kiu veterana korespondanto de CBS faras unu el tiuj komentoj.
#000103
Meze de la kreskanta perforto en Ukrainio kiu kaptas la atenton de la mondo, korespondantoj de prestiĝaj okcidentaj amaskomunikiloj kolerigis arabajn kaj mezorientajn publikojn pro siaj rasismaj rimarkoj. La komentoj inkluzivis esprimojn de empatio rilate al ukrainaj viktimoj kaj de konsterno rilate la bildojn, ĉar ĉi tiuj homoj aspektas pli “eŭropaj” kaj estis pli “civilizitaj” ol la viktimoj de militoj en Mezoriento.
#000104
La 27-an de februaro, la siria tviterulo [ndlt. aktiva uzanto de Tvitero] @WardFurati88 disvastigis “fadenon” [ndlt. tvitera ilo kie oni povas fari pepon sekvitan de alia, por raporti ion (gravan aŭ negravan)] kiu kompilis ĉiujn rasismajn kaj diskriminaciajn komentojn kiujn faris korespondantoj de internaciaj amaskomunikiloj el la tuta mondo dum raportado de la konflikto. La fadeno generis milojn da reagoj: pli ol 11 500 repepoj, pli ol 1 500 citaĵoj kaj 41 300 “mi ŝatas” (ŝatoj).
#000105
إذا كنت مسلماً.. أو شرق أوسطياً.. أو إفريقياً، وتتساءل لماذا يتم التعامل مع دمائنا كأنها مياه تسفح حول العالم؟! بل لعل للمياه منظمات حماية بيئة تحاول التقليل من هدرها.. تابع هذه التغريدات التي ربما تجيب عن سؤالك، من خلال رصد تغطيات وتصريحات حول الحرب في أوكرانيا
#000106
— ward furati (@wardfurati88) February 27, 2022
#000107
Ĉu vi estas islamano aŭ devenas de Mezoriento aŭ Afriko kaj [vi] demandas vin kial oni perceptas nian sangon kiel akvon kiu inundas la mondon? Cetere, naturmediaj organizaĵoj provas malhelpi ke oni malŝparu akvon. Sekvu ĉi tiujn pepojn, kiuj povas respondi al viaj demandoj nur analizante la priraportadon kaj komentojn pri la milito en Ukrainio.
#000108
Li komencis per la komento de veterana raportisto de CBS, Chris D’Agata, en kiu tiu esprimis sian simpation al la ukrainia popolo, kiu konsistas el homoj kiuj estas “pli eŭropaj” ol tiuj de Irako kaj Afganio. Ward citis la korespondanton kun minimumaj ŝanĝoj:
#000109
نبدأ بمراس CBS الذي تحدث عن الأوكرانيين في الملاجئ، ثم غلبته مشاعره فقال “هذا المكان ليس العراق.. ولا أفغانستان.. هذا بلد أوربي متحضر.. لن تتوقع أو تتمنى أن يحدث شيء كهذا فيه”.. وهذا يلخص الطريقة التي ينظر بها إليك
فمن الطبيعي أن تقضي يومك جرياً للاختباء من القصف.. لست أوربياً /ZJB63bkTa4
#000110
Ni komencu per la korespondanto de CBS, kiu parolis pri ukrainoj en la ŝirmejoj, superplena de emocioj, kaj [li] diris: “Ĉi tio ne estas Irako aŭ Afganio. Ĝi estas civilizita eŭropa lando. Oni ne atendus aŭ dezirus ke io tia okazu ĉi tie”.
Ĉi tio resumas kiel li perceptas nin. Estas kompreneble, ke vi pasigas ĉiujn tagojn fuĝante atakojn: Vi ne estas el Eŭropo.
#000111
Poste, li aludis al la komentoj por BBC fare de David Sakvarelidze, iama ukraina ĝenerala adjunkta prokuroro. Kvankam veras ke Ward konfuzis la oficialulon kun korespondanto de BBC, li [Ward] priskribis la esencon de tio kion li [la oficialulo] diris en ĉi tiu pepo:
#000112
الآن مع مراسل BBC الذي استعبر خلال حديثه على الهواء وبرر ذلك بقوله “أعتذر.. لكن ما يحدث يثير المشاعر، لأني أشاهد أشخاصاً أوربيين بعيون زرقاء وشعر أشقر.. أطفالاً يقتلون.. بصواريخ بوتين كل يوم”، وهذا لا يحتاج تعليقاً /VuIMaahcjd
#000113
Laŭ ciferoj de Unuiĝintaj Nacioj, ekde la komenco de la milito en Sirio en 2011, pli ol 6,6 milionoj da homoj estis devigitaj forlasi siajn hejmojn, kaj aliaj 6,7 milionoj daŭre estas delokitaj en la lando. Kiam miloj riskis sian vivon por transiri Mediteraneon kaj atingi Eŭropon serĉante novan komencon, eŭropaj landoj starigis leĝojn, politikojn kaj barojn por malhelpi ilian eniron, lasante centojn da familioj en tendaroj malriĉaj, eksponitaj al la veteraj kondiĉoj kaj senigitaj de bazaj vivbezonoj.
#000115
Ward daŭrigis angle kun la vortoj de prezentisto de Al Jazeera:
#000116
الآن مع مذيع الجزيرة الإنكليزية الذي علق على مشاهد تزاحم الأوكرانيين للركوب في قطار هرباً من الحرب بقوله “ما يثير القهر.. أنظر كيف يرتدون.. هؤلاء ليسوا أشخاصاً يحاولون الهرب من بلادهم في الشرق الأوسط أو إفريقية.. إنهم يبدون مثل أية عائلة أوروبية”.. هذا ما يهم حقاً.. أنهم أوروبيون /4yEwWMk5ia
#000117
Nun, la anglalingva prezentisto de Al Jazeera, kiu komentis la amasiĝon de homoj kiuj provis eniri trajnon kaj eskapi la militon en Ukrainio, diris: “Konvinke estas... rigardu la vestojn. Ne estas homoj kiuj provas fuĝi de Mezoriento kaj Afriko. Ili aspektas kiel ajna eŭropa familio”. Tio kio gravas estas ke ili estas eŭropanoj.
#000118
Rilate al la presitaj amaskomunikiloj, Ward citas — kun eta modifo — opinian artikolon de Daniel Hannan en la brita gazeto The Telegraph:
#000119
ولنقرأ ما تقوله التلغراف البريطانية: “إنهم يشبهوننا، و هذا ما يجعل المسألة صادمة. أوكرانيا بلد أوروبي، أهله يشاهدون نتفلكس ولديهم حسابات على إنستغرام، و يصوتون في الانتخابات، ولديهم صحافة حرة. الحرب لم تعد تحدث في المجتمعات الفقيرة المعزولة، الحرب قد تحدث لأي أحد” /wUWBDhulnI
#000120
Ni vidu kion diras The Telegraph de Unuiĝinta Reĝlando: “Ili aspektas kiel niaj homoj, kaj tio estas la plej ŝoka afero. Ukrainio estas eŭropa lando, ili spektas Netflix-on, havas Instagramon, voĉdonas en liberaj balotoj kaj havas sencenzurajn amaskomunikilojn. La milito ne plu estas afero de malriĉaj kaj malproksimaj landoj. Milito povus trafi iun ajn.”
#000121
Sekvante la rimarkojn de la politikaj figuroj, Ward substrekis iujn komentojn de la bulgara gvidanto:
#000122
هنا يقول رئيس وزراء بلغاريا صراحة “اللاجئون الأوكرانيون ليسوا من اللاجئين الذين اعتدنا عليهم، لذلك سنرحب بهم، هؤلاء أوروبيون أذكياء ومتعلمون، ولا يملكون ماضياً غامضاً، كأن يكونوا إرهابيين” /9RbOMt7xd6
#000123
Ĉi tie la bulgara ĉefministro sincere diras: “La rifuĝintoj de Ukrainio ne similas al tiuj kiujn ni kutimas vidi, kaj tial ili estos bone akceptitaj. Ili estas inteligentaj kaj edukitaj eŭropanoj, ili ne havas malhelajn pasintecojn, kiel la eblon esti teroristoj”.
#000124
La sekva pepo de Ward elvokas la argumenton proponitan de multaj homoj de araba origino, kiuj komparis la okcidentan laŭdon pri la ukrainia rezisto kontraŭ Rusio kun ĝia kondamno de la palestina rezisto kontraŭ la israela okupado. Pri tio li skribis:
#000125
وبما أن رئيس بلغاريا ذكر الإرهاب، فلنقرأ كيف تصف “نيويورك بوست” جندياً أوكرانياً قام بتفجير نفسه على جسر لمنع التقدم الروسي، وصفته “جندي أوكراني بطل” /DiDPJgigh7
#000126
Kiel la bulgara ĉefministro mencias terorismon, ni vidu kiel The New York Post nomis la agadon de ukraina soldato “heroa” ĉar li buĉis sin per bombo sur ponto por malebligi la rusian antaŭeniron.
#000127
Poste li atentigis pri la hipokriteco kaj la duobla moralo de la okcidentaj registaroj rilate al enmigrado, ĉar eŭropaj landoj intensigis landlimajn kontrolojn por limigi la eniron de homoj fuĝintaj el landoj en milito pro timo ke ili eble partoprenis en konfliktoj de siaj hejmlandoj.
#000128
ماذا عن “المهاجرين”.. أعني الأشخاص القادمين من خارج حدود البلاد للقتال مع أهلها ضد الغزاة.. هنا نقرأ تصريح وزيرة الخارجية البريطانية الذي دعمت فيه الدعوات لتوجه الراغبين بالقتال إلى أوكرانيا، بمن فيهم البريطانيون، كما نقرأ إعلان رئيس أوكرانيا تأسيس فيلق للمتطوعين الأجانب. /7kgCHT9h7K
#000129
Kaj kio pri “migrantoj”... mi celas tiujn kiuj trapasas la landlimojn por batali kun siaj homoj kontraŭ invadantoj... Ĉi tie ni legas la komentojn de la brita ĉefministro, kie li subtenas la alvokojn al tiuj kiuj volas batali en Ukrainio, inkluzive de la britoj, samkiel la deklaron de la ukraina prezidento starigi eksterlandan volontulan taĉmenton.
#000130
Ward ankaŭ kritikis kiel kontentaj kaj toleremaj estas la mondorganizaĵoj pri la demonstracioj de solidareco al Ukrainio kontraste al tiuj esprimitaj al Palestino, viktimo de israela invado. Li memorigis la egiptan futbalan superstelulon Mahmoud Abu Trika, kies pruvo de solidareco kun Gazao dum israelaj atakoj en 2008 rezultis en riproĉo de la plej alta aŭtoritato de futbalo.
#000131
ماذا عن لاعب يرفع قميص ناديه في مباراة بعد تسجيل هدف، وقد كتب تحته “لا للحرب في أوكرانيا”، هل ستقول له الفيفا ما قالته لأبو تريكة سابقاً عندما رفع قميصه بعد تسجيل هدف، لتظهر عبارة “تعاطفاً مع غزة” تحته /FB3awNjxPb
#000132
Kaj kion pensi pri la ludanto kiu suprenlevis sian ĉemizon post pafi golon, montrante la mesaĝon “Ne al milito en Ukrainio”? Ĉu FIFA diros al li la samon kiun ĝi (antaŭe) diris al Abu Trika kiam li suprenlevis sian ĉemizon, post golo, por montri la mesaĝon “Solidareco kun Gazo”?
#000133
Ward poste analizis la rapidecon de tutmondaj entoj por bojkoti Rusion kaj bloki ĝian partoprenon en ĉiu agado, por igi ĝin pario [ndlt. malsupera persono aŭ persono konsiderata malsupera, kiu estas ekskludita de sansistemoj kaj avantaĝoj kiujn aliaj ĝuas], kiam antaŭe Moskvo partoprenis kaj gastigis internaciajn eventojn malgraŭ havi ŝlosilan rolon en la siria milito, kie oni mortigis milojn, delokigis multajn pliajn, disigis familiojn kaj lasis la landon en ruinoj.
#000134
La sekvajn tagojn, Ward daŭre plilongigis la fadenon helpe de siaj anoj, li aldonis pli da ekzemploj pri kiel Okcidento, ĝiaj politikistoj kaj ĝiaj amaskomunikiloj klare rimarkigis la diferencon inter tiuj kiuj meritas la rajtojn je paco kaj vivo laŭ siaj koloro kaj raso.
#000135
Dum Tvitero pleniĝas de ĝisdatigoj pri rasismo kontraŭ afrikaj kaj mezorientaj homoj en Ukrainio kiam tiuj ankaŭ provas fuĝi el la lando, faktoj kiujn Unuiĝintaj Nacioj konfirmis, la arabaj kaj afrikaj komunumoj diskutas pri la traktado kiun iliaj nacioj ricevis de Okcidento en krizaj tempoj.
#000136
The difference between how refugees from the Middle East & Africa have been treated versus refugees from Ukraine isn’t whataboutism, the word you’re looking for is racism.
#000137
La diferenco inter kiel ili traktis la rifuĝintojn de Mezoriento kaj Afriko, kaj kiel ili traktas tiujn de Ukrainio, ne estas “Whataboutism“, la ĝusta vorto estas “rasismo”.
#000139
Rilate al la terminoj “civilizita” kaj “evoluinta”, uzataj en multaj rasismaj komentoj kiel indikoj pri kiuj meritas humanan traktadon, Tviter-uzanto skribis:
#000140
The developing countries is also inaccurate. The correct term is “countries that are recovering from the colonial exploitation”
#000141
“Evoluantaj landoj” ankaŭ estas malpreciza termino. La ĝusta vorto estus “landoj resaniĝantaj de la kolonia ekspluatado”.
#000143
Por pli da informoj pri tiu ĉi temo, vidu nian specialan dosierujon Rusio invadas Ukrainion.
#000144
Hodiaŭ la tuta mondo funebras, simpatiante kun la ukraina popolo, kiu suferas pro milito komencita de malamiko multfoje pli potenca – kaj preĝante al Dio, ke simila sorto ne trafu ĝin.
#000147
Sed estas aliaj homoj en la mondo, kiuj kun intereso rigardas la situacion en Ukrainio kaj kiuj fakte iom envias tion, kiel ajn strange, kion ukrainoj spertas. Ĉi tiuj homoj silente preĝas, “Dio, ĉu vi povus doni al ni ŝancon kiel tiun de la ukrainoj?”
#000148
Kiuj estas ĉi tiuj homoj? Ili estas ujguroj [eo] de Orienta Turkestano [eo] (“Xinjiang” [Ŝjinĝjiango – eo] en Ĉinio), kiuj de multaj jaroj alfrontas genocidon fare de Ĉinio.
#000149
Estas kelkaj kialoj pro kiuj ujguroj admiras ukrainojn. Pasintsemajne la ukraina prezidento Volodimir Zelenskij parolis al la amaskomunikiloj kaj deklaris sian kuraĝon kaj lojalecon al sia popolo. Li ankaŭ diris al aliaj ŝtatestroj dum virtuala konferenco, “Ĉi tiu eble estos la lasta fojo, kiam vi vidas min vivanta”. Pasintjare ujguraj gvidantoj Shirzat Bawdun kaj Sattar Sawut, akuzitaj pri “separatismaj” agoj, malkaŝe parolis al la amaskomunikiloj kaj ploris: “Mi pentis, mi faris eraron”. La diferenco inter tiuj homoj ne estas la nivelo de patriotismo aŭ personeco, sed la politika statuso (destino) de la du popoloj al kiuj ili apartenas. Unu regiono jam spertis invadon, dum la alia nuntempe invadiĝas. Tiu lasta parolas sub la minaco de tankoj, la alia suferas torturon.
#000150
Hodiaŭ ukrainoj aĝaj de 7 ĝis 70 jaroj laŭte deklaras sian pozicion, dirante: “Mi estas kontraŭ la okupado”, pafante kontraŭ siaj malamikoj, esprimante sian malamon, elmontrante sian koleron kaj resanigante siajn vunditajn spiritojn. En Orienta Turkestano tamen, ujguroj estas devigataj danki Ĉinion, kiu okupas ilian patrujon kaj kies registaro malobservis iliajn rajtojn kaj prirabis ilian riĉaĵon. Tiuj, kiuj ne montras dankemon al Ĉinio, estas malliberigitaj pro suspekto pri separismo, terorismo kaj ekstremismo.
#000151
Ĝis la 6-a de marto, pli ol unu miliono da homoj fuĝis el Ukrainio por savi siajn vivojn kaj serĉi helpon de najbaraj landoj, dum ujguroj ne rajtas moviĝi de unu kvartalo al alia sen permeso. Dum la pasintaj 10 jaroj ujguroj kiuj provis malobservi la malpermeson – fuĝi sen pasporto aŭ kun falsa pasporto – kaj transiri la limon al Kamboĝo, Vjetnamio, Egiptio, Taĝikio, Kazaĥio, Dubajo, Sauda Arabio kaj aliaj landoj, estis deportitaj al Ĉinio de tiuj landoj. Kelkaj bonŝancaj ujguroj kaj kazaĥaj rifuĝintoj kiuj fuĝis el Ukrainio trovis sekurecon en Pollando.
#000152
La 4-an de marto la oficejo pri homaj rajtoj de UN konfirmis, ke 331 civiluloj estis mortigitaj kaj 675 vunditaj en Ukrainio ekde kiam la invado de Rusio komenciĝis la 24-an de februaro. Kvankam ŝokaj, iliaj mortoj estis rapidaj. Kontraste, pli ol tri milionoj da ujguroj malrapide mortis en malliberejoj kaj koncentrejoj dum kvin jaroj. Erkin Sidick, sciencisto kaj prezidanto de Uyghur Projects Foundation [Fondaĵo pri Ujguraj Projektoj] demandis, tirinte konkludojn el oficialaj datumoj, “Kien iris la 8,3 milionoj da ujguroj en 2–3 jaroj?”
#000153
Laŭ ujguraj aktivuloj, pli ol 500 kadavroj estas liverataj al siaj hejmoj ĉiutage el la koncentrejoj, sed nur Dio kaj ĉinaj oficialuloj scias la vere totalan nombron de mortintoj ĝis nun. Neniu scias kiam la “procezo” de genocido estos finita. Estas kompreneble do, ke ujguroj konsideras la sangajn mortojn de ukrainoj dolĉaj kaj facilaj.
#000154
Kion ujguroj trovas plej interesa pri la ukraina situacio tamen, estas la internacia atento pri ĝi. Se ukraino perdas sian vivon kiel rezulto de ĉi tiu milito, la amaskomunikiloj raportas tion. Tamen la terura situacio de ujguroj altiras malmulte da monda atento. Ekzemple, kiam 150 homoj mortis en unu el la 380 koncentrejoj de la ujgura regiono, neniu krom la ujgura servo de RFA en Usono volis aŭ povis raporti ĝin.
#000155
La 28-an de februaro, 27 eŭropaj landoj, kun kiuj ukrainoj sentas sin kulture identaj, publikigis deklaron por subteni ukrainojn kaj trudis sankciojn al Rusio. Sed la islama mondo, al kiu apartenas ujguroj, voĉdonis kun Ĉinio pri la afero de ujguroj ĉe UN. La ĝenerala sekretario de UN António Guterres kondamnis Rusion en la dua tago de la milito kaj postulis ĉesigon de la invado, sed post la malkovro de la ujgura genocido pasis kvin jaroj ĝis li petis de Ĉinio permesi enketon pri la ujgura situacio. UN ankaŭ ankoraŭ ne etikedis la situacion “genocido”, malgraŭ la fakto ke ok okcidentaj landoj kaj sendependa tribunalo karakterizas ĝin tiel.
#000156
Kvankam la subteno ne sufiĉas, kaj sankcioj ne sufiĉas por malkuraĝigo, almenaŭ la mondo parolas laŭte por ukrainoj kaj kulpigas Rusion. En la ujgura kazo, la mondo donis al Ĉinio la Vintrajn Olimpikojn dum la ujgura genocido estis okazanta.
#000157
Kiam ĉi tiu artikolo estos publikigita, eble la tuta Ukrainio estos falinta en la manojn de Rusio, sed ujguroj ankoraŭ envias ukrainojn, ĉar ukrainoj havas la kapablon determini kun kiu kaj kiam ili geedziĝas, dum ujguraj virinoj estas devigitaj edziĝi kun la han-ĉinoj kiuj okupis la landon, kaj iliaj infanoj (ĉirkaŭ 500,000) estas kondukitaj al orfejoj en interna Ĉinio for de sia patrujo.
#000158
Eble ujguroj hodiaŭ iĝos ukrainoj morgaŭ, kiel ukrainoj hodiaŭ estis ujguroj hieraŭ.
#000159
Hodiaŭ, Rusio invitis ukrainan delegacion al Belorusio por diskuti la situacion, urĝante Zelenskij akcepti rusan regon. Simile, antaŭ 73 jaroj, Mao Zedong [eo] invitis gvidantojn de la Orienta Turkestana Respubliko, kiel Ehmetjan Qasim, por diskuti pri la estonta rilato de la du popoloj. La ujguraj gvidantoj akceptis la inviton kun la “subteno” de Stalino [eo], sed ili mortis en aviadila kraŝo en rusa aerspaco.
#000160
Tiuj ne estas la nuraj faktoroj kontribuantaj al la intereso kaj envio de ujguroj rilate ukrainojn; la entuziasmo de Ĉinio por la rusa-ukraina milito estas alia. Ĉar ĉi tiu milito estas granda distraĵo por la mondo kaj donas al Ĉinio oran ŝancon kaŝi la ujguran genocidon dum 5 ĝis 10 pliaj jaroj, ĝi tiel alproksimiĝas al sia fina celo: ekstermi ujgurojn de la tero.
#000161
Se ujguroj en Orienta Turkestano iam havus ŝancon diri ion al ukrainoj, tio certe estus io kiel: “Bonŝancaj ukrainoj! Eĉ se duono de vi estos mortigita, ne rezignu la batalon. Alie, vi ĉiuj alfrontos morton, kiel ni.”
#000162
Por pli da informoj pri tiu ĉi temo, legu nian specialan dosierujon Rusio invadas Ukrainion.
#000163
Protestantoj en la provinco Mangistau [eo] renkontiĝis la 4-an de januaro matene. Ekrankopio de la Jutuba [eo] kanalo “Sputnik Kazaĥio [eo]”. Justa uzo de la foto.
#000165
La ŝanĝo de registaraj postenoj komenciĝinta la 5-an de januaro inkludas la anstataŭigon de ĉefministro Askar Mamin per lia iama viculo, Aliĥan Smailov, kaj la maldungon de ŝtatsekretario kaj iama guberniestro de Mangistau, Krimbek Kuŝerbajev. Tokajev nomumis nova ŝtatsekretario fakulon pri politika komunikado, Jerlan Karin.
#000166
La grandega kresko de la prezo de likva naftogaso (LPG [eo]), la preferata fuelo por aŭtoj en la okcidentaj regionoj de Kazaĥio, estis la kaŭzo de la enlandaj amasprotestoj. En Aktau [eo], la ĉefurbo de la regiono Mangistau, la plej multaj aŭtoj estas ekipitaj per aldona LPG-deponejo, kiu estas stokita en la kofro. LPG estas multe malpli kosta ol benzino kaj helpas teni la prezojn de transporto malaltaj. Taksia veturo en Mangistau kostis ĉirkaŭ duone kompare al aliaj partoj de la lando.
#000167
La registaro komunikis malbone la prezaltiĝon, kio kaŭzis la mobilizadon de homoj en la placoj de Ĵanaozen (petrolurbo apud Aktau) la 2-an kaj la 3-an de januaro 2022. Nurlan Nogajev, loka guberniestro kaj eks-ministro pri energio, alpaloris la manifestaciantojn por promesi revizion de la prezreformo. Tamen, la kolero de la loĝantaro jam estis videbla en la placoj de Aktau, Atirau, Aktobe kaj Oralo [eo], norde, kaj Ŝimkento [eo], sude. La 4-an de januaro, loĝantoj de Almato, la plej granda urbo de la lando, kaj de Nursultano [eo], la ĉefurbo, same kiel loĝantoj de Karagando [eo], Taraz kaj aliaj urbocentroj, surstratis en amasprotesto. Raportoj de la petrolkampo de Tengiz montris laboristojn strikantajn solidare kun la protestoj.
#000168
La registara respondo estis severa, ĉar miloj da policanoj kaj specialaj trupoj estis deplojitaj kiam la homamaso kolektiĝis. Neoficialaj nombroj taksas ke inter 10 000 kaj 50 000 homoj amase protestis la 4-an de januaro tra Kazaĥio.
#000169
Policano arestanta manisfestaciantojn en Nursultano, en la nokto de la 4-a de januaro. Ekrankopio de la video de Azattyq. Justa uzo de la foto.
#000170
La plej gravaj aktivuloj estis rapide detenitaj kaj iuj raportis ke ili estis batitaj. La filo de sendependa ĵurnalisto estis pafita. Policanoj en civilaj vestoj vizitis la hejmon de civitana ĵurnalisto. Redaktisto de la stacio financita de Usono Radio Free Europe/Radio Liberty estis arestita dum kvin horoj. Korespondanto de Mediazona estis batita fare de manifestaciantoj kiam ili detruis policaŭton.
#000171
La aŭtoritatoj uzis larmigan gason kaj paralizajn pafaĵojn kiam la streĉiteco altiĝis, precipe en la stratoj de Almato. La eksplodoj (inkluzive) aŭdiĝis dum la tuta nokto ĝis la fruaj horoj de la 5-a de januaro tra la urbocentro, laŭ tio kio estis rakontita al Global Voices.
#000172
En Almato, la protesto translokiĝis de la urba areno, sportejo en la nordoriento de la urbo, al la Placo de la Respubliko, kiu antaŭ semajnoj estis la scenejo de multe pli modesta amaskunveno.
#000173
La 16-an de decembro, Kazaĥio celebris la 30-jariĝon de sia sendependenco de Sovetunio. Tiutage ĉirkaŭ cent homoj kunvenis ĉe la Placo de la Respubliko en Almato. Iuj venis kun floroj kaj preĝis proksime de la monumento pri sendependeco, omaĝante studentojn kaj civitanojn kiuj leviĝis en protesto kontraŭ sovetiaj gvidantoj en 1986. La brutala subpremado de la protesto kaŭzis plurajn mortojn, kiuj neniam estis sendepende esploritaj. La okazaĵoj de 1986 iĝis konataj kiel Ĵeltoksan (kazaĥe; esperante: “decembro”). Strato Ĵeltoksan nun enhavas la monumenton al sendependeco.
#000174
Homoj kunvenis ĉe la monumento pri sendependeco en Almato la 16-an de decemrbo 2021. Foto de Paolo Sorbello, uzata kun permeso.
#000175
Alia grupo renkontiĝis tagmeze sub la slogano “Ĵeltoksan – Ĵanaozen!”, aludante al alia malhela epizodo en la historio de Kazaĥio. En 2011, post okmonata striko, policanoj kaj elitaj trupunuoj pafis petrollaboristojn dum ili protestis en Ĵanaozen, ĝuste kiam la urba administracio estis preparanta la festojn por la 20-jariĝo de sendependeco. Dekoj estis mortigitaj, kaj homrajtaj organizoj daŭre postulas sendependan enketadon de la okazaĵoj.
#000176
Ĉe la monumento pri sendependeco, alia grupo de aktivuloj faris mallogan prezentadon por memori la ŝtatan perforton suferitan de studentoj en 1986 kaj petrollaboristoj en 2011. Sep membroj de la junulara grupo “Oyan, Qazaqstan!” vestis sin kiel blankaj manekenoj kun celtabuloj sur la dorso kaj ruĝa farbo sur la manoj kaj kostumoj. Tri membroj de la grupo estis arestitaj antaŭ la prezentado kaj estis liberigitaj baldaŭ poste.
#000177
La aŭtoritatoj blokis la straton kiu trairas la Placon de la Respubliko kaj kontrolis ĉiujn angulojn je radiuso de almenaŭ 12 kvartaloj. Kiam homoj eniris la garditan areon, la polico petis ilin prezenti siajn dokumentojn kaj agentoj de sekretservo, en civilaj vestaĵoj, pridemandis ĵurnalistojn pri ilia akredito. La atmosfero ne estis tiel streĉa kiel en la lastaj du Sendependecaj Tagoj. Ekzemple, en 2019 kaj 2020 okazis arestoj kaj severaj formoj de homamaskontrolo, kiel enkapsuligo kaj preventaj malliberigoj.
#000178
Eksplodo de malkontento pro gaso
#000179
La 2-an de januaro, la Ministerio pri Energio provis klarigi ke la nova sistemo de elektronika komerco por LPG kaŭzis la neatenditan kreskon de 60 ĝis 120 tengoj [eo] [kazaĥa monunuo] (de 0,14 ĝis 0,28 dolaroj) po litro. La klarigo ne sukcesis konvinki lokanojn, kiuj longe suspektis ke la energiaj elitoj en hidrokarbidriĉaj regionoj fiksas la prezojn por akiri pli altajn profitojn.
#000180
Suspektoj pri korupteco, malkresko de aĉetpovo kaj altiĝanta inflacio estis la faktoroj kiuj turnis la “gasproteston” en veran amasribelon.
#000181
La 4-an de januaro, tutlandaj vokoj postulis la ĉesigon de la reĝimo establita de la eksa prezidento Nursultan Nazarbajev, la starigon de parlamenta respubliko, kaj la finon de ĝeneraligita korupto. Kazaĥio rangas inter la plej malbonaj en la Indico de Korupto-Percepto laŭ Travidebleco Internacia.
#000182
La politika komentisto Dosim Satpajev skribis en Fejsbuko ke ĉi tio estas simptomo de politika sistemo kolapsanta.
#000183
Политическая система, которая десятилетиями формировалась вокруг желания угодить одному человеку, трещит по швам. [...] И власть больше всего в этой ситуации пугает та солидарность с жанаозенцами, которую проявили жители других регионов страны, так как это противоречит ее правилу “разделяй и властвуй”.
#000184
La politika sistemo kiu dum jardekoj estis ellaborita pro la deziro plaĉi al ununura persono estas eksplodonta. [...] Kaj en ĉi tiu situacio la aŭtoritatoj timas ĉefe la solidarecon kun la popolo de Ĵanaozen montritan de la civitanoj de aliaj regionoj de la lando, ĉar tio kontraŭdiras ilian “dividu kaj regu” politikon.
#000185
Unu el la plej aŭdataj devizoj ĉe la protestoj estis “Ŝal ket!” (“Foriru maljunulo!”), ne tre subtila referenco al Nazarbajev.
#000186
Kun malegaleco kaj malriĉeco ĉe la kerno, la protestoj facile ŝvelis kaj disvastiĝis tra pluraj urboj, malgraŭ interretaj haltoj kaj vojaĝlimigoj. La plej multaj mesaĝiloj kaj sociaj retoj estis neatingeblaj proksime de la protestejoj. Novaĵretejoj raportantaj de la placoj ankaŭ estis blokitaj (kiel Orda News kaj KazTAG).
#000187
La 4-an de januaro posttagmeze, prezidento Tokajev ordonis la redukton de la prezo de LPG en Mangistau al 50 tengoj po litro, sub la antaŭa sojlo de 60 tengoj. En sombra televidigita deklaro, Tokajev poste instigis siajn samlandanojn [al] “ne cedi al interna kaj ekstera provokoj, kiuj liberigas eŭforion ĉe mitingoj”, kaj aldonis ke “la registaro ne falos”.
#000188
Mediazona raportis tiun nokton ke la urĝejoj de Almato estis plenaj de dekoj da vunditoj.
#000189
Dum la situacio evoluas kaj la politika kunteksto de la lando estas influita de la ekspansiaj ondoj de la protestoj, la kazaĥaj gvidantoj devos trovi manieron por solvi la gravajn sociekonomiajn problemojn de la loĝantaro.
#000190
Videaĵa ekrankopio de Omar Alshogre, siria aktivulo kiu suferis torturon dum tri jaroj en sekreta malliberejo kaj kiu asertas ke la juĝa decido renovigas la esperon vidi la reĝimon de Baŝar al-Assad [eo] fali.
#000192
Post preskaŭ du jaroj da proceso, eks-kolonelo Raslan estis kondamnita al ĝismorta malliberigo post esti trovita kulpa pri la murdo de pli ol tridek homoj, kaj pri torturo kaj seksatenco kontraŭ pli ol kvar mil opoziciaj aktivuloj en la arestejo konata kiel Rama 25 (aŭ Al-Khatib) de la ŝtata sekretservo, inter 2011 kaj 2012.
#000193
انا اليوم اتيت الى كوبلنز لاحضر جلسة حكم مجرم من المجرمين في سوريه ولكن هل هذا يحقق لي العداله انا كأم وكزوجه لا تعر ف مصير عائلتها من تسع سنوات .خطوه جيده ولكن نحن بعيدون عن العداله كما بعدي عن احبابي . بدنا العداله للمعتقلين
#000195
— فدوى محمود (@fadwa_mahmoud) January 12, 2022
#000196
Hodiaŭ mi venis al Koblenco por ĉeesti la kondamnon de unu kulpulo el multaj krimuloj en Sirio, sed ĉu ĉi tio alportas al mi justecon kiel al patrino kaj edzino kiu ne konas la sorton de sia familio de naŭ jaroj? Tio estas paŝo, sed ni estas tiel malproksime de justeco kiel mi de miaj amatoj. Ni volas justecon por la arestitoj.
#000197
Anwar Raslan estis oficiro de siria sekretservo ĝis 2012 kaj estis politika rifuĝinto en Germanio ekde 2014, kie li estis aktiva membro de la politika opozicio post sia forlaso de la siria reĝimo kaj partoprenis en la intertraktadoj de Ĝenevo [eo] en 2014.
#000198
Tamen, tio ne protektis lin de la juĝa ordono eldonita de la germana prokuroro kontraŭ li, nek malhelpis lian areston la 13-an de februaro 2019, kune kun malaltranga oficiro, Iyad Gharib. Preskaŭ unu jaron antaŭe, Gharib estis kondamnita al kvar jaroj kaj duono en malliberejo por kompliceco en krimoj kontraŭ la homaro.
#000199
#سماء_محمود تحمل صورة عمها حيان محمود الذي اعتقل في فرع الخطيب عندما كان أنور رسلان مدير التحقيق. :”العدالة أنو ما يشم الهوا والعدالة أنو (أنور رسلان)
ما يطلع طول ما في معتقلين” #الاسد #سوريا #سورية /lfDLmIPMHk
#000200
Samaa Mahmoud tenas la foton de sia onklo Hayyan Mahmoud, arestita en Al-Khatib, kiam Raslan estis estro de enketado: “Justeco por li estas ne spiri, kaj justeco por li [Anwar Raslan] ne esti libera dum ekzistas kaptitoj”.
#000202
La verdikto, kiun Human Rights Watch priskribis kiel “historian“, estas la unua kontraŭ altranga oficiro de la reĝimo de Baŝar al-Assad pro akuzoj de torturo kaj malobservoj de homaj rajtoj.
#000203
Omar Alshogre, aktivulo kiu postvivis tri jarojn da torturo en sekreta malliberejo en Sirio, diris en videaĵo kiun li afiŝis en Tvitero, ke la verdikto renovigis la esperon de la siria popolo por vidi la reĝimon fali:
#000204
مبروك للشعب السوري الحكم “السجن مدى الحياة” بحق مجرم الحرب أنور رسلان. #مية_وردة /MDrhS3kJwH
#000205
Gratulojn al la siria nacio pro la ĝismorta enkarcerigo de la militkrimulo Anwar Raslan.
#000207
Laŭ amaskomunikilaj raportoj, la germana kortumo faris sian verdikton surbaze de cent atestoj de postvivantoj de torturo en Al-Khatib, kiuj renkontiĝis vizaĝ-al-vizaĝe kun la estro de enketado de tiu centro, Anwar Raslan, kaj rakontis detale la fizikan kaj parolan perforton kiun ili suferis.
#000208
Post tute nei la akuzojn, Raslan ŝanĝis sian deklaron en la finaj argumentoj kaj konfesis ke en tiu centro estis turmentitaj kaj murditaj arestitoj, kvankam li neis sian respondecon.
#000209
الحكم على أنور رسلان شيء كويس، من أجل الضحايا المباشرين، ومن أجل تجريم مخابرات النظام عموما. وربما يساهم في جعل التطبيع مع النظام أصعب.
لكنه ليس خطوة نحو العدالة للسوريين.
ما في داعي للتهويل، ولا للتهوين.
#000211
La puno kontraŭ Anwar Raslan estas atingo por liaj rektaj viktimoj kaj por krimigi la sekretservojn de la reĝimo ĝenerale. Ĝi povas helpi igi la normaligon de la reĝimo pli malfacila.
Sed ĝi ne estas antaŭenigo de justeco por la siria popolo.
Ne necesas troigi aŭ subtaksi ĝin.
#000213
Liaflanke, Mandour al-Omari, homrajta aktivulo kaj eksa arestito, skribis per Fejsbuko [eo]:
#000214
Supera Kortumo de Koblenco: Porĉiama malliberigo por Anwar Raslan pro krimoj kontraŭ la homaro [eo], inkluzive de torturoj, 27 murdoj kaj seksperforto. La torturo estas unu el la plej gravaj krimoj internacie. La turmentaj institucioj de Al-Assad devas malaperi, ne normaliĝi aŭ rehabilitiĝi.
#000216
أهم مافي محكمة #كوبلنز هو الأمل بأن عدالة ما من الممكن تحقيقها، عشرات الشهادات، وآلاف التفاصيل التي توضع في محكمة لأول مرة عما يحدث داخل السجون السورية.
قلوبنا مع كل شاهد اضطر لاستذكار مسلسل من الألم والإفصاح عنه ومواجهة سجانه.
وبانتظار خطوات قادمة ضد مجرمي النظام الطلقاء!
#000218
— نور الهدى مراد (@Nour_H_Murad) January 13, 2022
#000219
La plej grava afero pri la verdikto en Koblenco estas la espero ke oni povas atingi iomete da justeco. Unuafoje, en la kortumo estis prezentitaj dekoj da atestoj kaj miloj da detaloj pri kio okazas en siriaj malliberejoj. Niaj koroj akompanas ĉiun atestanton kiu devis revivigi la tutan doloron, malkaŝi ĝin kaj alfronti ĝian aŭtoron. Ni atendas la sekvajn paŝojn kontraŭ la krimuloj de la reĝimo kiuj daŭre estas liberaj!
#000220
Ekrankopio de Jam News video.
#000222
Ĉi tiu artikolo estis origine publikigita en JAM News. Redaktita versio estas reeldonita ĉi tie laŭ enhav-kundivida interkonsento.
#000223
Kun sia helkolora hararo, ekstravaganca ŝminko, eklektika modosento, trapikiĝoj kaj tatuoj, Indigo ofte havas ion komunan kun impresi en la kartvela socio [eo]. “Kelkaj homoj esprimis tute senbazan agreson kontraŭ mi” klarigas Indigo, profesia fotisto, en intervjuo kun JAM News. “[Ili diras al mi] Mi ne zorgas pri kartveliaj tradicioj.”
#000224
Ĉiuj tri protagonistoj klarigas, ke post la protestoj kontraŭ GLATKI+ [eo], kiuj skuis la ĉefurbon ĉi-somere, multo ŝanĝiĝis en la lando. Dum la somero, Tbiliso [eo], la ĉefurbo de Kartvelio, estis atestanto de sia plej malbona homofobia atako ĝis nun. La Marŝo de Digno, planita por la 5-a de julio kadre de la Semajno de Fiereco, estis nuligita meze de perfortaj atakoj de kontraŭ-GLATKI+-manifestaciantoj. Almenaŭ 50 ĵurnalistoj estis batitaj kaj perforta homamaso sturmis kaj prirabis la oficejojn de la marŝorganizantoj – Tbilisi Pride [Tbilisa Fiero] kaj la Shame Movement [Honto-Movado], du liberalaj aktivistaj grupoj. En la sekvaj tagoj, alia amasa manifestacio ekster la parlamentejo estis respondita per perforto fare de ekstremdekstraj grupoj.
#000225
Ĉiuj ligiloj en tiu ĉi artikolo estas en la angla, krom tiuj markitaj per [eo] — en Esperanto.
#000228
Sud-Koreio [eo] estas konata tutmonde pro siaj kreemaj entreprenoj, altteknologiaj varomarkoj kaj kompreneble pro Hallyu Wave [korea ondo, ndlr.] — la korea kultura fenomeno, kiu ekspluatas ciferecan enhavon, muzikon, filman industrion kaj lingvon. Sed malpli konata estas la impresa heredaĵo de Sud-Koreio kiel demokratia nacio.
#000229
En 1988 Sud-Koreio sukcese transiris de aŭtoritata militista ŝtato (1948–1987) al liberala demokratia civila ŝtato. Dum serio da retpoŝtaj interŝanĝoj, Juke Carolina Rumuat, aŭtoro de Global Voices (GV), intervjuis Chan-ho Kim (CHK), programan manaĝeron pri internaciaj rilatoj en la Fondumo Korea Demokratio (FKD) en Seulo, pri la sudkorea demokratia transiro.
#000230
Establita en 2001, FKD celas fortigi la korean demokration per la konservado de la nacia historio de demokratia transiro, edukado kaj internaciaj interŝanĝoj. Unu el ĝiaj projektoj estas la Seula Demokratia Forumo, kiu okazis en majo 2021 kaj kies temo estis la roloj de junularo kaj virinoj en internacia kunlaboro por demokratio.
#000231
I became interested in social movements since I was a highschool student in 1988 when a pro-democracy movement took place in South Korea.
#000234
After graduating high school, I moved out of Seoul and attended Gwangju University in Gwangju (Hangul: 광주시). It’s not a prestigious university but the city itself was known as the center of a known pro-democracy movement known as the Gwangju Uprising in 1980.
#000235
After completing the mandatory military inscription, I embarked abroad. I went to Norway as an exchange student for a program called the International Culture Youth Exchange to learn Norwegian language and culture at the Folk School. Norway has a huge impact to me and my later life as my experience in the country had broadened my views on democracy and human rights.
#000236
CHK: Mi nomiĝas Chan-ho Kim. Mi estas plenuma direktoro pri internaciaj rilatoj de la Korea Demokratia Forumo. Antaŭ ol eklabori en FKD mi laboris en la Memora Fondaĵo de la 18-a de Majo dum preskaŭ 20 jaroj. Mia ĉefa respondeco estas promocii la Demokratian Movadon de la 18-a de Majo kaj evoluigi ligojn kaj aliancojn kun aktivuloj de la azia civila socio kaj defendantoj de homaj rajtoj en naciaj kaj internaciaj eventoj.
#000237
Mi ekinteresiĝis pri sociaj movadoj dum mi estis altlerneja studento en 1988, kiam pordemokratia movado okazis en Sud-Koreio.
#000238
Post fini altlernejon mi forlasis Seulon kaj bakalaŭriĝis ĉe la Universitato de Kŭangĵuo (Hangul: [eo] 광주시). Tio ne estas prestiĝa universitato, sed la urbo mem famas kiel la centro de pordemokratia movado konata kiel la Ribelo de Kŭangĵuo de 1980.
#000239
Post fini la devigan militservon mi vojaĝis eksterlanden. Mi iris al Norvegio kadre de programo de studenta interŝanĝo nomita International Culture Youth Exchange (Internacia Kultura Junulara Interŝanĝo) por lerni la norvegajn lingvon kaj kulturon ĉe Folk School (Popola Lernejo). Norvegio grave influis min kaj mian postan vivon, ĉar miaj spertoj en la lando vastigis mian rigardon al demokratio kaj homaj rajtoj.
#000240
La urbo Kŭangĵuo [koree 광주광역시, ndlr.] estis la centro de sudkoreaj demokratiigaj movadoj en la 1980-aj. La 18-an de majo 1980 en la urbo okazis serio da surstrataj protestoj kaj la militista registaro deplojis trupojn, kiuj mortigis almenaŭ 196 homojn. Dum multaj jaroj la eventoj estis strikte cenzurataj. Kvankam la ribelo estis apenaŭ menciata en lernolibroj de la monda historio, la ribelo de Kŭangĵuo inspiris rezistajn movadojn eksterlande kontraŭ aŭtoritataj reĝimoj en diversaj partoj de Azio, inkluzive Honkongon.
#000241
GV: Ĉu vi povus rakonti pli pri viaj personaj spertoj rilate la korean demokratiigon?
#000242
CHK: I grew up in Seoul, which is about 166 miles away from Gwangju. I attended Gwangju University in 1980s. The government had strict anti-communist policies, at the time, the majority population preferred not to doubt or question, including myself. The (popular) struggle against the government violent repressions were not intense at the beginning.
#000243
Things started on the streets, and later on spread in the form of pamphlets and tracts. Neighbors in big cities, including Seoul, began to whisper as we received anonymous tracts in our mailboxes with pictures of May 18th Democracy Movement. It was a complicated and bloody process (for the nation), but eventually it ended authoritarian military regime South Korea and we transitioned into a democratic state. During the regime, state violence was on plain sights and such history shouldn’t be repeated in the future.
#000244
I consider studying in Gwangju as part of my destiny as it path my way to the May 18th Memorial Foundation, where I learned how May 18th demonstrators lived difficult lives as survivors of extreme state violence. I had the opportunity to listen to the stories of those survivors. Many students, workers and democratization movement activists were illegally arrested and tortured during my university years.
#000245
CHK: Mi kreskis en Seulo, kiu situas nur 166 mejlojn for de Kŭangĵuo. Mi frekventis la Universitaton de Kŭangĵuo en la 1980-aj. La registaro tiutempe sekvis striktan kontraŭkomunistan politikon, la plejparto de loĝantaro preferis nek dubi kaj nek demandi, inkluzive min mem. La (popola) lukto kontraŭ la registaraj perfortaj reprezalioj ne estis intensa komence.
#000247
Ĉio komenciĝis surstrate kaj poste disvastiĝis forme de pamfletoj kaj broŝuroj. Najbaroj en grandaj urboj, inkluzive Seulon, komencis susure interparoli post kiam ni ricevis anonimajn broŝurojn en niaj leterkestoj kun bildoj de la Demokratia Movado de la 18-a de Majo. Tio estis komplika kaj sanga procezo (por la nacio), sed efektive tio finis aŭtoritatan militistan reĝimon en Sud-Koreio kaj ni transiris al demokratia ŝtato. Dum la reĝimo, ŝtata perforto estis videbla por ĉiuj kaj tia historio ne devas ripetiĝi estonte.
#000248
Mi konsideras studadon en Kŭangĵuo kiel parton de mia destino, ĉar tio pavimis mian vojon al la Memora Fondumo de la 18-a de Majo, kie mi eksciis kiel la manifestaciantoj de la 18-a de majo travivis komplikajn vivojn kiel suferintoj de ekstrema ŝtata perforto. Mi havis la eblecon aŭskulti la historiojn de tiuj suferintoj. Multaj studentoj, laboristoj kaj aktivuloj de la demokratiiga movado estis kontraŭleĝe arestitaj kaj torturitaj dum miaj universitataj jaroj.
#000249
La ribelo de la 18-a de majo estis angulŝtono por civiluloj, liberigintaj sin mem de subiĝo al politika povo. Ekde tiam la lukto daŭras per memorigado de la vero pri la Demokratia Ribelo kiu komenciĝis en 1980. Danke al tiu turno en la sudkorea historio, la kolektiva historio tra kiu ni pasas, Sud-Koreio nun havas sistemon de rekta elektado de la prezidento.
#000250
GV: Lastjare komento afiŝita en Foreign Policy [eo] diris ke la sudkorea sukceso en kontraŭstaro al la pandemio de KOVIM-19 estis damaĝita de politika kaj religia konservativismoj. Ĉu la tutmonda pandemio influas la praktikon de demokratio kaj homaj rajtoj en Sud-Koreio?
#000251
CHK: The COVID-19 pandemic does curtail freedom of movements, just like what has happened in other countries. The global pandemic impacted South Koreans economically and socially. For example, foreign migrant workers are in the blind spot during mandatory quarantine, and irregular workers in South Korea are suffering from fatal health risks in a difficult working environment and are losing their jobs.
#000252
We also noted that the Korean government has enacted related laws to crack down on people who spread fake news through YouTube due to the coronavirus since last year. Conservatism remains an issue here. For instance, thousands of far-right conservative groups held mass protests demanding the release of former President Park Geun-hye and demanded the resignation of the current government. Some far-right YouTubers are under investigation by the police for spreading anti vaccine narratives.
#000253
CHK: La pandemio de KOVIM-19 reduktas veturliberecon, same kiel tio okazis en aliaj landoj. La tutmonda pandemio influas sudkoreojn ekonomie kaj socie. Ekzemple eksterlandaj laboristoj troviĝas en la blinda zono dum deviga kvaranteno kaj neoficialaj laboristoj en Sud-Koreio suferas fatalajn sanriskojn en malfacila labormedio kaj perdas siajn laborpostenojn.
#000254
Ni ankaŭ rimarkis ke la korea registaro enkondukis lastjare respektivajn leĝojn direktitajn kontraŭ homoj, kiuj disvastigas falsajn novaĵojn per Jutubo pri la kronviruso. Ekzemple miloj da ekstremdekstraj konservativismaj grupoj aranĝis amasajn protestojn, postulante la liberigon de eksa prezidento Park Geun-hye, kaj postulis la demision de la aktuala registaro. Iuj ekstremdekstraj jutubistoj estas enketataj de polico pro disvastigo de kontraŭvakcinaj rakontoj.
#000255
Eksa prezidento Park Geun-hye estis elpostenigita pro misuzado de povo kaj korupto en 2017. Pli frue ĉi-jare la supera kortumo de la lando rifuzis ŝian apelacion kaj lasis valida verdikton pri 20-jara malliberigo. Konservativismaj kristanaj grupoj ofte estas rigardataj kiel aliancanoj de sudkoreaj ekstremdekstraj konservativuloj kaj estas ofte kritikaj rilate al la aktuala registaro de la prezidento Moon Jae-in.
#000256
GV: Ĉu vi povus doni pli da informoj pri la fono de kreskanta konservativismo en Sud-Koreio?
#000257
CHK: You should know is that there's a serious divide between the conservatives and those who are striving for peaceful coexistence through dialogue with North Korea. The latter is striving to give up the outdated ideological framework that sees the existence of North Korea as a mere threat to the country.
#000258
Luckily, the youth participation and engagement in politics are promising. We're expecting to see less ideological and more inclusiveness in politics thanks to the youth. Lastly, I see that South Korean political system is gradually developing and the general public are embracing institutionalized democratic practices.
#000259
CHK: Vi devas scii ke ekzistas serioza divido inter la konservativuloj kaj tiuj kiuj strebas al paca kunekzistado per dialogo kun Nord-Koreio [eo]. La lastaj klopodas fini arkaiĝintan ideologian kadron kiu rigardas la ekzistadon de Nord-Koreio nur kiel minacon al la lando.
#000260
Feliĉe la partopreno kaj engaĝiĝo de la junularo en politiko estas promesplena. Ni esperas vidi malpli da ideologio kaj pli da inkluziveco en politiko danke al la junularo. Lastatempe mi vidas ke la sudkorea politika sistemo laŭgrade evoluas kaj la ĝenerala publiko akceptas instituciigitajn demokratiajn praktikojn.
#000261
La partoprenintoj de la Seula Demokratia Forumo en 2021, pozantaj solidare al la homoj de Mjanmao [eo]. Pro la tutmonda pandemio plejparto de la eventoj okazis rete, kun kelkaj sesioj okazintaj surloke en la sudkorea ĉefurbo. Foto de la Fondumo Korea Demokratio, uzita kun permeso.
#000263