La interspaco de la turoj kaj larĝeco de la navo estis kalkulitaj cele centrala kupolo, kiu estis anstataùita dum la konstruado per simpla kupulo kaj frontono , kiu enhavas horloĝon.
#000018
La fasado kaj la internaĵo konstruitas laù korinta stilo.
#000019
Komence de la 17a jarcento, la lorena duklando, kiu estis politike sendependa, tamen dependis spirite de tri episkopaj francaj instancoj : Metz, Toul kaj Verdun.
#000020
Pro manko de episkopo en Nancio, la duko Karolo la IIIa nomumigis de la Papo primason; konsekvence, la katedralo estas nomita « primaso ».
#000021
La preĝejo fariĝis katedralo nur en 1877, kiam estis nomita la unua episkopo de Nancio, post la aneksado de Loreno al Francio, sekve de la morto de la reĝo Stanislas.
#000022
La interna plano laù la latina kruco entenas laùlarĝe centran navon (A), du apudajn navojn (B) kaj du flankajn navetojn (C) kun ĉiu, tri kapeloj.
#000023
Laùlonĝe, ĝi enhavas duonspanon (14), kie troviĝas la orgeno, tri kompletajn spanojn, transepton, kupolon (6, kvaran spanon kiu interkomunikigas la kupelon kaj la sakristiojn kaj duonrondan absidon (8), kiu atingas la eksterajn murojn de la sacristiojn farante malgrandan elstaraĵon en la strato.
#000024
La navo, longa je 60 m kaj larĝa je 13.50 m, impresas ekde la enirejo pro majesto kaj harmonio.
#000025
La imponaj pilieroj estas ornamitaj de korintaj pilastroj. La simpleco de la klasika arto estas mildigita de skulptaĵoj reprezentantaj anĝelojn kiuj garnas, ambaù flankoj, arkadojn.
#000026
Dekstre, ili portas sunon, turon, lilion, palmofolion, stelon, kronon ; maldekstre, la olivarbon, la rozon, la Arkeon de la Interligo, la horloĝon, hostivazon, malfermitan pordon.
#000028
La kradoj de la kapeloj, kiuj estas proksimaj de la turoj dekstre (2) kaj (3) kaj maldekstre (13) kaj (12) estas forĝitaj de lernanto de Jean LAMOUR (Lamur), François JEANMAIRE (Ĵamer ), kiu realigis ilin en 1759.
#000029
Nur tiuj el la kapeloj (4) kaj (11) estis forgitaj de Jean LAMOUR (Lamur) mem de 1751 ĝis 1755, ĵus antaù tiuj de la reĝa placo (nuntempe placo Stanislas).
#000030
Sankta Gauzelin estis episkopo de TOUL ekde 922 ĝis 962.
#000032
Iam estis la kapelo de la Sankta Spirito kiu fariĝis en 1871 kapelo de Sankta Jozefo, patrono de la lignaĵisto. Murlignaĵoj kaj konfesejoj vidindaj.
#000034
Iam kapelo Sankta Karlo. Oni deponis la relikvojn de la kardinalo Karlo de Loreno, filo de la lorena duko, Karlo la IIIa, unua primaso de la eklezio, mortita en 1610.
#000036
Antaùe, la blazonoj de Karlo de Loreno surstaris la kradon : Dum la revolucio, la frontono estis detruita kaj restarigita en 1820, laù la modelo de tiuj de JEANMAIRE (Ĵamer).
#000039
La transeptkrucetoj finiĝas duoncirke per kapeloj speciale mirindaj, fermitaj de belegaj ferforĝitaj balustradoj : La pordo estas ornamita per du kunligitaj C de Karlo (Charles = Ŝarl) de Loreno.
#000040
La altaro estas surstarigita de rokekstile retablo, ornamita de nuboj, anĝeletaj kapoj el marmoro kaj ora stuko. Jean GIRARDET (Ĵa Ĵirarde), mortita en 1778, oficiala pentristo de la reĝo Stanislas, realigis la pentraĵon Sankta-Koro
#000041
La transepton superas kupolo pentrita de fresko prezentante «ĉielan gloron» Claude JACQUART (Klod Ĵakar), nancia artisto realigis ĝin de 1723 ĝis 1727.
#000042
Oni bone vidis ĝin, nur kiam ĝi estas lumigita per lumoĵeteloj : Sur pendentivoj, la evangelistoj ; centre, la Sankta Spirito reprezentita kiel kolumbo, radias inter Dio la Patro kaj la Kristo; la Virgulino, personoj de la malnova testamento, sanktuloj kaj anĝeloj okupas la tutan surfacon.
#000043
Trans la transepto, du absidetoj kondukas al la elirpordoj. La dekstra, nomita kapelo de la Kongregacio enhavas altaron ornamitan de granda pentraĵo de Ĉieliro de Maria, verko de GIRARDET (Ĵirarde).
#000044
Super la tabernaklo superstaras de marmoravirgulino datumanta de 1816, kiu havas gravan estetikan valoron. Super la pordo, mirinda krucumita Kristo estas atribuita al Ligier RICHIER (Liĵie Riŝie) moza skulptisto de la XVIa jarcento.
#000045
La ĉefa altaro el diversaj koloraj marmoroj datumas de 1763. Ĉirkaù la altaro, la muroj de la ĥorejo estas kovritaj de lignaĵoj, desegnitaj de BOFFRAND (Bofra) mem en 1723 kaj skulptitaj de CHAUVEL (Ŝovel), MESMY (Mesmi) kaj DIEUDONNE (Diedone).
#000046
Fiksitaj en la muroj de la absido, du grandegaj pentraĵoj faritaj en 1747 de Claude CHARLES (Klod Ŝarl), reprezentas, maldekstre, la kronadon de Sankta Sigisbert, reĝo de Aùstrazio (634-670), dekstre, Sankta Sigisbert, deĵorante la malriĉulojn
#000048
Super la centra arkado superstaras tri anĝeloj super niĉo, kie troviĝis la relikvoj de Sankta Sigisbert. Profanitaj dum la Revolucio, ili estis anstataùigitaj en 1811 de eta greka rondforma templo, kiu ŝirmas Virgulino kun la Infano, verko de Cesar BAGARD (Sesar Bagar) (1669).
#000049
Super la altaro, pentraĵo de Lejeune (1776) montras la apoteozon de Sankta Sigisbert, protektanto de Nancio.
#000050
Tra tiu kapelo, oni eniras al la sakristio, kiu enhavas belegaj lignotegaĵojn
#000051
Sur la altaro staras ŝtonstatuo, Dipatrino de bona novaĵo, virgulino mamnutranta de la XIVa jarcento. Antaù 1742, ĝi estis en la kanonika preĝejo Sankta Georges en la duka palaco. Frakasita dum la Revolucio, ĝi estis restarigita, iomete modifiata.
#000054
La relikvoj de Sankta Concorde, romia martirino, kuŝas en relikvujo, laù stilo Ludoviko XIIIa , kiu staras sur la altaro.
#000057
Tie oni trovas la Baptujon kaj du pentraĵojn : « La bapto de la Kristo » (17a jarcento kaj « La adorado de Maĝoj » (18a jarcento), atribuita al J. B CLAUDOT (Klodo), lorena pentraĵo (naskiĝita en 1733)
#000059
La grandaj orgenoj konstruitaj en 1757 de la fratoj DUPONT (Dupo), orgenlaloristoj, okupas la malantaùan parton de la preĝejo . Ili staras sur orgenejo, kiu apogas sur la tuta subarkado. La arkitekto JENNESSON (Ĵeneso) realigis la desegnaĵon de la grandega organmeblajo (girlandaj ornamaĵoj, rokeco kaj festono laù la stylo Ludoviko XV) skulptita de MESMY (Mesmi). Oni diras, ke tiu instrumento estas unu el la plej belaj el Francio. Ĝi entenas 4164 tubojn, dispartigitaj sur kvar manklavoroj kaj organpedalosistemo de tridek notoj.
#000060