La urbo situas sur ebenaĵo, laŭ ambaŭ flankoj de Nitra, laŭ ĉefvojoBudapeŝto-Vác-Prievidza, laŭ fervojoj Budapeŝto-Vác-Bratislavo kaj Komárno-Prievidza. La ĉefurbo troviĝas 100 km.
#000002
La urbo estis loĝata dum la neolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. Antaŭ la hungaroj avaroj kaj slavoj vivis tie. La unua mencio devenis el 1183 pri Nyárhíd (=somera ponto), kiu estis vilaĝo ĝis 1691, tiam aliĝis al la urbo. Grava komerca vojo Buda-Prago trairis la vilaĝon, kaj estis tie ponto kaj doganejo. Estis alia vojo al Privigye kaj al la ceteraj minaj urboj. Pro la graveco la vilaĝo estis reĝa komunumo ĝis 1245, tiam reĝo Béla la 4-a donis ĝin al la kumanoj. Tiu nomada popolo kaŭzis problemojn, tial la reĝo reprenis la komunumon kaj donis al klostro, iom poste ĝi apartenis al ĉefepiskopo de Esztergom. Post apero de turkoj tutlande oni konstruis fortikaĵojn, ankaŭ tie, kiu nomiĝis latine Castrum Novum (=nova fortikaĵo). Interne estis urbo kun ortangulaj stratoj. Ekstere estis heksagono kun 6 bastionoj. En 1585 katolika , post 10 jaroj kalvinana preĝejoj konstruiĝis. Longe estis tie kalvinana episkopo. Gabrielo Bethlen en 1621 okupis la fortikaĵon, sed poste laŭ pacokontrakto li retiriĝis. En 1663 la turkoj okupis ĝin kaj tenis dum 22 jarojn. Post la liberiĝo la fortikaĵo kaj la ĉirkaŭaĵo iĝis urbo. En 1704 armeo de Francisko Rákóczi la 2-a okupis la urbon kaj la fortikaĵon senbatale, en 1708 la Habsburgoj vane sieĝis ĝin, sed tio sukcesis en 1710.
#000003
Poste okazis paca periodo, la fortikaĵo malkonstruiĝis. La loĝantaro okupiĝis pri agrikulturo. Alvenis judoj, serboj, grekoj, italoj kaj ciganoj okupiĝintaj pri komercado. En 1764 apoteko, en 1850 fervojo, en 1896 hospitalo, en 1902 poŝto, en 1904 ŝuofabriko ekfunkciis. En printempe de 1919 la ĉeĥa armeo okupis la urbon, sed poste la tiam komunista hungara armeo reokupis ĝin, somere la ĉeĥoj faris la reokupon. La regiono ekde 1920 apartenis al Ĉeĥoslovakio, dume la urbo perdis la urban rangon en 1923. Inter 1938-1945 la regiono rehungariĝis kaj reurbiĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario.
#000004
En 1944 la germanoj okupis Hungarion kaj komenciĝis deportado de judoj. Nové Zámky estis dum la dua mondmilito plej multe bombardata hungara urbo. En 1947 okazis loĝantarŝanĝo inter hungaroj kaj slovakoj, sed alvenis ankaŭ slovakoj el la pli nordaj regionoj. La urbo denove apartenis al Ĉeĥoslovakio inter 1945-1993, poste al Slovakio. En 2001 loĝis en la urbo 42 262 da homoj (30 631 slovakoj, 11 630 hungaroj).
#000005
romkatolika paroĥa preĝejo omaĝe al Sankta Kruco ĉe la ĉefplaco el 1572, dum la turkoj ĝi estis minareto, en 1847 rekonstruiĝis, la turo estas 129 m-ojn alta
romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Francisko kun klostro
baroka golgoto el 1764 kun kapelo
kolono-monumento pri Sankta Triunuo el 1749 memore al pesto en 1740
#000006
La urbo situas sur la Danuba Malaltebenaĵo, ĉe la Nitra Rivero, en alteco de 119 metroj.
Ĝi situas proksimume 100 km de Bratislavo kaj proksimume 25 km de la hungara limo.
Ĝi estas vojo kaj fervojcentro de suda Slovakio.
#000011
La urbo situas en la temperita zono kaj havas kontinentan klimaton.
Ĉiujara averaĝtemperaturo atingas proksimume 10 °C (50.0 °F), kie la plej varma monato estas julio kun mezumo de 20 °C (68 °F) kaj la plej malvarma januaro kun −2 °C (28 °F).
Meza jarpluvo estas 556 mm.
#000012
La urbo havas eminentan historion.
De la dua duono de la 10-a jarcento ĝis 1918, ĝi estis parto de la Hungara reĝlando.
Fortikaĵo estis konstruita, kontraŭ la Otomana Turks, en la loko de pli malnova kompromiso en la jaroj 1573-81-a La urbo evoluigitaj ĉirkaŭ la fortikaĵo.
La enorma nova fortikaĵo estis unu el la plej modernaj fortikaĵoj en Eŭropo kiam ĝi estis konstruita, ĉefekzemplo de la stelfortikaĵo kiu estis konsiderita kiel adaptita al la antaŭeniĝo en artilerio en la antaŭaj jarcentoj.
(Fakte, la hungara nomo signifas "la ĉefepiskopo novan kastelo".
#000013
Turko ne konkeris ĝin ses fojojn (krom turka rego inter 1566-1595 [2] kaj 1605-1606), [3] sed en 1663 ili sukcesis fari tion.
Ĝi fariĝis la centro de turka eialet en aktuala suda Slovakio - kun la malĉefaj sanjak'oj de Litra, Leve, Novigrad, Holok, Bukabak kaj şefradi (verŝajne šahy).
#000014
La diraĵo "Forta kiel turko antaŭ Nové Zámky", kiu intencas labori kun persistemo kaj stabileco, reflektas la memoron pri konkerpersistemo de la turkoj.
#000015
En 1685 ĝi estis konkerita fare de la imperiaj soldatoj de Karlo V, Duko de Loreno.
Ses jarojn poste, ĝi ricevis urborajton de la Esztergom
#000016
La urbo ankaŭ ludis gravan rolon en multaj kontraŭ-Habsburg ribeloj en la nordaj partoj de Reĝfamiliano-Hungario en la 17-a jarcento.
Imperiestro Karolo la 6-a havis ĝin eldetruita en 1724-1725, por malhelpi potencialon pliaj ribeloj kiuj utiligus la fortikaĵon kiel sian bazon.
#000017
Post disrompo de Aŭstrio-Hungario en 1918/1920, la urbo iĝis parto de lastatempe kreita Ĉeĥoslovakio.
Kiel rezulto de la Unua Viena Premio, ĝi estis okupita fare de Hungario inter 1938 kaj 1945.
Finfine, dum 2-a Mondmilito (1944), la urbo estis peze difektita per bombadoj de la aliancanoj.
Nur malgrandaj partoj de la fortikaĵo daŭre staras hodiaŭ.
Ĝi estas, aliflanke, daŭre prezentita sur la blazono de la grandurbo.
#000018
The orthodox synagogue is located at Česká bašta and dates from the second half of the 19th century. After reconstruction in 1992 it was registered as a historic landmark of Slovakia. It is one of only four synagogues in Slovakia (in Bratislava, Košice, Bardejov and Nové Zámky) that are used for religious purposes by the local Jewish community.
#000019
vidu franciskana preĝejo kaj monaĥejon, Nové Zámky
#000020
La franciskana eklezio kaj monaĥejo estis konstruitaj en la frua barokstilo en la mezo de la 17-a jarcento.
La komplekso estis renovigita en la 18-a kaj ĉe la fino de la 19-a jarcento.
#000021
La censo (2001) registris populacion de 42 262 homoj, kun 69.67% de ili estante la slovakaj, 27.52% hungaroj kaj aliaj.
La plej ĝeneraligita religio estis Roman Catholicism (71.72%), sekvita fare de grupo sen nominala valoro (17.75%) kaj Evangelics (3.36%).
#000022
Ernest Klein - rabeno, lingvisto kaj verkinto
Ferenc Helbing - grafika artisto
Lajos Kassák - verkisto, kritikisto, poeto, eldonisto
Peter ÖlveckYXYXYX - profesia glacihokeisto
Ladislav Pataki - sport'osciencisto, atletikotrejnisto, majstra atletiko ĉampiono
György Pray - jezuito abato, kanono, bibliotekisto, historiisto
Miriam Roth, israela verkisto kaj akademiulo de infanlibroj, infanĝardena pedagogo, kaj edukisto
#000023