Kiel eklezioj estis engaĝitaj en politikan krizon en Belorusio
#000004
La 31-an de aŭgusto belorusaj limgardistoj ne enlasis en la landon civitanon de Belorusio, estron de la katolika eklezio de la lando, ĉefepiskopon Tadeuŝ Kondruseviĉ [pole: Tadeusz Kondrusiewicz].
#000007
Belorusaj aŭtoritatoj plu kreskigas premon responde al esprimo de solidareco inter gvidantoj de la civila socio. Religiaj organizaĵoj ne iĝis escepto en la dekmiliona lando kun ortodoksa plimulto.
#000008
La pozicion de la ĉefepiskopo subtenis ankaŭ aliaj religiestroj en Belorusio (judaj, ortodoksaj kaj protestantaj). La pozicio de metropolito [eo] Paŭlo — ĉefo de la Belorusa Ortodoksa Eklezio — eĉ kostis al li la postenon. Uzante premon sur gvidantojn de religiaj komunumoj, la belorusaj aŭtoritatoj strebas detrui solidarecon inter la belorusoj kaj malfortigi ilian kapablon al mobilizado.
#000010
Atakoj kontraŭ katolikoj apenaŭ helpos al Lukaŝenko
#000011
Ĝis nun la Belorusa Katolika Eklezio reagis al la eventoj en la lando sobre kaj sinsekve. La 15-an de aŭgusto ĉefepiskopo Kondruseviĉ alvokis la aŭtoritatojn solvi la konflikton pace, substrekante ke “la homoj rajtas koni la veron” (pri la prezidenta baloto, kies rezultojn multaj konsideras falsigitaj). Li ankaŭ kritikis la ŝtatan potencon [ru] pro apliko de perforto kontraŭ la protestantoj.
#000012
La katolika eklezio estas engaĝita en la kurantan politikan konflikton eĉ pli profunde post la okazaĵoj ĉe la Ruĝa preĝejo en la belorusa ĉefurbo. Dum la protestoj la 26-an de aŭgusto, la kontraŭtumulta milico OMON [eo] blokis enirejon al la preĝejo por preskaŭ 40 minutoj, ĉar kelkaj manifestaciantoj kaj ĵurnalistoj provis serĉi azilon ene de ĝi. Ĉefepiskopo Kondruseviĉ, komentinte la incidenton de eksterlande, nomis tion “malakceptebla kaj kontraŭleĝa”.
#000013
La malpermeso de la reveno de ĉefepiskopo Kondruseviĉ ŝokis la belorusan socion. Multaj, inkluzive reprezentantojn de diversaj religiaj komunumoj, esprimis indignon pri tiu ĉi decido. Diservon [be], aranĝitan en la Ruĝa preĝejo la 5-an de septembro, partoprenis kelkmil homoj.
#000015
En sia prediko [be] episkopo Jurij Kosobuckij [pole: Jerzy Kosobucki] forte kondamnis la “persekutadon de la katolika eklezio en Belorusio” (ĉirkaŭ 12% de la belorusoj estas katolikoj, laŭ raporto de Pew Research Center [eo] en 2017) kaj preĝis por la viktimoj de la ŝtata perforto. “Ĉu kontraŭstaro al la turmentado egalas al la partopreno en politiko?” demandis li retorike.
#000016
Ŝanĝoj en la ortodoksa eklezio
#000017
La situacio pri la metropolito Paŭlo similas al la supre prezentita historio: la aŭtoritatoj atendis senkondiĉan lojalecon de li persone kaj de la Belorusa Ortodoksa Eklezio (BOE) ĝenerale — ne elmontron de solidareco rilate viktimojn kaj kritikon de la perforto, kiujn prezentis la eklezio.
#000018
Tamen BOE ne tuj difinis sian pozicion en la politika krizo. Malgraŭ tio ke metropolito Paŭlo oficiale gratulis [ru] Aleksandron Lukaŝenkon pri la reelekto, post du tagoj li ekparolis alimaniere. Li pardonpetis pri la “antaŭtempa reago”, kiu “kaŭzis indignon ĉe multaj ortodoksuloj” en la lando.
#000019
Dum renkontiĝo kun ĵurnalistoj okazinta la 12-an de aŭgusto, metropolito Paŭlo agnoskis ke la belorusoj “rajtas havi malsamajn opiniojn, sed la problemoj ne devas esti solvataj per rezistado”. Plej verŝajne plua premado flanke de la belorusaj kredantoj, kaj ankaŭ flanke de la ortodoksa pastraro, igis la eklezion preni pli firman pozicion. La 15-an de aŭgusto sinodo de BOE severe kondamnis ambaŭ — kruelan reagon de la ŝtataj institucioj kaj kelkajn provokojn fare de la protestantoj. Poste metropolito Paŭlo vizitis malsanulejon [ru] por renkontiĝi kun viktimoj de la kruelaj dispeladoj.
#000020
Baldaŭ post tiuj ĉi eventoj metropolito Paŭlo subite forlasis sian postenon (eble sub certa politika premo) kaj la sinodo de la Rusa Ortodoksa Eklezio [eo] elektis lian posteulon — unuafoje tio estas beloruso Benjamen, episkopo de la Borisova [eo].
#000021
Tuj post la enposteniĝo, la nova metropolito komentis la okazaĵojn en la lando. La 26-an de aŭgusto li sin turnis al la ortodoksuloj (iuj el kiuj laboras en la ŝtata aparato), substrekante la spiritan kaj moralan, ne politikan naturon de la konflikto. “Ŝanĝo de la pensado, ŝanĝoj de la koroj de malbono al bono, de mensogo al vero, de kvereloj al unueco [...] — jen la ŝanĝoj, kiujn unuavice bezonas nia socio” diris li.
#000022
Multaj anoj de protestantaj eklezioj, kiuj aliĝis al la manifestacioj aŭ subtenis ilin, poste estis detenitaj kaj akuzitaj. La 14-an de aŭgusto pentekostanoj [eo] kaj karismatuloj [eo] oficiale sin turnis al la aŭtoritatoj kun peto ĉesigi perforton, liberigi ĉiujn detenitojn kaj komenci pacan dialogon kun la homoj.
#000023
Eĉ pli, anoj de iu komunumo en Minsko [eo] lanĉis iniciaton “De Kurapati ĝis Okrestino. Neniam denove” [be/ru], kiu venigis milojn da homoj surstraten, forminte 15 km longan ĉenon. Multaj partoprenantoj tenis en la manoj bibliojn [eo], krucojn kaj blanko-ruĝo-blankajn flagojn [Ndlt: Malnova flago de Belorusio, kiu iĝis simbolo de protesto].
#000024
Premante katolikajn gvidantojn, la potenco klare komprenigis al ĉiuj jamaj kaj potencialaj kritikantoj, ke sendepende de ilia socia pozicio ili povus alfronti seriozajn sekvojn pro partopreno en la protestoj (inkluzive perdon de la civitaneco). La ŝtataj aŭtoritatoj esperas rompi solidarecon inter la belorusoj kaj en la civila socio, inkluzive la ekleziojn.
#000027
Ŝajnas ke solidareco estas la plej serioza minaco por la ŝtata aparato. La aŭtoritatoj konscias pri la rolo de la religiaj organizaĵoj en la socio kaj subfosas ilian efikecon, uzante preventajn rimedojn. Tamen enmiksiĝo en la ekleziajn aferojn apenaŭ helpos neniigi spiriton de la protesto. Inverse, multaj homoj, sendepende de ilia konfesia aparteno, povas konsideri la incidenton je ĉefepiskopo Kondruseviĉ malakceptebla kaj kontraŭleĝa, kio neeviteble sekvigos pliajn agojn kaj fortikiĝon de la solidareco en la civitana socio.
#000028