Ĉu vi vidas ĉiujn lingvojn supre de la paĝo ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por ĉiuj.
#000000
Jan Faber, prezidanto de la reta premioceremonio por la gajnintoj de la konkurso de la Eŭropa Delegacio por la plej bona traduko al la ĉeĥa. Ekrankopio de jutuba video .
#000006
Duan jaron sinsekve artikolo de Global Voices (GV) estis elektita kiel referencteksto por internacia traduka konkurso al la ĉeĥa, organizita de la Instituto por Lingvaj kaj Preparaj Studoj (ÚJOP) – parto de la Karola Universitato de Prago kaj la Ĝenerala Departemento pri Tradukado de la Eŭropa Komisiono (DGT).
#000008
Slovena partoprenanto, kiu estis unu el la du gajnintoj en la pasintjara konkurso, diris al GV:
#000010
Mi elektis la ĉeĥan kiel “maloftan” lingvon en mia Universitato en Ljubljano, ĉar mi estis ŝatanto de la ĉeĥa literaturo: la Brava Soldato Švejk, sed ankaŭ Kundera kaj Hrabal. Pasintjare mi partoprenis la konkurson kaj nia teksto estis la fabelo de Ruĝkufulineto [eo], do mi ne atendis rakonton pri Mozambiko!
#000012
Ĉi-jare, artikolo de Meta.mk, novaĵejo posedata de la partnero de GV el Norda Makedonio, la Metamorfoza Fondumo*, estis elektita de la organizantoj de la konkurso.
#000013
La artikolo priskribas kiel moldova poproka muzikgrupo adaptis pli malnovan kanton, kiun ĝi enkondukis en la Eŭrovido-kantokonkurson de 2017 por eduki homojn dum la pandemio KOVIM-19.
#000014
Global Voices kontaktis Jan Faber, oficiston ĉe la loka oficejo de DGT en Prago kaj kunordiganton de la evento, por ekscii kiel progresis la eldono de 2020.
#000016
FN: Ĉi-jare, vi elektis rakonton pri Eŭropo sed ankaŭ pri KOVIM-19. Kial vi elektis ĉi tiun artikolon? Kiel la pandemio influis la organizadon de la konkurso, la partoprenadon kaj la premioceremonion?
#000020
JF: Článek se nám líbil jednak proto, že byl aktuální, byl o solidaritě, hudbě. A také přirozeně proto, že byl o jazycích – vždyť písničku, o které článek pojednává, zpívají interpreti ve dvou jazycích a navíc má anglické titulky. Navíc také svou délkou a stylem odpovídal požadavkům na soutěžní text. Navíc slovy překladatelského nástroje Trados: “Perfect Match”.
#000021
Účast v soutěži byla vyšší než loni, asi díky tomu, že se hodně věcí rušilo bez náhrady, což my jsme nechtěli. Bylo to samozřejmě náročnější organizačně – příspěvky musely být buď online nebo nahrané předem. Složité je také zasílání cen a diplomů, které by si normálně studenti převzali osobně.
#000022
JF: Ni ŝatis la artikolon ĉar ĝi estis tre ĝustatempa – ĝi parolis pri solidareco kaj muziko. Kaj kompreneble ĉar ĝi rilatas al lingvoj – la kanto priskribita en la rakonto estas kantata de la prezentistoj en du lingvoj kaj inkluzivas subtekstojn. Ĝi ankaŭ respondis al niaj postuloj laŭ longeco kaj stilo por la konkursa teksto. Alivorte: “perfekta kongruo”.
#000023
La nivelo de partopreno estis pli alta kompare kun la pasinta jaro, verŝajne dank’ al tio, ke multaj aferoj estis nuligitaj sen anstataŭigo. Kompreneble estis pli malfacile organizi la eventon – la sesioj devis esti nur retaj aŭ antaŭregistritaj. Alia defia afero estas la sendo de premioj kaj diplomoj, kiujn la studentoj kutime prenintus persone.
#000024
FN: Kial vi opinias, ke homoj el tiom da lokoj, inkluzive de kelkaj tre malproksimaj de Ĉeĥio, decidas investi tiom da tempo kaj energio por lerni tion, kion oni konsideras sufiĉe malfacila lingvo parolata nur en unu lando de 10 milionoj da homoj?
#000025
JF: Důvody, které lidi vedou k tomu, aby se rozhodli pro studium „malého, zdáleného, exotického jazyka” bývají různé. Často jde o rodinnou historii, zamilovanost – ať už do osoby českého pohlaví nebo do české kultury, historie nebo sportu či třeba hudby. Znám případ studenta, kterého ke studiu přivedla písnička Ivana Mládka Jožin z Bažin a dnes je z něj nadějný maďarský bohemista.
#000026
JF: La kialoj pro kiuj homoj decidas studi “malgrandan, malproksiman, ekzotan lingvon” estas multaj. Tio ofte rilatas al familia historio, aŭ amrakonto kun ĉeĥ(in)o, aŭ al la ĉeĥa kulturo, historio, sporto aŭ eĉ muziko. Mi konas la kazon de studento, kiu venis studi la ĉeĥan pro kanto de Ivan Mládek [kontrea kantisto kaj fama humura komikisto] nomata Jožin z Bažin, kaj hodiaŭ li estas promesplena hungara fakulo pri la ĉeĥa lingvo kaj kulturo.
#000027
FN: Kiajn tipajn erarojn faras nedenaskaj parolantoj de la ĉeĥa kiam ili tradukas al la ĉeĥa?
#000028
JF: Mezi typické chyby patří “nečeský” slovosled, který je ve srovnání s jinými evropskými jazyky poměrně volný. Také samozřejmě dělají problémy koncovky, i když zrovna v soutěžních překladech mnoho chyb v koncovkách nebylo. A pak samozřejmě někdy až přílišná doslovnost, hlavně ustálená slovní spojení a předložkové vazby dělají problémy.
#000029
JF: Tipa eraro estas neĉeĥsona vortordo. La ĉeĥa havas tre libere fluantan vortordon, kompare kun aliaj eŭropaj lingvoj. Kompreneble vortfinaĵoj [la ĉeĥa, kiel plej multaj slavaj lingvoj fleksias substantivojn, adjektivojn kaj verbojn], kvankam en la tradukoj de la konkurso ne troviĝis multaj tiaj problemoj. Foje tradukoj estas tro laŭvortaj, precipe por frazeologio [eo] kaj prepoziciaj konstruoj [ekzemple rilate al anstataŭ pri, ndltr.].
#000030
FN: Vi mem estas tradukisto. Kion vi pensas pri la estonteco de ne-beletra tradukado? Kiel vi vidas la rilaton inter homaj tradukistoj kaj artefarita inteligenteco (AI) evoluanta en la venontaj kvin jaroj?
#000031
JF Odborný překlad čeká další technologizace, nicméně si myslím, že stroje překladatele nenahradí. Spíše ulehčí a urychlí jejich práci. Strojový překlad se však nehodí na všechny typy textu. Navíc neupravený strojový překlad není okamžitě použitelný a vyžaduje důkladnou redakci zkušeného překladatele. Myslím si, že se dobrý překladatel bez výborné znalosti zdrojového a cílového jazyka neobejde ani v budoucnu – bez ohledu na pokrok v oblasti strojového překladu, který, a tady si troufnu hrát na proroka, nikdy nebude překládat stejně kvalitně jako překladatel z masa a kostí.
#000032
JF: Ni vidos plian uzon de tradukoteknologio por profesiaj tradukoj, tamen mi pensas, ke maŝinoj ne anstataŭos homajn tradukistojn. Maŝinoj estas helpo por ilia laboro, ebligante pli rapide traduki. Maŝintradukado ne taŭgas por ĉiuj specoj de tekstoj. Krome, neredaktita maŝintraduko ne estas tuj uzebla kaj postulas ĝisfundan redaktadon de sperta tradukisto. Mi pensas, ke bonaj tradukistoj estonte ne sukcesos, krom se ili bone regas la fonto- kaj celolingvojn, sendepende de la progreso farita en la kampo de komputila tradukado. Se mi rajtas ludi la profeton ĉi tie, [mi antaŭdiras ke] ĝi neniam povos liveri la saman kvaliton ol kapablas tradukisto el karno kaj ostoj.
#000033
Legu la specialan priraportadon de Global Voices pri la tutmonda efiko de KOVIM-19.
#000034
Ĉi tiu rakonto estas parto de la speciala priraportado de Global Voices pri KOVIM-19 kaj ofertas vidpunkton pri la pandemio laŭ la perspektivo de nia tutmonda komunumo de kontribuantoj. % context_listing_link%
#000035
Kiel kurdlingvaj dividoj malhelpas aliron al informoj
#000042
Montaraj judoj: rigardo al la vivo de unu el la minoritatoj en Azerbajĝano
#000044
Ĉiuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje ĉar tiu povus esti markita kiel spamo.
Bonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaĵojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj.
#000047
Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon.
#000049