Esperantistoj ĉiam trovos ion por kolekti
#000000
Kolektado de poŝtkartoj, libroj, glumarkoj, revuoj aŭ plej diversaj aliaj esperantaĵoj estas ŝatata okupo de multaj esperantistoj. La faka asocio de esperantistaj filatelistoj kaj kolektantoj ĵus renovigis sian ampleksan retejon. Lige kun tio ni petis Elda Doerfler kaj James Rezende Piton rakonti pri la agado de ELF-AREK.
#000001
Elda Doerfler estas la prezidanto de ELF/AREK (Esperanto-Ligo Filatelista/Amika Rondo de Esperantaĵ-Kolektantoj), faka asocio fondita en 1968 kaj kunlaboranta kun UEA. Ŝi estas ankaŭ la ĉefredaktoro de La Verda Lupeo, la asocia bulteno. Elda tre aktivas en Triesta Esperanto-Asocio (Italio), kies bultenon ŝi ankaŭ redaktas, kun multaj esploroj surbaze de poŝtmarkoj, glumarkoj, bildkartoj.
#000002
James Rezende Piton estas komputilisto por sciencaj eksperimentoj en Brazilo kaj mastrumas la ĵus renovigitan retejon de la asocio. Li havas filatelan kolekton pri Esperanto, kiu partoprenis grandajn ekspoziciojn. Krome li okupiĝas pri la esplorado de la plej fruaj poŝtkartoj pri esperantistoj kaj Esperanto.
#000003
Libera Folio: Kial, laŭ via supozo, esperantistoj tiom ŝatas kolektadon?
#000004
– Plie ni pensu pri la ĵurnaloj – ekde la apero de la unua revuo en Esperanto, societoj kaj individuoj strebis por ke ne manku eĉ unu ekzemplero sur iliaj bretoj: ĵurnaloj rakontas la tutan historion de la Esperanto-movado. La kolektinda materialo kompreneble estas tre varia, dependas de la unuopulaj interesoj, gustoj aŭ preferoj. Ekde mia esperantistiĝo en 1973 mi mem emis amasigi ĉion, kio bonodoris je verda stelo.
#000006
– Mi, persone, havas aldonan celon pere de antikvaj E-bildkartoj, nome venigi el la pasinteco iom de la vigleco, la etoso kaj la iniciatoj de niaj prauloj, kiel inspiro al la nunaj generacioj. Tiu riĉa historio kaj rememoroj pri antaŭuloj, kiel okazas en ĉiuj kulturaj komunumoj, distingas nin de la aliaj planlingvoj.
#000008
– Mi notis tamen, ke en la plej lastaj jaroj oni ne plu tiom interesiĝas pri poŝtkartoj, poŝtmarkoj aŭ stampoj. Poŝtkartoj estas malmulte uzataj, kvankam okaze de kongresoj kaj konferencoj ofte estas eldonataj la tiel nomataj “individuaj” aŭ “personigitaj” poŝtmarkoj, kiuj, malgraŭ sia duonoficialeco, daŭre altiras la atenton de niaj filatelistoj. Pli kaj pli malaperas la kutimo surglui sur la korespondaĵojn Esperanto-glumarkojn, pro la manko de paperaj korespondaĵoj. Mi jam nun sentas malĝojon, pensante kiam UEA decidos ne plu eldoni glumarkojn okaze de UK-oj. Tion ĉi mi timas, ankaŭ pro la fakto, ke tio senvalorigos mian kolekton – ĝi fariĝos nekompleta!
#000011
Oficiala poŝta stampo uzata por klarigi la rifuzon de korespondaĵoj en poŝta trafiko (pro cenzuro en Germanio, 1939); inter la kialoj, en la kvara linio, legeblas: “Lingvo, Planlingvo, Esperanto, Stenografio ktp. ne permesata.”
#000012
Kion vi povas diri pri la historio de kolektado inter esperantistoj, kaj pri la historio de via asocio?
#000013
– Fine de la 1800-aj oni komencis eldoni glumarkojn, arte desegnitajn, kies bildoj rilatis ĉefe al LLZ aŭ al esperantaj eventoj, ĉiaspecaj. Tio supozigas, ke Esperantistoj tutcerte multnombre tiujn reklamilojn aĉetis por dissendadi tra la mondo, kaj ankaŭ por propra kolekto. Tiel same certe okazis pri la kongresaj insignoj, aŭ aliaj broĉetoj kun verda stelo, aŭ pingloj por kravato ks., kiuj servis ankaŭ por facila interkonebleco. Same tiuj ĉi certe estis interesaj kolektindaĵoj, ankaŭ ĉar en tiuj foraj tempoj oni farigis artismajn medalojn.
#000015
Unu el la bildkartoj el granda serio de karikaturoj de tiamaj korifeoj de la movado (1913) – ĉiu el ili estas plena je movadaj kaj kulturaj aludoj. Pli pri ili eblas legi en Vikipedio.
#000017
Kiuj estis la unuaj konataj kolektantoj en la Esperanto-movado, kaj kion oni ĝenerale kolektadis antaŭ 100 aŭ 120 jaroj?
#000018
– Poŝtkarto el 1912 montras la hungaran aktivulon Otto Ámon antaŭ lia impona kolekto de Esperanto-afiŝoj sur muroj. Sed poŝtmarkojn oni kolektadis jam en la lastaj jardekoj de la 19-a jarcento. Tiam glumarkoj kaj poŝtkartoj ekfuroris kiel modo en la komenco de la 20-a, do kiel “kromproduktoj” de la korespondado mem inter esperantistoj, oni kompreneble plej ofte turnis sin al tiuj tri kategorioj, kun prefero al la diversaj specoj de filatelaĵoj, esperantaj aŭ ne.
#000020
Kiam ekaperis la unuaj filatelaĵoj ligitaj al Esperanto?
#000021
Ĉiam pli multe el la agado de la Esperanto-movado troviĝas en la reta mondo, kaj malpliiĝas kolekteblaj fizikaj objektoj: poŝtmarkoj, poŝtkartoj, eĉ revuoj kaj libroj. Kion oni kolektos en la estonteco?
#000023
– Sed kolektemuloj ĉiam ekzistos: mi parolas pri kolektemuloj-esperantistoj, ĉu ne? Jes, se ili ne plu havos modernajn kolektaĵojn, ili reiros al la pasinteco, kaj serĉados interrete, en la aŭkcioj, la poŝtkartojn de la malnovaj tempoj, la glumarkojn pri UK, la insignojn de la fruaj 1900-aj jaroj, la librojn el flava papero kiuj rakontos pri la historio de ELF-AREK.
#000025
Alklaku por kunhavigi ĉe Twitter(Malfermiĝas en nova fenestro)Alklaku por kunhavigi ĉe Facebook(Malfermiĝas en nova fenestro)Alklaku por kunhavigi per Telegramo(Malfermiĝas en nova fenestro)
#000027
Lasta tradicie presita PIV aperos en 2020
#000028
Esperantistoj rakontas pri siaj urboj en filmkonkurso de UEA
#000029
Mi esperas, ke en 20 jaroj plu ekzistos tiaj asocioj. Sed ŝajnas bedauxrinde nerealista : Esperantujo maljuniĝas, kaj la fakaj asocioj sendube suferos pro tio.
#000030
Ĉu ni vivas en malsamaj mondoj? La juna movado kreskis multe en la lastaj jaroj. Sed junuloj simple malofte membrigxas en asocioj. Sed kiam ili estos maljunuloj ili partoprenos en asocioj.
#000031
Mi esperas, ke vi pravas.
#000032
Esperantujo maljuniĝas, sed mi certas, ke ĝi rejuniĝos. La krizo estas enorma, simila al tiu (al la mankopiistoj!) en la epoko de la apero de la preso. La fervoro, la idealismo kaj la amo en la koro de la juneco en venontaj junularoj ne formortis, kaj reaperos. Asocioj pereos, esperantistaroj ankaŭ, sed alvenos multaj novaj! Sed ne sinkos ĉefe/nur tiuj, kiuj adaptiĝos al la nuntempa kaj estonta mondo kaj, precipe, tiuj, kiuj restos memfidaj esperantistoj kaj fidelaj al (la interna ideo de) Esperanto. M. Zlóv.
#000033
Oni vidas, ke ili ne scias pri la ekzistado de la projekto "Esperanto-Poŝtkruciĝo"
#000034
Se via "ili" rilatas al la intervjuitoj: jes, ni scias kaj ĝojas, ke oni uzas la tradician poŝtan vojon. Sed atentu pri la celoj de E-Ligo Filatelista, kiu ekzistas de pli ol 50 jaroj – kolektantoj de Esperantaĵoj, ne korespondado.
#000035
La argentina selektitaro estas ĉampiono de la mondpokalo de KataroIrano: unua ekzekuto ligita al la tumultojDu misiloj trafis PollandonUN: amasa plimulto por kondamni la rusiajn aneksadojn en UkrainioParlamentaj balotoj en Latvio: tutnova vizaĝo por la deputitaro
#000039
Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracionVenkado de ekzistadismaj krizoj per muziko: Karolina Cicha de PollandoMeksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn
#000040