La intrigo estas pli-malpli klasika, sed eble de pli moderna vidpunkto. Nome: knabino perdas knabon ... knabino pasigas pli ol cent paĝojn obsedite de memoroj pri knabo ... knabino klopodas dronigi siajn sopirojn per aliaj knaboj, sed sensukcese. Knabino tamen daŭre vivas. Eble knabino verkos aŭtobiografian romanon?
#000003
Ĝenoj venas de la literstilo -- la oblikvan oni nepre rezervu por elstarigendaj vortoj aŭ esprimoj -- kaj de la diversaj preskoboldaĵoj, kiuj aperas tra la tuta libro. Inter tiuj lastaj mi nenie trovis senintencan klasikaĵon; sed eble hispanlingvanoj ridus vidante la vorton "nalgluiĝis" sur paĝo 10.
#000006
Kiam aperis en 1984 Ombro sur interna pejzaĝo de
Spomenka timec, ĝi estis alia. Tre alia. Ĝi estis verko
vera, kiu povus aperi en nacia literaturo. Persona, senŝminke
sincera rakonto el la privata vivo de iu "mi". Ne
gravas, ĉu tiu "mi" identas aŭ similas al la
aŭtorino. Gravas la verko, kiun ŝi kreis, kaj ĝi estas granda
artaĵo rava, pentrita per simplaj rimedoj - almenaŭ ŝajne
#000007
Rapide la romano famiĝis inter legantaj esperantistoj, kaj
hodiaŭ (en 2001) ĝi estas sendiskute unu el la mejloŝtonoj de
#000008
Inter lia foriro kaj mia solsento la nokto
ekkonstruis sian unuan matenon. Mi revenas liten. La
polmo metita subvangen por doni falsan impreson, ke iu
ĝin varmigas. Mensogo! Tio estas mi! Mi mem!
#000011
Kiel impresas renkonti sian eksedzinon?
#000019
La plej lasta libro, kiun ni legis kaj pridiskutis en nia libroklubo, estis Ombro sur interna pejzaĝo de Spomenka Štimec. Ĝi estis verkita en 1984, kaj havas aŭtobiografian karakteron. La legantoj povas enrigardi la mondon de la ĉefrolulino, kiam amata viriĉo disiĝas kun ŝi. Sed la rakonto mem ne tro gravas en la libro. Ĝi ne konsistas de unueca historio, sed de aro da zorge elektitaj bildoj, komplekse aranĝitaj en multtavola, nelinia teksaĵo. Momentoj de post la disiĝo estas interplektitaj kun diversaj scenoj okazintaj dum la daŭro de la rilato, sed ankaŭ kun aliaj memoroj: homoj, leteroj, ĉiutagaĵoj, Esperantujo, fikciaĵoj, navigo inter pluraj kulturoj. La interna fadeno dependas de la pensoj kaj sentoj de la rolulino.
#000031
Ombro tiurilate memorigis min pri eseo kiun mi legis antaŭnelonge: La rido de la Meduzo de Hélène Cixous (Le Rire de la Méduse, 1975). En tiu eseo estis enkondukita interalie la ideo de écriture féminine, do “ineca verkado”, kiu ekde tiam iĝis grava koncepto kadre de feminisma teorio. Cixous skribas:
#000035
Por mi, Ŝtimec en Ombro sukcesis fari precize tion. Mi ne asertas, ke krei na écriture féminine estis konscia intenco de la aŭtorino – sed laŭ mia interpreto, tute eblas legi la libron tiukadre. Ekzemple, tiuspeca verkado estas karakterizita per tio, ke ĝi ne respektas la kutimaĵojn de literatura lingvo kaj liniecon de la rakonto – kiel mi jam menciis, ĝuste tio estas unu el la plej okulfrapaj trajtoj de Ombro. Krome, écriture féminine ofte okupiĝas pri la (specife “ina”) korpo. En la libro mi rimarkis tion plurkaze, sed plej forte tio impresis min en kazoj, kiam temis pri menstruo kaj ginekologiaj problemoj – temoj tre tabuaj rilate al cisgenra virina korpo. Skribi pri ili entute estas kuraĝa ago en si mem. Fakte, la temo de korpo estas eĉ rekte ligita al la temo de virina kreemo, almenaŭ de cisgenra perspektivo: La rolulino havas imagitan ginekologon, pri kiu ŝi diras ke li estas “la sola viro (sic), kiu ne subfosis (ŝian) fantazion” – interese, ke tia iĉo ekzistas nur en ŝia fantazio, ne en la realeco.
#000039
La libro estis entute ege interesa kaj pensiga por mi, sed mi rekomendas ke vi legu ĝin kaj formu proprajn opinion kaj interpreton. Kaj se vi interesiĝas pri aliaj virinoj kiuj verkas en Esperanto, ni havas kelkajn rekomendojn.
#000040