Arto kaj kulturoBona novaĵoCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFreŝa NovaĵoHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndiĝenojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj ĵurnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraĵoParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifuĝintojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuiĝitaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojaĝo
#000003
La virinaj sciencistoj kaj iliaj kontribuoj ĉiam ekzistis, eĉ kiam historio kaŝis ilin. Fizikistoj, kemiistoj, medicinistoj kaj matematikistoj — inter aliaj fakoj — kiel d-ino Alicia Dickenstein, kiun ni intervjuas ĉar ŝi estas unu inter kvin virinoj premiitaj de Fondaĵo L'Oréal kaj Unesko per la Premio “Por Virinoj en Sciencoj” [eo], danke al sia esploro pri algebra geometrio [eo] rilate al molekula biologio [eo].
#000006
D-ino Dickenstein, kiu ankaŭ estas profesoro ĉe la Universitato de Bonaero kaj havas gravajn naciajn kaj internaciajn poziciojn pri matematiko kaj scienco, estas specialisto pri ciferecaj matematikaj modeloj. Ŝi, ekzemple, malkovris matematikan strukturon, oftan ĉe biokemiaj retoj de ĉela signalado, kiun ŝi nomis “Sistemo MESSI” (en: Modifications of type Enzyme-Substrate or Swap with Intermediates), omaĝe al la elstara argentina futbalisto Lionel Messi. Ŝi ankaŭ skribis la libron Matemax, kun matematikaj problemoj por infanoj kaj junuloj.
#000007
Mi intervjuis d-inon Dickenstein pri ŝia kariero. La intervjuo estis redaktita por plia klareco.
#000008
Cuando entré a la carrera, no conocía a nadie, pero allí me encontré con otros y otras que eran como yo, y enseguida me sentí como sapo en mi propio pozo.
#000011
Había bastantes mujeres, pero curiosamente, había más mujeres en la matemática años antes. Hay una foto de 1940 donde se ve a los matemáticos y las matemáticas de la época, y muchas son mujeres. Cuando comencé, había menos mujeres, profesoras prácticamente no había.
#000015
Estis sufiĉe da virinoj, sed kurioze, estis pli da virinoj en
#000016
matematiko en antaŭaj jaroj. En bildo de 1940, kie ni vidas la tiamajn matematikistojn, estas multaj virinoj. Kiam mi komencis, estis malpli da virinoj, kaj preskaŭ ne estis profesorinoj.
#000018
Kiel estis daŭrigi karieron pri matematiko en grava epoko de la Argentina Respubliko, la diktatoreco, kaj samtempe fariĝi patrino kaj doktoriĝi?
#000019
Pasé muchos años buscando mi camino. Mientras hacía el doctorado con una beca del CONICET [Organismo dedicado a la promoción de la ciencia y la tecnología en la Argentina] cuando nació mi hija. Más tarde, cuando terminé la tesis, nació mi hijo. No existía el correo electrónico, mis hijos eran muy pequeños, los sueldos eran literalmente de hambre, no se compraban revistas ni viajaba nadie para traerlas del exterior, por lo que pasé casi ocho años viendo cómo salir de acá o descubriendo qué podía hacer. Fue una época muy difícil.
#000020
Kiujn aliajn barojn vi trovis dum via longa kariero? Ĉu vi pensas, ke tiuj baroj rilatis al aferoj pri identeco, kiel genro kaj nacieco?
#000022
El mayor obstáculo con el que me encontré, como descubrí años más tarde cuando logré viajar por primera vez a un centro de física teórica en Italia, fue el estar alejada de la información. Estando allí escuché muchas cosas acerca de la matemática que yo no sabía. Un día, sentada en uno de los imponentes auditorios que tiene el Centro Internazionale di Fisica Teórica de Triste, caí en la cuenta de que si yo hubiese tenido la información que estaba obteniendo allí, hubiese podido empezar a trabajar en algo específico antes. Por eso, el resto de mi vida me dediqué a pelear por la información.
#000023
Luego hubieron otros obstáculos, pero yo no les di importancia. Jamás pensé, por ejemplo, que hubiera algo que los hombres pudieran hacer intelectualmente que las mujeres no. Recientemente recordé un episodio con un profesor y colega de la universidad en el que, al verme con mi hija de ocho o diez meses en la oficina, me dijo: “¿Usted tiene una hija? ¿Qué hace aquí trabajando? Usted tiene que ir a su casa y quedarse cuidando a su hija”. En ese momento, no le presté atención. Creo que si una piensa que hay algo que no puede hacer, entonces no va a poder hacerlo.
#000024
La plej granda baro kiun mi trovis, kaj malkovris kiam mi unue vojaĝis al Italio kaj vizitis centron pri teoria fiziko, estis ne havi aliron al informoj. Tie, mi aŭskultis multajn aferojn pri matematiko, pri kiuj mi sciis nenion. Iun tagon, sidante en unu de la imponaj aŭditorioj de la Internacia Centro pri Teoria Fiziko en Triesto, mi pensis, ke se mi antaŭe havus la informojn kiujn mi ricevis tie, mi povintus komenci labori pri io specifa. Post tio, dum mia tuta vivo mi klopodis akiri informojn.
#000025
Estis ankaŭ aliaj baroj, sed mi ne zorgis pri ili. Mi neniam pensis, ekzemple, ke virinoj ne kapablas fari ion, kion intelekte faras viroj. Mi memoras okazon kiam profesoro kaj kolego en universitato vidis min kun mia ok- aŭ dek-monata filino en oficejo. Li diris: “Ĉu vi havas filinon? Kion vi faras ĉi tie laborante? Vi devas iri hejmen kaj zorgi pri via filino”. Mi ne atentis lin. Mi kredas, ke se iu pensas sin nekapabla, tiu ne kapablos fari.
#000026
Yo sabía que me habían nominado, pero pensé que no tenía oportunidad de ganar porque la matemática no es algo muy popular. Cuando me llamaron quedé sorprendida, no era consciente de la trascendencia del premio. Para mí es una gran alegría personal y al mismo tiempo lo siento como un premio a la matemática porque ésta no suele ser una disciplina muy premiada. Pero, además, considero que es una excelente oportunidad para que con la publicidad que se genera con el premio, más chicas se enteren de que la matemática es para ellas, que está ligada a las emociones más de lo imaginan.
#000031
Mi sciis, ke mi estis nomumita, sed mi pensis, ke mi ne havis ŝancon gajni, ĉar matematiko ne estas populara afero. Kiam oni alvokis min, mi surpriziĝis, mi ne konsciis pri la graveco de la premio. Por mi estas granda persona ĝojo, kaj samtempe mi sentas ke ĝi estas premio por la matematiko, ĉar tiu fako ne ricevas multajn premiojn. Krome, mi pensas, ke estas bonega oportuno, ke per la publikeco de la premio pli da virinoj komprenu, ke matematiko estas por ili kaj, ke ĝi estas ligita al emocioj pli ol oni pensas.
#000032
Tengo algunos problemas que me gustaría resolver. Afortunadamente la matemática es universal, más social de lo que comúnmente se cree, y eso me permite trabajar con mucha gente de Argentina y de otras partes del mundo. Interactuando con la gente es que surgen las ideas y el trabajo resulta más productivo. En definitiva, en la matemática, y en la vida en general, cuando se tiene un problema lo mejor es evitar darse la cabeza contra la pared una y otra vez, y en lugar de eso probar diferentes cosas para intentar resolverlo.
#000034
Ĉu iu konsilo al aliaj esploristinoj aŭ virinoj kiuj volas esplori ekzaktajn sciencojn?
#000036
Civitanaj komunikilojSciencoVirinoj kaj socia sekso
#000039
Plej novaj artikoloj pri Latinameriko
#000040
Meksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn
#000041
Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon.
#000050
Speciala danko al niaj multaj subtenantoj
#000051