Kaptante humoron ĉe ambaŭ flankoj de la ukraino-rusia konflikto en Donbaso
#000004
En la Tago de Sankta Valentino en 2021 tri ukrainaj soldatoj pereis pro eksplodo de tera mino en Donbaso, regiono en Orienta Ukrainio, disigita per batalado inter la ukraina registaro kaj ribeluloj subtenataj de Rusio. La plej juna naskiĝis en 1994, tri jarojn post kiam Ukrainio iĝis sendependa ŝtato sekvinte la kolapson de Sovetunio. La jaron kiam li naskiĝis, Ukrainio akceptis rezigni je nukleaj armiloj sur sia tero. Kiam li aĝis tri jarojn, Rusio kaj Ukrainio subskribis traktaton pri amikeco, konfirminte reciprokan respekton de teritoria integreco. Efektive li kreskis en ŝtato, kies teritorio ne estis plagita je armitaj disputoj pri nesolvita heredaĵo de sovetia kaj antaŭsovetia epokoj.
#000006
Tio ŝanĝiĝis komence de 2014, kiam protestantoj devigis eksiĝi kaj forflugi prezidanton Viktor Janukoviĉ, eksan politikestron de Donbaso kaj por-rusian politikiston. La Kremlo konsideris la tiel nomatan Eŭromajdanon — kiun ĝiaj partoprenintoj en Ukrainio nomis “Revolucio de Digno” — cinika okcidenta komploto kontraŭ sia influo en Ukrainio. Rusia gvidantaro respondis per incitado de ribeloj en Krimeo kaj Orienta Ukrainio kaj poste per milita interveno por aneksi Krimeon kaj subteno de du separiĝintaj teritorioj en Donbaso, la memproklamitaj Donecka Popola Respubliko kaj Luhanska Popola Respubliko (DPR/LPR).
#000007
Perantoj el Ukrainio, Rusio, Germanio kaj Francio finfine kreis serion da protokoloj en Minsko, desegnitaj por fini la bataladon, marki frontlinion inter batalantoj kaj revenigi la separiĝintajn regionojn sub efektivan kontrolon de la ukraina registaro. Tio okazis antaŭ ses jaroj. La batalado stabiliĝis laŭlonge de la kontrollinio, sed neniu el la protokoloj de Minsko II estis plenumita. Tamen stabiliĝo estas relativa termino. Soldatoj plu pereas en spontaneaj incidentoj laŭlonge de unu el plej forte minitaj frontlinioj en la mondo.
#000008
Ĉiu aspekto de la ĉiutaga vivo ene de kaj proksime al la milita zono estas influitaj de la milito. Laŭ raporto de la Kriza Grupo en 2020, la milito “transformis ekonomie probleman regionon en ruinojn. Ĉe ambaŭ flankoj de la frontlinio loĝantoj estis metitaj je nova normalo, kiu ŝanceliĝas inter angoro kaj timo”. Tamen ĉiutagaj rutinaĵoj daŭras malgraŭ la ombro de la milito. Tio estas ĉiutaga vivo — ebleco de homoj surtabligi manĝaĵojn, havi konstantan laboron, vidi siajn infanojn kreski sekure, ricevi pensiojn — tio konstruas aŭ perdigas fidon al ŝtato kaj al ĝiaj institucioj. Tiuj komparaj fido-niveloj ĉe ambaŭ flankoj de la kontaktolinio povas grave decidi la estontecon de tiu ĉi dividita regiono.
#000010
En tiu ĉi artikolo niaj rezultoj komparas la fidon al la nacia registaro en la parto de Donbaso kontrolata de Kievo ĉe unu flanko kaj fidon al la lokaj aŭtoritatoj en la memproklamitaj DPR/LPR ĉe la alia flanko. En la partoj de Donecka kaj Luhanska provincoj, kontrolataj de la registaro, iuj lokaj aŭtoritatoj ne havas eblecon plenumi siajn civilajn respondecojn, dum aliaj estis anstataŭigitaj per provizora civilo-milita administracio. Lokaj elektoj en Donbaso estis grave reduktitaj ekde la komenco de la konflikto, kun la lasta raŭndo en oktobro 2020 nuligita en multaj areoj laŭlonge de la frontlinio, seniginte je voĉdonrajtoj pli ol 450 000 civitanojn. La esploraj rezultoj konfirmas kiom fora aspektas la kieva registaro por la loĝantoj de tiu parto de Donbaso. Kiel videblas en la unua diagramo (Bildo 1), malpli ol 10% de la respondintoj fidas al la nacia registaro je ĝiaj zorgoj pri iliaj bezonoj kiel civitanoj, dum ĉirkaŭ 45% atestis malfidon.
#000011
La fido al la veraj institucioj kiuj devas respondeci pri civitanaj bezonoj estas malalta en la tuta Donbaso. Sed la relativa diferenco inter la du partoj de Donbaso montras ke loĝantoj de la areoj kontrolataj de la registaro opinias ke Kievo forlasis ilin. La ukraina ŝtato devas fari grandan laboron en la areoj de Donbaso kiun ĝi regas.
#000013
Unu el la karakterizaĵoj de la Donbasa konflikto, kontraste al la konfliktoj en Moldavio aŭ Kartvelio, estas ke ĝi eksplodis pli ol du jardekojn post la kolapso de Sovetunio. Dum ekzistis iuj streĉiĝoj pri la sorto de Donbaso post la sendependiĝo de Ukrainio, tio ne estis gravega problemo por plejparto de loĝantoj. Fakte memdetermino de la regiono estis kaŭzo, kiu motivis nur malplimulton. La forpelo de la por-rusia registaro de Janukoviĉ en Kievo komence de 2014 instigis kaj nutris tiun ĉi senton. Do valoras palpi kiom forte homoj sentas lojalecon al la ŝtato kaj flago (DPR/LPR aŭ Ukrainio) sub kiuj ili vivas nun.
#000015
La analizo de la respondoj al tiuj ĉi tri demandoj laŭ aĝo kaj etna aparteno montras gravan nesimetrion. En la areo kontrolata de la registaro, homoj pli aĝaj kaj identigantaj sin kiel rusoj malpli fidas la aŭtoritatojn kaj pli forte akceptas la deklaron pri materiaj bezonoj kiel pli gravaj ol la flago super la areo kie ili loĝas. En la memproklamitaj DPR/LPR tiujn sentojn pli forte esprimas homoj junaj kaj identigantaj sin kiel ukrainoj.
#000018