Germinda Casupá, ĉikita indiĝeno fronte al fajro kaj masklismo
#000004
La bolivia Chiquitania estas la plej granda kaj biodiversa tropika seka arbaro de la mondo. De preskaŭ unu jardeko, arbaraj incendioj mortigas, ĉiujare, milionojn da bestoj, bruligas milionojn da hektaroj kaj damaĝas milojn da familioj.
#000007
Antaŭ la naturmedia kaj homa katastrofoj, indiĝenaj virinoj kiel Germinda Casupá transprenas la defendadon de sia teritorio.
#000008
Germinda estas 45-jaraĝa. Ŝi surhavas ĝinzon, kotonan to-ĉemizon, sportajn ŝuojn kaj ŝi tenas sian malhelan hararon en bulo. Por protekti sin kontraŭ la suno ŝi ĉiam uzas ĉapelon, ankaŭ el teksaĵo. La longaj vojoj kiujn ŝi devas sekvi en la komunumoj estas por ŝi kvazaŭ promenadoj. Kiam ŝi estis junaĝa ŝi ludis futbalon, basketbalon kaj flugpilkadon [eo].
#000009
La vojo de San Ignacio al Santa Anita daŭras ĉirkaŭ du horojn kaj estas gruza. Dum la vojaĝo, la polvo kaj la varmego kumuliĝas en la taksio. Malgraŭ la sufokiĝo, Germinda ridetas kaj montras kontaĝan humuron.
#000010
Tiu “administra” kapablo venas de ŝia unua laboro, kiam ŝi ankoraŭ estis adoleskanto. Tiam ŝi estis dediĉiĝanta al la pago de servoj kaj al la kontrolo de dungitaro en loka bieno.
#000014
La gepatroj de Germinda elprenis ŝin el la lernejo kiam ŝi estis 15-jaraĝa, por ke ŝia pli aĝa frato havu la oportunon iri al la universitato.
#000015
Du jarojn post tiu familia decido, Germinda ne nur laboris kaj prizorgis siajn filojn, sed ŝi ankaŭ iris al la vespera lernejo por fini sian mezlernejan gradon.
#000016
“Kiam ŝi havis ok jarojn, miaj geavoj vendis ŝin al riĉa familio por ke ŝi helpu en la domo kaj ŝi neniam revenis al la lernejo”, rakontas Germinda pri sia patrino.
#000018
Tiu praktiko en la orienta Bolivio estas konata kiel patronado kaj konsistas el donado de kuratoreco de knabinoj kaj knaboj al “patronoj”, kontraŭ “prizorgado”. Reĝimo de servuteco [eo] kiun UN difinas kiel nuntempan formon de sklaveco.
#000019
Chiquitania estas la plej granda tropika seka arbaro en la mondo kaj, ĝis 2019, ankaŭ la plej bone konservita. La plej granda parto de tiu teritorio troviĝas en la departemento de Santa Cruz.
#000020
Dum la periodo de bruligado de la tero (chaqueo), kiu komenciĝas inter julio kaj aŭgusto, la disvastiĝo de la fajro estas koŝmaro kiu ripetiĝas ĉiujare. Tiu praktiko realiĝas tradicie por la preparado de la agrikulturaj grundoj, sed de pli ol jardeko ĝi mortigas la naturmedion.
#000021
La homoj loĝantaj en la areoj klarigas ke la incendioj servas por purigi la kultivareojn de malgrandaj, mezaj kaj grandaj produktistoj de sojo, maizo kaj fazeoloj.
#000022
Laŭ informo de la Fondumo Tierra (Fundación Tierra), 26,3% el la areo bruligita en Santa Cruz en 2019 estis tero de mezaj kaj grandaj agrikulturaj kompanioj.
#000023
Nur 4,9% temis pri komunaj proprietoj kaj apenaŭ 2,7% pri malgrandaj proprietoj.
#000024
La incendioj ekster kontrolo okazantaj pro la agroindustrio, kiu disvastiĝas inkluzive ĝis fiskaj teroj kaj protektitaj areoj, endaĝerigas la sekurecon de pli malgrandaj komunumoj.
#000025
Tamen, en 2019, multaj komunumoj pagis monpunojn pro la incendioj de siaj teritorioj. La monpunoj atingis ĝis okdek mil boliviajn pesojn.
#000026
Arlena Algarañaz, la plej bona amikino de Germinda Casupá, memoras kun kolero pri la multaj horoj kiujn ili pasigis en oficejoj de la Aŭtoritato pri Imposto kaj Kontrolo de Arbaroj kaj Tero. Ili provis klarigi al la oficistoj ke la incendioj ne estas okazigitaj de la komunumoj.
#000027
Pri Germinda, Arlena memoras ke “ŝi estis unu el la plej aktivaj partoprenantoj en la atelieroj pri virina enpovigo kiujn ni faris kune kun la Advokato de la Popolo kaj la Plataformo pri Inkluziva Familia Prizorgo”.
#000028
Malgraŭ sia persisto kaj strebo, Germinda ankoraŭ devis superi obstaklon: sian eksedzon, kun kiu ŝi edziniĝis kiam ŝi estis 16-jaraĝa.
#000029
Kiam ŝi eniras unu el la komunumoj kiujn ŝi vizitas kutime, unu el la gvidantoj de la komunumo diras ke ili ne agnoskas ŝin kiel aŭtoritaton.
#000037
Kaj ne estis la ĉefoj kiuj elektis Germinda por partopreni en la juĝado de la Internacia Tribunalo pri Naturo (TIN) en Ĉilio en 2019 por denunci la bolivian ŝtaton pro mortigo de la naturmedio. Tamen, ŝi estis elektita danke al la vasta subteno de siaj virinaj kolegoj.
#000040
“Germinda ĉiam estas atenta por helpi siajn kunulinojn. Se ni ekscias pri kazo de perforto, ni raportas ĝin”, klarigas Elena Guasese, loĝanto de Sañonama.
#000042
La etendiĝo de la agrikultura frontlinio kaj la fajro revenis al Chiquitania en 2020 kaj ankaŭ en 2021. Tiuj ĉi novaj incendioj postulas de Germinda pli da laboro por estingiĝi la flamojn kaj savi sian popolon. Tio signifas protekti la vivon de la arbaroj kaj de ĝiaj loĝantoj.
#000044
Nuntempe, Germinda vizitas la komunumojn por vidi kiuj agadoj estas farataj por malpliigi la efikojn de la fajroj.
#000045
La monitorado kiun Germinda faras, inter aliaj aferoj, temas pri ĝisdatigo de la nombro de familioj ekzistantaj en ĉiu komunumo, kontrolado de ilia aliro al trinkakvo aŭ aŭtoj kiuj havas sufiĉan fuelon por eblaj evakuoj.
#000046
“Ni devas moviĝi de zorgo al agado”, diras Germinda antaŭ eniri taksion pere de kiu ŝi vizitos tri komunumojn en la ĉirkaŭaĵo de San Ignacio de Velasco: Sañonama, Santa Anita kaj Espíritu.
#000047
La lukto kontraŭ la fajro ne ĉesas
#000049
Survoje al la komunumo de Espíritu, Germinda parolas kun kelkaj fajrobrigadistoj kiuj laboras en la regiono. La incendioj reaktiviĝis en Candelaria, San Matías kaj Roboré.
#000050
Kvankam familiano helpos ŝin prizorgi lin, Germinda estas maltrankvila: la taskoj komencas kumuliĝi.
#000053
En Espíritu, Germinda aranĝis diversajn renkontiĝojn kun la virinoj de la komunumo. Ŝi planis paroli pri aliro al trinkakvo, edukado kaj sano.
#000055
Tiun tagon, post sia lasta renkontiĝo, Germinda tuŝas sian frunton, aranĝas sian ĉapelon kaj finas sian vojaĝon.
#000057
Meksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn
#000061
La heredaĵo de la lasta parolanto de la jagana lingvo en Ĉilio
#000063
Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion
#000064