Arta rondo Jan De Cooman
#000000
La homo kaj la artisto
#000002
Jan DE COOMAN naskiĝis en Zandbergen la kvaran de aŭgusto 1893. Ankaŭ tie li mortis la 11-an de junio 1949.
#000003
La familio DE COOMAN okupis situacion inter la eminentuloj de la kampara vilaĝo Zandbergen. Jan estis la kvara kaj plej juna filo de la familio. Lia patro, lernejestro, estis homo de devo kaj konscienco, severa kaj justa. Li estis bonkora homo. Lia patrino estis pia virino. Ŝi mem devenis de artista familio kaj estis ege kritikema.
#000004
La infanaĝo de Jan DE COOMAN pasis inter la horizontoj de la bonodoraj herbejoj, la spegula akvo de Dender, la vasta ĉielo, la susuraj kanoj kaj la blekado de bovoj en la verda kamparo de Zandbergen. La skizoj kaj pentraĵoj el tiu epoko ankoraŭ hodiaŭ estas ege ŝatataj.
#000005
Jan havis onklon, Jan HEYLEMANS, profesoro ĉe la akademio en Sint-Gillis-Bruselo. Tiu mem estis talentplena artpentristo. Li sukcesis persvadi patron De Cooman sendi sian filon al la Akademio pri Belartoj por instruiĝi pri pentrarto.
#000006
Unu el la profesoroj estis Constant Montald, kiu instruis al li la inklinon al ritmo, la sentemon pri arabesko kaj la forton de plastika esprimo. Ĉiujn ĉefajn premiojn en la akademio gajnis la lernanto-pentristo.
#000007
Li ĵus finstudis, kiam je lia 21-jariĝo (la 4-an de aŭgusto 1914) eksplodis la unua mondmilito. En tiu morna periodo li precipe sin dediĉis al la pentrado de interioroj kaj portretoj. El tiu epoko datiĝas multaj krajonaj skizoj kaj plumaj desegnaĵoj pri mildaj maljunuloj kaj tipaj vilaĝanoj.
#000008
Ekestis kontaktoj kun personoj el la urba eminentularo. Inter ili estis grandindustriisto, kiu ekprotektis Jan De Cooman kaj provis igi lin eksterlande konata.
#000010
Por gajni porvivon kaj havi fiksan enspezon li akceptis la taskon de desegnoinstruisto en la ‘Kolegio Sankta Katarina’ kaj en la ‘Instituto Sankta Jozefo’ en Geraardsbergen. Tamen la leciontabelo malhelpis la junan artiston dediĉi sin ĝisfunde al siaj priartaj klopodoj. Ĉirkaŭ 1930 li rezignis pri sia instruista tasko por plene dediĉi sin al la pentrarto kaj gravurado.
#000011
Ĉirkaŭ 1926 li amikiĝis kun doktoro A. VAN DER SCHUEREN, fama kirurgo. Tiu lin konsideris talenta artisto kaj komisiis al li la dekoracion de sia kabineto per la “fabeloj de Lafonteno”.
#000014
Komisiite de siaj samvilaĝanoj de Zandbergen li pentris sian unuan Kalvarian vojon por la tiea paroha preĝejo (1927).
#000015
En 1933 li verkis en Averbode serion de ses gravuraĵoj pri la abatejo kaj kroman apartan “Mater Dolorosa”-n. Tiu serio konsiderendas kulmino de teknika lerteco.
#000017
En la sama epoko, sub la premo de lia ŝprucanta inspiro, multaj pentraĵoj kaj gravuraĵoj realiĝis.
#000020
Post la naskiĝo de la naŭa infano, naŭa filo, mortis lia edzino, lia subteninto kaj morala asistinto (1937). De totala pereo savis lin nur arda laboro kaj per ĝi li kapablis konsoliĝi post la morta doloro. La pentraĵoj kaj gravuraĵoj atestas lian malesperan animstaton.
#000021
Pro la militaj kondiĉoj kaj pro lia malpli bona sanstato praktike malebliĝis liaj translokiĝoj. Li pli kaj pli verkis en sia laborejo.
#000025
Post la dua mondmilito lia sanstato ne pliboniĝis kaj li daŭre restis en sia laborejo por verki. En tiu epoko ekestis “En Majo” (1947), gravuraĵo, kiu gajnis la internacian premion (Trienalo de Milano)
#000026
Li forpasis la 11-an de junio 1949 en sia loĝejo en Zandbergen. Lia restaĵo estis entombigata en la tombejo de lia naskiĝa vilaĝo.
#000027