Wikipedia's Inflation as translated by GramTrans
#000000
Historio de ekonomio (akademia studo)
#000001
En ekonomiko, inflacio estas daŭranta pliiĝo en la ĝenerala preznivelo de varoj kaj servoj en ekonomio dum tempodaŭro.
Kiam la preznivelo pliiĝas, ĉiu trupo de valuto aĉetas pli malmultajn varojn kaj servojn;
sekve, inflacio reflektas redukton en la aĉetpovo je unuo de mono - perdo de reala valoro en la komercilo kaj unuo de raporto ene de la ekonomio.
Ĉefa kvanto de prezinflacio estas la inflaciindico, la periodigita pocentŝanĝo en ĝenerala prezindico, kutime la konsumpreza indico, dum tempo.
La kontraŭo de inflacio estas deflacio.
#000002
Inflacio influas ekonomiojn laŭ diversaj pozitivaj kaj negativaj manieroj.
La negativaj efikoj de inflacio inkludas pliiĝon en la ŝancokosto de tenado de mono, necerteco super estonta inflacio kiu povas malinstigi investon kaj ŝparmonon, kaj se inflacio estis sufiĉe rapidaj, var-malabundoj ĉar konsumantoj komencas hamstri el konzerno ke prezoj pliiĝo en la estonteco faras.
Pozitivaj efikoj inkludas redukti la realan ŝarĝon de publika kaj privata ŝuldo, konservante nominalajn interezoprocentojn super nul tiel ke centraj bankoj povas adapti interezoprocentojn por stabiligi la ekonomion, kaj redukti senlaborecon pro nominala salajrorigideco.
#000003
Ekonomiistoj ĝenerale kredas ke altaj tarifoj de inflacio kaj hiperinflacio estas kaŭzitaj de troa kresko de la monprovizo.
Videbloj en kiuj faktoroj determinas malkulminon al moderaj tarifoj de inflacio estas pli multfacetaj.
Malalta aŭ modera inflacio povas esti atribuita al fluktuoj en reala postulo je varoj kaj servoj, aŭ ŝanĝoj en haveblaj provizoj kiel ekzemple dum malabundecoj.
Tamen, la interkonsentvido estas ke longa daŭranta periodo de inflacio estas kaŭzita de monprovizo kreskanta pli rapide ol la indico de ekonomia kresko.
#000004
Hodiaŭ, la plej multaj ekonomiistoj preferas malaltan kaj stabilan rapidecon de inflacio.
Malalta (kontraste al nul aŭ negativa) inflacio reduktas la severecon de ekonomiaj recesioj ebligante la labormerkaton adapti pli rapide en malhaŭso, kaj reduktas la riskon ke likvideckaptilo malhelpas monpolitikon stabiligado de la ekonomio.
La tasko de reteni la indicon de inflacio malalte kaj stabila estas kutime donita al monaj aŭtoritatoj.
Ĝenerale, tiuj monaj aŭtoritatoj estas la centraj bankoj tiu kontrola monpolitiko tra la fikso de interezoprocentoj, tra senkaŝaj merkatoperacioj, kaj tra la fikso de bankrezervpostuloj.
#000005
7 Efiko de ekonomia kresko
#000006
Rapidaj pliiĝoj en kvanto de la mono aŭ en la totala monprovizo (aŭ malhonoro de la rimedoj de interŝanĝo) okazis en multaj malsamaj socioj dum historio, ŝanĝi kun malsamaj formoj de mono uzis.
Ekzemple, kiam oro estis utiligita kiel valuto, la registaro povis kolekti oretalonojn, refandi ilin, miksi ilin kun aliaj metaloj kiel ekzemple arĝento, kupro, aŭ plumbo, kaj reeldoni ilin ĉe la sama nominala valoro.
Diluante la oron kun aliaj metaloj, la registaro povis eldoni pli da moneroj sen ankaŭ devi pliigi la kvanton de oro uzita por fari ilin.
Kiam la kosto de ĉiu monero estas malaltigita laŭ tiu maniero, la registaro profitas el pliiĝo en seigniorage.
Tiu praktiko pliigus la monprovizon sed en la sama tempo la relativa valoro de ĉiu monero estus malaltigita.
Ĉar la relativa valoro de la moneroj iĝas pli malalta, konsumantoj devus doni pli da moneroj en interŝanĝo por la samaj varoj kaj servojn kiel antaŭe.
Tiuj varoj kaj servoj travivus prezaltiĝon kiel la valoro de ĉiu monero estas reduktita.
#000007
Dinastio Song Ĉinio lanĉis la praktikon de kopipapermono por krei dekretvaluton.
Dum la mongola Yuan Dynasty, la registaro foruzis grandan interkonsenton da monbatalado multekostajn militojn, kaj reagis presante pli da mono, kaŭzante inflacion.
Timi la inflacion kiu turmentis la Juan-dinastion, la Dinastio Ming komence malaprobis la uzo de papermono, kaj revenis al uzado de kupreroj.
#000008
Historie, grandaj infuzoj de oro aŭ arĝento en ekonomion ankaŭ kaŭzis inflacion.
De la dua duono de la 15-a jarcento ĝis la unua duono de la 17-a, Okcidenteŭropo travivis gravan inflacian ciklon referitan kiel la " prezcirkulado ", [20] [21] kun prezoj averaĝe pliiĝantaj eble sesoblajn pli ol 150 jarojn.
Tio estis plejparte kaŭzita de la subita enfluo de oro kaj arĝento de la Nova Mondo en Habsburg Spain.
La arĝenta disvastiĝo ĉie en antaŭe kontantsenmanĝa Eŭropo kaj kaŭzis ĝeneraligitan inflacion.
Demografiaj faktoroj ankaŭ kontribuis al suprendirektita premo sur prezoj, kun eŭropa loĝantarkresko post senpopoliĝo kaŭzita de lnigrmorto pandemio.
#000009
Ekde la deknaŭa jarcento, ekonomiistoj klasifikis tri apartajn faktorojn kiuj kaŭzas pliiĝon aŭ falon en la prezo de varoj: ŝanĝo en la valoro aŭ produktokostoj de la varo, ŝanĝo en la prezo de mono kiu tiam estis kutime fluktuo en la varprezo de la metala enhavo en la valuto, kaj valutdeprecado rezultiĝanta el pliigita liverado de valuto relative al la kvanto de amortizebla metalo malantaŭeniranta la valuton.
Sekvante la proliferadon de privata monbilet valuto presis dum la Usona Enlanda Milito, la esprimo "inflacio" komencis ekaperi kiel rekta referenco al la valutdeprecado kiu okazis kiel la kvanto de amortizeblaj monbiletoj distancigis la kvanton de metalo havebla por ilia elsaviĝo.
En tiu tempo, la esprimo inflacio rilatis al la malplivalorigo de la valuto, kaj ne al pliiĝo je la prezo de varoj.
#000010
Tiu rilato inter la tro-provizaj de monbiletoj kaj rezulta depreco en ilia valoro notiĝis fare de pli fruaj klasikaj ekonomiistoj kiel ekzemple David Hume kaj David Ricardo, kiu daŭriĝus ekzameni kaj diskuti kio realigas valutmalplivalorigon (poste nomitan mona inflacio ) havas sur la prezo de varoj (poste nomanta prezinflacion, kaj poste ĵus inflacio).
#000011
La adopto de dekretvaluto de multaj landoj, de la 18-a jarcento pluen, igis multe pli grandajn variojn en la liverado de mono eblaj.
Ekde tiam, enormaj pliiĝoj en la liverado de papermono okazis en kelkaj landoj, produktante hiperinflaciojn - epizodojn de ekstremaj inflaciindicoj multe pli altaj ol tiuj observitaj en pli fruaj periodoj de krudvarmono.
La hiperinflacio en la Vajmara Respubliko de Germanio estas rimarkinda ekzemplo.
#000012
La esprimo "inflacio" origine rilatis al pliiĝoj en la monsumo en cirkulado.
Tamen, la plej multaj ekonomiistoj hodiaŭ uzas la esprimon "inflacio" por rilati al pliiĝo je la preznivelo.
Pliiĝo en la monprovizo povas esti nomita mona inflacio, por distingi ĝin de altiĝantaj prezoj, kiuj povas ankaŭ ĉar klareco estu nomita "prezinflacio".
Ekonomiistoj ĝenerale konsentas ke en la longa kuro, inflacio estas kaŭzita de pliiĝoj en la monprovizo.
#000013
Koncipe, inflacio rilatas al la ĝenerala tendenco de prezoj, ne ŝanĝoj en iu specifa prezo.
Ekzemple, se homoj elektas aĉeti pli da kukumoj ol tomatoj, kukumoj sekve iĝas pli multekostaj kaj tomatoj pli malmultekosta.
Tiuj ŝanĝoj ne estas rilatitaj al inflacio, ili reflektas ŝanĝon en gustoj.
Inflacio estas rilatita al la valoro de valuto mem.
Kiam valuto estus interligita kun oro, se novaj ortrovejoj estis trovitaj, la prezo de oro kaj la valoro de valuto falus, kaj sekve prezoj de ĉiuj aliaj varoj iĝus pli altaj.
#000014
Aliaj ekonomiaj konceptoj ligitaj al inflacio inkludas:
deflacio - aŭtuna en la ĝenerala preznivelo;
malinflaciiĝo - malkresko en la indico de inflacio;
hiperinflacio - eksterkontrola inflacia spiralo;
stagflacio - kombinaĵo de inflacio, bremsas ekonomian kreskon kaj altan senlaborecon;
reflacio - provo plialtigi la ĝeneralan nivelon de prezoj por kontraŭagi deflaciajn premojn;
kaj aktivaĵprezinflacio - ĝenerala pliiĝo je la prezoj de financaj aktivaĵoj sen ekvivalenta pliiĝo en la prezoj de varoj aŭ servoj.
#000015
La inflaciindico estas vaste kalkulita kalkulante la movadon aŭ ŝanĝon en prezindico, kutime la konsumpreza indico.
La inflaciindico estas la procentofteco de ŝanĝo de prezindico dum tempo.
La Podetala Komerco-Prezindico ankaŭ estas kvanto de inflacio kiu estas ofte uzita en Britio.
Ĝi estas pli larĝa ol la CPI kaj enhavas pli grandan korbon da varoj kaj servojn.
#000017
Por ilustri la kalkulmetodon, en januaro 2007, la Usona Konsumantprezo-Indekso estis 202.416, kaj en januaro 2008 ĝi estis 211.080.
#000018
Aliaj vaste uzitaj prezindicoj por kalkulado de prezinflacio inkludas la sekvantajn:
#000019
Aliaj komunaj agoj de inflacio estas:
#000021
MEP-malŝveligilo estas kvanto de la prezo de ĉiuj varoj kaj servoj inkluditaj en malneta enlanda produkto (MEP).
Usono Commerce Department publikigas malŝveligilserion por US MEP, difinita kiel ĝia nominala MEP-iniciato dividita per ĝia reala MEP-iniciato.
#000022
Regiona inflacio La Agentejo de Labour Statistiko malkonstruas CPI-U kalkulojn malsupren al malsamaj regionoj de Usono.
Historia inflacio Antaŭ kolektado de koheraj ekonometriaj datenoj iĝis norma por registaroj, kaj por la celo de komparado de absoluta, prefere ol relativaj vivniveloj, diversaj ekonomiistoj kalkulis imputitajn inflaciciferojn.
La plej multaj inflacidatenoj antaŭ la frua 20-a jarcento estas imputitaj surbaze de la konataj kostoj de varoj, prefere ol kompilita tiutempe.
Kutimas ankaŭ adapti por la diferencoj en reala vivnivelo por la ĉeesto de teknologio.
Aktivaĵprezinflacio estas nepravigebla pliiĝo en la prezoj de realaj aŭ financaj aktivaĵoj, kiel ekzemple akcioj (egaleco) kaj lokposedaĵo.
Dum ekzistas neniu vaste akceptita indekso de tiu tipo, kelkaj centraj bankistoj sugestis ke estus pli bone alstrebi stabiligado de pli larĝa ĝenerala preznivelan inflaciokvanto kiu inkludas kelkajn aktivaĵprezojn, anstataŭe de stabiligado de CPI aŭ kerninflacio nur.
La kialo estas ke akirado de interezoprocentoj kiam akcioprezoj aŭ domprezoj altiĝas, kaj malaltigante ilin kiam tiuj aktivaĵprezoj falas, centraj bankoj eble estos pli sukcesaj en evitado de vezikoj kaj kraŝoj en aktivaĵprezoj.
#000023
[ dubindaj - ĵetdiskoj ] Temojn en mezurado
#000024
Inflaciiniciatoj ofte estas modifitaj dum tempo, aŭ por la relativa pezo de varoj en la korbo, aŭ en la maniero kiel en kiu varoj kaj servoj de la donaco estas komparitaj kun varoj kaj servoj de la pasinteco.
Dum tempo, alĝustigoj estas faritaj al la speco de varoj kaj servoj selektis por reflekti ŝanĝojn en la specoj de varoj kaj servoj aĉetitaj fare de "tipaj konsumantoj".
Novaj produktoj povas esti lanĉitaj, pli malnovaj produktoj malaperas, la kvalito de ekzistantaj produktoj povas ŝanĝiĝi, kaj konsumantopreferoj povas ŝanĝiĝi.
Kaj la specoj de varoj kaj servoj kiuj estas inkluditaj en la "korbo" kaj la pezbalancita prezo uzita en inflaciiniciatoj estos ŝanĝitaj dum tempo por samrapidi kun la ŝanĝiĝadfoirejo.
#000026
[ citaĵo bezonis ] inflaciciferoj ofte estas laŭsezone adaptitaj por diferencigi atendatajn ciklajn kostoŝanĝojn.
Ekzemple, domhejtadkostoj estas atenditaj pliiĝi en pli malvarmaj monatoj, kaj laŭsezonaj alĝustigoj ofte estas uzitaj dum mezurado por inflacio por kompensus por ciklaj pikiloj en energio aŭ fuelaĉetemo.
Inflaciciferoj povas esti averaĝitaj aŭ alie submetitaj statistikaj teknikoj por forigi statistikan bruon kaj volatilecon de individuaj prezoj.
#000027
[ citaĵo bezonis ] Dum rigardado inflacion, ekonomiaj institucioj povas temigi nur certajn specojn de prezoj, aŭ specialaj indeksoj, kiel ekzemple la kerninflacio indekso kiu estas utiligita fare de centraj bankoj por formuli monpolitikon.
#000028
[ citaĵo bezonis ] La plej multaj inflaciindeksoj estas kalkulitaj de laŭpezaj averaĝoj de elektitaj prezŝanĝoj.
Tio nepre lanĉas misprezenton, kaj povas konduki al legitimaj disputoj ĉirkaŭ kio la vera inflaciindico estas.
Tiu problemo povas esti venkita ĉiujn haveblajn prezŝanĝojn en la kalkulo, kaj tiam elektanta la medianaveraĝan valoro.
En iuj aliaj kazoj, registaroj povas intencite raporti falsajn inflaciindicojn;
ekzemple, dum la prezidanteco de Cristina Kirchner (2007-2015) la registaro de Argentino estis kritikita por manipulado de ekonomiaj datenoj, kiel ekzemple inflacio kaj MEP-ciferoj, por politika gajno kaj redukti pagojn sur ĝia inflaci-indeksita ŝuldo.
#000029
Debitoroj kiuj havas ŝuldojn kun fiksa nominala intereza tarifo vidos redukton en la "reala" interezoprocento kiel la inflaciindicpliiĝoj.
La reala interezo por prunto estas la nominala interezminuso la inflaciindico.
La formulo R = N-I aproksimas la ĝustan respondon tiel longe kiel kaj la nominala interezoprocento kaj la inflaciindico estas malgrandaj.
La ĝusta ekvacio estas r = n/i kie r, n kaj mi estas esprimitaj kiel rilatumoj (ekz. 1.2 por +20%, 0.8 por −20%).
Ekzemple, kiam la inflaciindico estas 3%, prunto kun nominala interezoprocento de 5% havus realan interezoprocenton de ĉirkaŭ 2% (fakte, ĝi estas 1.94%).
Ĉiu neatendita pliiĝo en la inflaciindico malpliigus la realan interezoprocenton.
Bankoj kaj aliaj pruntedonantoj adaptiĝas por tiu inflaciorisko aŭ inflacioriskopagon al fiksinterezaj interezpruntoj, aŭ pruntedonadon kun alĝustigebla rapideco.
#000031
Altaj aŭ neantaŭvideblaj inflaciindicoj estas rigarditaj kiel damaĝaj al totala ekonomio.
Ili aldonas neefikecojn en la merkato, kaj igas ĝin malfacila ke firmaoj buĝetus aŭ plani longperspektivaj.
Inflacio povas funkcii kiel tiriĝo sur produktiveco kiam firmaoj estas devigitaj ŝanĝi resursojn for de produktoj kaj servoj por temigi profiton kaj perdojn de valutinflacio.
Necerteco ĉirkaŭ la estonta aĉetpovo de mono malinstigas investon kaj ŝparadon.
Inflacio ankaŭ povas trudi kaŝajn impostplialtigojn.
Ekzemple, plenblovita gajno puŝas impostpagantojn en pli altajn impostajn procentojn se la impostgrupoj ne estas indeksitaj al inflacio.
#000032
Kun alta inflacio, aĉetpovo estas redistribuita de tiuj sur fiksaj nominalaj enspezoj, kiel ekzemple kelkaj pensiuloj kies pensioj ne estas indeksitaj al la preznivelo, direkte al tiuj kun variaj enspezoj kies gajno povas pli bone samrapidi kun la inflacio.
Tiu redistribuo de aĉetpovo ankaŭ okazos inter internaciaj komercaj partneroj.
Kie fiksite kurzoj estas truditaj, pli alta inflacio en unu ekonomio ol alia kaŭzos la eksportaĵojn de la unua ekonomio se temas pri iĝi pli multekostaj kaj influi la komercbilanco.
Povas ankaŭ ekzisti negativaj efikoj por komerci de pliigita malstabileco en valutinterŝanĝoprezoj kaŭzitaj de neantaŭvidebla inflacio.
#000033
Alta inflacio povas instigi dungitojn por postuli rapidajn salajraltigojn, por resti flank-al-flanke kun konsumantprezoj.
En la kosto-puŝoteorio de inflacio, altiĝantaj salajroj en victurno povas helpi al fuelinflacio.
Koncerne kolektivan negocadon, salajro-kresko estos metita kiel funkcio de inflaciaj atendoj, kiu estos pli alta kiam inflacio estas alta.
En signifo, inflacio generas plu inflaciajn atendojn, kiuj generas plian inflacion.
#000034
Homoj aĉetas daŭremajn kaj/aŭ ne-efemerajn krudvarojn kaj aliajn varojn kiel butikoj de riĉaĵo, por eviti la perdojn atenditajn de la malkreskanta aĉetpovo de mono, kreante mankojn de la hamstritaj varoj.
#000035
Inflacio povas kaŭzi masivajn manifestaciojn kaj revolucioj.
Ekzemple, inflacio kaj aparte-manĝinflacio estas konsideritaj la unu el ĉefkialoj kiuj kaŭzis la 2010-11 tunizian cirkuladon [38] kaj la 2011-datita egiptan cirkuladon, [39] laŭ multaj observantoj inkluzive de Robert Zoellick, [40] prezidanton de la Monda Banko.
Tunizia prezidanto Zine El Abidine Ben Ali estis porpelita, egipta prezidanto Hosni Mubarak ankaŭ estis porpelita post nur 18 tagoj da manifestacioj, kaj protestoj baldaŭ disvastiĝas en multaj landoj de Nordafriko kaj Mezoriento.
#000036
Se inflacio iĝas tro alta, ĝi povas igi homojn grave limigi ilian uzon de la valuto, kaŭzante akceladon en la inflaciindico.
Altan kaj akceli inflacion krude influas la normalan laboradon de la ekonomio, vundante ĝian kapablon liveri varojn.
Hiperinflacio povas kaŭzi la rezignon de la uzo de la valuto de la lando (ekzemple kiel en Nord-Koreio) kaŭzanta la adopton de ekstera valuto ( Dolarigo).
#000037
Ŝanĝo en la provizo aŭ postulo je bona normale igas sian relativan prezon ŝanĝiĝi, signalante la aĉetantojn kaj vendistojn ke ili devus reasigni resursojn en respondo al la nova merkatsituacio.
Sed kiam prezoj konstante ŝanĝiĝas pro inflacio, prezŝanĝojn pro originalaj relativaj prezosignaloj malfacilas distingi de prezŝanĝoj pro ĝenerala inflacio, tiel ke agentoj estas malrapidaj respondi al ili.
La rezulto estas perdo de asigna efikeco.
#000038
Alta inflacio pliigas la ŝancokoston de tenado de kasenhavoj kaj povas persvadi homojn por teni pli grandan parton de iliaj aktivaĵoj je avantaĝo pagantaj raportojn.
Tamen, ĉar kontantmono daŭre estas necesa por aranĝi transakciojn tio signifas ke pli da "ekskursetoj al la banko" estas necesaj por fari monretirojn, proverbe eluzante la "ŝuoledon" kun ĉiu ekskurseto.
#000039
Kun alta inflacio, firmaoj devas ŝanĝi siajn prezojn ofte por resti flank-al-flanke kun ekonomi-kovrantaj ŝanĝoj.
Sed ofte variaj prezoj estas sin multekosta agado ĉu eksplicite, kiel kun la bezono presi novajn menuojn, aŭ implicite, kiel kun la kromtempo kaj fortostreĉo bezonata por ŝanĝi prezojn konstante.
#000040
Nominalaj salajroj estas malrapidaj ŝanĝi malsupren.
Tio povas konduki al longedaŭra malekvilibro kaj alta senlaboreco en la labormerkato.
Ĉar inflacio permesas al realaj salajroj fali eĉ se nominalaj salajroj estas konservitaj konstantaj, modera inflacio ebligas labormerkatojn atingi ekvilibron pli rapide.
#000041
La primaraj iloj por kontrolado de la monprovizo estas la kapablo atribui la rabattarifon, la indicon ĉe kiuj bankoj povas prunti de la centra banko, kaj senkaŝajn merkatoperaciojn, kiuj estas la intervenoj de la centra banko en la obligaciomerkaton kun la celo de influado de la nominala interezoprocento.
Se ekonomio trovas sin en recesio kun jam malkulmino, aŭ eĉ nul, nominalajn interezoprocentojn, tiam la banko ne povas tranĉi tiujn tarifojn plu (poste negativaj nominalaj interezoprocentoj estas maleblaj) por stimuli la ekonomion - tiu situacio estas konata kiel likvideckaptilo.
#000042
Ekonomiisto S.C. Tsiang notis ke post kiam granda deflacio estas atendita, du gravaj efikoj ekaperos;
ambaŭ rezulto de mono tenanta anstataŭigi por pruntedonado kiel vehiklo por ŝparado.
La unua estis tiel kontinue regresaj prezoj kaj la rezultanta instigo hamstri monon kaŭzos malstabilecon rezultiĝantan el la verŝajne kreskanta timo, dum monkaŝtrezoroj kreskas en valoro, ke la valoro de tiuj kaŝtrezoroj estas sub risko, ĉar homoj ekkomprenas ke movado al komerco tiuj monkaŝtrezoroj por realaj varoj kaj aktivaĵoj rapide movos tiujn prezojn supren.
Ĉiu movado por elspezi tiujn kaŝtrezorojn "siatempe komencis iĝus enorma lavango, kiu povus tumulti por longa tempo antaŭ ol ĝi foruzus sin."
Tiel, registaro de longperspektiva deflacio estas supozeble interrompita per periodaj pikiloj de rapida inflacio kaj sekvaj realaj ekonomiaj interrompoj.
Modera kaj stabila inflacio evitus tian balancadon de kursŝangixoj.
#000044
La dua efiko notita de Tsiang estas ke kiam ŝparantoj anstataŭigis monon tenantan por pruntedonado sur financaj merkatoj, la rolo de tiuj merkatoj en enkanaligado de ŝparaĵoj en investon estas subfosita.
Kun nominalaj interezoprocentoj movitaj al nul, aŭ proksime de nul, de la konkurado kun maksimuma revena monaktivaĵo, ekzistus neniu prezmekanismo en kio ajn estas maldekstre de tiuj merkatoj.
Kun financaj merkatoj efike eutanigis, la ceteraj varoj kaj fizikaj aktivaĵprezoj moviĝus en perversaj indikoj.
Ekzemple, pliigita deziro ŝpari ne povis puŝi interezoprocentojn pli malsupren (kaj tiel stimuli investon) sed anstataŭe kaŭzus kroman monakaparon, veturantajn konsumantprezojn plue malsupren kaj farantajn investon en konsumvarproduktado tiel malpli alloga.
Modera inflacio, post kiam ĝia atendo estas integrigita en nominalaj interezoprocentoj, donus al tiuj interezoprocentoj ĉambron por iri kaj supren kaj malsupren en respondo al ŝanĝado de investeblecoj, aŭ la preferoj de ŝparantoj, kaj tiel permesi al financaj merkatoj funkcii en pli normala modo.
#000045
Historie, granda interkonsento da ekonomia literaturo estis koncernita kun la demando de kio kaŭzas inflacion kaj kiun efikon ĝi havas.
Ekzistis malsamaj direktoj kiel al la kialoj de inflacio.
La plej granda parto povas esti dividita en du larĝajn areojn: bonkvalitaj teorioj de inflacio kaj kvantoteorioj de inflacio.
La kvalitteorio de inflacio ripozas en la atendo de vendisto akceptanta valuton por povi interŝanĝi tiun valuton en pli posta tempo kontraŭ varoj kiuj estas dezirindaj kiel aĉetanto.
La kvantteorio de inflacio ripozas en la kvantekvacio de mono kiu rilatigas la monprovizon, sian rapidecon, kaj la nominalan valoron de interŝanĝoj.
Adam Smith kaj David Hume proponis kvantteorion de inflacio por mono, kaj kvalitteorion de inflacio por produktado.
#000046
[ citaĵo bezonis ] Nuntempe, la kvantteorio de mono estas vaste akceptita kiel preciza modelo de inflacio en la longa kuro.
Sekve, ekzistas nun larĝa interkonsento inter ekonomiistoj kiuj en la longa kuro, la inflaciindico estas esence dependaj de la kreskorapideco de monprovizo relative al la kresko de la ekonomio.
Tamen, en la fuŝkontakto kaj mez espriminflacio povas esti trafita per mendado kaj ofertadpremoj en la ekonomio, kaj influita per la relativa elasteco de salajroj, prezoj kaj interezoprocentoj.
La demando de ĉu la mallongperspektivaj efikoj daŭras longe sufiĉe por esti gravaj estas la centra temo da debato inter monetaristaj kaj kejnesaj ekonomiistoj.
En monetarismo prezoj kaj salajroj adaptas rapide sufiĉe por igi aliajn faktorojn simple marĝena konduto sur ĝenerala tendenco-linio.
En la kejnesa opinio, prezoj kaj salajroj adaptas ĉe malsamaj tarifoj, kaj tiuj diferencoj havas sufiĉe daj efikoj al reala produktaĵo por esti "longa esprimo" en la vido de homoj en ekonomio.
#000047
Kejnesa ekonomiko proponas ke ŝanĝoj en monprovizo ne rekte influas prezojn, kaj ke videbla inflacio estas la rezulto de premoj en la ekonomio esprimantaj sin en prezoj.
#000048
Ekzistas tri gravaj specoj de inflacio, kiel parto de kion Robert J. Gordon nomas la " triangulmodelo ": [48]
#000049
Aĉetemopremteorio deklaras ke inflacio akcelas kiam totalpostulo pliiĝas preter la kapablo de la ekonomio por produkti (sia ebla produktaĵo).
Tial, ĉiu faktoro kiu pliigas totalpostulon povas kaŭzi inflacion.
Tamen, en la longa kuro, totalpostulo povas esti aranĝita super produktadokapableco nur pliigante la kvanton de mono en cirkulado pli rapide ol la reala kreskorapideco de la ekonomio.
Alia (kvankam multe malpli ofta) kialo povas esti rapida malkresko en la postulo je mono, kiel okazite en Eŭropo dum la Nigra Morto, aŭ en la japanaj loĝataj teritorioj ĵus antaŭ la malvenko de Japanio en 1945.
#000051
La efiko de mono sur inflacio estas plej evidenta kiam registaroj financas elspezadon en krizo, kiel ekzemple civita milito, de presanta mono troe.
Tio foje kondukas al hiperinflacio, kondiĉo kie prezoj povas duobliĝi en monato aŭ malpli.
Monprovizo ankaŭ supozeble ludas gravan rolon en determinaj moderaj niveloj de inflacio, kvankam ekzistas malsamopinioj sur kiom grava ĝi estas.
Ekzemple, monetaristaj ekonomiistoj kredas ke la ligo estas fortega;
Kejnesaj ekonomiistoj, kompare, tipe emfazas la rolon de totalpostulo en la ekonomio prefere ol la monprovizo en determinado de inflacio.
Tio estas, por kejnesanoj, la monprovizo estas nur unu determinanto de totalpostulo.
#000052
Kelkaj kejnesaj ekonomiistoj ankaŭ malkonsentas kun la nocio ke centraj bankoj plene kontrolas la monprovizon, argumentante ke centraj bankoj havas nur malmulte da kontrolo, ĉar la monprovizo adaptiĝas al la postulo je bankokredito eligita fare de komercaj bankoj.
Tio estas konata kiel la teorio de endogena mono, kaj estis rekomendita forte fare de poŝto-keynesian same malproksime reen kiel la 1960-aj jaroj.
Ĝi hodiaŭ fariĝis centra fokuso de Taylor-regul aktivuloj.
Tiu pozicio ne estas universale akceptita - bankoj kreas monon farante pruntojn, sed la agregaĵvolumeno de tiuj pruntoj malpliiĝas kiam realaj interezoprocentoj kreskas.
Tiel, centraj bankoj povas influi la monprovizon igante monon pli malmultekosta aŭ pli multekosta, tiel kreskanta aŭ malpliigante ĝian produktadon.
#000053
Baza termino en inflacianalizo estas la rilato inter inflacio kaj senlaboreco, nomita la Phillips-kurbo.
Tiu modelo sugestas ke ekzistas avantaĝinterŝanĝo inter preza stabileco kaj dungado.
Tial, iu nivelo de inflacio povus esti konsiderita dezirinda por minimumigi senlaborecon.
La Phillips-kurbmodelo priskribis la usonan travivaĵon bone en la 1960-aj jaroj sed ne priskribis la kombinaĵon de altiĝanta inflacio kaj ekonomia stagno (foje referita kiel stagflacio ) travivis en la 1970-aj jaroj.
#000054
Tiel, moderna makroekonomio priskribas inflacion utiligantan Phillips-kurbon kiu ŝanĝiĝas (tiel la avantaĝinterŝanĝo inter inflacio kaj senlaborecŝanĝoj) pro tiaj aferoj kiel liverŝokoj kaj inflacio iĝantaj konstruita en la normalan laboradon de la ekonomio.
La unua nomas tiajn okazaĵojn la naftoŝokoj de la 1970-aj jaroj, dum ĉi-lasta rilatas al la prezo/salajrospiralo kaj inflaciaj atendoj implicante ke la ekonomio "normale" suferas de inflacio.
Tiel, la Phillips-kurbo reprezentas nur la aĉetemopremkomponenton de la triangulmodelo.
#000055
Alia koncepto de noto estas la ebla produktaĵo (foje nomita la "natura malneta enlanda produkto"), nivelo de MEP, kie la ekonomio estas sur it optimuma nivelo de produktado surbaze de instituciaj kaj naturaj limoj.
(Tiu nivelo de produktaĵo egalrilatas al la Non-Akcelado-Inflaciindico de-Senlaboreco, NAIRU, aŭ la "natura" indico de senlaboreco aŭ la plendungiteco-senlaborecoprocento.
If GDP superas ĝian potencialon (kaj senlaboreco estas sub la NAIRU), la teorio diras ke inflacio akcelos kiam provizantoj pliigas siajn prezojn kaj enkonstruita inflacio plimalbonigas.
Se MEP falas sub it ebla nivelo- (kaj senlaboreco estas super la NAIRU), inflacio bremsos kiel provizantoj provas plenigi eksceskapaciton, tranĉante prezojn kaj subfosante enkonstruitan inflacion.
#000056
Tamen, unu problemo kun tiu teorio por politikdecidaj celoj estas ke la preciza nivelo de ebla produktado (kaj de la NAIRU) estas ĝenerale nekonata kaj tendencas ŝanĝi inte tempon.
Inflacio ankaŭ ŝajnas agi laŭ malsimetria maniero, pliiĝante pli rapide ol ĝi falas.
Pli malbone, ĝi povas ŝanĝiĝi pro politiko: ekzemple, alta senlaboreco sub brita ĉefministro margaret Thatcher eble kaŭzis pliiĝon je la NAIRU (kaj aŭtuno en potencialo) ĉar multaj el la senlaborulo trovis sin kiel strukture senlaboraj (ankaŭ vidas senlaborecon), nekapabla trovi laborlokoj kiuj konvenas siajn kapablojn.
Pliiĝo je struktura senlaboreco implicas ke pli malgranda procento de la laboristaro povas trovi laborlokojn ĉe la NAIRU, kie la ekonomio evitas transiri la sojlon en la sferon de akcelado de inflacio.
#000057
Ligo inter inflacio kaj senlaboreco estis tirita ekde la apero de grandskala senlaboreco en la 19-a jarcento, kaj ligoj daŭre estas tiritaj hodiaŭ.
Tamen, la senlaborecoprocento ĝenerale nur influas inflacion en la mallongperspektiva sed ne la longperspektivan.
En longa perspektivo, la rapideco de monproviziniciatoj kiel ekzemple la MZM ("Mono Zero Maturity", reprezenti kontantmonon kaj ekvivalentajn postulenpagojn) rapideco estas multe pli prognoza de inflacio ol malalta senlaboreco.
#000058
En Marksisma ekonomiko, la senlabora serviro kiel rezervarmeo de laboro, kiuj retenas salajrinflacion.
En la 20-a jarcento, similaj konceptoj en kejnesa ekonomiko inkludas la NAIRU (Non-Akcelado-Inflaciindico de-Senlaboreco) kaj la Phillips-kurbon.
#000059
Monetaristoj kredas la plej signifa faktoro influanta inflacion aŭ deflacion estas kiom rapida la monprovizo kreskas aŭ ŝrumpas.
Ili konsideras financpolitikon, aŭ registarelspezojn kaj impostadon, neefikajn en kontrolado de inflacio.
La monetarista ekonomiisto Milton Friedman fame deklaris, " Inflation is always and everywhere a monetary phenomenon. " [54] monetaristoj asertas ke la empiria studo de mona historio montras ke inflacio ĉiam estis mona fenomeno.
La kvanto teorio de mono, simple deklaris, diras tiu ajna ŝanĝiĝi en la monsumo en sistemo ŝanĝos la preznivelon.
Tiu teorio komenciĝas kun la ekvacio de interŝanĝo:
#000060
En tiu formulo, la ĝenerala preznivelo estas rilatita al la nivelo de reala ekonomia agado ( Q), la kvanto de mono ( M) kaj la rapideco de mono ( V).
#000061
Monetaristoj supozas ke la rapideco de mono estas netuŝita de monpolitiko (almenaŭ en la longa kuro), kaj la reala valoro de produktaĵo estas determinita en la longa kuro per la produktadokapableco de la ekonomio.
Sub tiuj supozoj, la primara ŝoforo de la ŝanĝo en la ĝenerala preznivelo estas ŝanĝoj en la kvanto de mono.
Kun eksogena rapideco (t.e., rapideco estanta determinita ekstere kaj ne estanta influita per monpolitiko), la monprovizo determinas la valoron de nominala produktaĵo (kiu korespondas al fina elspezo) en la mallonga kuro.
En praktiko, rapideco ne estas eksogena en la mallonga kuro, kaj tiel la formulo ne nepre implicas stabilan mallonga-kuran rilaton inter la monprovizo kaj nominala produktaĵo.
Tamen, en la longa kuro, ŝanĝoj en rapideco estas supozitaj esti determinitaj per la evoluo de la pagmekanismo.
Se rapideco estas relative netuŝita de monpolitiko, la longa-kura kreskokvoto en prezoj (la inflaciindico) estas egala al la longa-kura kreskorapideco de la monprovizo kaj plie la eksogena longa-kura indico de rapideca kreskominuso la longa kuro kreskorapideco de reala produktaĵo.
#000062
Raciatenda teorio diras ke ekonomiaj aktoroj rigardas racie en la estontecon dum provado maksimumigi sian bonfarton, kaj ne fari respondi sole al tujaj ŝancokostoj kaj premoj.
En tiu vido, dum ĝenerale blokite en monetarismo, estontaj atendoj kaj strategioj estas gravaj por inflacio ankaŭ.
#000063
Kernaserto de raciatenda teorio estas ke aktoroj serĉos "deturni" centrabankajn decidojn per agado en maniero kiel kiuj plenumas prognozojn de pli alta inflacio.
Tio signifas ke centraj bankoj devas establi sian kredindecon en kontraŭbatalado de inflacio, aŭ ekonomiaj aktoroj faros vetojn ke la centra banko vastigos la monprovizon rapide sufiĉe por malhelpi recesion, eĉ ĉe la elspezo de pliseverigado de inflacio.
Tiel, se centra banko havas reputacion kiel estante "mola" sur inflacio, kiam ĝi sciigas nova politiko da militanta inflacio kun restriktaj monaj kreskekonomiaj agentoj ne kredos ke la politiko daŭros;
iliaj inflaciaj atendoj restos altaj, kaj tion faras ankaŭ inflacio.
Aliflanke, se la centra banko havas reputacion de estado "dura" sur inflacio, tiam tia strategioproklamo estos kredita kaj inflaciaj atendoj venos malsupren rapide, tiel permesante al inflacio mem veni malsupren rapide kun minimuma ekonomia interrompo.
#000064
La Aŭstria skolo de ekonomiko emfazas ke inflacio ne estas unuforma super ĉiuj aktivaĵoj, varoj, kaj servoj.
Inflacio dependas de diferencoj en merkatoj kaj de kie lastatempe kreite mono kaj kredito eniras la ekonomion.
[ citaĵo bezonis ] Ludwig von Mises diris ke inflacio devus rilati al pliiĝo en la kvanto de mono kiu ne estas ofseto per ekvivalenta pliiĝo en la bezono de mono, kaj tiu prezinflacio nepre sekvos.
#000065
Ene de la kunteksto de fiksa monerbazo por mono, unu grava konflikto estis inter la kvantteorio de mono kaj la reala fakturdoktrino (RBD).
Ene de tiu kunteksto, kvantteorio validas por la nivelo de frakcieca rezervkontado permesita kontraŭ monero, ĝenerale oron, tenitan fare de banko.
Valuto kaj bankadaj lernejoj de ekonomiko kverelas la RBD, kiuj bankoj ankaŭ devus povi eldoni valuton kontraŭ fakturoj de komerco, kiu estas "realaj fakturoj" kiujn ili aĉetas de komercistoj.
Tiu teorio estis grava en la 19-a jarcento en debatoj inter "Bankado" kaj "Valuto-" lernejoj de mona solideco, kaj en la formado de la Federacia Rezerva Sistemo.
En la maldormo de la kolapso da la internacia orbazpoŝto 1913, kaj la movo direkte al deficitfinancado de registaro, RBD restis negrava temo, ĉefe de intereso en limigitaj kuntekstoj, kiel ekzemple valuto-komisionoj.
Ĝi estas ĝenerale subtenita en malbona reputacio hodiaŭ, Frederic Mishkin, guberniestro de la Federacia Rezerva Sistemo iranta ĝis nun por diri ke ĝi estis "tute misfamigita."
#000066
La debato inter valuto, aŭ kvantteorio, kaj la bankadaj lernejoj dum la 19-a jarcento anoncas nunajn demandojn pri la kredindeco de mono en la nuntempo.
En la 19-a jarcento la bankadaj lernejoj havis pli grandan influon en politiko en Usono kaj Britio, dum la valutlernejoj havis pli da influo "sur la kontinento", kiu estas en ne-britaj landoj, precipe en la Latinida valuta unio kaj la pli frua Skandinavia monunio.
#000067
Gamo da metodoj kaj politikoj estis proponitaj kaj uzitaj por kontroli inflacion.
#000068
Registaroj kaj centraj bankoj ĉefe uza monpolitiko kontroli inflacion.
Centraj bankoj kiel ekzemple la usona Federacia Rezerva Sistemo pliigas la interezoprocenton, bremsas aŭ ĉesigas la kreskon de la monprovizo, kaj reduktas la monprovizon.
Kelkaj bankoj havas simetrian inflacicelon dum aliaj nur kontrolas inflacion kiam ĝi leviĝas super celo, ĉu eksplicite aŭ implice.
#000069
La plej multaj centraj bankoj estas taskigitaj per konservado de siaj inter-bankaj pruntinterezoj sur malaltaj niveloj, normale al cela ĉiujara ofteco de proksimume 2% al 3%, kaj ene de laŭcela ĉiujara inflaciintervalo de proksimume 2% al 6%.
Centraj bankistoj celas etinflacian oftecon ĉar ili kredas ke deflacio endanĝerigas la ekonomion.
#000070
Pli altaj interezoprocentoj reduktas la monsumon ĉar pli malmultaj homoj serĉas pruntojn, kaj pruntoj estas kutime faritaj kun nova mono.
Kiam bankoj igas pruntojn, ili kutime unue krei novan monon, tiam pruntedonas ĝin.
Centra banko kutime kreas monon pruntedonitan al nacia registaro.
Tial, kiam persono repagas prunton, la banko detruas la monon kaj la kvanto de mono falas.
En la fruaj 1980-aj jaroj, kiam la federacia fonduskurzo superis 15 procentojn, la kvanto de Federacirezervsistemo dolaroj falis 8.1 procentoj, de 8.6 duilionoj USUS$ malsupren ĝis 7.9 duilionoj USD.
#000071
Monetaristoj emfazas stabilan kreskorapidecon de mono kaj uzan monpolitikon kontroli inflacion de kreskantaj interezoprocentoj kaj bremsi la pliiĝon je la monprovizo.
Kejnesanoj emfazas reduktantan totalpostulon dum ekonomiaj vastiĝoj kaj kreskanta postulo dum recesioj por reteni inflacion stabila.
Kontrolo de totalpostulo povas esti realigita utiligante kaj monpolitikon kaj financpolitikon (pliigita impostado aŭ reduktitaj registarelspezoj por redukti postulon).
#000072
Sub fiksa kurza valutregistaro, la valuto de lando estas ligita en valoro al alia komunvaluto aŭ al korbo da aliaj valutoj (aŭ foje al alia iniciato de valoro, kiel ekzemple oro).
Fiksa kurzo kutimas kutime stabiligi la valoron de valuto, vid-vido la valuton al kiujn ĝi estas ligita.
Povas ankaŭ esti utiligite kiel rimedo por kontroli inflacion.
Tamen, kiel la valoro de la referencvaluto pliiĝas kaj falas, do faras la valuton ligitan al ĝi.
Tio esence signifas ke la inflaciindico en la fiksa kurzlando estas determinita per la inflaciindico de la lando al ke la valuto estas ligita.
Krome, fiksa kurzo malhelpas registaron utiligado de enlanda monpolitiko por atingi makroekonomian stabilecon.
#000073
Sub la Bretton Woods interkonsento, la plej multaj landoj ĉirkaŭ la mondo havis valutojn kiuj estis aljarditaj al la usona dolaro.
Tiu limigita inflacio en tiuj landoj, sed ankaŭ eksponis ilin al la danĝero de konjektaj atakoj.
Post kiam la Bretton Woods-interkonsento rompiĝis en la fruaj 1970-aj jaroj, landoj iom post iom turnis al flosigado de kurzoj.
Tamen, en la pli posta parto de la 20-a jarcento, kelkaj landoj revenis al fiksa kurzo kiel parto de provo kontroli inflacion.
Tiu politiko de uzado de fiksa kurzo por kontroli inflacion estis utiligita en multaj landoj en Sudameriko en la pli posta parto de la 20-a jarcento (ekz. Argentino (1991-2002), Bolivio, Brazilo, kaj Ĉilio).
#000074
La kiun orbazo estas monsistemo en kiu la komuna amaskomunikilaro de regiono de interŝanĝo estas papero notas ke tio estas normale libere konvertebla en antaŭselektitaj, fiksaj kvantojn de oro.
La normo precizigas kiel la orgarantio estus efektivigita, inkluzive de la kvanto de monero je valutunuo.
La valuto mem havas neniun denaskan valoron, sed estas akceptita fare de borsistoj ĉar ĝi povas esti reakirita por la ekvivalenta monero.
Usona arĝentatestilo, ekzemple, povus esti reakirita por fakta peco el arĝento.
#000075
La orbazo estis parte prirezignita per la internacia adopto de la ekonomia Modelo de Bretton Woods.
Sub tiu sistemo ĉiuj aliaj gravaj valutoj estis ligitaj ĉe fiksaj tarifoj al la dolaro, kiu mem estis ligita al oro kun la rapideco de 35 USUS$ je unco.
La ekonomia Modelo de Bretton Woods rompiĝis en 1971, igante la plej multajn landojn ŝanĝi al dekretmono - mono malantaŭenirita nur per la leĝoj de la lando.
#000076
Sub orbazo, la longperspektiva ofteco de inflacio (aŭ deflacio) estus determinita per la kreskorapideco de la liverado de oro relative al totalproduktado.
Kritikistoj argumentas ke tio kaŭzos arbitrajn fluktuojn en la inflaciindico, kaj ke monpolitiko esence estus determinita per orminado.
#000077
Alia metodo provita en la pasinteco estis salajro kaj prezkontroloj ("enspezpolitikoj").
Salajro- kaj prezkontroloj estis sukcesaj en milittempaj medioj en kombinaĵo kun ŝparporciigo.
Tamen, ilia uzo en aliaj kuntekstoj estas multe pli miksita.
Rimarkindaj fiaskoj de ilia uzo inkludas la 1972-datita altrudon de salajro kaj prezkontroloj de Richard Nixon.
Pli sukcesaj ekzemploj inkludas la Prezojn kaj Incomes Accord en Aŭstralio kaj la Wassenaar Interkonsento en Nederlando.
#000078
Ĝenerale, salajro- kaj prezkontroloj estas rigarditaj kiel provizora kaj escepta kvanto, nur reala kiam kunligite kun politikoj dizajnitaj por redukti la subestan kaŭzas de inflacio dum la salajro kaj prezkontrolregistaro, ekzemple, gajnante la militon estante kontraŭbatalitaj.
Ili ofte havas perversajn efikojn, pro la torditaj signaloj kiujn ili sendas al la merkato.
Artefarite malaltaj prezoj ofte kaŭzas ŝparporciigon kaj malabundojn kaj malinstigas estontan investon, rezultigante ankoraŭ pliajn malabundojn.
La kutima ekonomia analizo estas tiel ajna produkto aŭ servo kiu estas subprezigita estas trokonsumita.
Ekzemple, se la oficiala prezo de pano estas tro malalta, ekzistos tro malgranda pano ĉe oficialaj prezoj, kaj tro malmulte da investo en pankreado de la merkato por kontentigi estontajn bezonojn, tiel pliseverigante la problemon en longa perspektivo.
#000079
Provizoraj kontroloj povas kompletigi recesion kiel maniero kontraŭbatali inflacion: la kontroloj igas la recesion pli efika kiel maniero kontraŭbatali inflacion (reduktante la bezonon pliigi senlaborecon), dum la recesio malhelpas la specojn de misprezentoj kiujn kontroloj kaŭzas kiam postulo estas alta.
Tamen, ĝenerale la konsilo de ekonomiistoj estas ne trudi prezkontrolojn sed liberaligi prezojn per supozado ke la ekonomio adaptos kaj prirezignos neprofitan ekonomian agadon.
La pli malalta agado lokos pli malmultajn postulojn sur whatever krudvaroj estis veturanta inflacio, ĉu laboro aŭ resursoj, kaj inflacio falos kun totala ekonomia produktaĵo.
Tio ofte produktas severan recesion, ĉar produktadokapableco estas reasignita kaj estas tiel ofte tre nepopulara kun la homoj kies porvivaĵoj estas detruitaj (vidu kreivan detruon).
#000080
Se ekonomia kresko egalas la kreskon de la monprovizo, inflacio ne devus okazi kiam ĉio alie estas egala.
Granda gamo da faktoroj povas influi la indicon de ambaŭ.
Ekzemple, investo en merkatproduktado, infrastrukturo, eduko, kaj preventa sanzorgo povas ĉiu kreskigi ekonomion en pli grandaj kvantoj ol la investelspezado.
#000081
La reala aĉetpovo de fiksaj pagoj estas eroziita per inflacio se ili ne estas inflaci-adaptitreteni siajn realajn valorojn konstantaj.
En multaj landoj, dungokontraktoj, pensiosubvencioj, kaj registaraj rajtoj (kiel ekzemple socialasekuro) estas ligitaj al prezindico, tipe al la konsumpreza indico.
Preznivelo-kompenspago (KOLAO) adaptas salajrojn bazitajn sur ŝanĝoj en prezindico.
Ĝi ne kontrolas inflacion, sed prefere serĉas mildigi la sekvojn de inflacio por tiuj sur fiksaj enspezoj.
Salajroj estas tipe adaptitaj ĉiujare en etinflaciaj ekonomioj.
Dum hiperinflacio ili estas adaptitaj pli ofte.
Ili ankaŭ povas esti ligitaj al prezindico kiu varias je geografia loko se la dungito moviĝas.
#000082
Ĉiujaraj eskaladparagrafoj en dungokontraktoj povas precizigi retroaktivajn aŭ estontajn procentajn kreskojn en laboristsalajro kiuj ne estas ligitaj al iu indekso.
Tiuj negocis pliiĝojn en salajro estas ordinarlingve referitaj kiel preznivelo-kompenspagoj ("COLAoj") aŭ vivkostopliiĝoj pro ilia simileco al pliiĝoj ligitaj al ekstere determinis indeksojn.
#000083
Inflaciatendoj, inflaciaj atendoj, aŭ atendata inflacio estas la indico de inflacio kiu estas anticipita por iu tempodaŭro en la antaŭvidebla estonteco.
Ekzistas du gravaj aliroj al modeligado de la formado de inflaciatendoj.
Adaptaj atendoj modeligas ilin kiel laŭpeza averaĝo de kio estis atendita unu periodo pli frue kaj la faktan indicon de inflacio kiu plej ĵuse okazis.
Raciaj atendoj modeligas ilin super kiel senantaŭjuĝe, en la senco ke la atendata inflaciindico estas ne sisteme aŭ sisteme sub la inflaciindico kiu fakte okazas.
#000084
Multjara enketo de inflaciatendoj estas la universitato de Miĉigana enketo.
#000085
Inflaciatendoj influas la ekonomion laŭ pluraj manieroj.
Ili estas tiamaniere konstruitaj en nominalajn interezoprocentojn, tiel ke pliiĝo (aŭ falas) en la atendata inflaciindico tipe rezultigos pliiĝon (aŭ falos) je nominalaj interezoprocentoj, donante pli malgrandan efikon se entute sur realaj interezoprocentoj.
Krome, pli alte atendata inflacio tendencas esti konstruita en la indicon de salajraltigoj, donante pli malgrandan efikon se entute sur la ŝanĝoj en realaj salajroj.
Krome, la respondo de inflaciaj atendoj al monpolitiko povas influi la dividadon de la efikoj de politiko inter inflacio kaj senlaboreco (vidu monpolitikkredindecon).
#000086
Organizo por Ekonomia Ca-operacio kaj Evoluo
#000094
Inflacio estas ĝenerala kaj daŭra pliigo de la preznivelo. Tiu ekonomika malekvilibro povas havi multajn kaŭzojn, kaj pro tio oni difinas ĝin per tiu komuna simptomo. Ekzistas pluraj inflaciaj situacioj:
#000095
mona inflacio, kiun kaŭzas troa plimultiĝo de la kvanto da mono cirkulanta ene de la ekonomio, kutime pro troa kreado de mono fare de centra banko por financi la sxtaton aux stimuli la ekonomion. Historia ekzmeplo estas la altigxo en la prezoj pro alveno de arĝento el Ameriko al Hispanio dum la 16-a jarcento. La troa presado de papermono post la Unua mondmilito estas alia ekzemplo.
#000096
mendada inflacio, kaŭzita de ekscesa mendado kaj nesufiĉa ofertado.
#000097
inflacio per kostoj, kaŭzita de plialtiĝo de la kostoj (salajroj, maŝinoj, krudmaterialoj). Eŭropo suferis tia inflacio post la 1973-a plialtiĝo de petrolprezo.
#000098
la nunaj ekonomikistoj ofte pensas, ke inflacio devenas strukturajn kaŭzojn, kiuj malpermesas elekton de ekvilibranta prezo (ne sufiĉe fleksebla labormerkato)
#000099
Inflacio estas grava elemento en la ekonomio. Kutime ĝi estas rigradata kiel malutila fenomeno, tamen kun kelkaj pozitivaj aspektoj se ĝi moderas (ĝis 3% aŭ 4 %[1]). Bremsi inflacion havas ekonomian kaj socian koston, kiel supozas la kurbo de Phillips.
#000100
En ekstremaj kazoj, aperas inflaciego: Prezoj kreskas tage, salajroj ne kapablas sekvi ilin, la tuta ekonomio frakasiĝas.
#000102
Inflacia spiralo estas plialtiĝemo de la prezoj, kiu estas parto de la rezulto kaj parte la kaŭzo de plialtiĝoj de la salajroj kaj aliaj enspezoj, kiel profitoj, dividendoj kaj rento.[2]
#000103
La germana Reichsmark dum Vajmara Respubliko amase kreis markojn Tiu estis unu el kaŭzoj de naziismo. Federacia Respubliko Germanio decidis kontraŭbatali inflacion per decidoj de Bundesbank.
La hungara pengő post Dua mondmilito.
Serbobosnia dinaro dum Bosnia milito.
Argentina peso dum la 1980-aj jaroj.
#000104
Olivier blanchard. Macroeconomics ISBN: 9780130133069
#000106