La nekredebla aventuro de la misio Moresten'aŭ kiel oni evitis mondmiliton en 1914
#000000
Stranga verko pri (preskaŭ) vera historio
#000003
La enkonduko klarigas la spiriton de la romano; jam Jules Verne verkis tutan serion
da romanoj pri „eksterordinaraj vojaĝoj” kaj estis planinta lastan, kie Esperanto havus rolon; li ne sukcesis ĝin fini, kaj
lia filo aperigis kompletigitan redakton, en kiu Esperanto ne plu rolis. Tial Éric
Bernard Coffinet nostalgiis al tiu „bela epoko” de la unua jardeko de la pasinta jarcento, imagante trankvilan mondon sen la mondmilito
#000006
La intrigo orbitas ĉirkaŭ la atenco en Sarajevo kontraŭ la aŭstra ĉefduko Francisko
Ferdinando; atenco, kiu donis pretekston al la komenco de la unua mondmilito; misio
de la Ruĝa Kruco al Serbio, komplotoj, sekretaj rendevuoj, pafoj, hospitalo, preskaŭ
horon-post-hora taglibro. Rakonto streĉa (sed ne tro), kiu startas ĉe pariza operejo
kaj finiĝas ... nu, ni diru nek kie, nek kiel; ke la milito estis evitita, la subtitolo
jam asertas, do la romano rakontas historion, kiu je certa punkto devias de la reale
okazintaj faktoj kaj survojiĝas al fantazio, cetere, tute versimila: povis ja okazi
#000007
Kurioza estas la konstanta lokado de la demandsigno en dialogoj, kiel en ĉi tiuj:
Kaj ĉu mi rajtas scii tion, kion alportis al vi Esperanto, aŭdacis demandi Ludoviko?
Kiel li fartas, demandis la kirurgo?
#000010
La intrigo montras, kvazaŭ tio estus ne memkomprenebla, ke la monda historio povas
ŝanĝiĝi pro ajna akcidenta okazaĵo: la granda milito povis ne okazi, Esperanto povus
esti jam lernata en ĉiuj lernejoj, la bela sonĝo de l' homaro povus efektiviĝi ...
ĉu vere ni kredu tion? Sed ja ni alstrebu; la rakonto estas optimisma ...
#000011