Antaŭ ĉiu ero Mayer prezentas la aŭtoron kaj
rakonton, kelkfoje aldonante iom superfluan prijuĝon. Ĉiuokaze
mi ne aprezas, kiam antaŭ eklego de iu teksto la eldonisto
informas min, ke "tiu novelo estas simple mirinda"
(p. 19), eĉ ne kiam li pravas!
#000003
La titola rakonto La maŝino kiu kriis el 1947 de L.
G. Horsefield estas baze simpla fantomrakonto, iom tro
eksplicita kaj nekapabla veki la imagpovon de leganto. Se ĝi
tamen iel apartas, tio ŝuldiĝas al ĝia nekutima medio. Jen ni
ne troviĝas en malnova kastelo aŭ hantata domo, sed en
industria medio inter maŝinoj kaj fandata ŝtalo, kaj tiu detalo
aldonas certan spicon al la rakonto.
#000004
Sktibaĵo! De kie? de Claude Piron estas bela
historieto, sufiĉe sukcesa, en plaĉa tono, kiu male al multaj
aliaj tre prudente lasas al la leganto interpreti kio efektive
#000005
La tertremo el 1978 de Mauro Nervi estas sukcesa
hororaĵo, kiu inside, iom post iom konstruas eksciton, kie io
supernatura kaŝiĝas en ŝajne realisma ĉiutageco.
#000006
La plej malnova rakonto, eĉ unu el la plej fruaj
originalaĵoj entute en Esperanto, estas ankaŭ la sola tute
realisma rakonto de la kolekto. Temas pri En la tombo el
1892 de Nikolaj A. Borovko, en kiu ni sekvas la angoron de
viro, kiu estas entombigita kiel vivanto. Terura, angoriga, tre
bone konceptita verko, efektive unu el la plej bonaj en la libro.
La lingvaj arkaismoj troveblaj nek ĝenas nek tro oftas.
#000007
Se kelkaj rakontoj temas pri provo veki eksciton, timon kaj
angoron ĉirkaŭ io, kio povus havi naturan klarigon, Marjorie
Boulton faras la malon per La sekreto de la lernejestrino
el 1967. Sur ideo tute neebla kaj baze ne tre originala ŝi lerte
teksas ĉarman, sekuran, gemutan anglan novelon. La tono estas
bonege trafita, kaj ŝi perfekte elektas la ĝustajn detalojn por
konstrui sian paradokse kredindan neeblaĵon, kvazaŭ cirka
#000010
Resume, la kolekto prezentas plaĉan legaĵon, plejparte en
bona lingvaĵo, nek tre profundan, nek tro stultan, varian laŭ
stilo kaj enhavo. Eble la melodramaj fantomaĵoj tamen iom tro
dominas. Pluraj el la rakontoj facile legeblas eĉ de nesperta
esperantisto. El historia vidpunkto la rakonto de Borovko
estas mejloŝtono - aŭ pli precize elirpunkto - de nia
#000012
Temas pri 11 fantom-rakontoj ĉerpitaj el la Esperanta literaturo inter 1895 (tiu de Borovko) kaj la fina jardeko de la 20a jarcento (tiu de Steele).
#000015
These are ghost stories taken from the Esperanto literature from 1895 (that of Borovko) through the last decade of the 20th century (that of Steele).
#000016