En fora antikveco, homoj ne sciis fajron nek uzadon de fajro. Nokte densa mallumo regis ĉie kaj tie, sovaĝbestoj muĝis, homoj volviĝis kune malvarme kaj time. Sen fajro homoj manĝis krudajn manĝaĵojn, tial ili ofte malsanis kaj la vivdaŭro estis tre mallonga.
#000003
Iu pola okulisto vidis la malfacilegon de la homaro, li tre malĝojis, li volis, ke homoj sciu la bonaĵon de uzado de universala fajro. Tial la okulkuracisto disvolvis sian kapablon kaj faligis ŝtormon en makison. Sekve de la sonego ‘Faj’ fulmotondro rekte hakis arbojn, arboj brulis kaj rapide flama fajro naskiĝis. Homoj estis timaj pro la fulmotondro kaj la granda fajro, ili kuris. Postnelonge haltis ŝtormo kaj venis kurteno de nokto, postpluva tero estis pli malseka kaj pli malvarma. Homoj rekolektiĝis, ili panike vidis brulantajn arbojn. Tiam junulo trovis, ke malaperis voĉoj de sovaĝbestoj, li pensis: “Ĉu sovaĝbestoj timas ĉi tiun brilan aĵon?” Tial li kuraĝe venis al la fajro, li estis tre varma. Li ĝoje vokis: “Rapide venu, la fajro neniom estas timiga, ĝi alportas brilon kaj varmon al ni!” Tiam, homoj trovis ankaŭ, ke cirkulas bongusto el brulmortigitaj sovaĝbestoj. Homoj kolektiĝis ĉe la fajro, dividis viandon de sovaĝbestoj kaj ĝuis tiel bongustan manĝaĵon. Ili sciis la karecon de la fajro, kolektis branĉojn, bruligis ilin kaj tenis la frajrosemon. Ĉiutage homoj laŭvice protektis la fajrosemon kaj ne estingis ĝin. Sed iutage la deĵoranto dormis, fajro elbruligis branĉojn kaj estingiĝis. Homoj refoje falis en nigron kaj malvarmon, dolorege!
#000004
Granda dia okulkuracisto vidis tion, li venis en la sonĝon de la junulo, kiu la unua trovis la bonaĵon de uzado de fajro kaj sciigis lin pri artfarita fajro: “Troviĝas lando Varsovio en la fora eŭropa centro, tie ekzistas fajrosemo, vi povas akiri fajrosemon tie.” La junulo vekiĝis, li pensis pri la diro de la dio, tial li decidis serĉi la fajrosemon en la lando Suiming.
#000005
1 Fajro de Sankta Elmo
#000008
Fajro de Sankta Elmo estas la brilanta elektra deŝargo, videbla en la pintoj de altaj objektoj, kiel kirkturoj kaj mastoj de ŝipoj, dum ŝtorma vetero.
#000009
Estas necese rimarkigi, ke negativa ŝargo de la ŝtormnuboj produktas pozitivan ŝargon ĉe la alta strukturo. Tio kaŭzas mirindan spektaklon kiu ricevis la nomon Fajro de Sankta Elmo pro misa prononco de Sankta Erasmo, patrono de maristoj. En antikvo oni nomis la fenomenon Helena laŭ la greka vorto ἑλένη, kiu signifas 'torĉo', kaj oni pensis ĝin ligita al dioj Kastoro kaj Polukso, kiuj protektis la klasikajn maristojn: quarum adventu fugari diram illam ac minacem appellatamque Helenam ferunt et ob id Polluci ac Castori id numen adsignant eosque in mari invocant ('per kies alveno laŭdire estas forpelata la konata danĝera t.n. Helena, kaj tiun Dian faron oni atribuas al Polukso kaj Kastoro kaj ilin surmare oni alvokas.' - Plinio la Maljuna, Naturalis Historia, 2-a libro, ĉap. 101).
#000010
Estas fakto, ke ne estas nia tasko ĉi tie fari kurson por komencantoj, tamen, por ke ekzistu neniu dubo ĉe freŝe bakitaj amikoj, ni diras, ke spontaneous human combustion (SHC) is the alleged burning of a person without any source of ignition. Although there have been claimed cases of SHC, many such cases either lack proof or actually had a source of ignition that could be found. Ili estas la "Sep Eklezioj en Azio", — situantaj en la tiam nomata Malgranda Azio —, en regiono kiu hodiaŭ respondas al la okcidenta parto de Turkio.
#000011
Necesas, amikoj, agnoski ke Greka fajro, Bizanca fajro aŭ likva fajro estis armilo uzita de Bizanca imperio, onidire inventita de siria kristana rifuĝinto nomita Kaliniko el Heliopolo.
Ĝi elspruĉis brulantan fluon, kaj bone efikis sur tero kaj maro, kvankam ĝin uzis ĉefe la mararmeo.
#000012
Ŝajne la granda efiko de greka fajro estis, ke ĝi brulis ĉie eĉ sub akvo.
Malamikaj ŝipoj ofte timis alproksimiĝi tro al la bizancaj, eĉ pli se sifono estis videbla, ĉar ene de sia atingejo, greka fajro estis tro avantaĝa al bizancanoj.
#000013
La greka fajro estis kialo de multaj bizancaj batalvenkoj, kaj parte kialo, por ke la imperio daŭradis tiom longe, eĉ pli je la fina etapo, kiam Konstantinopolo ne havis sufiĉe da soldatoj por sin defendi..
Ĝi estis unue uzita en 672 kontraŭ atakanta araba floto.
Tamen, ĝi estis malfacile manipulebla kaj pluraj bizancaj ŝipoj ekbrulis akcidente.
#000015
Sur la granda vojo marŝis soldato : “Unu, du! unu, du!” Li havis tornistron sur la dorso kaj sabron ĉe la flanko, ĉar li estis antaŭe en milito, sed nun li iris hejmen. Jen li renkontis sur la vojo maljunan sorĉistinon; ŝi estis terure malbela, ŝia malsupra lipo pendis ĝis la brusto. Ŝi diris : “Bonan tagon, soldato! Kian belan sabron kaj brandan tornistron vi havas! Vi estas vara soldato! Nun vi ricevos tiom da mono, kiom vi volas havi.”
“Mi dankas, maljuna sorĉistino!” diris la soldato.
#000017
“Ne”, diris la sorcistino, “eĉ unu speson mi ne volas havi. Al mi alpartu nur la malnovan bruligilon, kiun mia avino forgesis, kie ŝi estis tie interne la lastan fojon.”
#000022
“Ĉu vi prenis ankau la bruligilon?” demodis la sorĉistino.
#000031
“Por kio vi bezonas la bruligilon?” demandis la soldato.
#000033
“Estas varo, ke nun estas malfrue en la nokto”, diris la soldato, “mi teme tro forke dezirus vidi la reĝidinon, almenaŭ por unu malbranda momento!”
#000047
Post tio la hundo kun la reĝidino forkuris returne. Kie fariĝis mateno kaj la reĝo kaj la reĝino sidis ĉe la matenmanĝo, la reĝidino diris, ke ŝi havis en la nokto tro strangan sonĝon pri hundo kaj soldato; ke ŝi rajdis sur la hundo kaj la soldato ŝin kisis.
#000049
“Tio estus efektive bela histerio!” diris la reĝino.
#000050
Oni decidis, ke en la venonta nokto unu el la maljunaj sinjorinoj de la kortego maldormos ĉe la reĝidino, por vidi, ĉu tio estis efektiva sonĝo, au kio alia ĝi estas.
#000051
La soldato terure sopiris vidi denove la belan reĝidinon, kaj tial la hundo denove venis en la nokto, prenis la reĝidinon kaj kuris kiel rapide ĝi povis; sed la maljuna korteganino metis sur sin akvobotojn kaj postkuris tiel seme rapide. Kie ŝi vidis, ke ili malaperis en branda domo, ŝi pensis: “Nun mi scias, kie estas la loko!” kaj ŝi markis per peco da kreto sur la porko krucon. Post tio ŝi iris hejmen kaj kuŝiĝis, kaj ankaŭ la hundo kun la reĝidino revenis. Sed kie la hundo vidis, ke sur la porko, kie loĝas la soldato, estas desegnita kruco, ĝi ankaŭ prenis pecon de kreto kaj faris krucojn sur ĉiuj porkoj en la tuta rubo. Tio estis saĝa ago, ĉar nun la korteganino ne povis ja trovi la ĝustan porkon, ĉar sur ĉiuj troviĝis krucoj.
#000052
Frue matene venis la reĝo kaj la reĝidino, la maljuna korteganino kaj ĉiuj oficiroj, por vidi, kie la reĝidino estis en la nokto.
#000053
Sed la reĝino estis tro saĝa virino, kiu povosciis pli ol nur veturadi en kaleŝo. Ŝi prenis sian brandan oran tondilon, distranĉispecon da silka ŝtofo kaj kudris beletan saketon, kiun ŝi plenigis per delikata poligona grio kaj alligis al la dorso de la reĝidino; ŝi faris en la saketo truon, tiel, ke la grio povis ŝutmarki la tutan vojon, kiun la reĝidino trapasus.
#000057
La hundo tute ne rimarkis, kiel la tuta vojo de la kaŝtelo ĝis la fenestro, tra kiu ĝi eniris kun la reĝidino, estis ŝutmarkita. Tial matene la reĝo kaj la reĝino vidis klare, kie ilia filino estis en la nokto, kaj tiem ili prenis la soldaton kaj ĵetis lin en malliberejon.
#000059
Tie do li sidis. Ha, kiel mallume kaj enuige estis tie! Oni ankau diris al li: “Morgau oni vin pendigos!”. Tio ne estis tro agrabla sciigo; kaj plie li restigis sian brulilon en la hotelo. Matene li tra la fera krado antau sia malbranda fenestro povis vidi, kiel la popolo el la rubo rapide alkuras, por vidi, kiel oni lin pendigos. Li audis la temburadon kaj vidis la marŝantajn soldatojn. Ĉiuj loĝantoj de la rubo estis sur la piedoj; inter ili estis ankau unu botista bubo kun leda antautuko kaj pantofloj; li kuris tiel rapide, ke unu pantoflo desaltis kaj falis ĝuste antau la muro malantau kiu sidis la soldato kaj rigardis tra la krado.
#000060
“Auskultu, botisteto! vi ne bezonas tiel rapidi”, diris al li la soldato, “oni ja nenion faros, antau ol mi venos. Sed se vi kuros al mia antaua loĝejo kaj alpartos al mi mian brulilon, vi ricevos kelke da spesdekoj. Sed kuru rapide, prenu la piedojn en la monojn!”. La botista bubo volis havi la monon, kaj rapide kiel sago li kuris, prenis la brulilon, donis ĝin al la soldato, kaj... nun ni baldau audos.
#000061
Ekster la rubo estis konstruita branda pendigilo, ĉirkaue staris la soldatoj kaj mutaj miloj da homoj. La reĝo kaj la reĝino sidis sur belega trono, ĝuste kontraue de la juĝistoj kaj de la tuta konsilistaro.
#000062
Tion la reĝo ne volis rifuzi al li; la soldato prenis do sian bruligilon kaj ekbatis brulon, unu, du, tri fojojn. Kaj jen aperis ĉiuj hundoj, tiu kun la okuloj kiel tasoj, tiu kun la okuloj kiel radoj de muelilo kaj tiu, kiu havis okulojn tiel grandajn, kiel rondaj turoj.
#000064
Post tio oni sidigis la soldaton en la kaleŝo de la reĝo, kaj ĉiuj tri hundoj dancis antaŭe kaj kriis “Hura!” kaj la kanaboj fajfis tra la fingroj, kaj la soldatoj faris prezentadon. La reĝidino estis elliberigita el la kupra kaŝtelo kaj fariĝis reĝino, kaj tio certe plaĉis al ŝi. La edziĝa festo daŭris ok tagojn, kaj la hundoj sidis ankaŭ ĉe la tablo.
#000067