esplori la pasinton por antaŭenrigardi = esplorare il passato per guardare avanti
#000000
Estas esperantistoj, kiuj distingiĝas pro siaj organizaj kapabloj, aliaj pro sia parolfluo, aliaj ankoraŭ pro sia lingva majstreco.... jen, Stellan Engholm troviĝas inter ĉi-lastaj.
#000001
Sveda esperantisto, naskiĝinta en 1899 en Stokholmo – kaj mortinta en 1960, Stellan Engholm estis profesie instruisto, kaj esperanta verkisto kaj tradukisto. Li konatiĝis kun Esperanto en 1920, sed fariĝis aktiva esperantisto nur en 1927. Dum plejparto de sia vivo li loĝis en la urboj Smedjebacken kaj Ludvika. (el vikipedio).
#000002
En 1930 li akiris popularecon per sia romano Al Torento. Alia sukcesa estas Homoj sur la Tero, eldonita en 1931, kiu gajnis la premion de konkurso organizita de revuo “Literatura Mondo”, revuo en kiu li kunlaboris per diversaj publikaĵoj. (1) Konata estas lia romano Infanoj en Torento (1934) una volumo , kaj la sekva Infanoj en Torento II° (1939).
#000003
Li estis ankaŭ novelisto. Oni ne forgesas Maljunulo migras (1943) (2), kaj Venĝo (same publikigita en 1943).
#000004
Oni bone parolas pri lia stilo, kiu estis taksata pura kaj sobra jam ek de la komenco. Li, en 1943, dum la milita periodo el kiu Svedujo restis for, decide fondis kaj redaktis novan periodaĵon: Malgranda Revuo kiu estis konsiderita unu el la plej enhavoriĉaj kaj seriozaj revuoj de nia gazetaro, malgraŭ ĝi estas aspekte kaj tipografie modesta kaj sen ilustraĵoj. Ĝi celis stimuli novan generacion de verkistoj (3). Pri tiu revuo vi trovas kromajn historiajn informojn ĉi tie: 
#000006
(1) bonvolu viziti: kie vi povas rekte legi rakonteton de Engholm, titolata FESTO – en Literatura Mondo, 1932, je paĝoj 47-48 kaj 49 – skanadita de Esperanto Muzeo de Vieno
#000007
(2) Maljunulo migras legeblas ĉi tie: 
#000008
(3) vi povas eltiri el (en formato .pdf) la unuan 1946-an numeron de Malgranda Revuo
#000009
la personeco de Stellan Engholm
#000010
Pri la dubo kiun mi eksentis ĉu taksi teknike analizeblaj liajn skribaĵojn mi klarigis en la unua parto. Nun, jen al vi la faritan grafoanalizon.
#000011
la personeco de Stellan Engholm, sveda esperanta pioniro
#000014
La plej evidenta specifeco de Stellan Engholm, grafologie sed ne nur, estas lia digna teniĝo, malgraŭ la interna kaj intensa emocia vibreco; lia strukturita, fiera (serioza) kaj bontona skriba procedmaniero spegulas ankaŭ lian neriproĉeblan, fieran kaj noblan aliron al vivo kaj al sociaj rilatoj (notu ke la paperfolio simbolas la vivmedion). Due, oni ekrimarkas lian enan psikan koherecon kaj koherecan vivmanieron. Koheremo estas por li valoro respektinda.
#000015
Lia inteligento, pro inklino pripensadi kaj rezonadi, kaj profunde pritrakti temojn , serĉas atingi la kaŭzojn de la problemoj. Lia pensmaniero estas sagaca, pro rafiniteco kaj fortega kritika ekzamenademo.
#000016
Li kapablas mense tre multe koncentriĝi, kaj posedas observan spiriton, aferoj kiuj estas des pli efikigitaj pro lia rafinita kaj delikata sentopovo, ne nur pro la rimarkinda dedukta logikkvalito kiun ja li same posedas: praktike li atentas al alies necesoj kaj precipe respektas virinojn, kaj tutcerte eĉ bestojn.
#000017
Lia tre facila kunligo de ideoj al faktoj kaj okazintaĵoj, cele eltiri konkludajn resumojn, igas lin psike forta kaj memfida, ĉiam konscia pri siaj personaj elektoj kaj decidoj.
#000018
Li estas same forta kaj kuraĝa eĉ antaŭ la plej malfacilaj kaj malglataj situacioj. Lia ekstera distancafekto, do, estas nur ŝajna, simple spekulativ-devena. En li ne estas ia ajn ekstrema severeco aŭ sendiskuta, ĉar li moviĝas kaj kondutas per spontaneco, per kongrueco kun sia klarvido al realo, al kiu li alproksimiĝas per sufiĉa adaptiĝemo kaj per senduba emocia kuntreniĝo kaj psika partopreno.
#000019
Li meditas pri siaj lernitaĵoj, lia imagopovo estas aktiva kaj emociiĝa, lia memoro estas kaj intelekta kaj vida, lia juĝopovo inklinas al grandanimeco, lia volo estas daŭre engaĝita, kun kelkaj signoj de febliĝo kaj laceco, kiujn li sukcesas alfronti per sobreca elmontro, por ŝpari siajn energiojn. Fizike, ja, li ofte senfortiĝas (la delikataj kaj subtilaj strekoj....)
#000020
Kvankam li estas fidela al siaj idealigitaj principoj, mi evidentigas ke – pro ena kohereco kaj koheremo, nepraj al lia psika bonfarto (kaj probable elvenintaj el severa edukado ricevita, kies moralaj instruoj pozitive enradikiĝis en li) – lia rimarkinda animsentemo al plej nuancaj spronoj de la vivo, kaj la intensa emociemo kiun tiaj instigoj stampas en lian travivadon kaj menson, igas lin vitala, zorgema, fleksebla, eĉ kiam li perceptas sin iomete ĝenata, malaplomba aŭ evitema.
#000021
Lia stilo, ankaŭ en la pensmaniero, estas eleganta, sobreca kaj serĉadas rafinitecon, preciozecojn.
#000022
Eĉ se ekzistas sentoskuantaj entrudiĝoj, kiuj povus konduki lin al misaj aŭ pridiskutindaj vidpunktoj (pri la realo), aŭ konduki lin al ekcesa reagivo pro eventoj kiuj estas simple evidentaj (sed kiuj kuntrenas lin intime kaj super ĉio afekcie), li ŝajnas kutime havi plenan sinregon. Li senaplombiĝas, kaj elmontras memkontrolon eĉ kiam li estas tre agitita. Li atendas nenion de la aliaj, ĉar li sin kredas memsufiĉa, kaj povus doni la impreson, al kiu ne bone konas lin, ke li estas iomete repuŝa aŭ neatingebla persono.
#000023
Sed en siaj amemaj rilatoj – kaj pleje en tiu privilegiita – li transverŝas ĉian sian empation kaj am-elmontron, kiuj konfirmas lian kaŝitan sensivecon kaj kapablon sin eniĝi en la homan spiriton kaj, same, konfirmas lian kortuŝitecon (sinua + larĝa inter la literoj pro empatio kaj interesiĝo; malegalecoj en la alteco de la minusklaj literoj kaj malegaleco en la stangoj pro la perceptado kaj la reagivo; divers-energia kaj leĝera premado sur la paper-folio, nuancoj progresivaj kaj emociaj en kelkaj strekoj pro la impresiĝemo kaj la homa varmeco (fervoro); la oftaj malfermoj ĉe la supraj pintoj de literoj A-O, kiuj esprimas lian kortuŝitecon....).
#000024
Lia sociiĝo estas iomete multaspekta, malfacile klarigenda kaj, verŝajne, ankaŭ malfacile komprenenda, pro kelkaj liaj karakterizaĵoj.
#000025
Lia serioza sinteno, la esenca fidelo al propraj principoj (por kiuj li povus eĉ rezigni la plezurojn) kaj la defendo de propraj konvinkoj, sente emfazitaj aŭ racie idealigitaj povus malproksimigi amikojn, sed ne tute ekskludas sociiĝo-kapablon. Pro lia travivado riĉa je emocioj, estigitaj de granda impresiĝemo, kaj pro la nemanko de fervoro, de imagopovo aŭ de pasieco, lia homeco estas savita. Alidire, li ne sin lokas sur podion por sin distingi el la aliaj homoj, male li povus lasi sin influi pro la karismo de interparolanto; li povus dependi kaj esti influata de instinktaj simpatioj aŭ malsimpatioj, kiuj povus tenti lin por apliki favorismojn... Tioj estas malfortaj punktoj, moralaj fragilecoj (eblaj en ĉiuj homoj, ja), kontraŭ kiuj li klopodas batali kaj emas ilin pravigi per cerebraj rezonadoj, racie. Li bonege batalas kontraŭ tia sia homa malforto, aŭ malkonvena lezebleco, per preventa rezerviĝemo kaj per fiera kaj serioza sinteno. Pro la dirita inklino al favorigo, li povus troviĝi en malfacilaj situacioj, konsiderante ke li profesie elektis instruadon, do tenas respondecojn. Mi opinias ke lia “distancafekta kondutmaniero” povu esti taksata, realisme, kiel “memprotekto” por gardi sian ekvilibron.
#000026
Esence, en la interrilatoj venkas en li respekto kaj diskreteco por gardi propran socian reputacion kaj antaŭeviti eblajn kritikojn, kaj li emas doni al siaj elektoj karakterizon je nobleco.
#000027
Konklude, kvankam li restas persono tre atenta kaj aŭskultema, kiu amas, emociiĝas, mildiĝas, havas grandajn sentojn kaj aspirojn, estas fakto ke li ne estas tro multe elmontrema je siaj sentoj, kaj pensoj.
#000028
Li estas esence ulo pripensema kaj ordema, sed morale konflikte kun siaj ekscitiĝoj kaj emociaj entrudiĝoj.
#000029
Oni povas difini, do, lian temperamenton plejparte je atendo (pli ol je atako, rezisto aŭ cedemo), ĉar antaŭ sin aktivadi, li esploras movigantajn kaŭzojn kaj ne estas indiferenta, kaj empatias pri alies ofendiĝemo.
#000030
Lia klarvida konceptado, la klareco de lia komunikado, lia delikata sentokapablo kaj logikemo kaj pliprofundiĝemo igas lin taŭga por instruado, sed tio ne estas lia vera aspiro: li estas pli multe allogata de literatura kritik-arto, de literaturo mem kaj ĉefe de esearo.
#000031
Li ne estas taŭga por komandado, nek por organizado, sed prefere li estas allogata de psiko-humanismaj studoj kaj eltrovoj (sociologio, pedagogio), kaj historiaj kaj filozofiaj fakoj.
#000032
Lia granda kapablo koncentriĝi sur detaloj, lia atento kaj emo al pliprofundigo de la temoj, kondukas lin prefere al intelektaj, cerebraj, pri-opiniaj aktivecoj, farendaj ĉe skribotablo, ol al subĉielaj kaj movigaj faroj; agado rapide elĉerpus kaj formovus liajn jam tre malabundajn fizikajn fortojn.
#000033
Al produkitaj literaturaĵoj li transverŝas ĉiun sian delikatan senton kaj kapablon emociiĝi por la homa speco, sian rafinitecon de observado, atenta ankaŭ al detaloj, per esenca stilo, polurita kaj ne pedanta, kiun mi difinus precioza (rafinita), kohere kun siaj vivelektoj. Tiamaniere li povas vivigi protagonistojn de siaj rakontoj, kiuj fariĝas realisme vivaj kaj veraj.
#000034
( kelkaj grafologiaj konsideroj )
#000035
Taksado pri la analizad-taŭgeco aŭ ne de la skribo de Stellan Engholm
#000036
Girolamo Moretti, aŭtoro di ĉi tiu grafologia metodo, per tre atenta, rigora kaj longtempa studado kaj eksperimentado pri skriboj de miloj kaj miloj da personoj, sukcesis eltrovi profundajn signifojn rilate al grafika gesto kaj al ties plurfacetaj grafikaj strekoj, kiuj ripetiĝas en skriboj, sed ĉiam laŭ malsamaj kuntekstoj.
#000037
La grafika kunteksto estas tre grava, ĉar ĉiu personeco estas malsama ol ĉiuj aliaj. Ĉiu individuo estas unika, ĉiu personeco estas ne-ripetebla (kaj genetike, kaj psikologie, kaj travivaĵe, kaj familie, kaj lingve, kaj kulture.... kaj tiel plu)
#000038
Sed ekzistas kelkaj kondiĉoj, por ke grafoanalizo estu valida: la skribo devas esti plene spontana, kaj grafologisto devas atenti ankaŭ al skribilo utiligita de la skribanto, ĉar ne ĉiuj iloj permesas evidentigi ĉiujn grafologiajn signojn. Ekzemple, la ilo “fontoplumo” , aŭ la “feltoplumo”, igas la strekaron uniforme dikaj, kaj tio ne ebligas ekrimarki la tipologion de la manpremado sur la paperfolio.
#000039
Antaŭ la skribo de Stellan Engholm, la analizota esperantisto, mi havis dubeton ĉu ĝi estas vere analizebla aŭ ne. Fakte li skribis per fontoplumo, sed – s t r a n g e ! – lia surpapera premado estas tre diferencigita, ne uniforme dika. Ĉu tio dependis de fontopluma inko? Ĉu jes? Ĉu ne? Ĉu fontoplumo estis difekta?
#000040
Post tre atenta observado de lia skribo, mi konkludis, ke lia skribo estas analizebla, ĉar malgraŭ la utiligo de fontoplumo, lia grafika gesto kaj la strekaro estas tiom miskoloraj, evidentaj estas la diverskoloraj strioj, ke ĝi certe spegulas lian tute personan kaj apartan karakterizon, psikan kaj grafikan.
#000041
supre: eltiraĵoj el la skribo de Stellan Engholm, 1957
#000042
sube: grava, klariga, frazo de Girolamo Moretti, por kompreni la mezurad-naturon de la grafologiaj signoj
#000043
Modesto Eugenio Carolfi estis esperanto-pioniro kaj franciskana pastro. Li naskiĝis la 5-an de aŭgusto 1884 en San Giorgio Piacentino, kaj forpasis la 1-an de Julio 1958. Li estis itala esperantisto.
#000044
Tre aktiva en la esperanta mondo, li tre efike kontribuis al enkonduko kaj konigo de la lingvo internacia esperanto en la katolikan medion, kaj plenumis tion vere sindediĉe kaj per granda pasio. Li lernis tre frue la lingvon, ĉar jam en jaro 1908 lia nomo vidiĝas en “Jarlibro de la Italaj E-istoj”, eldonita de mons. Luigi Giambene. Li konsistigis plurajn esperantajn grupojn en malsamaj lokoj: en Sogliano al Rubicone, Bagnara, Faenza, Savignano, Sant’Arcangelo kaj ĉe la medicina fakultato de la Universitato de Bologna. La plej grava grupo estas la unua Esperanta Grupo de Rimini (GER – Gruppo Esperantista Riminese). Li instruis la lingvon en multaj kursoj (centoj), ankaŭ eksterlande: Anglujo, Usono, Germanujo, Bohemio, Ruslando),
#000045
Malmultaj biografiaj informoj troveblas en la reto pri ĉi tiu tre agema esperanta pioniro. Serĉadante kaj serĉadante, la plej nombrajn informojn pri li mi trovis en revuo KATOLIKA SENTO, n-ro 1, jaro 2009, kiun vi rekte povas legi en esperanto ĉi tie: sub titolo: CENTJAROJ DE ESPERANTO EN RIMINI, verkita de samideano Giovanni Daminelli
#000049
Ankaŭ ĉi-foje mi listigas la grafologiajn signojn laŭ ilia intenseco kaj grado, kaj apude aldonas tre sintezan psikologian signifon. Sed la personeco de la skribanto akiras formon per ilia dinamika kunmiksiĝo. Vi devas scii do, ke la signoj ne estas takseblaj ĉiuj sammaniere. Laŭ ilia naturo kaj psiko-grafika specifeco, ili povas esti esencaj, modifigaj aŭ hazardaj. Ankaŭ ĉi tiuj faktoroj tre multe helpas dum la skriboanalizado.
#000050
larĝeco de la literoj (itale: Larga di lettere = LDL) 5 – kompreno, intelekta kvanto (mezgrade)
#000052
La personeco de Carolfi, laŭ la grafologia vidpunkto, ek-aperas nepridubeble tre emociema kaj vigla: en la pensado, en la sentemo kaj same en la agado. Li distingiĝas pro sia temperamento, kiu estas plejparte ‘atakema’ (noto 2). Penetrante plej-profunden, t.e. analizante la unuopajn grafologiajn signojn laŭ la grado kaj ilia unuopa signifo, kaj kombinante ilin dinamike kaj reciproke, oni sukcesas determini motivaĵojn kaj modalojn de lia kondutmaniero. Prezentiĝas neeviteble demando: kian rolon plenumis lia pastra agado rilate al lia karaktero?
#000053
Sintenoj, konduto, motivaĵoj proksimaj kaj foraj: laŭkaraktere, li al si permesas emociiĝi pro la mirindaĵoj, miregoj, ensorĉoj aŭ mishumoroj de la ĉiutaga medio. Tio estas kunnaskita emo, eĉ tre multe evidenta en li. Lia psiko estas tre ricevema kaj impresiĝema, kaj ĝi estas facile instigata kaj submetata al oftaj emociaj eksaltoj, kiuj povas esti eŭforiaj same kiel deprimaj. Pro tiaj ofteco kaj subiteco, li ne sukcesas procezumi siajn emociojn laŭ taŭgaj tempoj , li ne sukcesas ilin aranĝi kaj trankvile metaboli, kaj sekve li travivas intensan impulson reagi tuje kaj rapide, laŭ sia tuja sento kaj percepto.
#000054
Kiel okazas por ĉiuj emocioj, tiaj frapoj kaj refrapoj influas post longa tempo ankaŭ sur la korpo (intensa emocio, ĉiuj scias nun, plirapidigas la batojn de koro, povas kaŭzi ŝvitadojn, krome la incita sinsekvo de negativaj emociaj statoj povas okazigi arterian tension...) restigante eblan ĝeneralan incitiĝon kaj eblajn internajn malkvietiĝojn kiuj, kutime, transmisiiĝas al la tuta nerva sistemo, eĉ je nivelo neŭro-muskola, kaj ili estas korekte registritaj surpapere dum la skribado. Sed, ĉar pastro Carolfi estas ankaŭ dotita per rimarkinda vigleco kaj rapidemo, ĉi-lastaj sukcesas deturni lian atenton, almenaŭ parte, de situacioj vere kritikecaj. La impulso agadi por venki la malfacilaĵojn estas tiom forta, ke ĝi puŝas lin serĉi novajn vojojn kaj esti vere entreprenplena ulo, ĉefrolulo.
#000055
La rapido per kiu la impresoj efikas sur lia imag-povo kaj sento-kapablo, pozitive kaj malpozitive, estas tia, ke li tujtuje sentas sin implikita en la situacioj kaj li havas ambicion, aŭ malmodestecon, aŭ iluzion sukcesi alfronti ilin per siaj memaj fortoj. La meminstigo por plene sukcesi, la volo kaj povdeziro, kaj la fido en siaj kapabloj (manko de hezitemo en la tuta skribo) – apudmetitaj al lia pastra ofico – akcentas lian deziron kaj konscion ke estas por li devigo protekti la humilulojn, la bezonantojn. Li en-memiĝas en la okazaĵoj, en kiuj li engaĝiĝas impete, tre entuziasme, kun kuraĝo kaj (mi aŭdacus diri) eĉ malprudento. Liaj viglaj interesoj kaj ideo-riĉeco estas ĉiel ajn daŭre direktitaj al konkreteco kaj al la praktiko. Ili ne estas kaŭzitaj de pensmaniero teoria aŭ spekulativa, pro la fakto ke li ŝatas finaranĝi, sen atendoj kaj sen perdo da tempo. Li povus alpreni decidojn maltimajn kaj aŭdacajn sub la influo de plej forta dummomenta impreso. Li estas daŭre agitiĝema. Ankaŭ lia dormo estas agitiĝema (vidu lian modalon manpremi surpapere, kaj lian ritmon)
#000056
Estas supozeble, ke la tempo de li dediĉita al medito kaj al silenta izoliĝo por preĝi, postulita de sia religia ofico kaj rolo, estu por li reala panaceo, ĉar dum tiuj internaj kaj intimaj momentoj li povas trovi “kuracadon” por batali kontraŭ sia hiper-emociemo kaj hiper-aktiveco. Konkretulo kaj realiganto, li neniam sin ĵetas en taskojn tro grandajn kaj tro ambiciajn laŭ la spirita vidpunkto, aŭ tro problemigaj: li estas senprokrastema en la respondoj kaj same en la elektoj, por atingi rapidan kaj videblan solvon de la problemoj. Kiam mankas al li prikonsidero, tiam subite venas intuo; kaj lia riĉa – homa kaj socia – sperto helpas tre multe lin, eĉ helpas lin la instruo elvenanta el liaj eraroj.
#000057
Sperto lin instruas esti malcedema kaj malhumila, cele atingi iujn rezultojn. Ekzistas en li sintenoj de provoko, de tute homa indigno, de atakemo retenita, kiujn li deziras kaŝi eĉ al si mem (sobra kaj signaloj pri kaŝemo kaj rezerviĝemo). Lia religia sperto, diverse, instruas al li montri vizaĝon pli moderan; li ne estas imuna de kontraŭecoj aŭ malamikecoj. Pro tio oni ekvidas en li dualecan konduton: unuflanke la aprioran reziston kaj bezonon de sendependeco, aliflanke la sindediĉon al proksimuloj kaj rezignon pri siaj postuloj. Mi opinias, ke oni povas konsideri lin virtuozulo pro la dirita dua rezulto. Oni malfacile povas duondiveni liajn psikajn enajn batalojn. Li eliĝas morale venkinto. Lia sintrudo al sindevigo, lia socia religia viv-elekto (malegocentra) donas signifon al lia vivo, fervorigas kaj entuziasmigas lin, sed se ni konsideras lian impetan temperamenton, li pagas sekvojn, vivante interne turmenton, troagitiĝon kaj ekzaltiĝon.
#000058
Inteligento: oni povas taksi lian strukturitan inteligenton ‘simpla’, tute ne komplika. Li ŝatas la simplan vivmanieron. Ĉar ankaŭ en la lernado li sin lasas influi pro la emociemo, li ne estas trankvila kaj serena persono, kaj lia juĝo kelkfoje povus pro tio esti multe malobjektiva. Pli ol koni la realon, li prefere streĉas agadi sur ĝin, kaj ĉi tiu estas ankaŭ lia kutima sinteno por alfronti la vivon. Certe, li tenas pragmatan faron rilate al realo. Li, ja, havas kapablan inteligenton asimiladi, sed li ne tro amas teknikismojn. Prefere li ŝatas improvizi laŭ la inspiro de la momento. Ankaŭ kulture li havas originalecojn siajn proprajn, kaj li povus kontraŭtendenci, simple.
#000059
Korinklino: malgraŭ sia interna agitiĝemo kaj sia deziro breĉi en la vivo, li estas persono tre partoprenema kaj plena je homa varmeco. Lia emocieco fariĝas riĉeco kaj lia pretendo esti konsiderata permesas al li starigi daŭrajn rilatojn. Li ne retenas longe rankoron aŭ malamikan senton: maksimume, li riproĉas ĝustatempe kaj vigle tiun kiu, ne-juste, ofendis lin; sed tuj poste li antaŭeniras, ĉar kapablas eĉ pardoni. Unuvorte, li kapablas igi sin tre simpatia al aliuloj. La aliaj homoj ne restas indiferentaj antaŭ lia entuziasmo.
#000060
Dispozicioj: li inklinas al aktivadoj kiuj bezonigas kontaktojn kun aliaj unuopuloj. Li posedas lertecon al propagando. Li povus fariĝi lerta komercisto kaj vendisto, pro sia iniciatemo kaj entuziasmemo, sed ankaŭ ĉar li kapablas kalkuli alies necesojn kaj transigi grandan dozon da homa varmeco.
#000061
Pastro Carolfi estas ĉefe agemulo instigata de sentimento. Li ŝatas tuŝeblaĵojn kaj vivi la momenteton. Li estas tre ekscitebla sed lernis – kaj tia estas virto – envojigi siajn energiojn al partoprenemaj aktivadoj, kiuj estas por li gratifikaj kaj per kiuj (malgraŭ sia neceso sin imponi kaj esti ĉefrolulo) la proksimulo estas de li finfine metita je la sama sia nivelo. La vigleco de liaj interesoj, la scivolemo kaj la emocia riĉeco, kaj ankaŭ ian kvanton da arta plezursento (ni ne forgesu ke li facile impresiĝas kaj perceptas), estas ĉiuj faktoroj kiuj igas lin grandan arto-estimanton (vida kaj aŭskulte). Arto sukcesas elvoki al li fortajn sensaciojn je plezuro kaj ŝato. En religia medio li plurfoje kaj certe havis la okazon renkonti artajn verkojn de renomaj pentristoj kaj skulptistoj.
#000062
Rilate la komencan demandon “kian rolon plenumis lia pastra agado rilate al lia karaktero?” mi nun povas respondi per akceptebla certeco ke ĝi, pozitive, utilis por humiligi liajn multnombrajn ekscesojn, por korekti liajn multnombrajn malperfektojn kaj por malkaŝigi liajn kvalitojn. Ĉio ĉi tio ne estas etaĵaro. Li estis la ĝusta ulo en la ĝusta posteno.
#000063
(1) signoj mezuritaj per dekonoj, laŭ la itala grafologia metodo de Girolamo Moretti
#000064
(2) Moretti subdividas la temperamentojn laŭ 4 tipologioj: atendemo, cedemo, atakemo kaj rezistemo. La temperamentoj estas kunnaskitaj, kelkaj iliaj faktoroj povus interplektiĝi, sed kutime estas nur unu la temperamento kiu evidentiĝas pli ol la aliaj. En la skribo de p. Carolfi ŝajnas venki, laŭinstinkte, tiu pri ‘atakemo’
#000065
Edmond Privat estas vere speciala persono, kiel mia antaŭa grafoanalizo konfirmas, sed probable ne ĉiuj taŭge ŝatis lin, pro lia mensa sendependeco kaj originaleco.
#000066
En Enciklopedio de Esperanto, prave, oni asertas ke “Lia verkista agado jam en frua epoko de la Esperanto-movado influis la junan generacion por liberiĝi de la paper-odora, seka literatura tendenco. Kaj ankaŭ sur aliaj kampoj same favore li influis siajn kunlaborantojn kaj la Esperantistaron.”.
#000067
El vikipedio oni ekscias, ke li naskiĝis en Ĝenevo la 17-an de aŭgusto 1889, kaj mortis en Rolle la 28-an de aŭgusto 1962. Li estis verkisto, ne nur en esperanto, ĵurnalisto kaj svisa tre aktiva esperantisto.
#000068
Lia esperanto-engaĝiĝo estis tre granda ek de la komenco. Li lernis la internacian lingvon jaron 1903 (14-jaraĝe!) kaj estis la plej juna partoprenanto de la unua Universala Kongreso de Esperanto, okazinta en Boulogne-sur-Mer en 1905. Tre baldaŭ lia atenta kaj serioza aktiveco antaŭen-portis movadajn sukcesojn.
#000069
Mi deziras ilin listigi, por omaĝi lian vere tre meritindan aktivecon, ..... kaj laŭ lia d i s p e c i g i t a pens-modalo.... :
#000070
– Paco por lernejoj, Prago 1927
#000074
Do, lia agado estis vere tre intensa kaj konstanta. Kaj multaj estis liaj verkoj: dramoj, poezioj, rakontoj kaj libroj:
#000076
Ekzistas kelkaj viv-aspektoj de E. Privat kiujn, verŝajne, ne ĉiuj esperantistoj tute konas . Ekzemple, kial mi trovis lian unuan skribaĵon ĉe retejo Amikoj de Kvakeroj? Serĉadante, el la franca vikipedio oni ekscias, ke li aliĝis en 1936 al religia movado “Société religieuse des Amis” (kvakeroj). Dum tuta vivo li kunlaboris, krome, kun pluraj ĵurnaloj, inter kiuj la famaj Le Temps, L’Essor kaj La Sentinelle.
#000078
En 1945 li estis elektita de Universitato de Neuchâtel kiel Profesoro pri anglosaksa lingvo kaj literaturo
Oni taksas lin kiel konvinkita pacifisto kaj arda subtenanto pri homaj rajtoj kaj pri sendependo de popoloj. Estis li kiu organizadis la akcepton en Svislandon de Mahatma Ghandi, kaj multe vojaĝis inter Hindujo kaj Anglujo por helpi lin rilate al la hinda ideala afero. Tiel li fariĝis granda amiko de Gandhi
#000079
Edmond Privat dum jaro 1950
#000080
La supra surlibra dediĉo estas verkita en la franca lingvo
#000081
Ĉi-sube la skribo de E. Privat
eltirita el lia rakonto “Tamen perdota”,
kiu estas arkivita ĉe la urba biblioteko CDELI,
#000083
Grafologia analizo de la skribo de
#000084
Tiu de Edmond Privat estas personeco kiu distingiĝas, eĉ laŭ la grafologia vidpunkto. Ja, lia elekto skribi per “script”-tipoj kiel rutina skribmaniero estas orientiga por la grafologo. Ne temas pri vera majuskla skribmaniero; eble “script”-elekto povis esti kondiĉita de lia ĵurnalista profesio (sed ne ĉiuj ĵurnalistoj adoptas tion); ŝajnas ja, ke li elektis ĝin pro klarec-inklino.
#000086
Lia gesto, eĉ se tre rapida, tre klara kaj eleganta kiel formo, sinua (ne paralela) kaj leĝera, ne estas gesto libera, flueca kaj kohera, sed ĝi donas ĝeneralan impreson de rigideco. Pro ĉi tiaj ĝeneralaj grafikaj karakterizoj, ŝajnas kompreneble kial ankaŭ lia personeco same esprimiĝas per akurateco en la pozoj kaj precizeco, aferoj kiuj povas en li eĉ tanĝi tro-detalemon kaj ĉikanemon.
#000087
Lia psiko, tendence analiza, analizema, kolektas kaj amasigas informojn kaj kromajn informojn, tute ne por alveni al vera resumo, prefere por plue ekzameni detalojn kaj specialajn notojn, sen scii al kio tioj povos lin konduki (signo malkunligita altgrade, eĉ fragmentiĝa); pro tio, al li estas tre malfacile atingi konkludojn, interplekti rilatojn favorajn al unueca kaj suma vido. Li emas diserigi.
#000088
Tia lia tre granda kapablo sin koncentri sur unuopajn detalojn, kiujn li analizade sukcesas pliampleksigi eĉ originalmaniere kaj novige, tia lia estmaniero supermezure sindeviga kaj sinrega, malŝparigas al li multajn energiojn kaj ĉi tiu streĉo povus lin konduki al korpa elĉerpiĝo (ne nerva sed rilate al fortoj).
#000089
Lia obstino dispecetigi la veron, kaj lia ekscesa skrupuleco, povas turmenti la apudulojn kaj malfaciligi lian socian vivon, kvankam en lia elkora profundo li sentas sin arde influebla rilate al spronoj de la naturaj sentoj. Li daŭre troviĝas alarme aktiva. Certe ne mankas al li ia afablo- kaj ĝentileco-kapabloj, sed ĉar tiaj profundaj sentemoj embarasas lin, li ilin emas kaŝi, kaj klopodas senkolerigi kaj trankviligi la kontraŭulon per intima kaŝemo kaj per ekstera lakoneco, silentigante tiamaniere tiujn, kiuj povus ĝeni lin aŭ senintence elaperigi kaj evidentigi tiun lian tre afekcian inklinon al tenereciĝo, kiu estas komparebla kun volupteco.
#000090
Li rezultas inklina al esploradoj (kiuj povus esti historia, literatura sed ankaŭ kemia en laboratorio, se li estus elektinta sciencajn studojn). Sed li prefere orientiĝis al ĵurnalisma kaj verkista profesioj, kaj en tiuj okupoj li sukcesas senegale: unue pro lia priskriba klareco kaj pro la detalega, preciza kaj metoda subdivido de la eventoj, prezentitaj sen-orname, afero kiu, ja, instigas aliajn fari kromajn konsiderojn kaj meditojn; due, ĉar en liaj observadoj kaj konsideroj, multe rafinitaj, li enkondukas ankaŭ novigantajn elementojn, tre originalajn, ekster la banalaj skemoj, sed pli proksimaj al siaj personaj vidpunktoj, kelkfoje eĉ ne konvenciaj sed ekstravagancaj aŭ arbitraj.
#000091
Laŭ la psikologio de Jung, Privat povus esti taksata kiel “introvertita pensulo”. Ĉiukaze, li estas (estis, ja) persono kiu multe meditas, kaj izolece.
#000092
Lia tre serioza penso, artika kaj precizema, lia volo tre decida kaj kelkfoje intime sarkasma kaj mordanta, esprimita ankaŭ per faroj aŭ situacioj konsideritaj de aliuloj rompaj, fendaj, iom vundaj, liaj firmaj determinadoj, lia kapablo alfronti eĉ la plej kruelajn aspektojn de realo, povus pensigi al ni, ke li estu inklina al profesioj rilatantaj juĝo-sciencon (pro lia enketemo), sed – diverse – li estas allogata de esplorlaboroj kiuj postulas emon al analizado kaj al akurata kaj rutina metodiko, kie la risko kaj la neatenditaĵoj estas prevente kalkulitaj. Fakte, post lia komenca entuziasmo li, regule, reeniras la rutinan singardemon: li ne permesas, ke facilaj entuziasmiĝoj regu sin.
#000093
sube: detalo pri lia ‘dispecigita’ gesto, ne nur interlitere, sed ankaŭ ene de literoj
#000094
bedaŭrinde por la esperantistoj, nur en la itala lingvo
#000095
Mi rimarkigas, ke kunnaskiteco kaj akiriteco miskiĝas tute dinamike en ĉiu ajn persono, kaj ke en la sintezan grafikaĵon, la skribojn, kunfluas multnombraj el la ingrediencoj kiuj apartenas al la individua komplekseco, ne nur psika (intelekta kaj instinkta) sed ankaŭ biologia kaj somata. Skribado estas psiko-fiziologia fenomeno.
#000096
Kion oni enketas per helpo de skribo-testo? Vere multajn interplektitajn rilatojn, multfacetajn.
#000097
Kaj psiko-fizika estas fakte la origino de la grafikaj gestoj. Multaj estas la grafologiaj signoj, kiujn mi enlistigos laŭnome en venontan blogan artikolon, sed pri kiuj mi jam donis et-informojn okaze de la jam analizitaj pioniraj skriboj.
#000099
Ekzemploj je analizeblaj elementoj, kiujn oni povas serĉadi en ĉiu skribo de ĉiu persono:
#000101
nivelo de atento – enmemorigo – lernado
tipo je komunikado, kaj komunikademo kaj nekomunikademo
adaptiĝo, socia kompetento kaj sociaj rilatoj
#000102
Do, multon oni povas eltiri, kaj dependas de la personeca riĉeco de la koncerna individuo, kaj de aliaj faktoroj. Kaj.... kompreneble.... de la preparo kaj sentokapablo de la analizanto, kiu plejobjektive kaj senantaŭjuĝe devus plenumi sian tre delikatan taskon. Konsilindas do, ke ankaŭ grafologo estu psiko-analizita antaŭ la praktikado de sia profesio.
#000103
Eŭgeno Lanti, aŭ Lantio, estas pseŭdonimo de Eugène ADAM, en esperanto Eŭgeno Adamo, kiu naskiĝis la 19-an de julio 1879 en Nehou, kaj mortis la 17-an de januaro 1947 en Meksiko, kaj estis franca esperantisto.
#000104
En Enciklopedio de Esperanto oni legas, ke li plenumis multajn laborojn: li estis instruisto pri manlaboro kaj geometria desegnado, kaj sinsekve terkulturisto, lignaĵisto, meblofaristo, meblodesegnisto. Studis ĉe vesperaj kursoj en diversaj lernejoj ĝis 1914. Li lernis esperanton en 1914-1915 ĉe la fronto, kie li estis mobilizita en ambulanco. En 1919 li hezitis ĉu aliĝi al Esperanto aŭ al Ido, fine decidis por Esperanto.
#000105
Kun-fondinto kaj ĉefa gvidanto de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT), la asocio de la esperantaj laboristoj, li estis teoriulo de nova doktrino, nomita “sennaciismo”, kiu celis “forigi la koncepton de nacio kiel agejo de socia organizado”. Sennaciismo estas koncepto ne facile komprenebla. Esence temas pri radikala kontraŭ-naciismo, kaj estas formo de Universalismo per kiu laboristoj povas esti finfine liberigitaj, formante tutmondan proletaran organizon. Do, li instigis politikajn principojn kaj ideojn, kaj konsideris Esperanton kiel la plej taŭga ilo por atingi tiujn celojn.
#000106
Sed ne ĉiuj esperantistoj akceptis lian penson kaj ideologion. Tio kaŭzis en 1921, kiam la antaŭmilita asocio ‘Liberiga Stelo” transformiĝis al Sennacieca Asocio Tutmonda, alian skismon inter la esperantistaro, post tiu kaŭzita de IDO. Li gvidis SAT dum periodo 1921-1933, estis redaktoro de multaj revuoj por kaj pri laboristoj. Li estis ankaŭ tradukisto. Tre ŝatata estas lia traduko al Esperanto de Candide de Voltaire (1929) kaj la verko “Skizo pri filozofio de l’ homa digno” de Gilles (1934). Li estis ankaŭ kunlaboranto de la Enciklopedio de Esperanto mem.
#000107
SAT-organizo ekzistas ankoraŭ nuntempe. Temas pri organizaĵo kiu, malsame ol pasinto, ne plene asimilas lian iaman tro ekstremistan pozicion. SAT utiligas Esperanton mondskale, kaj konsistas el diversaj “frakcioj” (bonvolu viziti: ) kies membroj apartenas al diversaj partioj kaj organizoj – ekzemple : komunistaj, liberpensulaj, vegetaraj, ekologiismaj k.t.p. – kaj bone agadas por la disvastigo de la lingvo Esperanto, laŭ la Zamenhofa spirito ke “homaro estas ronda familio”, sed ... kun speciala atento al laborista mondo.
#000108
1936 – letero de Lanti (el vikipedio) – bildo tre bone reproduktita kaj tre bone analizebla
#000110
Ne estas facile trovi skribaĵojn de esperantistoj kiuj kontribuis al konstruo de la esperanto-historio, unue ĉar malmultaj konjektas konservi ankaŭ ties manskribaĵojn, due ĉar la esperantajn famulojn, kun gravaj iniciatoj kiuj lasis skribajn spurojn malantaŭ si, oni povas “kalkuli laŭ la fingroj” (tio por diri, ke ili estas vere malmultaj!). Pro tio mi limiĝas al kio mi sukcesis, sukcesas kaj sukcesos eltrovi.
Tiu, kiun mi estas prezentonta al vi estas la skribmaniero de Eŭgeno Lanti – kaŝnomo de Eugène Adam (1879-1947) – franca esperantisto de la unua epoko, kaj fondinto de SAT (Sennacieca Asocio Tutmonda).
Ankaŭ lia skribo montras, ke li estis aŭtonoma en sia pensmaniero, intelekte libera, kaj kontraŭ-konformista, kiel fakte li estis. Jen kion mi rimarkis per lia skribaĵo, kaj pri ĝi mi havigos al vi, antaŭe, la koncernajn grafologiajn signojn. La dua skriba bildo (pli sube), per kiu plejparte mi plenumis la analizon, ne estas efektive en bona kondiĉo: ĝia aspekto estas malbonkvalita, kiel vi mem povas konstati. Lastatempe mi trovis en la reto unu pli taŭgan, tiun supren metitan, per kiu mi povis rekontroli pli certe kaj pli bone la strekaron.
#000111
Gravaj grafologiaj signoj evidentigitaj. La mezuro de ĉiu el ili estas taksita per dekonoj, laŭ la itala grafologia metodo de Girolamo Moretti:
#000112
Notu bone: la tri tipoj de anguloj, en la supraj mezurgradoj, integriĝas reciproke pozitive; pro tio ili esence indikas justan malcedemon por progresigi proprajn ideojn kaj agojn kaj taŭgmaniere venki obstaklojn.
#000114
malegala kun metodo 7 [varieco en la plej malgrandaj literoj, kiel ‘m’, ‘n’, ‘c’, ‘e’ ... ]– krea kaj intuicia originaleco, des pli ke la skribo estas malgrande alta
kunligita (interlitere) 7 – penso decide logika kaj dedukta
kurbaj stangoj 6 / rigidaj stangoj 3 / retorditaj stangoj 1 – kapablo je justa indulgemo: ne tro malegoisma, ne tro rigida, ne tro repuŝa al aliuloj
#000115
(ĉi tiuj du supraj signoj – malsubtila 6/10 kaj markita duamaniere 3/10 – en tia mezurgrado kombinitaj montras bonfarton, bonan fizikan energion kaj konkretan kaj realigan aktivecon. Momentoj de subita emocieco kiuj povus intense kortuŝigi lin tre intense, en li okazas NUR antaŭ eksterordinaraj, specialaj, nekutimaj kaj skuigantaj situacioj. NUR TIAM li povas perdi sian kutiman kontrolemon kaj mem-fortsenton, kaj spertigi al li, finfine, tenerecon – kutime li ne esprimas siajn amsentojn)
#000117
maldekstra marĝeno malregula kaj mallarĝa – emo re-trarigardi siajn historiajn originojn, individuajn kaj familiajn
dekstra marĝeno ne ekzistas – decida inklino aŭdaci, sin elĵetante direkte al estonto, perspektive, kvankam li estas ege kaj prevente demandosigna
A-O literoj surpinte malfermitaj – grado supermeza – kapablo teneriĝi
#000118
Eŭgeno Lanti aperas esence kiel pensulo, teoriulo, noviganto en la pensokampo, ĉar li kapablas opinii, supozi kaj antaŭfiguri klare tion, kion aliaj ne sukcesas eĉ rimarki en la nuntempo (malegala kun metodo 7 plus saltetanta 7, bonaj larĝecoj). Fakte, lia grandega kapablo demandoenprofundiĝi (larĝa en la literoj 7 kune kun eta skribo), juĝi (larĝa inter la literoj 6 kaj kunligita 7), liaj sendiskutaj pripensem-kapabloj kaj la potenco de lia intelekta rezonado (larĝa inter la vortoj 7 kune kun eta), lia polemik-inklino al la ĉirkaŭa medio – sed tute konscie, alcele, per logikaj argumentadoj (larĝa inter la vortoj 7, kunligita 7 kaj angula/kurba je 5/10) – certe ne dependas de la hazardo (baza linio plutenita pro lia persisto, malegala kun metodo pro lia intuicio, anguloj B pro la obstinkapablo, kaj sobra pro la sekret-emo), kaj ĉio estas pripensite kaj daŭre de li retaksite.
#000119
Karakterizita per konciza kaj esenca pensado, li reguliĝas ankaŭ laŭ intuicio kaj siaj empatiaj kapabloj (enŝoviĝema-sinua , malegala kun metodo, saltetanta, rapida skribo); li povus do tre bone kapabli sofismumi kiel filozofo, debati laŭokaze kiel advokato, aŭ fascini la interparolanton per siaj kapabloj konvinki kaj persvadi aliajn [sen malico], nur per forto de logiko kaj argumentado.
#000120
Liaj interesoj estas multnombraj (la literovarieco, kune kun dekstren-klina) kaj ili povus etendiĝi de filozofio al religio, de juro al politiko, ĝis la komercokampo. Ĉiuj apartenas al socia kampo kaj sociaj rilatoj, kaj – laŭ kuntekstoj de tempo kaj lokoj – ĉiuj ĉi tiuj interesoj estas persiste kaj konstante filtritaj per lia juĝpovo kaj altvalora kritikemo; pro tio mi povas aserti ke li tre facile ensorbas kaj lernas sciojn, ke li estas erudiciulo kaj kulturas sin daŭre, ke samtempe li povas esprimi opiniojn tre raciajn kaj tute personajn. Li ŝatas kontroli siajn ideojn kaj tiujn al li proponitaj, re-maĉi, ĝis memkonvinkiĝo pri la justeco de siaj ideoj (tordiĝinta 4, malgranda skribo, en kunteksto de kvalitaj larĝecoj, kaj sobreco-modereco, kaj ia intelekta memkonscio).
#000121
Lia komunikmaniero estas klara kaj sincera, lojala, sed postula, ĉiam kun fluo leĝere pesimisma; ĉiel ajn, tute certe de persono kiu ne facile kontentiĝas. (Anguloj C mezgrade, anguloj B supermeze, refaldoj arko-formaj kaj inklinaj al angulo, + malsubtila 6, klara kaj baza linio konservita).
#000122
Por resumi: inteligenta persono, kun ideo-originalecoj, kiu neniam povas pasive akcepti alies teoriojn. Samtempe, persono intuicia, intelekte vigla kaj psiko-fizike rezistanta al streĉoj.
#000123
Follow Pioniroj de Esperanto on 
#000125
revuo UNESKO-KURIERO: ligiloj al aperintaj numeroj troveblas en: 
#000126
ligiloj al aperintaj numeroj troveblas en: 
#000127
Segui assieme ad altri 57 follower
Hai già un account ? Accedi ora.
#000129
Visualizza il sito nel Reader
#000130