Wikipedia's Delos as translated by GramTrans
#000000
La insulo de Deloso ( / ˈ d iː l da ɒ s / ;
δᾶλος), proksime de Mykonos, proksime de la centro de la Cikladoj arkipelago, estas unu el la plej gravaj mitologiaj, historiaj kaj arkeologiaj lokoj en Grekio.
La elfosadoj en la insulo estas inter la plej ampleksaj en Mediteranea Maro;
daŭranta laboro okazas sub la direkto de la franca lernejo en Ateno kaj multaj el la artefaktoj trovitaj estas sur ekrano ĉe la Archaeological Museum of Delos (Arkeologia Muzeo de Deloso) kaj la National Archaeological Museum of Athens (Nacia Archaeological Museum de Ateno).
#000001
Deloso havis pozicion kiel sankta rifuĝejo por jarmilo antaŭ olimpikulo kiun helena mitologio igis al ĝi la naskiĝloko de Apolono kaj Artemiso.
De ĝia Sacred Harbour, la horizonto montras la du konusajn tumulojn ( bildo malsupre) kiuj identigis pejzaĝojn sanktaj al diino en aliaj ejoj: tia, retenanta it antaŭ-grekan nomon Mount Kynthos , [1] estas kronita kun rifuĝejo de Zeŭso.
#000002
Establita kiel kulturcentro, Deloso havis gravecon kiun ĝiaj naturresursoj neniam povus esti ofertintaj.
Simile Leto, serĉante akuŝantino-loko Artemiso'n kaj Apolono'n, traktis la insulon:
#000003
Deloso, se vi estus volanta esti la loĝejo de mia filo Phoebus Apollo kaj igi lin riĉa templo -;
por neniu alia tuŝos vin, ĉar vi trovos: kaj mi opinias ke vi neniam estos riĉa je virbovoj kaj ŝafoj, nek portos vinjaron nek ankoraŭ produktos plantojn abunde.
Sed se vi havas la templon de malproksime-pafanta Apolono, ĉiuj viroj alportos al vi hekatombojn kaj kolektos ĉi tie, kaj konstanta bongusto de riĉa ofero ĉiam ekestos, kaj vi provizos tiujn kiuj restas en vi de la mano de fremduloj;
por vere via propra grundo estas ne riĉa.
#000004
Enketo de praaj ŝtonkabanoj trovitaj sur la insulo indikas ke ĝi estis loĝita ekde la tria jarmilo BCE.
Tucidido identigas la originajn loĝantojn kiel piratical
Carians kiuj estis poste forpelitaj fare de King Minos de Kreto.
Antaŭ la tempo de la Odiseado la insulo jam estis [ kial?
fama kiel la naskiĝloko de la ĝemeldioj Apolono kaj Artemiso (kvankam ŝajnas ekzisti iu konfuzo de la naskiĝloko de Artemiso estanta aŭ Deloso aŭ la insulo Ortygia).
Efektive, inter 900 a.K. kaj 100 p.K., sankta Deloso estis grava sektocentro, kie Dionizo estas ankaŭ en indico same kiel la Titaness Leto, patrino de la supre menciitaj ĝemeldiaĵoj.
Poste akirante Tuthelenan religian signifon, Deloso estis komence religia pilgrimado por la ionianoj.
#000005
Kelkaj " purigoj " estis efektivigitaj fare de la urboŝtato de Ateno en provo igi la insulon taŭga por la bonorda kultado de la dioj.
La unua okazis en la 6-a jarcento a.K., direktita fare de la tirano Pisistratus kiu ordonis ke ĉiuj tomboj ene de vido de la templo estu elfositaj kaj la korpoj movitaj al alia proksima insulo.
En la 5-a jarcento, dum la 6-a jaro da la peloponeza milito kaj sub instrukcio de la Delfia Orakolo, la tuta insulo estis forigita de ĉiuj mortaj korpoj.
Estis tiam ordonite ke neniu devis esti permesita aŭ morti aŭ naski sur la insulo pro ĝia sankta graveco kaj konservi ĝian neŭtralecon en komerco, ĉar neniu tiam povis postuli proprieton tra heredo.
Tuj post tiu purigo, la unua kvinjara festivalo de la Delianaj ludoj estis festita tie.
#000006
Post la Persaj Militoj la insulo iĝis la natura kunveno-grundo por la Delian Ligo, fondita en 478 a.K., la kongresoj estantaj tenitaj en la templo (aparta kvartalo estis rezervitaj por fremduloj kaj la rifuĝejoj de eksterlandaj diaĵoj.
La komuna fisko de la ligo estis konservita ĉi tie ankaŭ ĝis 454 a.K. kiam Periklo forigis ĝin al Ateno.
#000007
La insulo havis neniun produktadokapablecon por manĝaĵo, fibron, aŭ konstrulignon, kun tia estaĵo importita.
Limigita akvo estis ekspluatita kun ampleksa cisterno kaj akvedukto sistemo, putoj, kaj sanitaraj dreniloj.
Diversaj regionoj funkciigis Agorojn (merkatoj).
#000008
Strab ŝtatoj kiuj en 166 a.K. la romianoj konvertis Deloso en liberan havenon, kiu estis parte instigita per serĉado difekti la komercon de Rodiso, tiutempe la celon de romia malamikeco.
#000009
Romiaj borsistoj aĉetis dekojn de miloj da sklavoj kaptitaj fare de la Cilicianaj piratoj aŭ kaptitaj en la militoj sekvante la disrompiĝon de la Seleŭkio.
Ĝi iĝis la centro de la sklavkomerco, kun la plej granda sklavmerkato en la pli granda regiono estanta konservita ĉi tie.
#000010
La insulo estis atakita en 88 a.K. fare de la soldatoj de Mithridates VI de Pontuso, lojala malamiko de Romo, kiu mortigis proksimume 20,000 el la loĝantaj romianoj.
Alia giganta atako estis de piratoj en 69 a.K.
Antaŭ la fino de la unua jarcento a.K., komercvojoj ŝanĝiĝis;
Deloso estis anstataŭigita per Puteoli kiel la ĉefa fokuso de itala komerco kun la Oriento, kaj kiel sekto-centro ankaŭ ĝi eniris subitan malkreskon.
#000011
Pro ĉi-supra historio, Deloso - male al aliaj grekaj insuloj - ne havis indiĝenan, memsubtenan komunumon propran.
Kiel rezulto, en pli postaj tempoj ĝi iĝis neloĝata.
#000012
Ekde 1872 la École-française d'Athène'oj ("franca Lernejo de Ateno") elfosis la insulon, la komplekso de konstruaĵoj de kiu kompariblas kun tiuj de Delfo kaj Olympia.
#000013
En 1990, Unesko gravuris Deloso sur la Monda Heredaĵo-Listo, citante ĝin kiel la "escepte ampleksan kaj riĉan" arkeologian ejon kiu "peras la bildon de granda kosmopolita mediteranea haveno".
#000014
La greka censo en 2001 raportis populacion de 14 loĝantoj sur la insulo.
La insulo estas administre parto de la municipo de MYXYXYXkonos.
#000016
House de Dionizo planko mozaiko
#000018
Statuoj ĉe la House de Kleopatro
#000019
Mozaiko sur la planko de la House de laj Delfenoj
#000021
^ The combination - nth- is a marker for pre-Greek words: Korinto, menthos, labyrinth, etc.
Name Artemiso and even Diana retained was Cynthia .
#000023
Templo de Apolono Epicurius ĉe Bassae
#000028
Deloso - malnovgreke Δῆλος, novgreke Δήλος - laŭ PIV estas insulo en la Egea Maro, kaj sur la insulo samnoma antikva urbo. Laŭ la greka mitologio la insulo estis la naskiĝloko de la dioj Apolono kaj Artemiso.
#000030
Deloso akceptiĝis en la liston de mondaj kulturaj heredaĵoj de Unesko.
#000031