Aŭ ĉu mi diru: Kial fari vi bezonas legi ĉefurbo? Kaj kiu, laŭ mi, estas "vi"?
#000006
Sed mi ankaŭ imagas - kiel sugestas la titolserio - ke vi estas "kontraŭkapitalisto". Ĉu mi estas aroganta?
#000009
Mi ne pensas tiel. Kion mi volas diri per "kontraŭkapitalisto" estas simple, ke vi estas, almenaŭ, malkontenta pri la nuna socio. Vi eble preferas priskribi la objekton de via frustriĝo kiel "la establado", "la status quo", "Wall Street" aŭ io alia. Sed mi prenos la liberecon kunigi ĉi tiun senton sub la kategorion de "kontraŭkapitalisma". Post ĉio, ni vivas en kapitalisma mondo.
#000010
Kaj en la pasintaj tagoj (ĉar mi skribas ĉi tion fine de junio 2016), la referendumo "Brexit" [pri Britio forlaso de Eŭropa Unio] pasis, reflektante vastan malkontenton kun elitaj burokratoj kaj investbankoj same kiel fantaziojn, kiujn naciismo povus korekti. la eraroj de tutmondismo.
#000013
Neniu el la laboristoj kiuj estas sataj de aferoj kiel ili estas devis legi Markson por alveni al tiu pozicio. Sperto kondukis hejmen la punkton multe pli profunden ol iu ajn libro povus fari. Ni povas lasi ĝin al la funkciado de kapitalismo, ne al la paĝoj de ĉefurbo, por generi kontraŭkapitalisman senton.
#000015
Nek ni bezonas ĉefurbo por informi nin, kien iras la kapitalismo – male kiel en la epoko de Markso, kie kelkaj legantoj trovis en lia libro bildon de la sorto atendanta siajn proprajn (malpli evoluintajn) landojn. Kiel tiu de Markso skribis en 1867 en sia antaŭparolo al la unua eldono, "la lando kiu estas pli evoluinta industrie nur montras, al la malpli evoluintaj, la bildon de sia propra estonteco." Sed hodiaŭ, 150 jarojn poste, eĉ la malplej evoluintaj nacioj estas firme integrigitaj en la kapitalisma mondo. Laboristoj en tiuj landoj ne nur gustumis sed manĝis sian sataĵon de la amara frukto de la kapitalisma evoluo.
#000016
Iuj "marksaj ekonomikistoj" eble ĝuos ludi la rolon de Kasandra avertante nin pri estontaj militoj kaj krizoj - sekuraj en la scio, ke eventuale ili estos pruvitaj ĝustaj. Sed kiom utilas tiaj antaŭdiroj, vere, krom havigi al la teoriulo la rakontitan ĝojon kiam la akciaj prezoj aŭ bomboj falas? Se io ajn, la scio, ke kapitalismo havas novajn katastrofojn antaŭ ni povas konduki al fatalismo, pasiveco kaj malespero.
#000017
Konfrontitaj kiel ni estas kun tiom da varoj ĉiutage de niaj vivoj - multe pli grandega kolekto ol en la tempo de Marx - estas facile rigardi la terminojn "varo" kaj "produkto" kiel sinonimaj, ĉar preskaŭ ĉio, kio estas produktita, estas vendebla. sur la merkato. Sed kunfandi la du estas preteratenti la historian karakteron de kapitalismo. Kaj nur tenante en menso tiun historian karakteron ni povos percepti la konturojn de nova socio.
#000025
La distingo kiun Marx faras inter uzvaloro kaj interŝanĝvaloro ne estas malfacile komprenebla, sed ĝi postulas, ke ni pridubu tion, kion ni emas konsideri. Homoj hodiaŭ estas tiom alkutimiĝintaj al la realeco devi pagi por akiri ajnan utilan aĵon, ke estas facile konfuzi varproduktadon kiel esencan elementon de iu formo de socio. Ĉi tiu supozo malhelpas nin imagi kvalite malsaman formon de socio en la estonteco.
#000032
Uzvaloro estas tiel evidenta koncepto, ke Marx nur pasigas tri alineojn diskutante ĝin komence de ĉefurbo, enfokusigante lian atenton anstataŭe sur la fenomeno de interŝanĝo-valoro, kiu povas esti esprimita en la simpla ekvacio:
#000034
Aŭ, por preni ekzemplon, kiun Marx uzas poste ĉefurbo:
#000036
"Kion signifas ĉi tiu ekvacio?" Tio estas la unua ŝlosila demando, kiun Marx starigas ekzamenante interŝanĝvaloron. Aŭ, pli specife: Kion komunaj la varoj ambaŭflanke de la ekvacio povas alporti ilin en rilaton de egaleco kaj interŝanĝo?
#000038
La ekvacio mem, Marx argumentas, kun du varoj ambaŭflanke de egala signo, "signifas ke komuna elemento de identa grandeco ekzistas en du malsamaj aferoj." Ĉi tio signifas, ke "ambaŭ estas do egalaj al tria afero, kiu estas nek unu nek la alia."
#000039
Ĉiukaze, la maniero kiel Marx elĵetas sian "laborteorion de valoro", simple dirante "nur unu posedaĵo restas", devas frapi multajn legantojn kiel iom dubinda ĉar ekzistas fakte varoj kiuj estas la produkto de malmulte da aŭ eĉ neniu laboro. tio povas akiri pli altajn prezojn ol laborintensaj. Povus ŝajni, do, ke Marx okupiĝas pri ia intelekta rulturko, en kiu li limigas diskuton al varoj kiuj estas laborproduktoj kaj tiam, jen, malkovras ke laboro estas kio determinas valoron. Ĉi tio estas punkto, kiun preskaŭ ĉiu kritikisto de Marx kaptis. Unu el la fruaj kritikistoj, Eugen von Bohm-Bawerk, priskribis Marx kiel "unu kiu urĝe dezirante alporti blankan pilkon el urno zorgas por certigi tiun rezulton enmetante blankajn pilkojn nur."
#000042
Kaj estu same evidente, ke ĉi tiu riĉaĵo povas esti produktita nur per homa laboro. "Ĉiu infano scias," Marx skribis al sia amiko Ludwig Kugelmann en 18668, "ke ĉiu nacio, kiu ĉesos labori, ne dum unu jaro, sed ni diru, nur dum kelkaj semajnoj, pereus." Jen necesa kaj neevitebla realo de iu ajn formo de socio: la homoj devas labori por produkti materian riĉecon. Kapitalismo ne diferencas, krom ke sub ĉi tiu sistemo la granda plimulto de ĉi tiu riĉaĵo prenas la formon de varoj.
#000044
Do kiam Markso ekzamenas la varon komence de ĉefurbo, ĝi estas la varo en ĉi tiu fundamenta signifo kiel la kapitalisma formo de materia riĉeco. Kaj ĉar ĉi tiu riĉaĵo estas nepre la produkto de homa laboro, estas nature por Marx identigi laboron kiel la komuna faktoro kiu determinas varvaloron.
#000045
Estas vere, kompreneble, ke ekzistas "varoj" kiuj estas la produkto de malmulte da aŭ neniu laboro. Sed Markso opiniis, ke ekzistas fundamenta distingo inter la varo kiel la kapitalisma formo de socia riĉaĵo kaj varo en la nura "formala" signifo kiel io ajn kun prezo. Ĉiukaze, li apenaŭ ne konsciis pri la ekzisto de tiaj varoj kaj fakte rimarkas, ke "aĵoj kiuj per si mem ne estas varoj, kiel konscienco, honoro, ktp., povas esti ofertitaj por vendo de iliaj posedantoj, kaj tiel akiri la formon de varoj per ilia prezo", tiel ke "aĵo povas, formale parolante, havi prezon sen valoro." Marx fakte klarigas "formajn varojn" kiel teron aŭ interezan kapitalon, sed tiaj klarigoj baziĝas sur esencaj konceptoj kiel valoro aŭ plusvaloro, do li ne kapablas klarigi ilin ĝis tiuj konceptoj estas klarigitaj. .
#000046
Tiel multe de la kritiko de Marx baziĝas sur nescio de, aŭ malpacienco pri, la paŝo-post-paŝa metodo kiun Marx uzas. Liaj kritikantoj atendas, ke li tuj klarigu ĉion, kion Marx opiniis ridinda, ĉar “se oni volus klarigi dekomence ĉiujn fenomenojn, kiuj ŝajne kontraŭas la leĝon, oni devus provizi la sciencon. antaŭla scienco.”
#000047
Identigi "laboron" kiel la fundamenta determinanto de valoro ŝajnas facile refutita per la ekzisto de varoj kiuj estas la produkto de malmulte da aŭ neniu laboro. Sed tiu kritiko ignoras la fundamentan koncepton de la krudvaro kiel la "kapitalisma formo de materia riĉaĵo", dum ankaŭ preteratentas la paŝon post paŝo, sciencan aliron kiun Marx adoptas, per kio li pliklarigas fundamentajn konceptojn antaŭ respondeci pri derivitaj fenomenoj. Se anstataŭe ni tute perdiĝos en ekonomiaj fenomenoj, ni tute perdos la vidon de la kapitalismo kiel unu produktadmaniero inter aliaj; kaj tio verŝajne estas tre la punkto de granda parto de la skribo trovita en lernolibroj pri ekonomio—por limigi la vizion de la studento ĝis la punkto kie nenio antaŭ aŭ preter kapitalismo povas esti imagita.
#000050
Interkonsenti kun la terminologio kiun Marx uzas estas pli ol duono de la batalo por kompreno ĉefurbo. Kaj neniu koncepto estas pli grava ol "valoro". Povas ŝajni konfuze, ke Marx komencas per parolado pri "interŝanĝvaloro" kaj poste enkondukas la terminon "valoro". Do antaŭ ol daŭrigi, gravas klare distingi inter la du.
#000052
Marx klarigas tion plu uzante historian ekzemplon:
#000060
Varproduktanto neniam povas scii certe ĉu la varoj produktitaj efektive estos venditaj, tial Marx referencis al la konvertiĝo de la krudvaro en monon per vendo la "fatala salto" (salto mortale). Se provizo superas postulon, la salto pruvos fatala por iuj varoj—aŭ ili eble nur venos al la alia flanko je rabatprezo; dum en aliaj kazoj kie postulo por la varo estas intensa (kiel en nia bicikloekzemplo), fervora aĉetanto povus laso la varo kaj tiris ĝin al la alia flanko. Ĉiukaze, nur post la efektivigo de la produktado oni povas scii ĉu la distribuo de laboro al difinita produktsektoro estis taŭga aŭ ne. Kaj tiam, depende de tiu rezulto, pli-malpli laboro povus esti distribuita al tiu sektoro de la entuta laboro de la socio.
#000072