Sociademokratio estas politika, socia kaj ekonomia ideologio kiu apogas ekonomiajn kaj sociajn intervenojn por promocii socian justecon ene de la kadro de kapitalisma ekonomio, same kiel strategioregistaron implikantan engaĝiĝon al reprezenta demokratio, iniciatojn por enspezredistribuo, kaj reguligon de la ekonomio je la ĝenerala avantaĝo kaj socialŜtataj provizaĵoj.
Sociademokratio tiel planas krei la kondiĉojn por kapitalismo por kaŭzi pli grandajn demokratajn, egalrajtecajn kaj solidaristajn rezultojn;
kaj estas ofte rilatita kun la aro de sociekonomikaj politikoj kiuj iĝis elstaraj en Norda kaj Okcidenteŭropo - precipe la nordia modelo en la nordiaj landoj - dum ĉi-lasta duono de la 20-a jarcento.
#000001
Sociademokratio originis kiel politika ideologio kiu rekomendis evoluan kaj pacan transiron de kapitalismo ĝis socialismo uzanta establitajn politikajn procezojn kontraste al la revolucia aliro al transiro asociita kun ortodoksa Marksismo.
En la frua postmilita tempo en Okcidenteŭropo, soci-demokrataj partioj repudiis la staliniston politikan kaj ekonomian modelon tiam fluon en Sovet-Unio, transigante sin aŭ al alterna pado al socialismo aŭ al kompromiso inter kapitalismo kaj socialismo.
En tiu periodo, socialdemokratoj ampleksis miksan ekonomion bazitan sur la superrego de privatproprieto, kun nur malplimulto de esencaj servaĵoj kaj publikaj servoj sub publika proprieto.
Kiel rezulto, sociademokratio iĝis rilata al kejnesa ekonomiko, ŝtatintervenismo, kaj la sociala Ŝtato, prirezignante la antaŭan celon de anstataŭigado de la kapitalista sistemo (faktoromerkatoj, privatproprieto kaj salajrolaboro) [4] kun kvalite malsama socialisma ekonomia sistemo.
#000002
Moderna sociademokratio estas karakterizita per engaĝiĝo al politikoj direktitaj kontraŭ limiga malegaleco, subpremo de senprivilegiaj grupoj, kaj malriĉeco;
inkluzive de subteno por universale alireblaj publikaj servoj ŝatas prizorgon por la maljuna, infanprizorgo, eduko, sanservo, kaj la kompenso de laboristoj.
La socia demokratimovado ankaŭ havas fortajn ligojn kun la laborista movado kaj sindikatoj, kaj estas subtena de kolektivnegocadaj rajtoj por laboristoj same kiel iniciatoj etendiĝi demokratan decidiĝon preter politiko en la ekonomian sferon en la formo de kundeterminado por dungitoj kaj aliaj ekonomiaj koncernatoj.
#000003
La Tria- Maniero, kiu ŝajne planas kunfandi dekstrulan ekonomikon soci-demokrataj subtenaj politikoj, estas ideologio kiu evoluigita en la 1990-aj jaroj kaj foje estas asociita kun soci-demokrataj partioj, sed kelkaj analizistoj anstataŭe karakterizis la Trian Manieron kiel efike neoliberala movado.
#000004
1 Evoluo de sociademokratio 1.1
Duinternacio-epokon, "reformo aŭ revolucio" kontestas, 1889-1914
Mondmilitoj, revolucioj kaj kontraŭrevolucioj, Great Depression 1914-1945
Respondo al Novliberalismo, 1979 al 1990-aj jaroj
1.7 2010-aj jaroj: Malkresko en Okcidenteŭropo
#000005
Duinternacio-epokon, "reformo aŭ revolucio" kontestas, 1889-1914
Mondmilitoj, revolucioj kaj kontraŭrevolucioj, Great Depression 1914-1945
Respondo al Novliberalismo, 1979 al 1990-aj jaroj
1.7 2010-aj jaroj: Malkresko en Okcidenteŭropo
#000006
Dum malfrue 19-a kaj fruaj 20-a jarcentoj, sociademokratio estis movado kiu planis anstataŭigi privatan proprieton kun socia proprieto de la produktadrimedoj, prenante influojn de kaj Marksismo kaj la subtenantoj de Ferdinand Lassalle.
De 1868-1869, Marksismo fariĝis la oficiala idea bazo de la unua socia demokrata partio establita en Eŭropo, la Social Democratic Workers' Party of Germany (Socia la Partio de Democratic Workers de Germanio).
#000009
En la frua 20-a jarcento, la germana Socia demokrata politikisto Eduard Bernstein repudiis la revoluciulo- kaj materialist fondusojn de klasika kaj ortodoksa Marksismo kaj avancis la pozicion kiun tiu socialismo devus esti blokita en etikaj kaj moralaj argumentoj kaj estis atingota per laŭpaŝa leĝdona reformo.
Influite fare de Bernstein, sekvante la malkonkordon inter reformistoj kaj revoluciemaj socialistoj en la Dua Internacio, soci-demokrataj partioj malaprobis revolucian politikon en favoro de parlamenta reformo restante transigis al socianiĝo.
En tiu periodo, sociademokratio iĝis rilata al reformema socialismo.
Sub la influo de politikistoj kiel Carlo Rosselli en Italio, socialdemokratoj komencis disasocii sin de Marksismo entute kaj ampleksis liberalan socialismon, [17] apelaciante al moraleco anstataŭe de iu kohera sistema, scienca, aŭ materialist mondrigardo.
Sociademokratio faris pledojn al komunitarian, korporaciiston, kaj foje naciismajn sentojn malaprobante la ekonomian kaj teknologian determinismon ĝenerale karakterizaĵo de kaj Marksismo kaj ekonomia liberalismo.
De la post-mondo War II periodo, la plej multaj socialdemokratoj en Eŭropo prirezignis ilian ideologian ligon al Marksismo kaj ŝanĝis ilian emfazon direkte al socialpolitika reformo modloko de transiro de kapitalismo ĝis socialismo.
#000010
La originoj de sociademokratio estis spuritaj al la 1860-aj jaroj, kun la pliiĝo de la unua grava laboristara partio je Eŭropo, la General German Workers' Association (ADAV) fondita fare de Ferdinand Lassalle.
1864 vidis la fondon de la 1-a Internacio, ankaŭ konata kiel la Unua Internacia.
Ĝi alportis kune socialistojn de diversaj sintenoj kaj komence rezultigis konflikton inter Karl Marx kaj la anarkiistoj gviditan de Miĥail Bakunin super la rolo de la ŝtato en socialismo, kie Bakunin malaprobas ajnan rolon por la ŝtato.
Alia temo en la Numero unu-Internacio estis la rolo de reformismo.
#000011
Kvankam Lassalle ne estis marksisto, li estis influita per la teorioj de Marx kaj Engels, kaj li akceptis la ekziston kaj gravecon de klasbatalo.
Tamen male al the Communist Manifesto de Marx kaj Engels, Lassalle antaŭenigis klasbatalon en pli modera formo.
Dum Marx rigardis la ŝtaton negative kiel instrumenton de klasregulo kiu devus nur ekzisti provizore sur la ascendo al potenco de la proletaro kaj tiam malmuntis, Lassalle akceptis la ŝtaton.
Lassalle rigardis la ŝtaton kiel rimedon tra kiu laboristoj povis plifortigi siajn interesojn kaj eĉ ŝanĝi la socion por krei ekonomion bazitan sur laborist-kontrolitaj kooperativoj.
La strategio de Lassalle estis ĉefe balota kaj reformema, kun Lassalleans-kontestado ke la laborista klaso bezonis partion kiu batalis ĉefe por universala plenkreska maskla balotrajto.
#000012
La partigazeto de la ADAV estis nomita Der Sozialdemokrat ("La Socialdemokrato").
Marx kaj Engels reagis al la titolo "Sozialdemocrat" per abomeno, Engels unufoje skribon, "Sed kia titolo: Sozialdemokrat!
Kial ne ili simple nomas ĝin La Proleto."
Marx konsentis kun Engels ke "Sozialdemokrat" estis malbona titolo.
Kvankam la originoj de la nomo "Sozialdemokrat" fakte spurita reen al la germana traduko de Marx en 1848 el la franca partio konata kiel la " Partie-demokrato-socialisto " en "Partei der Sozialdemokratie", Marx ne ŝatis tiun francan partion ĉar li rigardis ĝin kiel dominitan fare de la burĝa klaso;
li asociis la vorton "Sozialdemokrat" kun tiu partio.
Ekzistis marksista frakcio ene de la ADAV reprezentita fare de Wilhelm Liebknecht kiu iĝis unu el la redaktistoj de la Die Sozialdemokrat.
#000013
Konfrontite kun opozicio de liberalaj kapitalistoj ĝis liaj socialismaj politikoj, Lassalle kontestate provis eniri taktikan aliancon kun la konservativaj aristokrataj Junkroj pro iliaj kontraŭ-burĝaj sintenoj, same kiel kun prusa kanceliero Otto von Bismarck.
Frikcio en la ADAV ekestis super la politiko de Lassalle de ĝentila alflugo al Bismarck kiu supozis neĝuste ke Bismarck en victurno estus ĝentila direkte al ili.
Tiu aliro estis kontraŭbatalita fare de la marksistoj de la partio, inkluzive de Liebknecht.
Opozicio en la ADAV al la ĝentila aliro de Lassalle al la registaro de Bismarck rezultigis Liebknecht abdikantan de sia pozicio kiel redaktisto de Die Sozialdemokrat kaj forlasantan la ADAV en 1865.
En 1869, Liebknecht, kune kun marksista August Bebel, fondis la Social Democratic Workers' Party of Germany (SDAP), kiu estis fondita kiel fuzio de tri grupoj: la petit-kombins
Saxon People's Party (SVP), frakcio de la ADAV, kaj membroj de la unuiĝoj de la League of German Workers (VDA).
#000014
Kvankam la SDAP ne estis oficiale marksista, estis la unua grava laboristara organizo estanta gvidita fare de marksistoj kaj Marx kaj Engels havis rektan asocion kun la partio.
La partio adoptis sintenojn similajn al tiuj adoptitaj fare de Marx ĉe la Numero unu-Internacio.
Ekzistis intensa rivaleco kaj antagonismo inter la SDAP kaj la ADAV, kie la SDAP estas tre malamika al la prusa registaro dum la ADAV persekutis reformiston kaj pli kooperan aliron.
Tiu rivaleco atingis sian altecon implikante la sintenojn de la du partioj sur la Francia-Prusia Milito, kie la SDAP rifuzas apogi la militinveston de Prusio per asertado ke ĝi estis imperialistmilito okupiĝita pri fare de Bismarck, dum la ADAV apogis la militon.
#000015
En la sekvo de la malvenko de Francio en la Francia-Prusia Milito, revolucio ekis en Francio, kun revoluciemaj armeomembroj kune kun laboristaraj revoluciuloj fondantaj la Parizan komunon.
La Pariza komuno alparolis ambaŭ la civitanoj de Parizo nekonsiderante klaso, same kiel la laborista klaso kiuj estis grava bazo de subteno por la registaro per apelaciado al ili per batalema retoriko.
Malgraŭ tia batalema retoriko por alparoli la laborista klaso, la komunumo ankaŭ ricevis grandan subtenon de la etburĝa burĝaro de Parizo, inkluzive de butikistoj kaj komercistoj.
La komunumo, delvis pro siaj konsiderindaj pli sensentaj nov-Proudhonian kaj Nea-perukkolomboj en la Centra Komitato, deklaris ke la komunumo ne estis malfavora al privatproprieto, sed prefere esperis krei la plej vastan distribuadon de ĝi.
La politika kunmetaĵo de la komunumo inkludis dudek kvin Nea-perukkolombojn, dek kvin ĝis dudek nov-Proudhonian kaj protosindikatistojn, naŭon aŭ dek Blankvistojn, gamon da radikalaj respublikanoj, kaj kelkajn internaciistojn influitajn fare de Marx.
#000016
En la sekvo de la kolapso de la Pariza komuno en 1871, Marx laŭdis la Parizan komunon en sia laboro The Civil War in France (1871) por ĝiaj atingoj, malgraŭ ĝiaj por-burĝaj influoj, kaj nomis ĝin elstara modelo de la diktatoreco de la proletaro en praktiko, kiam ĝi malmuntis la aparataron de la burĝa ŝtato, inkluzive de ĝia enorma burokratio;
kaj ĝia administra, jura, kaj leĝdonaj institucioj;
kaj anstataŭigis ĝin kun laboristara ŝtato kun larĝa populara subteno.
Tamen la kolapso de la komunumo kaj la persekuto de siaj anarkiismaj subtenantoj havis la efikon de malfortigado de la influo de la Bakuninist-anarkiistoj en la Numero unu-Internacio, tio rezultigus Marx forpelantan la malfortigitan rivalon Bakuninists de la Internacio jaron poste.
#000017
En Britio, la atingo de leĝigo de sindikatoj sub la Komerco Unia Leĝo 1871 tiris britajn sindikatanojn por kredi ke laborkondiĉoj povus esti plibonigitaj tra parlamentaj rimedoj.
#000018
Ĉe la Haga Kongreso de 1872, Marx faris rimarkon, koncedante tion dum ekzistas landoj "kie la laboristoj povas ekhavi sian celon de pacaj rimedoj" en la plej multaj landoj sur la Kontinenton "kiun la levilo de nia revolucio devas esti forto".
#000019
Vi scias ke la institucioj, moroj, kaj tradicioj de diversaj landoj devas esti konsideritaj, kaj ni ne neas ke ekzistas landoj - kiel ekzemple Ameriko, Anglio, kaj se mi konus pli viajn instituciojn, mi eble ankaŭ aldonus Holandon - kie la laboristoj povas ekhavi sian celon de pacaj rimedoj.
Tiu estaĵo la kazo, ni ankaŭ devas rekoni la fakton ke en la plej multaj landoj sur la Kontinento la levilo de nia revolucio devas esti forto;
ĝi estas forto al kiu ni iutage devas apelacii por starigi la regulon de laboro.
#000020
Marx ne estis optimisma ke Germanio tiutempe ne estis sincera al paca rimedo por atingi socialismon, precipe post germana kanceliero Otto von Bismarck realigis Anti-Socialist Laws en 1878.
Dum la Anti-Socialisto-Leĝoj komenciĝanta esti redaktita, sed ankoraŭ ne publikigita, en 1878, Marx parolis pri la eblecoj de leĝdonaj reformoj per elektita registaro kunmetitaj de laboristaraj leĝdonaj membroj, sed ankaŭ de la volemo uzi forton devus devigi estu uzita kontraŭ la laborista klaso:
#000022
Se en Anglio, ekzemple, aŭ Usono, la laborista klaso devis akiri plimulton en parlamento aŭ La Kongreso, ili povus, de laŭleĝaj rimedoj, senigi sin de tiaj leĝoj kaj institucioj kiel malhelpite sia evoluo, kvankam ili povus nur fari tiom kiom kiel socio atingis sufiĉe maturan evoluon.
Tamen, la "paca" movado eble estos ŝanĝita en "fortouzan" unu per rezisto sur la parto de tiuj interesitaj pri reenpostenigado de la antaŭa stato de aferoj;
se (kiel en la Usona Enlanda Milito kaj Franca Revolucio) ili estas demetitaj fare de forto, ĝi estas kiel ribelantoj kontraŭ "laŭleĝa" forto.
#000023
Engels en lia studo Anglio, in 1845 and in 1885 (1885) skribis studon kiu analizis la ŝanĝojn en la brita klassistemo de 1845 ĝis 1885, en kiu li laŭdis la ĉartistmovadon pro kaŭzi la atingon de gravaj sukcesoj por la laborista klaso.
Engels deklaris ke dum tiu tempo la industria burĝaro de Britio lernis "ke la burĝa klaso neniam povas akiri plenan socian kaj politikan kapablon super la nacio krom per la helpo de la laborista klaso".
Krome li rimarkis "laŭpaŝan ŝanĝon super la rilatoj inter la du klasoj".
Tiu ŝanĝo kiun li priskribis estis manifestita en la ŝanĝo de leĝoj en Britio, kiu donis politikajn ŝanĝojn en favoro de la laborista klaso kiun la ĉartistmovado postulis dum jaroj:
#000024
La "Forigo de la Posedaĵo-Taŭgeco" kaj "Baloti" estas nun la leĝo de la tero.
La Reformo-Agoj de 1867 kaj 1884 faras proksiman aliron al' universala voĉdonrajto,'
ĉe malplej kiel ekzemple ĝi nun ekzistas en Germanio.
#000025
Grava ne-marxian influo sur sociademokratio venis de la brita Fabian Society fondita en 1884 fare de Frank Podmore kiu substrekis la bezonon de gradualisto evoluan kaj reformeman aliron al la atingo de socialismo.
La Fabian Society estis fondita kiel eksterulgrupo de la Fellowship of the New Life (Kunularo de la Nov Vivo) pro opozicio ene de tiu grupo ĝis socialismo.
Male al Marksismo, Saĝe-prokrastantismo ne antaŭenigis sin kiel laborista klas-gvidita movado, kaj ĝi plejparte havis etburĝajn membrojn.
La Fabian Society publikigis la Fabiano Eseoj on Socialism (1889) kiu estis konsiderinde skribita fare de George Bernard Shaw.
Shaw nomis Fabiano'n "ĉiuj Socialdemokratoj, kun ofta konfikcio [ sic ] de la neceso de vestado de la organizo de industrio kaj la materialo de produktado en Ŝtato identigita kun la tutaj homoj per kompleta Demokratio".
#000026
Aliaj gravaj fruaj Fabiano, inkludis Sidney Webb, kiu de 1887 ĝis 1891 skribis la plejparton de la oficialaj politikoj de la socio.
Saĝe-prokrastantismo iĝus grava influo en la brita laborista movado.
#000027
Duinternacio-epokon, "reformo aŭ revolucio" kontestas, 1889-1914
#000028
La moderna socia demokratimovado kreiĝis tra dividado ene de la socialistmovado: tiu dividado povas esti priskribita kiel disigo de manieroj inter tiuj kiuj insistis sur politika revolucio kiel antaŭkondiĉo por la atingo de socialismaj celoj kaj tiuj kiuj asertis ke laŭpaŝa aŭ evolua pado al socialismo estis kaj ebla kaj dezirinda.
#000029
La influo de la Fabian Society en Britio kreskis en la brita socialistmovado en la 1890-aj jaroj, precipe ene de la Independent Labour Party (ILP) fondita en 1893.
Gravaj ILP-membroj estis aligitaj kun la Fabian Society, inkluzive de Keir Hardie kaj Ramsay MacDonald - la estonta brita ĉefministro.
Saĝe-prokrastanta influo en britaj registaraferoj ankaŭ aperis, kiel ekzemple saĝe-prokrastanta membro Sidney Webb estanta elektita por partopreni skribe kio iĝis la Minoritatraporto de la Reĝa Komisiono sur Labour.
Dum Hardie estis nominale membro de la Fabian Society, kiel gvidanto de la ILP li havis proksimajn rilatojn kun certaj Fabiano, kiel ekzemple Shaw, dum li estis antagonisma al aliaj kiel ekzemple la Webbs.
Kiel ILP-gvidanto, Hardie malaprobis revolucian politikon deklarante ke li kredis ke la taktikoj de la partio devus esti "same konstituciaj kiel la Fabiano".
#000030
Alia grava saĝe-prokrastanta figuro kiu eniris la ILP estis Robert Blatchford kiu skribis la laboron Merrie England (1894) kiu apogis municipan socialismon.
Merrie Anglio estis grava publikaĵo kiu vendis 750,000 ekzemplerojn ene de unu jaro.
En Merrie Anglio Blatchford distingis du specojn de socialismo: "ideala socialismo" kaj "praktika socialismo".
La praktika socialismo de Blatchford estis ŝtatsocialismo kiu identigis ekzistantan ŝtatentreprenon kiel ekzemple la Poŝtejo prizorgita fare de la municipoj kiel manifestacio de praktika socialismo en ago, li asertis ke praktika socialismo devus impliki la etendaĵon de ŝtatentrepreno al la produktadrimedoj kiel ĉiesaĵo de la homoj.
Apogante ŝtatsocialismon, Merrie Anglio de Blatchford kaj liaj aliaj skribaĵoj estis influitaj fare de anarkiisma komunisto
William Morris, kiel Blatchford mem atestis, kaj la anarkiismaj komunistaj temoj de Morris ĉeestas en Merrie Anglio.
#000031
Shaw publikigis la Raporton en saĝe-prokrastanta Policy (1896) kiu deklaris: "La Fabian Society ne sugestas ke la Ŝtato devus monopoligi industrion kiel kontraŭ privatentrepreno aŭ individua iniciato."
#000032
Gravaj evoluoj en sociademokratio kiel tutaĵo aperis kun la supreniro de Eduard Bernstein kiel propagandanto de reformema socialismo kaj ano de Marksismo.
Bernstein baziĝis sur Britio sur la 1880-aj jaroj tiutempe kiam Saĝe-prokrastantismo ekestis, kaj verŝajne estis forte influita per Saĝe-prokrastantismo.
Tamen li publike neis havi fortajn saĝe-prokrastantajn influojn sur sia penso.
Bernstein agnoskis ke li estis influita per Kantiana epistemologia skeptiko dum li malaprobis Hegelianism.
Li kaj liaj subtenantoj instigis la Sozialdemokratische Partei Deutschlands por kunfandi Kantianan etikon kun Marxian ekonomiko.
En la rolo de Kantiana kritiko ene de socialismo, Bernstein diris:
#000033
La metodo de tiu granda filozofo [xxx], elmontrante la saman kritikan spiriton.
Nia kritiko devas esti rekta kontraŭ kaj skeptiko kiu subfosas ĉion teorian penson, kaj dogmismon kiu dependas de antaŭpretigitaj formuloj.
#000034
La esprimo " reviziisto " estis aplikita al Bernstein fare de liaj kritikistoj kiuj nomis ili mem " ortodoksaj " marksistoj, eĉ se Bernstein asertis ke liaj principoj estis kongruaj kun la sintenoj de Karl Marx kaj Friedrich Engels, precipe en siaj pli postaj jaroj kiam Marx kaj Engels rekomendis ke socialismo devus esti atingita per parlament-demokrataj rimedoj kie ajn ebla.
Bernstein kaj lia frakcio de reviziistoj kritikis ortodoksan Marksismon kaj precipe ĝian fondinton Karl Kautsky, por ignoris la opinion de Marx de la neceso de evolucio de kapitalismo por atingi socialismon anstataŭigante ĝin kun "aŭ/aŭ" polusiĝo inter kapitalismo kaj socialismo;
asertante ke Kautsky ignoris la emfazon de Marx de la rolo de parlamenta demokratio en atingado de socialismo;
same kiel kritikante Kautsky por lia idealigo de ŝtatsocialismo.
Tamen Kautsky ne neis rolon por demokratio en la atingo de socialismo, ĉar li asertis ke la diktatoreco de la proletaro de Marx ne estis ŝtatformo kiu malaprobis demokration kiam kritikistoj asertis ke ĝi estis, sed stato de aferoj ke Marx atendata ekestus devus la proletara gajnopotenco kaj esti alfrontita kun batalado de perforta reakcia opozicio.
#000035
Bernstein tenis proksiman unuiĝon al Marx kaj Engels, sed li vidis difektojn en Marksisma pensado kaj komencis tian kritikon kiam li esploris kaj defiis la Marksisman materialisthistorioteorion.
Li malaprobis signifajn partojn de Marxian-teorio kiuj estis bazitaj sur Hegeliana metafiziko, li malaprobis la Hegelianan dialektikan perspektivon.
Bernstein distingita inter frua Marksismo kiel estanta ĝia nematura formo: kiel ekzempligite fare de the Communist Manifesto verkita fare de Marx kaj Engels en ilia junaĝo, kiun li kontraŭbatalis por kion li rigardis kiel ĝiajn furiozajn Blanquist tendencojn;
kaj pli posta Marksismo kiel estanta ĝia matura formo tion li apogis.
#000036
Bernstein deklaris ke la masiva kaj homogena laborista klaso postulita en la Komunista Manifesto ne ekzistis, kaj ke kontraŭe al asertoj de proleta plimulto emerĝanta, la burĝa klaso kreskis sub kapitalismo kaj ne malaperis kiam Marx postulis.
Bernstein notis ke la laborista klaso ne estis homogena sed heterogena, kun sekcioj kaj frakcioj ene de ĝi, inkluzive de socialismaj kaj ne-socialismaj sindikatoj.
Marx mem poste en sia vivo agnoskis ke la burĝa klaso ne estis malaperanta, en sia laboro Theories of Surplus Value .
Tamen, pro la populareco de la Komunista Manifesto kaj la obskureco de Theories of Surplus Value (Teorioj de Plusvaloro), la agnosko de Marx de tiu eraro ne estas konata.
#000037
Bernstein kritikis la koncepton de Marksismo de "irekonciliablaj klaskonfliktoj " kaj la malamikecon de Marksismo al liberalismo.
Li defiis la pozicion de Marx sur liberalismo per asertado ke liberalaj demokratoj kaj socialdemokratoj tenis komunajn bazojn kiujn li postulis povus esti utiligitaj por krei "socialistrepublikon".
Li kredis ke ekonomiaj klasmalegalecoj inter la burĝaro kaj la proletaro iom post iom estus eliminitaj tra laŭleĝaj reformoj kaj ekonomiaj redistribuoprogramoj.
Bernstein malaprobis la Marksisman principon de diktatoreco de la proletaro, asertante ke gradualisto demokrataj reformoj plibonigos la rajtojn de la laborista klaso.
Laŭ Bernstein, male al ortodoksa Marksismo, sociademokratio ne serĉis krei socialismapartan de burĝan socion sed anstataŭe serĉis krei oftan evoluon bazitan sur okcidenta humanismo.
La evoluo de socialismo sub sociademokratio ne serĉas fendi ekzistantan socion kaj ĝiajn kulturtradiciojn sed funkcii kiel entrepreno de etendaĵo kaj kresko.
Krome, li kredis ke klaskunlaboro estis favorata kurso atingi socialismon, prefere ol klaskonflikto.
#000038
Bernstein respondis al kritikistoj ke li ne detruis Marksismon, sed asertis ke li "modernigis Marksismon" kiu estis postulata "apartigi la decidajn partojn de [xxx] teorio de it'oj malmodernaj akcesoraĵoj".
Li asertis sian subtenon por la Marksisma koncepto de "science bazita" socialistmovado, kaj diris ke la celoj de tia movado devas esti determinitaj laŭ "scio kapabla je objektiva pruvo, t.e., scio al kiu rilatas, kaj konformiĝas, nenio sed empiria scio kaj logiko".
Kiel tia, Bernstein estis forte malfavora al dogmismo ene de la marksista movado.
Malgraŭ ampleksado de miksa ekonomio, Bernstein estis skeptika kaj kritika de socialŜtataj politikoj, kredante ilin por esti helpema sed finfine sekundara al la ĉefa soci-demokrata celo de anstataŭigado de kapitalismo kun socialismo, timante ke ŝtathelpo al la senlaborulo eble kondukos al la aprobado de nova formo de malriĉulismo.
#000039
Roza Luksemburg reprezentante revolucian socialismon, lojale kondamnis la reviziismon kaj reformismon de Bernstein pro estado bazita sur "oportunismo en sociademokratio".
Ŝi komparis la politikojn de Bernstein kun tiu de la disputo inter marksistoj kaj la oportunisma Praktiker (pragmatistoj).
Ŝi kondamnis la evoluan socialismon de Bernstein por esti "bagatel-burĝa trivialigo de Marksismo".
Ŝi asertis ke la jaroj de Bernstein da ekzilo en Britio igis lin perdi konatecon kun la situacio en Germanio kie li antaŭenigis evoluan socialismon.
Luxemburg serĉis konservi sociademokration kiel revolucia marksista kredaro, diraĵo:
#000040
[xxx], socialismo kaj Marksismo, la proleta lukto por emancipiĝo, kaj sociademokratio estis identaj.
#000041
Kaj Kautsky kaj Luxemburg kondamnis Bernstein pro lia "mankhava" filozofio de scienco pro prirezignis Hegelianan dialektikon por Kantiana filozofia dualismo.
Rusa marksista George Plekhanov aliĝis Kautsky kaj al Luxemburg en kondamnado de Bernstein pro havado de nov-Kantian filozofio.
Kautsky kaj Luxemburg asertis ke la empiricistvidpunktoj de Bernstein malpersonigis kaj dehistoricigis la socian observanton kaj malgrasigo protestas malsupren kontraŭ "faktoj".
Luxemburg asociis Bernstein kun " etikaj socialistoj " kiun ŝi identigis kiel estado rilatita kun la burĝaro kaj Kantiana liberalismo.
#000042
En lia enkonduko al la 1895-datita eldono de The Class Struggles in France (La Class Struggles en Francio) de Marx, Engels provis solvi la disiĝon inter gradualistreformistoj kaj revoluciuloj en la marksista movado, per deklarado ke li estis en favoro de mallongperspektivaj taktikoj de balotpolitiko kiu inkludis gradualiston kaj evoluajn socialismajn iniciatojn konservante lian kredon ke revolucia potencpreno de la proletaro devus resti celo.
Malgraŭ tiu provo de Engels por kunfandi gradualismon kaj revolucion, lia fortostreĉo nur diluis la distingon de gradualismo kaj revolucio kaj havis la efikon de fortigado de la pozicio de la reviziistoj.
La deklaroj de Engels en la franca gazeto Le Figaro, en kiu li deklaris ke "revolucio" kaj la "tielnomita socialisma socio" ne estis fiksa koncepto, sed estis konstante ŝanĝante socian fenomenon kaj diris ke tio igis "nin [socialistoj] ĉiuj evoluciistoj", pliigis la publikan percepton ke Engels gravitis direkte al evolua socialismo.
Engels ankaŭ diris ke estus "suicideme" paroli pri revolucia potencpreno en tempo kiam la historiaj cirkonstancoj preferis parlamentan vojon al potenco, kiun li antaŭdiris povis alporti "sociademokration en potencon jam 1898".
La sintenon de Engels de malkaŝe akceptado de gradualisto, evolua, kaj parlamentaj taktikoj asertante ke la historiaj cirkonstancoj ne preferis revolucion, kaŭzis konfuzon.
Bernstein interpretis tion kiel indikado ke Engels moviĝis direkte al akceptado parlamenta reformisto kaj gradualistsintenoj, aliflanke Bernstein ignoris ke la sintenoj de Engels estis taktikaj kiel respondo al la specialaj cirkonstancoj, kaj ke Engels daŭre estis favora al revolucia socialismo.
#000043
En 1897, post kiam Bernstein faris prelegon en Britio al la Fabian Society-titolita "On What Marx Really Taught", Bernstein skribis leteron al la ortodoksa marksista Bebel en kiu li rivelis ke li sentiĝis konflikta kun kion li diris ĉe la prelego same kiel rivelante siajn intencojn koncerne revizion de Marksismo:
#000044
ĉar mi legis la prelegon, la penspafon tra I kapo kiu mi faris al Marx maljuston, kiu ĝi ne estis Marx I prezentis ...
mi rakontis al mi sekrete ke tio ne povis daŭriĝi.
Estas neaktive unuigi la malakordan.
La nemalhavebla aĵo devas esti klara kiel al kie Marx daŭre pravas kaj kie li ne estas.
#000045
Kiu Bernstein signifita estis ke li kredis ke Marx estis malĝusta en supozado ke la kapitalisma ekonomio kolapsus kiel rezulto de siaj internaj kontraŭdiroj, ĉar de la mez-1890-aj jaroj ekzistus malmulte da signoj de tiaj internaj kontraŭdiroj kaŭzantaj tion al kapitalismo.
#000046
La disputo pri politikoj en favoro de reformo aŭ revolucio dominis diskutojn ĉe la 1899-datita Hanover Party Conference de la Partio de la Socialist Workers de Germanio, (SAPD).
Tiu temo fariĝis aparte elstara kun la Millerand Afero en Francio en kiu Alexandre Millerand de la Sendependa Socialistoj aliĝis al la ne-socialisma registaro de la liberalulo de Francio Prime Minister Waldeck-Rousseau sen serĉado de subteno de la gvidado de sia partio.
La agoj de Millerand provokis koleregon inter revoluciemaj socialistoj ene de la Dua Internacio, inkluzive de la anarkiisto forlasis la revoluciemajn marksistojn de kaj Jules Guesde.
En respondo al tiuj disputoj pri reformo aŭ revolucio, la 1900-datita pariza-Kongreso de la Dua Internacio deklaris rezolucion al la disputo, en kiu la postuloj de Guesde estis parte akceptitaj en rezolucio redaktita fare de Kautsky kiu deklaris ke totalaj socialistoj ne devus partopreni en ne-socialisma registaro, sed disponigis esceptojn al tiu regulo kie necese disponigi la "protekton de la atingoj de la laborista klaso".
#000047
Alia elstarfiguro kiu influis sociademokration estis franca reviziisma marksista kaj reformema socialisma Jean Jaurès.
Dum la 1904-datita Kongreso de la Dua Internacio, Jaurès defiis ortodoksan marksiston August Bebel, la mentoro de Kautsky, super sia apogo al monolitaj socialismaj taktikoj.
Jaurès asertis ke neniu kohera socialisma platformo povis esti same uzebla al malsamaj landoj kaj regionoj pro malsamaj politikaj sistemoj en ili;
notante ke la patrujo de Bebel de Germanio tiutempe estis tre aŭtoritatema kaj limigis parlamentan demokration.
Li komparis la limigitan politikan influon de socialismo en registaro en Germanio kun la granda influo kiun tiu socialismo akiris en Francio pro ĝia pli forta parlamenta demokratio.
Li asertis ke la ekzemplo de la politikaj diferencoj inter Germanio kaj Francio montris ke monolitaj socialismaj taktikoj estis maleblaj, donitaj la politikajn diferencojn de diversaj landoj.
#000048
Ĉar malamikecoj inter la grandaj potencoj de Eŭropo eskaladis en la malfruaj 19-a kaj fruaj 20-a jarcentoj, Bernstein timis ke la vetarmado de Germanio kun aliaj potencoj minacis la eblecon de grava milito.
La timoj de Bernstein estis realigitaj kun la ekapero de 1-a Mondmilito.
#000050
Tuj post la ekapero de 1-a Mondmilito, Bernstein vojaĝis de Germanio al Britio por renkontiĝi kun brita LaboristaPartia gvidanto Ramsay MacDonald.
Bernstein rigardis la ekaperon de la milito kun granda teruro, sed eĉ se la du landoj estis ĉe milito unu kun la alia, MacDonald honoris Bernstein ĉe la renkontiĝo.
Malgraŭ tiu de Bernstein kaj la provoj de aliaj socialdemokratoj certigi la unuecon de la Dua Internacio, kun naciaj streĉitecoj pliiĝantaj inter la landoj ĉe milito, la Dua Internacio kolapsis en 1914.
Kontraŭ-militaj membroj de la Sozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD) rifuzis apogi financas ekzistanta donitaj al la germana registaro por apogi la militon.
Tamen naciisma-reviziisma frakcio de SPD-membroj gviditaj fare de Friedrich Ebert, Gustav Noske, kaj Philipp Scheidemann, apogis la militon, argumentante ke Germanio havis la "rajton al it teritoria defendo" de la "detruo de carista despotismo".
La decido de la SPD apogi la militon, inkluzive de la decido de Bernstein apogi ĝin, estis peze influita per la fakto ke la germana registaro mensogis al la germana popolo, ĉar ĝi asertis ke la nura kialo Germanio deklaris milito sur Rusio estis ĉar Rusio prepariĝis invadi Orientan Prusion, kiam fakte tio ne estis la kazo.
Jaurès kontraŭbatalis la intervenon de Francio en la milito kaj prenis pacistan pozicion, sed baldaŭ estis asasinita en 1914.
#000051
Bernstein baldaŭ indignis pri la milito kaj antaŭ oktobro 1914 estis konvinkita de la militkulpo de la germana registara;
kaj kontaktis la ortodoksajn Marksistojn de la SPD, por kuniĝi por puŝi la SPD por preni kontraŭ-militan pozicion.
Kautsky provis meti flankenmetiten siajn diferencojn kun Bernstein kaj aliĝi al fortoj en kontraŭbatalado de la milito, kaj Kautsky laŭdis lin por iĝi firma kontraŭ-milita propagandanto, dirante ke kvankam Bernstein antaŭe apogis "civitajn" kaj "liberalajn" formojn de naciismo, lia aktiva kontraŭ-milita pozicio igis lin la "standardisto de la internaciistideo de sociademokratio".
La naciisma pozicio per la SPD-gvidado sub Ebert rifuzis nuligi.
#000052
La demisiigo da la carreĝimo en Rusio en februaro 1917 kunpremis politikon en Germanio, kiam ĝi finis la legitimilon uzitan fare de Ebert kaj aliaj por-militaj SPD-membroj ke Germanio estis en la milito kontraŭ reakcia rusa registaro.
Kun la demisiigo de la caro kaj revolucia socialisma agitado pliiĝis en Rusio, tiaj okazaĵoj influis socialistojn en Germanio.
Kun altiĝantaj panmalabundoj en Germanio meze de militŝparporciigo, amasstrikoj okazis komenciĝante en aprilo 1917 kie 300,000 strikistoj partoprenas en striko en Berlino.
La strikistoj postulis panon, liberecon, pacon, kaj la formadon de la konsilioj de laboristoj kiel estis faritaj en Rusio.
Inter la tumulto de la germana publiko, la SPD kune kun la Progresemuloj kaj la katolika laborista movado en la Reichstag prezentis la "Peace Resolution" la 19an de julio 1917 kiu proponis ke kompromispaco finu la militon, kiu estis pasigita fare de plimulto de membroj de la Reichstag.
La germana ĉefkomando kontraŭbatalis la Paco-Rezolucion, aliflanke ĝi serĉis fini la militon kun Rusio, kaj prezentis la Traktato de Brest-Litovsk al la Bolŝevikregistaro en 1918 tio konsentis pri la esprimoj kaj la Reichstag pasigis la traktaton, kiu inkludis la subtenon de la SPD, la Progresemulojn, kaj la katolikan politikan movadon.
#000054
De malfrua 1918 la militsituacio por Germanio fariĝis senespera, kaj Kaiser Wilhelm II estis aglomerita por slutte pacon.
Vilhelmo la 2-a nomumis novan kabineton kiu inkludis SPD-membrojn.
En la sama tempo la Imperia Maramea Komando estis kialigita alpreni heroan lastan pozicion kontraŭ la brita Royal Navy, kaj la 24an de oktobro 1918 eligis ordonojn por la germana mararmeo foriri alfronti dum la maristoj rifuzis, rezultigante la Kiel Ribelon.
La Kiel Ribelo rezultigis la germanan Revolucion de 1918-1919.
Alfrontite kun armea fiasko kaj revolucio la kanceliero, Prince Maximilian of Baden (Princo Maksimiliano de Badeno) eksiĝis, donante al SPD-gvidanto Ebert la pozicion de Kanceliero, Wihelm II abdikis la germanan tronon tuj poste, kaj la germanaj ĉefkomandoficialuloj Paul von Hindenburg kaj Erich Ludendorff eksiĝis dum rifuzante fini la militon por ŝpari vizaĝon, lasante la Ebert-registaron kaj la SPD-plimulton Reichstag por esti devigitaj slutte la neeviteblan pacon kun la aliancanoj kaj preni la kulpigon por perdis la militon.
Kun la abdiko de Vilhelmo la 2-a, Ebert deklaris Germanio por esti respubliko kaj subskribis la armisticon kiu finis 1-a Mondmiliton la 11an de novembro 1918.
#000055
Pro la agitado en Berlino, la redaktado de la konstitucio de la nova germana respubliko estis entreprenita en la grandurbo de Vajmaro, kaj la sekva politika epoko estas referita kiel la Vajmara Respubliko.
Sur fondado de la nova registaro, prezidanto Ebert kunlaboris kun liberalaj membroj de sia koalicia registaro por krei la konstitucion, kaj serĉis komenci programon de ŝtatigo de iom daj partoj de la ekonomio.
Politika agitado kaj perforto daŭris la daŭra dependeco de kaj la registara sur la helpo de la Freikorps kontraŭrevoluciaj por kontraŭbatali la komunistajn revoluciulojn daŭre fremdigis eblan maldekstreman subtenon por la SPD.
La akcepto de la SPD-koalicia registaro de la severaj packondiĉoj de la Traktato de Versajlo en junio 1919, furiozigis la dekstron, inkluzive de la Freikorps kiu antaŭe volis kunlabori kun la registaro por kontraŭbatali la komunistojn.
En la germana senatelekto de junio 1919, la SPD-akcio de la voĉdono malkreskis signife.
En marto 1920, grupo de dekstrulaj militaristoj gviditaj fare de Wolfgang Kapp kaj iama germana armea stabestro kiujn Erich Ludendorff iniciatis al nelonge sukcesa puĉo kontraŭ la germana registaro, en kio iĝis konataj kiel la Puĉo de Kapp, aliflanke la puĉo finfine malsukcesis kaj la registaro estis restarigita.
#000057
Rilatoj inter la socia demokratimovado kaj bolŝeviko Rusio descendis en kompletan antagonismon en respondo al la rusa malsatkatastrofo da 1921 kaj la perforta subpremo de la bolŝevikoj de opozicio al sia registaro.
Multoblaj soci-demokrataj partioj estis naŭzitaj pro la bolŝevikregistaro de Rusio, precipe SPD de Germanio kaj Social Democratic Workers' Party de Nederlando (SDAP) kiuj kondamnis la bolŝevikojn por malpurigado de socialismo kaj deklaris ke la bolŝevikoj "elpelis la plej bonan de niaj kamaradoj, ĵetitaj ilin en malliberejon kaj mortigitaj ilin".
#000059
En majo 1923, socialdemokratoj kuniĝis por fondi sian propran internacion, la Labour kaj Socialima Internacio (LSI), fondis en Hamburgo, Germanio.
La LSI deklaris ke ĉiuj ĝiaj filiigitaj partioj retenus aŭtonomion por fari siajn proprajn decidojn koncerne polickrimenketon de siaj landoj;
sed ke internaciaj aferoj estus traktitaj fare de la LSI.
La LSI traktis la temon de la pliiĝo de faŝismo, per deklarado de la LSI por esti kontraŭ-faŝisma.
En respondo al la ekapero de la Hispana Enlanda Milito en 1936 inter la demokratie elektita Respublikana registaro kontraŭ la aŭtoritatemaj dekstrulaj naciistoj gviditaj fare de Francisco Franco kun la subteno de faŝisto Italio kaj Nazia Germanio, la Ĉefestraro de la LSI deklaris sin ne nur sian subtenon favore al la Hispana Respubliko sed ankaŭ ke ĝi apogis la hispanan registaron havante la rajton aĉeti brakojn por kontraŭbatali la naciismajn fortojn de Franco.
LSI-filiigitaj partioj, inkluzive de la brita Laborista Partio deklaris sin sian subtenon favore al la Hispana Respubliko.
Tamen la LSI estis kritikita maldekstre por malsukcesado meti ĝian kontraŭ-faŝisman retorikon en agon.
#000060
La borskraŝo de 1929 kiu komencis ekonomian krizon en Usono kiu tutmonde disvastiĝas kaj iĝis la Granda Depresio profunde influis ekonomian politikokreadon.
La kolapso da la orbazo kaj la apero de amasa senlaboreco rezultigis multoblajn registarojn rekonantajn la bezonon de ŝtatomakroekonomia interveno por redukti senlaborecon same kiel ekonomian intervenon por stabiligi prezojn, proto-kejnesismon kiun John Maynard Keynes mem baldaŭ publike apogus.
Multoblaj soci-demokrataj partioj deklaris sin la bezonon de granda investo en ekonomiaj infrastrukturprojektoj por respondi al senlaboreco, kaj krei socikontrolon super monfluo.
Krome, soci-demokrataj partioj deklaris ke la Granda Depresio montris la bezonon de granda makroekonomia planado dum iliaj por-posedaĵaj dekstraj kontraŭuloj lojale kontraŭbatalis tion.
Tamen provoj per soci-demokrataj registaroj por atingi tion estis malsukcesaj pro la rezultinta politika malstabileco en siaj landoj de la depresio, la brita Laborista Partio iĝis interne disigo super la politikoj dum la SPD-registaro de Germanio ne havis la tempon efektivigi tiajn politikojn kiam la politiko de Germanio turnis al furioza civiltumulto en kiu la nazioj ekstaris al potenco en 1933 kaj malmuntis parlamentan demokration.
#000061
Grava evoluo por sociademokratio estis la venkoj de pluraj soci-demokrataj partioj en Skandinavio, precipe la Sveda socialdemokratia partio (SUKO) en la sveda elekto en 1920.
La SUKO estis elektita al malplimulta registaro.
Ĝi kreis Socialisation Committee kiu deklaris sin subtenon favore al miksa ekonomio kiu kombinis la plej bonan da privata iniciato kun socia proprieto aŭ kontrolo, apogante grandan socianiĝon "de ĉiuj necesaj naturresursoj, industrientreprenoj, kreditinstitucioj, transportado kaj komunikaditineroj" kiuj estus iom post iom transdonitaj al la ŝtato.
Ĝi permesis privatan proprieton ekstere de tiuj areoj.
#000062
La brita Laborista Partio perdis la 1924-datita elekton kaj konservativulregistaro estis elektita.
Kvankam MacDonald alfrontis multoblajn defiojn al sia gvidado de la partio, la partion stabiligitan antaŭ 1927 kiel kapabla opozicio al la konservativulregistaro.
MacDonald publikigis novan politikan programon por la partia titolita Labour kaj la Nation (1928).
La Laboristpartio revenis al registaro en 1929, sed baldaŭ alfrontis la ekonomian katastrofon de la borskraŝo de 1929.
#000064
En la 1920-aj jaroj, SPD-politikofaristo kaj marksisto Rudolf Hilferding proponis grandajn strategiŝanĝojn en la SPD same kiel influanta socia demokrata kaj socialisma teorio.
Hilferding estis influa Marksisma socialisto kaj ene de la socia demokratimovado kaj ekster ĝi, kiel ekzemple sia pamfleta titolita Imperiismo kiu influis la propran koncepton de Lenin da imperiismo en la 1910-aj jaroj.
Antaŭ la 1920-aj jaroj Hilferding deklaris ke kapitalismo evoluis preter kio estis antiaŭtoritata kapitalismo en kion li nomis "fakorganizita kapitalismo".
Fakorganizita kapitalismo estis bazita sur fidoj kaj karteloj kontrolitaj fare de financejoj kiuj jam ne povis fari monon ene de la naciaj limoj de siaj landoj kaj tiel bezonis eksporti por pluvivi, rezultigante subtenon por imperiismo.
Hilferding priskribis ke dum frua kapitalismo antaŭenigis al sin dum paca kaj bazigis sur libera komerco, la epoko de fakorganizita kapitalismo estis agresema kaj diris ke "en la loko de la homaro tie venis la ideo de la forto kaj potenco de la ŝtato".
Li diris ke tio havis la sekvon de kreado de efika kolektivigo ene de kapitalismo kaj preparis laŭ la manieron por socialismo.
#000065
Originale la vizio de Hilferding de socialismo anstataŭiganta fakorganizitan kapitalismon estis altagrade Kautskyan en supozado aŭ/aŭ perspektivo, atendante katastrofan kolizion inter fakorganizita kapitalismo kontraŭ socialismo.
Tamen, de la 1920-aj jaroj, Hilferding iĝis ano al antaŭenigado de gradualistevoluo de kapitalismo en socialismon.
Li tiam laŭdis fakorganizitan kapitalismon por esti paŝo direkte al socialismo, dirante ĉe la SPD-kongreso en 1927 ke "organizis kapitalismon" estas nenio malpli ol "la anstataŭigo da la kapitalisma principo de libera konkurado de la socialisma principo de laŭplana produktado".
Li daŭriĝis por diri ke "la problemo estas prezentita al nia generacio: kun la helpo de la ŝtato, kun la helpo de konscia socia direkto, por transformi la ekonomion fakorganizitan kaj gviditan fare de kapitalistoj en ekonomion direktitan fare de la demokrata ŝtato."
#000066
En la 1930-aj jaroj, la SPD komenciĝis ĝis transiro for de reviziisma Marksismo direkte al liberala socialismo komenciĝanta en la 1930-aj jaroj.
Post kiam la partio estis ekskludita fare de la nazioj en 1933, la SPD agis en ekzilo tra Sopade.
En 1934 la Sopade komencis publikigi materialon kiu indikis ke la SPD turnis direkte al liberala socialismo.
Mallonga Geyer, kiu estis eminenta propagandanto de liberala socialismo ene de la Sopade, deklaris ke Sopade reprezentis la tradicion de Vajmara Respubliko sociademokratio, liberal-demokrata socialismo, kaj deklaris ke la Sopade tenis fidela al ĝia mandato de tradiciaj liberalaj principoj kombinitaj kun la politika realismo de socialismo.
#000067
Malvarmilita epoko kaj Kejnesismo, 1945-1979
#000070
Post 2-a Mondmilito, nova internacia organizo reprezenti sociademokration kaj demokratan socialismon, la Socialiman Internacion en 1951.
En la fondo Frankfurt Declaration, la Socialima Internacio kondamnis kaj kapitalismo- kaj bolŝevik komunismon - kritikante ĉi-lastan en artikoloj 7, 8, 9, kaj 10, diraĵo:
#000071
La pliiĝo de Kejnesismo je la okcidenta mondo dum la Malvarma Milito influis la evoluon de sociademokratio.
La sinteno de socialdemokratoj direkte al kapitalismo ŝanĝiĝis kiel rezulto de la pliiĝo de Kejnesismo.
Kapitalismo estis akceptebla al socialdemokratoj nur se la tipaj krizoj de kapitalismo povus esti malhelpitaj kaj se amasa senlaboreco povus esti deturnita: Kejnesismo verŝajne povis disponigi tion.
Socialdemokratoj akceptis la merkaton pro kialoj de efikeco, kaj apogis Kejnesismon kiam tio estis atendita unuigi demokration kaj kapitalismon.
#000073
Ekzistis frue gravaj kritikistoj de la ŝtatigpolitiko ene de la Laboristpartio en la 1950-aj jaroj.
Brita soci-demokrata teoriulo Anthony Crosland en The Future of Socialism (1956), argumentis ke socialismo devus temi pri la reformado de kapitalismo de ene.
Crosland postulis ke la tradicia socialisma programo de aboliciado de kapitalismo surbaze de kapitalismo esence kaŭzado de imiseration, estis igita malnoviĝinta per la fakto ke la postmilita kejnesa kapitalismo kaŭzis la vastiĝon de bonstato por ĉio, inkluzive de plena dungado kaj sociala Ŝtato.
Crosland asertis ke la pliiĝo de tia abundosocio rezultigis la instruadidentecfadon, kaj kiel sekvosocialismo en sia tradicia koncepto kiel tiam apogite fare de la brita Laborista Partio jam ne altiris subtenon.
Li asertis ke la Laboristpartio estis asociita en la menso de publiko kiel havado "de sekca, tradicia, klasapelacio" kiu estis plifortikigita per kverelado super ŝtatigo.
Crosland kverelis ke en ordo por la Laboristpartio iĝi elektebla denove, ĝi devis fini sian engaĝiĝon al ŝtatigo, kaj ĉesi egaligi ŝtatigon kun socialismo.
Anstataŭe de tio, li asertis ke socialisma programo devus temi pri subteno de sociala subteno, riĉecoredistribuo, kaj "la bonorda limo inter la publikaj kaj privatsferoj de respondeco".
#000075
La SPD en Okcidenta Germanujo en 1945 apogis similan politikon sur ŝtatigoj al tiu de la brita laboristregistaro.
SPD-gvidanto Kurt Schumacher deklaris ke la SPD estis en favoro de ŝtatigoj de esencaj industribranĉoj de la ekonomio, kiel ekzemple: bankado kaj kredito, asekuro, minado, karbo, fero, ŝtalo, metal-laboraktiva, kaj ĉiuj aliaj sektoroj kiuj estis identigitaj kiel monopolismaj aŭ carteligis.
#000076
Sur iĝi suverena ŝtato en 1947, Hindio elektis la socian demokratan Baratan Nacian Kongreson registaro kun sia gvidanto Jawaharlal Nehru iĝanta hinda ĉefministro.
Nehru deklaris "En Eŭropo, ni vidas multajn landojn esti moviĝinta tre longe kontraŭ la vojo al socialismo.
mi ne rilatas al la komunistaj landoj sed al tiuj kiuj povas esti nomitaj parlamentaj, soci-demokrataj landoj."
En povo, la registaro de Nehru emfazis ŝtat-gvidita nacia evoluo de Hindio, li prenis inspiron de sociademokratio, kvankam la lastatempe formita planado-komisiono de Hindio ankaŭ prenis inspiron de la agrikulturaj politikoj de post 1949 Ĉinio.
#000077
La nova suverena stato de Israelo elektis la socialistan Mapai partion kiu serĉis la kreadon de socialisma ekonomio bazita sur koopera proprieto de la produktadrimedoj per la kibuc sistemo dum ĝi malaprobis ŝtatigon de la produktadrimedoj.
La kibuco estas produktantkooperativoj kiuj kun registarhelpo asistado prosperis en Israelo.
#000078
Kun tiuj ŝanĝoj, la SPD realigis la du gravajn kolonojn de kio iĝus la moderna socia demokrata programo: igante la partion la partio de popolo prefere ol partio sole reprezentante la laboristan klason, kaj prirezignante ceterajn marksistajn politikojn direktitajn kontraŭ detruado de kapitalismo kaj anstataŭigado de ili kun politikoj direktite kontraŭ reformado de kapitalismo.
La Godesberg Programo divorcis ĝian koncepton de socialismo de Marksismo, deklarante ke demokrata socialismo en Eŭropo estis "fiksiĝinta en kristana etiko, humanismo, kaj klasika filozofio".
La Godesberg Programo estis vidita kiel implikado de la fina triumfado de la reformema tagordo de Bernstein super la ortodoksa marksista tagordo de Kautsky.
#000080
La Godesberg Programo estis grava revizio de la politikoj de la SPD kaj gajnis atenton el pretere Germanio.
Dum ĝia adopto, en najbara Francio la sinteno de la French Section of the Workers' International (SFIO) estis disigita sur la Godesberg Programo dum la Autonomous Socialist Party (PSA) kondamnis la Godesberg Programon kiel "rezigno de Socialism", kaj oportunisma reago al la balotmalvenkoj de la SPD.
#000081
Respondo al Novliberalismo, 1979 al 1990-aj jaroj
#000082
La ekonomia krizo en la okcidenta mondo dum la meza ĝis malfruaj 1970-aj jaroj rezultigis la pliiĝon de Novliberalismo kaj politikistoj elektis en neoliberalaj platformoj kiel ekzemple brita ĉefministro margaret Thatcher kaj US prezidanto Ronald Reagan.
La pliiĝo je subteno por Novliberalismo levis demandojn super la politika daŭrigebleco de sociademokratio, kiel ekzemple sociologo Ralf Dahrendorf antaŭdiranta la "finon de la soci-demokrata jarcento".
#000083
En 1985, interkonsento estis farita inter pluraj soci-demokrataj partioj en la okcidentaj bloklandoj de Belgio, Danio, kaj Nederlando;
kun la komunistaj partioj de la Orientbloko-landoj de Bulgario, Germana Demokratia Respubliko, kaj Hungario;
havi plurflankajn diskutojn en komerco, nuklea senarmiĝo kaj aliaj temoj.
#000084
La Socialima Internacio de 1989 kiun kongreso estis saĝe signifa en tio membroj de Komunista Partio de Sovetunio dum la reformema gvidado de Miĥail Gorbaĉov, ekzamenis la kongreson.
La SI_ estas novaj Deklaracio de principoj prirezignitaj antaŭaj deklaroj faritaj en la Frankfurta Deklaracio de 1951 kontraŭ Soveti-stila komunismo.
Post la kongreso, la sovetia ŝtatgazeto Pravda notis tion dank'al dialogo inter la soveto Komunista Partio de Alberto kaj la SI ekde 1979 ke "la pozicioj de la CPSU kaj la Socialima Internacio en nukleasenarmiĝaj temoj hodiaŭ praktike koincidas".
#000086
La kolapso da la marksist-leninistaj registaroj en Orienta Eŭropo post la fino de la Malvarma Milito, kaj la kreado de plurpartia demokratio en multaj multaj el tiuj landoj, rezultigis la kreadon de multoblaj soci-demokrataj partioj.
Kvankam multaj el tiuj partioj ne atingis komencan balotsukceson, ili iĝis signifa parto de la politika pejzaĝo de Orienta Eŭropo.
En Okcidenteŭropo, la elstara Itala Komunista Partio transformis sin en la post-komunistan Democratic Party of the Left (Demokrata Partio de la Maldekstruloj) en 1991.
#000087
Tre kontestata evoluo en sociademokratio okazis en la 1990-aj jaroj, kun la evoluo de Third Way politiko kaj soci-demokrataj anoj de ĝi.
La soci-demokrata variaĵo de la Tria Maniero estis rekomendita memstare propagandantoj kiel alternativo al kaj kapitalismo kaj kio ĝi rigardas kiel la tradiciajn formojn de socialismo - inkluzive de marksista socialismo kaj ŝtatsocialismo - kiu Tria Maniero socialdemokratoj malaprobas.
Ĝi oficiale rekomendas etikan socialismon, reformismon, kaj gradualismon, kiu inkludas rekomendi humanigitan version de kapitalismo, miksan ekonomion, politikan plurismon, kaj liberalan demokration.
Maldekstremaj kontraŭuloj de Tria Maniero sociademokratio asertas ke ĝi ne estas formo de socialismo, kaj asertas ke ĝi reprezentas socialdemokratojn kiuj respondis al la Novdekstrismo akceptante kapitalismon.
La Tria- Maniero estis forte kritikita ene de la socia demokratimovado.
Subtenantoj de Third Way-idealoj argumentas ke ili simple reprezentas necesan aŭ pragmatan adaptadon de sociademokratio al la faktoj de la moderna mondo, notante ke tradicia sociademokratio prosperis dum la domina internacia klimato de la postmilita Bretton Woods-interkonsento, kiu kolapsis en la 1970-aj jaroj.
#000088
Kiam li estis brita Labour Party MP, Tria Maniero subtenanto kaj iama brita ĉefministro Tony Blair skribis en saĝe-prokrastanta pamfleto en 1994 koncerne la ekziston de du elstaraj variaĵoj de socialismo: tia estas bazita sur marksista ekonomia deterministo kaj kolektivistotradicio ke li malaprobis, kaj la aliaj estas "etika socialismo" kiun li apogis, tio estis bazita sur valoroj de "socia justeco, la egala valoro de ĉiu civitano, egaleco de ŝanco, komunumo".
#000089
Giddens rekomendas A Future of Socialism (Estonteco de Socialismo) de Crosland por rekonado ke socialismo ne povas esti difinita simple laŭ malakcepto de kapitalismo, ĉar se kapitalismo finiĝis kaj estis anstataŭigita kun socialismo, tiam socialismo havus neniun celon kun la foresto de kapitalismo.
De la analizo de Crosland, Giddens proponas priskribon de socialismo:
#000091
La nura ofta karakterizaĵo de socialismaj doktrinoj estas ilia etika enhavo.
Socialismo estas la postkuro de ideoj da socia kunlaboro, universala socia bonfarto, kaj egaleco - ideoj alportitaj kune per kondamno de la malicoj kaj maljustoj de kapitalismo.
Ĝi estas bazita sur la kritiko de individuismo kaj dependas de' kredo je grupa ago kaj "partopreno", kaj kolektiva respondeco por sociala subteno.
#000092
Paul Cammack kondamnis la Trian Manieron kiel elpensite de Lord Giddens kiel esti kompleta atako sur la fundamentoj de sociademokratio kaj socialismo, en kiu Giddens serĉis anstataŭigi ilin kun kapitalismo.
Cammack asertas ke Giddens asignas multe da energio en kritikado de konvencia sociademokratio kaj konvencia socialismo - kiel ekzemple la aserto de Giddens ke konvencia socialismo "mortis" ĉar la vizio de Marx de nova ekonomio kun riĉaĵkurzo-diferenco laŭ justa maniero ne estas ebla - dum ĉe la sama tempokreado neniu kritiko de kapitalismo.
Kiel tia, Cammack kondamnas Giddens kaj lian Trian Manieron pro esti kontraŭ-soci-demokrata, kontraŭ-socialisto, kaj por-kapitalisto tiu Giddens kaŝvestiĝas en retoriko por fari apelacii ene de sociademokratio.
#000093
Brita politika teoriulo Robert Corfe kiu estis en la pasinteco soci-demokrata propagandanto de nova socialismo libera de klas-bazitaj antaŭjuĝoj, kritikis kaj marksistajn klasistojn kaj Trian Manieron propagandantoj ene de la Laboristpartio.
Corfe kondamnis la Triono-Manieron kiel evoluigite fare de Giddens por "intelekta malpleneco kaj ideologia malriĉeco".
Corfe senkuraĝe notis kaj konsentis kun iamaj longperspektivaj britoj la deklaro de Labour Party MP Alice Mahon en kiuj ŝi diris "ke Labour estas la partio de bankistoj, ne laboristoj.
La partio perdis ĝian animon, kaj kio havas anstataŭigi ĝi estas severa, Amerik-stila politiko."
Corfe asertas ke la malsukceso evoluigi novan socialismon rezultis en kion li konsideras la "morto de socialismo" kiu forlasis socian kapitalismon kiel nur realisma alternativo.
#000094
Aliaj asertis ke sociademokratio devas moviĝi preter la Tria Maniero, kiel ekzemple Olaf Cramme kaj Patrick Diamond en ilia libro
Post la Triono-Maniero: La Future of Social Democracy (Estonteco de Socialdemokratio) en Eŭropo (2012).
Cramme kaj Diamond rekonas ke la Triono-Maniero kiel ekestis kiel provo malkonstrui la tradician dikotomion ene de sociademokratio inter ŝtatenmiksiĝo kaj merkatoj en la ekonomio, aliflanke ili asertas ke la tutmonda financkrizo de la malfruaj 2000-aj jaroj postulas ke sociademokratio devas repripensi sian ekonomikon.
Cramme kaj Diamond notas ke kredo je ekonomia planado inter socialistoj estis forta en la frua ĝis mez-dudeka jarcento, sed malkreskis kun la pliiĝo de la neoliberala rajto tiujn ambaŭ atakis ekonomian planadon kaj asociita la maldekstro kun ekonomia planado.
Ili asertas ke tio formis la fundamenton de la morala kaptilo de la "Rajto" en kiu la neoliberalaj dekstraj atakoj en ekonomiaj planaj politikoj de la maldekstro, kiu provokas defendon de tia plana de la maldekstro kiel esti morale necesaj, kaj finiĝas kun la dekstro tiam riproĉante tiajn politikojn kiel esti esence ekonomie nekompetenta prezentante sin kiel la ĉampionon de ekonomia kompetenteco.
Cramme kaj Diamond deklaras ke sociademokratio havas kvin malsamajn strategiojn ambaŭ trakti la ekonomian krizon en tutmondaj merkatoj nuntempe ke ĝi povis adopti en respondo: merkato konformiganta, merkatokomplimentado, merkatrezistadon, merkatanstataŭigadon, kaj merkattransformadon.
#000097
Cramme kaj Diamond identigas merkaton konformiĝantan kiel esti ekvivalentaj al brita LaboristaPartia politikisto kaj iama financministro la deziro de Philip Snowden al tre modera socialisma tagordo bazita ĉefe sur imposta prudento, ĉar Snowden insistis ke socialismo devis konstrui sur imposta prudento aŭ alia ĝi ne estus atingita.
#000098
En la 2010-aj jaroj, la soci-demokrataj partioj kiuj dominis iujn el la post-WWII politika pejzaĝo en Okcidenteŭropo estis sub premo en kelkaj landoj.
#000100
En aliaj landoj kiel ekzemple Germanio, Danio kaj Portugalio tamen, subteno por soci-demokrataj partioj estis aktuale en 2017 relative fortaj en balotenketoj.
#000102
Socialismaj kritikistoj ofte kritikas sociademokration sur la tereno ke ĝi ne traktas la ĉieajn temojn enecajn al kapitalismo, argumentante ke plibonigaj sociaj programoj kaj intervenismo generas temojn kaj kontraŭdirojn proprajn, tiel limigante la efikecon de la kapitalista sistemo.
La amerika demokrata socialisma filozofo David Schweickart komparas sociademokration al demokrata socialismo difinante la unuan kiel provon fortigi la socialan Ŝtaton kaj ĉi-lastan kiel alternativa ekonomia sistemo al kapitalismo.
Laŭ Schweickart, la demokrata socialisma kritiko de sociademokratio estas tiu kapitalismo neniam povas esti sufiĉe "humanigita", kaj tiu ĉiu provo subpremi it'ojn ekonomiajn kontraŭdirojn nur igos ilin aperi aliloke.
Ekzemple, provoj redukti senlaborecon tro multe rezultigus inflacion, kaj tro multe da dungosekureco erozius labordisciplinon.
Kontraste al sociademokratio, demokrataj socialistoj rekomendas post-kapitalisman ekonomian sistemon bazitan sur ĉiu merkatsocialismo kombinita kun laboristmem-administrado, aŭ sur iu formo de partopren-ekonomia planado.
#000104
Marksismaj socialistoj argumentas ke soci-demokrataj subtenaj politikoj ne povas solvi la fundamentajn strukturajn problemojn de kapitalismo, kiel ekzemple ciklaj fluktuoj, ekspluato kaj fremdiĝo.
Sekve, soci-demokrataj programoj intencis plibonigi vivkondiĉojn en kapitalismo - kiel ekzemple senlaborsubteno kaj impostado sur profitoj - kreas pliajn kontraŭdirojn de plu limiga la efikeco de la kapitalista sistemo per reduktado instigoj por kapitalistoj por investi en plia produktado.
La sociala Ŝtato nur helpas pravigi kaj plilongigi la eluzan kaj kontraŭdir-ŝarĝitan sistemon de kapitalismo al la damaĝo de socio.
Kritikistoj da nuntempa sociademokratio, kiel ekzemple Jonas Hinnfors, kverelas ke kiam sociademokratio prirezignis Marksismon ĝi ankaŭ prirezignis socialismon kaj fariĝis liberala kapitalisma movado, [153] efike farante socialdemokratojn similajn al ne-socialismaj partioj kiel la usona Demokrata Partio.
#000105
Merkatsocialismo ankaŭ estas kritika da soci-demokrataj socialaj Ŝtatoj.
Dum unu komuna golo de ambaŭ konceptoj estas atingi pli grandan socian kaj ekonomian egalecon, merkatsocialismo faras tion per ŝanĝoj en entreprenproprieto kaj administrado, dum sociademokratio provas farendaĵo tion de subvencioj kaj impostoj sur privatposedataj entreprenoj por financi socialprogramojn.
Frank Roosevelt kaj David Belkin kritikas sociademokration por konservado de posedaĵ-posedanta kapitalistklaso kiu havas aktivan intereson en inversigado de soci-demokrataj subtenaj politikoj kaj neproporcia kvanto de potenco kiel klaso por influi registarpolitikon.
La ekonomiistoj John Roemer kaj Pranab Bardhan indikas ke sociademokratio devigas fortan laboristan movadon daŭrigi ĝian pezan redistribuon tra impostoj, kaj ke estas idealisme opinii ke tia redistribuo povas esti plenumita en aliaj landoj kun pli malfortaj laboristaj movadoj.
Ili notas ke eĉ en skandinava landoj sociademokratio estis en malkresko kiam la laborista movado malfortiĝis.
#000106
Josif Stalin estis voĉa kritikisto da reformema sociademokratio, poste elpensante la esprimon " socia faŝismo " por priskribi sociademokration en la 1930-aj jaroj, ĉar en tiu periodo sociademokratio ĉirkaŭbrakis similan korporaciistan ekonomian modelon al la modelo apogita per faŝismo.
Tiu vido estis adoptita fare de la Komunista Internacia.
#000107
Ekzistas kritikistoj [ kiujn atribuo bezonis ] kiuj asertas ke sociademokratio prirezignis socialismon en la 1930-aj jaroj apogante kejnesan socialkapitalismon.
La demokrata socialisma politika teoriulo Michael Harrington argumentas ke sociademokratio historie apogis Kejnesismon kiel parto de "socia demokrata kompromiso" inter kapitalismo kaj socialismo.
Tiu kompromiso kreis socialajn Ŝtatojn;
tiel, Harrington asertas ke, kvankam tiu kompromiso ne enkalkulis la tujan kreadon de socialismo, ĝi "rekonis nekapitaliston, kaj eĉ kontraŭkapitalismajn, principojn de homa bezono super kaj super imperativoj de profito".
Pli lastatempe, socialdemokratoj en favoro de la Triono-Maniero estis akuzitaj je esti apoginta kapitalismon, de kontraŭ-triaj Manieraj socialdemokratoj kiuj akuzis Trian Manieron propagandantojn kiel ekzemple Lord Giddens de estado de malsocia demokrata kaj kontraŭ-socialisto en praktiko.
#000108
Socialismo da la 21-a jarcento
#000200
Socialdemokrati(ism)o, Sociala Demokratio aŭ Socia Demokratio estas ideologia socia movado, iniciatita de laboristoj kiuj unue volis anstataŭigi kapitalismon per socialismo kaj poste strebis sociigadon de merkata ekonomio. Socialdemokratoj postulas forigon de sociaj malegalecoj.
#000202
Antaŭ la unua mondmilito la ĉefa teoriisto de la germana socialdemokratio estis Karl Kautsky (1854-1938). Li vaste popularigis la marksisman idearon sed samtempe tre skeptikis pri la bolŝevika revolucio en Rusio. Kautsky, kiel unua, metis la demandon de la mondlingvo en la marksisman teorion. Hazarde li faris tion en 1887, t.e. en la jaro kiam L.L. Zamenhof eldonis sian projekton de Internacia Lingvo. Kautsky esence forlasis la ideon pri supernacia, universala lingvo –kiu ja estis heredaĵo de la utopia socialismo– kaj samtempe ekskludis la eblecon, ke lingva unueco kreiĝos per artefarita lingvo. Li plue opiniis, ke la malapero de malgrandaj lingvoj estas neevitebla rezulto de la ekonomia progreso. Fakte, tiu ortodoksa marksisma teorio de Kautsky montris malkomprenon pri la aspiroj de malgrandaj nacioj. Kautsky estis tre influhava kaj oni povas rigardi lian vidpunkton kiel la bazon de la esence negativa sinteno de marksistoj kaj socialdemokratianoj al la demando de neŭtrala internacia lingvo.
#000204
Malgraŭ tio, kelkaj socialdemokratiaj grupoj emis al Esperanto. La kongreso de la Germana Socialdemokratia Partio en Pollando, okazita en Bielsko 1924 akceptis unuanime rezolucion proponitan de s-ro Arthur Pankratz, deputito de la pola parlamento, kiu konsiderante la gravecon de Esperanto rekomendis al la membraro la studadon de Esperanto kaj alvokis eksterlandajn sampartianojn fari la samon. Socialdemokratiaj grupoj en Katowice, Królewska Huta kaj Bielsko tuj petis informojn pro starigo de kursoj.
#000205
Inter la aparte konataj socialdemokrataj politikistoj estas ekzemple
#000206
David Ben-Gurion el Israelo aŭ
#000207