Wikipedia's Shamanism as translated by GramTrans
#000000
Ŝamano estas iu al en kiu estas rigardita kiel havado aliro kaj influo, la mondo de bonintencaj kaj malicaj spiritoj, kiu tipe eniĝas en trancoŝtato dum rito, kaj praktikas aŭguradon kaj resanigon.
La vorto "ŝamano" verŝajne originas de la tunguza evenka lingvo de Norda Azio.
Laŭ etnolingvisto Juha Janhunen, "la vorto estas atestita en ĉiuj la tunguzaj idiomaĵoj" kiel ekzemple Negidal, Lamut, Udehe / Orochi, Nanai, Ilcha, Orok, Manchu kaj Ulcha, kaj "nenio ŝajnas kontraŭdiri la supozon ke la elvokiva "ŝamano" ankaŭ venas de proto-tunguza" kaj povas havi radikojn kiuj etendas reen en tempo almenaŭ du Jarmilojn.
La esprimo estis enkondukita en la okcidento post rusaj trupoj konkeris la ŝamanistan Kazanan ĥanujon en 1552.
#000004
La esprimo "ŝamanismo" unue estis uzita fare de okcidentaj antropologoj kiel eksteraj observantoj de la antikva religio de la turkoj kaj mongoloj, same kiel tiuj de la najbaraj tunguzaj kaj Samojed-parolantaj homoj.
Sur observado de pli religiaj tradicioj trans la mondo, kelkaj okcidentaj antropologoj komencis ankaŭ uzi la esprimon en tre malstrikta senco, priskribi senrilatajn magic-religiajn praktikojn trovitajn ene de la etnaj religioj de aliaj partoj de Azio, Afriko, Aŭstralazion kaj eĉ tute senrilatajn partojn de la Amerikoj, kiam ili kredis tiujn praktikojn por esti similaj unu al la alia.
#000005
1 Geografiaj influoj sur Central Asian-ŝamanismo
2 Oftaj shamanaj praktikoj kaj kredoj dividis inter Centra Asians
3 Shamanaj ritoj kiel arta efikeco
5 Ŝamanismo en carista kaj Sovetrusio
#000010
La vorto "ŝamano" verŝajne originas de la Evenki vorto " šamán, " plej verŝajne de la sudokcidenta dialekto parolita fare de la Sym Evenki-popoloj.
La tunguza esprimo poste estis adoptita fare de rusoj interagantaj kun la indiĝenaj popoloj en Siberio.
Ĝi estas trovita en la memuaroj de la ekzilita rusa kleriko Avvakum.
#000012
La vorto estis alportita al Okcidenteŭropo en la malfrua 17-a jarcento fare de la nederlanda vojaĝanto Nicolaes Witsen, kiu raportis sian restadon kaj vojaĝojn inter la tunguzajn kaj Samojed-parolantajn indiĝenajn popolojn de Siberio en sia libro Noord en Oost Tataryen (1692).
Adam Brand, komercisto de Lubeko, publikigis en 1698 sian raporton pri rusa ambasado al Ĉinio;
traduko de lia libro, publikigita la saman jaron, enkondukis la vorton ŝamano en anglaj parolantoj.
#000013
La etimologio de la Evenki vorto foje estas ligita al Tungus radikša- "por scii".
Tio estis pridubita pro lingvaj kialoj: "La ebleco ne povas esti tute malaprobita, sed nek ĝi devus esti akceptita sen rezervado ĉar la supozita deriva rilato estas fonologie neregula (notu aparte la vokalkvantojn)."
Aliaj akademiuloj asertas ke la vorto venas rekte de la manĉura lingvo, kaj kiam tia estus la nura ofte uzita angla vorto kiu estas prunto de tiu lingvo.
#000014
Tamen, Mircea Eliade notis ke la sanskritvorto śramaṇa, indikanta vagantan monaĥan aŭ sanktan figuron, atingis multajn Central Asian-lingvojn kune kun budhismo kaj povis esti la finfina origino de la tunguza vorto.
Tiu propono estis plene ekzamenita ekde 1917.
Ethnolinguist Juha Janhunen rigardas ĝin kiel "anakronismon" kaj "maleblecon" kiu estas nenio pli ol "neverŝajna etimologio."
#000015
21-ajarcenta antropologo kaj arkeologo Silvia Tomaskova argumentas ke de la mez-1600s, multaj eŭropanoj uzis la araban esprimon shaitan, kun la signifo "diablo", al la ne-kristanaj praktikoj kaj kredoj de indiĝenaj popoloj preter la Uralo.
Ŝi sugestas ke ŝamano eble eniris la diversajn Tungus dialektojn kiel korupto de tiu esprimo, kaj tiam estis rakontita al kristanaj misiistoj, esploristoj, soldatoj kaj koloniaj administrantoj kun kiu homoj havis kreskantan kontakton dum jarcentoj.
Ethnolinguists ne formiĝis kiel disciplino nek realigis kontakton kun tiuj komunumoj ĝis la malfrua 19-a jarcento, kaj eble erare "legis returnite" en tempo por la origino de tiu vorto.
#000016
Ŝamanoj estas normale "vokitaj" per sonĝoj aŭ signoj kiuj postulas longecan trejnadon.
Tamen, shamanaj potencoj povas esti "hereditaj".
#000018
La pafvundita resaniganto estas arketipo por shamana testo kaj vojaĝo.
Tiu procezo estas grava al la juna ŝamano.
Ŝli spertas specon de malsano kiu puŝas ŝin aŭ lin al la rando de morto.
Tio okazas pro du kialoj:
#000020
Ŝamanoj postulas akiri scion kaj la potencon resanigi per eniĝado en la spirita mondo aŭ dimensio.
La plej multaj ŝamanoj havas sonĝojn aŭ viziojn kiuj peras certajn mesaĝojn.
La ŝamano povas havi aŭ akiri multajn spiritgvidistojn, kiuj ofte ĉiĉeronas kaj direktas la ŝamanon en liaj/ŝiaj vojaĝoj en la spiritmondo.
Tiuj spiritgvidistoj ĉiam ĉeestas ene de la ŝamano, kvankam aliaj renkontas ilin nur kiam la ŝamano estas en tranco.
La spiritgvidisto fortigas la ŝamanon, rajtigante lin/ŝin eniri la spiritan dimension.
La ŝamano resanigas ene de la spirita dimensio resendante "perditajn" partojn de la homanimo de kie ajn ili iris.
La ŝamano ankaŭ purigas troajn negativajn energiojn, kiuj konfuzas aŭ poluas la animon.
#000022
Ŝamanoj funkcias kiel mediaciistoj en sia kulturo.
La ŝamano komunikas kun la spiritoj nome de la komunumo, inkluzive de la spiritoj de la mortinto.
La ŝamano komunikas kun same vivado kaj morta por mildigi agitadon, maltrankvilajn temojn, kaj por liveri donacojn al la spiritoj.
#000023
Ŝamanoj elfaras gamon da funkcioj dependantaj sur siaj respektivaj kulturoj;
resanigo, [34] [35] gvidante oferon, [36] konservante la tradicion per rakontado kaj kantoj, [37]
aŭgurado, [38] kaj funkciante kiel psychopomp (laŭvorta signifo, "gvidisto de animoj").
Ununura ŝamano povas plenumi plurajn da tiuj funkcioj.
#000025
La funkcioj de ŝamano povas inkludi ĉiuj konsilaj al sia bonorda loĝejo la animojn de la morta (kiuj povas esti gviditaj aŭ unu-po-fojo-- aŭ en akumula grupo, depende de kulturo), kaj/aŭ resanigo (resanigo) de malsanoj.
La malsanoj povas esti aŭ sole fizikaj patosoj - kiel ekzemple malsano, kiu povas esti kuracita per pridoncado, flatante, minacante, aŭ luktante la malsano-spiriton (foje provante ĉiujn tiujn, sinsekve), kaj kiuj povas esti kompletigitaj elmontrante supozeble ekstraktitan signon de la malsano-spirito (elmontrante tion, eĉ se "fraŭda", laŭsupoze impresas la malsano-spiriton kiu ĝi estis, aŭ estas en la proceso de estaĵo, venkis, tiel ke ĝi retiriĝos kaj restos for el la korpo de la paciento), aŭ alia mensaj (inkluzive de psikosomataj) patosoj - kiel ekzemple persista teruro (pro timiga travivaĵo), kiu povas esti same kuracita per similaj metodoj.
En la plej multaj lingvoj malsama esprimo krom tiu tradukis "ŝamanon" estas kutime aplikita al religiaj oficialaj gvidaj oferritoj ("pastro"), aŭ al rakontanto ("salvio") de tradicia popolscio;
povas ekzisti pli de interkovro en funkcioj (kun tiu de ŝamano), aliflanke, koncerne interpretiston de antaŭsignoj aŭ de sonĝoj.
#000026
Ekzistas apartaj specoj de ŝamano kiuj elfaras pli specialecajn funkciojn.
Ekzemple, inter la Nani-popolo, klara speco de ŝamano funkcias kiel psychopomp.
Aliaj specialiĝintaj ŝamanoj povas esti karakterizitaj laŭ la speco de spiritoj, aŭ sferoj de la spiritmondo, kun kiu la ŝamano plej ofte interagas.
Tiuj roloj varias inter la Nenets, Enets, kaj Selkup ŝamano.
Inter la Huiĉoloj, [43] ekzistas du kategorioj da ŝamano.
Tio elmontras la diferencojn inter ŝamanoj ene de ununura tribo.
#000027
Inter la Hmong-popolo, la ŝamano aŭ la Ntxiv Neej (Tee-Neng), funkcias kiel resaniganto.
La Ntxiv Neej ankaŭ elfaras ritojn/ceremoniojn (animorikoltoj) dizajnitajn por revoki la animon de ĝiaj multaj vojaĝoj ĝis la fizika homa korpo.
Ntxiv Neej povas uzi plurajn ŝamanistajn ilojn kiel ekzemple glavoj, dieckornoj, gongo (tamburo), aŭ fingrosonoriloj/tintoj.
Ĉiuj iloj helpas protekti la spiritojn de la okuloj de la nekonataĵo, tiel ebligante la Ntxiv Neej liveri animojn reen al sia bonorda posedanto.
La Ntxiv Neej povas porti blankulon, ruĝan, aŭ nigran vualon por alivesti la animon de ĝiaj atakantoj en la spirita dimensio.
#000028
Inter inuito popolas laikaron havas travivaĵojn kiuj estas ofte atribuitaj al la ŝamanoj de tiuj Inuit grupoj.
Revo, revado, kaj tranco ne estas malvastanimaj al ŝamanoj.
Kontrolo de/alianco kun helpanta al spiritoj estas la primara karakterizaĵo atribuita al ŝamanoj.
Laikaro kutime utiligas amuletojn, sorĉojn, formulojn, kantojn.
Inter la Gronlanda Inuito, laikaro havas pli grandan kapaciton rilatigi kun spiritaj estaĵoj.
Tiuj homoj ofte estas lernantaj ŝamanoj kiuj ne kompletigis siajn inicojn.
#000030
La asistanto de Oroqen ŝamano (nomitaj jardalanin, aŭ "dua spirito") scias multajn aĵojn pri la rilataj kredoj.
Li aŭ ŝi akompanas la ritojn kaj interpretas la konduton de la ŝamano.
Malgraŭ tiuj funkcioj, la jardalanin ne estas ŝamano.
Por tiu interpretanta asistanto, estus nebonvene fali en trancon.
#000031
Inter la Tucano-popolo, sofistika sistemo ekzistas por media resursadministrado kaj por evitado de rimedmalplenigo tra troĉasado.
Tiu sistemo estas konceptigita mitologie kaj simbole per la kredo ke rompi ĉaslimigojn povas kaŭzi malsanon.
Kiel la primara instruisto de triba simboleco, la ŝamano povas havi ĉefrolon en tiu ekologia administrado, aktive limigante ĉasadon kaj fiŝkaptadon.
La ŝamano povas "liberigi" ludbestojn, aŭ iliajn animojn, de iliaj kaŝaj loĝejoj.
La Piaroa homoj havas ekologiajn konzernojn ligitajn al ŝamanismo.
Inter la inuito, ŝamanoj venigas la animojn de ludo de malproksimaj lokoj, [53] [54] aŭ animvojaĝado por peti ludon de mitologiaj estaĵoj kiel la Mara Ulino.
#000032
La maniero ŝamanoj ricevas nutraĵon kaj partoprenas en ĉiutageco varias trans kulturoj.
En multaj Inuit grupoj, ili disponigas servojn por la komunumo kaj ricevas "ŝuldatan pagon" (kulturoj), [ kiu?
kredi ke la pago ricevas al la kunhelpantaj spiritoj [56] sed tiuj varoj estas nur "bonvenaj aldiroj."
Ili ne estas sufiĉe por ebligi shamanizing kiel plentempa agado.
Ŝamanoj vivas kiel iu alia membro de la grupo, kiel ĉasisto aŭ dommastrino.
Pro la populareco de ajahuaskoturismo en Sudameriko, ekzistas terapiistoj en lokoj vizitaditaj de dorsosakuloj kiuj faras porvivaĵon de gvidado de ceremonioj.
#000033
Ŝamanismo estas bazita sur la kondiĉo ke la videbla mondo estas dispenetrita fare de nevideblaj fortoj aŭ spiritoj kiuj influas la vivojn de la porvivaĵo.
Kvankam la kialoj de malsano kuŝas en la spirita sfero, inspirita fare de malicaj spiritoj, kaj spiritaj kaj fizikaj metodoj kutimas resanigi.
Ofte, ŝamano "membrigas la korpon" de la paciento por alfronti la spiritan astenion kaj resanigas forigante la infektan spiriton.
#000036
Multaj ŝamanoj havas fakan scion de kuracherboj indiĝenaj al sia areo, kaj herba terapio ofte estas preskribita.
En multaj lokoj ŝamanoj lernas rekte de la plantoj, kontrolante siajn efikojn kaj kuractrajtojn, post akirado de permeso de la internaj aŭ patronspiritoj.
En la perua Amazonio, ŝamanoj kaj kuranderoj utiligas medicinkantojn nomitajn icaroj por elvoki spiritojn.
Antaŭ ol spirito povas esti alvokita ĝi devas instrui al la ŝamano sian kanton.
La uzo de totemaj eroj kiel ekzemple ŝtonoj kun specialaj potencoj kaj vigliga spirito estas ofta.
#000037
Tiaj praktikoj estas supozeble tre antikvaj.
Platono skribis en sia Phaedrus ke la "unuaj profetaĵoj estis la vortoj de kverko", kaj ke tiuj kiuj vivis en tiu tempo trovis ĝin rekompensi sufiĉen por "aŭskulti al kverko aŭ ŝtono, tiel longaj ĉar ĝi rakontis la veron".
#000038
Kredo je sorĉado kaj sorĉado, konata kiel brujería en Latin-Ameriko, ekzistas en multaj socioj.
Aliaj socioj asertas ke ĉiuj ŝamanoj havas la potencon kaj kuraco kaj mortigas.
Tiuj kun shamana scio kutime ĝuas grandan potencon kaj prestiĝon en la komunumo, [ citaĵo bezonis ] sed ili ankaŭ povas esti rigarditaj suspektinde aŭ timante kiel eble damaĝaj al aliaj.
#000039
Tiu problemo povas esti kuracita akirante la animon de la atendata infano.
#000045
Nur ŝatu ŝamanismon mem, [15] muziko kaj kantoj ligitaj al ĝi en diversaj kulturoj estas diversspecaj, longe de esti samaspeca.
En pluraj kazoj, kantoj ligitaj al ŝamanismo estas celitaj imiti natursonojn, per onomatopeo.
#000050
Sono kiun mimesis en diversaj kulturoj povas servi aliajn funkciojn ne nepre rilatigis al ŝamanismo: praktikaj celoj kiel logado de ludo en la ĉaso;
aŭ distro ( Inuit gorĝo kantanta).
#000051
Ŝamanoj povas havi diversajn specojn de ekipaĵo en malsamaj kulturoj.
#000052
La ŝamano konas la kulturon de sia aŭ ŝia komunumo bone, [29] [78] [79] kaj agas sekve.
Tiel, ilia spektantaro scias la uzitajn simbolojn kaj signifojn - kiu estas kial ŝamanismo povas esti efika: homoj en la spektantaro fidas ĝin.
Ekzemple, la tamburado de la ŝamano povas ekaperi al it'oj membroj kiel certeco de scio - tio klarigas ĉi-supran priskribitan etimologion por la vorto "ŝamano" kiel kun la signifo "unu kiu scias."
#000055
Juha Pentikäinen, en lian enkondukon al Ŝamanismo kaj Northern Ecology, klarigas kiel la Sámi-tamburo enkarnigas Sámi-mondrigardojn.
Li konsideras ŝamanismon esti 'gramar de menso (10), ĉar ŝamanoj devas esti ekspertoj en la folkloro de siaj kulturoj (11).
#000058
Shamanaj praktikoj povas origini kiel frua kiel la Paleolitika, antaŭdatado ĉiu organizis religiojn, [93] [94] kaj certe jam la Neolithic periodo.
La plej frue konata senkontesta entombigo de ŝamano (kaj per etendaĵo la plej fruaj senkontestaj signoj de ŝamanoj kaj shamanaj praktikoj) datoj reen al la frua Upper Paleolithic-epoko (ĉ. 30,000 Bp) en kio nun estas la Ĉeĥa Respubliko.
#000061
Sanskrita akademiulo kaj relativa mitologiisto Michael Witzel proponas ke ĉiuj la mitologioj de la mondo, kaj ankaŭ la konceptoj kaj praktikoj de ŝamanoj, povas esti spurita al la migradoj de du prahistoriaj populacioj: la "Gondŭana" tipo (de ĉirkaŭ 65,000 jaroj antaŭe) kaj la Laŭrasiana tipo (de ĉirkaŭ 40,000 jaroj antaŭe).
La pli lastatempaj Laŭrasianaj specoj de mitoj kaj formularoj de ŝamanismo estas trovitaj en eŭraziano kaj Norda kaj Sudameriko kaj poste estas kulturaj pliprofundigoj bazitaj sur la pli fruaj Gondŭanaj specoj de mitoj kaj ŝamanismo, kiuj ambaŭ verŝajne venis de pli frua homa fontpopulacio.
Witzel argumentas ke supervivoj de la pli aĝaj, praformoj de ŝamanismo estas tial esti trovitaj en la suda hemisfero inter popoloj kiel ekzemple la San Boŝmanoj de Bocvano, la Andamananoj de la Andamanoj de la marbordo de Birmo, kaj la Aborigenoj de Aŭstralio.
La tielnomita "klasika" ŝamanismo de Siberio kaj la Amerikoj reflektas plian kulturan evoluan evoluon sur la lokaj niveloj.
#000062
Fruaj antropologiaj studoj teoriadas tiu ŝamanismo evoluigita kiel magiopraktiko por certigi sukcesan ĉason aŭ renkontiĝon de manĝaĵo.
Indico en kavernoj kaj desegnaĵoj sur muroj apogas indikojn ke ŝamanismo komenciĝis dum la Paleolitika epoko.
Unu tia bildo havis duonbeston, kun la vizaĝo kaj gamboj de viro, kun kornaro kaj vosto de vircervo.
#000063
Arkeologia indico ekzistas por Mesolita ŝamanismo.
La plej malnova konata ŝamantombo en la mondo situas en la Ĉeĥa Respubliko en Dolni Vestonice (Nacia Geographic No 174 oktobro 1988).
Tiu grava ejo estis signoj de ina ŝamano.
#000064
Folkloristoj analizis la ĉeeston de restoj de ŝamanismo kaj shamanan praktikon en popolfabeloj de ĉirkaŭ la mondo.
Michael Berman identigis la ĝenron de la shamana rakonto, ekzemploj de kiuj estas nur produktitaj fare de folkbandoj kun shamana kosmologio aŭ shamana mondkoncepto.
Kultkrantz indikas ke, "en lokoj kiel kie ŝamanismo longe estis aĵo de la pasinteco, kiam multaj rakontoj enhavas nur neklarajn, popecajn aŭ malprecizajn rememorojn de ŝamanoj kaj ilia."
La ĉeesto de karakterizaj karakterizaĵoj kaj ecoj de shamanaj rakontoj helpas al folkloristoj kaj antropologojn rekonstrui la praktikon de kulturo de ŝamanismo.
#000067
Malkresko kaj revivigo /tradici-marinadaj movadoj
#000068
Ŝamanismo verŝajne malkreskas ĉirkaŭ la mondo, eventuale pro aliaj organizitaj religiaj influoj, kiel kristanismo, kiuj volas havi homojn kiuj praktikas ŝamanismon por transformi al sia propra sistemo kaj doktrino.
Alia kialo estas okcidentaj opinioj de ŝamanismo kiel "primitivulo", "superstiĉa", returnite kaj malmoderna.
Balenistoj kiuj ofte interagas kun Inuit triboj estas unu fonto de tiu malkresko en tiu regiono.
#000069
En multaj lokoj, iamaj ŝamanoj ĉesis plenumi la funkciojn en la komunumo ili uzitaj al, kiam ili sentiĝis mokitaj de sia propra komunumo, [105] aŭ rigardis sian propran pasintecon kiel malrekomendatan kaj estas nevolaj paroli pri ĝi al etnografo.
#000070
Krome, krom personaj komunikadoj de iamaj ŝamanoj, folklortekstoj povas rakonti rekte koncerne plimalboniĝoprocezon.
Ekzemple, Buryat eposa teksto detaligas la mirindajn farojn de la maljunega "unua ŝamano" Kara-Gürgän:
li eĉ povis konkuri kun dio, krei vivon, ŝteli reen la animon de la malsana de dio sen lia konsento.
Posta teksto lamentas ke ŝamanoj de pli aĝaj tempoj estis pli fortaj, posedante kapablojn kiel omnividence, [108] aŭgurado eĉ dum jardekoj en la estonteco, moviĝante same rapide kiel kuglo.
#000071
Variaĵoj de ŝamanismo inter Inuit homoj estis post kiam ĝeneraligita (kaj tre varia) fenomeno, sed hodiaŭ estas malofte trejnita, same kiel jam estis en malkresko inter multaj grupoj, eĉ dum la unua grava etnologia esploro estis farita, [112] ekz. inter Polar Inuit, ĉe la fino de la 19-a jarcento, Sagloq, la lasta ŝamano kiu verŝajne povis vojaĝi al la ĉielo kaj sub la maro mortis - kaj multaj aliaj iamaj shamanaj kapacitoj estis perditaj dum tiu tempo ankaŭ, kiel ventroparolado kaj manartifiko.
La izolita loko de Nganasan homoj permesis al ŝamanismo esti vivanta fenomeno inter ili eĉ komence de la 20-a jarcento, [114] la ceremonioj de la lasta fama Nganasan ŝamano povus esti registritaj en filmo en la 1970-aj jaroj.
#000074
Krom tradici-marinadaj klopodoj, ekzistas ankaŭ neoŝamanistaj movadoj, tiuj povas devii de multaj tradicia ŝamanista praktiko kaj kredoj je pluraj punktoj.
pluraj tradiciaj kredsistemoj efektive havas ekologiajn konsiderojn (ekzemple, multaj Inuit homoj), kaj inter Tukano-homoj, la ŝamano efektive havas rektajn rimed-protektajn rolojn, vidas detalojn en sekcia Ecological-aspekto.
#000076
Hodiaŭ, ŝamanismo pluvivas ĉefe inter indiĝenaj popoloj.
Shamanaj praktikoj hodiaŭ daŭras en la tundroj, ĝangaloj, dezertoj, kaj aliaj kamparaj areoj, kaj eĉ en grandurboj, urboj, antaŭurboj, kaj devas _ntitown ĉie en la mondo.
Tio estas aparte vera por Afriko kaj Sudameriko, kie " mestizo ŝamanismo" estas ĝeneraligita.
#000077
La Hmong-popolo, [124] kiel maljunegaj homoj de Ĉinio kun 5.000-jara historio, daŭre konservas kaj trejnas ĝian formon de ŝamanismo konata kiel "Ua Neeb" en kontinenta Azio.
Ĉe la fino de la Vjetnama milito, proksimume 300,000 Hmong estis aranĝita ĉie sur la globo.
Ili daŭre trejnis Ua Neeb en diversaj landoj en norda kaj Sudameriko, Eŭropo kaj Aŭstralio.
En Usono, la Hmong-ŝamanterapiisto estas konata ĉar "Txiv Neeb" estis licencita de multaj hospitaloj en Kalifornio kiel esti parto de la medicina santeamo por trakti pacientojn en hospitalo.
Al tiu reanimado de Ua Neeb en la Okcidento estis alportita grandan sukceso kaj estis aklamita en la amaskomunikilaro kiel "Doctor for the disease, shaman for the soul (Kuracisto por la malsano, ŝamano por la animo)".
#000078
Esti Hmong-ŝamano reprezentas veran vivokupon, elektitan fare de la ŝamano dio al Sivyis".
La ĉefa tasko de la ŝamano estas alporti harmonion al la individuo, ilia familio, kaj ilian komunumon ene de ilia medio elfarante diversajn ritojn (kutime tra tranco).
#000079
Bestofero estis parto de la Hmong-shamana praktiko dum la pasintaj 5,000 jaroj.
Kontraŭe al la kredo de multaj okcidentanoj, la Hmong-praktiko de uzado de bestoj en shamana praktiko estas farita kun granda respekto.
Post la Vjetnama milito, inte 200,000 Hmong estis transloĝigita en Usono kaj ŝamanismo daŭre estas parto de la Hmong-kulturo.
Kredite la koliziado de kulturo kaj la leĝo, kiel profesoro Alison Dundes Renteln, politikscienca profesoro ĉe la Universitato de Suda Kalifornio kaj verkinto de La Kultura Defendo, libro kiu ekzamenas la influon de tiaj kazoj pri usonaj tribunaloj, unufoje menciitaj, "Ni diras ke kiel socio ni bonvenigas diversecon, kaj fakte ke ni ampleksas ĝin ...
En praktiko, ĝi ne estas tiu facila".
#000080
La Hmong kredas ke ĉiuj aĵoj sur la Tero havas animon (aŭ multoblaj animoj) kaj ke tiuj animoj estas traktitaj kiel egalulo kaj povas esti konsideritaj interŝanĝeblaj.
Kiam persono estas malsana pro sia animo estanta perdita, aŭ kaptita fare de sovaĝa spirito, estas necese peti kaj ricevi permeson de tiu besto, ĉu ĝi estas kokido, porko, hundo, kapro aŭ ĉiuj aliaj bestoj postulis, utiligi ĝian animon por interŝanĝo kun la animo de la ĝenita persono por periodo de 12 monatoj.
Ĉe la fino de tiu periodo, dum la Hmong Jarŝanĝo, la ŝamano elfarus specialan riton liberigi la animon de tiu besto kaj sendi ĝin for al la mondo pretere.
Kiel parto de lia servo al la homaro, la bestanimo estas sendita for por esti reenkarnigita en pli altan formon de besto, aŭ eĉ por iĝi membro de la familio de dio (ua Fuab Tais Ntuj-tuskuvo, tusntxhais) por vivi luksvivon, libera de la sufero kiel besto.
Tial, esti petita elfari tiun imposton (kio estas konata en la Okcidento kiel "bestofero") estas unu el la plej grandaj honoroj por tiu besto, por povi servi la homaron.
La Hmong de Sudoriento-Gujĝoŭo kovros la kacon per peco de ruĝa ŝtofo kaj tiam tenos ĝin supren por devoti kaj oferi al la Ĉielo kaj la Tero antaŭ la Sankta kokbatalo.
En testo (2010) de Sheboygan Wisconsin Hmong kiu estis akuzita je enscenigado de kokbatalo, estis deklarite ke la virkokoj estis "konservitaj por kaj manĝaĵo kaj religiaj celoj", [128] kaj la kazo estis sekvita per malkondamno.
#000081
Aldone al la spirita dimensio, Hmong-ŝamano provas trakti multajn fizikajn malsanojn tra uzo de la teksto de sanktaj vortoj (khawvokob).
#000082
Ĉie en la vilaĝoj kaj urboj de Indonezio, lokaj resanigantoj konataj kiel dukun praktikodiversspecaj agadoj de masaĝo, eŭpatorisonoro, midŭivery, herbokuracado, Spiritomediumeco kaj aŭgurado.
#000083
Ŝamanismo estas parto de la indiĝena ajnuoreligio kaj japana religio de Ŝintoismo, kvankam Ŝintoismo estas klara en tio ĝi estas ŝamanismo por agrikultura socio.
Ĉar la frua mezaĝa Ŝintoismo estis influita per kaj sinkretigita kun budhismo kaj aliaj elementoj de kontinenta orientazia kulturo.
La libro " Occult Japan: Shinto, Shamanism and the Way of the Gods " de Percival Lowell plonĝas plu en priesplorado de japana ŝamanismo aŭ Ŝintoismismo.
Japanio Tra la Spegulo: Ŝamano al Ŝintoismo malkovras la specialajn aspektojn de japanaj kredoj.
#000084
Ŝamanismo daŭre estas praktikita en norda kaj Sud-Koreio.
En la sudo, ŝamanvirinoj estas konataj kiel mudang'oj, dum viraj ŝamanoj estas referitaj kiel baksoomudang'oj.
#000085
Persono povas iĝi ŝamano tra hereda titolo aŭ tra natura kapablo.
Ŝamanoj estas konsultitaj en nuntempa socio por financaj kaj edzecaj decidoj.
#000086
Ŝamanismo ankaŭ estis praktikita inter la malaja komunumo en Malaja duoninsulo kaj indiĝenaj homoj en Sabah kaj Sarawak.
Homoj kiuj praktikas ŝamanismon en la lando estas ĝenerale alvokitaj kiel Bomoh aŭ paŭang la Duoninsulo.
En Sabah, la Bobohizan estas la ĉefŝamano inter la Kadazan-Dusun indiĝena komunumo.
#000087
Mongola klasikaĵo, kiel ekzemple The Secret History of the Mongols (La Sekreta Historio de la Mongoloj) , disponigas detalojn pri maskla kaj inaj ŝamanoj funkciantaj kiel ekzorcistoj, resanigantoj, pluvfaristoj, oneiromancer'oj, aŭguristoj, kaj oficialuloj.
Shamanaj praktikoj daŭras en aktuala mongola kulturo.
#000088
La spirita hierarkio en klan-bazita mongola socio estis kompleksa.
La plej alta grupo konsistis el 99 tngri (55 el ili bonintencaj aŭ "blanka" kaj 44 timiga aŭ "nigra"), 77 natigai aŭ "tero-patrinoj", krom aliaj.
La tngri estis vokita sur nur fare de gvidantoj kaj grandaj ŝamanoj kaj estis kutimaj por ĉiuj klanoj.
Post tiuj, tri grupoj de praulaj spiritoj dominis.
La "sinjoro-spiritoj" estis la animoj de klangvidantoj kiu ĉiu membro de klano povis alparoli por fizika aŭ spirita helpo.
La "protektanto-spiritoj" inkludis la animojn de grandaj ŝamanoj ( ĵigari) kaj shamanese ( abĵiya).
La "feoj" konsistis el la animoj de pli malgrandaj ŝamanoj ( böge) kaj shamanese ( idugan) kaj estis rilataj al specifa loko (inkluzive de montoj, riveroj, ktp.) en la teritorio de la klano.
#000089
Siberio estas rigardita kiel la lokusclassicus de ŝamanismo.
La areo estas loĝita fare de multaj malsamaj etnoj, kaj multaj el ĝiaj popoloj observas ŝamanistajn praktikojn, eĉ en modernaj tempoj.
Multaj klasikaj etnografiaj fontoj de "ŝamanismo" estis registritaj inter siberiaj homoj.
#000092
Manchu Ŝamanismo estas unu el tre malmultaj Shamanist-tradicioj kiuj tenis oficialan statuson en la modernan epokon, per iĝanta unu el la imperiaj sektoj de la Qing-dinastio de Ĉinio (kune kun budhismo, taoismo kaj tradicia Ĉielkultado).
La Palace of Earthly Tranquility (Palaco de Earthly Tranquility), unu el la ĉefhaloj de la Malpermesita Urbo en Pekino, estis duonflanka dediĉita al Ŝamanistaj ritoj.
La rita aranĝo daŭre estas konservita surloke hodiaŭ.
#000093
Inter la siberiaj Chukchis homoj, ŝamano estas interpretita kiel iu kiu estas posedita fare de spirito, kiu postulas ke iu supozi la shamanan rolon por iliaj homoj.
Inter la Buryat, ekzistas rito konata kiel "shanar" [146] per kio kandidato estas konsekrita kiel ŝamano de alia, jam-establita ŝamano.
#000094
Inter pluraj la0samojedaj-homoj ŝamanismo estis vivanta tradicio ankaŭ en modernaj tempoj, precipe ĉe grupoj vivanta en izoliteco, ĝis lastatempaj tempoj ( Nganasan).
La seancoj de la lasta fama Nganasan ŝamano povus esti registritaj en filmo en la 1970-aj jaroj.
#000095
Kiam la Ĉina Popola Respubliko estis formita en 1949 kaj la limo kun rusa Siberio estis formale sigelita, multaj nomadaj Tungus grupoj (inkluzive de la Evenki) kiuj praktikis ŝamanismon estis enŝlositaj en Manĉurio kaj Interna Mongolio.
La lasta ŝamano de la Oroqen, Chuonnasuan (Meng Jin Fu), mortis en oktobro 2000.
#000096
Geografiaj influoj sur Central Asian-ŝamanismo
#000098
Centraziaj ŝamanoj funkciis kiel sanktaj perantoj inter la homa kaj spiritmondo.
En tiu rolo ili akceptis taskojn kiel ekzemple resanigo, aŭgurado, apelacii al prapatroj, manipuli la elementojn, gvidi perdis animojn kaj plenumajn publikajn religiajn ritojn.
La shamana seanco funkciis kiel publika ekrano da la vojaĝo de la ŝamano al la spiritmondo kaj kutime implikis intensajn trancojn, tamburante, danci, odkantante, profundigas kostumojn, miraklajn montradojn de fizika forto, kaj spektantarimplikiĝon.
La celo de tiuj seancoj intervalis de retrovado de la perdita animo de malsana paciento kaj divenado de la estonteco al kontrolado de la vetero kaj trovado de perdita persono aŭ aĵo.
La uzo de manartifiko trompas, ventroparolado, kaj hipnoto estis ofta en tiuj ritoj sed ne klarigis la pli imponajn atingojn kaj faktajn kuracojn plenumitajn fare de ŝamanoj.
#000101
Ŝamanoj rezultas en "stato de ekstazo" konscie induktite per volklopodo.
Atingi tiun ŝanĝitan staton de konscio postulis grandan mensan fortostreĉon, koncentriĝon kaj striktan sindevigon.
Mensa kaj fizika preparo inkludis longajn periodojn de silenta meditado, fasto, kaj fumado.
En tiu ŝtato, spertaj ŝamanoj utiligas kapablojn kiujn la homa organismo ne povas plenumi en la ordinara ŝtato.
Ŝamanoj en ekstazo montris nekutiman fizikan forton, la kapablon elteni ekstremajn temperaturojn, la biradon de pikdoloro kaj tondado sen doloro, kaj la pliigitan ricevemon de la sensiloj.
Ŝamanoj faris uzon de ebriigado de substancoj kaj halucinigiloj, aparte-mukhomorfungoj kaj alkoholo, kiel rimedo de akcelado de la akiro de ekstazo.
#000102
La uzo de purigo de fajro estas grava elemento de la shamana tradicio datanta reen jam la 6-a jarcento.
Homoj kaj aferoj ligitaj kun la senvive devis esti purigitaj per pasado inter fajroj.
Tiuj purigoj estis kompleksaj ekzorcismoj dum aliaj simple implikis la agon de laŭlitere piedirado inter du fajroj estante benitaj fare de la ŝamano.
Ŝamanoj en literaturo kaj praktiko ankaŭ respondecis pri uzado de specialaj ŝtonoj por manipuli veteron.
Ritoj estas faritaj kun tiuj ŝtonoj por altiri pluvon aŭ forpuŝi neĝon, malvarmon aŭ venton.
Tiu "pluvo-ŝtono" estis uzita por multaj okazoj inkluzive de alportado de fino al arido same kiel produktado de hajladoj kiel rimedo de militado.
Malgraŭ distingoj inter diversaj specoj de ŝamanoj kaj specifaj tradicioj, ekzistas homogeneco ĉie en la regiono manifestita en la personaj kredoj, celoj, ritoj, simboloj kaj la aspekto de ŝamanoj.
#000103
Shamanaj ritoj kiel arta efikeco
#000104
La shamana ceremonio estas kaj religia ceremonio kaj arta prezento.
La fundamenta celo de la dramecaj ekranoj viditaj dum shamanaj ceremonioj estas ne tiri atenton aŭ krei spektaklon por la spektantaro kiam multaj okcidentanoj kredis, sed por gvidi la tribon en solena riteca procezo.
#000105
El, ĉiuj prezentoj konsistas el kvar elementoj: danco, muziko, poezio kaj drameca aŭ mimetika ago.
La uzo de tiuj elementoj helpas la al de ekstere esprimado de lia mistera komuneco kun naturo kaj la spiritoj por la resto de la tribo.
La vera ŝamano povas fari la vojaĝon al la spiritmondo en iu tempo kaj ajna loko, sed shamanaj ceremonioj disponigas manieron por la resto de la tribo por partopreni en tiu religia sperto.
La ŝamano ŝanĝas sian voĉon mimetike por reprezenti malsamajn personojn, diojn, kaj bestojn dum lia muziko kaj danco ŝanĝas al spektaklo lian progreson en la spiritmondo kaj liaj malsamaj spiritaj interagoj.
Multaj ŝamanoj trejnas ventroparoladon kaj faras uzon de sia kapablo precize imiti la sonojn de bestoj, naturo, homoj kaj aliaj bruoj por provizi la spektantaron per la etoso de la vojaĝo.
Kompleksaj dancoj kaj deklamadoj de kantoj kaj poezio kutimas igi la ŝamanojn spiritaj aventuroj en demandon pri vivanta realeco al lia spektantaro.
#000106
La vesto de la ŝamano varias ĉie en la regiono sed liaj ĉefaj akcesoraĵoj estas lia mantelo, ĉapo, kaj tamburino aŭ tamburo.
La transformo en beston estas grava aspekto de la vojaĝo en la spiritmondon entreprenita dum shamanaj ritoj tiel la mantelo ofte estas ornamita kun birdoplumoj kaj reprezentadoj de bestoj, koloraj naztukoj, sonoriloj kaj metalornamaĵoj.
La ĉapo estas kutime farita de la haŭto de birdo kun la plumoj kaj foje iras, daŭre alkroĉite.
#000107
Ŝamanismo en carista kaj Sovetrusio
#000109
Ŝamanismo daŭre estas vaste praktikita en la Ryukyu Insuloj ( Okinawa, Japanio), kie ŝamanoj estas konataj kiel "Noro" (ĉiuj virinoj) kaj "Yuta".
"Noro" ĝenerale administru publikajn aŭ komunumajn ceremoniojn dum "Yuta" fokuso en burĝaj kaj privataj aferoj.
Ŝamanismo ankaŭ estas praktikita en kelkaj kamparaj lokoj en Japanio mem.
Estas ofte kredite ke la Ŝintoismo religio estas la sekvo de la transformo de ŝamanista tradicio en religion.
Formoj de praktiko varias iom en la pluraj Ryukyu-insuloj, tiel ke ekzistas, ekzemple, klara Miyako ŝamanismo.
#000112
Ŝamanismopraktikoj ŝajnas estinti konservitaj en la katolikaj religiemaj tradicioj de aborigenoj en Tajvano.
#000113
En Vjetnamio, ŝamanoj faras ritojn en multaj el la religiaj tradicioj tiel ko-miksi en la plimulto- kaj minoritatpopulacioj.
En iliaj ritoj, muziko, danco, speciala vesto kaj proponoj estas parto de la prezento kiuj ĉirkaŭas la spiritvojaĝon.
#000114
Kelkaj el la prahistoriaj homoj kiuj siatempe vivis en Siberio disiĝis kaj migris en aliajn regionojn, kunportante aspektojn de siaj kulturoj.
Ekzemple, multaj Uralichomoj nun vivas ekster Siberio, aliflanke kiun la origina loko de la Prot-Uralic homoj (kaj ĝia amplekso) estas diskutita.
Kombinita fitogeografical kaj lingvaj konsideroj (distribuado de diversaj arbospecioj kaj la ĉeesto de iliaj nomoj en diversaj Uraliclingvoj) indikas ke tiu areo estis norde de Centra Uralo kaj sur pli malaltaj kaj mezpartoj de Obo.
La prapatroj de hungaraj homoj aŭ hungaroj vagis de sia praula prot-Uralic areo al la Karpata baseno.
Ŝamanismo ludis gravan rolon en turk-mongola mitologio.
[ citaĵo bezonis ] Tengriism - la plej grava maljunega kredo inter Hsiungnoj, mongolaj kaj turklingvaj homoj, hungaroj kaj prabulgaroj - asimilas elementojn de ŝamanismo.
Ŝamanismo estas ne pli da vivanta praktiko inter hungaroj, sed restoj estis rezervitaj kiel fragmentoj de folkloro, en popolfabeloj, dogano.
#000115
Kelkaj historiistoj de la Finmezepoko kaj Early Modern-periodo argumentis ke spuroj de ŝamanistaj tradicioj povas esti viditaj en la populara homkredo de tiu periodo.
Plej elstara inter tiuj estis la itala Carlo Ginzburg, kiu asertis ŝamanistajn elementojn en la benandanti kutimo de 16-a jarcento Italion, [165] la hungaran Éva Pócs, kiu identigis ilin en la táltos tradicio de Hungario, [166] kaj la franco Claude Lecouteŭ, kiu kverelis ke Mezepokaj tradicioj koncerne la animon estas bazitaj sur pli fruaj shamanaj ideoj.
Ginzburg aparte argumentis ke kelkaj el tiuj tradicioj influis la koncepton de sorĉado en kristanaro, en specialaj ideoj koncerne la sabatorgion, kaŭzanta la okazaĵojn de la sorĉprocesoj en la Early Modern-periodo.
Kelkaj el tiuj italaj tradicioj pluvivis en la 20-a kaj fruaj 21-a jarcentojn, permesante al ital-amerika sociologo Sabina Magliocco fari mallongan studon de ili (2009).
#000116
Inuitaj grupoj enloĝas enorman areon streĉantan de Orientulo-Siberio tra Alasko kaj Norda-Kanado (inkluzive de Labrador Peninsula) ĝis Gronlando.
Ŝamanista praktiko kaj kredoj estis registritaj ĉe pluraj partoj de tiu vasta areo kructondaj kontinentaj limoj.
#000117
Kie parolado de "ŝamanismo" en diversa eskimo grupoj, ni devas memori ke (kiel menciite supre) la esprimo "ŝamanismo" povas kovri certajn karakterizaĵojn de diversaj malsamaj kulturoj.
Mediacio ofte estas rigardita kiel grava aspekto de ŝamanismo ĝenerale.
Ankaŭ en la plej multaj inuitaj grupoj, la rolo de mediaciisto estas konata bone:
la personplenigaĵo kiun enen verŝajne fakte estas kapable kontakti la estaĵojn kiuj loĝas la kredsistemon.
Esprimo "ŝamano" estas uzita en pluraj angla-lingvaj publikaĵoj ankaŭ rilate al eskimoj.
de la aziaj eskimoj estas tradukita kiel "ŝamano" en la rusa [176] kaj angla [173] literaturo.
#000118
Male al la plimulto de ŝamanismoj al la karieroj de la plej multaj inuitaj ŝamanoj mankas la instigo de forto: iĝi ŝamano estas kutime sekvo de konscia konsidero, ne neceso devigita fare de la spiritoj.
#000120
Ekzistas similecoj en la kulturoj de la inuitaj grupoj [179] [180] [181] [182] [183] kune kun diverseco, longe de homogeneco.
#000122
La rusa lingvisto Menovshikov (меновщиков), eksperto da Siberian Yupik kaj Sireniki Eskimo-lingvoj (koncedante ke li ne estas specialisto en etnologio) [185] mencioj, kiujn la ŝamanistaj seancoj de tiuj Siberian Yupik kaj Sireniki grupoj li vidis havi multajn similecojn al tiuj de Greenland Inuit-grupoj priskribitaj fare de Fridtjof Nansen, [186] kvankam granda distanco apartigas Siberion kaj Gronlandon.
Povas ekzisti certaj similecoj ankaŭ en aziaj grupoj kun nordamerikaj.
Ankaŭ la uzokutimo de la lingvo de specifa ŝamano estas dokumentita inter pluraj inuitaj grupoj, uzita plejparte por parolado al spiritoj.
Ankaŭ la Ungazighmit (apartenanta al Siberian Yupiks) havis specialan alegorian uzokutimon de kelkaj esprimoj.
#000123
La lokaj kulturoj montris grandan diversecon.
La mitoj koncerne la rolon de ŝamano havis plurajn variaĵojn, kaj ankaŭ la nomo de iliaj protagonistoj variis de kulturo al kulturo.
Ekzemple, mitologia figuro, kutime referita en la literaturo antaŭ la kolektiva esprimo Sea Woman, havas fakte multajn lokajn nomojn: Nerrivik "viandaĵo" inter Polar Inuit, Nuliayuk "glata" inter Netsilingmiut, Sedno "la malsupra unu" inter Baffin Land Inuit.
Ankaŭ la animkonceptoj, ekz. la detaloj de la animdualismo montris grandan ŝanĝeblecon, intervalante de kuratoreco ĝis speco de reenkarniĝo.
Konceptoj de spiritoj aŭ aliaj estaĵoj ankaŭ havis multajn variaĵojn (vidu ekz. la tupilaq koncepton).
#000124
Indianaj kaj Indianaj Nacioj kulturoj havas diversspecajn religiajn kredojn kaj ekzistis neniam unu universala indiana religio aŭ spirita sistemo.
Kvankam multaj indianaj kulturoj tradiciaj resanigantoj havas, ritualistoj, kantistoj, mistikuloj, popolscio-gardantojn kaj Medicinhomojn, neniun el ili iam uzis, aŭ uzon, la esprimon "ŝamano" por priskribi tiujn religiestrojn.
Prefere, kiel aliaj indiĝenaj kulturoj la mondo super, iliaj spiritaj funkciuloj estas priskribitaj per vortoj en siaj propraj lingvoj, kaj en multaj kazoj ne estas instruita al eksteruloj.
#000125
Multaj el tiuj naturreligioj estis krude misprezentitaj fare de eksteraj observantoj kaj antropologoj, eĉ laŭ la mezuro de supraĵajn aŭ grave miskomprenanta antropologiajn raportojn estantajn prenitaj kiel pli aŭtentaj ol la raportoj pri faktaj membroj de la kulturoj kaj religioj koncernitaj.
Ofte tiuj raportoj suferas de " nobla sovaĝulo " speca romantismo kaj rasismo.
Kelkaj kontribuas al la misrezono kiu indianaj kulturoj kaj religioj estas io kiu nur ekzistis en la pasinteco, kaj kiu povas esti elminis datenoj malgraŭ la opinioj pri Indiĝenaj komunumoj.
#000126
Ne ĉiuj Indiĝenaj komunumoj havas rolojn por specifaj individuoj kiuj mediacias kun la spiritmondo nome de la komunumo.
Inter tiuj kiuj havas tiun specon de religiema strukturo, spiritajn metodojn kaj kredoj povas havi kelkajn komunecojn, kvankam multaj el tiuj komunecoj ŝuldiĝas al kelkaj nacioj estantaj proksime ligitaj, de la sama regiono, aŭ tra post-koloniaj registaraj politikoj kaŭzantaj la kombinadon de antaŭe sendependaj nacioj en rezervejojn.
Tio foje povas konduki al la impreso kiu ekzistas pli da unueco inter kredsistemoj ol ekzistis en antikvo.
#000127
Kun la enmarŝo de eŭropaj setlantoj kaj kolonia administracio, la praktiko de indianaj tradiciaj kredoj estis malinstigita kaj kristanismo estis trudita [194] sur la indiĝenaj homoj.
En la plej multaj komunumoj, la tradicioj ne estis tute ekstermitaj, sed prefere iĝis subteraj, kaj estis trejnitaj sekrete ĝis la prohibaj leĝoj estis ĉesigitaj.
#000128
Supren ĝis kaj dum la lastaj cent jaroj, miloj da indianaj kaj Indianaj Nacioj infanoj de multaj malsamaj komunumoj estis senditaj en la kanadan hindan loĝlernejan sistemon, kaj hindajn loĝlernejojn por detrui tribajn lingvojn, kulturojn kaj kredojn.
La Trail of Tears (Migrovojo de Larmoj), en Usono, devigis indianojn translokiĝi de iliaj tradiciaj hejmoj.
Kanadaj juroj realigitaj en 1982, kaj antaŭen, provis inversigi antaŭajn provojn ĉe estinga Indiĝena kulturo.
#000129
La Urarina da la Perua Amazono havas kompleksan kosmologian sistemon bazitan sur la rit konsumo de ajahuasko, kio estas grava eco de ilia socio.
Sankta Dajmo kaj União do Vegetal (mallongigita al UDV) estas sinkretaj religioj kun kiuj uzas enteogen nomitan ajahuasko en provo ligi kun la spiritsfero kaj ricevi dian konsiladon.
#000130
En la perua Amazon-baseno kaj norde marbordaj regionoj de la lando, la resanigantoj estas konataj kiel kuranderoj.
Aiahuaskveroj estas peruanoj kiuj specialiĝas pri la uzo de ajahuasko.
Aiahuaskveroj fariĝis popularaj inter okcidentaj spiritaj serĉantoj, kiuj asertas ke la aiaŭaskveroj kaj iliaj ajahuaskobierspecoj kuracis ilin de ĉio de depresio ĝis dependeco ĝis kancero.
#000131
Aldone al kurander uzo de ajahuasko kaj ilia ritigita konsumado de meskalino-birado
San Petro-kaktoj (Trichocereus pachanoi) por la aŭgurado kaj diagnozo da sorĉado, nord-marbordaj ŝamanoj estas famaj ĉie en la regiono por siaj malsimple kompleksaj kaj simbole densaj kuracantaj altaroj nomitaj tablomontoj (tabloj).
[ citaĵo bezonis ] Ŝaron (1993) argumentis ke la tablomontoj simbolas la dualisman ideologiosubkonstruaĵon la praktiko kaj sperton de nord-marborda ŝamanismo.
Por Ŝaron, la tablomontoj estas la, "fizika formado de la supernatura opozicio inter bonintencaj kaj malicaj energioj" (dekano 1998: 61).
#000132
En pluraj triboj vivantaj en la Amazona pluvarbaro, la spiritaj gvidantoj ankaŭ funkcias kiel manaĝeroj de malabundaj ekologiaj resursoj [50] [52] [92] kiujn La riĉa simboleco en Tukano kulturo estis dokumentita en kampolaboroj [50] [200] [201] eĉ en la lastaj jardekoj de la 20-a jarcento.
#000133
La iaskomo de la Ŭaiŭai verŝajne povas elfari animflugon.
La animflugo povas servi plurajn funkciojn:
#000134
flugado al la ĉielo por konsulti kosmologiajn estaĵojn (la luno aŭ la frato de la luno) ricevi nomon por novnaskita bebo
flugado al la kaverno de la montoj de pekarioj peti la patron de pekarioj abundon de ludo
flugado profunde malsupren en rivero, realigi la helpon de aliaj estaĵoj.
#000135
Inter la Mapuche popolo da Ĉilio, Machi estas kutime virino kiu servas la komunumon elfarante ceremoniojn por kuraci malsanojn, protekti kontraŭ malico, influi la veteron kaj rikolton, kaj trejnante aliajn formojn de resanigo kiel ekzemple Herbokuracado.
#000137
Por la Aymaraj homoj de Sudameriko la Iatiri estas resaniganto kiu resanigas la korpon kaj la animon, ili servas la komunumon kaj faras la ritojn por Paĉamama.
#000138
Kvankam Fuegian'oj (la indiĝenaj popoloj de Fajrolando) estis ĉiuj ĉasistoj-kolektistoj, [203] ili ne havis oftan kulturon.
La materiala kulturo estis ankaŭ ne homogena,: la granda insulo kaj la arkipelago igis du malsamajn adaptiĝojn eblaj.
Kelkaj el la kulturoj marbord-restis, aliaj estis ter-orientitaj.
#000140
Sur la insulo Papuo-Nov-Gvineo, indiĝenaj triboj kredas ke malsano kaj katastrofo estas kaŭzitaj de malhelaj spiritoj, aŭ masalai, kiuj gluiĝas al la korpo de persono kaj venenas ilin.
Ŝamanoj estas alvokitaj por elpurigi la nesanigajn spiritojn de persono.
Ŝamanoj ankaŭ elfaras pluvkread ceremoniojn kaj povas supoze plibonigi la kapablon de ĉasisto kapti bestojn.
#000142
En Australi diversaj indiĝenaj grupoj rilatas al iliaj ŝamanoj same "saĝaj viroj" kaj "saĝaj virinoj" ankaŭ kiel kadji.
Tiuj indiĝenaj ŝamanoj uzas mmalpermeso aŭ mabain, la materialon kiu verŝajne donas al ili iliajn laŭdirajn magiajn potencojn.
Krom resanigo, kontakto kun spiritaj estaĵoj, implikiĝo en inico kaj aliaj sekretaj ceremonioj, ili ankaŭ estas devigistoj de tribaj leĝoj, gardantoj de speciala scio kaj povas " malbeno " al morto unu kiu ekas socian tabuon kantante kanton nur konata al la "saĝaj viroj".
#000143
En Malio, Dogon sorĉistoj (kaj viraj kaj inaj) komunikas kun spirito nomita Amma, kiu konsilas ilin sur kuracantaj kaj aŭguradpraktikoj.
#000144
La klasika signifo de ŝamano kiel persono kiu, post renormaliĝado post mensmalsano (aŭ frenezo) prenas supren la profesian vokon de socie agnoskita religiema terapiisto, estas ekzempligita inter la Sisala (de norda Gold Coast): "la feoj "kaptis" lin kaj igis lin freneza dum pluraj monatoj.
Poste, tamen, li lernis kontroli ilian potencon, kiun li nun uzas diveni."
#000145
La esprimo inyanga ankaŭ utiligita fare de la Nguni kulturoj estas ekvivalenta al "herbisto" kiel uzite per la la zulua popolo kaj vario uzita fare de la Karanga, [219] inter kiun kuracas (loke konataj kiel mutus) ĉar malsanoj estas malkovritaj per la inyanga estanta informitaj en sonĝo, de la herbo kapabla realigi la kuracon kaj ankaŭ de kie tiu herbo troveblas.
La plimulto de la herba sciobazo estas donita malsupren de unu inyanga al la venonta, ofte ene de speciala familia rondo en ĉiun vilaĝon.
#000147
Ekzistas klopodo en kelkaj nuntempaj okultaj kaj esoteraj cirkloj reinventi ŝamanismon en moderna formo, ofte tiri de kernŝamanismo - aro de kredoj kaj praktikoj sintezitaj fare de Michael Harner - centris sur la uzo de rita tamburado kaj danco, kaj la interpretoj de Harner de diversaj naturreligioj.
Harner alfrontis kritikon por prenado de pecoj de diversspecaj religioj el iliaj kulturaj kuntekstoj kaj sintezado de aro de universalaj shamanaj teknikoj.
Kelkaj neoŝamanoj temigas la ritan uzon de enteogen, [ citaĵo bezonis ] kaj ankaŭ ampleksas la filozofiojn da kaosmagio [ kiun citaĵo bezonis ] dum aliaj (kiel ekzemple Jan Fries) [222] kreis siajn proprajn formojn de ŝamanismo.
#000149
Eŭrop-bazitaj neoshamanaj tradicioj estas enfokusigitaj sur la esploritaj aŭ imagitaj tradicioj de praa Eŭropo, kie multaj misteraj praktikoj kaj kredsistemoj estis subpremitaj fare de la kristana eklezio.
Iuj el tiuj terapiistoj esprimas deziron trejni sistemon kiu estas bazita sur siaj propraj praulaj tradicioj.
Kelkaj antropologoj kaj terapiistoj diskutis la efikon de tia neoshamanismo kiel "donado de ekstra salajro" (Harvey, 1997 kaj aliloke) al indiĝenaj amerikaj tradicioj, precipe kiel multaj paganaj aŭ paganaj shamanaj terapiistoj ne nomas sin ŝamanoj, sed anstataŭe utiligas specifajn nomojn derivitajn de la eŭropaj tradicioj - ili funkcias ene kiel ekzemple sorĉistino aŭ seidkona ( seid-ulino) de la sagaoj (vidu Blain 2002, Wallis 2003).
#000150
Multaj spiritaj serĉantoj vojaĝas al Peruo por labori kun aiahuaskveroj, ŝamanoj kiuj okupiĝas pri la rita uzo de ajahuasko, psikedela teo kiu estis dokumentita por kuraci ĉion de depresio ĝis dependeco.
Dum prenado de ajahuasko, partoprenantoj ofte raportas renkontajn spiritojn, kaj ricevante diajn revelaciojn.
Ŝamanistaj teknikoj ankaŭ estis uzitaj en Novepoko-terapioj kiuj utiligas leĝigon kaj asocion kun aliaj faktoj kiel intervenon.
#000151
La antropologo Alice Kehoe kritikas la esprimon "ŝamano" en ŝia libro
Shamans and Religion: An Anthropological Exploration in Critical Thinking.
Parto de tiu kritiko implikas la nocion de kultura transpreno.
Tio inkludas kritikon de Nova Epoko kaj modernajn okcidentajn formojn de ŝamanismo, kiuj, laŭ Kehoe, misprezentas aŭ diluas indiĝenajn praktikojn.
Alice Kehoe ankaŭ kredas ke la esprimo plifortikigas rasismajn ideojn kiel ekzemple la Nobla sovaĝulo.
#000152
Dulam Bumochir asertis ĉi-suprajn kritikojn de "ŝamanismo" kiel okcidenta konstrukcio kreita por relativaj celoj kaj, en ampleksa artikolo, dokumentis la rolon de mongoloj mem, precipe "la partnerecon de akademiuloj kaj ŝamanoj en la rekonstruo de ŝamanismo" en post 1990/post-komunista Mongolio.
Tiu procezo ankaŭ estis dokumentita fare de svisa antropologo Judith Hangartner en ŝia grava studo de Darhad-ŝamanoj en Mongolio.
Historian Karena Kollmar-Polenz argumentas ke la socia konstruo kaj aĵigado da ŝamanismo kiel monaĥoj "aliaj" fakte komenciĝis kun la 18-a-jarcentaj verkadoj de tibetaj budaistmonaĥoj en Mongolio kaj poste "verŝajne influis la formadon de eŭropa diskurso sur Ŝamanismo".
#000155
Reĝo James VI kaj mi
#000161
Ŝamanismo (ne konfuzu kun ŝramanismo!) estas religiformo, aparte kutima en senskribaj kulturoj, ne malplej la ĉirkaŭpolusaj. Ĝia esenco estas kontakto inter homoj kaj spiritoj, per homo speciale dotita kaj trejnita, la ŝamano, kiu povas eniri trancan mensostaton ekzemple per memhipnoto aŭ uzante drogojn.
#000164
En la plej multaj kulturoj, ŝamanoj estas viraj, sed en kelkaj ankaŭ virinoj povas ŝamaniĝi. Aparta kazo estas la pranordia religio, kie ekzistis ŝamanismo, sub la nomo sejdo, sed por viroj sejdo estis hontindaĵo. Do nur virinoj (almenaŭ oficiale) praktikis ĝin. Tamen, en la pranordia religio, la ĉefdio Odino estis ankaŭ la plej supera sejdanto.
#000165
En kelkaj kulturoj, la ŝamanpostenoj estas heredaj; en aliaj, ŝamanoj estas "alvokataj" el la transmondo.
#000166
La tibeta ŝamanismo, bön, forte influis la eksterajn formojn de la tibettradicia budhismo.
#000167
Ŝamanismo estas religia komplekso, kiun la homo en pluraj partoj de la mondo disvolvis por kompreni la nevideblajn frotojn de la naturo kaj defendi sin kontraŭ insidaj malsanoj kaj ĉiuj aliaj necertaj aspektoj de la vivo. Tiel en tiu larĝa kadro, ĝi okupiĝas pri fundamentaj nomaj valoroj kaj difinas rilatojn inter homoj, inter iliaj socioj kaj la natura ĉirkaŭmedio, kaj inter iliaj kulturoj kaj la kosmo.
#000169
La ideologia premiso de ŝamanismo estas la ekzisto de supernaturaj mondoj (la supra, ĉiela mondo kaj la submondo) kaj la eblo starigi kontaktojn kun iliaj loĝantoj. La praktikisto de tiu religia sistemo estas la ŝamano, viziulo, kiu agas en la nomo de la komunumo kiel peranto inter homoj kaj dioj kaj spiritoj de tiuj eksterteraj regionoj. La esenca ŝamana tekniko estas trapaso de unu kosma ebeno al alia, de la tero al la ĉielo aŭ, inverse, de la tero al la subtero. Li kapablas rilati kun la supernaturaj mondoj danke al inspiro donita al li fare de iaj spirithelpantoj, kiuj manifestiĝas dum spirit-flugo, kiam, post ekstaziĝo kaj ektranco, lia animo laŭvole forlasas la korpon. La celoj de la ŝamano estas efektivigi fizikan kaj spiritan kuracadon, plibonigi veterkondiĉojn, sukcesigi ĉasadon kaj antaŭdiri la estontecon. Ŝamanoj diferencas de pastroj de aliaj religioj, kiuj nur scias kaj praktikas ritojn por la tuta tribo aŭ socio. Male la ŝamano senpere faras kontakton kun la supernaturo kaj persone agadas sur la alimondaj ebenoj, ĉar li scias, kiel fari la trarompon kaj iradas tien en spirita formo. Pritraktado de ŝamanismo en ordinara, ĉiutaga lingvo ne konvenas; oni devas uzi ĝiajn mistikajn esprimmanierojn.
#000170
Ŝamanismo aperis tre frue en la historio de la homaro. Ĝiaj radikoj datiĝas de la supera paleolitiko, kaj la adeptoj disvastiĝis sur la tuta planedo. La pratipaj ŝamanoj troviĝas en la ĉirkaŭpolusa zono de la terglobo, tiu vasta teritorio ampleksanta nordan Azion, Siberion kaj nordan Nordamerikon. La etnografia literaturo priskribas ŝamanismajn kompleksojn ankaŭ en la kulturoj de meksikaj kaj sudamerikaj indianoj, ĉe multaj triboj en Afriko, kaj en pli foraj lokoj kiel Koreio kaj Aŭstralio. Plej ofte temas pri popoloj vivantaj sur la primitiva ekonomia bazo de ĉasado kaj kolektado de vegetalaj nutraĵoj. Pro tio, estas tre probable, ke ŝamanoj agadis en la socioj de ŝtonepokaj homoj antaŭ pluraj jardekmiloj. Malgraŭ daŭra modifado de indiĝenaj kulturoj pro kontaktoj kaj konfliktoj kun modernaj industriigitaj socioj kaj ankaŭ pro subpremado fare de antagonismaj registaroj kaj eklezioj, ŝamanoj agadas aktuale ĉe pluraj popoloj. Tio atestas, ke ili havas signifoplenan kaj valoran funkcion en socioj, kiuj konservas siajn antikvajn tradiciojn. La alvokiĝo de homo al la vivmaniero de ŝamano povas havi internan fiziologian aŭ psikologian kaŭzon kaj ankaŭ influon de eksteraj faktoroj. Tio klarigas, kial ofte iĝas ŝamanoj certaj individuoj posedantaj korpajn difektojn kiel cerbajn lezojn aŭ epilepsion. Malgraŭ tio, ke ŝamanoj similas al epilepsiuloj kaj histeriuloj, ili montras indikojn de pli ol normala nerva konsistiĝo. Ŝamanoj atingas gradon de koncentriĝo preter la kapablo de ordinaruloj, kaj eltenas elĉerpajn fortostreĉojn. Pro tio ili sukcesas regi siajn ekstazajn moviĝojn kaj, eĉ se ili ne estas veraj epilepsiuloj, ili tamen kapablas estigi epilepsian trancon laŭvole. La teoria kaj praktika trejnado de homo, volanta esti ŝamano, estas tro komplika por esti entreprenita fare de simpla neŭrozulo.
#000171
Ŝamanoj devas posedi akran inteligentecon, perfekte flekseblan korpon, senliman energion kaj ankaŭ profundan scion pri la propra kulturo. Kiel kantistoj, poetoj, muzikistoj, divenistoj kaj kuracistoj ili estas gardantoj de religiaj kaj popolaj tradicioj kaj la ĉefaj konservantoj de legendoj plurajn jarcentojn aĝaj. Ili konas la proprecojn de animaloj kaj vegetaĵoj kaj utiligas ilin por tradicia kuracado per indiĝenaj teknikoj. Grava aspekto de la kurac-metodo de ŝamanoj estas resanigado ankaŭ per spiritaj rimedoj.
#000173
La lokalo de ŝamana seanco estas domtipo karakteriza de la regiono. Ĝi devas esti taŭge aranĝita kaj provizita per la tradicia sakrala ekipaĵo por plenumado de la ceremonio. En Siberio seancoj kutime okazas en jurto, kiu povas esti la loĝejo de la ŝamano mem aŭ, kelkfoje, nove konstruita jurto. Unue, la ŝamano elektas lokon en herbokampo kaj tie konstruas sian jurton el ŝtipoj. Ĉe unu flanko de meze situanta fajrejo li starigas trunkon de juna betulo aŭ lariko, senigitan je siaj malsupraj branĉoj. Ŝtupoj estas noĉitaj en la arbo por supreniro de la ŝamano, kaj la pinto estas elŝovita tra fumtruo en la tegmento. Ĉe la alia flanko de la fajrejo estas sternita tapiŝo, kaj benkoj por spektantoj staras ĉe la muro. La arbotrunko simbolas la arbon, kies radikoj atingas la subteran mondon, kaj kies supra parto kondukas al la ĉielo. Ĉe nordamerikaj indianoj ŝamanoj faras sian seancon en tendo, vigvamo, terkabano aŭ ligna dometo. Pro manko de fenestroj estas mallume interne. Meze de la planko estas fajrejo, de kie fumo de la fajro supreniras rekte al la tegmenta fumtruo. Mankas mebloj, sed lanaj litkovriloj por spektantoj kuŝas sur la dure enbatita, tera planko.
#000174
Ne povas okazi seanco, se la ŝamano surhavas nur profanan, ĉiutagan veston. Se speciala kostumo ne ekzistas, anstataŭas ĝin ĉapo, zono, tamburo aŭ klakilo kaj diversaj sorĉo-objektoj. Tre komplikaj kaj ornamriĉaj estas la vestoj de siberiaj ŝamanoj. Unu speco konsistas el mallonga kaftano el ŝafidfelo kun la blanka pelto interne kaj la felflanko ekstere. La ruĝe farbita felo estas garnita per surkudritaj cipreaj konkoj, bronzaj diskoj fiksitaj surbruste kaj surdorse, kaj faskoj da strigoplumoj ligitaj al la dorso kaj ŝultroj. Surkudritaj brodaĵoj figurantaj ostojn de la homa korpo kompletigas la ornamadon. Alia vestaĵo uzata en Siberio estas mantelo, sur kies flankoj estas kudritaj multaj, longaj kaj maldikaj strioj, kaj ankaŭ sonoriloj kaj bronzaj platoj. Sur la mantelo pendas feraj ornamaĵoj konsistantaj el diskoj kaj figuroj de mitaj bestoj. Ili pezas inter 60 kaj 100 kílogramojn kaj dum dancado kreas inferan bruon. Surkape la ŝamano portas fruntbendon kun vertikale starigitaj agloplumoj kaj konkoj sur la flankoj. Kelkaj ĉapoj havas la formon de krono garnita per rangiferkornoj el fero. Piedvestoj estas botoj el mola ledo kun la pelto ekstere aŭ el urso- aŭ cervofelo kun la pelto interne. Ornamas ilin broditaj teksaĵoj havantaj formojn de krurostoj kaj serpentoj. Ankaŭ la gantoj de la ŝamano estas faritaj el cervofelo.
#000175
La kostumo de la siberia ŝamano simbolas lian rilaton al la besta mondo. Kelkloke estas du tipoj, la anasa kaj la rangifera. La malantaŭo de la mantelo de la anasa kostumo estas fasonita por esti pli longa, tiel prezentanta la voston de la birdo. Sur ĝi estas ornamaĵoj en la formo de ostoj de anaso, kaj sur la manikoj estas franĝita strio el ŝamo por simboli flugilon. La rangifera kostumo havas ornamajn elementojn specife rilatantajn al tiu besto: ekzemple, ostoj el fero formas la kompletan skeleton de alko.
#000176
Nordamerikaj ŝamanoj vestas sin per dika, nigra bizon-pelto kovranta iliajn ĉiutagajn vestaĵojn. Se ne estas tia ŝamana kostumo, li povas danci nuda ĝis la talio. Tre gravaj estas agloplumaj ornamaĵoj, ĉar ili simbolas la magian flugon.
#000177
Krom la riĉe garnita kostumo kun simbolaj ornamaĵoj, la ŝamano devas provizi sin per aro da specialaj rekvizitoj, por ke la seanco estu efika. La plej grava ilo servanta por alvoki spiritojn estas tamburo. Konstanta tamburado ebligas al la ŝamano kontakton kun la spirita mondo, al kiu li estas preparanta sin por vojaĝi. La tamburo de la siberia ŝamano estas ronda aŭ ovala, farita per la haŭto de rangifero, alko aŭ ĉevalo. Ĝia larĝa rando estas el larikoligno, kaj ĉirkaŭ la ekstera surfaco estas muntitaj resonatoroj. Fiksita al la malantaŭa parto de la tamburo estas vertikala ligna kaj fera mantenilo. Horizontalaj fadenoj aŭ lignaj kojnoj tenas multajn pecojn da tintanta metalo, klakilojn kaj sonorilojn. Ornamas la tamburon interne desegnaĵoj montrantaj ruĝajn cervojn, montarajn kaprojn, ĉevalojn, birdojn kaj aliajn bestojn. Troviĝas ankaŭ simbolaj desegnaĵoj de senvivaj objektoj: la mondarbo, suno, luno, ĉielarko kaj sago.
#000178
La tamburo estas grava rekvizito ankaŭ por la nordamerika ŝamano, kiu faras ĝin el rezinoza pinligno. Lia dua plej bezonata ilo estas pipo el ligno aŭ kalumeto el ruĝa katlinito, ĉar intensa fumado karakterizas indianajn seancojn. Komerca tabako kutime ne taŭgas por ŝamanaj ceremonioj - oni prefere fumas indianan tabakon faritan el la ŝelo de la ruĝa saliko aŭ el aliaj indiĝenaj vegetaĵoj. Dum la seanco la ŝamano periode prenas pipon kun tabako kaj enspiras profunde. La fumo bongustas kaj la ŝamano sentas eŭforion. La bonodora tabakfumo plenigas la tendon aŭ domon kaj supreniras rekte al la spirit-mondo tra la fumtruo en la tegmento. Samvoje alidirekta povo fluas malsupren al la ŝamano tra la piptubo, kaj li sentas ĝin senpere eniri lian korpon, dum li tenas la pipon. Poste li daŭrigas la kantadon.
#000179
Krom sia tamburo, pipo kaj tabako, la indiana ŝamano posedas ankaŭ jenajn akcesoraĵojn: bastonon, agloplumojn, krotal-sonorilojn, klakilojn, saketon kun rok-kristaloj, ŝtonetojn, kavajn krurostojn de birdoj kaj aliajn sorĉajn aĵojn. Ankoraŭ unu grava ilo por la ŝamana kurac-ceremonio estas suĉtubo el eburo aŭ antlero, kiu servas kiel animkaptilo. Tiuj sakralaj objektoj estas traktataj kun granda respekto, kaj la sako aŭ korbo enhavanta ilin estas gardata en sekreta loko. I
#000180
La fizikaj manifestiĝoj de la tranc-stato similas al epilepsoidaj atakoj. Sonoj, kiuj antaŭas trancon estas siblado, zumado kaj sonorado en la oreloj. La korpo skuiĝas konvulsie, ŝaŭmo venas el la buŝo kaj sango el la naztruoj. Kelkfoje abdomenaj doloroj akompanas ekstaziĝon. La ŝamano ne plu estas sensiva je la ekstera medio. Post la klimakso de la tranco, la ŝamano kolapsas kaj kuŝas senmove, muta, en vera katelepsia stato karakterizata per interrompo de vivfunkcioj de la korpo, muskola rigideco kaj perdo de kontakto kun la ĉirkaŭaĵo. Poste li konsciiĝas per si mem. Ĉar tranco estas traŭmata travivaĵo, povas sekvi ĝin amnezio, kaj la ŝamano ne memoras la kantojn, kiujn li improvizis. Se ne okazas tiel, li povas rakonti al la ĉeestantoj pri la flugo de sia animo.
#000183
Helpantaj spiritoj prenas multajn formojn. Ili povas esti la spiritaj fortoj loĝantaj en sakralaj lokoj aŭ ĉielaj astroj kiel stel-spiritoj kaj la lun-spirito. Estas ankaŭ spiritoj de bestoj, de forpasintaj parencoj kaj mitaj estuloj. La celo de kontakto kun spiritaj amikoj de aliaj mondoj estas peti helpon. Dum la seanco la spiritoj parolas tra la voĉo de la ŝamano. Kelkfoje la ŝamano en sia spirita formo rajdas sur la spirito de besta helpanto kiel la ĉevalo aŭ rangifero. Aliokaze li transformiĝas en spiriton de besta helpanto, precipe birdo. Inter tiuj birdoj la aglo estas la plej grava. La simboliko de la ŝamana spirit-flugo estas tre riĉa kaj emfazas moviĝon tra la spaco kun granda rapideco. Estas necese eniri en la ĉielon en palpebruma daŭro, ĉar la magia pordego malfermiĝas kaj fermiĝas tre rapide. La plej ofta besttipo en la simboliko de la spirit-flugo estas la birdo. Kostumoj estas ornamitaj per plumoj, surkudritaj flugiloj kaj bird-skeleto farita el fero aŭ brodita teksaĵo. Ne-vivaj objektoj asociitaj kun la spirit-flugo estas ĉasiloj kiel sagoj kaj harpunoj, kaj la ĉielarko, kiu funkcias simbole kiel ponto inter la mondoj.
#000185