Brazila tribunalo decidas gardi en Rio-de-Ĵaneiro enketon pri la morto de Marielle Franco
#000004
“Hodiaŭ ni havis gravegan venkon”, diras Anielle Franco. La 27-an de majo, la Supera Justica Tribunalo (SJT) de Brazilo neis la peton pri la federaciigo de la enketo rilate al la murdo de ŝia fratino, Marielle Franco, magistratano murdita en Rio-de-Ĵanejro kun sia ŝoforo, Anderson Gomes, en marto 2018.
#000006
Malgraŭ la enkarcerigo de la pafistoj, la respondeculoj pri la krimo ankoraŭ ne estis identigitaj. “Meze de tiom da murdoj, almenaŭ unu venko”, diras ŝi.
#000007
VITÓRIA! Por 5×0 no STJ a federalização do caso Marielle e Anderson já está NEGADA! Foram mais de 150 mil pessoas e mais de 200 organizações da sociedade civil assinando contra a federalização, e inundamos as redes com a hashtag #FederalizaçãoNão
Não temos como agradecer o apoio! /A4bzeAks1I
#000008
Marielle estis magistratano de la urbo Rio-de-Ĵanejro por la Partio Socialismo kaj Libereco (Partido Socialismo e Liberdade, PSOL), nigrulino, ambaŭseksema, patrino kaj ladurbanino (devenis el favelo). Dum sia mandato, ŝi ankaŭ estis prezidanto de la Komisiono pri Virinoj en la magistratejo. La aŭto kiu estis transportanta ŝin hejmen en la nokto de la krimo estis trafita de 13 pafoj.
#000011
Ekzistis timo pri entrudiĝo en la kazo fare de prezidanto Jair Bolsonaro, kies familio havas ligilojn kun la suspektitoj pri la murdo.
#000013
La peto pri federaciigo estis prezentita de la Ĝenerala Prokuroro de la Respubliko (PGR) en 2019, estante unu el la lastaj agadoj de la tiama prokuroro Raquel Dodge, kiu asertis ke la enketoj povus esti damaĝitaj en la ŝtato, pro malrapideco rilate al la konkludo pri la ordonintoj de la krimo.
#000014
Tuj, la familio prenis pozicion kontraŭ la decido en letero sendita al la ministroj de STJ, en kiu ĝi konfirmis:
#000015
Esperamos que as investigações evoluam, finalmente. Esperamos não ter que esperar mais dois anos para descobrir quem mandou matar minha irmã. Quem sabe um dia teremos esse caso solucionado.
#000019
Ni esperas ke la enketoj evoluos, finfine. Ni esperas ke ni ne devos atendi du pliajn jarojn por malkovri kiu ordonis la murdon de mia filino.
#000020
En sia decido, la raportisto de la kazo, Laurita Vaz, asertis ke la graveco de la krimo “estas nekontestebla”, sed substrekis epizodon kiu “minimumigas la peton pri la federaciigo de la kazo”. Laŭ la ministro, tagon post la murdoj, PGR kreis laborgrupon konsistantan el kvin prokuroroj de la Respubliko por kontroli la progreson de la enketo en Rio-de-Ĵaneiro.
#000021
É inegável que o caso insuflou não só o país, mas também a comunidade internacional, tanto pela brutalidade dos homicídios como pelo simbolismo da ação delituosa. Atentado contra a vida de parlamentar, eleita com votação expressiva, que se dedicava à defesa de grupos sociais menos favorecidos, com discursos de clara oposição ao crime organizado no Rio de Janeiro.
#000022
Nekontesteble la kazo influis ne nur la landon, sed ankaŭ la internacian komunumon, kaj per la krueleco de la murdoj kaj per la simboleco de la krima ago. Atenco kontraŭ vivo de parlamentano, elektita per signifa voĉdono, kiu sin dediĉis al la protektado de sociaj grupoj malavantaĝigitaj, kun diskursoj de klara opozicio kontraŭ organizita krimo en Rio-de-Ĵaneiro.
#000023
La aliaj ministroj sekvis la voĉon de Vaz, kaj la voĉdonado estis unuanima por ne-federaciigo. La Instituto Marielle Franco, kreita de ŝia familio, iniciatis la kampanjon “Federalização Não!” por arigi subskribojn kaj premi por decido. Pli ol 150 000 personoj kaj 200 organizaĵoj de la civila socio sendis la peton al ministroj. Por Anielle, prezidanto de la instituto, kiu parolis kun Global Voices per WhatsApp, la decido estis venko:
#000024
Foi uma vitória não só para a família, mas para todos os 154 mil companheiros e companheiras que assinaram essa mobilização da sociedade civil contra a federalização. (...) Essa votação foi unânime e importante no meio de tanto caos, de tanta interferência e de tanta dor.
#000025
Estis venko ne nur por la familio, sed por ĉiuj 154 000 homoj kiuj subskribis tiun mobilizadon de la civila socio kontraŭ la federaciigo. (...) Tiu ĉi voĉdonado estis unuanima kaj grava meze de tiom da kazoj, de entrudiĝo kaj tiom da doloro.
#000026
En januaro 2019, post operacio de la Publika Ministerio, publikiĝis la informo ke la filo de la prezidanto de la Respubliko, la senatano Flávio Bolsonaro, dungis en sia kabineto la patrinon kaj la edzinon de unu el la ĉefoj de la grupo, la eksa policisto Adriano da Nóbrega.
#000028
En marto, aliaj du nomoj ligitaj al la organizo, Ronnie Lessa kaj Élcio Vieira de Queiroz, estis arestitaj pro la murdoj. Laŭ la polico, Lessa pafis Marielle, dum la eks-militisto Queiroz stiris aŭton kiu sekvis tiun de la magistratano. Oni ne scias ankoraŭ kiu ordonis tiun krimon.
#000029
Tuj post la enkarcerigo, la Federacia Polico komencis esplori la eblon pri fraŭdoj en la enketado de la kazo kaj provoj malfaciligi ĝin. Ronnie Lessa loĝis en la sama konstruaĵo kiel la prezidanto Jair Bolsonaro, en riĉa kvartalo de Rio-de-Ĵaneiro. Pordisto diris al la polico ke Élcio Queiroz ricevis permeson eniri la konstruaĵon, horojn antaŭ la murdo, fare de iu kiu troviĝis en la domo de Jair Bolsonaro, tiam federacia deputito. Tagojn poste, li ŝanĝis sian version por la Federacia Polico, atestante ke li eraris pri la numero de la domo.
#000030
Bolsonaro akuzis la guberniestron de Rio-de-Ĵaneiro, Wilson Witzel, ke tiu ĉi manipuladas la enketon pri la murdo de Marielle, por provi detrui lian reputacion. Witzel neis la akuzojn kaj diris ke li procesos kontraŭ Bolsonaro.
#000031
Antaŭ la juĝado de STJ pri la federaciigo de la kazo, Bolsonaro konfirmis, en mesaĝoj interŝanĝitaj kun la tiama ministro pri justico, Sergio Moro, ke li volis pli da kontrolo pri la federacia polico de Rio-de-Ĵaneiro. En kunveno kun siaj ministroj la 22-an de aprilo, la brazila prezidanto estis filmita dum li diris:
#000032
Moro petis la demision de la registaro, baldaŭ poste, kaj gvidis la diskutojn tiel ke la Supera Federacia Tribunalo enketu eblajn krimojn de la prezidanto. La ministro estis kontraŭ la demisio de la ĉefo de la Federacia Polico, Maurício Valeixo, decidita de Bolsonaro.
#000035
La elektito por la ĝenerala direkcio de la Federacia Polico fare de la prezidanto estis Alexandre Ramagem, sed la nomumo estis malakceptita de STF. La ministro Alexandre de Moraes komprenis ke Ramagem estis proksimulo de la prezidanta familio – fotoj de li kun la gefiloj de Bolsonaro je Novjaro estis publikigitaj en sociaj retejoj. Bolsonaro tiam proponis homon rilatan al Ramagem, Rolando Alexandre de Souza.
#000036
Plej novaj artikoloj pri Latinameriko
#000039
“La Balkanoj estas la eŭropa Latinameriko en multaj belaj aspektoj”, diras albana verkisto Elvi Sidheri
#000042
Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion
#000043
Aboni komentojn de ĉi tiu artikolo per retpoŝto
#000047
Ĉiuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje ĉar tiu povus esti markita kiel spamo.
Bonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaĵojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj.
#000048
Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon.
#000049
Bonvolu subteni nian gravan laboron
#000051