Kial ni festas Robert Burns? Ĉu li ne estas simple unu plia “morta blanka viro”? Nu jes, sed ne en la senco, kiel tiu frazo estas ofte uzata, en la senco de prestiĝo kaj hegemonio, kiu indas, ke ni pretepasu ĝin.
#000001
Burns tre indas. Ni estas bonŝancaj, ke lia malriĉa patro kaj najbaroj kundividis la kostojn por instruisto en tiu epoko, kiam edukado ne estis kutima por ordinaraj homoj. Kaj Robbie mem ĝuis. Li estis diligenta lernanto. Post dorsrompantaj malfacilaj tagoj de farmlaboro li legus longe dum vesperoj.
#000002
Burns vivis unu jarcenton antaŭ Zamenhof, sed per siaj idearoj ili ambaŭ estas samideanoj. Povus soni iomete strange al vi..... nacia skota bardo kaj aŭtoro de internacia lingvo: ĉu vere samideanoj?
#000003
Eĉ, konsideru la kanton “Scots Wha Hae”. Ĉu ĝi ne estas simpla nacionalisma adoro de mezepokaj sangosoifaj militistoj? Nu, laŭvorte, tio povus esti komprenebla interpreto.
#000004
Tamen, same kiel Zamenhof, Burns devis zorgi pri tio, kiel imperia ŝtato ricevus siajn verkojn – do li eldonis ĝin anonime. Kvankam li menciis mezepokajn heroojn, prave tio estis kaŝita simbolo por la radikala movado de lia tempo. Li loĝis samtempe kiam la franca, usona kaj haitia revolucioj okazis.
#000005
Burns partoprenis en republiko de leteroj. Tio estas, li estis la kultura manifestaĵo de la politika tradicio, kiun sekvis homoj kiel Thomas Muir de Glasgovo, Henry Joy MacCracken de Belfasto, Wolfe Tone de Dublino kiuj apartenis al la sama generacio kiel Burns. Ankaŭ la influigega Tom Paine de Norfolk, Anglio, – la aŭtoro de “Rajtoj de Homo” – kiu estis tridek jarojn pli aĝa, sed kiu ankoraŭ transdonis siajn ideojn en Usono, kiam la aliaj 3 jam mortis dolore kaj june. Ilia kredo estis pri libereco, egaleco, solidareco kaj demokratio. Danĝere, ĉar multaj homoj recevis punojn – ekzilo al Aŭstralion.
#000006
Unuflanke, ni ofte konsideras Burns kiel egan fieran patrioton. Aliflanke, Burns vere malamis multajn aferojn de la skota kulturo. Ekzemple, en la preĝejo, la pastro (aŭ la “ministro” por uzi pli skotan vorton) ofte publike humiligus Burns, nur ĉar Burns estis amema pri virinoj.
#000007
La sekvajn vortojn de la moderna verkisto Irvine Welsh Burns ankaŭ facile povus diri:
#000008
Ni estas la plej malnoblaj de la malnoblularo!
#000009
Sed Burns certe neniam estus tiel malĝentila, ĉu ne? Nuuuu, fakte, mi devas koncedi, ke iom de liaj verkoj pri lia koramikinaro ne lasas multon al la imago!
#000013
Konsideru ekzemple, <Ne haroj sur ĝi>, kiun mi mem tradukis:
#000014
Sed la karna karaktero de la verkoj de Burns atingas ekvilibron, kiam ĝi estas konsiderata apud la profunda amo kaj afekcio, kiun Burns esprimas en siaj aliaj verkoj. Ankaŭ la digna senco de justeco por homaro, kaj eĉ por musaro malforta! Tiuj verkoj estis tradukitaj pere de pli bonaj tradukistoj ol mi, nome Antoni Grabowski, William Auld & Reto Rosetti.
#000016
“Jes malgraux bar‘ kaj vojerar‘
#000017
Retpoŝtadreso ne estos publikigita. Devigaj kampoj estas markitaj *
#000020
Tiu ĉi retejo uzas Akismet por malpliigi trudaĵojn. Ekscii kiel viaj komentaj datumoj estas traktataj.
#000022
Jar-kompaso – planu novan jaron en Esperanto
Lingvemuloj kaj poliglotoj tutmondaj denove renkontiĝos en 2022 – kaj interrete kaj ĉeeste
Polyglot Gathering revenas rete en 2022!
Pacon al Ukrainio, pacon al la mondo!
#000023
Jazyky na dlani – ako učiť inovatívne a efektívne
Počítač pre každého (Bánovce nad Bebravou)
#000026