Verkinto: Lena KarpuninaSpeco: novelo, originala verkoHaveblo: ElĉerpitaPrezo: ±€12.00Eldonjaro: 2006Formo: libro kudre binditaPriskribo: Dekok rakontoj pri travivaĵoj, plejparte en Sovetunio. La aŭtorino estis jam plurfoje premiita ĉe Belartaj Konkursoj.Paĝoj: 125Larĝo: 135 mmAlto: 205 mmStafeto n-ro: 26ISBN: 90 71205 87 8Notoj: unua eldono el 2000Recenzo: De Donald Broadribb: Tiel okazis, tiel mi spertisDe Aleks Gofen: PENSIGA KAJ PROFUNDE KORTUŜADe Yenovk Lazian: Aŭtoroj el kvar generaciojDe Sten Johansson: Homeca novelaroDe Klara Ilutoviĉ: Freŝa aero de la rakontojDe Gerrit Berveling: La batoDe Don Harlow: Recenzo: La bato / Review: The BlowDe Toshihiko Ito: La bato - Neokazinta amo La rakontoj de Karpunina ne celas unuavice priskribi lokojn aŭ morojn, sed prezenti homajn sortojn, mentalecojn, specifajn reagojn al diversaj eventoj. Samkiel la lokoj, ankaŭ estas tiel konkretaj, ke oni povus renkonti ilin surstrate. Ni aŭdas la paŝojn de la severa instruistino en la klaso kun timigitaj gelernantoj; vidas la senkulpan Bela'n starantan sola kaj nekomprenata inter la pli sukcesaj samklasanoj ... (Prof. J. Bociort)Merita kolekto pro ĝia humaneco, alikultureco kaj psikologia fono. (Christian Declerck)Per noveloj, Lena Karpunina priparolas pri la vivo (juneco) en Taĝikio kie ŝi naskiĝis (tiuepoke, Taĝikio apartenis al Rusio) kaj ankaŭ poste (kiam ŝi loĝis en Germanio) kun ŝiaj plenkreskulinaj okuloj. Facile legebla, la libro estas agrabla.
(Ludino (Francio) - Internacia Esperanto-Sumoo Majo 2018)Pritakso: Aldoni mian pritakson
#000000
Tiel okazis, tiel mi spertis
#000002
La komprenemo kaj la honesteco de la
verkinto brilas en ĉi tiuj noveloj.
#000005
Tre rekomendata legaĵo, bona kontribuo al
#000007
Jen modest-aspekta libreto, kiu raitas enviciĝi inter plej
bonaj specimenoj de la monda nacilingva beletro en la ĝenro de
mallongaj rakontoj, ĉar legado de tiuj ĉi ŝajne simplaj
senartifikaj rakontoj ne nur vokas abundajn sentojn kaj pensojn,
sed ankaŭ ofte asociiĝas kun majstra lakonismo de A. Ĉehov aŭ
#000008
Por la nuntempuloj, tiel foraj de Tie kaj de Tiam, unue povas
ŝajni, kvazaŭ ili estas legontaj pri io tro speciala, senrilata
kaj senkonekta al la aktualaĵoj de la vivo nun kaj ĉi tie. La
#000011
" korp-ekzercado" en lernejo (paĝo 51) ne
ŝajnas esti plej bona esprimo por la nocio
#000015
Esprimo "grimpi vertikale supren" en
montaro (paĝo 95) konfuzas grimpadon (per ŝnuro) laŭ vere
vertikala surfaco de roko pendante super abismo kun esence malpli
komplika irado "rekte supren" laŭ kruta, sed ne
vertikala deklivo (male al la pli facila serpentumado laŭ ĝi).
#000016
La ceteraj rimarkoj koncernas nur la nenecesan uzadon de
neologismoj sukurejo, rezolute, lukras, leno, kabino (anstataŭ
"kajuto"), glaĉero, lanta, dista, bruske, hobio,
vrako. Ho, gefratoj-Esperantistoj lingva anarkismo pereigos nin!
#000018
La plej lasta noto, rilata ne al la rakontaro, sed al la
aŭtoro de la Antaŭparolo Prof. J. Bociort ial li mis-derivis
dufoje la vorton "talentita" anstataŭ
"talenta". Cetere li bone komentas la libron, sed la
teksto devus nomiĝi "Postparolo", ĉar li antaŭtempe
rivelas multajn detalojn. La legantoj lasu ĝin por la fino por
ne kompromiti ilian ĝuon de la rakontoj.
#000020
Ĉio tio tamen ŝajnas bagatela kompare kun la grandaj meritoj
de la libro. Mi forte rekomendas ĝin al legantoj.
#000021
La batoj de la vivo tute ne malmoligis la koron de Lena
Karpunina. La aŭtorino de La bato ne strebas veki
kompaton, nek priskribas kruelaĵojn. Ŝi ne ĝuas suferojn nek
provas ĝuigi ilin al ia leganto.
#000023
La rakontaro estas fluo de rememoroj pri la infaneco
forrabita, ŝparema, sindefendema, tro frue plenkreskiga:
"... oni lasu nin elmigri en Amerikon. Ni ne volas vivi en
ŝtato kiu ĵetas nin surstraten! Pli mallaŭte! Se vi tiel
parolados oni malliberigos vin!" Tiel ĉi interparolas la
gepatroj. Kaj jen la paroloj de la instruistino: "Ho, vi
kretenoj! Degenerintoj! Estas vana klopodo igi pensi tiujn ĉi
#000024
Mirinda varmeco fluas de ĉiu paĝo; homamo, kiu ne disigas
apudulojn je dekomence bonaj kaj malbonaj. Karpunina patrinece,
tamen sen ioma sukeraĵo, kreas siajn heroojn, ĉu malmolkorajn,
ĉu digne kuraĝajn, ĉu vere kompatindajn. Kaj la amo ĉion
venkanta, kiu fontas el la rusa animo, helpas la homojn vivi
hominde la vivon hundindan de eks-Sovetio, mondo neniam
#000025
La kaŝtukon de eksterrealeco, de supernaturaĵoj kvazaŭ
trairas la rakonto "Gloris". Mirinda juna ĉevalo
ribeliĝas kontra sia sorto, kontraŭ la sklaveco, mastreco de
homo. Forta estas la memfida vagabondo ĝin aĉetinta, Martins.
Li, ne la ĉevalo, iĝas vera sklavo: sklavo de duboj,
maltrankvilo kaj dumnoktaj enorelaĵoj. Poste venas
antaŭokulaĵo kaj fine la morto.
#000028
Kion kunhavas la tri verkistoj tiom malsamaj? Nur lingvon
riĉegan, vivan kaj trafan. Ne ilo ĝi estas, sed la aero kiun
enspiras la homaj kreaĵoj surpaĝe vivantaj.
#000029
La libro de Edgard Jamart, Amoj kaj amantoj, estas
altvalora sciigilo pri tio kial kaj kiel homoj amas kaj amoras.
Per multenombraj ekzemploj ĉerpitaj el la historio de la homaro
kaj antikva literaturo, la aŭtoro esploras ĉiujn facetojn de la
amo kaj amoro. La verketo strebas ĉirkaŭbraki dikegan faskon da
problemoj, tial kelkaj citaĵoj helpos sendube ekopinii pri la
#000030
De kelkaj jaroj noveloj de Lena Karpunina ricevadas premiojn
kaj honorajn menciojn en la Belartaj Konkursoj de UEA. En 2000
aperis kolekto de 15 noveloj sub la titolo La bato.
#000032
Du noveloj en La bato prezentas pli dramajn agojn, kiuj
impresas ne persone spertitaj. Tiuj rakontoj laŭ mi ne funkcias
same bone kiel la ceteraj, tamen ankaŭ ili legindas. En du aliaj
noveloj rolas ankaŭ Esperanto, tamen ne kiel ĉefa temo.
#000035
Mi tre rekomendas la novelaron de Lena Karpunina. Pro la
facila kaj senbalasta lingvaĵo eĉ meza lingvoscio sufiĉas por
ĝui ĝin. Kelkaj el la pli mallongaj noveloj eĉ uzeblus kiel
legaĵo por konversacia studrondo. Sed dank' al la majstra
psikologio ankaŭ pli postulema leganto trovos valoran verkon en
#000036
La libron konsistigis 18 rakontoj de vera verkisto. Pri infanoj kaj plenaĝuloj, libero kaj mallibero, montoj kaj tero, bono kaj malbono.
#000038
La veran verkiston distingas la kapablo rakonti pri io timiga sen timigi la legantojn. Dum legado pri mortpafitaj sortoj de malliberuloj ("Miŝka Voropajev", "Mirt", "La linko", "Tiu tago", "La persekuto"), de pacaj taĝikaj junulinoj ("Mortpafitaj pomoj"), de "libera" Jaŝa ("Jaŝa"), de orfino Bela ("Bela") kaj de forlasita de la patrino Julja ("La ridinda letero") ĉiam restas io bona, ia espero je plia bono  "serenas mia trist'"1. Tiun ĉi efikon kaŭzas la verkista talento, kunigita kun granda homama koro, kiu varmigas ankaŭ la stilon.
#000039
Krome, la vera verkisto scias rakonti pri tio, kion li mem ne spertis. Lena ne estis reprezaliita, ne scias la vivon de la stalina koncentrejo kaj tamen priskribas ĝin tiel konvinke, kvazaŭ ŝi ĉion travivis kaj ne povis forgesi. Kaj vere linko persekutas du fuĝintojn ("La linko"), la aŭdaca Mirt flugas per skioj al la libero ("Mirt"), bagnuloj paŝas laŭ bestaj padoj de la virga tajgo ("Tiu tago")...
#000040
Kaj, memkompreneble, la vera verkisto nepre pensigas la legantojn. Pri la vivo, unuavice pri la homo inter homoj  ne trude-krude, sed amikece-delikate. Ĉu la timo bone edukas? Ĉu timanto povas ami aŭ estimi timiganton, kio ajn tiu estus ("La patrino kaj la filino", "La instruistino")? Kial Miŝka Voropajev estis enprizonigita, se li estis ne krimulo, sed viktimo de la vera krimulo  la patro ("Miŝka Voropajev")? Ĉu savi aŭ ne savi la memfidan persekutanton  ĉu helpi aŭ ne helpi al li plu murdi senkulpajn homojn ("La persekuto")? Ĉu mensogo ĉiam estas malbona kaj punenda ĝis preskaŭ murdo? Ĉu la patro ne komprenis, ke ankaŭ la edzino mensogis, dirante, ke la eta filino legis, por laŭeble liberigi ŝin de la turmenta legado ("La bato")? Kiu fakte malgajnis: ĉu la patrino de tri infanoj, forlasita de la edzo, sed restinta fortanima kaj vivopreta, aŭ li, en kies "nova vivo" nepre aperos abundo de komplikaĵoj, kiujn li ne kapablos venki ("La adiaŭo")? Kio estas "verda animo", kiu faras la homon "fidela al Esperanto" ("Anakondo")? Ne ĉiuj komprenos kaj akceptos okazintaĵojn en la rakontoj tiel, kiel ties herooj. Des pli interesaj kaj altiraj estas la rakontoj.
#000041
Dideroto diris, ke la arto estas trovi la neordinaran en la ordinara kaj la ordinaran en la neordinara. Do en la rakontoj de Lena la legantoj vidos la ordinaran drinkulon kun neordinara homamo ("La ridinda letero"), la ordinaran pluvon, kiu donacas neordinaran animliberiĝon ("Paska pluvo"), la neordinare majestan montaron, kie ordinare vojaĝas esperantistoj kaj loĝas ordinaraj gastamaj homoj ("En la montaro").
#000042
Esperanto de "La bato" estas perfekta  ĉiutaga, sed riĉa, simpla, sed belega. La libro rememorigas pri ĉiu el sep lagoj en la montaro, kiuj fascinas per siaj koloroj kaj pureco. Bonan legadon, do, al ĉiu samideano  sendube ĝi vere estas ĝuige bona!
#000043
Mi diru pri "La bato" ankaŭ verse:
#000044