Ĉu rakonti novele? bitlibro PDF
#000000
La detektiva literaturo el la literaturista vidpunkto daŭre
restas pario inter la beletraj ĝenroj. Partoprenante en la
tutrusia SF-forumo Aelita-87 organizita en Sverdlovsk de
"Uraljskij sledopyt", mi aŭdis kompetentan fakulon pri
sciencfikcio sarkasmi: - Nu, ja nur detektivo...fi.
#000002
Tamen jam proverbiĝis ies sentenco, ke la homaro dividiĝas
je personoj, kiuj ŝategas la detektivaĵojn, kaj je tiuj, kiuj
#000003
Por sukceso de l' verko la skemo devas kateni la legantaran
atenton. Por fari la katenojn la aŭtoro devige eltrovas novajn
metodojn, uzas surprizajn detalojn kiuj igu la leganton spirhalte
sekvi la malbobeniĝon de la temo, ĉeesti en la enketado, serĉi
kaj "vadi en marĉo de vana serĉado", erari, desperi,
retrovi la spurojn, ree frustriĝi kaj fine, kune kun la
#000007
Sed kiam la metodoj ripetiĝas, kaj la kanvaso rekoneblas, kaj
la aŭtoraj artifikoj bizare malrealas. Kiam la homajn sentojn
anstataŭas surogataj priskriboj, sekso prenas la lokon de amo,
kaj pastelaj bildoj - de beleco, ni jam povas (se nia gusto ne
estas perversa) flankenmeti la libron kaj demandi: - Kial? kial
#000008
Valano multe serĉas kaj sukcese trovas en la latentoj de
esperanto. Inverse al la neologa direkto, kiun marŝas K. Piĉ
aŭ F. de Diego. Veltabulo, zumbiciklo, senkiale, antikvaĵa
knabo... malgraŭ la malvasta sortimento la kombinoj efikas
plaĉe, samkiel la asociacioj - "ĉu vi kuiras ĉine?"
#000011
Tamen la banala, primitiva enhavo grave malagrabligas la
impreson. La nuna situacio en la esperanta literaturo ne estas
aparte favora: Valano kaj Lorjak trovas brilajn rimedojn, sed ne
scias apliki ilin, dum I. Nemere trovante aktualajn temojn ne
povas arte prilabori ilin - lia lingvo estas senkolore seka, ne
tian beletron oni ŝatas. La aŭtoro de Lappar... preskaŭ
respondis al la postuloj de l legantoj, sed... la bedaŭroj
#000012
Cetere, forta flanko de Valano estas lia netriviala humuro.
Tial la libera de murdoj Spiona rondo apartenas al liaj
sukcesoj - sola voluma sukceso. Nekutima komika situacio efikas
pli agrable ol la enketaj ĉenoj. Konstato por pripensi...
#000013