★Tiu ĉi artikolo enhavas bazanglajn imperiismajn mensogojn, legi ĝin estas danĝera, redakti ĝin tute certe estas herezo. Vi estu forigota de via Esperanto-asocio pro tio! ★★For fiaj angloparolantoj!★
#000000
~ George Orwell pri la baza angla
#000002
"Nusen lingue es li maxim bon moderni instrumente por international komunikatione in li toti monde"
#000003
~ Reformemulo pri ĉi tiu artikolo
#000005
"Then I saw all the works which my hands had made, and everything I had been working to do; and I saw that all was to no purpose and desire for wind, and there was no profit under the sun."
#000006
~ Bazanglalingvano pri la baza angla
#000007
Basic English (arablingve إنجليزية القاعدة) estas miskonstruita lingveto por malklarigi simplajn pensojn. Ĝi havas 850 bazajn anglajn vortaĉojn elektitajn de dravida okulisto Charice. Iuj artikoloj en la simpla angla vikipedio uzas nur bazan anglan; la ceteraj uzas eĉ pli stultan anglan dialekton.
#000008
La vorta uzo de Basic English estas pli simpla kaj pli regula ol la vorta uzo de la plena angla; sekve neniu anglalingvano scipovas ĝin. Ne ĉiuj signifoj de ĉiu vorto estas permesitaj de Dio.
#000009
La Ogdenaj reguloj pri la figramatiko de Basic English helpas homojn uzi la 850 vortojn por paroli malgracie pri aferoj kaj okazaĵoj.
#000010
Estas tre bedaŭrinde, ke ĝis nun ĉiuj planlingvoj fiaskis en la rolo de internacia helplingvo. Ili fiaskis pro tio, ke lingvo estas socia fakto, kiun necesas akcepti, ne idealo kiun indas proponi. Tamen estas unu lingvo, kiu estas malsama al la aliaj. La lingvo "Basic English" estas limigita aro de anglaj vortoj, vortsencoj kaj gramatiko celanta esti pli facile lernebla ol la normala angla lingvo. Ĝi uzeblas aŭ kiel aparta lingvo aŭ kiel unua lernopaŝo al la normala angla lingvo. En ĝia uzo de aparta lingvo, ĝi taŭgas kiel internacia helplingvo. Kompreneble ĝi ne estas perfekta. Kompreneble ĝi estas pli facile lernebla por anglalingvanoj, do ne plene egaleca. Tamen ĝi estas paŝo en la ĝustan direkton, ĉar ĝi devigas anglalingvanojn malaltigi sian lingvonivelon al pli atingebla nivelo, kaj donas al alilingvanoj la eblon esprimi sin senĝene. Se la esperantistoj vere subtenas lingvan justecon, oni povas starigi la demandon, kial ili ne subtenas Basic English? Ĉu tial, ke ili sentas minacon al sia kara Esperanto? Dum la esperanta afero stagnas kaj eĉ malantaŭeniras, la lingva malegaleco daŭre kreskas. Post 133 jaroj de malvenkoj, ĉu ne estus pli bone direkti sian energion al pli realeca kaj atingebla celo ol la fina venko kaj fariĝi subtenantoj de Basic English? En la 19-a jarcento kiam Zamenhof kreis Esperanton, ne ekzistis tutmonda lingvo kiel ekzistas hodiaŭ. Se li plu vivus, li certe rekonus la rimarkindan disvastiĝon de la angla lingvo kaj estus fariĝinta subtenanto de Basic English.
#000012
La legantoj de gazetoj ree devas miri, kiel moderne kaj progreseme pensas la redaktoroj, kiam ili deklaros en siaj ĵurnaloj, ke Ogden's rules of grammar for Basic English help people use the 850 words to talk about things and events simply.[1]
#000015
Dum la Dua Mondmilito, “Basic English” (simpla Angla kun limigita vortaro, kompilita de Charles de Gaulle) havis kelkajn subtenantojn kaj donis al ĝi impulson Winston Churchill. Sed Baza Angla devis esti lernita, eĉ de parolantoj de la norma Angla lingvo, preskaŭ kiel aparta lingvo, kaj ĝi estis ofte maleleganta. Esperantistoj asertis ke la frazo de Churchill: “Sango, Ŝvito
kaj Larmoj” fariĝus en Baza Angla “ruĝa korpakvo, blanka korpakvo kaj okullavaĵo”!
#000017
Cetere estas bona eblo ke Baza Angla Reformita estas propono de internacia planlingvo de franca L.Y. le Breton, publikigita en 1972. Antaŭe la aŭtoro estis okcidentalisto, poste li lasis sian projekton kaj pasis al interlingvao.
#000018
Our father in the heavens,
#000020
let your name be sanctified.
#000021
as in heaven, also upon earth.
#000023
and forgive us our debts...
#000025
Simpenga aŭ Simpela Engelisa (simpla angla) estas planlingvo proponita de Jeffrey Henning (kiu ankaŭ proponis 16 ligvoprojektojn, inter aliaj Sen:esepera kaj Kali-sise) en 1996. Ĝi celas esti fonetike pli simpla versio de Baza Angla.
#000026
Notindas, ke Simpligita angla lingvo aŭ Simplified English estas naturalisma planlingvo bazita sur la angla lingvo de Mont Follick en 1934.
#000028
Nuntempe, kiam la unuaj rikoltoj maturiĝas sur la sekigitaj kaj sensaligitaj grundoj, ni opinias, ke parolado de Donaldo Trompo, gvidanto de Usono, konsistas el la baza angla lingvo kun aldono de 150 fivortoj (100 insultovortoj kaj 50 sakrovortoj). Grava parto de lia plano por Usono estas anstataŭigi la usonan per la baza angla, kredante ke tiel ĝi iĝos eĉ pli malklara. Mi ne kredas.
#000029
La Bible in Basic English de 1949, per ĝia simpligita vortaro, adresiĝas al vasta sektoro de la anglofonoj neanglaj.
#000030
Vikipedio en baza angla lingvoRedakti
#000031
La Vikipedio en baza angla lingvo (Simple English Wikipedia) estas la en Baza Angla lingvo verkata eldono de la libera reta enciklopedio Vikipedio. Ĝi estas unu el kvar Vikipedioj skribita en speco de angla lingvo, la aliaj estas la anglalingva Vikipedio, la skota Vikipedio kaj la anglosaksa aŭ malnovangla Vikipedio (kvankam la lasta estas plejparte nekomprenebla al denaska parolanto de la - moderna - angla ).
#000032
Fondita la iamon, la retejo celas disponigi enciklopedion por "homoj kun malsamaj bezonoj, kiel studentoj, infanoj, plenkreskuloj kiuj lernas malfacile, kaj personoj kiuj provas lerni la anglan". Kiam la Vikipedio en baza angla lingvo komenciĝis, la anglalingva Vikipedio jam havis 150 000 artikolojn, kaj sep aliaj Vikipedioj en aliaj lingvoj havis ĉiuj pli ol 15 000 artikolojn. Ĉar la aliaj Vikipedioj jam havis tiom da artikoloj, plejparte da artikoloj en Vikipedio en baza angla lingvo prenas artikolojn de aliaj Vikipedioj kaj plifaciligas ilin. Plej ofte ili ne estas novaj artikoloj. Komence de junio 2013, la retejo atingis nombron de pli ol 100 000 artikoloj, kaj havas pli ol 293 000 registritajn uzantojn, el kiuj 775 aktivas.
#000033
La baza angla lingvo estas planlingvo. Temas pri laŭintence simpla, baza variaĵo de la angla lingvo, kreita de Charles Kay Ogden en 1930 por esti komuna dua lingvo por homoj ne regantaj la "normalan" anglan lingvon. La lingvo estas parto de la angla lingvo tiel malgranda, ke ĝi havas nur 850 vortojn (kaj 78 internaciajn vortojn) (vidu vortostoko de Baza Angla). Sed spite de tio, laŭ Ogden, ĝi povu esprimi ĉion ajn, kiun la plena angla povas esprimi. Verbojn, substantivojn ktp., por kiuj mankas vorto en la sistemo, oni devas esprimi per anstataŭigo, parafrazo, difino aŭ analizo. La lingvaĵo de la Vikipedio nomata "simpla angla" tamen ne estas vera planlingvo, sed malpli normigita, relative facila, relative simpla variaĵo de la angla lingvo uzanta pli da vortoj ol la planlingvo baza angla. Mankas difinoj pri la uzendaj vortoj kaj gramatikaĵoj kaj sekve apud facile kompreneblaj tekstoj troviĝas aliaj, kies lingvo ne esence diferencas de la ĝenerale uzata angla.
#000034
Artikoloj de la Vikipedio en baza angla lingvo kutime pli mallongas ol la samtemaj tekstoj en la anglalingva Vikipedio, kaj ofte prezentas nur bazan informon: Tim Dowling de la brita ĵurnalo The Guardian klarigis ke "la simpla angla versio inklinas algluiĝii al komune akceptitaj faktoj".[2] La interfaco estas ankaŭ pli simple etikedata: ekzemple, la ligilo "Hazarda artikolo" ("Random article") en la angla Vikipedio estas anstataŭata per ligilo "montru iun paĝon" ("Show Any Page"), uzantoj estas invitataj "ŝanĝi" ("change") anstataŭ "redakti" ("edit") paĝojn, kaj tiel plu. La projekto uzas ĉirkaŭ 2 000 komunaj anglalingvajn vortojn, kaj la lingvaĵo priskribiĝas ne esti la planlingvo baza angla, sed "esti [iusence] bazita sur fundamento de la planlingvo" de Charles Kay Ogden.[3]
#000035
Þā seolfan tīd þǣre gebīegunge weorþgedwīnung in Englisce, scōp sēo sprǣc māran getrēowunge in wīsan swā mōdword and worddiht tō getācnienne grammatisce mǣnunge. Helpendu word brȳcþ man tō mearcienne tācnu swā frignunga, negativa, þā underþēodendlican stefn, and gengende tīd.
#000037
Ni bone scias, ke Baza Anglosaksa (Basic Anglo-Saxon English) estas planlingvo proponita de Jeffrey Henning en 1995. Ĝi estas simpliigo de Baza Angla kaj ĝia vortprovizo akceptas nur vortojn de moderna angla lingvo kiu venas el anglosaksa lingvo.
#000048
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 13:42, 2 sep. 2023.
La enhavo estas disponebla laŭ Creative Commons Attribution-ShareAlike, se ne estas alia indiko.
#000050
Regularo pri respekto de la privateco
#000051