5 modernaj afrikaj pensistoj pri identeco, lingvo kaj regionismo
#000004
Afrika filozofio estas ĝenerale pretervidata en la kampo de filozofio. La kialo de tio estas malklara. Kelkaj argumentas, ke eble la kaŭzo estas, ke afrika filozofio estas dense ligita al sia buŝa tradicio, pro kio ĝia etendita historio fariĝas malfacile kundividebla kun pli multaj aŭskultantoj. La aliaj argumentas, ke afrikcentrisma karaktero faras ĝin malpli plaĉa al la aliaj homoj en la mondo.
#000006
La niĝeridevena filozofo K.C. Anyanwu difinis afrikan filozofion kiel tiun, kiu koncernas la manieron, en kiu afrikanoj pasintece kaj nuntempe komprenas sian destinon kaj la mondon, en kiu ili vivas. Afrika filozofio estis bone establita disciplino, riĉigita de jarcentoj da esplorado, kiu etendiĝas de antikva egipta filozofio al la moderna pensado, kvankam ĝi restas preskaŭ mistera al aliaj landoj. Tra sia historio afrika filozofio faris gravan kontribuon al greka filozofio. Plejparte la kontribuon faris egipta filozofo Plotino, kiu ludis gravan rolon en la daŭrigo de la greka tradicio de la filozofia akademio de Platono. Afrika filozofio multe kontribuis ankaŭ al kristana filozofio pere de la alĝeria pensanto Aŭgusteno de Hipono, kiu establis la nocion de la prapeko.
#000007
Por plia kompreno de la nunmomenta evoluo de la samepoka afrika filozofio, jen estas 5 atentindaj pensantoj el la kontinento.
#000008
Séverine Kodjo-Grandvaux estas eburborda verkisto por la gazeto Jeune Afrique [Juna Afriko] kaj la aŭtoro de la verko Philosophies africaines [Afrikaj filozofioj], en kiu ŝi prezentas nunan eliton de afrikaj filozofoj. Ŝi skribas, ke la moderna afrika filozofio estas klasifikita en 4 ĉefajn grupojn: etnofilozofio, filozofia saĝo, naciisma ideologia filozofio kaj profesia filozofio. Tamen, Kodjo-Grandvaux kredas, ke ĉefa tendenco en moderna afrika filozofio estas resumebla kiel la maniero, en kiu ĝi evoluis de sia kolonitempa influo.
#000009
Okaze de diskuto pri la libro, ŝia kolego ĉe Jeune Afrique, Nicolas Michel, prezentas resumon de la origino kaj evoluo de samepoka afrika filozofio kaj teoriojn de Kodjo Grandvaux:
#000010
Rolante kiel arkeologo de pensoj, Séverine Kodjo-Grandvaux esploras la tavolojn de studfako, kiu estis konstruita ĉefe responde al la Okcidento dum la lasta jarcento. Dum la kolonia periodo ĝi vivis sub la jugo de imperiismaj koloniistoj, sed poste ĝi evoluis, kontraŭreage al la kolonia influo [...] La movado por sendependeco disvastiĝis en la kontinento (en la 1950-aj jaroj), tiel ke la filozofio kun provo reveni al la afrika identeco kaj foriri de eŭropa muldilo fariĝis pli forta. Kodjo-Grandvaux argumentas, ke tia ideologio “reveno al la origino” estas danĝera propozicio. Ŝi skribas: “Filozofio provas kongrui kun ‘regiona’ ŝablono. [t.e, kontinenta, nacia aŭ etna]. Tial ĝi devas eviti kelkajn kaptilojn inkluzive de kolektiva pensado kaj troa specialigo.” La kontribuo de okcidenta filozofio, same kiel tiu de aliaj pensofluoj, ne devas esti forĵetita.
#000012
Kodjo-Grandvaux reliefigas debaton pri etnofilozofio, kontraŭ kiu afrikaj filozofoj luktas dum longa tempo: La ideo, ke aparta kulturo aŭ regiono havas specifan filozofion fundamente malsaman ol la aliaj filozofiaj tendencoj, estas provoka en si mem. Tamen, multaj modernaj afrikaj filozofoj argumentas, ke ilia laboro estas kritika pensado pri afrikaj gvidantoj kaj ties influo al la ĉiutagaj vivoj de samlandanoj. Rezulte, estas plej grave, ke afrika filozofio evoluas en la kunteksto de la afrika kontinento kaj komunikas al la afrikaj aŭskultantoj.
#000013
Souleymane Bachir Diagne, senagala filozofo kaj pioniro de la nova afrika filozofia scienco. Publika havaĵo.
#000015
Souleymane Bachir Diagne, senegala filozofo kaj profesoro de la Universitato de Columbia en Usono, kredas, ke afrikaj filozofoj devas fari sian laboron pli alirebla por la samlandanoj. Li opinias jene:
#000016
Nous devons produire nous-mêmes des textes en langues africaines et un de mes anciens élèves américain travaille en ce sens à une anthologie de textes de philosophes africains auxquels il a demandé d’écrire des articles dans leur propre langue. Des locuteurs de cette langue sont ensuite chargés de les traduire en anglais.
#000017
Ni bezonas produkti niajn proprajn tekstojn en afrikaj lingvoj, kaj unu el miaj usonaj eksaj studentoj laboras por fari antologion de tekstoj verkitaj de afrikaj filozofoj, kiuj estis petitaj verki artikolojn en sia propra lingvo. Kaj tiujn artikolojn tradukos en la anglan lingvon la parolantoj de la koncerna lingvo.
#000018
Aldone al la neceso pli bone prizorgi afrikajn civitanojn, estas alia tendenco de ideoj, kiuj venas de afrikaj filozofoj hodiaŭ. Léonce Ndikumana kreskis en Burundo kaj nun estas profesoro de ekonomiko de la Universitato de Masaĉuseco en Amherst en Usono. En sia libro titolita Abomeninda Ŝuldo de Afriko: Kiel eleksterlandaj depruntoj kaj kapitalaj forfluoj elsangigis kontinenton, Ndikumana strebas batali kontraŭ multaj komunaj rakontoj pri Afriko, kiuj estas konsiderataj kiel faktoj tutmonde, ekzemple, la opinio, ke eksterlanda helpo subvencias la afrikan kontinenton. Fakte, kapitala forfluado de la afrika kontinento, (1,44 duilionoj da usonaj dolaroj senspure malaperas de afrikaj landoj kaj fine sin trovas en impostorifuĝejoj aŭ riĉaj landoj) multe superas la sumon de eksterlanda helpo (50 miliardoj al Afriko).
#000020
Ndikumana ankaŭ estas unu el la ĉefaj opinigvidantoj en Afriko, kiuj repuŝas la gvidliniojn de internaciaj instancoj, ofte kontraŭajn al la volo de afrikaj civitanoj.
#000021
Kontraŭi malĝustajn rakontojn estas kreskanta tendenco inter afrikaj intelektuloj. Kwasi Wiredu, ganaa filozofo, estas unu el tiuj, kiuj provas fari ĝuste tion. Li argumentas, ke plurpartia politika sistemo, ofte rigardata kiel la bazo de demokratio, ne ĉiam kondukas al unueco kaj stabileco. Anstataŭe, demokratio de konsento estas pli taŭga por la afrika kunteksto:
#000022
Given that democracy is government by consent, the question is whether a less adversarial system than the party system, which is bound up with majoritarian decision-making, cannot be devised. It is an important fact that reasonable human beings can come to an agreement about what is to be done by virtue of compromise without agreeing on issues of truth or morality.
#000023
Se demokratio estas regado per konsento, tiam la demando estas, ĉu malpli kontraŭstara sistemo, ol la partia sistemo profunde ligita al decido de plimulto, ne povas esti elpensita. Ekzistas grava fakto, ke prudentaj homoj povas interkonsenti, kio estas farenda, per kompromiso sen interkonsenti pri la vereco kaj moraleco de la farendaĵo.
#000024
Tamen, alia ganaa filozofo, Kwame Anthony Appiah, kiu nuntempe instruas en la Universitato de Novjorko en Usono, rezistas kontraŭ la tendenco de afrikcentrismo de afrikaj filozofoj. Li argumentas, ke afrikcentrismo estas koncepto postlasita de la tempo. Li kredas, ke oni devas kuraĝigi pli da transkultura konversacio kaj malpli da regionismo:
#000026
[Ancient Greek philosopher Diogenes] rejected the conventional view that every civilized person belonged to a community among communities [...] A global community of cosmopolitans will want to learn about other ways of life on radio, on television shows, through anthropology and history, through novels movies, news stories and newspapers, and on the Web.
#000027
[Antikva greka filozofo Diogeno] rifuzis la kutiman vidpunkton, ke ĉiu civilizita persono apartenas al unu el komunumoj [...] Tutmonda komunumo de kosmopolitoj deziros lerni aliajn vivmanierojn per radio kaj televido, per antropologio kaj historio, per noveloj kaj filmoj, per novaĵelsendoj kaj ĵurnaloj, kaj per la reto.
#000028
Plej novaj artikoloj pri Subsahara Afriko
#000030
Kial la svahila ne iĝis unuiga lingvo de Afriko?
#000032
Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion
#000034
Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon.
#000041
Speciala danko al niaj multaj subtenantoj
#000042
Bonvolu subteni nian gravan laboron
#000043