Gökçin Çınar, 30-jaraĝa aerspaca inĝeniero el İzmir, Turkio [eo], estas inter tiu malplimulto de virinoj kiuj sekvas karieron en STEM.
#000002
Nun ŝi estas esploristo ĉe la Aerospace Systems Design Laboratory (ASDL) ĉe la Georgia Institute of Technology (Georgia Tech), en Atlanta, Usono [eo]. Ŝia laboro temas pri novaj dezajnoj kaj teknologioj de aviadiloj, kiuj helpos igi aviadon pli daŭripova kaj ekoamika.
#000003
Aerospace engineering was the only profession I ever wanted in high school. My parents and I were overjoyed when I got my university entrance exam scores, that placed me into the top schools, and most importantly, my dream field.
#000010
Little did I know about all the criticism I’d get from my extended family, teachers, or even total strangers. Many people didn’t think I’d have a future in aerospace engineering. Some thought I “wasted” my exam score by not choosing to study medicine, which apparently was more suitable for my gender, others thought if I wanted to study engineering, I should have chosen something that was more “girly”, whatever that meant. But I didn’t listen to any of it. I was sure of myself and I knew what I wanted so at the end of the day it didn’t have even the tiniest impact on my life. My parents supported me all the way, so I feel I’m privileged in that sense.
#000011
Aerspaca inĝenierado estis la sola profesio, kiun mi volis en mezlernejo. Miaj gepatroj kaj mi tre ĝojis, kiam mi ricevis rezulton de universitata enirekzameno, kiu metis min en la plej bonajn lernejojn, kaj plej grave, en mian revan kampon.
#000012
Malmulton mi sciis pri ĉiuj kritikoj, kiujn mi ricevus de mia etendita familio, instruistoj aŭ eĉ de nekonatoj. Multaj homoj ne pensis, ke mi havos estontecon en aernaŭtika [eo] inĝenierado. Kelkaj pensis ke mi “malŝparas” miajn ekzamenajn notojn ne elektante studi medicinon, kiu ŝajnas pli taŭga por mia genro, aliaj pensis, ke se mi volis studi inĝenieradon, mi devus elekti ion pli “knabinan”, kion ajn tio signifas. Sed mi ne konsentis pri tio. Mi estis certa pri mi mem kaj mi sciis, kion mi volas, do je la fino de la tago, tio ne havis eĉ la plej etan efikon je mia vivo. Miaj gepatroj subtenis min ĉiumaniere, do mi sentas min privilegiita persono en tiu ĉi senco.
#000013
My research focuses on novel aircraft designs and technologies that can make aviation more sustainable and environmentally responsible. Although the global aviation industry by itself is not a major contributor to climate change right now, we expect its share to grow rapidly as the demand in aviation increases. There are many design solutions, technologies, and operational improvements that can help reduce the amount of fossil fuel necessary to fly an aircraft. I did my Ph.D. in one of the most promising and most radical solutions: electrified aircraft. With the recent technological advances in electric machines and batteries, we can now talk about electrifying the aircraft propulsion system. Electrified aircraft propulsion is a novel technology that has the potential to significantly reduce, and even fully eliminate fuel consumption and aircraft emissions while allowing for more affordable and quieter flights. Of course, it also comes with many challenges that we engineers have to overcome. My current research projects funded by the US government, including NASA, are focused on finding the right solutions to these challenges.
#000015
Mia esploro fokusiĝas pri novaj dezajnoj kaj teknologioj de aviadiloj, kiuj helpos igi aviadon pli daŭripova kaj ekologie respondeca. Kvankam la tutmonda aviadila industrio en si mem nun ne multe kontribuas al la klimata ŝanĝo, ni atendas ke ĝia kontribuo rapide kreskos pro la pliiĝanta demando por aviada transporto. Estas multaj dezajnaj solvoj, teknologioj kaj operaciaj plibonigoj, kiuj povas helpi redukti la kvanton de fosilia brulaĵo necesa por flugigi aviadilon. Mi doktoriĝis pri unu el la plej promesindaj kaj plej radikalaj solvoj: la elektrigitaj aviadiloj. Kun la lastatempaj teknologiaj progresoj en elektraj maŝinoj kaj baterioj, ni nun povas paroli pri elektrigado de la aviadila propulsa sistemo. Elektrigita aviadila propulso estas nova teknologio, kiu havas la eblon signife redukti, kaj eĉ plene forigi konsumon de brulaĵo kaj aviadilajn emisiojn, kiu permesos pli malmultekostajn kaj pli kvietajn flugojn. Kompreneble, ĝi ankaŭ venas kun multaj defioj, kiujn ni inĝenieroj devas superi. Miaj nunaj esplorprojektoj financitaj de la usona registaro, inkluzive de NASA, fokusiĝas pri la trovo de la taŭgaj solvoj por ĉi tiuj defioj.
#000016
Recently, I was told by a source of authority that I should change my name to be more successful because it was hard to pronounce. We are expected to deal with such daily micro-aggressions, with a smile, looking our best without trying hard. And although there is a rising awareness to be more inclusive, there are still not many female engineers in high-level positions. There are not many female academics in the aerospace engineering departments of top universities. Most panels are still male-dominated. And as many of my other female colleagues do, I try to overcome such challenges by excelling in my field, working harder and putting more effort into everything I do.
#000019
Antaŭ nelonge, iu aŭtoritatulo diris al mi, ke mi devas ŝanĝi mian nomon por esti pli sukcesa, ĉar ĝi estas malfacile prononcebla. Oni supozas ke ni devas trakti tiajn ĉiutagajn mikro-agresojn, ridetante, aspektante plej bine kaj senĝene. Kaj kvankam kreskas la konscio por esti pli inkluziva, ankoraŭ ne estas multaj inaj inĝenieroj en altnivelaj postenoj. Estas ne multaj inaj akademianoj en la departamentoj de aerospaca inĝenierado ĉe pintaj universitatoj. Plej multe da podioj estas ankoraŭ regataj de viroj. Kaj kiel multaj el miaj aliaj inaj kolegoj faras, mi provas superi tiajn defiojn elstarante en mia fako, laborante pli kaj penante pli pri ĉio kion mi faras.
#000021
SY: Vi menciis, ke vi laboras kun NASA kaj aliaj aviadaj gigantoj kiel Boeing kaj Airbus. Kiel via laboro eniras la industrion?
#000022
I joined the Aerospace Systems Design Lab (ASDL) at Georgia Tech as a Ph.D. student and graduate research assistant eight years ago. ASDL is a very unique lab. It consists of a very large and multidisciplinary group of students and faculty. The close relationship we at ASDL enjoy with the industry allows us to work on real-world problems and make a significant research impact in our field. The findings of our research in academia are being utilized in real-world applications and informing the decision-makers in the government and the industry, which is the most exciting part of my job.
#000023
Mi aliĝis al la Aerospace Systems Design Lab (ASDL) ĉe Georgia Tech kiel doktoriĝa studento kaj diplomiĝanta esplor-helpanto antaŭ ok jaroj. ASDL estas tre unika laboratorio. Ĝi konsistas el tre granda kaj multfaka grupo de studentoj kaj fakuloj. La proksima rilato, kiun ni ĉe ASDL ĝuas kun la industrio, permesas al ni prilabori realmondajn problemojn kaj fari esploron kun grava efiko en nia kampo. La rezultoj de nia esplorado en akademio estas uzataj en realmondaj aplikoj kaj informas la decidfarantojn en la registaro kaj la industrio, kio estas la plej ekscita parto de mia laboro.
#000024
Back in 2016 when I was a grad student at Georgia Tech, I came up with an idea to combine my passion for acting and engineering. My then-boyfriend and now-husband liked the idea and together we created Biz Siz Onlar [Us, You, Them], our YouTube channel.
#000026
Reen en 2016, kiam mi estis diplomiĝanta ĉe Georgia Tech, mi ekhavis ideon kombini mian pasion pri aktorado kaj inĝenierado. Mia tiama koramiko kaj nun edzo ŝatis la ideon kaj kune ni kreis Biz Siz Onlar [Ni, Vi, Ilin], nia Jutub-kanalo.
#000028
Many things! The more steps I climb, the higher I'd like to go. I wouldn't be able to list all the things I'd like to do here even if I wanted to. But my top two goals in the near future are to become a successful academic faculty member and get my private pilot’s license.
#000031
Multaj aferoj! Ju pli da ŝtupoj mi grimpas, des pli alten mi ŝatus iri. Mi ne povus listigi ĉiujn aferojn, kiujn mi ŝatus fari ĉi tie eĉ se mi volus. Sed miaj ĉefaj du celoj en proksima estonteco estas iĝi sukcesa akademia specialisto kaj akiri mian privatan pilotpermesilon.
#000032
Tiu ĉi artikolo estis verkita de gast-kontribuanto Sheila Halder, farm-sistema kunordiganto ĉe Send a Cow (vidu sube).
#000036
Ne ekzistas dubo – arboj estas bonaj por la planedo. La potenco de arboj regis la ceftitolojn dum la tuta somero de 2019.
#000037
Ankaŭ en julio, la Crowther-laboratorio de la Svisa Federacia Instituto pri Teknologio en Zuriko publikigis studon [en] trovantan ke planti milliardojn da arboj tra la mondo estas la plej farebla kaj ekifa maniero trakti klimatan ŝangon.
#000038
La arboj ne nur purigas nian aeron kaj helpas batali kontraŭ klimata sanĝo, sed ankaŭ promocias biodiversecon. Studo [en] farita en Kostariko montris ke planti nur unu arbo povas plimultigi la nombron de birdaj specioj de preskaŭ nulo ĝis 80.
#000039
Arboj ofertas senfinajn, palpeblajn avantaĝojn al farmistoj. Ili plibonigas la kvaliton de la grundo, malmultigas la erozion, kaj protektas brutojn kaj rikoltojn. Gravas konsideri kiom da fekunda tero farmistoj tutmonde posedas – tio estas grandega kvanto da arboplantada potencialo.
#000040
Planti 350 millionojn da arboj en unu tago estas nekredebla atingo, sed necesas tempo por ke arboj maturiĝu kaj atingu sian tutan karbon-kaptan potencialon.
#000041
Etiopio sekvas en la spuroj de aliaj amasaj arboplantaj iniciatoj en Ĉinio kaj Barato. Amasaj arboplantaj projektoj estas ekscitaj, sed la solvo neniam estas tiom simpla kiel ĝi aspektas. Dum la valora tempo de kreskado, necesas samtempe protekti novajn arbojn de forigo aŭ detruo, kaj samtempe gardi jam ekzistantajn maturajn arbarojn.
#000042
Aliaj ekosistemoj, aldone al arboj, estas gravegaj rilate karbonkaptadon. Bruligado de fosiliaj brulaĵoj kaj senarbigado estas kaŭzinta rapidan, nerenverseblan ŝanĝon de la klimato.
#000043
Arboj forigas karbonan dioksidon el la aero, stokante ĝin en arboj kaj grundo, kaj eligas oksigenon en la atmosferon. Sed ĉiamfrosta grundo (densa subsurfaca tavolo de tero kun ĉiama subglacia temperaturo), torfo kaj herbejoj (kiuj troviĝas en kaj montaj kaj sekaj regionoj de Etiopio), ankaŭ efike kaptas karbonon, kaj do necesas konservi kaj rekapabligi ankaŭ ilin.
#000044
Kiuj arboj estas plej bonaj?
#000045
Kelkaj kritikantoj [en] de la etiopia iniciativo de amasa arboplantado (nomita Green Legacy, “Verda Heredaĵo”) avertas pri la danĝero de planti neindeĝenajn arbospeciojn, kiuj fakte detruas anstataŭ plibonigas la ekosistemon.
#000046
Historie, Etiopio uzis eŭkalipton, indiĝenan al Aŭstralio, por rapide rearbigi lokojn senarbarigitajn por agrikulturo. La arbo estis enkondukita fine de la 19-a jarcento, kaj pli ol dekduo da eŭkaliptaj specioj estas plantitaj en Etiopio dum la pasinta jarcento – ĉefe por uzado kiel fonto de brulaĵoj kaj por konstruado. Kvankam rapide kreskanta, la normale uzataj specioj elĉerpas akvoresursojn, pliigas erozion, kaj fakte senigas la grundon je nutraĵoj.
#000047
Ĉi-foje, tamen, civitanoj laŭraporte plantis arbetojn [en] de indiĝenaj specioj aldone al tiuj de ne-indiĝenaj eŭkalipto kaj avokado. Indiĝenaj specioj evoluis en siaj landoj dum jarmiloj kaj estas imunaj kontraŭ nuntempaj malsanoj. La aliro de la etiopia registaro ŝajnas montri rapidan redukton de la plantado de eŭkaliptoj.
#000048
Tamen, kelkfoje nelokaj specioj havas sencon. Ekzemple, arbospecio nomita kaliandro [en], origine el Centra Ameriko, estas tre efika por la produktado de altproteina furaĝo en Orientafriko. Kaliandraj grajnoj estas vaste disponeblaj kaj aĉeteblaj por etaj farmistoj. Simile, kiam homoj bezonas arbojn por ligno, la plej taŭgaj kaj rapide kreskantaj arboj estas ne tiuj lokaj. En tiuj kazoj, farmistoj devas konsideri la celon de arboplantado kaj siajn lokajn mediojn, dum ili ankau apogas sin per bona ekologia planado.
#000049
Inundiĝemaj valoj kie la arboj absorbas akvon preventas malfavorajn kondiĉojn por aliaj plantoj. La rezistema eŭkalipto povas esti plantita tie – necesas nur haki arbojn ĉe la bazo kaj permesi al ili rekreski. Tial, tiu ĉi tekniko estas populara elekto por brulligno pro sia daŭra, repleniganta ofertado.
#000050
Ne ekzistas “arĝenta kuglo” por la klimata krizo, sed arboplantado estas parto de la solvo.
#000051
La protektado de ekzistantaj arbaroj kaj aliajn ekosistemoj estas same grava kiel la plantado de novaj arboj. Urboplanistoj povas ankaŭ ludi rolon limigante urban disetendiĝadon kaj preventante ke terenoj estu konvertitaj al homfaritaj strukturoj. Junuloj en kampara Orientafriko devas vidi realigeblan estontecon en farmado kaj resti dediĉitaj al protektado de la tero.
#000052
Malmultigi la uzadon de karbonbazitaj brulaĵoj kiel karbo, petrolo kaj tergaso ankaŭ estas nepraĵo.
#000053
Rearbarigado povas profunde surefiki la mondon. Unu enterprenema loka grupo [en] en Etiopio antaŭnelonge oferis sian tempon kaj donacis monon por regeneri ok hektarojn da tero. La grupanoj laboris surloke kaj kune plantis 5000 arbojn kaj 1200 herbotranĉojn, kun planoj baldaŭ enkonduki fruktarbojn..
#000054
Dhammananda Bhikkhuni, la unua tajlanda virino konsekrita kiel teravada monaĥino kaj la nuntempa abatino de la monaĥejo Songdhammakalyani, estis listigita inter la 100 virinoj de BBC [en] en 2019.
#000058
Dum Tajlando havas ĉirkaŭ 300 000 budhistajn monaĥojn, la virinoj estas ĝenerale ankoraŭ ekskluzivigitaj de konsekro. En 1928, post provo konsekri du virinojn, Bhujong Jombunud Sirivaḍḍhano, la tiama ĉefa patriarko [de la tajlanda ordo de monaĥoj], eldonis edikton kiu malpermesis al monaĥoj konsekri virinojn kiel monaĥojn aŭ novulojn. La Samga Ĉefkonsilio de Tajlando ankaŭ eldonis du leĝojn en 1984 kaj 1987 malpermesantajn la konsekron de virinoj. Tamen, la samga akto de 1962, la laika leĝo reganta tajlandajn monaĥojn, kaj la amendo de 1992 ne malpermesas la konsekron de virinoj.
#000059
La streboj de Dhammananda por restarigi la linion Theravada bhikkhuni [en] en Tajlando alfrontis reziston fare de ambaŭ – laikoj kaj monaĥoj kiuj kontraŭas la konsekron de virinoj. La plejmulto de ili konfirmis ke la konsekro de virinoj maleblas ĉar la linio Theravada bhikkhuni estas jam morta. ‘Bhikkhuni’ rilatas al komplete konsekrita monaĥino. Malgraŭ la manko de laika leĝo malpermesanta inan konsekron, bhikkuni estas rigardata kiel eksterlanda tradicio kaj la du ĉefaj budhismaj ordenoj de Tajlando ankoraŭ devas oficiale akcepti konsekritajn virinojn kiel parton de Samgo, la budhisma komunumo de monaĥoj.
#000061
Dhammananda estas la nuna abatino de la monaĥejo Songdhammakalyani en la provinco Nakhon Pathom, fondita de ŝia patrino Voramai Kabilsingh, kiu estis konsekrita kiel monaĥino en la tajvana kasto Dharmaguptaka je 1971, kaj kiu ricevis la religian nomon Ta Tao Fa Tzu. La monaĥejo nun estas la sola tute ina templo en Tajlando. Varanggana Vanavichayen, la unua virino konsekrita kiel monaĥino en Tajlando, estis konsekrita en la monaĥejo Songdhammakalyani en 2002.
#000062
Tamen, tajlandaj aŭtoritatoj ne rekonas la monaĥejon kiel budhisman templon kaj kiam Dhammananda kaj aliaj monaĥinoj de la monaĥejo iris omaĝi la forpasitan reĝon Bhumibol ĉe la Grandan Palacon de Bankoko Dusit Maha Prasat, kie lia korpo kuŝis en katafalko, ili estis malpermesitaj eniri. La oficialuloj asertis ke ili estis malpermesitaj ĉar en la taja budhismo [en] estas kontraŭleĝe al virinoj surmeti safrankoloran robon. Dudek du aliaj monaĥinoj kaj novulinoj ankaŭ ne havis pemeson eniri, dirante ke oni permesus al ili omaĝi la forpasintan reĝon nur se ili forigus siajn robojn kaj surmetus nigrajn vestaĵojn kiel faras laikoj.
#000063