Auteur: Stellan EngholmType: œuvres essentielles, œuvre originale, romansDisponibilité: Non en stockPrix: ±€7.50Année de publication: 1963Description: Premiita romano. Historio de sveda kampara familio dum tri generacioj.Pages: 235Hauteur: 230 mmNotes: IlustritaCritique: De Ludoviko Totsche: Homoj sur la teroDe CourtinatDe K.R.C. Sturmer: Homoj sur la teroDe Sten Johansson: Solaj sur la teroDe Georges Stroele: Homoj sur la teroDe Vlostano (Rusio): Homoj sur la teroDe Redakcio La Suda Kruco: Homoj sur la teroDe Redakcio Germana Esperantisto: Homoj sur la teroDe Karla: Homoj sur la Tero Interesa rakonto, flua komprenebla stilo, agrablaj naturskizetoj
inter la faktoj sinsekvaj, portretoj tre sukcesaj, se oni atentas, ke
la personoj estas preskaŭ senkarakteraj, lertaj novaj esprimoj kaj
komparoj. (G.S. - Esperanto, 1933, p. 60)Évaluation: Ajouter mon évaluation
#000000
Unu el la ĉefaj kvalitoj de Engholm estas la sobra realismo per kiu li pentras siajn heroojn kaj iliajn mediojn. Engholm estas la poeto de la blankaj - nigraj lumefektoj, por la riĉaj nuancoj de la koloroj li ne estas tro sentema.
#000002
Sed oni ne devas pensi ke la figuroj de liaj personoj pale efikas al la leganto. Tute ne la du kamparaj virinoj Kajsa kaj Selma ŝajnas radikiĝintaj profunde en la teron. Kaj per kia delikata psikologio estas pentrita la maljuna Kristofono.
#000003
La romano, pritraktas la historion de kamparana familio tra tri generacioj. Sed la ĉefa heroo de l' romano estas la bieno, la tero kies pulsado sentiĝas sur ĉiu paĝo de l' libro, la tero kiu indiferente rigardas la homojn kiuj penadas sur ĝi, la sinsekvantajn generaciojn kiuj perdas kaj regajnas ĝin sed al kies vivo ĝi donacas la celon kaj la profiton.
#000004
La stilo de l' libro estas pura, natura. Engholm estas unu el niaj plej bonaj verkistoj.
#000005
Ĉeftemo de Homoj sur la tero estas la intima rilato
inter la homoj kaj la kulturata tero sur kiu ili vivas.
#000009
La tero havas grandan sencon, li diris. Ĝi nutras nin,
nutras la grandan multmilionan homaron, bestojn kaj
kreskaĵojn, kaj el ĝia senluma, silenta profundo ĝermas
vivo kaj belo. Suno kaj tero estas la grandaj potencoj de la
vivo. Suno kaj tero en kuniĝo donas vivon kaj renovigas
#000010
Se vi bone komprenas tion, vi ankaŭ komprenas, ke
laboro estas granda afero. Se oni ne pensas pli profunde, la
terpomoj en la kelo, panoj en provizejo kaj fojno en fojnejo
povas ŝajni negravaj aferoj. Sed kio fariĝus el ni, se tio
mankus? Kaj tion la tero donis al ni. (...)
#000011
Vi do vidas la interrilaton. Sed la homoj ŝatas iri
ĉiu sian propran vojon. Ili ne priatentas unu la alian, ne
komprenas, kion unu signifas al la alia. Tial ne estas facile
vivi. Sed povus esti alie.
#000012
Ĉar tamen la vivo estas admirinda kaj bela. Se ni nur
vivus en la ĝusta maniero, eĉ la laboro fariĝus kvazaŭ
ludo, kvazaŭ gaja festo al ni ĉiuj.
#000013
Tial plugu vian sulkon profunda kaj rekta. Neniu
komprenas vin nun, sed estu ĝoja pro tio, ke vi mem
komprenas tion. Kaj se vi restos fidela al tio, eble venos
tago, kiam vi renkontos iun, kiu sentas kaj pensas same kiel
#000014
Tiel li revis kaj fantaziis en la soleco.
#000015
Kaj vicoj da kriantaj gruoj ŝvebis suden, la tagoj
malheliĝis, kaj super la dormanta tero fortaj ventoj balais
kirlitan neĝon kaj malvarman aeron, ĝis kiam la suno ree
ekbriletis en la sudo, kaj tremantaj triladoj de alaŭdoj
denove sonoris super la brunaj kaj nudaj kampoj de la
#000016
Alia grava temo de la verko estas la homa soleco, eĉ
izoliĝo. Inter la homoj de la romano troviĝas spiritaj abismoj,
kiuj ŝajnas nesupereblaj. Kelkaj el ili suferas pro tiu soleco,
sed ili ne scias kiel rompi ĝin. Aliaj ŝajne eĉ ne rimarkas
ĝin, kvazaŭ ne povus esti alie.
#000017
Ŝi ja ŝatis la infanojn, tamen sen pli profundaj
sentoj. Je la naskiĝo de la knabino la patrinamo ja
ekflamis. Tamen ĝi ne ampleksis ambaŭ infanojn. La knabino
estis ĉio. Ke la knabo ankaŭ estas ŝia infano, ŝi ŝajne
#000020
Kompare kun aliaj verkoj de Engholm, la mediopriskriboj
ĉi tie estas pli riĉaj, precipe se temas pri natura pezjaĝo
kaj la paso de sezonoj. Ankaŭ la homojn li prezentas tre trafe
#000021
Ankaŭ sintenojn strangajn kaj mirigajn la aŭtoro kapablas
igi kredindaj dank' al la riĉa kaj viva prezentado de homaj
#000023
Domaĝe ke ni ne priparolis tion ĉi pli frue.
Miaflanke mi neniam pensis pri edziĝo, kaj ankaŭ nun mi ne
sentas inklinon. Por kio tio estus bona? Sed mi komprenas, ke
povos ĝeni vin. Se estos tro peze al vi, mi ne metos
malhelpon sur vian vojon, ĉar mi ja estas kulpa. Sed kion vi
diras mem? Ĉu vi nepre volas fariĝi mia edzino?
#000024
Selma mallevis la palpebrojn, kaj nur post iom da tempo
ŝi respondis. Ŝia rigardo kvazaŭ direktiĝis internen,
fariĝis mallume ĉirkaŭ ŝi, suferige mallume, kaj ŝi
#000025
En granda parto de la verko Engholm evitis doni
detalojn, kiuj iel fiksus la rakonton en la tempo. Ĉio okazas
kvazaŭ en ekstertempa epoko, sur la eterna tero. Post du trionoj
tamen oni ekaŭdas la foran muĝadon de la mondmilito, kaj poste
ankaŭ pli da aliaj detaloj precizigas la epokon.
#000027
Nun li benis la ĉefon per tuta prelego (p. 46, =
#000030
Li parolis kvazaŭ li estus preĝinta por sia eterna
feliĉo (p.48, = tre verve)
#000031
Kaj poste ŝia nomo estis Ester, malplaĉa nomo (p.
#000032
Ili baldaŭ povos esti tute skrapitaj (p. 202, =
#000033
Eĉ la komenca frazo de la libro ŝajnas kvazaŭ tradukita
vorton post vorto el la sveda: "En bela dimanĉa
antaŭtagmezo staris la maljuna Kristoforo sur la korto kaj
ĉirkaŭrigardis." (p. 43). Engholm pruntas eĉ
proverbon el la sveda: "se li jam havas la diablon en la
boato, li ankaŭ remos kun li al la bordo" (p. 204,
simile p. 136), dum oni vane serĉus Zamenhofan proverbon
#000034
La unuaj verkoj de Stellan Engholm aperis en rapida
sinsekvo: Al Torento en 1930, Homoj sur la tero en
1932 kaj Infanoj en Torento 1 en 1934, kaj dum tiuj jaroj
li krome okupiĝis pri tradukado. Pri ilia estiĝo ni scias
praktike nenion, kaj tio cetere ne tre gravas. Gravas ĉefe, ke
ili restas esenca parto de la Esperanta beletro. Plej multe tiu
juĝo validas pri la romano Homoj sur la tero.
#000036
La romano Homoj sur la Tero estis jam en 1931 antaŭ sia unua eldono premiita de "Literatura mondo" en la internacia romankonkurso. La aŭtoro, kapabla majstre verki epikan rakonton kaj aŭtente prezenti scenejon de reala homa vivo, venigas legantojn en Novponton - bienon apud la urbeto Grandtorento. En ĉi tiu bieno trapasas la vivo de tri generacioj de familianoj. En la romano oni ne povas trovi iajn aparte streĉajn peripetiojn aŭ animskuajn kaj neatendite spirhaltajn turnojn. La verkisto teksas la fadenon de sia rakonto nehaste, detale prezentante la ĉiutagan vivon de homoj, ligitaj kun la tero. La patro Kristoforo, kies tutviva revemo apartigis lin de la reala vivo kaj fremdigis lin de la familio, ne progresigis la bienon, kvankam li ŝatis proprajn verdajn kampojn kaj la ombroriĉan arbaron. Lia filo Kristoforo inklinis al hedonismo, malŝatis kamparan laboron, forvendis la bienon kaj konsideris sin dum multaj jaroj senzorga bonvivanto ĝis li restis senmona kaj finfine estis devigita alfronti realajn cirkonstancojn. Nur la nepo Eskil post kelkjaraj sensukcesaj serĉadoj de sia propra vojo tra granduzinaj urboj en la kriza postmilita epoko revenis hejmen, kaj ĉiuj esperoj pri renaskiĝo de la bieno ligiĝis kun ĉi tiu junulo, kies aparteno al la nova generacio premisis novan vivon sur la tero, pli harmonian kaj pli vivsencan.
#000038
La lingvaĵo de la romano, verkita antaŭ naŭdek jaroj, restas freŝa, krom nur kelkaj arkaiĝintaj parolturnoj, ĝi impresas profunde kaj povas ĝuigi leganton, ŝatantan ne nur realismajn priskribojn kaj humanismajn temojn sed ankaŭ sentantan plezuron pro la legado de eminenta libro. Ne vane oni konsideras la romanon Homoj sur la Tero klasikaĵo de la Esperanta literaturo. Leginda verko! Ne preterlasu ĝin.
#000039