Global Voices provis la DALL-E2, la bildilon de AI (artefarita inteligenteco), por vidi kiel ĝi generis bildojn el malsamaj lingvoj. Ni tajpis la saman frazon en naŭ lingvoj: “Oleo-pentrado de la ombro de virino funebranta ĉe la fenestro”.
#000003
En la angla: Oil painting of a shadow of a grieving woman at the window
#000005
En la hispana: Pintura al óleo de la sombra de una mujer en duelo ante la ventana
#000006
En la ĉeĥa: Olejomalba stínu truchlící ženy u okna
#000007
En la rusa: Картина маслом силуэт скорбящей женщины у окна
#000008
En la indonezia: Lukisan cat minyak bayangan seorang janda
perempuan yang sedang berduka di samping jendela
#000009
En la simpligita ĉina: 窗边悲痛女人的影子油画
#000010
En la kazaĥa: Терезедегі қайғылы әйелдің көлеңкесінің майлы бояу суретi
#000011
Dum kelkaj raportas, ke la knabino en la aĝo de 14-15 jaroj konfirmis la kriman bruligon, aliaj insistas, ke ŝi ne konfesis. Laŭ fonto de Agence France-Press (AFP), „oni forprenis la telefonon de la knabino, kaj ŝi minacis, ke ŝi bruligos la konstruaĵon, kaj ĉiuj aŭdis tion”. La fajro komenciĝis en la banĉambroj, kie la adoleskanto supozeble ŝprucigis insekticidon sur kurtenon, post kio ŝi ekbruligis alumeton. La fajro rapide disvastiĝis tra la ligna plafono de la konstruaĵo, baldaŭ la tuta loko ekflamis.
#000024
Kiel kutime, la dommastrino — kies 5-jara fileto ankaŭ mortis en la fajro — ŝlosis la knabinojn en la dormejo por la nokto por malebligi ilian kaŝan eskapadon. Ŝi poste rakontis al la polico, ke ŝi panikis kaj pro tio ne povis tuj trovi la ŝlosilon de la ĉefa pordo. La fenestroj de la dormejo havis kradojn kontraŭ ŝtelistoj, kio malhelpis fuĝon de la viktimoj, kvankam kelkaj studentoj, inkluzive de la suspektulo, sukcesis eskapi rompinte pordon.
#000025
Dum la fajrobrigadestro asertas, ke la brigado venis nur kvar minutojn post la alarmo, aliaj raportoj insistas, ke ĝi bezonis 25 minutojn por alveni. La ministro pri edukado Priya Manickchand diris, ke la ministerio esploras akuzojn pri tio, ke la dormejo ne havis taŭgajn fajroalarmajn sistemojn [eo]: „La rezulto estu plibonigo tra la tuta sistemo”. La tragedio sekvigis revizion de similaj institucioj en la tuta lando, kun alvokoj por granda reformo kaj esplorkomisiono.
#000027
Ĝis nun komentoj pri la kazo ĉefe koncentriĝis sur la politikaj kaj organizaj mankoj, kiuj malsukcesis protekti la lernejanojn, kaj ne sur la kulpo de la lernanto, kiu supozeble ekigis la fajron. Letero al la redaktoro de Stabroek News proponas, ke la lando komence enterigu la mortintojn kun respekto, kaj la resto sekvos en sia tempo.
#000028
Por Germinda, daŭrigi edukadon estis esence. Ŝi ne volis travivi la samajn aferojn kiujn ŝia patrino travivis.
#000044
Dum la periodo de bruligado de la tero (chaqueo), kiu komenciĝas inter julio kaj aŭgusto, la disvastiĝo de la fajro estas koŝmaro kiu ripetiĝas ĉiujare. Tiu praktiko realiĝas tradicie por la preparado de la agrikulturaj grundoj, sed de pli ol jardeko ĝi mortigas la naturmedion.
#000048
Tamen, en 2019, multaj komunumoj pagis monpunojn pro la incendioj de siaj teritorioj. La monpunoj atingis ĝis okdek mil boliviajn pesojn.
#000053
Tiel, la jaro 2015 iĝis jaro de ŝanĝoj por Germinda. Ŝi disiĝis de sia perforta edzo, sed ŝi ankaŭ komencis sian karieron en la indiĝena gvidado.
#000059
Germinda kontraŭ masklismo kaj masklisma perforto
#000062
“Germinda ĉiam estas atenta por helpi siajn kunulinojn. Se ni ekscias pri kazo de perforto, ni raportas ĝin”, klarigas Elena Guasese, loĝanto de Sañonama.
#000069
La etendiĝo de la agrikultura frontlinio kaj la fajro revenis al Chiquitania en 2020 kaj ankaŭ en 2021. Tiuj ĉi novaj incendioj postulas de Germinda pli da laboro por estingiĝi la flamojn kaj savi sian popolon. Tio signifas protekti la vivon de la arbaroj kaj de ĝiaj loĝantoj.
#000071
Nuntempe, Germinda vizitas la komunumojn por vidi kiuj agadoj estas farataj por malpliigi la efikojn de la fajroj.
#000072
La lukto kontraŭ la fajro ne ĉesas
#000076
Survoje al la komunumo de Espíritu, Germinda parolas kun kelkaj fajrobrigadistoj kiuj laboras en la regiono. La incendioj reaktiviĝis en Candelaria, San Matías kaj Roboré.
#000077
La odoro de brulaĵo denove kaŭzas teroron.
#000078
Aldone al la fajroj, Germinda havas plian zorgon kiu devigas ŝin akceli la vojaĝon: ŝia plej malgranda infano malsaniĝis, verŝajne stomaka infektiĝo. Ŝi havas tri filojn.
#000079
“Kelkfoje mi pripensas retiriĝi de ĉio ĉi. Ĉiujare iĝas pli kaj pli malfacile batali kontraŭ la fajro”, plendas ŝi denove.
#000081
Sed la fajro kaj ĝia danĝera etendiĝo okupas la diskutojn.
#000083
Tiun tagon, post sia lasta renkontiĝo, Germinda tuŝas sian frunton, aranĝas sian ĉapelon kaj finas sian vojaĝon.
#000084
“Estis tre bele esprimiĝi antaŭ la Internacia Tribunalo pri Naturo”, — memoras Germinda rideteme — “sed ĉi tie en la arbaro ne ekzistas verdikto kiu estingu la fajron”.
#000085
Lido Pimienta de Barankilo, Kolombio, nun loĝanta en Toronto, Kanado, sukcesis elstari en la Amerikoj. Ŝi estas identigita kiel afrokolombianino kaj guaĥirino [wayú] [ĉiuj eo], kaj ŝiaj kantoj parolas pri feminismo, amo kaj ĝojo. Ŝia albumo Miss Colombia estis nomumita por la latinamerika premio Grammy por la plej bona latina rokmuziko aŭ alternativa albumo en 2020. “En ŝia muziko ni aŭdas elementojn de kumbio [cumbia] kaj bullerengue, indiĝenajn ritmojn de Kolombio, kune kun elementoj de elektronika muziko, en kelkaj kazoj sinteza popmuziko [eo] kaj en aliaj kazoj hiperpopo aŭ avangarda popo“, skribas la kultura revuo Doble Rodada [es].
#000096
En Nada [Nenio], kiun ŝi kantas kune kun Li Saumet, la kantistino de Bomba Estéreo, Lido Pimienta kantas pri la sufero de virinoj. Pimienta skribis pri sia kanto: “[Virinoj] portas nian doloron kiel memoron, kiel malsanon, kiel baton, kiel vundon (...) Doloras esti unu el ni. Doloras kiam vi estas de akvo, de suno kaj de monto, doloras se vi ne estas konsiderata kiel apartenanta al la ĝenerala socio aŭ ĉeftendenco [ofte referita kiel mainstream en la angla], vi devas pluvivi, ne vivi”.
#000097
En majo 2022, ŝi gajnis la premion JUNO [eo] en la kategorio Indiĝena Tradicia Artisto aŭ Grupo de la Jaro, danke al ŝia albumo kakike, kaj ŝi planas publikigi novan albumon antaŭ la fino de la jaro. Pri la premio ŝi diris:
#000112
For the first time after the independence, Algerian state television gives space for hijabi women in news bulletins, and colleague Najwa Jedi shines bright in her presentation.
#000178
Por la unua fojo post la sendependiĝo, alĝeria televidstacio donis lokon al virinoj en hiĝabo por [prezenti] novaĵbultenojn kaj kolegino Najwa Jedi brilis dum sia prezentado.
#000179
Parolante pri Raseef22, Jawadi diris: “La mentaleco estiginta malpermeson de la apero de la virino en kaptuko sur la ekrano estas mense heredita de la organizintoj de tiu ĉi publika institucio kaj mankas leĝo ene de la televidstacia sidejo, kiu malpermesus la aperon de kapkovritaj virinoj sur la ekrano, tio estas ĉefe hereditaj instrukcioj”.
#000181
La virina korpo sur la ekrano
#000185
Dum interparolo kun Raseef22, li aldonis ke la promociita bildo de la virina korpo “estis tre grava ke tiu aperis en televido, kaj ke gravis montri elstarajn aspektojn de virinoj kiel bildon aŭ respegulon de civilizon ankaŭ por altiri spektantojn, kaj tio estis kio la alĝeria televido celis dum tiu periodo”.
#000188
Naima Majer, alĝeria amaskomunikila persono, estas la unua prezentistino ĉe la alĝeria televido, kiu surportis hiĝabon, speciale dum la monato Ramadano, en 1994. Sed al ŝi estis malpermesite aperi sur la ekrano simple ĉar ŝi surhavis hiĝabon.
#000198
Sed ŝi diris: “Mi denove travivis la doloron kiun kapkovritaj virinoj spertas en Alĝerio ĉiufoje kiam mi provis plenumi iliajn dezirojn prezenti en publika televido. Mi pretas reveni al prezentado kaj elsendado de novaĵoj sekvante la televidan decidon forigi la malpermeson de la apero en televido de Najwa Jedi, la prezentistino en hiĝabo”.
#000203
La influo de Calderón kiel la lasta parolanto estis sentata surloke en Fajrolando kaj mondskale. Ŝi estis rekonita kiel Viva Homa Trezoro [es] de la ĉilia registaro en 2009. Ŝi ofte aperis en amaskomunikiloj kaj koncentriĝis je kundividado de sia lingvo kun homoj ĉirkaŭ ŝi. Ŝi parolis pri la grave endanĝerigita statuso de la jamanoj kaj ludis aktivan rolon en produktado de multnombraj materialoj en la jagana lingvo. La multaj verkoj de literaturo kaj arto kiujn ŝi postlasis iĝis la ĉefa fonto de materialoj por klopodoj revivigi la jaganan lingvon nun kaj estonte.
#000216
Zaure Batayeva, foto uzita kun permeso.
#000251
La du redaktistoj rimarkigas, ke la rakontoj ankaŭ parolas pri ekonomiaj ŝanĝoj kaj socia malordo laŭ perspektivo de virinoj kiuj alfrontis korupton, seksan turmentadon, kaj faris malfacilajn decidojn pri migrado kaj laboro.
#000273
Multaj rakontoj en nia antologio montras kiel la pasinteco fariĝis nebula por ni, kazaĥoj. Antaŭ ol kazaĥaj verkistinoj povos pripensi defiojn de la nuntempo kaj estonto, ili unue devas kuraĝe pripensi la hororojn kaj misterojn de kundividita traŭmata pasinteco. Se ni ne reakiras nian pasintecon, ni ne scios kiu ni estas.
#000275
En 2020, feminismaj manifestaciantoj pentris ruĝe la pordon de la Nacia Palaco, kiu funkcias kiel la ĉefsidejo de la federacia registaro estrita de la maldekstra Andrés Manuel López Obrador (AMLO), kun mesaĝoj kontraŭ seksa perforto. La sekvan jaron, la manifestaciantoj organiziĝis por fari memorandon de ĉiuj viktimoj de femicido super la ŝirmita kiraso por protekti la fasadojn de la palaco. Ĉi-jare, la registaro ĉirkaŭbaris la nacian palacon denove.
#000286