Zdzisław Beksiński, pola artisto, naskiĝis en 1929 en Sanok kaj tragike mortis en 2005 en Varsovio. Vera eksperimentisto, li praktikis fotografarton, desegnarton, pentrarton, skulptarton, gravurarton kaj ankaŭ komputilajn ilojn dum la fino de sia vivo. Lia sombra kaj kompleksa arta stilo, regita per sonĝoj kaj fantazio, heredas superrealismon.
#000000
Post siaj studadoj pri arkitekturo, Beksiński komencas sian artan karieron per fotografio, kie lia gusto por la distordo de la realo jam disvolviĝas. Li uzas skulptarton kaj poste stamparton en la 1960-aj jaroj, eĉ kreante novan teknikon1. Paralele, li disvolvigas desegnesploradon per plumo kaj globkrajono, kiu flirtas kun abstrakteco (ĝi memorigas la verkon de Hans Bellmer). Lia praktiko moviĝas al pli grandaj formatoj kaj pli da grafito, ĝis kreadoj ekstreme detalaj.
#000001
Li plene esprimas sian grafikan stilon en siaj oleopentraĵoj. Tiu produktaĵo aperis relative malfrue en lia kariero – prezentita unuafoje en 1970 kaj ekfluganta en la 1980-aj jaroj – sed ĝuste ĉi tiu verko longtempe famigis lin.
#000002
Plejparto de la pentraĵoj de Beksinki estas sen titolo. Kvankam mi povus paroli dum horoj pri la homaj (kaj pli sombraj) subjektoj de lia verko, mi fokusiĝos sur unu el liaj pejzaĝoj.
#000003
❖ 1978, oleo sur lignoplakaĵo, 87x87cm, Historia muzeo de Sanok, kodo DG-2479
#000004
Tiu ĉi precipe emociis min malkovrinte ĝin kiam mi estis pli juna. Tamen, ni povus vidi tie simplajn romantikajn ruinojn, kie la naturo reprenis siajn rajtojn. Kion mi vere ŝatas pri tiu arkitekturo estas la maniero kiel la intensaj koloroj disvastigas la sonĝon kaj kreas neeblajn perspektivojn. La interagado de fenestroj kaj aperturoj induktas profundkampon inter diversaj medioj kiuj teorie ne povas kunekzisti.
#000005
Ŝajnas ke la konstruaĵo, kovrita de iuspeca profundruĝa fungo, troviĝas en malbone prizorgata kampo, kie multiĝas agropiro. Tamen, en la fono, ambaŭflanke de la konstruaĵo, milda herbejo kaj akva medio estas sugestigitaj. La nokta ĉielo aperas kiel oni imagus sur Marso, okra kaj ruĝa, reflektante la konstruaĵon kaj la plantojn mem. Sed tiu konstruaĵo enspacas siajn proprajn ĉielojn. Unu, elstara kaj taga, kie disvatiĝas birdoj; la alia, pli diskreta en sia malgranda fenestro, punktigita de multaj steloj kaj lunarko. Fine, post malgranda arbareto sen korpeco, kiel falsema tapeto, nia okulo elglitas tra pordo de abisma mallumo. Sub tiu lasta inka ĉielo, maro trankvile ŝaŭmas sur bordo. Ĝi ŝajnas esti fronte prilumita aŭ difuzi sian propran lumon.
#000006
Persone, sento de profunda sereneco traigas min kiam mi observas tiun pentraĵon. Mi imagas min iranta de nokto al nokto, gvidata de nelogikaj koincidoj, kaj lasi mian retinon sorbi kolorojn, adaptiĝi al malsamaj lumniveloj. Perdiĝi sen timi ne retrovi mian vojon reen.
#000007
La arkitekturoj de Beksiński havas multajn aspektojn. Ofte monumentaj, ili eliras el la tero aŭ estas ĉirkaŭĉizitaj en la vandoj de ravino, ilin trairas mineralaj vejnoj aŭ envolvitaj en vualo skuata per la ventoj. Kaj se liaj korpoj ne havas vizaĝojn, liaj konstruaĵoj foje surhavas homajn vizaĝojn. La konfuzo des pli kreskas kiam la poreco de ŝtono aŭ argilo formas grandegajn arkitekturajn vizaĝojn. Organika kaj senviva tiam kunfandiĝas por ellabori nerekoneblajn materialojn en pentraĵoj de granda palpebleco.
#000008
Efektive, ĉiuj liaj subjektoj servas liajn multajn kolorpaletrojn, ne male. Liaj famaj duontonoj kunekzistas kun klaraj pigmentoj kaj penetremaj sangvinoj, sen hierarkio, ĉiuj same necesaj. Tiel, fantazia pejzaĝo kiel tiu prezentita estas vera odo al koloro kaj materio.
#000011
Kiel bonuso, se vi emus scii pli, jen poezia video dediĉita al Beksiński kaj realigita de Alt-236, ŝatanto de fantazia arto kies Jutubo-kanalon mi rekomendas.
#000013
Tre interesa artikolo. Cxu mi povas prezenti gxin en revuo Pola Esperantisto? Kompreneble mi aldonos fonton kaj nomon de autoro. Kun varmaj bondeziroj
Robert Kamiński redakcio de PE.
#000015
Please leave this field emptyCourriel *
Fréquence * Une fois par semaine Une fois par mois
Vérifiez votre boite de réception ou votre répertoire d’indésirables pour confirmer votre abonnement.
#000018