Wikipedia's Ghost as translated by GramTrans
#000000
Premioj por signoj de la paranormala
#000001
En folkloro, fantomo (foje konata kiel reaperanto, kutimejo, fantomo, brufantomo , ombro, fantomo aŭ fantomo, spirito , spiono, kaj fantomo) estas la animo aŭ spirito de morta persono aŭ besto kiuj povas ekaperi al la porvivaĵo.
Priskriboj de fantomoj varias vaste de nevidebla ĉeesto al diafanaj aŭ apenaŭ videblaj tufaj formoj, al realismaj, tre similaj vizioj.
La konscia provo kontakti la spiriton de forpasinta persono estas konata kiel nekromancio, aŭ en Spiritismo kiel seanco .
#000002
La kredo je la ekzisto de postvivo, same kiel manifestiĝoj de la spiritoj de la senvive estas ĝeneraligitaj, devenante de animismo aŭ praulo-adorado en antaŭ-kleraj kulturoj.
Certaj religiaj praktikoj - entombigoritoj, ekzorcismoj, kaj kelkaj praktikoj de spiritismo kaj rita magio - estas specife dizajnitaj por ripozigi la spiritojn de la morta.
Fantomoj estas ĝenerale priskribitaj kiel izoluloj, homsimilaj esencoj, kvankam rakontoj de fantomaj armeoj kaj la fantomoj de bestoj prefere ol homoj ankaŭ estis rakontitaj.
Ili verŝajne plagas specialajn lokojn, objektojn, aŭ homojn al ili enestis rilataj vivo.
#000003
La superforta interkonsento de scienco estas tiuj fantomoj ne ekzistas.
Ilia ekzisto estas malfalsebla, [4] kaj fantomĉasado estis klasifikita kiel pseŭdoscienco.
Malgraŭ jarcentoj da enketo, ekzistas neniu scienca indico ke ĉiu loko estas loĝita fare de spiritoj de la morta.
#000004
2 Romia Imperio kaj Late Antiquity
#000007
Renesanco al Romantikismo (1500 ĝis 1840)
#000009
La angla vorto fantomo daŭrigas oldanglan gást , de hipoteza Common Germanic ÷ gaistaz.
Ĝi estas ofta ĝis Okcident ĝermana, sed mankanta ion rilate al Nord ĝermana kaj Orient ĝermana (la ekvivalentvorto en gotiko estas ahma, la norena lingvo havas andi m., önd f.).
La antaŭ-ĝermana formo estis ÷ ghoisd-s , ŝajne de radiko indikanta "koleregon, kolero" reflektita en norena geisa "por furiozi".
La ĝermana vorto estas registrita kiel virsekso nur, sed verŝajne daŭrigas neŭtran s-tigo.
La origina signifo de la ĝermana vorto tiel estintus vigliga principo de la menso, aparte kapabla je ekscito kaj kolerego (komparu óðr ).
En ĝermana paganismo, " ĝermana Merkuro ", kaj la pli posta Odino, estis en la sama tempo la direktisto de la morta kaj la "sinjoro de kolerego" gvidanta la Sovaĝejan Hunt.
#000010
Krom indikado de la homspirito aŭ animo, kaj de la porvivaĵo kaj la mortinto, la oldangla vorto estas uzita kiel sinonimo de latina spiritus ankaŭ en la signifo de "spiro" aŭ "eksplodo" de la plej fruaj atestadoj (9-a jarcento).
Ĝi ankaŭ povis indiki ajnan varon aŭ Malicspiriton, kiel ekzemple anĝeloj kaj demonoj;
la anglosaksa evangelio nomas la demonan posedon de Mateo 12:43 seunclæna timigas.
Ankaŭ de la oldangla periodo, la vorto povis indiki la spiriton de dio, viz.
la " Sankta Spirito ".
#000011
La nun-domina senco de "la animo de forpasinta persono, parolita pri kiel aperante en videbla formo" nur aperas en la mezanglo (14-a jarcento).
La moderna substantivo faras, aliflanke, reteni pli larĝan kampon de aplikiĝo, etendante sur unu manon al "animo", "spirito", " vivprincipo ", " menso ", aŭ " psiko ", la sidloko de sento, penso, kaj morala juĝo;
aliflanke uzis metafore de iu ombra skizo, aŭ malklarkontura aŭ sensubstanca bildo;
en optiko, fotarto, kaj kinematografio aparte, flamlumo, sekundara bildo, aŭ falsa signalo.
#000012
La sinonim spiono estas nederlanda pruntvorto, simila al platgermana spôk (de necerta etimologio);
ĝi eniris la anglan lingvon tra usona angla en la 19-a jarcento.
Alternativaj vortoj en moderna uzokutimo inkludas fantomon (altn.
de latina spektro), la skota fantomo (de obskura origino), fantomo (per la franca finfine de greka phantasma, komparas fantazion ) kaj reaperanto.
La esprimo ombro en klasika mitologio tradukas grekan σκιά, [14] aŭ latinan umbran, [15] en referenco al la nocio de spiritoj en la greka submondo.
"Haint" estas sinonimo por fantomo uzita en regiona la angla de la suda Usono, [16] kaj la "haintrakonto" estas komuna trajto de suda buŝa kaj literatura tradicio.
La esprimo brufantomo estas germana vorto, laŭlitere "brua fantomo", por spirito dirita por manifesti sin de nevideble kortuŝa kaj influi objektojn.
#000013
Revenant estas forpasinta persono revenanta de la morta plagi la porvivaĵon, aŭ kiel senkorpa fantomo aŭ alternative kiel vigla (" malmorta ") kadavro.
Ankaŭ ligita la koncepto de truko, la videbla fantomo aŭ spirito de persono estas ankoraŭ vivanta.
#000015
Nocio de la transcendenta, supernatura, aŭ supernatura, kutime implikanta unuojn kiel fantomoj, demonoj, aŭ diaĵoj, estas kultura universalaĵo.
En antaŭ-kleraj popolkredoj, tiuj kredoj ofte estas resumitaj sub animismo kaj praulo-adorado.
Kelkaj homoj kredas la fantomo aŭ spirito neniam forlasas la Teron ĝis ekzistas neniu forlasis por memori tiu kiu mortis.
#000016
En multaj kulturoj malignaj, sentrankvilaj fantomoj estas distingitaj de la pli bonintencaj spiritoj implikitaj en praulo-adorado.
#000017
Kiun praulo-adorado tipe implikas al ritoj intencitaj por malhelpi revenants, venĝemajn spiritojn de la morta, imagis kiel malsatanta kaj envia pri la porvivaĵo.
Strategioj por malhelpado de revenant'oj povas aŭ inkluzivi oferon, t.e., donante la mortan manĝaĵon kaj trinki por pacigi ilin, aŭ magian elpelon de la mortinto por devigi ilin ne reveni.
Rita manĝigo de la senvive estas farita en tradicioj kiel la ĉina Fantomo-Festivalo aŭ la okcidenta All Souls' Day.
Magia elpelo de la senvive ĉeestas en multaj el la entombigdogano de la monda.
La korpoj trovitaj en multaj tumuloj ( Kurgan) estis rite ligitaj antaŭ entombigo, [27] kaj la kutimo de ligado la senvive daŭras, ekzemple, en kampara Anatolio.
#000018
Deknaŭajarcenta antropologo James Frazer deklaris en sia klasika laboro, La Ora Branĉo , ke animoj estis viditaj kiel la estaĵo ene de tio vigligis la korpon.
#000019
Kvankam la homanimo foje estis simbole aŭ laŭlitere prezentis en maljunegaj kulturoj kiel birdon aŭ alia besto, ŝajnas estinti vaste tenita ke la animo estis preciza reproduktado de la korpo en ĉiu trajto, eĉ malsupren al vestado de la persono uzis.
Tio estas prezentita en arto de diversaj maljunegaj kulturoj, inkluzive de tiaj verkoj kiel la egipta Libro de mortintoj , kiu montras forpasintajn homojn en la postvivo prezentiĝante multo kiel jes antaŭ morto, inkluzive de la stilo de robo.
#000020
Dum forpasintaj prapatroj verŝajne universale rigarditaj tiel honorindan, kaj ofte havas daŭran ĉeeston en iu formo de postvivo, la spirito de forpasinta persono kiu insistas je la materia mondo (fantomo) estas rigardita kiel nenatura aŭ nedezirinda stato de aferoj kaj la ideo de fantomoj aŭ revenant'oj estas rilata al reago de timo.
Tio estas universale la kazo en antaŭ-modernaj homkulturoj, sed timo de fantomoj ankaŭ restaĵoj integrita aspekto de la moderna fantomrakonto, gotika hororo, kaj alia hororo traktanta la supernaturan.
#000021
Alia ĝeneraligita kredo koncerne fantomojn estas ke ili estas kunmetitaj de nebula, aera, aŭ subtila materialo.
Antropologoj ligas tiun ideon al fruaj kredoj ke fantomoj estis la persono ene de la persono (la spirito de la persono), plej videbla en maljunegaj kulturoj kiel la spiro de persono, kiu sur elspirado en pli malvarmaj klimatoj ekaperas videble kiel blanka nebulo.
Tiu kredo ankaŭ eble kreskigis la metaforan signifon de "spiro" en certaj lingvoj, kiel ekzemple la latina spiritus kaj la greka pneuma , kiuj de analogeco iĝis plilongigitaj al meznombro la animo.
En la Biblio, dio estas prezentita kiel sintezado de Adamo, kiel porvivaĵanimo, de la polvo de la Tero kaj la spiro de dio.
#000022
En multaj tradiciaj kontoj, fantomoj ofte laŭsupoze estis forpasintaj homoj serĉantaj venĝon ( venĝemaj fantomoj), aŭ malliberigis sur la tero por malbonaj aĵoj kiujn ili priis dum vivo.
La aspekto de fantomo ofte estis rigardita kiel antaŭsigno aŭ antaŭsigno de morto.
Vidi onies propran fantoman duoblon aŭ " alporti " estas rilata antaŭsigno de morto.
#000023
Blankaj sinjorinoj estis raportitaj aperi en multaj kamparaj lokoj, kaj supozitaj esti mortinta tragedie aŭ suferinta traŭmaton en vivo.
Blankaj sinjorinlegendoj estas trovitaj ĉirkaŭ la mondo.
Kutima por multaj el ili estas la temo de malvenko aŭ estaĵo malkaŝita fare de edzo aŭ fianĉo.
Ili ofte estas rilataj al individua familiolinio aŭ rigardita kiel mesaĝisto de morto simila al banŝio.
#000024
Legendoj de fantomŝipoj ekzistis ekde la 18-a jarcento;
plej rimarkinda de tiuj estas La fluganta fantomŝipo .
Tiu temo estis utiligita en literaturo en La Prujno de la Antikva Maristo fare de Coleridge.
#000025
La ideo de fantomoj povas esti konsiderita tradicio por certaj kulturoj.
Multaj kredas je la spiritmondo kaj ofte provas resti en kontakto kun iliaj amitaj.
#000026
Loko kie fantomoj estas raportitaj estas priskribita kiel hantitaj, kaj ofte vidita kiel estado loĝitaj fare de spiritoj de mortinto kiu eble estis iamaj loĝantoj aŭ konis la posedaĵon.
Supernatura agado ene de hejmoj laŭdire estas plejparte rilata al perfortaj aŭ tragediaj okazaĵoj en la pasinteco de la konstruaĵo kiel ekzemple murdo, hazarda morto, aŭ memmortigo - foje en la lastatempa aŭ antikva pasinteco.
Sed ne ĉiuj ŝercadoj estas ĉe loko de perforta morto, aŭ eĉ pro furiozaj kialoj.
Multaj kulturoj kaj religioj kredas la esencon de estaĵo, kiel ekzemple la 'soul, daŭre ekzistas.
Kelkaj religiaj vidoj argumentas ke la "spiritoj" de tiuj kiuj mortis ne "pasis" kaj estas kaptitaj ene de la posedaĵo kie iliaj memoroj kaj energio estas fortaj.
#000027
Ekzistas multaj referencoj al fantomoj en Mesopotamian religioj - la religioj de Sumero, Babelo, Asirio, kaj aliaj fruaj ŝtatoj en Mezopotamio.
Spuroj de tiuj kredoj pluvivas en la pli postaj abrahamaj religioj kiuj dominis la regionon.
Fantomoj laŭsupoze estis kreitaj en tempo de morto, akceptante la memoron kaj personecon de la morta persono.
Ili vojaĝis al la submondo, kie ili ricevis pozicion, kaj kondukis ekzistsimilar en kelkaj vojoj al tiu de la porvivaĵo.
Parencoj de la senvive estis atenditaj fari proponojn de manĝaĵo kaj tosti al la morta moderigi siajn kondiĉojn.
Se jes, la fantomoj povus kaŭzi misfortunon kaj malsanon al la porvivaĵo.
Tradiciajn resanigi praktikojn atributis gamon da malsanoj al la ago de fantomoj, dum aliaj estis kaŭzitaj de dioj aŭ demonoj.
#000028
Ekzistis ĝeneraligita kredo je fantomoj en antikva egipta kulturo kiun La Hebrea Biblio enhavas al malmultaj referencoj al fantomoj, asociante Spiritismon kun malpermesitaj okultaj agadoj kp. Readmonon 18:11-an kiujn La plej rimarkinda referenco estas en la Numero unu Book of Samuel (mi Samuelo 28:3-19 KJV), en kiu suspektinda King Saul havas la Witch of Endor (Sorĉistino de Endor) alvokas la spiriton aŭ fantomon de Samuelo.
#000029
La animo kaj spirito verŝajne ekzistis post morto, kun la kapablo kunlabori aŭ vundi la porvivaĵon, kaj la eblecon de dua morto.
Dum periodo de pli ol 2,500 jaroj, egiptaj kredoj pri la naturo de la postvivo evoluis konstante.
Multaj el tiuj kredoj estis registritaj en hieroglif surskriboj, papirusvolvlibroj kaj tombopentraĵoj.
La egipta Libro de mortintoj kompilas kelkajn el la kredoj de malsamaj periodoj de antikva egipta historio.
En modernaj tempoj, la fantasta koncepto de mumio baldaŭa reen al vivo kaj kaŭzado venĝo ĝenite generis tutan ĝenron de hororrakontoj kaj filmoj.
#000030
Fantomoj aperis en la Odiseado de Homero kaj Iliado , en kiuj ili estis priskribitaj tiel malapera "kiel vaporo, galimatiado kaj ĝemado en la teron".
La fantomoj de Homero havis nur malmulte da interagado kun la mondo de la porvivaĵo.
Periode ili estis vokitaj sur disponigi konsilojn aŭ profetaĵon, sed ili ne ŝajnas esti precipe timitaj.
Fantomoj en la klasika mondo ofte prezentiĝis en la formo de vaporo aŭ fumo, sed en aliaj tempoj ili estis priskribitaj kiel esti grandaj, ekaperante kiam ili estis dum morto, kompleta kun la vundoj kiuj mortigis ilin.
#000031
Ekde la 5-a jarcento a.K., klasikaj grekaj fantomoj fariĝis neforgeseblaj, timigante estaĵojn kiuj povis labori al aŭ bonaj aŭ malbonaj celoj.
La spirito de la senvive verŝajne ŝvebis proksime de la ripozejo de la kadavro, kaj tombejoj estis lokoj kiujn la porvivaĵo evitis.
La senvive estis rite malsufiĉota tra publika ceremonio, ofero, kaj verŝoferoj, aŭ alia ili eble revenos por plagi siajn familiojn.
La malnovgrekaj okazigis ĉiujarajn festenojn por honori kaj pacigi la spiritojn de la morta, al kiu la familiofantomoj estis invititaj, kaj post kiu ili estis" ...
firme invitita por foriri ĝis la sama tempo venontan jaron."
#000032
La antikvaj romianoj kredis ke fantomo povus esti uzita por postuli venĝon sur malamiko gratante malbenon en peco el plumbo aŭ ceramiko kaj metante ĝin en tombon.
#000034
En la Nova Testamento, laŭ Luko 24:37-39 [1], sekvante lian resurekton, Jesuo estis devigita persvadi la disĉiplojn ke li ne estis fantomo (kelkaj versioj de la Biblio, kiel ekzemple la KJV kaj NKJV, uzas la esprimon "spirito").
Simile, la anoj de Jesuo komence kredis ke li estis fantomo (spirito) kiam ili vidis lin piediri sur akvon.
#000036
Unu el la unuaj personoj se temas pri esprimi nekredemon en fantomoj estis Lucian of Samosata (Lukiano de Samosata) en la dua-jarcenta p.K.
En lia satira romano The Lover of Lies (ĉirkaŭ 150 p.K.), li rilatigas kiel Demokrito "la klera viro de Abdera en Trakio " vivis en tombo ekster la urbaj pordegoj por pruvi ke tombejoj ne estis plagitaj fare de la spiritoj de la mortinto.
Lukiano rilatigas kiel li insistis je sia nekredemo malgraŭ bubaĵoj elfaritaj fare de "kelkaj junaj viroj de Abdera" kiu vestiĝis bele en nigraj roboj kun kraniomaskoj por timigi lin.
Tiu raporto de Lukiano notas ion ĉirkaŭ la populara klasika atendo de kiel fantomo devus rigardi.
#000037
En la 5-a-jarcenta p.K., la kristana pastro Constantius of Lyon (Constantius de Lyon) registris kazon de la revenanta temo de la nedece entombigita senvive kiuj revenas por plagi la porvivaĵon, kaj kiu povas nur ĉesi sian ŝercadon kiam iliaj ostoj estis malkovritaj kaj konvene reenterigitaj.
#000038
Fantomoj raportitaj en mezepoka Eŭropo emis fali en du kategoriojn: la animoj de la morta, aŭ demonoj.
La animoj de la senvive revenis por specifa celo.
Demonaj fantomoj ekzistis nur por turmenti aŭ tenti la porvivaĵon.
La porvivaĵo povis rakonti al ili dise postulante sian celon en la nomo de Jesus Christ.
La animo de morta persono rivelus ilian mision, dum demona fantomo volus esti forigita ĉe la sono de la Sankta Nomo.
#000039
La plej multaj fantomoj estis animoj asignitaj al Inferno, kondamnita por specifa periodo pentofarus por iliaj malobeoj en vivo.
Ilia pentofarado estis ĝenerale rilatita al ilia peko.
Ekzemple, la fantomo de viro kiu estis perforta al siaj servistoj estis kondamnita por ŝiri for kaj gluti pecetojn da sia propra lango;
la fantomo de alia viro, kiu neglektis por lasi sian mantelon al la senhavuloj, estis kondamnita por porti la mantelon, nun "pezan kiel preĝeja turo".
Tiuj fantomoj ŝajnis al la porvivaĵo demandi ke preĝoj finus sian suferon.
Aliaj mortaj animoj revenis por instigi la porvivaĵon por konfesi siajn pekojn antaŭ siaj propraj mortoj.
#000040
Mezepokaj eŭropaj fantomoj estis pli grandaj ol fantomoj priskribitaj en la viktoria aĝo, kaj ekzistas raportoj pri fantomoj estantaj batalitaj kun kaj fizike retenitaj ĝis pastro povis alveni por aŭdi ĝian konfeson.
Kelkaj estis malpli solidaj, kaj povis moviĝi tra muroj.
Ofte ili estis priskribitaj kiel pli palaj kaj pli malĝojigaj versioj de la persono ili estis dum vivante, kaj vestiĝis en ĉifonaj grizaj ĉifonoj.
La vasta plimulto de raportitaj ekvidoj estis vira.
#000041
Ekzistis kelkaj raportitaj kazoj de fantomaj armeoj, elluktante batalojn dum la nokto en la arbaro, aŭ en la restaĵoj de Ferepok monteto-fortikaĵo, ĉar ĉe Wandlebury, proksime de Kembriĝo, Anglio.
Vivantaj kavaliroj foje estis defiitaj al duelo fare de fantomkavaliroj, kiuj malaperis kiam venkite.
#000042
De la mezepoka periodo reaperanto de fantomo estas registrita de 1211, dum la Albigensismo.
Gervase of Tilbury (Gervase de Tilburo), Marŝalo de Arles, skribis ke la bildo de Guilhem, knabo ĵus murdita en la arbaro, aperis en la hejmo de lia kuzo en Beaucaire, proksime de Avignon.
Tiu serio de "vizitoj" daŭris ĉion el la somero.
Tra lia kuzo, kiu parolis por li, la knabo supoze aranĝis konversaciojn kun iu ajn kiu deziris, ĝis la loka pastro petita por paroli al la knabo rekte, kondukante al plilongigita klarigo pri teologio.
La knabo rakontis la traŭmaton de morto kaj la malfeliĉon de siaj samrangaj animoj en Inferno, kaj raportis ke dio estis plej kontenta kun la daŭranta Kampanjo kontraŭ la Cathar herezuloj, lanĉitaj tri jaroj pli frue.
La tempo de la Albigensismo en suda Francio estis markita per intensa kaj longedaŭra militado, tiu konstanta sangoverŝado kaj delokigo de populacioj estantaj la kunteksto por tiuj raportis vizitojn de la murdita knabo.
#000043
Fantomdomoj estas prezentitaj en la 9-ajarcenta 1001 noktoj (kiel ekzemple la rakonto de Ali ibn Abi Talib the Cairene and the Haunted House in Bagdado ).
#000044
Renesancmagio prenis revivigitan intereson en la okulto, inkluzive de nekromancio.
En la epoko de la reformado kaj Kontraŭreformacio, ekzistis ofte kontraŭreago kontraŭ nesaniga intereso en la mallumartoj, karakterizitaj fare de verkistoj kiel ekzemple Thomas Erastus.
La Swiss Reformed-pastro Ludwig Lavater liveris unu el la plej ofte represitaj libroj de la periodo kun sia De fantomoj kaj Spirits Walking By Night. (Spiritoj Walking By Night.) [51]
#000045
Moderna periodo de okcidenta kulturo
#000047
Spiritismo estas monoteisma kredsistemo aŭ religio, postulante dikredon , sed kun karakteriza kvalito de kredo ke spiritoj de la morta loĝado en la spiritmondo povas esti kontaktitaj fare de " bildaĵoj ", kiuj tiam povas disponigi informojn pri la postvivo.
#000048
Spiritismo formiĝis en Usono kaj atingis ĝian pintokreskon en membreco de la 1840-aj jaroj ĝis la 1920-aj jaroj, precipe en angla-lingvaj landoj.
Antaŭ 1897, laŭdire havis pli ol ok milionojn da anoj en Usono kaj Eŭropo, [58] plejparte tirita de la mezaj kaj superaj klasoj, dum la ekvivalenta movado en kontinenta Eŭropo kaj Latin-Ameriko estas konata kiel Spiritismo.
#000049
La religio prosperis por duon-jarcento sen kanonikaj tekstoj aŭ formala organizo, ekhavante kohezion de periodaĵoj, turneoj de trancoprelegantoj, kampadejo-renkontiĝoj, kaj la misiajn agadojn de plenumeblaj bildaĵoj.
Multaj eminentaj spiritistoj estis virinoj.
La plej multaj anoj apogis kialojn kiel ekzemple la forigo de sklaveco kaj virina balotrajto.
De la malfruaj 1880-aj jaroj, kredindeco de la neformala movado malfortiĝis, pro akuzoj de fraŭdo inter bildaĵoj, kaj formalaj spiritistorganizoj komenciĝis ekaperi.
Spiritismo estas nuntempe praktikita ĉefe tra diversa denominacia Spiritualist Churches en Usono kaj Unuiĝinta Reĝlando.
#000050
Spiritismo, aŭ franca spiritismo, estas bazitaj sur la kvin libroj de la Spiritist Kodigo verkita fare de franca edukisto Hypolite Léon Denizard Rivail sub la pseŭdonimo Allan Kardec raportantan seancojn en kiuj li observis serion de fenomenoj kiujn li atribuis al senkorpa inteligenteco ( spiritoj).
Lia supozo de spiritkomunikado estis konfirmita fare de multaj samtempuloj, inter ili multaj sciencistoj kaj filozofoj kiuj partoprenis seancojn kaj studis la fenomenojn.
Lia laboro poste estis etendita fare de verkistoj kiel Leon Denis, Arthur Conan Doyle, Camille Flammarion, Ernesto Bozzano, Chico Xavier, Divaldo Pereira Franco, Waldo Vieira, Johannes Greber, [60] kaj aliaj.
#000051
Spiritismo havas anojn en multaj landoj ĉie en la mondo, inkluzive de Hispanio, Usono, Kanado, [61] Japanio, Germanio, Francio, Anglio, Argentino, Portugalio, kaj aparte Brazilo, kiu havas la plej grandan proporcion kaj plej grandan nombron da anoj.
#000052
David Turner, emerita fizika apotekisto, sugestis ke globa fulmo povis kaŭzi senvivajn objektojn al movo nekonstante.
#000054
Joe Nickell de la Committee for Skeptical Inquiry (Komisiono por Skeptical Inquiry) skribis ke ekzistis neniu kredinda scienca indico ke ĉiu loko estis loĝita fare de spiritoj de la morta.
Limigoj de homa percepto kaj ordinaraj fizikaj klarigoj povas respondeci pri fantomekvidoj;
ekzemple, aerprem ŝanĝoj en hejmo kaŭzanta pordojn klakbati, aŭ lumoj de preterpasanta aŭto reflektis tra fenestro dum la nokto.
Pareidolia, denaska emo rekoni padronojn en hazardaj perceptoj, estas kion kelkaj skeptikuloj kredas kialhomoj por kredi ke ili "vidis fantomojn".
Raportoj de fantomoj "viditaj el la okulangulo" povas esti respondecitaj pri per la sentemo de homa periferia vizio.
Laŭ Nikelo, periferia vizio povas facile misinformi, aparte malfrue dum la nokto kiam la cerbo estas lacigita kaj pli verŝajna misinterpreti vidindaĵojn kaj sonojn.
#000055
Laŭ esplorado en anomalistaj psikologio vizioj de fantomoj povas ekestiĝi de hipnagogic halucinoj ("vekante sonĝojn" travivitajn en la transiraj ŝtatoj al kaj de dormo).
En studo de du eksperimentoj en kvazaŭajn ŝercadojn (Wiseman et al.
2003) venis al la konkludo "ke homoj konstante raportas nekutimajn travivaĵojn en "hantitaj" lokoj pro medifaktoroj, kiuj povas malsami trans lokoj."
Kelkaj el tiuj faktoroj inkludis "la variancon de lokaj kampoj, grandecon de loko kaj lumnivelstimuloj de kiu travivas eble ne estas konscie konsciaj".
#000056
Kelkaj esploristoj, kiel ekzemple Michael Persinger de Laurentian University, Kanado, konjektis ke ŝanĝoj en geomagnetaj kampoj (kreitaj, ekz., de tektonaj stresoj en la krusto aŭ suna agado de la Tero) povis stimuli la temporallobojn de la cerbo kaj produkti multajn el la travivaĵoj asociis kun ŝercadoj.
Sono supozeble estas alia kialo de supozeblaj ekvidoj.
Richard Lord kaj Richard Wiseman finis ke infrasono povas igi homojn travivi bizarajn sentojn en ĉambro-, kiel ekzemple timo, ekstrema malĝojo, sento de esti observita, aŭ eĉ la frostotremoj.
Karbonmonoksida toksiĝo, kiu povas kaŭzi ŝanĝojn en percepto de la vidaj kaj aŭdaj sistemoj, [73] estis konjektita sur kiel ebla klarigo por fantomdomoj jam 1921.
#000057
Homoj kiuj travivas dormparalizon ofte raporton vidantan fantomojn dum siaj travivaĵoj.
Neŭrosciencistoj Baland Jalal kaj V.S. Ramachandran ĵus proponis neŭrologiajn teoriojn por kial homoj haluciniĝas fantomojn dum dormparalizo.
Iliaj teorioj emfazas la rolon de la parietallobo kaj spegulneŭronoj en ekigado de tiaj fantomaj halucinoj.
#000058
La hebrea Torao kaj la Biblio enhavas kelkajn referencojn al fantomoj, asociante Spiritismon kun malpermesitaj okultaj agadoj.
La plej rimarkinda referenco estas en la First Book of Samuel (Unua Libro de Samuelo), [79] en kiuj suspektinda King Saul havas la Witch of Endor (Sorĉistino de Endor) alvokas la spiriton aŭ fantomon de Samuelo.
En la Nova Testamento, Jesuo devas persvadi la disĉiplojn ke li ne estas fantomo sekvanta la resurekton, Luko'n 24:37-39 (kelkaj versioj de la Biblio, kiel ekzemple la KJV kaj NKJV, uzas la esprimon "spirito").
Simile, la anoj de Jesuo komence kredas ke li estas fantomo (spirito) kiam ili vidas lin piediri sur akvon.
#000059
Kelkaj kristanaj konfesioj [ kiujn citaĵo bezonis ] konsideras fantomojn estaĵojn kiu dum ligite al tero, jam ne vivas sur la materiala aviadilo kaj restadas en meza ŝtato antaŭ daŭrigado de sia vojaĝo al ĉielo.
Okaze, dio permesus al la animoj en tiu ŝtato reveni al tero por averti la porvivaĵon de la bezono de pentofaro.
Judoj kaj kristanoj estas instruitaj ke estas peke provi elvoki aŭ kontroli spiritojn laŭ Readmono XVI: 9-12.
#000060
Kelkaj fantomoj laŭdire fakte estas demonoj en alivestiĝo, kiu la eklezio instruas, laŭ mi al Timoteo 4:1, ke ili "venas por trompi homojn kaj fortiri ilin de dio kaj en katensekson."
Kiel rezulto, provoj kontakto la senvive povas kaŭzi nedeziratan kontakton kun demono aŭ malpura spirito, kiel laŭdire okazis koncerne Robbie Mannheim, dekkvarjara Marilanda junulon.
La Seventh-Day Adventist-vido estas ke "animo" ne estas ekvivalenta "inspiri" aŭ "perspiriti" (depende de la Biblioversio), kaj ke krom la Sankta Spirito, ĉiuj spiritoj aŭ fantomoj estas demonoj en alivestiĝo.
Krome, ili instruas tion laŭ ( Genezo 2:7, Koheleto 12:7), ekzistas nur du komponentoj al "animo", nek de kiu postvivas morton - kie ĉiu revenas al it respektiva fonto.
#000061
Christadelphians kaj Atestantoj de Jehovo malaprobas la vidon de vivanta, konscia animo post morto.
#000062
La Talmudo [91] rakontas pri estaĵo nomita ombroשד kiu estas simila al aliaj estaĵoj en tio kiun ĝi vivas kaj mortas sed konsistas nur el formo sed mankas al materio kiu formas mason, tiel igante ĝin nevidebla.
Ĉar ĝi havas neniun fizikan mason ĝi estas kapabla je transportado de si de unu fino de la mondo ĝis la aliaj.
#000063
En budhismo, ekzistas kelkaj aviadiloj de ekzisto pri kiu persono povas labori renaskita, unu el kiu estas la sfero de malsataj fantomoj.
#000065
Por la igboj, viro estas samtempe fizika kaj spirita unuo.
Tamen, estas lia brava dimensio kiu estas eterna.
En la Akan koncepto, ni travivas kvin partojn de la homa personeco.
Ni havas la Nipadua (korpo), la Gombon (animo), Sunsum (spirito), Ntoron (karaktero de patro), Mogya (karaktero de patrino).
La Humr-popolo de Sudano konsumas la trinkaĵon Umm Nyolokh, kiu estas kreita de la hepato kaj medolo de ĝirafoj.
Um Nyolokh ofte enhavas DMT kaj aliaj psikoaktivaj substancoj de plantoj la ĝirafoj manĝas kiel ekzemple Akacio, kaj povas kaŭzi halucinojn de ĝirafoj, kreditaj esti la ĝiraffantomoj de la Humr.
#000066
Kredo je fantomoj je eŭropa folkloro estas karakterizita per la revenanta timo de "resendo" aŭ revenant mortinto kiuj povas vundi la porvivaĵon.
Tio inkludas la skandinavan gjenganger , la rumanan strigoi , la serban vampir , la grekajn vrykolakajn , ktp.
In Scandinavian kaj finna tradicio, fantomoj aperas en karna formo, kaj ilia supernatura naturo estas fordonita per konduto prefere ol aspekto.
Fakte, en multaj rakontoj ili unue estas konfuzitaj kun la porvivaĵo.
Ili povas esti mutaj, ekaperi kaj malaperi subite, aŭ forlasi neniujn piedsignojn aŭ aliajn spurojn.
#000067
Angla folkloro estas precipe rimarkinda pro siaj multaj hantitaj lokoj.
#000068
Kredo je la animo kaj postvivo restis proksime de universalaĵo ĝis la apero de ateismo en la 18-a jarcento.
[ citaĵo bezonis ] En la 19-a jarcento, Spiritismo revivigis "kredon je fantomoj" kiel la objekto de sistema enketo, kaj populara opinio en okcidenta kulturo restas dividita.
#000069
Bhot aŭ bhut (भूत, ભૂત, aŭ بهوت) estas supernatura estaĵo, kutime la fantomo da forpasinta persono, en la popola kulturo, literaturo kaj kelkaj antikvaj tekstoj de la hinda subkontinento.
Interpretoj de kiel bhot venas en ekziston variu je regiono kaj komunumo, sed ili estas kutime konsideritaj kiel maltrankvilaj kaj sentrankvilaj pro iu faktoro sur kiu malhelpas ilin moviĝado (al elmigrado, ne-estaĵo, Nirvano, aŭ ĉielo aŭ infero, depende de tradicio).
Tio povis esti perforta morto, maltrankvilaj aferoj en iliaj vivoj, aŭ simple la fiasko de iliaj pluvivantoj por elfari bonordajn entombigojn.
#000070
En Centra kaj Norda-Hindio, Aojha
[ citaĵo bezonis ] laŭregule okazas kiam en la nokto iu dormas kaj ornamas ion sur la muro, kaj ili diras ke se oni vidas la spiriton la venonta aĵo en la mateno li iĝos spirito ankaŭ, kaj tio al skondhokata, kio signifas spiriton sen kapo kaj la animo de la korpo restos la mallumo kun la malhela sinjoro de la spiritoj kiuj loĝas en la korpo de ĉiu homo en Centra kaj Norda-Hindio.
Estas ankaŭ kredite ke se iu vokas unu de malantaŭ, neniam turnas reen kaj vidas ĉar la spirito povas kapti la homon por igi ĝin spirito.
Aliaj specoj de spiritoj en Hindumitologio inkludas Baital, Malicspiriton kiu plagas tombejojn kaj prenas demonan posedon de kadavroj, kaj Pishacha, specon de karno-manĝanta demonon.
#000071
Ekzistas multaj specoj de fantomoj kaj similaj supernaturaj unuoj kiuj ofte venas supren en bengala kulturo, ĝiaj folkloroj kaj formas gravan parton en la socikulturaj kredoj kaj superstiĉoj de bengalaj homoj.
Estas kredite ke la spiritoj de tiuj kiu ne povas trovi pacon en la postvivo aŭ morti nenaturaj mortoj restas sur la Tero.
La komuna vorto por fantomoj en la bengala estas bhot aŭ bhut ( bengale: ভূত).
Tiu vorto havas alternativan signifon: "pretere" en la bengala.
Ankaŭ la vorto Pret (sanskrito) estas uzita en la bengala por signifi fantomon.
En Bengalio, fantomoj verŝajne estas la spirito post morto de malkontenta homo aŭ animo de persono kiu mortas en nenaturaj aŭ nenormalaj cirkonstancoj (kiel murdo, memmortigo aŭ akcidento).
Eĉ estas kredite ke aliaj bestoj kaj estaĵoj ankaŭ povas esti igitaj fantomo post sia morto.
#000072
Fantomoj en Tajlando estas parto de loka folkloro kaj nun fariĝis parto de la popola kulturo de la lando.
Phrayan Anuman Rajadhon estis la unua tajlanda akademiulo kiu grave studis tajlandajn homkredojn kaj prenis notaĵojn pri la noktaj vilaĝospiritoj de Tajlando.
Li establis ke, ĉar tiaj spiritoj ne estis reprezentitaj en pentraĵoj aŭ desegnaĵoj, ili estis sole bazitaj sur priskriboj de popularajn buŝe elsendis tradiciajn rakontojn.
Tial, la plej granda parto de la nuntempa ikonografio de fantomoj kiel ekzemple Nang Tani, Nang Takian, [102]
Phi Hua Kat, Phi Pop, Phi Phong, Phi Phraya, kaj Mae Nak havas ĝiajn originojn en tajo filmoj kiuj nun fariĝis klasikaĵo.
La plej timita spirito en Tajlando estas Phi Tai Hong, la fantomo de persono kiu mortis subite pro perforta morto.
La folkloro de Tajlando ankaŭ inkludas la kredon ke dormparalizo estas kaŭzita de fantomo, Phi Am.
#000073
Ekzistas ĝeneraligita kredo je fantomoj en tibetano kulturo.
Fantomoj estas eksplicite rekonitaj en la Tibetan Buddhist religio kiam ili estis en Indian Buddhism, [107] okupante klaran sed imbrikitan mondon al la homo unun, kaj trajton en multaj tradiciaj legendoj.
Kiam homa mortas, post periodo de necerteco ili povas membrigi la spiritmondon.
pretao, प्रेत) havas malgrandegan gorĝon kaj enorma stomako, kaj tiel neniam povas esti kontentigita.
Fantomoj povas esti mortigitaj per ritponardo aŭ kaptitaj en spiritkaptilo kaj bruligitaj, tiel liberigante ilin por esti renaskitaj.
Fantomoj ankaŭ povas esti elpelitaj, kaj jara festo estas okazigita ĉie en Tibeto por tiu celo.
Iuj diras ke Dorje Shugden, la fantomo de potenca 17-ajarcenta monaĥo, estas diaĵo, sed la Dalai-lamao asertas ke li estas Malicspirito, kiu kaŭzis disigon en la tibeta ekzilkomunumo.
#000074
Ekzistas multaj malajaj fantommitoj, restoj de malnovaj animismaj kredoj kiuj estis formitaj fare de poste hinduo, budhana, kaj islamaj influoj en la modernaj statoj de Indonezio, Malajzio, kaj Brunejo.
Kelkaj fantomkonceptoj kiel ekzemple la inaj vampiroj Pontianak kaj Penanggalan estas partumitaj ĉie en la regiono.
Fantomoj estas populara temo en modernaj malajziaj kaj indoneziaj filmoj.
Ekzistas ankaŭ multaj referencoj al fantomoj en filipinano kulturo, intervalante de maljunegaj fablaj bestoj kiel ekzemple la Manananggal kaj Tiyanak ĝis pli modernaj urbaj legendoj kaj hororaj filmoj.
La kredoj, legendoj kaj rakontoj estas tiel diversspecaj kiel la homoj de Filipinio.
#000075
Ekzistis ĝeneraligita kredo je fantomoj en polinezia kulturo, iom da kiu insistas hodiaŭ.
Post morto, la fantomo de persono normale vojaĝis al la ĉielmondo aŭ la submondo, sed kelkaj povis resti sur la tero.
En multaj polineziaj legendoj, fantomoj ofte estis aktive implikitaj en la aferoj de la porvivaĵo.
Fantomoj ankaŭ eble kaŭzos malsanon aŭ eĉ invados la korpon de ordinaraj homoj, por esti elpelitaj tra fortaj medikamentoj.
#000076
Ekzistas multaj referencoj al fantomoj en la ĉina kulturo.
Eĉ Konfuceo diris, "Respect-fantomoj kaj dioj, sed konservu for de ili."
#000077
La fantomoj prenas multajn formojn, depende de kiel la persono mortis, kaj ofte estas damaĝaj.
Multaj ĉinaj fantomkredoj estis akceptitaj fare de najbaraj kulturoj, precipe Japanio kaj sudorienta Azio.
Fantomkredoj estas proksime rilataj al tradicia ĉina religio surbaze de praulo-adorado, multaj el kiuj estis integrigitaj en taoismo.
Pli postaj kredoj estis influitaj fare de budhismo, kaj en victurno influis kaj kreis unike ĉinajn budhanajn kredojn.
#000078
Multaj ĉinoj hodiaŭ kredas ebla kontakti la spiritojn de iliaj prapatroj tra komunikilo, kaj ke prapatroj povas helpi al posteuloj se konvene respektite kaj rekompensita.
La ĉiujara fantomfestivalo estas festita per la ĉina ĉirkaŭ la mondo.
En tiu tago, fantomoj kaj spiritoj, inkluzive de tiuj de la forpasintaj prapatroj, venas de la pli malalta sfero.
Fantomoj estas priskribitaj en klasikaj ĉinaj tekstoj same kiel moderna literaturo kaj filmoj.
#000079
Lastatempa artikolo en la Ĉinia Poŝto deklaris ke tiel preskaŭ okdek sep procentoj de ĉinaj oficistoj kredas je fantomoj, kaj proksimume kvindek du procentoj de laboristoj eluzos manarton, kolĉenoj, krucoj, aŭ eĉ metas kristalan globon sur siajn skribotablojn por konservi fantomojn ĉe golfo, laŭ la balotenketo.
#000080
Iūrei ( 幽霊 ) estas figuroj en japana folkloro, analogaj al okcidentaj legendoj de fantomoj.
La nomo konsistas el du kanji, 幽 ( iū), kun la signifo "malforta" aŭ "malklara", kaj 霊 ( rei), kun la signifo "animo" aŭ "spirito".
Alternativaj nomoj inkludas 亡霊 (Bōrei) signifon detruis aŭ foriris spiriton, 死霊 (Shiriō) elvokiva morta spirito, aŭ la pli ampleksanta 妖怪 ( Yōkai) aŭ お化け ( Obake).
#000081
Kiel iliaj ĉinaj kaj okcidentaj ekvivalentoj, ili supozeble estas spiritoj konservitaj de paca postvivo.
#000082
Ekzistas ampleksa kaj multfaceta kredo je fantomoj en meksika kulturo.
La moderna stato da Meksiko antaŭ la hispana konkero estis loĝita fare de diversspecaj homoj kiel ekzemple la Maya kaj azteka, kaj iliaj kredoj pluvivis kaj evoluis, kombinitaj kun la kredoj de la hispanaj kolonianoj.
La Day of the Dead (Tago de la Morta) asimilas antaŭkolumbajn kredojn kun kristanaj elementoj.
Meksika literaturo kaj filmoj inkludas multajn rakontojn de fantomoj interagantaj kun la porvivaĵo.
#000083
Laŭ la Gallup Enketo-Novaĵservo, kredo je fantomdomoj, fantomoj, komunikado kun la morta, kaj sorĉistinoj havis aparte krutan pliiĝon super la 1990-aj jaroj.
Nil (2005) kiun opinisondaĵo trovis al tiel proksimume 32 procentoj de amerikanoj kredas je fantomoj.
#000084
Fantomoj estas eminentaj en la popolaj kulturoj de diversaj nacioj.
La fantomrakonto estas ĉiea trans ĉiuj kulturoj de parolaj popolfabeloj ĝis verkoj de literaturo.
Dum fantomrakontoj ofte estas eksplicite intencitaj esti timigaj, ili estis skribitaj por helpi ĉiujn specojn de al, de komedio ĝis moralecrakontoj.
Fantomoj ofte ŝajnas en la rakonto kiel gardostarantoj aŭ profetoj de aĵoj veni.
Kredo je fantomoj estas trovita en ĉiuj kulturoj ĉirkaŭ la mondo, kaj tiel fantomrakontoj povas esti preterpasitaj malsupren buŝe aŭ en skriba formo.
#000085
Spiritoj de la senvive aperas en literaturo jam la Odiseado de Homero, kiu havas vojaĝon al la submondo kaj la heroo renkontanta la fantomojn de la morta, [112] kaj la Malnovan Testamenton, en kiu la Witch of Endor (Sorĉistino de Endor) alvokas la spiriton de la profeto Samuelo.
#000086
Unu el la pli rekoneblaj fantomoj en angla literaturo estas la ombro de la murdita patro de Hamlet en The Tragical History of Hamlet, Prince of Denmark de Shakespeare.
En vilaĝeto, ĝi estas la fantomo kiu postulas ke Prince Hamlet esploru sian "murdon plej malica" kaj serĉas venĝon sur sia uzurpa onklo, King Claudius.
#000087
En angla Renesancteatro, fantomoj ofte estis prezentitaj en la vestaro de la porvivaĵo kaj eĉ en kiraso, kiel kun la fantomo de la patro de Hamlet.
Kiraso, estanta malmoderna antaŭ la tempo de la Renesanco, donis la scenejon perspiritas senton de antikvo.
Sed la kovrita fantomo komencis akiri grundon sur scenejo en la 19-a jarcento ĉar kirasa fantomo ne povis kontentige peri la necesaĵfantomecon: ĝi tintis kaj knaris, kaj devis esti proponita ronde per komplikaj puliosistemoj aŭ liftoj.
Tiuj tintaj fantomoj estantaj levitaj koncerne la scenejon iĝis objektoj de ridindigo kiam ili iĝis kliŝaj scenelementoj.
Ann Jones kaj Peter Stallybrass, en Renaissance Clothing kaj la Materials of Memory (Materialoj de Memory), indikas, "Fakte, ĝi estas ĉar rido ĉiam pli minacas la fantomon ke li komencas esti enscenigita ne en kiraso sed en iu formo de "spiritodrapaĵo"."
#000088
La "klasika" fantomrakonto ekestis dum la viktoria periodo, kaj inkludis verkintojn kiel ekzemple M. R. James, Sheridan Le Fanu, Violo-Hunt, kaj Henry James.
Klasikaj fantomrakontoj estis influitaj per la gotika fikciotradicio, kaj enhavu elementojn de folkloro kaj psikologio.
M. R. James sumigis la esencajn elementojn de fantomrakonto kiel, "Malevolence kaj teruro, la brilego de malbonaj vizaĝoj, "la ŝtona rido de netera malico", trakti formojn en mallumo, kaj "daŭremaj, malproksimaj timkrioj", estas ĉio modloko, kaj tiel estas kvanteto da sango, deĵetita kun konsiderado kaj singarde administris ...
Unu el la ŝlosilo frue aspektoj de fantomoj estis The Castle of Otranto (La Kastelo de Otranto) de Horace Walpole en 1764, konsiderita kiel la unua gotika romano.
#000089
Famaj literaturaj reaperantoj de tiu periodo estas la fantomoj de Kristnaska sonorado , en kiu Ebenezer Scrooge estas helpita vidi la eraron de siaj manieroj de la fantomo de sia iama kolego Jacob Marley, kaj la fantomojn de Christmas Past, Christmas Present, kaj Christmas Yet por Veni.
#000090
Profesiaj parpsikologoj kaj "fantomĉasistoj", kiel ekzemple Harry Price, aktivaj en la 1920-aj jaroj kaj 1930-aj jaroj, kaj Peter Underwood, aktiva en la 1940-aj jaroj kaj 1950-aj jaroj, publikigis raportojn pri iliaj travivaĵoj kun ŝajne veraj fantomrakontoj kiel ekzemple The Most Haunted House in England (La Most Fantomdomo en Anglio) de Price, kaj Ghosts of Borley (Fantomoj de Borley) de Underwood (ambaŭ rakontantaj travivaĵoj en Borley Rectory).
La verkisto Frank Edwards plonĝis en fantomrakontojn en siaj libroj de sia, kiel "fremdulo ol Science."
#000091
La bonintencaj fantomrakontoj de Children iĝis popularaj, kiel ekzemple Kasper la Amika Fantomo, kreita en la 1930-aj jaroj kaj prezentiĝanta en bildstrioj, desegnofilmoj, kaj poste 1995 plenlonga filmo.
#000092
Kun la apero de filmoj kaj televido, ekranbildigoj de fantomoj iĝis oftaj, kaj enhavis gamon da ĝenroj;
la verkoj de Shakespeare, Dickens kaj Wilde estis ĉiuj transformitaj en kinematografiajn versiojn.
Roman-longajn rakontojn malfacilis adapti al kinejo, kvankam tio de The Haunting of Hill House (La Neforgesebla de Monteto House) al La Ŝercado en 1963 estas escepto.
#000093
Sentimentalaj bildigoj dum tiu periodo estis pli popularaj en kinejo ol hororo, kaj inkludu la 1947-datita filmon The Ghost and Mrs. Muir , kiu poste estis adaptita al televido kun sukcesaj 1968-70 televidserioj.
Originalaj psikologiaj hororaj filmoj de tiu periodo inkludas 1944's La Proprainiciata , kaj 1945's Dead of Night (Morta de Nokto) .
#000094
La 1970-aj jaroj vidis ekranbildigojn de fantomoj diverĝi en apartajn ĝenrojn de la romantikulo kaj hororo.
Ofta temo en la romantika ĝenro de tiu periodo estas la fantomo kiel bonintenca gvidisto aŭ mesaĝisto, ofte kun mefinita afero, kiel ekzemple 1989's Field of Dreams (Kampo de Sonĝoj) , la filmo (1990 ) Ghost , kaj la komedio Heart (1993 Souls .
En la hororĝenro, 1980's La Nebulo , kaj la A Nightmare on Elm Street serialoj de filmoj de la 1980-aj jaroj kaj 1990-aj jaroj estas rimarkindaj ekzemploj de la tendenco por la fuziado de fantomrakontoj kun scenoj de fizika perforto.
#000095
Popularigite en tiaj filmoj kiel la komedio Ghostbusters , (1984 iĝis ŝatokupo por multaj kiuj formis fantomajn ĉassociojn por esplori laŭdire hantitajn lokojn.
La fantoma ĉastemo estis prezentita en reality show-serioj, kiel ekzemple Ghost Adventures , Ghost Hunters , Ghost Hunters International , Ghost Lab , Most Haunted , kaj A Haunting .
Ĝi ankaŭ estas reprezentita en porinfana televido per tiaj programoj kiel La Fantomo-Ĉasisto kaj Ghost Trackers .
Fantomĉasado ankaŭ kaŭzis multoblaj gvidlibroj hantitajn lokojn, kaj fantomĉasadon "metodo-al" manlibroj.
#000096
La 1990-aj jaroj vidis revenon al klasikaj "gotikaj" fantomoj, kies danĝeroj estis pli psikologiaj ol fiziko.
Ekzemploj de filmoj de tiu periodo inkludas 1999's The Sixth Sense kaj La Others .
#000097
Azia kinejo ankaŭ produktis hororajn filmojn pri fantomoj, kiel ekzemple la japana filmo Ringu el 1998 (reformita en Usono kiel La Ringo en 2002), kaj la 2002 filmo The Eye de la Pikdolorfratoj.
Hindaj fantomfilmoj estas popularaj ne ĵus en Hindio, sed en la Proksima Oriento, Afriko, Suda Orienta Azio, kaj aliaj mondopartoj.
Kelkaj hindaj fantomfilmoj kiel ekzemple la komedio/horora filmo Chandramukhi estis komercaj sukcesoj, sinkronigitaj en plurajn lingvojn.
#000098
En fikcia televidprogramado, fantomoj estis esploritaj en serioj kiel ekzemple Supernatural , Ghost Whisperer , kaj Medium .
#000099
En vigla fikcia televidprogramado, fantomoj funkciis kiel la centra elemento en serioj kiel ekzemple Kasper la Amika Fantomo , Danny Phantom , kaj Scooby-Doo .
Diversaj aliaj televidspektakloj prezentis fantomojn ankaŭ.
#000100
Nietzsche argumentis ke homoj ĝenerale portas prudentajn maskojn en firmao;
sed ke alternativa strategio por socia interagado devas prezenti sin kiel foreston, kiel socian fantomon - "oni etendas sia manon al ni sed akiras neniun ni" [121] - ion poste ripetitan (se laŭ malpli pozitiva maniero) fare de Carl Gustav Jung.
#000101
Nick Harkaway pripensis ke ni ĉiuj portas amason da fantomoj en niaj kapoj, en la formo de impresoj de pasintaj konatoj - fantomoj kiuj reprezentas niajn mapojn de aliaj homoj en la mondo: niaj referencpunktoj.
#000102
Objektrilatoj-teorio vidas niajn personecojn kiel formitaj per forfendanta aspektojn de ni mem ni trovas malkongruaj;
post kio ni povas esti plagitaj en pli posta vivo fare de tiaj fantomoj de niaj alternaj memoj.
#000103
Fantomo estas esprimo uzita por priskribi la artefaritan inteligentecon de maŝino en la animeotitolo Ghost in the Shell (Fantomo en la Ŝelo) kaj same en la X-Files-epizodo- " fantomo en la Maŝino ".
#000104
"Once the idea of a ghost appears in a household ...
no longer is an object merely mislaid ...
Alvenas ekzisti dinamikan en loko kie la ideo ke ĝi havas hantita akceptas vivon propran.
Soltipaj idiosinkrazioj kiuj neniam povus esti ripetitaj ĉiuj iĝas pliaj signoj de la ŝercado."
#000106
"Ghost Theory" da 18-a-jarcenta germana teologo Johan Ernst Schubert kaj listo de vulgaraj domspiritoj kaj fantomoj
Ŝercadoj de ĉirkaŭ la globo
#000110
Gender of God (Sekso de dio) kaj dioj Vira diaĵo
#000112
Fantomo estas mita estaĵo, kiu estus apero de mortinto sub videbla sed ne palpebla figuro (ekz. la fantomo de la patro en Hamleto). Ĉiu kulturo en la mondo havas rakontojn kaj folkloron pri fantomoj, sed ekzistas nenia certeco, pri ĉu fantomoj estas efektivaj mortintaj animoj, ia nekomprenata natura fenomeno, aŭ simple halucinaĵoj de psiĥe malsanaj homoj.
#000114
Fantomo en alia, figura, senco estas nura ŝajno, sen realeco. Iluzio, ĥimero.
#000115