Wikipedia's Thesaurus as translated by GramTrans
#000000
En ĝenerala uzokutimo, tezaŭro estas referenclaboro kiu listvortoj grupigitaj kune laŭ simileco de signifo (enhavanta sinonimojn kaj foje antonimojn), kontraste al vortaron, kiu disponigas difinojn por vortoj, kaj ĝenerale listigas ilin en alfabeta sinsekvo.
La ĉefcelo de tiaj referenclaboroj devas helpi al la uzanto "trovi la vorton, aŭ vortojn, de kiuj [] ideo povas esti plej konvene kaj trafe esprimis" - por citi Peter Mark Roget, arkitekton de la plej konata tezaŭro en la angla lingvo.
#000001
Kvankam inkluzive de sinonimoj, tezaŭro ne estus prenita kiel kompleta listo de ĉiuj sinonimoj por speciala vorto.
La kontribuoj ankaŭ estas dizajnitaj por desegnado de distingoj inter similaj vortoj kaj kunlaborado en elektado precize la ĝusta vorto.
Male al vortaro, tezaŭreniro ne donas la difinon de vortoj.
#000002
En bibliotekscienco kaj informadik tezaŭroj estis vaste uzita por precizigi domajnomodelojn.
Lastatempe, tezaŭroj estis efektivigita kun Simple Knowledge Organization System (SKOS).
#000003
La vorto "tezaŭro" estas derivita de 16-ajarcenta New Latin, en victurno de latina thēsaurus , kiu estas la Latinigo de la greka θησαυρός ( tēsaŭros), "trezoro, fisko, magazeno".
La vorto tēsaŭroj estas de necerta etimologio.
Douglas Harper derivas ĝin de la radiko de la greka verboτιθέναι titenai, "por meti, por loki."
Robert Beekes malaprobis hindoeŭropan derivaĵon kaj sugestis antaŭ-grekan sufikson ÷ - arwo- .
#000005
De la 16-a ĝis la 19-a jarcentoj, la esprimo "tezaŭro" estis aplikita al iu vortaro aŭ encylopedia, kiel en la Thesaurus linguae latinae (1532), kaj la Thesaurus linguae graecae (1572).
La elvokiva "kolekto de vortoj aranĝitaj laŭ senco" unue estas atestita en 1852 en la titolo de Roget kaj tesaŭrer estas atestita en la mezanglo por " kasisto ".
#000006
En antikvo, Philo of Byblos (Filo de Aleksandrio de Byblos) verkis la unuan tekston kiu povus nun esti nomita tezaŭro.
En sanskrito, la Amarakosha estas tezaŭro en versformularo, skribita en la 4-a jarcento.
#000007
La unua moderna tezaŭro estis Roget's Thesaurus , unue kompilita en 1805 fare de Peter Mark Roget, kaj publikigis en 1852.
Ĉar ĝia publikigo ĝi neniam estis el presaĵo kaj daŭre estas vaste uzita laboro trans la anglalingva mondo.
Kontribuoj en Roget's Thesaurus estas listigitaj koncipe prefere ol alfabete.
Roget priskribis sian tezaŭron en la antaŭparolo al la unua eldono:
#000008
Ĝi nun estas preskaŭ kvindek jaroj de kiam mi unue projekciis sistemon de vorta klasifiko simila al tio sur kiu la nuna laboro estas konstruita.
Elpensado ke tia kompilo eble helpos al provizo miajn proprajn mankojn, kiujn mi havis, en la jaro 1805, kompletigis klasifikitan katalogon de vortoj sur malgranda skalo, sed sur la sama principo, kaj preskaŭ en la sama formo, kiel la Tezaŭro nun publikigis.
#000009
La vortardifino de tezaŭro ĉe Vikivortaro
#000013
Tezaŭro estas aro de terminoj, kiuj apartenas al iu konkreta fako aŭ temo, iam kun difinoj (tiam ĝi similas al vortaro), sed ĉiam kun informoj pri iliaj rilatoj - hiperonimoj, hiponimoj, sinonimoj, antonimoj, ktp. La celo de tezaŭro estas doni laŭeble plej vastan ilaron por komunikado kadre de tiu fako aŭ temo, klarigante la sencon de vortoj plejparte per ilia pozicio rilate al aliaj. En informa teknologio, tezaŭro reprezentas datumbazon aŭ liston de semantike ortecaj aktualaj serĉoklavoj. En la artefarita inteligenteco, oni foje nomas tezaŭron ontologio.
#000014
Etimologie la vorto tezaŭro signifas "trezoro" (latine thēsaurus, kiu venas de la greka θησαυρός).
#000015
3-4-a jarcento a.K.: Amara-Koŝa, la unua kaj plej grava sanskrita tezaŭro verkita en poezia formo de Amara Sinĥa kun 10000 vortoj;
1-a jarcento p.K.: "Vortaro de Sinonimoj" de Filono el Bibloso;
1805: la unua ekzemplo de tezaŭro en nuntempa senco, la Tezaŭro de Roget, estis verkita de Peter Roget (Roĵej'), kaj eldonita en 1852. Vortoj en la Tezaŭro de Roget listiĝis laŭkoncepte anstataŭ laŭaboce;
2004: Vikivortaro, plurlingva libere redaktebla vortaro kaj tezaŭro.
Eurovoc, 23-lingva tezaŭro prizorgata de la Oficejo por Publikigo de la Eŭropa Unio, kiu enhavas kontrolitan vortaron por indeksigo de EU-rilataj dokumentoj.
#000016