Dum kelkaj semajnoj en 1968 ekzistis artefarita insula ŝtato kies oficiala lingvo estis Esperanto. Laŭplane ĝi devus iĝi turisma celo, sed ĝin rapide detruis la italaj aŭtoritatoj. Nun forpasis ĝia fondinto, Giorgio Rosa.
#000001
La insulo de la rozoj
#000002
Alvenis sciigo pri la morto de la Bolonja inĝeniero Giorgio Rosa (1925-2017), la kreinto de la “Insulo de la Rozoj”, artefarita platformo starigita en la Adriatika maro, fronte al Rimini, 400 metrojn ekster la italaj teritoriaj akvoj, kiu la unuan de majo 1968 estis memproklamita sendependa ŝtato kun nomo en Esperanto, “Esperanta Respubliko de la Insulo de la Rozoj”.
#000003
Laŭ artikolo tiutempe aperinta en la revuo Esperanto, Giorgio Rosa komencis plani la fondon de sia insula respubliko jam en 1958, kaj baldaŭ trovis 12 kilometrojn ekster Rimini punkton, kie la maro estas nur 14 metrojn profunda – kaj precize ekster la 12-kilometra teritoria zono de Italio, sekve en internacia maro, kiel asertis Esperanto.
#000005
Por financi la konstruadon Giorgio Rosa sukcesis havigi al si la subtenon de ses entreprenistoj, kiuj disponigis la bezonatan kapitalon. Laŭ la supozo de Giorgio Rosa, la artefarita insulo povus iĝi turisma vidindaĵo kaj eble eĉ profita. Same kiel la proksima respubliketo San-Marino, ankaŭ la Esperanta insulo ja interalie povus eldoni proprajn poŝtmarkojn kaj vendi ilin.
#000006
La unua versio de la insula respubliko estis detruita de la ondoj jam dum la konstruado en februaro 1965. Tamen la insulanoj ne rezignis, sed daŭrigis la laboron, rakontis la revuo Esperanto en 1968:
#000007
La sperto estis instrua. La dua provo estis jam pli ambicia: novaj kolonoj el ŝtalo, pli larĝaj ol la antaŭaj, ekstaris firme sur la marfundo, plenaj de cemento. Kiel kapo sur tiuj multaj koloj ekestis larĝa plataĵo kun solidaj ĉambroj kaj ĉirkaŭa koridoro. La Insulo de la Rozoj jam proksimiĝis al sia definitiva formo. La plano realigata antaŭvidis trinkejon, restoracion, poŝtofìcejon, bankon, vendejojn, kiuj estus ĉiuj rekte alireblaj el la ĉirkaŭa promenejo. Tute supre, sur la “tegmento”, estus teraso.
#000008
Jam post la finkonstruo oni anoncis la insulon sendependa ŝtato:
#000009
La situo de la insulo.
#000011
Tamen la sendependo ne daŭris longe. Jam kelkajn semajnojn post la deklaro pri nova ŝtato, fine de junio 1968, la itala polico okupis la insulon.
#000012
La platformo poste estis detruita de la itala mararmeo, per eksplodaĵoj, inter la 11-a kaj la 13-a de februaro 1969. La restaĵoj dronis nur la 26-an de februaro, pro ŝtormo.
#000013
Spite la rapidan detruon de la sendependa insulo, restis spuroj de ĝi en la itala kulturo. En 2012, Walter Veltroni (i.a. eksa urbestro de Romo) publikigis romanon, L’isola e le rose (”La insulo kaj la rozoj”), libere inspiritan de la eventoj.
#000015
Antonio De Salvo kaj Libera Folio
#000017
La limo por la mara teritoria zono ne estas 12 km, sed 12 maraj mejloj (22 km). Ŝajne tiu "insulo"(fakte platformo) estis en itala teritorio, kaj do Italio rajtis malkonstrui ĝin.
#000021
Efektive, do la tiama aserto en la revuo Esperanto ŝajnas baziĝi sur miskompreno. Krome, la indikita loko laŭ Google eĉ ne troviĝas 12 kilometrojn de la marbordo, sed malpli ol 11 kilometrojn.
#000022
Oni atentigis min, ke la limo de 12 maraj mejloj estas ĝenerale akceptata nur de 1994. Antaŭ tio, diversaj landoj pretendis je diversaj limoj, plej ofte malpli ol 12 maraj mejloj. Tamen, la limoj ĉiam estis en maraj mejloj (1852 m), neniam en kilometroj, kaj do ne eblas ke Italio pretendis je ekzakte 12 km.
#000024
Mi ektimis ke temas pri Jorge – 
#000025
Italio estas nur fikcia nomo de " Itistoj" char fine ili interkonsentis kun la io -istoj kiuj formis apartan alon .
La itala Esperanto- Federacio kontrauis la projekton , char ili preferis la sufikson "ujo".
#000026
Pri aliaj strangaj landnomoj prave jam ege malkontentis nia majstro Zamenhof.
#000027
Laŭ la itala vikipedio li forpasis la 2-an de marto, sed tie mankas indiko pri fonto.
Tio tamen ŝajnas kredebla, konsiderante ke en loka gazeto la informo aperis la 4-an de marto.
#000029
La 3an de marto, lau tiu sama artikolo.
#000030
Estas tute hazarde, ke, unuflanke " Dum kelkaj semajnoj en 1968 ekzistis artefarita insula sxtato kies oficiala lingvo estis Esperanto " kaj, aliflanke mia esperantistigxo okazis samjare, en 1968.
#000033
Mi ne estas juristo do ne scias, kion rajtintus fari la potenco konsiderante, ke cxio okazis "...en internacia maro " Ankau tion ne scias, kiomlonga distanco estas inter Italio kaj la insulo.
#000038
Mi promesis, ke post informigxo mi daurigos komentadon kaj sukcesos cxion meti klara konsiderante, ke la originala temo estis la Insulo
#000051
Pri la insulo krom la enhavo de artikolo -kiel mi skribis- sciis nenion, do sen konkretajxoj – argumentoj- pri tio mi ne kapablas diskuti.
#000056
La " insulo de rozoj " estis konkreta aperajho . Pri ghi eblas informighi kaj argumenti. Nekapablo estas chefa eco de Esperantistoj – ghi ne estas korekta starpunkto.
Krom la "insulo de rozoj " ekzistis kaj ekzistas similaj projektoj
#000058