Teorio de disvastiĝo de novaĵoj, aplikata al Esperanto (1)
#000000
Multe da esperantistoj, kiel multe da aliaj homoj, kredas, ke se nova ideo aŭ nova produkto estas pli bona ol konkurencaj ideoj kaj varoj, ĝi nature estos post nemulta tempo akceptata aŭ aĉetata de homoj. Multo el la moderna fundamento de la fako ekonomiko baziĝis sur la principo de racieco. Racia homo akceptas ideon, se ĝi estas pli avantaĝa ol alia ideo aŭ varo kiu eble kostas pli, aŭ ne funkcias tiel rapide, aŭ ne daŭrovivas tiom da tempo, ktp. Sed estas longa listo de varoj kiuj estas okulfrape pli bonaj ol alternativoj, sed kiuj tamen estas ne rapide akceptataj de la homaro. Esperanto apartenas al tiu listo.
Ni rigardu kelkajn ekzemplojn de pli bonaj ideoj, kiuj tamen ne multe sukcesis. Steve Jobs kaj Apple estigis pli bonan programaron por tablo-komputiloj dum la 1980-aj jaroj, tamen Mikrosofto kaptis tiom da aĉetantoj kaj klientoj, ke ĝi preskaŭ monopolis la tutan merkaton. Sony sukcesis lanĉi pli bonan videon Betamax, tamen gajnis Mitsubishi kun la ne tiel bona VHS-sistemo. Rigardu la klavaron de via komputilo, kaj se vi utiligas la QWERTY-klavaron kiel homoj en Usono kaj en Ĉinujo, vi uzas sistemon kiu postrestas rilate rapidecon kaj logikecon de la klavaro elpensita de Dvorak antaŭ 80 jaroj en 1932.
#000002
Eĉ bonaj ideoj (boneco dependas de la perceptado kaj vidpunkto de la celgrupo) ofte bezonas multajn jarojn antaŭ ol esti akceptataj. En Usono, la klare avantaĝa metra mezursistemo ankoraŭ apenaŭ utiligeblas publike. Homoj ne ŝatas rapide ŝanĝiĝi. Homoj estas skeptikaj. Homoj kutime ne volas esti inter la unuaj, kiuj brakumas novajn ideojn kaj novajn produktojn. Esploristoj montris, ke eĉ en Usono, kiu havas tradicion de akceptado de novaj ideoj kaj varoj, eble nur unu el 40 homoj volonte estos la unua el sia socia grupo por provi aŭ aĉeti ion novan.
#000003
Esperanto estas nova ideo, eĉ se ĝi estis elpensita antaŭ 125 jaroj. Ĝi ne estas komplete nova por la ĝenerala socio, sed ĝi ja estas nova por ĝis 99 elcentoj de la tutmonda loĝantaro, kaj ĝuste pro tia noveco, Esperanto, se ĝi estos akceptita, plej probable sekvos la akceptado-vojon de novaĵoj laŭ la teorio kaj modelo de Rogers – teorio kiun mi klarigos sube. Esperanto ne malkontraŭas kaj kontraŭstaras la kutimajn vojojn de akceptado de novaj ideoj. Pro tio valoras la penon studi la manieron, laŭ kiu novaj iloj, produktoj kaj ideoj kutime, tra jaroj, jardekoj kaj eĉ jarcentoj, sukcese eniĝas en la socio.
#000005
En tradiciaj fakoj de universitatoj oni ne trovos modelojn aŭ profundajn sciojn pri ĉi tiu akcepto-modelo. Ekonomiko substrekas la raciecon de la homoj, sed la akceptado de novaĵoj ne estas tiel racia. Ankaŭ ne klarigas la fenomenon tradiciaj universitataj fakoj psikologio, sociologio, politiko, merkatiko, komuniko kaj aliaj, kvankam ili rande interesiĝas pri la temo. La klara priskribo kaj kompreno de la akceptado de novaj produktoj kaj ideoj troviĝas en la esplorfako, nomata en la angla lingvo “Diffusion of Innovations Research,” kaj en ĉi tiu artikolo mi nomos ĝis esplorado pri disvastiĝo kaj akceptado de novaĵoj (kiel supre menciite, novaĵoj povas esti novaj iloj, produktoj aŭ ideoj).
#000006
Unu el la ĉefaj esploristoj pri tiu temo estas Everett Rogers el la Ohia Ŝtata Universitato (Usono). Antaŭ 50 jaroj li verkis sian klasikan libron Diffusion of Innovations (Difuzo de Novaĵoj). Mi tre rekomendas tiun libron al ĉiuj esperantistoj, kiuj volas pli bone kompreni la disvastiĝon de Esperanto laŭ strategia, ne lingvistika, vidpunkto. En la resto de ĉi tiu artikolo, mi klopodos utiligi la ideojn de Rogers el lia libro. Bonvolu memori, ke la ideoj kiujn Rogers kunigis, devenas de preskaŭ mil doktoraj disertacioj kaj miloj da fakartikoloj el pluraj studkampoj: sociologio, psikologio, merkatiko, komunikado, ekonomiko, geografio, politiko kaj agrikulturo. La teorio estas klare priskribata, ofte esplorata, kaj sukcese aplikata en multaj kampoj. Tamen ĝis nun ĝiaj principoj ne estas sufiĉe bone konataj de esperantistoj.
#000007
La unua nocio de la teorio de Rogers rilatas al kategorioj de akceptantoj. La fundamenta observo de la esploristoj estas, ke estas kvin fundamentaj grupoj, kiuj akceptas aŭ malakceptas novaĵojn, kaj tiuj grupoj malsimilas inter si. Krome, la novaĵo estas akceptita laŭ sinsekva ordo de, unue, Grupo I; poste, Grupo II; poste, Grupo III; poste, Grupo IV kaj finfine, Grupo V. Tio estas, Grupo II akceptas novan ideon nur post la akceptado de tiu ideo far homoj de Grupo I. El tiu sinsekvo de akceptado logike konkludiĝas, ke firmaoj aŭ organizoj, kiuj volas akceptigi novan ideon, vane laboras se ili provas konvinki la grupojn ekster tiu sinsekvo. Se Esperanto elspezas monon por konvinki homojn el celgrupo II, dum Grupo I ankoraŭ ne ŝatas la ideon, tio signifas ke, laŭ la teorio, mono ne estas optimume investita.
#000008
Grupo III havas fundamentan diferencon disde Grupoj I kaj II. Dum homoj el la du unuaj grupoj interesiĝus pri Esperanto kiel ideo, kiel celo en si mem, eĉ kiel sankta afero, tiuj de Grupo III eble prifajfos tion. Grupo III estas praktikaj homoj. Ili ne serĉas bonan filozofion; ili serĉas ĝustajn, praktikajn aplikojn. Ili ne volas paroli pri ideo; ili volas havi rezultojn: ŝparo da mono, kresko de enspezoj, pli rapida produktado, pli neŭtrala kaj justa interrilato de nacioj, malpli da problemoj ĝenerale, kontentaj dungitoj, kontentaj akciistoj, sukcesaj studentoj, psikologia sano por maljunuloj. Ĉiu havas sian celon, ĉu komercan ĉu idealistan, tamen konkretan celon kiu rilatas la uzon kaj la utiligon de la ideo, sed kiu ne tuŝas la ideon mem. Tiu grupo havas alian grandan trajton: ili volas havi kompletajn solvojn, senriskajn solvojn kaj profitdonajn rezultojn. Ili volas vidi, ke nova ideo vere funkcias, ke ĝi jam havas la tutan infrastrukturon por sukcesigi ĝin, kaj ke ne estas risko, ke post la ekuzo de la ideo, ĝi eble malsukcesos.
#000014
Laŭ mi, estus tre pozitiva paŝo en la Esperantaj movadoj, se ni pli atentus tiujn trajtojn de Grupoj I, II, kaj III. Tro ofte ni provas konvinki homojn, kiuj apartenas al la pli pragmatikaj grupoj, speciale al Grupo III. Laŭ la teorio de Rogers, tiaj homoj tute ne atentos nin, ĉar ni parolas pri bonaj ideoj, belaj ideoj, kiuj tamen ne povas estis praktike starigitaj nun, kun rezultoj nun. Tiaj homoj de Grupo III ne decidos favore al ni, eĉ se ili kredus, ke ni havas la plej bonan ideon de la tuta mondo. Ili ne decidas laŭ kriterioj de bona aŭ nebona ideo; ili elektas vojojn laŭ iliaj praktikaj, senriskaj aspektoj.
#000016
62 Responses to Teorio de disvastiĝo de novaĵoj, aplikata al Esperanto (1)
#000019
Se vi deziras spekti kiel disvastiĝo funkcias en la praktiko, eble iru al . Tie vi vidos la kreiĝon de movado ene de tri minutoj. Ene de tri minutoj kolektiĝas proksimume cent dancantoj – komence estas unu sola, post unu minuto estas nur tri dancantoj.
#000022
Pagas ne shtato, sed ghiaj civitanoj, per impostoj.
#000024
Okaze de instruado de literaturo (poezio) en la socio ekzistas konsento, ke chi tiu scio estas bezonata por formi kleran personon, tial oni pretas pagi por ghi. Sed koncerne Esperanton ne estas tiel, kaj plimulto da socio malcerte ekopinios ghin inda por pagi kontrau ghia instruado. Kompreneble, prioritatoj en chi tiu sfero povas shanghighi: antaue scio de la klasikaj lingvoj estis nepra por bona klero, hodiau ghi estas nur opcia.
#000025
Kiel por ĉiu fako en lernejo, pagas ŝtato aŭ posedanto de la lernejo. Mi ne vidas diferenco kun ekzemple poezio. Ankaŭ poezio aspektas ne utila por plejmulto sed instruistoj estas tamen pagataj por tion instrui.
#000027
Magia Linio. Dum longa tempo mi mem serchas esprimon kiu povas bone klarigi kial estas unu grupo da homoj kiuj entuziasme akceptas novan ideon, kaj samtempe estas aliaj grupoj, multege pli grandaj, kiuj ne akceptas, kaj ech aktive rezistas tiun novajhon. Inter tiu unua grupo kaj la aliaj grupoj trovighas tiu Magia Linio.
#000038
Aliaj homoj ankau pensadis pri tio, kaj chefe inter ili estas Geoffrey Moore, konsilisto de firmaoj de la fama altteknologia Valo de Silikono en Kalifornio. Li parolas kaj analizas pri kial estas tiel malfacile iri de la unua shtupo de entuziasma akceptado de nova interreta produkto, al la dua shtupo, kie tiu produkto vere disvastighas kaj sukcesas. Li nomas tiun shanghon au shanghighon, en la angla lingvo, “chasm” kaj konceptigas ghin kiel “crossing the chasm.” Esperante, ni pensu pri la terminoj “valo” au “barilo” au “transiri la valon au barilon.”
#000039
dennis kaj ĉiuj, inkluzive de mi dum mi legadis, supozas, ke ni staras antaŭ la kurbo de la kvin grupoj, kaj ke nia venonta celgrupo estas la unua, la grupo de „fruaj akceptantoj“. tamen, mi postpensis, ĉu ni ne estas mem tiuj fruaj akceptantoj? kompreneble ni ne estas 2,5 % de la homaro konforme al la iom tro ekzaktaj nombroj proponataj de rogers. sed ĉu la entuta celgrupo de la lingvo internacia estas la tuta homaro en ĉiuj versioj de la estonteco? aŭ ĉu ni ne estas la plej fruaj el la fruaj akceptantoj, kaj, se ni volas multiĝi, ni simple unue ekkonu nin mem kaj poste konvinku similulojn?
#000042
(ve, mi mistajpis la nomon de la aŭtoro, ĝi estas “Dennis”)
#000046
Gratulon pro la lertaj ekzemploj de la prepozicio “far”, hahahahaha! Mi mem kutimas uzi “fare de”, sed la unua “far” estas tiel bone metita inter pluraj “de”, ke mi kredas ke eĉ la plej fundamentista esperantisto ne aŭdacus riproĉi vin :-p
#000047
Ĉiun frazon, kiun mi afiŝis, venis el mia propra sperto, mi aŭdas ilin sufiĉe ofte. Mi aldonos unu:
#000049
Tio estas malfacilaj demandoj, kaj estas tute kompreneble se homoj diras: Lasu tion, ni devas koncentriĝi pri _Esperanto_, ni ankoraŭ ne estas sufiĉe multaj por konsideri kio povus okazi se ni iam estos sufiĉe multaj. Sed tiam pripensu ke tiuj kiuj koncentriĝas pri lingva justeco diras ke ne, ili ne volas konsideri Esperanton, ĉar tio tro komplikas la aferon! Lerni Esperanton signifas mensan revolucion; lernintoj kaj nelernintoj ne vivas sur la sama planedo, ĉar ili vidas la mondon tute malsame kaj fermas la okulojn al malsamaj aferoj. Tio estas enkalkulenda se oni deziras kompreni kial Esperanto ne disvastiĝis pli multe dum siaj 125 jaroj.
#000055
Koran dankon pro via komentado! Via skeptikado estas bonvena kaj chiam permesata por diskutado pri la Teorio de Rogers.
#000056
Vi prezentis tri punktojn kiuj helpas al ni pli bone kompreni ĉu la teorio de Rogers aplikiĝas la la fenomeno Esperanto. Ekzemple, vi parolas pri politikistoj kiuj “ne volas riski sian karieron por nia plaĉo.” Tiu ilia sinteno plene kongruas kun la teorio, ĉar ankaŭ politikistoj estas decidantoj, decidistoj kaj tiaj homoj apartenas al Grupo III, kies ĉefa trajto estas eviti riskojn kaj akcepti nur tiujn novajn ideojn kiuj estas JAM plene provitaj kaj iasence pruvitaj. Alia trajto de tiu grupo estas, ke ili atendas, ke granda grupo da homoj JAM utiligas la novaĵon. Tamen mi ne devas tiom audaci klasifiki homojn en politiko kiel homojn de Grupo III, char politiko rilatas grupo-decidon kaj organizo-decidon kaj tio estas alia parto de la teorio.
#000057
Permesu al mi diri, kaj mi pardopetas, sed mi ne bone komprenas vian sintenon rilate Esperanton kiel novaĵon. Vi kunmetas la ideon “novaĵo” kun la ideon “125 jaroj” kaj verŝajne vi volas diri, ke post tiom da jaroj Esperanto ne plu estas novaĵo. Ĉu mi eraras? Ĉiaokaze en la Teorio de Rogers novaĵo povas esti ideo, koncepto, varo kiu ankoraŭ estas novaĵo post jardekoj aŭ jarcentoj. Rogers mem parolas pri la Metrika Sistemo kiel novaĵo, hodiaŭ, en la 21a jarcento, en Usono, ekzemple, spite al ĝia pli ol ducentjara ekzisto kaj utiligado alilande. Rogers substrekas, ke la koncepto novaĵo ne estas afero de reala tempo, sed de la perceptado de la indivuoj. Se homoj, ankoraŭ, ne provis Esperanton, ekzemple, en kursetoj, Esperanto por ili estas novaĵo.
#000059
Mi pensas ke la facileco ne gravas. Ne la malfacileco de Esperanto bremsas ĝin sed la utileco. Por pli ĝuste esprimiĝi, mi devus skribi “bremsas Esperanton la fakto ke en 2012, Esperanto aspektas ne tre utila por plejmulto da homoj”. Ne estas vere eco de Esperanto, sed afero normala por nova fenomeno.
Por tre kreemaj homoj, tiuj de la grupo I, oni povas facile vidi la utilon de Esperanto en 2012. Sed mi jam renkontis homojn el grupo III au IV, kiuj bezonis pli ol 20 minutoj por komenci vidi la utilon (Jes ja, vera sperto ĉe budo kun malmulte da homoj kaj se estus male, mi jam delonge estus forpuŝinta la kompatindan homon. Kelkajn ni ja ne bezonas en la movado nun ;-).
Plejmulto de homoj, eĉ el grupo II ne povas vidi la nuntempan utilon de la lingvo. Sed tio estas tute normala afero ĉar ĝuste temas pri novaĵo kaj ankau alia eco de Esperanto. Mi eĉ havas ekzemplon de inteligentaj homoj
Tiu eco estas ke Esperanto estas lingvo, kaj la valoro de mia lernado dependas de la fakto ke ankau vi ĝin lernis (Se vi ne lernintus mi ne povus respondi al vi). La mia valoro dependas de ago via. Tio signifas ke la marĝena valoro de nova lernanto estas granda por la grupo je la komenco de la fenomeno kaj inverse flanke de la lernanto. Por forpuŝi homojn, tiu efekto estas tre efika. La lingvo postulas strebon fare de vi por krei alies valoron. Bedaurinde ĝi estas natura kaj ligita al ĉiuj retaj fenomenoj. Se vi bezonas ekvaciojn kaj kapdoloron, mi konsilas al vi libron de Reinhard Selten dulingva “Enkonduko en la Teorion de Lingvaj Ludoj – Ĉu mi lernu Esperanton?”
Resume, eĉ se vi plifaciligus Esperanton po faktoro milione, ĝi tamen estas ne tre utila por lernanto ĉar estas simple la komenco de la fenomeno. Nur homoj de la grupo I povas pensi, kiel verŝajne vi kaj mi pensas, “Utila au ne, la lingvo estas bela kaj mi bezonas neniun por inventi mian vojon. Mi lernu kaj utiligu ĝin”.
Antau 5 jaroj, mi verkis artikolon per la franca kiu traktas la merkatecon de Esperanto per komparo kun telefono
 sed mi devus iam traduki ĝin. La unua aĉetinto de telefono ne ricevis la saman utilon kiel nuntempe. Al kio utilas telefono se vi estas sola posedanto ?
#000070
Je unua rigardo, plimulto de homoj inklinas kredi tion, ke disvastiĝo de E-o postrestas al dezirata nivelo pro manko de diskonigo (reklamo).
En Hungarlando aktuala situacio rifutas tiun opinion:
#000079
”ni havas sukceson ĉar la E-movado ekzistas jam 125 jarojn dum multaj movadoj kaj eĉ popoletoj en tiu periodo malaepris.”
#000083
Vi starigas tre interesan demandon!
#000086
Ofte la unuaj homoj kiuj akceptas ideon faras tion char la ideo en si mem estas interesa al tiaj homoj. Sed la postaj homoj kiuj akceptas tiun ideon ofte estas multe pli praktikaj, do ili volas utiligi la ideon por fari ion alian. La du grupoj havas malsamajn pensmanierojn, lau la teorio.
#000088
Permesu al mi esprimi iom skeptikan opinion. Al mi sxajnas, ke oni (parte efike de la jena artikolo de D. Keefe) atribuas troan gravecon al informado pri tiaj novajxoj, kia estas nia E-o. Miaj argumentoj estas la jenaj:
#000095
1. La awtoro (kaj la plimulto da alparolintoj) konsekvence parolas pri E-o kiel NOVAJXO. Dum tiu novajxo estas jam de 125 jaroj “novajxo”.
#000096
2. Dum tiuj 125 jaroj ni faris nenion alian, ol informadis pri la avantagxoj de E-o kiel IL, pri gxiaj propedeutikaj valoroj k.s. Post tiom da UK-oj, Ago-tagoj k.s. tio estas absurdajxo aserti, ke por oni E-o kaj gxiaj avantagxoj estas (almenaw en la rondo de politikistoj kun la potenco en la mano decidi pri la sorto de E-o sialande) io nekonata, nova.
#000097
3. La gxisnuna cxefa kawzo de la fiasko de niaj provoj estas, krom la ekstravaganceco de nia propono (kio ne egalas novajxon!), la tradicia pensmaniero de la koncernataj politikistoj, rezultiganta, ke la cxefa lernigota fremda lingvo en publikaj lernejo, spite al niaj pli oportunaj kaj raciaj proponoj, spegulu la POLITIKAN-IDEOLOGIAN STARPUNKTON, ideologian orientigxon de la politikisto kaj lia / sxia nomuminta registaro. Tiuj politikistoj ne volas riski sian karieron por nia placxo, ecx se en gxi estas nenio politika-ideologia.
#000098
La finan, pli gravan argumenton mi flankenmetas gxis la apero de la dawrigo de la artikolo.
#000099
Dennis pravis kial li investis sian tempon por tradui tiun ĉi artikolon. Gravas ke ni ne reinventu radon ĉar oni ja povas lerni el homoj kies celo estas vendi iphone kaj ipad. Gravas ke ni estu pli da homoj kiuj konas, komprenas kaj uzas praktike por Esperanto tiajn modernajn surmerkatigajn teoriojn.
Por instruistoj ekzistas edukado.net kaj RITE. Sed kio ekzistas por aktivuloj ? Mi produktis kelkajn videojn, kiujn vi povas trovi en pluraj paĝaroj, sed ili estas disaj. Mi faris kelkajn specialajn unutagan kurson en Marsejlo kaj Parizo, sed estas tro lama ritmo. El tiuj du sesioj naskiĝis RATE – Reta Aktivula Trejnado por la Estonteco. Kiel ratoj ;-), estu multnombraj kaj disvastigu Esperanton. Eniru en 
#000100
Vi proponas demandi personojn pri la efiko rilate politikistoj, kiuj estas konvinkitaj, ke politikistoj (en Euxropa komunumo) estas tauxa kaj fruktodona kampo. Estas malfacile ricevi objektivan respondon el cxi tiu grupo.
#000101
Ili ignoras, ke politikistoj nur reagas al premo el certa grupo de la balotantojn. Ili ne agas laux filozofiaj principoj aux por plifaciligi la vivon de la homoj.
#000102
Vi parolas pri du celgrupoj. Unu celgrupo estas gejunuloj inter la aghoj de 12 kaj 14, kaj alia, politikistoj. Vi favoras la junan celgrupon, kaj dubas pri la efika celumado de la dua grupo. Mi pensas, ke via pensfadeno estas sur la bona vojo. Tamen, spite al la Teorio de Rogers, ke probable politikistoj ne estas fruaj akceptantoj de novaj ideoj, eble bezonatas analizi la aferon iom pli. Mi lasos tiun analizon al niaj similideanoj kiuj de tempo al tempo kunlaboras kun politikistoj au provas influi ilin. Komentoj de Zlatko Tishljar, Sean O’Riain, Stefano Keller, Stansilaw Rynduch, Humphrey Tonkin, Neil Blonstein, Ian Fantom kaj aliaj estus bonvenaj. Estus interese ankau, havi la opinion de Kep Enderby.
#000106
Vi aldonas kelkajn tre, tre utilajn nociojn al mia raporto pri Rogers:
#000113
Unue, en via atentigo al Dieter, vi pravas. Tiuj elcentoj de Rogers aplikighas ne al la tuta loghantaro, sed nur al la homoj kiuj, laulonge kaj finfine, alproprigas la novan ideon au aferon. Ekemple, ni prenu la fridujon. En kelkaj landoj la akcepto-nivelo de tiu varo estas je 99 elcentoj, tamen nur unu el tri au kvar homoj, do inter 25 kaj 33 elcentoj de la loghantaro posedas ghin.
#000114
Trie, mi konsentas kun vi pri la unua fazo. Ni fokusighi pri tiuj pioniroj, novigantoj, tio estas, tiuj de Grupo I.
#000116
Kvare, jes ja. Ofte tiuj homoj akceptas novan ideon, char ghi, tutsimple, estas nova kaj ghi kongruas kun sia labora kampo, mensa kampo au shatokupa kampo. Tiu emo al novaj aferoj povas esti utiligata de ni Esperantistoj kiel efika levilo.
#000117
Vi prave atentigas. Vi bone priatentigas alian flankon de la fenomeno. Mi diru, ke oni povas studi la fenomenon pri akceptado de novaj ideoj lau individua vidpunkto, sed ankau lau organiza kaj lau registara. En mia supra artikolo, mi pridiskutis chefe nur la individuan.
#000118
Tamen estas esploristoj pri la teorio de Rogers kiuj trastudis organizojn publikajn kaj privatajn. Unu el la celgrupoj de ni Esperantistoj certe ankau estas tiaj organizoj, kaj tion ni vidas kun projektoj kiaj Springboard en Anglio, au kun la laboro de Neil Blonstein kaj UNO, Stefano Kellar kun diversaj organizoj, au Francois Lo Jocomo kaj aliaj kun UNESCO, ktp. La studoj Rogers ankau havas utilan informon por ili.
#000119
Gratulon al Dennis Keefe por porti al ni tiom grava koncepto. Mi interesplene atendas la daurigon de la artikolo.
#000124
Entreprenoj jam profitis de tiu ideo por vendi siajn varojn. Same jam faris politikistoj por trovi anojn por siaj ideoj.
#000125
La hazarda metodo ne bone funkciis. Ni devas funde esplori tiun sciencon por pli valorigi nian monon kaj tempon, kiam ni provas disvastigi esperanton.
#000127
Pri via substrekado de “chiam individua ago,” mi pensas, ke vi ghuste atentigas nin pri la alia granda parto de la ekvacio. Grupo influas, kaj en multe da achat-situacioj, la individuo agas. Valoras la penon vere kompreni kiel tiu au alia individuo ekakceptas la novan varon au ideon. Tiu nocio ankau meritas artikolon, char tiu proceso povas esti ege kompleksa kaj longdaura. Unu homo povas utiligi monaton, jaron, jardekon au ech pli por ekacepti novan ideon. Tro da Esperantistoj, lau mia observo en multaj landoj, sed chefe en Hispanujo, Francujo, Usono kaj Chinujo, provas konvinki homojn en spacodauro de minutoj. Jes ja minutoj. Tiu aliro tute kontraus chion kion ni scias pri la akceptado de varoj kaj ideoj kiuj rilatas la homon mem, sian identecon, sian vivostilon – kaj Esperanto estas tia. Kiel mi diris, tiu temo meritas profundan prikonsideron. Kaj praktike, por Esperantistoj, ia strategio pri informado devas unue priatenti chi tiujn prikonsiderojn, kaj due, ghi devas starigi praktikan sistemon por efektivigi la ideojn.
#000134
Laste, eble estus pli bone diru “PRESKAU chiam individua ago,” au “OFTE individua ago.” Sed mia mesagho al vi chi tie estas ankau por mi mem, por memori, kaj por chiuj aliaj kiuj volas racie diskuti pri nia lingvo kaj ghia rilato al nia socio. En humanaj sciencoj kiaj psikologio, sociologio, etnologio, ktp, oni certe starigias teoriojn por klarigi fenomenojn, sed post la starigo de iu teorio, oni chiam, pardonu, preskau chiam atendas, ke aliaj esploristoj kiel eble plej baldau forigas tiun teorion por anstatauigi ghin per pli klara kaj pli klariga teorio, chu ne? Chi tie ni povas instruighi per la ideo de Thomas S. Kuhn kaj lia Paradigma Shanghigho, kiel videblas en la prikosmaj vidpunktoj de Ptomely – Koperniko – Newton – Ejnstejno – ktp. Mi pardonpetas, char mi tute ne estas fizikisto, sed lau mia kompreno io simila en tia scienco okazas.
#000135
Tre klariga artikolo! Vere enhavoriĉa kaj konvinkiga! Movadanoj de la tuta mondo nepre devas legi tion!
#000137
Alia demando estas, en kiu el la grupoj troviĝas la politikistoj. Mi havas la impreson, ke ofte en la grupo III. Ili ne estas tre avangardaj, ne hastas apliki novajn aferojn, sed trankvile atendas, ke aliaj akceptu ion novan. Mi havas la impreson, ke laŭ la teorio de disvastigo de novaj aferoj la probablo en la nuna fazo de Esperanto konvinki politikistojn estas tre malgranda.
#000144
@Dieter: Bv. konscii, ke 100 %, se mi bone komprenis la libron de Rogers, ne estas la tuta loĝantaro, sed la kompleta grupo de homoj, kiuj iam akceptos la novan aferon. En la kazo de fremda lingvo povas esti, ke ne la tuta loĝantaro volas lerni lingvon, sed eble nur 50 %. Tiam la unua grupo de novigantoj aŭ pioniroj enhavas nur 2,5 % de 50 %, do ĉ. 1,25 % de la loĝantaro. (La procentaĵoj laŭ mia kompreno neniel estas precizaj, temas nur pri idealigoj surbaze de la sonoril-forma Gauss-grafikaĵo de normala distribuo. Ĉu 2,5 % aŭ 2 %, tio neniel gravas por la temo.)
#000145
Konsekvenco de la teorio de difuzado de novaj aferoj estas, ke por la disvastigo de Esperanto gravas en la nuna fazo preskaŭ nur la anoj de grupo I, la novigantoj aŭ pioniroj. Tiu ĉi grupo estas multe pli granda ol la nuna parolantaro de Esperanto. Kial? Nu, tre multaj homoj ne jam scias, kio estas Esperanto. Kaj kiam ili ekscias, ili ofte estas jam ekster la aĝo, en kiu oni kutime lernas lingvojn...
#000147
Aldone al tio, kion Dennis skribis, mi ŝatus atentigi, ke ili akceptas novan aferon pro la simpla fakto, ke ĝi estas nova kaj interesa. Ne tiom multe gravas la prezo de la novaĵo aŭ la laboro necesa por lerni ion – la noveco en si mem logas ilin.
#000148
Interesa legaĵo, sendube almenaŭ pli prava ol niaj tradiciaj supozoj. Tamen, ĝi ŝajnas trakti ĉion kiel grupan agon, kaj globan, sed fakte eĉ hodiaŭ la akceptado estas ĉiam individua ago, kaj ĝia ofteco dependas ne de tio, ĉu la pli progresema grupo jam akceptis, sed de tio, ĉu la sekva grupo kredas ke la pli progresema grupo jam akceptis, kaj tiu “percepto” (pli ĝuste, tiu kredo aŭ supozo) varias sufiĉe multe de lando al lando kaj verŝajne ankaŭ inter diversaj aliaj homaj subgrupoj (profesiaj, religiaj, ktp).
#000150
Demonstraj versioj de “La Ondo”
Musklaku la kovrilon por legi pliajn informojn.
#000156
Musklaku la kovrilon por legi pliajn informojn.
#000158