"Komenti lingvaĵon estas ne malbona ideo en lingva movado."
#000000
"Klakante sur la ligon, vi forlasas la paĝojn de Beletra Almanako."
#000001
"Ni faru ĉion eblan por ke Esperanto ne perdu prestiĝon kaj ĝuu merititan respekton en universitataj kaj politikaj rondoj per prilaborado kaj subteno de seriozaj esploroj kaj projektoj kiuj kongruas kun niaj celoj."
#000002
"Ĉu tiaj gravaj demandoj ne devus esti unue diskutitaj en la komitato, kiu estas la supera organo de la asocio?"
#000003
"Saluton! Ĉu tio ŝajnas en ordo al vi?"
#000004
Himno de la klubo [1][redakti]
#000008
1-a epistolo al la korintanoj[redakti]
#000009
Gemembroj de la Londona E-Klubo, kore salutante ĉiujn siajn geamikojn, plezure anoncas, ke Unua Epistolo de Paŭlo la Apostolo al la Korintanoj (Α ́ Επιστολή προς Κορινθίους), ofte oni diras kiel Unua Korintanoj, estas tiu el la leteroj de Paŭlo de la Nova Testamento akceptita tekstaro de la kristana biblio. La letero diras tio Paŭlo la Apostolo kaj "Sosthenes nia frato” skribis tion “al tiu eklezio de Dio, kiu estas en Korinto". (1aKor 1:1-2 )
#000010
Kun bedaŭro ni sciigas vin, ke La Dua epistolo al la korintanoj, ofte vokita kiel Dua Korintanoj (kaj skribis kiel 2-a Korintanoj), estas la oka libro de la Nova Testamento de la Biblio. Paŭlo la Apostolo kaj “Timoteo nia frato” skribis ĉi tiun leteron al “al la eklezio de Dio, kiu estas en Korinto, kune kun ĉiuj sanktuloj, kiuj estas en la tuta Aĥaja lando". (2Kor 1:1)
#000011
Letero de Korintanoj al Sankta Paŭlo[redakti]
#000012
Ne konsiderante ĉi tiun legomon kiel pomaceon, ni devas agnoski, ke Letero de Korintanoj al Paŭlo estas malgranda letero greklingve skribita ĉirkaŭ la 2-a duno de la 2-a jarcento kiu estus kompilita de la kristana komunumo de Korinto responde al al apostolo Paŭlo de Tarso, aŭtoro de du epistoloj adresitaj al la sama kristana komunumo, nome la (Unua kaj Dua al la korintanoj, al kiu letera kontakto estus aldonita tria epistolo al la korintanoj.
#000013
Origine ĝi estis ero de la Agoj de Paŭlo, sed estis transdonita ankaŭ disige.
#000014
Leginte tiun frazon, vi eble unue supozus, ke Letero de Klemento el Romo al la Korintanoj, aŭ “Unua letero de Klemento” (aŭ greke: Κλήμεντος πρὸς Κορινθίους), estas teksto atribuita al Klemento la 1-a papo de 88 ĝis 97, skribita greklingve en la jaroj inter 80aj kaj 140aj. Ĝi ĝuis rimarkindan bonŝancon tiom ke ĝi estis konsiderita, ĉe iuj Patroj de la Eklezio teksto kanona, sed la sinsekva tradicio ĝin konsideris kiel nura dokumento de la tieldirita subapostola literaturo, eĉ ĉe kelkaj kiel simpla apokrifo. Fantazio reprenas spacon, kiun naskiĝinta scienco penis tiri al si. Tiel okazis...
#000016
Por mi persone, estas tute egale.
#000017
Pri la aŭtoreco de tiu “unua” letero (ekzistas ankaŭ alia, “dua”, letero de Klemento atribuita sed neatribuebla al Klemento el Romo) la scienca konsento estas superforta[3], dum estas, male, vaste akceptite ke la duan erare kelkaj en la antikveco atribuis al li. Diversaj historiistoj kredas pruvite ke ĝi aperis samtempe kun la Johana Apokalipso, ĉirkaŭ 95-97 p. K. Tamen nek la unua nek la dua estis akceptitaj, kiel jam dirite, en la kanono de la Nova Testamento, sed ili restis signifaj eroj de la verkoj de la Apostolaj Patroj
#000018
Pri la libereco skribis bohema estetikisto F. X. Šalda jenajn legindajn vortojn, kiujn devus esperantistoj kaj esperantistaj verkistoj tre ofte
legi kaj relegi: unua letero ne entenas la nomon de Klemento, sed efike utilas por tio la implicaj aludoj kiel "La de Dio eklezio gastadanta en Romo al la de Dio eklezio gastadanta en Korinto, nome al ĉiuj vokitoj sanktaj laŭ la dia volo pere de Jesuo Kristo nia Sinjoro”, akompanata de la konstanta tradicio kiel dirite ĉe Hegesipo, Dionizo el Korinto (en Eŭsebio)[4] kaj en la Prefaco de Klemento el Romo al la Korintanoj. Tiel ni proponas veran atentigon pri la 20-a de Februaro: Monda Tago de Socia Justeco.
#000019
Por la datado utilas ankaŭ la verka frazo (1,1) priskribanta la publikan situacion de la kristanoj elprovitaj “kaŭze de la malfeliĉoj kaj de la damaĝoj kiuj nin trafis sinsekve frapon post frapo”, kiu certe referencas al la persekutoj dekatenigitaj de Domiciano, pli precize al la fino de tiu regnado, nome ĉirkaŭ 96. Ankoraŭ, la Eklezio de Romo estas difinita antikva kaj la ekleziuloj nomumitaj de la apostoloj jam mortintaj (44,1), nome jam agadis dua posteula generacio.
#000020
Se tia estas la plej insista takso pri la datado kaj aŭtenta aŭtoreco de tiu letero, alia sciencula franĝo inklinas, sen tamen nei ĝian valoron rilate originon el la Roma Eklezio kaj ĝian doktrinon, postdatadi la redakton eĉ ĝis la 140 p. K. Pruvoj: la graveco asignita al la funkcia alestiĝo de episkopoj kaj diakonoj (42,1-5); la morto de la ekleziuloj nomumitaj de la apostoloj (42,2) kaj la finiĝo de la dua generacio de regantoj de la eklezio; la Roma Eklezio difinita “antikva”, sin montra bone strukturita (47,6); la senditoj el Romo esta difinitaj “kristanoj el junaĝo ĝis maljunaĝo” (63,3). [5]
#000021
Kun profunda sento pri la solena kaj eĉ tragedia karaktero de la ekpaŝo, kiun mi nun faras, kaj pri gravaj respondecoj, kiujn ĝi envolvas, sed kun neŝanceliĝa obeemo al tio, kion mi
konsideras kiel mian konstitucian devon, mi konsilas, ke la Kongreso deklaru, ke Korintanoj estas antikva greka popolo kaj ne plu ekzistas. Ne eblas diri ĉu ili parolis aŭ ne parolis Esperanton, ĉar la lingvo estis kreita multajn jardekojn poste.
#000022
Post laŭda priskribo pri la pasinta konduto de la korinta eklezio, Klemento eniĝas denuncon pri la malvirtoj kaj laŭdon pri la virtoj, kaj ilustras sian diversajn argumentojn per abundaj ekzemploj de la Malnova Testamento. Tial li pretigas la vojojn al sia riproĉo pro la nunaj malordoj, pri kiuj li silentas ĝis la kompleta redakto de du trionoj de sia letero. Klemento estas ekĉese vortuma kaj lia letero atingas longon duoblan kompare, ekzemple, kun la Letero al la hebreoj. Multaj el liaj ĝeneralaj instigoj estas multe nerekte kuneksaj kun la laŭkonduta temo provokita: ĉio ŝajnas kolekto de homiliaj instigoj eble praktikitaj en Romo.
#000023
Laŭ la letero (1,7), la Roma Eklezio, spite de la propersekutaj suferoj, estas forte unuigita per fido kaj amo kaj alfacigas sian unuecon precipe en sia disciplina kulto. Legita de tempo al tempo en Korinto, ĝia uzo disvastiĝis kaj en 4-a jarcento ĝi estas uzata en aliaj ekleziaj komunumoj. Ĝi troviĝas aneksita al Codex Alexandrinus (Kodekso Aleksandria).
#000024
Diversaj sciencistoj opiniis ke tono de aŭtoritateco en la esprimoj de Klemento montras konscion pri rajto de interveno eĉ pri devo de interveno (56, 58 ktp.): laŭ, konkludas la adherantoj al roma primaseco sur ĉiuj kristanaj katolikaj eklezioj, la interpreta rezulto de la evangelio kie Jesuo pri tiu tasko oficigis Pentron. (Mateo 16.13-20)
#000025
En la epistolo troviĝas malmultaj dogmaj instruoj, pro tio ĝi sonas kiel pura oratora ekzerco. Ĝiaj vortoj rilate kristanan pastrecon originis diversajn diskutojn (42 kaj 44): “La apostoloj ricevis por ni de Jesuo Kristo la bonan novaĵon; Jesuo, la Kristo, estis sendita de Dio. 2 Kristo do elvenas el Dio, la apostoloj elvenas el Kristo; ambaŭ okazintaĵoj belordigitaj de la divolo... tiel, predikante ĉiuloke en kamparo kaj urboj, ili nomumis siajn unuajn posteulojn, antaŭe elpruvitajn de la Sankta Spirito, episkopojn kaj diakonojn”. Ĉiukaze la ĝenerale signifo estas klara: la Apostoloj prizorgis la laŭleĝan posteulan pastran sinsekvon. La pastraro estas menciitaj plurfoje, kvankam sendistinge inter patroj kaj episkopoj. Mankas ankaŭ indiko de episkopo en Korinto, kaj ekleziaj aŭtoritatoj estas cititaj plurale. Ĉu eblas ke en tiam en Korinto ankoraŭ ne regis la monokrata (solpersona) episkopo? Tion elpensis iuj komentistoj.
#000026
En tiu letero trovas ampleksan spacon la preĝo por tiuj kiuj ekzercas la povon, kaj la devo-sento de dependeco kaj omaĝo al la politikaj instancoj. Post la tekstoj de la Nova Testamento, tiu preĝo konstatiĝas kiel la plej antikva preĝo por la politikaj institucioj: “Igu nin obeaj al via ĉiopova kaj glora Nomo, al nia ĉefoj kaj al niaj regantoj sur la tero [...] Vi, Sinjoro, konfidis al ili la reĝan povon pere de via grandioza kaj senmezura forto, por ke ni [...] estu al ili submetitaj” (60-61)
#000027
Demandite, sinjorino Couturat klarigis la aferon, ke iu klementa letero estis tradukita al almenaŭ tri lingvoj en la praa epoko: oni malkovris manuskriptojn koptajn, siriakajn kaj latinajn, pergamenajn kaj papirusajn.
#000029
Modernan epokon la letero estis publikigitaj en 1633 de Patrick Young kiu ĝin eltiris el la Kodekso Aleksandria, en kiu tamen mankis la lasta folio, nome la granda preĝo (ĉĉ. 55 – 64). Kelkajn jarojn poste Lightfoot profitis de latinaj kaj siriakaj tradukoj por aŭtori la verkon kompletan: de tie ekis la modernaj studoj pri la Unua de Klemento el Romo,
#000030
De tuj kaj de ĉiam tiu dokumento estis konsiderita apokrifaĵo, do ne kanonika; la Armena Apostola Eklezio ĝin presis, laŭlonge de kelke da tempo, en siaj Biblioj.
#000031
En la letero, la kristana komunumo de Korinto petas konsilon al Paŭlo de Tarso rilate instruaĵojn de Simono kaj Kleobio. El la prezentita priskribo, tiuj du majstroj instruus gnostikan doktrinon: ili rifuzas la profetojn de la Malnova Testamento, negas la ĉiopovon de Dio kaj ties kreon de homo, reĵetas la resurekton kaj subtenas ke la korpo de Jesuo ne estis kokreta kaj ke ĝi ne naskiĝis al la Virgulino Maria. Ĝuste gostika enhavo de tiu supozita predikado lokigas la datadon de la redakto en la dua jarcento, kiam disvastiĝis la kristanaj gnostikaj teorioj.
#000032
Iam antaŭ 2a Korintanoj estis skribita Paŭlo vizitis ilin duaokaze (bondezire, plej amike) kontroli ion nove ekevoluantan malpacon (Ekumenismo, kiu venkas malamon kaj disputojn), kaj skribis al ili leteron, kio nune perdita [6]. Ili ankaŭ estis vizitita de Apolos [7], kaj de iom el judea kristanoj kiuj alportis kun ili laŭdajn leterojn de Jerusalemo. Kiel klarigis la Nobel-premiito pri Literaturo, en 1998, José Saramago (1922-2010), okaze de vizito al Brazilo, “ni ne ŝanĝos la vivon... se ni ne ŝanĝos nian vivon”.
#000033
Aliaj, kiuj volas ĉion scii pli bone ol ni, raportis, ke Paŭlo skribis ĉi tiun leteron por ĝustigi, kiojn li vidis kiel eraraj ideoj inter la korinta kreantaro. Pluraj fontoj informis Paŭlon de konflikto en la komunumo ĉe Korinto: Apolos (Lian ekzemplon ĉi tie konfirmas liaj agoj), letero de la Korintanoj, "de la domanoj de Ĥloe" (kaj la ceter’ – ĉu ne literaturo?), kaj fine Stefanas kaj Fortunato kaj Aĥaiko kiu vizititis Paŭlon . En la Esperanta eldonado troviĝas granda manko de faka populariga literaturo, skribas Tonjo del Barrio. Paŭlo poste verkis ĉi tiun leteron al la Korintanoj, urĝi unuformeco de konvinkaro (“ke vi ĉiuj parolu tion saman, kaj ke estu neniaj skismoj inter vi; sed ke vi estu perfekte kunigitaj en la sama spirito kaj en la sama juĝo." [8]) kaj eksplikis kristanan instruon. Tito kaj kunula frato, kies nomo estas ne donata verŝajne, estis la senditoj de la letero al la komunaĵo ĉe Korinto. Ĉiuj konsideroj estis farataj kun nur tiuj du kategorioj enmense, kaj kun fokuso baze en la romanoj kaj noveloj.
#000034
Generale, dividoj en la komunumo ĉe Korinto ŝajnas esti problemo, kaj Paŭlo faras tiun celon mencii tiujn konfliktojn komence. Specife, paganaj radikoj ankoraŭ tenas gravecon en ilia eklezio. Paŭlo bezonis reveni ilin al kio li vidi kiel ĝusta instruo, por dirinti, ke Dio donis al li la okazaĵon por esti “saĝa majstromasonisto,” ke almetis la fondaĵo kaj lasis, ke aliaj masonus sur tio (ĉu nefikcio ne estas valora kiel literaturo?).
#000035
Poste, Paŭlo skribis pri malmoraleco en Korinto diskutante malmoralan fraton, kiel solvi personajn disputojn, kaj pri seksa pureco. Pri geedzeco, Paŭlo eldiras, ke tio estas pli bona por kristanoj resti senedzinula, sed, ke se ili malhavi memregado, tio estas pli bona esti geedzigita “ol brula” (πυροῦσθαι) kiu kristana havi tradicie opinii signifita bruleti kun pekaj deziroj. La letero enhavus geedzecon kiel apostola praktiko en la 1a Korintanoj 9:5, “Ĉu ni ne rajtas ĉirkaŭkonduki edzinon, kiu estas kredantino, kiel ankaŭ la ceteraj apostoloj kaj la fratoj de la Sinjoro kaj Kefas (Petro)?" Sten mencias la faman bazan legoliston de William Auld, al kiu denove nur fikciaj prozaĵoj kaj poemaroj apartenas. Tamen, la greka vorto por “edzino” estas la sama vorto por “virino”. La Fruaj Patroj Ekleziaj enhavante Tertullian, Hieronimo, kaj Aŭgusteno eldiris, ke la greka vorto estas malklara kaj la virinoj en 1aKor 9:5 estis virinoj ke ministris al la Apostoloj kiel virinoj ministris al Kristo [9], kaj estis ne edzinaj, [10] kaj ili eldiris, ke ili lasis siajn "devaĵojn de edzeco” por sekvi Kriston kaj prediki. "Je akordo ĉe ĉi tiu regulo, Petro kaj la aliaj apostoloj (mi devas doni al Jovinianus ion nune kaj tiuokaze elde mia abundeco) havis ja edzinojn, sed tiujn, kiujn ili prenis antaŭ ili konis la Evangelio. Sed tuj ili estis ricevitaj ene la apostolaĵo, ili forlasis la deĵorojn de edzeco."
#000036
Al iuj ŝajnas, ke Paŭlo ankaŭ rezonas, ke negeedzitaj uloj devas plaĉigi Dion, eĉ kiel geedzigitaj uloj devas plaĉigi siajn geedzojn. La letero ankaŭ estas rimarkinda per menciado pri la rolo de virinoj en la eklezioj, ke ekzemple ili devu resti silente (1aKor 11:2–16, 14:34–35), kaj la rolo de profetaĵo kaj parolanto per lingvoj en eklezioj. Poste diskutantas sian opinion pri idola adoro, Paŭlo fine finiĝas kun siaj opinioj pri la releviĝo. Li asertas, ke Kristo mortis pro niaj pekoj kaj ke li estis entombigita kaj ke li releviĝis la trian tagon laŭ la Skriboj (1aKor 15:3). Paŭlo sekve demandas: “Nu, se Kristo estas predikata, ke li releviĝis el la mortintoj, kiel do diras kelkaj el vi, ke ne ekzistas releviĝo de mortintoj?" (1aKor 15:12) kaj diras pri la demando pri releviĝo.
#000037
Rekte tra la letero, Paŭlo prezentas temojn, kiuj ĝenas la komunumon en Korinto kaj proponas vojoj rebonigi ilin. Paŭlo eldiras, ke tiu letero ne estas intencita igi ilin hontiĝe, sed admonus ilin kiel amataj infanoj. Ili devas iĝi imitantoj de Jesuo kaj sekvas la vojojn en Kristo kiel li, Paŭlo, instruas ĉie en ĉiu eklezio (1aKor 4:14–16).
#000038
La letero estus dividata en sep partoj kaj BEDAŬRAS pro la malfruo ĉe Monda San-Organizo kaj pro la komunika stilo de multaj registaroj, ankaŭ en demokratioj, karakterizata per kvazaŭmilitaj sloganoj;
#000039
Paŭlo diskutas pri la disputoj pri lia apostoleco kaj defendas per la aserto, ke tio estis donita al li per revelacio de Kristo. La saluto plifortikigas la pravecon de la apostola pretendo de Paŭlo.
#000040
La dankada parto de la letero estas tipa de helena letera skribado. En dankada recitado la verkisto dankas Dion por sano, sekura vojaĝo, saviĝo de danĝero, aŭ bona sorto.
En tiu letero, la dankado “ekprezentas donacoj de la Sankta Spirtito (Ŝablono:Lang-grc) kaj spirita scio (Ŝablono:Lang-grc), temoj, al kiu Paŭlo revenos kaj, ke li dikutos je pli longeco poste en la letero” (Roetzel, 1999).
#000042
La finiĝanta rimarkoj de Paŭlo en liaj letroj ordinare enhavas liajn intencojn kaj penadojn ke plibonigus la komunaĵon. Li unue konkludis kun liaj finaj admonoj kaj deziris por ili pacon per inkludado de preĝa peto, salutis ilin kun lia nomo kaj de liaj amikoj per sankta kiso, kaj oferis finan gracon kaj benaĵon:
#000043
Nun rilate al la monkolekto pro la sanktuloj, kiel mi ordonis al la eklezioj de Galatujo... Ĉio via estu farata en amo... Salutu unu la alian per sankta kiso. La saluto de mi, Paŭlo, per mia propra mano. Se iu ne amas la Sinjoron Jesuo Kristo, li estu anatemita. Maran-ata. La graco de la Sinjoro Jesuo Kristo estu kun vi. Mia amo estu kun vi ĉiuj en Kristo Jesuo. Amen.
#000044
Fakte (t.e. laŭ la faktoj :-) Paŭlo pasie disputas kun siaj kontraŭuloj pri sia apostola servo.
#000045
Jen ebla dispozicio de la letero:[11]
#000046
La letero estis verkita de Efeso, urbo sur la plej okcidenta marbordo de nuntempa Turkio, pri 180 mejloj (290 kilometroj) trans la maro de Korinto. Laŭ la Agoj de la Apostoloj, Paŭlo fondis la eklezion en Korinto, tiuokaze restis proksimume tri jarojn en Efeso . La letero estis skribita dum tiua tempo en Efeso, kiu estas ordinare datiĝata kiel estu en la amplekso de 53 al 57 pK. [12][13]
#000048
Komencante nian redakcian laboron, ni opinias ke tradicia subtitolo al la letero, tradukis en la Reĝo Jakobo Biblio, asertas, ke tiu letero estis skribita de Filipi, eble pro erare interpreto elde la greklingvo de 1aKor 16:5, “mi estos trapasinta Makedonujon; ĉar Makedonujon mi ja trapasos”, kiel signifo, “mi trapasas Makedonujon”. En 1aKor 16:8 Paŭlo deklaras lian intencon resti en Efeso ĝis Pentekosto. Ĉi tiu deklaro, laŭvice, klare estas rememoriga de la dua misiista vojaĝo de Paŭlo, kiam Paŭlo vojaĝis de Korinto al Efeso, antaŭe li iru al Jerusalemo por Pentekosto (vidu Agoj 18:22). Jene, tio eblas, ke la 1a Korintanoj estis verkita dum la unua (mallonge) restado de Paŭlo en Efeso, je la fino de lia dua vojaĝo, ordinare datiĝis al frua 54 pK. Ridado vere kontaĝas! Tamen, tio estas pli verŝajna, ke tio estis verkita dum lia pli longa restado en Efeso, kie li rekontas sendi Timoteon al ili (Agoj 19:22, 1aKor 4:17). Ankaŭ, liaj mencioj de Apolos (1aKor 1:12, 3:4, ktp.) montriĝas, ke Apolos estis konita al Paŭlo kaj la eklezianoj dum la tempo de verkado, kiu esceptas la unuan rikordan viziton al Efeso (vidu Agoj 18:24–28).
#000049
Dum estas malgranda dubo inter erudiciuloj, ke Paŭlo estas la aŭtoro, tiu estas diskutado pri ĉu la letero origine estis unu letero aŭ verkis de du aŭ pli epistoloj de Paŭlo.
#000050
Kvankam la Nova Testamento enhavas nur du leterojn al la korintanoj, la indikaĵo de la letero mem estas, ke li skribis almenaŭ kvar:
#000051
1Kor 5:9 (“En mia epistolo mi skribis al vi, ke vi ne intermiksu vin kun malĉastuloj,”) diras pri pli antaŭa letero, foje vokis kiel la “Averta letero”.
La Severa Letero. Paŭlo mencias antaŭe "letero de larmoj" en 2Kor 2:3–4 kaj 7:8. 1-a Korintanoj ne estas saman tion priskribon; tial tiu “letero de larmoj” eble estis skribita inter la 1-a kaj 2-a Korintanoj.
#000052
La abrupta ŝanĝiĝo de tono, ke estis antaŭe harmonia, okaze estiĝas amare riproĉa, en 2-a korintanoj 10–13 igas multajn spekulaciojn, kaj ke ĉapitroj 10–13 formas parton de la “letero de larmoj”, kiu estis en iumaniere, aldonis al ĉefa letero de Paŭlo. [14] Tio, kio malkonsentas kun tiu opinio ordinare diras, ke la “letero de larmoj” nenie estas neekzisanta.[15]
#000053
Iaj erudiciuloj ankaŭ trovas fragmentojn el la “Averta letero”, aŭ el alia letero, en ĉapitro 1–9, [16] ekzemple, ke parto el la “Averti letero” konserviĝas en 2Kor 6:14–7:1, [17] sed tiuj hipotezoj estas malpli popularaj. [18]
#000054
La kontaktoj de Paulo kun la korinta eklezio povas rekonstruati, kiel sekve: [19]
#000055
Paŭlo skribas la “avertan leteron” en lia unua jaro de Efeso.
Paŭlo skribas 1-a Korintanoj de sia dua jaro ĉe Efeso.
Paŭlo vizitas la korintan eklezion duatempe, kiel li indikis, ke li farus en 1Kor 16:6. Verŝajne, li diris tiun dum sia fina jaro ĉe Efeso. 2Kor 2:1 vokas tiun malĝojan viziton.
Paŭlo skribis la letero de larmoj.
Paŭlo skribis 2-an Korintanojn, diranta pri sia volo viziti la korintanan eklezion triatempe. La letero ne diras de kie, ke li estis skribado, sed tio estas kutime datiĝata post kiam, ke Paŭlo lasis Efeson por Makedonio, ĉu de Filipio aŭ Tesaloniko en Makedonio. [20]
Paŭlo supozeble faris la trian viziton post kie, ke li skribis 2-an Korintanojn, ĉar Agoj 20:2–3 montras, ke li restis 3 monatojn en Grekio. En lia epistolo al la Romanoj, skribinta pri tiu tempo, li sendis salutojn de iom de la ĉefaj anoj de la korinta eklezio al la Romans. Ridi eble estas plej bona kuracilo.
#000057
 (unikode, disigitaj laŭ ĉapitroj, kun versiklonombroj)
#000059
Nova traduko de Gerrit Berveling:
#000060
Jen estas kunkonsento inter kronikistoj kaj kristanaj teologioj, ke Paŭlo estas la aŭtoro de la Unua Epistolo al la Korintanoj, ĉ. 53-54 pK. [21] La letero estas citata aŭ menciata de la plej frua de fontoj, kaj estas enhavata en ĉiu antikva akceptita tekstaro, [22] eĉ tio de Marcion. La personaj, kaj eĉ embarasantaj, tekstpartoj pri malmoraleco inter la eklezianoj multiĝas kunkonsento. Tamen, du sekcioj eble estis enigita postetempe. La unua sekcio estas 1aKor 11:2–16 pri preĝanta kaj profetanta kun la kapo kovranta. [23] La dua sekcio estas 1aKor 14:34–35, kiu estas tre multe debatita. Parto de la kaŭzo por dubo estas tio el iom manuskriptoj, la versoj venis apud la fino de la ĉapitro anstataŭ ĉe ĝia nuntaga loko. Plue, Paŭlo ĉi tie alvokas la leĝon, kiu estu stranga de li. Fine, la versoj envenis konflikto kun 1aKor 11:5 kie virinoj estas priskribis kiel preĝanta kaj profetanta. Esploro farita en Svedujo science pruvis, ke ridado estas kontaĝa.
#000062
ĈefpaĝoLastaj ŝanĝojHazarda paĝoBabela informo pri uzantoHelpo
#000064
Ligiloj ĉi tienRilataj ŝanĝojSpecialaj paĝojPresebla versioKonstanta ligiloĈefaj kontribuantojInformoj pri la paĝoCiti ĉi tiun paĝon
#000065
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 13:28, 13 jul. 2023.
La enhavo estas disponebla laŭ Creative Commons Attribution-ShareAlike, se ne estas alia indiko.
#000066
Regularo pri respekto de la privateco
#000067