Hanitr'Ony dum konferenco pri la malagasa lingvo – foto uzata kun ŝia permeso.
#000001
GV: Kiu estas la rolo de la verkisto en la socio?
#000007
HS: Selon moi, la place que l’on donne aux auteurs (ou aux artistes créateurs et chercheurs, et même la culture en général) est représentative de la force d’une nation. L’auteur est celui qui analyse la société, l’analyse des œuvres littéraires et artistiques peut faire apparaître les évènements importants d’un pays. Lorsqu’on lit les poèmes de RADO qui réclament les droits des citoyens dans son poème « Zo » (1972) ou les poèmes d’exil de Ny Avana Ramanantoanina comme « Sambo »(1915) sur l’île de Mayotte suite aux évènements du mouvement indépendantiste V.V.S (Vy, Vato, Sakelika), on les lie à l’Histoire de Madagascar. Mais l’auteur par son art adoucit les mœurs et chante la vie, à l’exemple de DOX dans Ny Hirako (1941), Folihala (1968) ou Dindona Fitia (1973). En plus de faire ressortir la beauté de notre sociéte humaine – ainsi que l’hideux- il apporte aussi des questions aux semblants de vérité établie. Ce travail mène à des réflexions pour plus de justice et d’équité dans notre société. L'écrivain doit aussi tenir compte de tous les changements dans le temps et l’espace que supporte notre monde. L’auteur reçoit les ondes que le monde émet et nous les traduit par ses textes.
#000008
HS: Laŭ mi, la spaco donata al verkistoj (aŭ kreivaj artistoj kaj esplorartistoj, kaj eĉ kulturo ĝenerale) estas spegulo de la nacia forto. La verkisto estas tiu, kiu analizas la socion; analizo de literaturaj kaj artaj verkoj povas montri gravajn eventojn de lando. Kiam oni legas poemojn de Rado postulante civitanajn rajtojn en sia poemo “Zo” (1972) aŭ ekzilajn poemojn de Ny Avana Ramanantoanina kiel “Sambo” (1915) sur la insulo Majoto post la aktivaĵoj de la movado por sendependeco VVS (Vy Vato, Sakelika [fr]), oni ligas ilin al la historio de Malagasio. Sed la aŭtoro per sia arto mildigas morojn kaj kantas vivon, laŭ la ekzemplo de Dox en Ny Hirako (1941), Folihala (1968) aŭ Dindona FITIA (1973). Krom reliefigi la belecon de nia homa socio – kaj ankaŭ ĝian malbelecon – li enketas ŝajne establitajn verojn. Tiu laboro kondukas al pripensoj por pli da justeco kaj egaleco en nia socio.La verkisto devas ankaŭ prikonsideri la multajn ŝanĝojn kiujn travivas nia mondo. La aŭtoro ricevas ondojn senditajn de la mondo kaj tradukas ilin por ni pere de siaj tekstoj.
#000009
Multaj kulturaj asocioj, kluboj, institucioj laboras por la promocio de la malagasa kulturo kaj disponigas al artistoj simplajn rimedojn por sin esprimi. En Malagasio, kulturaj okazaĵoj estas popularaj, malagasoj havas grandan artan sentemon, la plejparto de la homoj kantas, ludas instrumenton, verkas, ktp... sed konsumado kaj produktado de loka literaturo restas nesufiĉaj, pro manko de rimedoj.
#000027