Wikipedia's Puppet as translated by GramTrans
#000000
Marioneto estas senviva objekto, ofte simila al iu speco de homo, beston aŭ mitan ciferon, kiu estas vigla aŭ manipulita fare de homo nomita pupisto.
La pupisto utiligas movadojn de ŝiaj manoj, brakoj, aŭ kontrolaparatojn kiel ekzemple bastonoj aŭ kordoj por movi la korpon, kapon, membrojn, kaj en kelkaj kazoj la buŝon kaj okulojn de la marioneto.
La pupisto ofte parolas en la voĉo de la karaktero de la marioneto, kaj tiam sinkronigas la movadojn de la buŝo de la marioneto kun tiu parolita parto.
La agoj, gestoj kaj parolitaj partoj vivitaj fare de la pupisto kun la marioneto estas tipe utiligitaj en rakontado.
Maskerado estas tre antikva formo de teatro kiu devenas de la 5-a jarcento a.K. en Antikva Grekio.
Ekzistas multaj malsamaj gamoj da marionetoj, kaj ili estas faritaj de larĝa gamo de materialoj, depende de sia formo kaj intencita uzo.
Ili povas esti ekstreme kompleksaj aŭ tre simplaj en sia konstruo.
#000001
La plej simplanimaj marionetoj estas fingromarionetoj, kiuj estas malgrandegaj marionetoj kiuj konvenas sur ununura fingro, kaj ŝtrumpetmarionetoj, kiuj estas formitaj de ŝtrumpeto kaj funkciigitaj per enigado de onies mano ene de la ŝtrumpeto, kun la malfermaĵo kaj fermo de la mano simulante la movadon de la buŝo de la marioneto".
Gantpupo estas kontrolita per unu mano kiu okupas la internon de la marioneto kaj movas la marioneton ĉirkaŭe ( Pulĉinelo kaj Judi marionetoj estas konataj ekzemploj de gantpupoj).
"Viv-mana marioneto" estas simila al gantpupo sed estas pli granda kaj postulas du pupiston por ĉiu marioneto.
Marionetoj estas multe pli komplika speco de marioneto;
ili estas suspenditaj kaj kontrolitaj per kelkaj ŝnuroj ligitaj al la kapo, reen kaj membroj, kaj plie foje centra bastono fiksita al kontroldrinkejo tenis de supre de la pupisto.
#000002
Bastonmarioneto estas konstruita ĉirkaŭ centra bastono havigita al la kapo.
Ombromarioneto estas formtranĉita figuro tenita inter fonto de lumo kaj diafana ekrano.
Bunraku-marionetoj estas speco de japana ligno-ĉizita marioneto.
Stomakparolpupo estas hom-forma marioneto operaciita per la mano de ventroparolistprezentisto.
Karnavalmarionetoj estas grandaj marionetoj, tipe pli grandaj ol homo, dizajnita por esti parto de granda spektaklo aŭ parado.
#000003
3 Idiomaĵoj kaj kulturaj esprimoj
#000004
Maskerado estis praktikita en Antikva Grekio kaj la plej malnovaj skribaj notoj pri maskerado povas esti trovitaj en la verkoj de Herodoto kaj Xenophon, originante de la 5-a jarcento a.K.
La greka vorto tradukiĝis kiam "marioneto" estas "νευρόσπαστος" ( nevrospastos), kio laŭlitere signifas "tirita de ŝnuroj, ŝnur-tirante", [3] de "νεῦρον" ( nevron), kun la signifo ĉiu "tendeno, tendeno, muskolo, ŝnuro", aŭ "drato", [4] kaj "σπάω" ( spaō), kun la signifo "remizo, tiron".
#000005
Aristotelo (384-322 a.K.) diskutas marionetojn en sia laboro On the Motion of Animals .
#000006
La movadoj de bestoj povas esti komparitaj kun tiuj de aŭtomataj marionetoj, kiuj estas aktivigitaj dum la kialo por malgrandega movado;
la leviloj estas liberigitaj, kaj frapas la torditajn kordojn unu kontraŭ la alia.
#000007
En Hindio, maskerado estis praktikita de antikvaj tempoj kaj estas konata sub malsamaj nomoj en malsamaj regionoj.
Elfosado de argilpupoj de Indusaj val ejoj funkcias kiel indiko.
La arto de maskerado nomita Bommalattam estas meciita en tamila literaturo Silappadikaram, kiu estas skribita proksimume dua jarcento a.K. [9]
#000008
La nigra malpeza marioneto estas formo de maskerado kie la marionetoj estas funkciigis sur scenejo lumigita nur per ultraviola lumo, kiu kaŝas la pupiston kaj akcentas la kolorojn de la marionetoj, kiuj estas normale dizajnitaj uzante kolorojn kiuj respondas al UV-lumo brilante hele.
La pupistoj rezultas vestitaj en nigra kontraŭ nigra fono, kun la fono kaj la kostumo de pupisto normale farite de nigra veluro.
La pupistoj manipulas la marionetojn sub la lumo, dum ili poziciigas sin neviditaj kontraŭ la nigra malluma fonon.
Marionetoj de multaj grandecoj kaj tipoj povas esti uzitaj.
La origina koncepto de tiu formo de maskerado povas esti spurita al Bunraku maskerado.
#000010
La bunrakujmarionetoj estas speco de ligno-ĉizita marioneto origine igita elstari tra torĉ lumo.
Evoluigite en Japanio dum mil jaroj antaŭe kaj formaligita kaj kombinita kun shamisen muziko ĉe la fino de la 16-a jarcento, la pupistoj vestiĝas por resti neŭtralaj kontraŭ nigra fono, kvankam ilia ĉeesto kiel speco de "ombro-" ciferoj aldonas misteran potencon al la marioneto.
Bunraku tradicie uzas tri pupistojn por operacii marioneton kiu distingiĝas de 1/3 ĝis 1/2 vivgrandeco.
#000011
Karnavalmarionetoj (ALINOME- korpmarionetoj) estas kutime dizajnitaj por esti parto de granda spektaklo.
Tiuj ofte estas uzitaj en paradoj (kiel ekzemple la SOS-parado en Minneapolis, Usono) kaj manifestacioj, kaj estas almenaŭ la grandeco de homo kaj ofte multe pli grandaj.
Unu aŭ pluraj prezentistoj estas postulataj por movi la korpon kaj membrojn.
En paradoj, la aspekto kaj personeco de la persono interne ne estas signifaj al la spektanto.
Tiuj marionetoj estas precipe rilataj al grandskala distro, kiel ekzemple la noktaj paradoj ĉe diversaj Disney kompleksoj ĉirkaŭ la mondo.
Similaj marionetoj estis dizajnitaj fare de Julie Taymor por La Leonreĝo.
#000013
La fingromarioneto estas simpla marionetvariaĵo kiu konvenas sur ununura fingro.
Fingromarionetoj normale havas neniujn movante partojn, kaj konsistas ĉefe el kavaĵa cilindroformo por kovri la fingron.
Fingromarionetoj ofte estas ornamitaj kun okuloj kaj buŝoj faris de ŝtofo aŭ aliaj materialoj.
Tiu formo de marioneto limigis aplikiĝon, kaj estas uzita plejparte en antaŭlernejoj aŭ infanĝardenoj por rakontado gravedaj infanoj.
#000018
La ŝtrumpetmarioneto estas marioneto formita de ŝtrumpeto kaj funkciigita per enigado de mano ene de la ŝtrumpeto.
La mano estas malfermita kaj fermita por doni la impreson de parolado.
Foje rigardas kaj aliaj vizaĝecoj estas aldonitaj al la ŝtrumpeto por igi la marioneton pli realisma.
Ŝtrumpetmarionetoj ankaŭ estas popularaj en multaj marionetprezentoj, ĉar ili estas simplaj fari kaj facilaj por uzi.
Ili estas plejparte uzitaj en satira aŭ la verkoj de infanoj.
#000019
La gantpupo (aŭ gantpupo ) estas marionetoj kontrolitaj per unu mano kiu okupas la internon de la marioneto.
La Pulĉinelo- kaj Judi marionetoj estas konataj ekzemploj de gantpupoj.
Pli grandaj specoj de gantpupoj metas la manon de la pupisto en la kapon de ĵus la marioneto, kontrolante la buŝon kaj kapon, kaj la korpo de la marioneto tiam pendigas super la tuta arm. Aliajn partojn de la marioneto (plejparte brakojn, sed specialaj variaĵoj ekzistas kun palpebroj kiuj povas esti manipulitaj;
la buŝo ankaŭ povas malfermiĝi kaj fermiĝi) estas kutime ne multe pli grandaj ol la mano mem.
Ŝtrumpetmarioneto estas precipe simpla speco de gantpupo farita de ŝtrumpeto.
#000020
Tajlorita gantpupo kaj Kristnasko donaco
#000023
Ankaŭ vokis du-persona marioneto" aŭ "viv-mana marioneto", la hom-braka marioneto ĝi estas similaj al gantpupo sed estas pli grandaj kaj postulas du pupistojn.
Unu pupisto metas manon ene de la kapo de la marioneto kaj operacias ĝian kapon kaj buŝon metante ŝian alian brakon en ganton kaj specialan manikon alkroĉitan al la marioneto (dekstra brako se ili estas maldekstramanaj kaj maldekstra brako se ili pravas donita).
La dua pupisto metas ŝian brakon en ganton kaj specialan manikon alkroĉitan al la marioneto por funkciigi la alian arm. Tiun manieron, la marioneto povas elfari mangestojn.
Tio estas formo de ganto aŭ manmaskerado kaj bastonmaskerado.
#000024
Tri "Du-gantpupoj" estas tre popularaj en Rusio eĉ post la fino de la Malvarma Milito.
#000028
La lumaj kurtenaj marionet prezentoj uzas lumon por elstarigi malgrandajn areojn de spektaklareo, permesante al la marioneto esti vidita dum la manipulatoroj restas nevideblaj.
La marionetoj staras sur scenejo dividita en malluman fonon kaj bon-kleran malfonon, renkontante por formi "kurtenon" de lumo.
La pupisto vestiĝas en nigra kaj restas kaŝa en la malluma fono de la scenejo dum la marioneto estas tenita trans la lumkurteno en la klera malfono de la scenejo.
"Lumo-kurteno-marioneto" estas termino, kaj ĉiu marioneto kiu estas etendigita en bon-kleran areon kie ĝia prizorganto restas separita de la marioneto per dividado de lumo povas esti nomita luma kurtenmarioneto.
#000029
Marionetoj, aŭ "kordmarionetoj", estas suspenditaj kaj kontrolitaj per kelkaj ŝnuroj, kaj plie foje centra bastono fiksita al kontroldrinkejo tenis de supre de la pupisto.
La kontroldrinkejo povas esti aŭ horizontala aŭ vertikalo unu.
Bazaj ŝnuroj por operacio estas kutime fiksitaj al la kapo, reen, manoj (por kontroli la armilojn) kaj ĵus super la genuo (por kontroli la gambojn).
Tiu formo de maskerado estas kompleksa kaj sofistika funkciigi, postulante pli grandan manipulan kontrolon ol fingro, ganto aŭ bastonmarioneto.
La pupteatraĵo prezentita fare de la Von Trapp-infanoj kun Mario en La Sono de Muziko estas marionetekspozicio.
#000030
Pupisto manipulante marioneton en Prago, Ĉeĥio
#000033
Pupisto rezultante en New Orleans, Louisiana
#000034
"Uncle Rastus" maljuna viro ludanta banĝon
#000036
La marote estas simpligita bastonmarioneto kiu estas nur kapo kaj/aŭ korpo sur bastono.
Ĝi estis uzita fare de pajacoj en renesanctempoj.
En marote à ĉefa prenante, la alia brako de la pupisto eliras el la korpo (kiu estas nur ŝtoftuko) por funkcii kiel la arm. de la marioneto Kelkaj marote havas malgrandan ŝnuron kurantan tra la bastono fiksita al tenilo ĉe la fundo.
Kiam la tenilo estas premita, la buŝo malfermiĝas.
#000038
Tira kordmarioneto estas marioneto konsistanta el ŝtofkorpo kie en la pupisto metas lian/ŝian brakon en fendeton en la malantaŭon kaj tiras ringojn sur kordojn kiuj trompas certajn movadojn kiel ekzemple mansalutado de la brakoj aŭ movado de la buŝo.
#000039
Puŝomarioneto konsistas el sementita karaktero sur bazo kiu estas konservita sub streĉiteco ĝis la butono sur la fundo estas premita.
La marioneto ŝanceligas, malaltiĝoj kaj tiam kolapsas, kaj estas kutime utiligita kiel novaĵludilo, prefere ol kiel parto de profesia pupteatro.
#000040
La ludilteatro estas marioneto formtranĉita de papero kaj blokita sur karto.
Ĝi estas aljardita en sia bazo por bastono kaj funkciigita per puŝado de ĝi enen de la flanko de la pupteatro.
Tukoj estis produktitaj por marionetoj kaj pejzaĝo de la 19-a jarcento por la uzo de infanoj.
#000041
Bastonmarioneto estas marioneto konstruita ĉirkaŭ centra bastono havigita al la kapo.
Granda ganto kovras la bastonon kaj estas alkroĉita al la kolo de la marioneto.
Bastonmarioneto estas kontrolita de la pupisto movanta la metalbastonojn fiksitajn al la manoj de la marioneto (aŭ ajnaj aliaj membroj) kaj turnante la centran bastonon havigitan al la kapo.
#000042
Bastonmarioneto "Bleeckie", renkontante strigon, 2011.
#000046
Ombromarioneto estas formtranĉita figuro tenita inter fonto de lumo kaj diafana ekrano.
Ombromarionetoj povas formi solidajn siluetojn aŭ esti ornamitaj kun diversaj kvantoj de formtranĉitaj detaloj.
Koloro povas esti enkondukita en la eltonditaj formoj por disponigi malsaman dimension kaj malsamaj efikoj povas esti atingitaj movante la marioneton (aŭ lumfonto) for el fokuso.
Javaj ombromarionetoj konataj kiel Ombropupo estas la klasika ekzemplo de tio.
En Ĉinio, ĝi iĝis populara de Dinastio Song.
#000047
Supermarionation estas metodo inventita fare de Gerry Anderson kiun li uzis en sia televido montras Stingray kaj Thunderbirds .
La marionetoj estis marionetoj kun elektronike movado de buŝoj por enkalkuli lip-synchroniseitan paroladon.
La marionetoj daŭre estis kontrolitaj fare de homaj manipulatoroj kun mallumigitaj ŝnuroj.
#000048
Tiklinsekto estas speco de gantpupo kreita de homa mano havi kvar gambojn, kie la marionettrajtoj estas desegnitaj sur la mano mem.
La mezfingro estas levita kiel kapo, kaj la dikfingro kaj montrofingro funkcias kiel unua aro de du gamboj sur unu flanko, dum la ringofingro kaj etfingro funkcias kiel dua aro de du gamboj sur la kontraŭa flanko.
#000049
[ citaĵo bezonis ] Tabla ĉefa marioneto
#000050
La Stomakparolpupo estas marioneto formita kiel malgranda homo kiu estas operaciita fare de ventroparolistoprezentisto por enfokusigi la atenton de la spektantaro de la agadoj de la prezentisto kaj pliigi la iluzion ke la imitaĵo parolas.
Ili estas nomitaj imitaĵoj ĉar ili ne parolas sur sia propra.
La ventroparolistimitaĵo estas kontrolita per tiu mano de la ventroparolisto.
Ventroparoladleĝoj ne estas ĉiam prezentitaj kun tradicia imitaĵo;
foje aliaj formoj de maskerado estas uzitaj.
#000052
Akvomarioneto estas vjetnama marionetformularo, la "Múa rối nước".
Múa rối nước laŭlitere signifas "marionetoj kiuj dancas sur akvo", antikvan tradicion ke datoj reen al la 10-a jarcento.
La marionetoj estas konstruitaj el ligno kaj la spektakloj estas prezentitaj en ĝistalia naĝejo.
Granda bastono apogas la marioneton sub la akvo kaj estas uzita fare de la pupistoj por kontroli ilin.
La aspekto estas de la marionetoj relokiĝantaj la akvo.
Kiam la rizejoj inundus, la vilaĝanoj distrus unu la alian uzante tiun marionetformularon.
#000059
La akvo ankaŭ disponigas la bonan scenaron por la temo de la pupistoj: daŭra vilaĝvivo.
Akvomarionetoj alportas sarkasman humuron al scenoj de terkultivado, fiŝkaptado, festivalokazaĵoj kiel ekzemple bubalbataloj, kaj infanludoj de rulglobetoj kaj moneroĵeto.
Fiŝkaptado iĝas ludo de klarmenseco inter la fiŝkaptisto kaj lia predo, kie la fiŝkaptisto ricevas la mallongan finon (ofte kaptante sian surprizitan najbaron per eraro).
Krom vilaĝvivo, scenoj inkludas legendojn kaj nacian historion.
Leonhundoj petolas kiel hundidoj dum drakoj elspiras fumon kaj ŝoso ŝprucas de akvo ĉe la spektantaro.
Prezentoj de ĝis 18 mallongaj scenoj estas kutime lanĉitaj fare de porkvosta kampulo konata kiel Teu, kaj akompanitaj fare de malgranda homorkestro.
#000060
En pli ĝenerala signifo, marioneto estas ajna persono kiu estas kontrolita per alia de kialoj de (ekzemple) nepravigebla influo, intelekta manko, aŭ manko de karaktero aŭ karismo.
La romano The Puppet Masters de sciencfikciaŭtoro Robert A. Heinlein prezentas fremdajn parazitojn kiuj alkroĉas sin al homoj kaj kontrolas siajn agojn.
#000064
Karulo, vorto kiu sonas simila, foje estas esprimo de flatado, simila al "amo", "dorlotbesto", "pupo" aŭ "karulo".
Ĝi aludas al homo-magio kaj sorĉado, kie karulo estas speciala pupo kreita por reprezenti personon por la celo de gisadresanigo, fekundeco, aŭ ligi sorĉojn.
#000065
Animacio estas rilata sed esence diferenca procezo de maskerado.
Vigligi marionetojn en temp-bazita amaskomunikilaro kiel ekzemple filmo aŭ vidbendo estas simulaĵo de movado kreita elmontrante serion de bildoj, aŭ kadrojn, dum maskerado estas la viva manipulado de figuroj.
Marionetanimacio, aŭ " puppetoon ", povas plusendi ĉiu el ambaŭ por ĉesigi moviĝ filmigon, kie la movadoj de la marionetoj estas kreitaj kadro-post-kadro;
#000066