Vasta gamo de puŝado de tranĉiloj estis priskribita kiel ponardoj, inkluzive de tranĉiloj kiuj havas nur ununuran tranĉeĝon, kiel ekzemple la eŭropa rondelponardo aŭ la persa pesh-kabz, aŭ, en kelkaj kazoj, neniu tranĉeĝo entute, kiel ekzemple la stileto de la Renesanco.
Tamen, en la lasta cent jaroj aŭ tiel, en la plej multaj kuntekstoj, ponardo havas certajn difineblajn karakterizaĵojn, inkluzive de mallonga klingo kun akre pintita punkto, centra spino aŭ fulilo, kaj kutime du tranĉeĝoj akrigis la plenlongan de la klingo, aŭ preskaŭ tiel.
La plej multaj ponardoj ankaŭ havas plenan krucgardiston konservi la manon de rajdado de avanculoj sur la akrigitajn klingorandojn.
#000002
Ponardoj estas ĉefe armiloj, tiel ke tranĉilleĝaro en multaj lokoj limigas ilian fabrikadon, vendon, posedon, transporton, aŭ uzon.
#000003
La plej fruaj ponardoj estis produktitaj el materialoj kiel ekzemple siliko, eburo aŭ osto en Neoolitaj tempoj.
#000005
Kupro ponardoj unue aperis en la frua Bronzepoko, en la tria jarmilo a.K., [13] kaj kuproponardoj de Early Minoan III (2400-2000 a.K.) estis reakiritaj ĉe Knossos.
#000006
Ferproduktado ne komenciĝis ĝis 1200 a.K., kaj fererco ne estis trovita en Egiptujo, produktante la ferponardon rara, kaj la kunteksto indikas ke la ferponardo estis aprezita sur nivelo egala al tiu de sia ceremonia orekvivalento.
Tiuj faktoj, kaj la kunmetaĵo de la ponardo longe indikis meteorita origino, [18] tamen, indico por ĝia meteorita origino ne estis totale decidaj ĝis junio 2016 kiam esploristoj uzantaj rentgen-fluoreskec spektrometrion konfirmis similajn proporciojn de metaloj (Fero, 10% nikelo, kaj 0.6% kobalto) en meteorito malkovrita en la areo, deponita per antikva meteorfluo.
#000008
Unu el la plej fruaj objektoj faritaj el elfandita fero estas ponardo datanta al antaŭ 2000 a.K., trovita en kunteksto kiu indikas ke ĝi estis traktita kiel ornama objekto de granda valoro.
Trovite en Hattic-reĝa tombo eksmoda proksimume 2500 a.K., en Alaca Höyük en norda Anatolio, la ponardo havas elfanditan ferklingon kaj ortenilon.
#000009
La metiistoj kaj forĝistoj de Iberia en kio nun estas suda Hispanio kaj sudokcidenta Francio produktis diversajn ferponardojn kaj glavojn de alta kvalito de la 5-a ĝis la tria jarcento a.K., en ornamado kaj padronoj influis de la greka, punika (kartaga), kaj fenican kulturon.
La escepta pureco de ibera fero kaj la sofistika metodo de forĝado, kiu inkludis malvarman marteladon, produktis dueĝajn armilojn de elstara kvalito.
Oni povas trovi teknologie progresintajn dezajnojn kiel ekzemple faldado tranĉiloj rustigitaj inter la artefaktoj de multaj Duaj iberaj Ferepokkremacientombigoj aŭ en Romiaj Imperiaj elfosaĵoj tute ĉirkaŭ Hispanio kaj Mediteranea Maro.
Iberaj infanteriistoj portis plurajn specojn de ferponardoj, la plej granda parto de ili surbaze de mallongigitaj versioj de dueĝaj glavoj, sed la vera ibera ponardo havis triangul-forman klingon.
Iberaj ponardoj kaj glavoj poste estis adoptitaj fare de Hanibalo kaj liaj kartagaj armeoj.
La Lusitanii, antaŭ-keltaj popoloj dominantaj la terojn okcidente de Iberia (la plej granda parto de moderna Portugalio kaj Ekstremaduro) sukcese forpuŝis la Romian Imperion dum multaj jaroj kun gamo da novigaj taktikoj kaj malpezaj armiloj, inkluzive de fer-klingoitaj mallongaj lancoj kaj ponardoj modeligitaj post iberaj padronoj.
#000010
Dum la Romia Imperio, legianoj estis eldonitaj pugio (de la latina pugnō, aŭ "batalo"), dueĝa fero puŝanta ponardon kun klingo de 7-12 coloj.
La dezajno kaj fabrikado de la pugio estis prenitaj rekte de iberaj ponardoj kaj mallongaj glavoj;
la romianoj eĉ adoptis la triangul-klingoitan iberan ponardon, kiun ili vokis la parazonion.
Kiel la gladius , la pugio estis plejofte utiligita kiel puŝado (pikarmilo).
Kiel ekstrema proksim-kvarona batalarmilo, la pugio estis la lasta linio de la romia soldato de defendo.
Kiam ne en batalo, la pugio funkciis kiel oportuna skatol-tranĉanta tranĉilo.
#000011
La esprimo ponardo aperas nur en la Finmezepoko, reflektante la fakton ke dum la ponardo estis konata en antikvo, ĝi malaperis dum la Frua Mezaj Aĝoj, anstataŭigita per la haka tranĉilo aŭ seaks.
#000012
La ponardo reaperis en la 12-a jarcento kiel la "kavalireca ponardo", aŭ pli konvene kruc-glavtenilo aŭ kviloponardo, [28] kaj estis evoluigita en oftan brakon kaj ilon por civila uzo antaŭ la malfrua mezepoka periodo.
#000013
La plej frua konata bildigo de trans-glavtenila ponardo estas la tielnomita "Guido-krizhelpo" ene de la Granda Monaĥejo de Zuriko (ĉ. 1120).
Kelkaj bildigoj de la plene disvolvita trans-glavtenila ponardo estas trovitaj en la Morgan Bible (ĉ. 1240).
Multaj el tiuj trans-glavtenilaj ponardoj similas miniaturglavojn, kun malkomplezaj gardistoj kaj selobutonoj tre similaj en formo al glavoj de la periodo.
Aliaj, aliflanke, estas ne preciza matĉo al konataj glavdezajnoj, havante ekzemple-selobutonĉapojn, grandajn kavajn stelformajn selobutonojn sur tielnomitaj "Burgundian heraldikaj ponardoj" aŭ antenan stilkrucon kaj selobutonon, rememorigan pri Hallstatt-epokponardoj.
La trans-glavtenila tipo daŭris bone en la Renesancon [33]
#000014
La oldfranca esprimo dague ŝajnas esti rilatinta al tiuj armiloj en la 13-a jarcento, kune kun aliaj esprimoj kiel ekzemple poignal kaj basilard .
La mezangla ponardo estas uzita de la 1380s.
#000015
Dum tiu tempo, la ponardo ofte estis utiligita en la rolo de sekundara defendarmilo en proksima batalo.
La kavalireca ponardo evoluis en la pli grandan bazporkogras tranĉilon en la 14-a jarcento.
Dum la 14-a jarcento, iĝis sufiĉe ofte por kavaliroj batali sur piedo por fortigi la infanterian defensivan linion.
Tio necesigis pli bonegan ponarduzokutimon.
Ĉe Agincourt (1415) pafarkistoj uzis ilin por ekspedi deĉevaligitajn kavalirojn puŝante la mallarĝajn klingojn tra kaskofendoj kaj aliaj aperturoj.
La bazporkograso estis konsiderita intermediato inter mallonga glavo kaj longa ponardo, kaj iĝis populara ankaŭ kiel civila armilo.
2593 (ĉ. 1400) surbendigas kanton satirumantan la uzon de superdimensiaj bazporkograstranĉiloj kiel modakcesoraĵoj.
#000016
En la Finmezepoko, tranĉiloj kun klingodezajnoj kiuj emfazis puŝantajn atakojn, kiel ekzemple la stileto, iĝis ĉiam pli popularaj, kaj kelkaj puŝantaj tranĉiloj ofte referite kiel "ponardoj" ĉesis havi tranĉeĝon.
Tio estis respondo al la deplojo de peza kiraso, kiel ekzemple maile kaj kiraso, kie tranĉante atakojn estis neefika kaj fokuso estis sur puŝoj kun mallarĝaj klingoj por trui tra poŝto aŭ alstrebi kirasplatintersekciĝojn (aŭ la okulfendojn de la kaskoviziero).
Tiuj malfruaj mezepokaj puŝantaj armiloj foje estas klasifikitaj per la formo de sia glavtenilo kiel ĉiu roundel, testiklo aŭ orel ponardoj.
La esprimo ponardo estas elpensita en tiu tempo, kiel la fruamajderngermana ekvivalentoj estas dolk ( tolk) kaj deinformo ( teinformo).
En la germana lernejo de skermado, Johannes Liechtenauer ( Miss 3227a) kaj siaj posteuloj (specife Andres Lignizer en Cod. 44 8) instruis bataladon per la ponardo.
#000017
Tiuj teknikoj en kelkaj rilatoj similas modernan tranĉilbataladon, sed emfazitajn puŝantajn batojn preskaŭ ekskluzive, anstataŭe de oblikvoj kaj tranĉoj.
Se uzite ofensive, normatako ofte utiligis la reverson aŭ glacihakiltenon, mortpikante malsupren kun la klingo por pliigi puŝon kaj penetrativan forton.
Tio estis farita ĉefe ĉar la klingopunkto ofte devis enpenetri aŭ puŝi dise la ŝtalo ringmaŝkirason aŭ platkirason de kontraŭulo por kaŭzi vundon.
La malavantaĝo de utiligado de la mezepoka ponardo tiumaniere estis ke ĝi povus facile esti blokita per gamo da teknikoj, plej precipe proksime de bloko per la senarmila brako dum samtempe atakante per armilo tenite en dekstra mano.
Alia malavantaĝo estis la redukto en reala klingatingo al la kontraŭulo dum uzado de inversa teno.
Ĉar la uzado de kiraso falis el favoro, ponardaj bataladoteknikoj komencis evolui kiu emfazis la uzon de la ponardo kun konvencia aŭ antaŭa teno, dum la reverso aŭ glacihakilteno estis retenitaj dum atakado de sensuspekta kontraŭulo de malantaŭ, kiel ekzemple en atenco.
#000018
La ponardo estis tre populara kiel skerma kaj persona defendarmilo en 17-a- kaj 18-ajarcenta Hispanio, kie ĝi estis referita kiel la daga aŭ puñal.
Dum la Renesanco-Aĝo la ponardo estis utiligita kiel parto de ĉiutaga robo, kaj ponardoj estis la nuraj armilmalnobeloj estis permesitaj porti sur sian personon.
En la angla, la esprimoj ponardo kaj longponardo estas pruntedonitaj dum la malfrua 16-a ĝis frua 17-a jarcento, al ĉi-lasta en la literumo stultulo, durk (supozeble per platgermana, nederlanda aŭ skandinava dolk, dolk, finfine de West Slavic tulik), la modernan literumon longponardo datanta al 18-ajarcentaj skotoj.
#000019
Komenciĝante kun la 17-a jarcento, alia formo de ponardo - la ŝtopilobajoneto kaj poste la ingobajoneto - kutimis konverti musketojn kaj aliajn longbrakojn en lancojn muntante ilin sur la barelo.
Ili periode estis uzitaj por manĝado;
la brako ankaŭ estis uzita por gamo da aliaj taskoj kiel ekzemple flikado de botoj, domriparoj kaj farmlaborlokoj.
La fina funkcio de la ponardo estis kiel evidenta kaj paradema rimedo de plifortigado de la persona vesto de viro, harmonii kun modo kiu diktis tiel ĉiujn virojn portis ilin.
#000020
Modernulo (1815 ĝis 21-a jarcento)
#000021
W1-tranĉea milito igis ponardojn kaj militantajn tranĉilojn veni reen en ludo.
Ili ankaŭ anstataŭigis la sabrojn eluzitajn fare de oficiroj, kiuj estis tro longaj kaj mallertaj por tranĉea milito.
Ili estis eluzitaj kun fiereco kiel signo de esti servinta frontliniodeĵoron.
#000022
Dum la Vjetnama milito, la Gerber Marko II, dizajnita fare de US Army Captain Bud Holzman kaj Al Mar, estis populara militanta tranĉilpadrono kiu estis private aĉetita fare de multaj usonaj soldatoj kaj marsoldatoj servantaj en tiu konflikto.
#000024
Krom militfortoj, la plej multaj ponardoj jam ne estas portitaj malkaŝe, sed kaŝitaj en vestado.
Unu el la pli popularaj formoj de la kaŝebla ponardo estas la bottranĉilo .
La bottranĉilo estas nenio pli ol mallongigita ponardo kiu estas sufiĉe kompakta por esti eluzita sur malsupra gambo, kutime per ingo tondis aŭ allaĉita al boto aŭ alia piedvesto.
#000025
La ponardo estas simbole ambigua.
Ponardoj estas ofte utiligitaj kiel parto de la insignias de elitaj armeunuoj aŭ fakistaj rotoj, kiel ekzemple Usono Army Airborne Special Operations-unuo aŭ la Commando Dagger-flikaĵo por tiuj kiuj kompletigis la britan All Arms Commando Course (La tuta Arms Commando Course).
Ponardoj povas esti asociitaj kun trompo, sekreto, kaj/aŭ perfido pro la facileco de kaŝado kaj surprizo ke iu povis kaŭzi kun unu sur sensuspekta viktimo, kaj efektive multaj atencoj estis aranĝita kun la uzo de ponardo, inkluzive de tiu de Julio Cezaro.
Mantelo kaj ponard atako estas unu en kiu trompema, perfida, aŭ kaŝita malamiko atakas personon.
Aliflanke, por kelkaj kulturoj kaj armeaj organizoj la ponardo simbolas kuraĝon kaj aŭdacon en batalo.
#000026
Ponardreputacio estis makulita memstare perioda uzo, aŭ kvazaŭa dungado, en la komisiono de fifamaj, sekretemaj kaj malestetikaj faroj.
tamen, ĝi iĝis rilata al atencoj faritaj kiam la kaŝita armilo kutimis subite prosperita kaj mortigi.
Sekve, ĝi evoluigis implicojn kun lumevitemaj, malkuraĝaj atakoj en malhelaj stratetoj, sur ombraj ŝtuparoj, kaj de dungitaj murdintoj elirantaj de kaŝado ĝis ponardas senkulpajn, dormantajn viktimojn.
#000027
Certagrade, la ponardo reakiris malgrandan socian prestiĝon dum la rapiraĝo kiam persona batalo iĝis malpli brutala.
Ĝia implikiĝo en tiu formaligita, reguligita militema klopodo ion por reestigis sian reputacion.
Kiam ĝiaj avantaĝoj kaj celo poste malkreskis kaj armilportado ĉesis, la ponardo estis konservita por malnoviĝo memstare reteno kiel terensportnovileto.
En la deknaŭa jarcento la kutimo de eluzado de ĝeneraluzebla tranĉilo preskaŭ ĉesis kaj la ĉastranĉilo iĝis specialeca instrumento.
Tamen, ĝia batalo kaj armeaj tradicioj estis integrigitaj en la bajonetarmilo kiu daŭris en uzo ĝis la nuntempo.
#000029
Ponardoj estas populara formo de kio estas konata kiel la "arttranĉilo", konvena delvis al la simetrio de la klingo.
Unu el la plej famaj ekzemploj estas tranĉilfaristo la reproduktado de Buster Warenski de la orponardo trovita en la tombo de Tutanĥamono.
La ponardo de Warenski estis produktita kun gisorklingo kaj la tranĉilo enhavis 32 uncojn da pura oro en sia konstruo.
Unu el la tranĉiloj postulitaj de American Bladesmith Society Mastersmith estas la konstruado de "arttranĉilo" aŭ "Eŭropanostila" ponardo.
#000030
Ponardo estas pinta, ambaŭtranĉa, mallonga pikarmilo kun simetria preno, portata ĉe la zono aŭ laŭlonge de la kruro (tranĉilo havas nur unu tranĉon kaj estas pli maldika). Ĝi servas ĉefe por pikado, ne por tranĉado.
#000034
En la antikvo kaj mezepoko, oni ne diferencigis inter ponardo kaj glavo, nur ekde ĉ. 1300 en Eŭropo.
#000035
Kataro (ponardo), plata ponardo, kun triangula kversekco
kukri, mallonga kaj kurba tranĉilo, uzata de la gurkoj
kriso, kun onda tranĉo, malaja ponardo
#000036