Vortotrezoro trovita en la malantaŭo de aŭto
#000000
Ne necesas enkonduki amason da novaj vortoj en Esperanto por verki en ĝuebla lingvaĵo. Tion montris Anna Löwenstein per siaj verkoj. Nun ŝi malkaŝis sian sekreton – sliparon kreitan dum multaj horoj da laboro en la malantaŭo de ŝia aŭto. Sed kial ŝi dum jaroj verkis en tiel stranga loko?
#000001
– Esenca libro, kiun mi konsultadis dum mi verkis mian romanon en la angla, estis la plej fama kaj kompleta anglalingva sinonimaro Roget’s Thesaurus. Mi ne uzis ĝin nur por serĉi sinonimojn, kvankam evidente verkanto ofte trovas tion utila por eviti ripetojn, sed pli grave, por serĉi la precizan nuancon, kiun mi bezonis en difinita kunteksto. Sub ĉiu kapvorto en la Thesaurus, aŭ “Vortotrezoro”, aperas tuta serio da parencaj konceptoj, tiel ke oni ne nur trovas samsignifajn vortojn, sed vojaĝas ĉirkaŭ la baza koncepto. Tiu estis la modelo, kiun mi imitis etskale kreante mian propran sinonimaron.
#000009
Kiujn principojn vi sekvis en la laboro?
#000010
– Evidente en la aŭtomobilo mi ne havis skribmaŝinon aŭ komputilon, do mi verkis mane. En la 90aj jaroj tabuletoj ne ekzistis, poŝtelefonoj ne estis inteligentaj, kaj Interreto estis atingebla nur per pena sistemo de altelefonado, certe ne farebla en aŭtomobilo. La kartojn mi kolektis en malgranda kartona skatolo, kiun mi ankoraŭ nun uzas. Kvankam mi kreis la sinonimaron unuavice por mi mem, dum ĝi iom post iom kreskis, mi komencis havi la ideon, ke ĝi povus utili ankaŭ al aliaj verkistoj. Tial mi pli sisteme aldonis al ĝi, kun la ideo iam eldoni ĝin.
#000014
– Kvankam mi okupiĝas pri la Sinonimaro de almenaŭ 25 jaroj, ne temas pri seninterrompa laboro. Mi ne sisteme aldonas al ĝi, sed nur kiam mi efektive verkas kaj renkontas tiun bezonon trovi la ĝustan vorton. Tio okazas precipe kiam mi tradukas, plejparte miajn proprajn verkojn. Mi ekkreis ĝin kiam mi tradukis La ŝtona urbo, daŭrigis kun Morto de artisto, kaj nun, tradukante mian trian libron La memoraĵoj de Julia Agripina, mi denove konstante utiligas ĝin kaj kreas novajn kartojn. Tiu aliro, kvankam ne sistema, havas la avantaĝon, ke temas pri vera bezono en vera kunteksto. Tial mi ofte trovas solvojn, kiuj eble ne venus en mian menson, se mi ne elpensus ilin en la kunteksto de reala bezono.
#000016
Kial vi nun trovis ĝin preta por diskonigo?
#000018
– Fakte ĝi ne estas preta, aŭ almenaŭ ne kompleta. Tamen kun proksimume 500 kapvortoj ĝi jam estas utila, kaj efektive mi mem konstante utiligas ĝin dum mia traduklaboro. Se homoj volas informi min pri mankantaj vortoj kaj doni sugestojn pri kompletigoj, mi volonte ricevos iliajn proponojn. Atentu, ke mi nur tre ŝpareme aldonas neoficialajn vortojn, do mi tute ne interesiĝas pri sinonimoj de la speco eksklamacii, kurta, poka, eosto, ktp.
#000019
Ne eblas aĉeti ĝin kiel libron, ĉar ĝi vere ne estas preta por presado. Eble post dek jaroj... Intertempe vi povos konsulti ĝin enrete.
#000034
Mi eĉ aldonus, ke ne indas aperigi tian liston kiel libron – krom se oni iel volus gajni monon, kio, kiel ajn, apenaŭ okazus.
#000035
Reteco ebligas senpere aldoni, modifi, korekti, kaj la ŝanĝoj tuj videblas por ĉiu ajn uzanto. Kontraŭe, ĉe presita libro oni devas atendi novan eldonon por vidi la kompletigojn... kaj la uzanto devus krome reaĉeti la novan eldonon. Se ne konsideri, ke reta listo estas alirebla de ie ajn, dum libron vi devas havi apud vi por uzi.
#000036
Sur la malantaŭa sidloko mi havis tutan bibliotekon: librojn pri la keltoj kaj romanoj, dum mi verkis la romanon, [...]
#000042
Aparte ĉar mi ne bone konscias pri la verkotemoj preferataj de la aŭtorino, mi devis relegi kelkfoje por fine kompreni, ke la unuaj "romanoj" en la frazo malsamas de la dua "romano" samfraza! Ĉar kredeble en la libroj ne temis ekskluzive pri la enloĝantoj de la urbo Romo, sed de la tuta imperio, mi preferus renkonti tie – kaj aparte se minacas ĉi tia miskompreno – la vorton "romianoj" (aŭ eble eĉ la apenaŭ uzatan "romujanoj" ;-).
#000043