Kemia ŝanĝo estas ŝanĝado de materio, kiu ŝanĝas ĝian kemian strukturon, tio estas, ĝi ŝanĝas siajn trajtojn, ne nur sian formon. Ĉi tio signifas, ke kemia ŝanĝo, ankaŭ konata kiel kemia reakcio aŭ kemia fenomeno, implikas rompi kaj formi kemiajn ligojn en unu substanco aŭ kunmetaĵo por formi novan substancon aŭ kunmetaĵon. Estas multaj kemiaj ŝanĝoj en la mondo
#000001
Tial ni dediĉos ĉi tiun artikolon por diri al vi, kiuj estas la ĉefaj kemiaj ŝanĝoj, kiuj ekzistas kaj ekzemplo de ili.
#000002
Kiam du aŭ pli da substancoj (nomitaj reakciantoj aŭ reaktoroj) suferas kemian reakcion, ŝanĝante sian kemian strukturon en la procezo kaj povante konsumi (endotermaj reagoj) aŭ liberigas (ekzotermaj reagoj) energion, produktante du aŭ pli da substancoj (nomataj produkto). Kelkaj kemiaj reakcioj estas danĝeraj al homoj ĉar ili povas impliki aŭ produkti toksajn aŭ korodajn kunmetaĵojn. Aliaj reagoj, kiel ekzemple certaj eksotermaj reagoj, povas kaŭzi eksplodojn.
#000005
En la kemia industrio, multaj materialoj, kiujn ni uzas en nia ĉiutaga vivo, estas produktitaj per kontrolitaj kemiaj reakcioj. Iuj reagoj okazas spontanee, aliaj devas esti produktitaj de homoj en fabrikoj aŭ kemiaj laboratorioj. Kemia reago bezonas specifan tempon por okazi. depende de la naturo de la reakciantoj kaj la kondiĉoj sub kiuj la reago okazas.
#000006
Tial, faktoroj kiuj influas la rapidecon de kemiaj reakcioj ĝenerale inkluzivas:
#000007
La temperaturo altiĝas. Pliiĝo en temperaturo tendencas pliigi la rapidecon de kemia reakcio.
pliigita premo. Pliigi la premon ĝenerale pliigas la rapidecon de kemia reakcio. Ĉi tio kutime okazas kiam substancoj kiuj estas sentemaj al premoŝanĝoj, kiel gasoj, reagas. En la kazo de likvaĵoj kaj solidoj, premoŝanĝoj ne kaŭzas signifajn ŝanĝojn en iliaj reakcirapidecoj.
stato de agregacio de reakciiloj. Solidoj ĝenerale reagas pli malrapide ol likvaĵoj aŭ gasoj, kvankam la rapideco ankaŭ dependas de la reagemo de ĉiu substanco.
Uzo de katalizilo. Ili estas substancoj, kiuj estas uzataj por pliigi la rapidecon de kemiaj reakcioj. Ĉi tiuj substancoj ne malhelpas la reagon, ili nur kontrolas la rapidecon, kun kiu la reago okazas. Ekzistas ankaŭ substancoj nomitaj inhibidores, kiuj estas uzataj en la sama maniero sed havas la kontraŭan efikon, malrapidigante la reagon.
luma energio. Iuj kemiaj reakcioj plirapidiĝas kiam lumo falas sur ilin.
Reakciiga koncentriĝo. La plej multaj kemiaj reakcioj okazas pli rapide se la koncentriĝoj de la reakciantoj estas altaj.
#000008
Ajna kemia reago estas perfekta ekzemplo de kemia ŝanĝo, eĉ tiuj, kiuj okazas ene de niaj korpoj. Kelkaj ekzemploj estas:
#000009
Spirado. Ĉi tio estas kemie ŝanĝita biologia procezo, en kiu oksigeno estas prenita el la aero kaj uzata por reagi kun la glukozo, kiun ni ricevas el manĝaĵo, produktante altajn nivelojn de kemia energio (ATP) kaj grandajn kvantojn da malŝparo karbondioksido (CO2). sekreciita.
Acida pluvo. Ĝi okazas en medioj kun severa aerpoluo. Ĝi estas kutime la rezulto de kemia ŝanĝo inter akvo stokita en nuboj kaj aliaj gasoj disigitaj en la aero, kies sulfura rusto aŭ nitrogenooksida enhavo kreas sulfatan acidon aŭ nitratan acidon kiu falas kun pluvakvo por formi salon. La reago kiu okazas ene de la baterio estas inter la acido kaj la metalo. Ekzemple, baterio kiu uzas plumbon kaj sulfatan acidon produktas plumbon (II) sulfaton, blankan salon. Ozono putriĝo. Ozonaj molekuloj disiĝas en oksigenajn molekulojn sub la ago de ia lumo.
#000010
Kemia ŝanĝo kaj fizika ŝanĝo
#000011
Fizikaj ŝanĝoj al substanco ne ŝanĝas ĝian konsiston, tio estas, ili ne ŝanĝas la kemian strukturon de la substanco, do substancoj ne povas esti malkonstruitaj aŭ formitaj per fizikaj ŝanĝoj. Fizika ŝanĝo simple ŝanĝas la fizikajn trajtojn de materio, kiel ekzemple formo, denseco kaj stato de agregado (solido, likvaĵo, gaso). Fizikaj ŝanĝoj, aliflanke, Ili estas kutime reigeblaj ĉar ili ŝanĝas la formon aŭ staton de materio, sed ne ĝian konsiston.
#000012
Ekzemple, kiam akvo bolas, ni povas transformi likvaĵon en gason, sed la rezulta vaporo ankoraŭ konsistas el akvomolekuloj. Male, se ni frostigas akvon, ĝi solidiĝas, sed ankoraŭ estas kemie la sama substanco.
#000013
Alia ekzemplo estas la likvigita gaso, kiun ni uzas en niaj cigaredfajrigiloj, kutime butano (C4H10) aŭ propano (C3H8) kiu fariĝas likva kiam alta premo estas aplikata, sed ne ŝanĝas sian kemian konsiston.
#000014
Kemia ŝanĝo ŝanĝas la aranĝon kaj ligon de la atomoj en substanco tiel ke ili kombinas alimaniere, rezultigante malsaman substancon ol la originalo. Kiam okazas kemia ŝanĝo, oni ĉiam finiĝas kun la sama kvanto de substanco per kiu oni komencis, eĉ se ĝi estas en alia proporcio, ĉar materio ne povas esti kreita aŭ detruita, nur transformita.
#000015
Ekzemple, se ni reagas akvon (H2O) kaj kalio (K), ni ricevos du novajn substancojn: kalia hidroksido (KOH) kaj hidrogena gaso (H2). Ĉi tio estas reago, kiu ĝenerale liberigas multe da energio kaj tial estas tre danĝera.
#000016
Ekzemploj de kemiaj ŝanĝoj en materio
#000017
Oftaj aferoj kiel kuketoj, kukoj, kuketoj, ktp. kaŝi kemian reakcion nomatan fermentado, en kiu la pasto leviĝas pro la gasoj produktitaj de la gisto. En panfarado, gisto transformas amelon al glukozo.
#000018
La digesto de manĝaĵo estas evidenta ekzemplo de la kemia ŝanĝo de materio per hidrolizo (la rompo de organika materio per la ago de akvo). La manĝaĵo, kiun ni manĝas en formo de fruktoj, legomoj, viandoj ktp., ili trapasas procezon de miksado kun stomakaj sukoj por pli bone sorbi nutraĵojn kaj konverti ilin en diversajn substancojn laŭ la bezonoj de la organismo.
#000019
En la sama procezo, la troaj elementoj aŭ toksinoj estas forigitaj de la organismo alimaniere ol la originala; en formo de feko, urino, ŝvito, ktp.
#000020
Fermentado estas katabola procezo en kiu glukozaj molekuloj rompiĝas pro manko de oksigeno. Kelkaj el la alkoholaĵoj akiritaj tra la fermentadprocezo estas cidro, biero, kaj mola vino, ĉi-lasta estante unu el la malplej konataj trinkaĵoj en la mondo. Pulkvo estas akirita de la agavplanto per metiista procezol, en kiu la maturiĝo de la substanco estas ŝlosilo por akiri la finan produkton, kiu estas blanka, acida kaj viskoza, kun tre specifa gusto, kiu ne konvenas al iu ajn palato.
#000021
Fermentado ankaŭ okazas dum la farado de pano, jogurto kaj fromaĝo, inter aliaj.
#000022
Karamelo estas baza ekzemplo de kemia ŝanĝo en substanco, ĉar solida blanka sukero, varmigita dum kelkaj minutoj, iĝas sukcekolora goo kun agrabla aromo. Alivorte, produkto tute malsama al la originalo estas generita.
#000023
Mi esperas, ke per ĉi tiu informo vi povas lerni pli pri kemiaj ŝanĝoj kaj iliaj ekzemploj.
#000024
La enhavo de la artikolo aliĝas al niaj principoj de redakcia etiko. Por raporti eraron alklaku Ĉi tie.
#000025