Wikipedia's Trade as translated by GramTrans
#000000
Komerco implikas la translokigon de varoj aŭ servoj de unu persono aŭ unuo ĝis alia, ofte en interŝanĝo por mono.
Reto kiu permesas komercon estas nomita merkato.
#000001
La praformo de komerco, ŝakras, vidis la rektan interŝanĝon de varoj kaj servoj por aliaj varoj kaj servoj.
Interŝanĝo interŝanĝas aĵojn sen la uzo de mono.
Poste unu flanko de la interŝanĝo komencis impliki valormetalojn, kiuj akiris simbolan same kiel praktikan gravecon.
Modernaj borsistoj ĝenerale negocas tra komercilo, kiel ekzemple mono.
Kiel rezulto, aĉeti povas esti apartigita de vendado, aŭ gajno.
La invento de mono (kaj pli posta kredito, papermono kaj ne-fizika mono) tre simpligis kaj antaŭenigis komercon.
Komerco inter du borsistoj estas nomita duflanka komerco, dum komerco inter pli ol du borsistoj estas nomita plurflanka komerco.
#000002
Komerco ekzistas pro la specialiĝo kaj dividado de laboro, en kiu la plej multaj homoj koncentriĝas pri malgranda aspekto de produktado, sed uzas ke produktaĵo enen komercas por aliaj produktoj kaj bezonoj.
Komerco ekzistas inter regionoj ĉar malsamaj regionoj povas havi komparan avantaĝon (perceptanta aŭ realaj) en la produktado de iu komerc-ebla krudvaro - inkluzive de produktado de natura rimedo malabundaj aŭ limigitaj aliloke, aŭ ĉar la grandeco de malsamaj regionoj povas instigi al amasproduktado.
Kiel tia, komerco ĉe merkataj prezoj inter lokoj povas utili ambaŭ lokojn.
#000003
Detala komerco konsistas el la vendo de varoj aŭ varo de tre fiksa loko, kiel ekzemple grandmagazeno, butiko aŭ kiosko, rete aŭ de poŝto, en malgrandaj aŭ individuaj multoj por rekta konsumo aŭ uzo de la aĉetanto.
Pogranda komerco estas difinita kiel la vendo de varoj kiuj estas venditaj kiel varo al podetalistoj, aŭ industriaj, komercaj, instituciaj, aŭ aliaj profesiaj komercklientoj, aŭ al aliaj grocistoj kaj parencajn subigitajn servojn.
#000004
1 Mediterranean kaj Proksima Oriento
#000006
Komerco estas derivita de la latina commercio, de ĉuro kaj merks, varo.
#000007
Komerco de mezangla komerco ("pado, kurso de konduto"), enkondukita en la angla de hanseataj komercistoj, de Mezmalaltgermana komerco ("trako, kurso"), de la Malnovsaksa trada ("spuro, trako"), de La praĝermana ÷ tradō ("trako, maniero"), kaj parenca kun oldangla tredan ("paŝi").
#000008
Komerco originis kun homa komunikado de la pratempo.
Komerco estis la ĉefinstalaĵo de prahistoriaj homoj, kiuj ŝakris varojn kaj servojn de unu la alian antaŭ la novigado de nuntempa valuto.
Peter Watson datas la historion de longdistanca komerco de ĉirkaŭ 150,000 jaroj antaŭe.
#000009
En la mediteranea regiono la plej frua kontakto inter kulturoj estis de membroj de la specia homo sapiens ĉefe uzante ldanubo-riveron, en tempo komencanta 35,000-30,000 a.K.
#000010
Kelkaj spuras la originojn de komerco al la komenco de transakcio mem en la pratempo.
Krom tradicia aŭtarkio, komerci iĝis ĉefinstalaĵo de prahistoriaj homoj, kiuj ŝakris kion ili havis por varoj kaj servoj de unu la alian.
#000011
Komerco verŝajne okazis ĉie en multe de registrita homa historio.
Ekzistas signoj de la interŝanĝo de obsidiano kaj siliko dum la ŝtonaĝo.
Komerco en obsidiano verŝajne okazis en Gvineo de 17,000 a.K.
#000012
La plej frua uzo de obsidiano en la Proksima Oriento datas al la Malsupra kaj Mezo paleolitika.
#000013
Komerco en la ŝtonaĝo estis esplorita fare de Robert Carr Bosanquet en elfosaĵoj de 1901.
Komerco verŝajne unue komenciĝis en suda okcidenta Azio.
#000014
Arkeologiaj signoj de obsidianuzo disponigas datenojn pri kiel tiu materialo estis ĉiam pli la preferata elekto prefere ol siliko de la malfrue Mesolitaj ĝis Neolithic, postuladinterŝanĝo kiel demetaĵoj de obsidiano alvenas raraj en la mediteranea regiono.
#000015
Obsidiano supozeble disponigis la materialon por fari tranĉi ilaron aŭ ilojn, kvankam ĉar aliaj pli facile akireblaj materialoj estis haveblaj, uzo estis trovita ekskluziva al la pli alta statuso de la tribo uzanta "la silikon de la riĉulo".
#000016
Obsidiano estis interŝanĝita ĉe distancoj de 900 kilometroj ene de la mediteranea regiono.
#000017
Komerco en Mediteranea Maro dum la Neolitiko de Eŭropo estis plej bonega en tiu materialo.
Retoj estis en ekzisto ĉe proksimume 12,000 a.K. [22] Anatolio estis la fonto ĉefe por komerco kun la Levantenio, Irano kaj Egiptujo laŭ Zarins-studo de 1990.
Meloj kaj Liparus fontoj produktita inter la plej ĝeneraligita komerco en la mediteranea regiono kiel konate al arkelogio.
#000018
La Sario-i-sang mino en la montoj de Afganio estis la plej granda fonto por komerco de lapislazulo.
La materialo estis plej plejparte komercis dum la Kasitperiodo de Babilonio komencanta 1595 a.K.
#000019
Ebla estis elstara komercejo dum la tria Jarmiloj, kun retatingado en Anatolio'n kaj nordan Mezopotamion.
#000020
Materialoj utiligitaj por kreado de juvelaĵo estis komercis kun Egiptujo ekde 3000 a.K.
Longdistancaj komercvojoj unue aperis en la tria jarmilo BCE, kiam sumeranoj en Mezopotamio komercis kun la Harappan-civilizo de la Indusa Valo.
La fenicoj notiĝis al marborsistoj, vojaĝante trans Mediteranean Maron, kaj same longen norden kiel Britio al fontoj de stano por produkti bronzon.
Por tiu celo ili establis komerckoloniojn la grekoj nomitaj emporia.
#000021
[ citaĵo bezonis ] [34] De la komenco de greka civilizo ĝis la aŭtuno de la romia imperio en la 5-a jarcento, finance enspeziga komerco alportis valoran spicon ĝis Eŭropo de la malproksima oriento, inkluzive de Hindio kaj Ĉinio.
Romia komerco permesis al ĝia imperio prosperi kaj elteni.
Ĉi-lasta Romia Respubliko kaj la Pax Romana de la romia imperio produktis stabilan kaj sekuran transportadreton kiu ebligis la sendaĵon de komercvaroj sen timo de signifa piratado, kiam Romo fariĝis la sola efika marpotenco en Mediteranea Maro kun la konkero de Egiptujo kaj la proksima oriento.
#000022
En antikva Grekio Hermeso estis la dio de komerco [36] [37] (komerco) kaj pezoj kaj iniciatoj, [38] por romianoj Mercurius ankaŭ dio de komercistoj, kies festivalo estis festita fare de borsistoj en la 25-a tago de la kvina monato.
La koncepto de libera komerco estis antitezo al la volo kaj ekonomia direkto de la regantoj de la malnovgrekaj ŝtatoj.
Libera komerco inter ŝtatoj estis subpremita per la bezono de striktaj internaj kontroloj (per impostado) konservi sekurecon ene de la fisko de la reganto, kiu tamen ebligis la prizorgadon de kvanteto da ĝentileco ene de la strukturoj de funkcia socia vivo.
#000023
La falo de la romia imperio, kaj la sukcesaj Malhelaj aĝoj alportis malstabilecon al Okcidenteŭropo kaj proksima kolapso de la metioreto en la okcidenta mondo.
Komerco tamen daŭre prosperis inter la regnoj de Afriko, Mezoriento, Hindio, Ĉinio kaj Sudorienta Azio.
Iu komerco okazis en la okcidento.
Ekzemple, Radhanites estis mezepoka gildo aŭ grupo (la preciza signifo de la vorto estas perdita al historio) de judaj komercistoj kiuj komercis inter la kristanoj en Eŭropo kaj la Islamanoj de la Proksima Oriento.
#000024
[ citaĵo bezonis ] La Oriento
#000025
Arkeologia indico (Greenberg 1951) de la unua uzo de fabrikmarkoj estas de Ĉinio datita proksimume 2700 a.K.
#000026
La apero de interŝanĝretoj en la Antaŭkolumbaj socioj de kaj proksima al Meksiko povas esti okazinta ene de lastatempaj jaroj antaŭ kaj post 1500 a.K.
#000027
Dum la Mezepoko, komerco evoluigita en Eŭropo per komercaj luksvaro ĉe komercfoiroj.
Riĉaĵo iĝis transformita en moveblan riĉaĵon aŭ kapitalon.
Banksistemoj formiĝis kie mono en raporto estis transdonita trans naciaj limoj.
Mano al manmerkatoj iĝis kvalito de urba vivo, kaj estis reguligitaj fare de urbadminstracioj.
#000028
Dum la Mezepoko, Mezazio estis la ekonomia centro de la mondo.
La Sogdians dominis la Orient-okcidentan komercvojon konatan kiel la Silkvojo post la 4-a jarcento p.K. ĝis la 8-a jarcento p.K., kun Suyab kaj Talas vicanta inter iliaj ĉefaj centroj en la nordo.
Ili estis la ĉefruldom komercistoj de Mezazio.
#000029
De la 8-a ĝis la 11-a jarcento, la vikingoj kaj Estadoj komercis kiel ili velis de kaj al Skandinavio.
Vikingoj velis al Okcidenteŭropo, dum Estadoj al Rusio.
La Hanso estis alianco de komercurboj kiuj konservis komercmonopolon super la plej granda parto de Norda Eŭropo kaj la Balta Maro, inter la 13-a kaj 17-a jarcentoj.
#000030
Vasco da Gama iniciatis la eŭropan Spickomercon en 1498 kiam li atingis Calicut post velado ĉirkaŭ la Bonespera Kabo ĉe la suda pinto de la afrika kontinento.
Antaŭ tio, la fluo de spico en Eŭropon de Hindio estis kontrolita fare de islamaj potencoj, aparte Egiptujo.
La spickomerco estis de grava ekonomia graveco kaj helpis sproni la Age of Discovery (Aĝo de Discovery) en Eŭropo.
Spicoj alportitaj al Eŭropo de la orienta mondo estis kelkaj el la plej valoraj krudvaroj por sia pezo, foje konkurante kun oro.
#000032
En la 16-a jarcento, la Deksep Provincoj estis la centro de libera komerco, trudante neniujn valutkontrolojn, kaj rekomendante la liberan movadon de varoj.
Komerco de la Orienthindaj Insuloj estis dominita fare de Portugalio en la 16-a jarcento, la Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj en la 17-a jarcento, kaj la britoj en la 18-a jarcento.
La Hispana Imperio evoluigis regulajn komercligojn trans kaj Atlantiko kaj La Pacifikoj.
#000033
En 1799, la Nederlanda Orienthinda Kompanio, la plej granda firmao de antaŭe la monda, iĝis bankrota, parte pro la pliiĝo de konkurenciva libera komerco.
#000035
Kiam malkompetenta produktanto sendas la varon kiun ĝi produktas plej bone al lando kapabla produkti ĝin pli efike, ambaŭ landoj utilas.
#000037
La potencpreno de libera komerco estis ĉefe bazita sur nacia avantaĝo en la meza 19-a jarcento.
Tio estas, la kalkulo farita estis ĉu ĝi estis en la memprofito de iu akurata lando malfermi siajn limojn al importado.
#000038
John Stuart Mill pruvis ke lando kun monopolo preziganta potencon sur la internacia merkato povis manipuli la kondiĉojn de komerco tra asertado de komercimpostoj, kaj ke la respondo al tio eble estos reciprokeco en komerca politiko.
Ricardo kaj aliaj proponis tion pli frue.
Tio estis prenita kiel indico kontraŭ la universala doktrino de libera komerco, kiam estis kredite ke pli de la ekonomia pluso de komerco atribuiĝus al lando sekvanta reciproka, prefere ol tute libera, komercaj politikoj.
Tio estis sekvita ene de kelkaj jaroj per la bebindustrio scenaro evoluigita fare de Mill reklamanta la teorion ke registaro havis la devontigon protekti junajn industriojn, kvankam nur por tempo necesan ke ilin evoluigus plenan kapaciton.
Tio iĝis la politiko en multaj landoj provantaj industriigi kaj eksteren-konkuri anglajn eksportfirmaojn.
Milton Friedman poste daŭrigis tiun vejnon de penso, montrante ke en kelkaj cirkonstancoj komercimpostoj eble estos utilaj al la gastiganta lando;
sed neniam por la mondo ĉe granda.
#000039
La Granda Depresio estis grava ekonomia recesio kiu kuris de 1929 al la malfruaj 1930-aj jaroj.
Dum tiu periodo, ekzistis granda falo en komerco kaj aliaj ekonomiaj indikiloj.
#000040
La manko de libera komerco estis konsiderita per multaj ĉefkialon de la depresio kaŭzantan stagnon kaj inflacion.
Nur dum la 2-a Mondmilito la recesio finiĝis en Usono.
Ankaŭ dum la milito, en 1944, 44 landoj subskribis la Bretton Woods Interkonsenton, intenciten por malhelpi naciajn komercajn barojn, por eviti depresiojn.
Ĝi starigis regulojn kaj instituciojn reguligi la internacian ekonomikon: la Internacia Monunua Fonduso kaj la Internacia Banko por Rekonstruo kaj Evoluo (poste dividiĝis en la Monda Banko kaj Banko por Internacia Kontoreguligo).
Tiuj organizoj iĝis funkciaj en 1946 post kiam sufiĉe daj landoj ratifis la interkonsenton.
En 1947, 23 landoj konsentis al la Ĝenerala Interkonsento pri Komercimpostoj kaj Komerco por antaŭenigi liberan komercon.
#000041
La Eŭropa Unio iĝis la plej granda eksportfirmao de la monda de industrivaroj kaj servoj, la plej granda eksporta merkato por proksimume 80 landoj.
#000042
Hodiaŭ komerco estas subaro kompleksa sistemo de firmaoj kiuj provas maksimumigi siajn profitojn ofertante produktojn kaj servojn al la merkato (kiu konsistas kaj el individuoj kaj aliaj firmaoj) je la plej malsupra produktokosto.
Sistemo de internacia komerco helpis evoluigi la mondan ekonomion sed, en kombinaĵo kun duflankaj aŭ plurflankaj interkonsentoj malaltigi komercimpostojn aŭ por realigi liberan komercon, foje vundis triamondajn merkatojn por lokaj produktoj.
#000043
Libera komerco avancis plu en la malfrua 20-a jarcento kaj fruaj 2000-aj jaroj:
#000044
Eŭropa Unio levis barierojn al interna komerco de varoj kaj laboro.
The GATT Marrakech Agreement precizigis formadon de la WTO.
Januaron 1, 1995 Monda Organizaĵo pri Komerco estis kreita por faciligi liberan komercon, per postulado de reciproka plej-favorata-nacian komercstatuso inter ĉiuj subskribintoj.
Eŭropa Komuumo estis ŝanĝita en la Eŭropan Union, kiu plenumis la Ekonomia kaj Monnetary Union (EMU) en 2002, per lanĉado de la Eŭro, kaj kreante tiun manieron realan komunan merkaton inter 13 membroŝtatoj en januaro 1, 2007.
Intérêts des nations de l'Europe, dévélopés relativement au commerce (1766)
2005, la Central American Free Trade Agreement (Centra amerika Liberkomerca interkonsento) estis subskribita;
Ĝi inkludas Usonon kaj la Dominikan Respublikon.
#000045
Protektismo estas la politiko de retena kaj malinstiganta komercon inter ŝtatoj kaj kontrastas al la politiko de libera komerco.
Tiu politiko ofte prenoj de formo de komercimpostoj kaj restriktaj kvotoj.
Protektismaj politikoj estis precipe ĝeneralaj en la 1930-aj jaroj, inter la Granda Depresio kaj la komenco de 2-a Mondmilito.
#000046
Islama instruo instigas al komerco (kaj kondamnas uzuron aŭ intereson).
De komerco, la tuta socio ricevas avantaĝojn sed memprofito igas la riĉulon pli riĉaj kaj la senhavulojn pli malriĉaj.
#000047
Jude-kristana instruo malpermesas fraŭdon kaj malhonestajn iniciatojn.
#000048
La unuaj kazoj de mono estis objektoj kun propra valoro.
Tio estas nomita krudvarmono kaj inkludas ajnan ofte haveblan krudvaron kiu havas propran valoron;
historiaj ekzemploj inkludas porkojn, rarajn konkojn, la dentojn de baleno, kaj (ofte) brutaron.
En mezepoka Irako, pano estis utiligita kiel frua formo de mono.
En Meksiko sub Moktezumo kakaoj estis mono.
#000049
Valuto estis lanĉita kiel normigita mono faciligi pli larĝan interŝanĝon de varoj kaj servoj.
Tiu unua fazo de valuto, kie metaloj kutimis reprezenti stokis valoron, kaj simboloj reprezenti krudvarojn, formis la bazon de komerco en la Fekunda duonluno dum pli ol 1500 jaroj.
#000050
Numismatoj havas ekzemplojn de moneroj de la plej fruaj grandskalaj socioj, kvankam tiuj estis komence nemarkitaj buloj de valormetalo.
#000051
La Doha rondo de Mondorganizaĵo pri Komerco-intertraktadoj planis malaltigi barierojn al komerco ĉirkaŭ la mondo, kun fokuso sur igi komercon pli justa por evolulandoj.
Babiladoj estis pendigitaj super dislimo inter la riĉaj industrilandoj, reprezentitaj fare de la G20, kaj la plej gravaj evolulandoj.
Agrikulturaj subvenciadoj estas la plej signifa temo sur kiu interkonsento estis plej malfacila por negoci.
Kompare, ekzistis multe da interkonsento sur komercefektivigo kaj kapacitkonstruaĵo.
La Doha rondo komenciĝis en Doho, Kataro, kaj intertraktadoj estis daŭrigitaj en:
kaj Parizo, Francio kaj Honkongo.
#000052
[ citaĵo bezonis ] Ĉinio
#000053
Komenciĝante ĉirkaŭ 1978, la registaro de la Ĉina Popola Respubliko (PRC) komencis eksperimenton en ekonomia reformo.
Kontraste al la antaŭa Soveti-stila centre planekonomio, la novaj iniciatoj laŭstadie malstreĉis restriktojn pri terkultivado, agrikulturan distribuon kaj, plurajn jarojn poste, urbajn entreprenojn kaj laboron.
La pli merkate orientita aliro reduktis neefikecojn kaj stimulis privatan investon, precipe de farmistoj, kiuj kondukis al pliigita produktiveco kaj produktaĵo.
Unu trajto estis la establado de kvar (poste kvin) Specialaj ekonomia zonoj situantaj laŭ la Sudorienta marbordo.
#000054
[ citaĵo bezonis ] internacia komerco
#000057
Internacia komerco estas la interŝanĝo de varoj kaj servoj trans naciaj limoj.
En la plej multaj landoj, ĝi reprezentas signifan parton de MEP.
Dum internacia komerco ĉeestis ĉie en multe de historio (vidu Silkvojo, Sukcena Vojo), sia ekonomia, socia, kaj politika graveco pliigis en la lastaj jarcentoj, plejparte pro Industrialization, progresintan transportadon, tutmondiĝon, transnaciajn firmaojn, kaj subkontraktadon.
#000058
[ citaĵo bezonis ] Empiria indico por la sukceso de komerco povas esti vidita en la kontrasto inter landoj kiel ekzemple Sud-Koreio, kiu adoptis politikon de eksport-orientita industriigo, kaj Hindion, kiuj historie havis pli fermitan politikon.
Sud-Koreio faris multe pli bone de ekonomiaj kriterioj ol Hindio dum la pasintaj kvindek jaroj, kvankam ĝia sukceso ankaŭ devas fari kun efikaj ŝtataj institucioj.
#000059
[ citaĵo bezonis ] komercaj sankcioj
#000060
Komercaj sankcioj kontraŭ specifa lando foje estas truditaj, por puni tiun landon por iu ago.
Embargo, severa formo da ekstere trudita izoliteco, estas blokado de ĉiuj komercas de unu lando sur alia.
Ekzemple, Usono havis embargon kontraŭ Kubo dum pli ol 40 jaroj.
#000061
[ citaĵo bezonis ] justa komerco
#000063
La " justa komerco " movado, ankaŭ konata kiel la "komerca justeco-" movado, reklamas la uzon de laboro, mediajn kaj sociajn normojn por la produktado de krudvaroj, precipe tiujn eksportitajn de la Tria kaj Second Worlds ĝis la Unua mondo.
Tiaj ideoj ankaŭ ekfunkciigis debaton sur ĉu komerco mem devus esti kodigita kiel homa rajto.
#000064
Importaj firmaoj libervole estas apoganto de justakomercaj normoj aŭ registaroj povas devigi ilin tra kombinaĵo de dungado kaj komerca juro.
Proponitaj kaj spertaj justakomercaj politikoj varias vaste, intervalante de la komuna malpermeso de varoj faritaj uzi sklavan laboron al minimumpreza subten kabaloj kiel ekzemple tiuj por kafo en la 1980-aj jaroj.
Ne-registaraj organizaĵoj ankaŭ ludas rolon en reklamado de justakomercaj normoj per funkciado kiel sendependaj ekranoj de observo kun etikedado de postuloj.
[ citaĵo bezonis ] Kiel tia, ĝi estas formo de Protectionism.
#000065
Komerco estas interŝanĝo de valoraĵoj inter du iuj. La "valoraĵoj" povas esti mono, produktaĵoj, servoj, informo aŭ io ajn, kiu havas valoron al la interŝanĝantoj. La interŝanĝantoj povas esti homoj, grupo de homoj, aŭ firmaoj. Komerco estas grava meĥanismo de kapitalismo.
#000069
Honesta komerco (angle fair trade)
Intelekta propraĵo Rajtoj al propraĵo kiu estas fabrikita per la menso, kiel patentoj kaj kopirajtoj.
Nemovebla propraĵo (aŭ "Reala propraĵo") Propreblaĵo kiu ne povas esti movita, kiel lando aŭ konstruitaĵoj.
Persona propraĵo Propraĵo kiu povas esti movita.
#000071
Intelekta propraĵo Rajtoj al propraĵo kiu estas fabrikita per la menso, kiel patentoj kaj kopirajtoj.
Nemovebla propraĵo (aŭ "Reala propraĵo") Propreblaĵo kiu ne povas esti movita, kiel lando aŭ konstruitaĵoj.
Persona propraĵo Propraĵo kiu povas esti movita.
#000072
Monda Organizaĵo pri Komerco (MOK)
#000073
„ Kiu volas komerci, tiu saĝon bezonas. ”
„ Malsaĝulo venas, komercisto festenas. ”
„ Ne ekzistas en komerco amikeco nek ŝerco. ”
#000075