Spacsagao estas subĝenro de sciencfikcio kiu emfazas spacmilitadon, melodraman aventuron, interastrajn batalojn, kavaliran enamiĝon, kaj risko-prenon.
Metita plejparte aŭ tute en kosma spaco, ĝi kutime implikas konflikton inter kontraŭulposedadoprogresintaj kapabloj, futurecajn armilojn, kaj alian sofistikan teknologion.
La esprimo havas neniun rilaton al muziko, sed estas anstataŭe teatraĵo je la kondiĉoj " sapopero " kaj " vakera filmo ", [ citaĵo bezonis ] ĉi-lasta de kiu estis kreita dum la 1930-aj jaroj por indiki kliŝajn kaj formulecajn vakerajn filmojn.
Spacsagaoj aperis en la 1930-aj jaroj kaj daŭrigu esti produktitaj en literaturo, filmo, bildstrioj, kaj videoludoj.
#000001
Rimarkindaj spacsagaoromanoj inkludas la serio Foundation (1942-1999) de Isaac Asimov, la Lensman serialon (1948-1954) de E. E. Smith kaj la Ender's Game serialo (1985-nuna) de Orson Scott Card.
[ citaĵo bezonis ] frua rimarkinda spacsagaofilmo estis Flash Gordon (1936) kreita fare de Alex Raymond.
[ citaĵo bezonis ] En la malfruaj 1970-aj jaroj, la Stelmilito franĉizas (1977-nunaj) kreite fare de George Lucas alportis grandan interkonsenton da atento al la subĝenro.
#000002
Spacsagao estas difinita kiel aventursciencfikciorakonto.
#000004
La esprimo "spacsagao" estis elpensita en 1941 fare de fanverkisto kaj verkinto Wilson Tucker kiel pejorativa esprimo en artikolo en emisio 36 el sciencfikciofanrevuo Le Zombie .
Tiutempe, seriaj radiodramoj en Usono fariĝis populare konataj kiel sapoperoj ĉar multaj estis sponsoritaj fare de sapproduktantoj.
Tucker difinis spacsagaon kiel la sciencfikciekvivalenton: "hacky, malmola, malbonodora, outŭorn, kosmoŝipo-fadeno".
Eĉ pli frue, la esprimo " vakera filmo " venis en uzon por priskribi formulecajn okcidentajn filmojn.
Adorantoj kaj kritikistoj notis ke la rakontofadenoj de spacsagaoj foje estis prenitaj de vakeraj filmoj kaj simple tradukitaj en kosmaspacan medion, kiel fame parodiite sur la malantaŭa kovraĵo de la unua temo de Galaxy Science Fiction .
Dum la malfruaj 1920-aj jaroj kaj fruaj 1930-aj jaroj, kiam la rakontoj estis presitaj en sciencfikciorevuoj, la rakontoj ofte estis referitaj kiel "super-natursciencaj epopeoj".
#000005
Komenciĝi en la 1960-aj jaroj, kaj vaste akceptita per la 1970-aj jaroj, kiujn la spacsagao estis redifinita, sekvante la difinon de Brian W. Aldiss en Space Opera (1974) kiel (en la parafrazo de Hartwell kaj Cramer) "la vara aĝa materialo".
Ankoraŭ baldaŭ post lia redifino, ĝi komencis esti defiita, ekzemple, per la redakcia praktiko kaj merkatigo de Judy-Lynn del Rey kaj en la recenzoj de ŝia edzo kaj kolego Lester del Rey.
Aparte, ili kontestis la asertojn ke spacsagaoj estis malnoviĝintaj, kaj Del Rey Books enklasigis reeldonojn de pli frua laboro de Leigh Brackett kiel spacsagao.
De la fruaj 1980-aj jaroj, spacsagaoj (aventurrakontoj metitaj en spaco) denove estis redifinitaj, kaj la etikedo estis ĉemetita al gravaj popolkulturaj verkoj kiel ekzemple Stelmilito .
La esprimo spacsagao komencis esti rekonita nur en la fruaj 1990-aj jaroj kiel legitima ĝenro de sciencfikcio.
Hartwell kaj Cramer difinas spacsagaon kiel:
#000006
bunta, drameca, grandskala sciencfikciaventuro, kompetente kaj foje bele skriba, kutime temigis bonvolan, heroan centran karakteron kaj intrigagon, kaj kutime komencigita la relative malproksima estonteco, kaj en spaco aŭ sur aliaj mondoj, karakterize optimismaj en tono.
Ĝi ofte traktas militon, piratadon, armeajn virtojn, kaj tre grandskalan agon, grandaj interesojn.
#000007
Malgraŭ tiu ŝajne frua komenco, daŭris ĝis la malfruaj 1920-aj jaroj ke la spacsagao mem komencis aperi regule en pulpaj magazinoj kiel ekzemple Amazing Stories .
En filmo, la ĝenro verŝajne komenciĝis kun la dana filmo el 1918, Himmelskibet .
Male al pli fruaj rakontoj pri spacaventuro, kiu aŭ rilatigis la invadon de la Tero de eksterteruloj, aŭ koncentriĝis en la invento de spacveturilo de geniulinventinto, pura spacsagao simple prenis spacvojaĝojn por koncedite, transsaltis la preliminaries, (kutime metante la rakonton en la malproksima estonteco) kaj lanĉis rektaĵon en rakontojn de aŭdacaĵo inter la steloj.
Fruaj rakontoj de tiu tipo inkludas "Invaders from Outside de J. Schlossel ( Weird Tales, januaro 1925), [10] [ paĝo bezonis ] La Duan Svarmon ( Amazing Stories Quarterly, fonto 1928) kaj La Stelajn Ŝtelistojn ( Weird Tales, februaro 1929), Tarrano the Conqueror de Ray Cummings (1925), kaj Across Space de Edmond Hamilton (1926) kaj Crashing Suns ( Weird Tales, aŭgusto-septembro 1928).
Similaj rakontoj de aliaj verkistoj sekvis tra 1929 kaj 1930.
Antaŭ 1931, la spacsagao estis establita kiel grava subĝenro de sciencfikcio.
#000009
[ citaĵo bezonis ] Tamen, la verkinto plejofte citis kiam la vera patro de la ĝenro estas E. E. " Doc " Smith.
Lia unua publikigita laboro, The Skylark of Space (La Alaŭdo de Spaco) ( Amazing Stories , aŭgusto-oktobro 1928), verkita en kunlaboro kun Lee Hawkins Garby, ofte estas nomita la unua bonega spacsagao.
Ĝi kunfandas la tradician rakonton de sciencisto inventanta spacmotoron kun planeda enamiĝo en la stilo de Edgar Rice Burroughs.
La pli postaj Lensul serioj de Smith kaj la verkoj de Edmond Hamilton, John W. Campbell, kaj Jack Williamson en la 1930-aj jaroj kaj 1940-aj jaroj estis popularaj ĉe legantoj kaj multe imititaj fare de aliaj verkistoj.
De la fruaj 1940-aj jaroj, la ripetemeco kaj malŝparemo de kelkaj el tiuj rakontoj kondukis al obĵetoj de kelkaj adorantoj kaj la relivero da la esprimo en ĝia origina kaj pejorativa signifo.
#000010
Poste, tamen, korinklino por la plej bonaj ekzemploj de la ĝenro kondukis al retaksado de la esprimo kaj resurekto de la tradicioj de la subĝenro.
Verkistoj kiel ekzemple Poul Anderson kaj Gordon R. Dickson retenis la grandskalan spacan aventurformon vivanta tra la 1950-aj jaroj, sekvitaj fare de verkistoj kiel M. John Harrison kaj C. J. Cherryh en la 1970-aj jaroj.
Antaŭ tiu tempo, "spacsagao" estis por multaj legantoj jam ne esprimo de insulto sed simpla priskribo de unuopspeco de sciencfikcia aventurrakonto.
#000011
Laŭ verkinto Paul J. McAuley, kelkaj plejparte britaj verkistoj komencis reinventi spacsagaon en la 1970-aj jaroj [13] (kvankam la plej multaj ne-britaj kritikistoj emas kontesti la britan postulon je domineco en la nova spacsagaareno).
Signifaj okazaĵoj en tiu procezo inkludas la publikigon de la La Centauri Aparato de M. John Harrison en 1975 kaj "militvoko" ĉefartikolo de David Pringle kaj Colin Greenland en la Somero 1984 temon de Interzone ;
kaj la financa sukceso de Stelmilito, kiu sekvas kelkajn tradiciajn spacsagaokonvenciojn.
Tiu "nova spacsagao", kiu evoluis ĉirkaŭ la sama tempociberpunkulo aperis kaj estis influita per ĝi, estas pli malhela, movoj foren de la "triumfo de la homaro-" ŝablono de pli malnova spacsagao, implikas pli novajn teknologiojn, kaj havas pli fortan karakterizadon ol la spacsagao de malnovo.
Dum ĝi retenas la interstelan skalon kaj amplekson de tradicia spacsagao, ĝi ankaŭ povas esti science rigora.
#000012
La nova spacsagao estis reago kontraŭ la malnovo.
[ citaĵo bezonis ] Novaj spacsagaopropagandantoj asertas ke la ĝenro centras sur karakterevoluo, belskribo, altaj literaturaj normoj, verŝajneco, kaj morala esplorado de nuntempaj socialaferoj.
[ citaĵo bezonis ] McAuley kaj Michael Levy [14] identigas Iain M. Banks, Stephen Baxter, M. John Harrison, Alastair Reynolds, McAuley mem, [13]
Ken MacLeod, Peter F. Hamilton, kaj Justinan Robson kiel la plej-rimarkindaj terapiistoj de la nova spacsagao.
#000013
Kelkaj kritikistoj distingas inter spacsagao kaj planeda enamiĝo.
Ambaŭ havas aventurojn en ekzotikaj kontekstoj, sed spacsagao emfazas spacvojaĝojn, dum planedaj enamiĝoj temigas fremdajn mondojn.
[ citaĵo bezonis ] En tiu vido, la marsano, Venusian, kaj lun-malsuprenirantaj rakontoj de Edgar Rice Burroughs estus planedaj enamiĝoj (kaj inter la plej fruaj), kiel volus esti la Burroughs-influitaj Eric John Stark rakontoj de Leigh Brackett.
#000015
[ citaĵo bezonis ] spacsagao povas esti komparita al " striktsciencfikcio ", en kiu la emfazo estas sur la efikoj de teknologia progreso kaj inventoj, kaj kie kun la valoroj estas singarde laboritaj por obei la leĝojn de fiziko, kosmologion, matematikon, kaj biologion.
[ citaĵo bezonis ] Ekzemploj vidiĝas en la verkoj de Alastair Reynolds aŭ la filmo The Last Starfighter .
En aliaj tempoj, spacsagao povas konsenti kun striktsciencfikcio kaj devii de mola sciencfikcio per anstataŭe temigado sciencan precizecon kiel ekzemple La Leviĝinta Imperio de Scott Westerfeld.
Aliaj spacsagaoverkoj povas esti difinitaj kiel ekvilibro inter kaj aŭ samtempe malmola kaj mola sciencfikcio kiel ekzemple la Dune prekvelserio fare de Kevin J. Anderson kaj Brian Herbert aŭ la Stelmilit serioj kreitaj fare de George Lucas.
#000016
Pluraj subaroj de spacsagao interkovras kun militistikfikcio, koncentriĝante sur grandskalaj spacbataloj per futurecaj armiloj.
[ citaĵo bezonis ] En tiaj rakontoj, la armea tono kaj armilsistemteknologio povas esti prenitaj tre grave.
Ĉe unu ekstremaĵo, la ĝenro kutimas konjekti pri estontaj militoj implikantaj spacvojaĝojn, aŭ la efikojn de tia militon sur homoj;
ĉe la alia, ĝi konsistas el la uzo de armeaj fikciintrigoj kun supraĵaj sciencfikciokaptadoj.
La termino- "armea spacsagao" kutimas foje indiki tiun subĝenron, kiel uzite ekzemple fare de kritikisto Sylvia Kelso dum priskribado de Vorkosigan Saga de Lois McMaster Bujold.
#000017
(julio 2017) Post la kongres-rompiĝanta "Nova ondo", sekvita per la grandega sukceso de la Stelmilit filmoj, spacsagao denove iĝis danĝernivele akceptebla subĝenro.
Ĉie en 1982-2002, la Premio Hugo por plej bona sciencfikcioromano ofte estis donita al spacsagaokandidato.
#000018
Rolludo, Spacsagao , estis kreita surbaze de la ĝenro.
#000019
Kapitana Vidbendo: Mastro de la Stratosfero
#000026