(Deutsch) Metzger beim Pazifistenkongress 1919
#000000
Malpli ol unu jaron post la fino de la Unua Mondmilito la demando estis: kiel ĉi tiu “katastrofo” en la somero 1914 povis okazi, kiajn erarojn faris la pacifistoj kaj kiel trakti la novan situacion en Eŭropo kaj la mondo?
#000003
En la libro de la protokoloj estas konataj nomoj: politikistoj, sciencistoj, verkistoj kaj komercistoj. Multnombraj membroj de la Nacia Asembleo estis senkulpigitaj, ĉar ili estis translokitaj al Weimar nelonge. La prezidanto de la Berlina Stadtverordnelenversammlung, Geheimrat Dove, salutis kaj esprimis la esperojn de la partoprenantoj kun la vortoj (Paĝo 14/15 ) “... nur paco bazita sur la fundamentoj de leĝo, kiu kunigas egalajn popolojn en la peno provoki plibonigon de reciprokaj rilatoj per supernacia organizo kaj provizi la rimedojn por paca solvo en kazo de konflikto provoki disputojn, – ke nur tia paco povas subteni la garantion de restado en si mem.
#000004
En sia malferma parolado, la fama pacisto Carl von Ossietzky eĉ povis bonvenigi kelkajn eksterlandajn reprezentantojn, inter ili reprezentanton de la “Weltfriedensbund” (la “Weltfriedensbund”) (fakte “Weltfriedensbund vom Weissen Kreuz”). Metzger el Aŭstrio.
#000005
Ĉi tiu estis ankaŭ la sola, kiu menciis “Esperanton” (Protokolo paĝo 61). Kunlaborado de Alfred Hermann Fried en la “Manlibro de la Friedensbewegung” de 1905
#000006
Inter la partoprenantoj estis aliaj pli aŭ malpli famaj Esperantistoj, inkluzive la bankisto Arnhold (Dresdeno). Li ebligis al Alfred Hermann Fried publikigi la »Manlibron pri la Movado pri Libereco, kiu estis dediĉo en 1905. Li parolis spontanee kiam li ricevis la impreson, ke la atingoj de la malnovaj pacistoj estis subtaksataj. Esperantistoj inter la partoprenantoj Aliaj esperantistoj en la listo de partoprenantoj, kiel prof. Adolf Schmidt (Potsdamo), Julius Hanauer aŭ Erwin Stolpe (Charlottenburg ), neniuj kontribuoj estas notitaj en la minutoj. Alfred Hermann Friedd pardonpetis, ĉar ĉi-momente li ne sentas sin kapabla pri tia longa vojaĝo. Li sendis kompleksan komentarion pri la Traktato de Versajlo kaj la proponon de “Ligo de Nacioj”, en kiu li akre kritikis kaj firme rifuzis. La demandoj faritaj de Fried, precipe la “milita kulpo”, kaŭzis furiozajn debatojn, kie ankaŭ buĉistoj Vorto raportis.
#000007
En la tagordo, kiu traktis la agadojn de la Germana Paco-Kunularo (DFG) antaŭ kaj dum la milito, li diris, ke li persone konvinkiĝis, ke “Germanio kulpas pri la komenco de la milito” kaj aludas ĝin “kun kia rafinaĵo estas la oficiala Faru homojn trompiĝis pri tio, kiel malfacile estis kompreni aferojn. “Li rekomendas neŭtralan komisionon, kiu devus plenumi” perfektan esploron pri la kulpo pri la eksplodo de milito “. Tamen, li limigas. »Ne estas tiu, kiu kulpigas la pafadon, kiu faras la minacan unuan pafon, sed tiu, kiu kulpigas la situacion. La motivoj de la milito estis imperiisma kapitalismo kaj la sistemo de internacia diplomatio. Sen fundamenta superado de la kapitalismo ne eblas sukceso de paca movado. “Li formulis rezolucion, kiu estis akceptita.
#000008
Subite kun frato Stratman, estas imageble, ke la buĉisto en Berlino ne vizitis hotelon, sed akiris tendaron en la monaejo de dominikanoj en Moabit. , Ĉi tie loĝis malnova konata pro la katolika paco: Patro Francis Maria Stratmann. Li estis paro ino en Berlino de 1914 ĝis 1923. Kune ili publikigis alvokon al la katolikoj alvokantaj membrecon en la “Weltfriedensbund vom Weissen Kreuz” aŭ la “Friedensbund deutscher Katholiken”. Registradoj de Aŭstrio devas iri al la adreso de Metzger en Graz, petoj de Germanio al Stratmanns-servo-adreso en Karlstrasse 30 (nun Reinhardstrasse) en Berlino-Mitte. Mallonga tempo estis Matthias Erzberger-prezidanto, kiu estis anstataŭigita en oktobro 1919 de Kaplan Jocham de Ehingen. , La motora forto estis St
#000009
el: Espero Katolika numero 12/1968
#000011
Kun d-ro Metzger mi konatiĝis dum la Universala Katolika Esperanto-Kongreso en Haag (Nederlando) 1920 kiel junulo kun 18 jaroj. Mi faris entuziasman paroladon kaj poste d-ro M. invitis min fariĝi kunlaboranto en sia centrejo en Graz, tielnomata “Volksheilzentrale”. Li fondis 1916 dum la mondmilito tian centrejon interalie por la internacia pacmovado.
#000012
D-ro M. vere estis lerta kaj entuziasma esperantisto. Li bonege parolis Esperanton kaj publikigis propran gazeton en Esperanto kun la titolo “Katolika Mondo”. Tiu gazeto aperis multajn jarojn kaj enhavis en ĉiu numero propran ĉapitron pri la Esperanto-movado en la tuta mondo. Ofte mi estis la redaktoro de tiu ĉi angulo.
#000013
D-ro M. fondis la tiel nomatan “IKA” kaj enkondukis Esperanton kiel oficialan internacian lingvon en tiu mondorganizo. IKA organizis multajn internaciajn kongresojn en Konstanz, Luxemburg ktp. Ĉefe partoprenis en tiaj kongresoj katolikaj esperantistoj, mi nur volas mencii kelkajn konatajn nomojn kiel P. Heilker, Maximilian Mielert, d-ro Smulders.
#000014
Dum tiuj kongresoj de IKA oni organizis ankaŭ fakajn kunvenojn ekz. por katolikaj esperantistoj, por pastroj, por la junularo “Moka” (Mondjunularo Katolika), kies ĉefsekretario mi tiam estis.
#000015
Poste oni ne aprobis la agadon de d-ro M. flanke de la gvidantaj katolikaj esperantistoj kaj estiĝis gravaj disputoj. IKUE ja havis propran gazeton, “Espero Katolika”, kaj propran organizon! En la tiama tempo resp. en multaj numeroj de EK en la jaroj 1921-1923 oni povis konstati, ke la reciprokaj riproĉadoj ofte estis tre akraj. D-ro M. multfoje estis citita en EK en tre malbona maniero. Kaplano d-ro Hotzelt el Nürnberg estis granda kontraŭulo kaj atakis M. kaj liajn kunlaborantojn en nekristana maniero. Fakte ekzistis tiam du organizoj en la katolika Esperanto-movado, IKA de d-ro M. kun la fakorganizo IKUE kaj la IKUE de pastro Peltier, kiu reprezentis ĝenerale la oficialan katolikan movadon
#000016
En la postaj jaroj ankaŭ d-ro M. rekonis IKUE kiel solan internacian katolikan Esperanto-movadon.
#000017
Kompreneble d-ro M. restis fidela esperantisto. Li ne plu tiel forte okupis sin pri Esperanto. Li dediĉis sin al aliaj taskoj, li fondis la “Una sancta”-organizon por la reunuigo de la kristanaro.
#000018
D-ro M. estis eminenta oratoro kaj li bonege komprenis organizi. Li fondis ekonomiajn organizojn, grandan librejon “Pauluseldonejo”, hejmojn por drinkuloj ktp.
#000019
Bedaŭrinde la ekleziaj aŭtoritatoj ne ŝatis lin kaj liajn labormetodojn. Precipe la tiama princepiskopo de Graz estis tute ne amiko de M. kaj ofte d-ro M. plendis al siaj kunlaborantoj, ke la kompetantaj ekleziaj aŭtoritatuloj ne aprobis lian laboron. Se mi ne eraras, la princepiskopo eĉ malpermesis lian agadon.
#000020
Eble ankaŭ la personeco de d-ro M. iomete kulpis. Kvankam li estis pastro, li kelkfoje en sia fervoro agis kiel lerta komercisto kaj transpaŝis la alie kutimajn limojn en la ĉiutaga vivo, ankaŭ en la komuna vivo kun siaj kunlaborantoj. Komerce li multe atingis, sed per rimedoj, kiujn oni ne ĉiam povis akcepti.
#000021
Finfine li ne povis daŭrigi sian agadon en Graz (Aŭstrujo) kaj transloĝiĝis al Meltingen ĉe Augsburg (Germanujo).
#000022
D-ro M. estis batalanto por la mondpaco. Li uzis ĉiujn rimedojn por atingi siajn celojn. Jam multajn jarojn antaŭ la dua mondmilito li devis multe suferi. La ŝtatpolico kelkfoje arestis lin. Tamen d-ro M. ne ĉesis labori por la paco. Li uzis ĉiujn internaciajn rilatojn por ĉesigi la teruran mondmiliton.
#000023
Parton de sia vivo li pasigis en malliberejo. La 14an de oktobro 1943 oni kondamnis lin je morto kaj la 17an de aprilo 1944 oni senkapigis lin en Berlin.
#000024
Se oni post multaj jardekoj superrigardas la tiaman situacion, one vere povas diri, ke li estis unika personeco kiel homo kaj kiel pastro. Certe li havis mankojn homajn, farante sian vivan bilancon, tamen sian tutan vivon li dediĉis por la mondpaco. Pro tio li vere meritas la plej altan respekton.
#000025