Reguloj de vivo(Pedagogio por infanoj kaj junularo)
#000000
La monumento estas dediĉita al Janusz Korczak (lia vera nomo estas
Henryk Goldŝmit), kuracisto kaj edukisto, dum lia lasta en la vivo vojo
al la gasĉambro en Treblinko. Inter la 5a kaj la 8a de aŭgusto 1942 li
iris kun siaj edukatoj al vagonaro, forportonta ĉirkaŭ 4000 infanojn
kun edukistoj el ĉiuj orfejoj al Treblinko, ĉar li ne povis fari aliel.
Li ne povis lasi siajn gelernantojn en malfacilaj minutoj.
#000005
Tio okazis al Janusz Korczak tute nature, ja li ekde la infanaĝo estis
Homo, ne estonta kaj ne edukonta, sed nuna Homo, kiu mem se ĝuste ne sciis,
do li multe pripensis, kio estas bono kaj kio estas malbono, kaj serĉis
vojon, kion fari, ke ĉiuj homoj, precipe infanoj, vivu en bono. Li jam
tiam sciis, ke en la vivo, bedaŭrinde, ne ĉiam bono venkas malbonon.
La vivo ne ĉiam estas justa, kiel ni volus. Iam okazas maljusto.
#000006
Plejparte la vivo maljustas al neplenkreskaj homoj, kiujn multaj plenkreskuloj
traktas kiel ulojn, kiuj ne rajtas mem deziri, voli, scii ion, pensi pri
io, fari ion sen permeso de plenkreskuloj. Se plenkreskuloj ion malpermesas
al infanoj sen klarigo kaj sen atenti la kaŭzon de infanaj deziroj, do,
la infanoj ne faros la malpermesitan dum infanaĝo, sed havos kaŝitajn
revojn fari tion, kiam ili elkreskos. Krom tio la infano alkutimiĝas ne
respondeci pri siaj agoj, ĉar li (ŝi) uzas ne la propran konscion, sed
#000007
Mi ne scias, ĉu ekzistas Esperanto-traduko de alia romano de Janusz
Korczak, Reĝo Maĉjo sur insulo senhoma, ĉar al mi tiu heroo estas
tre simpatia kaj mi volus denove renkontiĝi kun li en la daŭrigo de la
#000010
Tomasz Chmielik faris grandan kaj gravan laboron per la traduko de la
libroj. Certe, kaj plenkreskuloj — edukistoj kaj simplaj homoj — kaj
neplenkreskuloj ricevos ne tiom plezuron pro legado de la libroj, kiom
eblecon vidi la mondon de infanoj de alia flanko kaj pripensi multon en
niaj interrilatoj kun infanoj. Des pli ke la libroj estas bele eldonitaj
kun ilustraĵoj el infanaj pentraĵoj (Reĝo Maĉjo la Unua) kaj
#000011