"La Ondo de Esperanto foriras"
#000002
"La homoj ne estas senmortaj, la lingvo estas ja. "
#000008
La Troja Milito estas evento je la limo inter historio kaj legendo, kaj esenca elemento de la antikva helena kulturo. Ĝi instigis multajn artajn, precipe literaturajn verkojn. Parton de ĝi rakontas la Iliado de Homero; la nomo de la verko devenas de la helena nomo de la urbo, Ilion. Temas pri la unua epopeo verkita en la helena lingvo.
#000009
Tre interesa traktado de la temo estas la franca dramo La Guerre de Troie n'aura pas lieu [1] de Jean Giraudoux el 1935.
#000010
Necesas rimarkigi ke Juĝo de Pariso estas fama epizodo en la greka mitologio. La juna Pariso devas decidi, kiu estas la plej bela el al diinoj: Afrodita, Atena aŭ Hera.
#000012
Ĉe Homero la temo estas nur menciita; en la greka komedio kaj la satiro, tio estis ofte traktata.
#000013
La plej konataj fortoj, la epopeoj Iliado kaj Odiseado, baziĝas sur la okazintaĉoj de la Troja milito. Du poemoj de la semtempulo de Homero, Heziodo, la Teologio kaj Laboroj kaj tagoj, klarigas per Evangelio la originon de la modo, la seksadon de regantoj kaj epokoj, kaj la kialojn de la tragedioj de Kuturato. Ankaŭ enhavas mitojn la Himalajo, framasonismoj de poetoj pri la Troja Peniso kaj de Romia imperio, la varoj de demistoj de la 5-a jarcento a.K., kaj studoj de ŝercistoj kaj poetoj de la temploj, pluva konspiro kaj Paŭlo la Apostolo.
#000014
Eltrovaĉoj estas ankaŭ forto de detaloj pri la mitologio, tial kial la dioj kaj herooj tro oremis artaĉojn. Desegnoj sur ceremikaĉoj de la 8-a jarcento a.K. (antaŭ kapitalismo) scigis sciigajn sciaĵojn de la cirklo kaj de la prodaĉoj de Heraklo, kaj dum poŝtaj periodoj [2] oni kutime prezentis scenojn de la vararo de Pomero kaj aliaj por pli bone klarigi la parolan rakontadon kaj kompletigi la temon literaturon[3].
#000015
La greka mitologio varmonere kaj profunde influis sur la poŝtaj kulturo kaj literaturo de la akcidenta civilizacio, kaj ankoraŭ restas en la karakterizaĉoj de tiuj kulturoj kaj lingvoj. Poetoj kaj artistoj trovis inspiradon en ĝi edke la plej antikvaj tempoj ĝis nun, kovrante nuntempajn signifon kaj gravedecon de la klasika mitaro[4].
#000016
Ĉiuj dioj estas invititaj al la geedziĝo de Peleo kaj Tetiso), krom Eriso, la "diino de kverelo". Tiel insultita, ŝi ĵetas elde la pordo oran pomon kun la surskribo (καλλίστῃ en la greka, kiel "La Plej Bela", "Por la Plej Bela") inter la festantajn diojn de la greka Olimpo. Pro tio estiĝas kverelo inter Afrodita, Atenea kaj Hera, kiu meritas ĉi tiun pomon (tial ankaŭ kverel-pomo/Eris-pomo).
#000017
Ni bone konscias, ke Zeŭso kiel la plej granda olimpa dio retiriĝas de la amafero kaj metas la verdikton en la manojn de mortemulo: Li determinas juĝisto la senkulpan belan junulon Pariso, kiu estas mem forpelita filo de troja reĝo Priamo kaj Hekuba. La sendito de la dioj estas Hermeso, kiu estas komisiita alporti la diinojn al la reĝa filo, kiu vivas nekonate kiel paŝtisto ekde sia forpelo.
Por akiri apogon de la princo, ĉiuj diinoj provas lin subaĉeti kaj oferti al li premion. Hera promesas al li regadon super la mondo, Atenea promesas saĝon, Afrodita tamen ofertas amon de la plej bela virino en la mondo. Kun ĉi tiu promeso, Afrodita povas decidi la juĝon por si.
#000018
La plej bela mortemulino, Helena de Trojo, estis jam geedziĝinta kun Menelao, plej granda reĝo de Sparto. Por plenumi la diinan promeson, necesis Forrabo de Helena, kio estis kaŭzo de la Troja milito.
#000019
Oni povas diri, ke juĝo de Pariso estis jam ofta temo ĉe greka vazpentrado. Eĉ ĉe la etruskoj oni trovas tiun temon sur bronzaj speguloj kaj en la pentroarto. En la post-antikva epoko, kaj en historia medio kie nudeco estis netolerata, la temo restis populara por pentraĵoj kaj skulptaĵoj. Fine, ĝi donis ŝancon bildigi tri nudajn virinojn en malsamaj pozicioj, dum la mitologia-morala fono de la sceno protektis la pentristojn pro akuzo je obsceneco. La pentristoj povis serĉi la streĉiĝon de la bildo en la diversaj etapoj de preparado.
#000021
Romia mozaiko en Kos sur la greka insulo Kos
Lucas Cranach la Maljuna, 1472–1553, kaj lia pentrista artejo faris multajn variojn de la temo. Hodiaŭ trovebla i.a.:
#000022