Wikipedia's Fiction as translated by GramTrans
#000000
Fikcio estas la klasifiko por iu rakonto aŭ scenaro kiu estas senhavigita de fantazio - en aliaj vortoj, ne surbaze strikte de historio aŭ fakto.
Fikcio povas esti esprimita en gamo da formatoj, inkluzive de skribaĵoj, vivaj prezentoj, filmoj, televidprogramoj, animacioj, videoludoj, kaj rolludoj, kvankam la esprimo originale kaj plej ofte rilatas al la rakontaj formoj de literaturo (vidu literatura fikcio), [4] inkluzive de romanoj, noveloj, noveloj, kaj ludas.
Fikcio estas foje utiligita en it plej mallarĝa signifo por signifi simple ajna "literaturan rakonto".
#000001
La Interreto havis gravan efikon al la kreado kaj distribuado de fikcio, vokante en demandon la fareblecon de kopirajto kiel rimedo por certigi ke tantiemo estas pagitaj al kopirajtuloj.
Ankaŭ, ciferecaj bibliotekoj kiel ekzemple Project Gutenberg igas publikajn tekstojn pli facile haveblaj.
La kombinaĵo de nekostaj hejmaj komputiloj, la Interreto kaj la kreivo de siaj uzantoj ankaŭ kondukis al novaj formoj de fikcio, kiel ekzemple interagaj komputilludoj aŭ komputil-generitbildstrioj.
Sennombraj forumoj por fanfikcio povas esti trovitaj enretaj, kie lojalaj anoj de specifaj fikciaj sferoj kreas kaj distribuas derivitajn rakontojn.
La Interreto ankaŭ estas uzita por la evoluo de blogfikcio, kie rakonto estas farita tra blogo aŭ kiel fulmfikcio aŭ seria blogo, kaj kunlabora fikcio, kie rakonto estas skribita sinsekve fare de malsamaj verkintoj, aŭ la tuta teksto povas esti reviziitaj per iu ajn uzante Vikion.
#000005
Specoj de literatura fikcio en prozo: [10]
#000006
Novelo: laboro de almenaŭ 2,000 vortoj sed malpli ol 7,500 vortoj.
La limo inter longa novelo kaj novelo estas neklara.
Novelo: laboro de almenaŭ 17,500 vortoj sed malpli ol 50,000 vortoj.
Koro de Malehlo de Joseph Conrad (1899) estas ekzemplo de novelo.
Romano: laboro de 50,000 vortoj aŭ pli.
#000007
Fikcio estas ofte rompita malsupren en gamo da ĝenrojn: subaroj de fikcio, ĉiu diferencigita per speciala unueciga tono aŭ stilo, rakonta tekniko, amaskomunikilarenhavo, aŭ populare difinita kriterio.
Sciencfikcio, ekzemple, antaŭdiras aŭ supozas teknologiojn kiuj ne estas faktoj dum la kreaĵo de la laboro.
Ekzemple, la romano From the Earth to the Moon de Jules Verne estis publikigita en 1865 kaj nur en 1969 trompis astronaŭton Neil Armstrong unue alteriĝi sur la lunon.
#000008
Literatura fikcio estas difinita kiel fikciaj verkoj kiuj estas opiniitaj por esti de literatura merito, kiel distingite de plej multe de la reklamvideo, aŭ " ĝenro- " fikcio.
La distingo povas esti kontestata inter kritikistoj kaj akademiuloj.
#000011
Literatura fikcio ofte implikas socian komentaĵon, politikan kritikon, aŭ reflektadon en la homa kondiĉo.
Ĝenerale ĝi temigas "introspektivaj, profundaj karakterstudoj" de "interesaj, kompleksaj kaj evoluintaj" karakteroj.
Tio kontrastas al ĝenrofikcio kie intrigo estas la centra konzerno.
Kutime en literatura fikcio la fokuso estas en la "interna rakonto" de la karakteroj kiuj movas la intrigon, kun detalaj instigoj por ellogi "emocian implikiĝon" en la leganto.
La stilo de literatura fikcio ofte estas priskribita kiel "elegante skriba, lirika, kaj ...
La tono de literatura fikcio povas esti pli malhela ol ĝenrofikcio, [23] dum la paŝadado de literatura fikcio povas esti pli malrapida ol populara fikcio.
Kiel Terrence Rafferty notoj, "literatura fikcio, memstare naturo, permesas al si malfrui, por restadi sur devagaj belecoj eĉ ĉe la risko de perdado de sia maniero".
#000013
Literaturrecenzisto James Wood, argumentas ke "fikcio estas kaj artifiko kaj verŝajneco ", signifante ke ĝi postulas ambaŭ kreivan inventon same kiel iom da akceptebla grado da kredindeco, [25] nocion ofte enkapsuligitan en la esprimo de poeto Samuel Taylor Coleridge:
Ankaŭ, senfinaj fikciaj eblecoj mem signalas la maleblecon de plene sciado de realeco, provokeme montrante ke ekzistas neniu kriterio por mezuri konstrukciojn de realeco.
#000016
Fikcio estas imagema formo de rakonto, unu el la kvar reĝimoj de diskurso. Kvankam la vorto fikcio estas derivita de la latina fingo, fingere, finxi, fictum "formi, krei", verkoj de fikcio ne devas esti tute imaga kaj povas inkluzivi realajn homojn, ejojn, kaj eventojn. Fikcio povas esti skribita literaturo en novelo aŭ romano kaj similaj. Ĝi ankaŭ eblas esti parola, prezentita kiel filmo, teatraĵo, radiodramo aŭ televidprogramo. Kvankam fikciaĵoj ne ĉiuj estas artemaj, ĝi ĝenerale estas konsiderata kiel formo de amuzaĵo.
#000021
Fikcio estas komparata al nefikcio, prezento de temo kiu estas verŝajne konsiderata kiel fakto. Fikcio kun elementoj de nefikcio estas ankoraŭ ofte konsiderata kiel fikcio.
#000022
Moderne, teknologio grandparte influas la disvastigon kaj traktadon de fikcio. La vasta atingo de fikcio per retejoj kiel Projekto Gutenberg permesas atingon al multaj verkoj en Esperanto kaj multaj aliaj lingvoj. Kopirajto - la rajto por kopiado de verko - estas multe pli malfacila devigi. Per la uzo de komputilo eblas interaktiva fikcio. Per la Interreto, fervoloj kunlaboras fervorfikcion bazite de filmoj kaj aliaj fikciaj formoj. Fikcio ankaŭ estas kreita kunlabore per vikio.
#000024
Literaturo estas arto pli ol scienco, do ĉiuj elementoj de fikcio ne nepre ekzistas en ĉiu verko.[1] Tamen, ofte fikcio traktas multojn el la jenaj elementoj por trakti ĝian temon. Temo mem ne estas elemento de fikcio, sed estas la rezulto de la aplikado de individuaj elementoj inter iliajn.
#000025
Intrigo, aŭ rakontlinio, estas ofte listigita kiel unu el la fundamentaj elementoj de fikcio. Ĝi estas la formado kaj ordigo de la eventoj de rakonto. Je malgranda nivelo, intrigo konsistas de ago kaj reago, ankaŭ konata kiel stimulo kaj respondo. Je pli granda nivelo, intrigo havas komencon, mezon, kaj finaĵon. Intrigo estas ofte montrita kiel arko kun zigzaga linio montrata la altigo kaj malaltigo de agon. Intrigo estas komponita de unu aŭ pliaj scenoj, kiuj ankaŭ havas intrigan fluon.
#000026
Rolulo (aŭ pli specife fikciulo) estas iu estaĵo kiu havas iun ajn influon en la rakonto. Rolulo ne devas esti homo, ekzemple en Winnie-la-Pu la roluloj estas pluŝbestoj, aŭ la komputilo HAL en 2001: A Space Odyssey. Rolulo ankaŭ povas esti tute ekster la rakonto, ekz-e la rolulo Godot en Atendante Godot de Samuel Beckett. Roluloj povas esti bazitaj de realaj homoj, aŭ tute imagitaj de la verkisto.
#000027
Perspektivo traktas la rakontan vidpunkton de la fikcio, aŭ tiel ĝi estas rakontita. Variaj perspektivoj emfazas variajn vidpunktojn.
#000032
En unuapersona perspektivo, unu el la roluloj rakontas rekte. Se la rakontanto estas la ĉefrolulo, li estas unuapersona ĉefrolulo. La rakontanto rigardante la agojn de la ĉefrolulo, kiel D-ro Watson en la Sherlock Holmes serio, estas konsiderata kiel unuapersona rigardanto. Ĉi tiu perspektivo povas rekte montri la menso de unu el la roluloj.
#000033