Wikipedia's Rotation as translated by GramTrans
#000000
Rotacio estas cirkla movo de objekto ĉirkaŭ centro (aŭ punkto) de rotacio.
Tridimensia objekto ĉiam povas esti rotacias ĉirkaŭ senfina nombro da imagaj linioj nomitaj rotaciaksoj / ˈ Æ k s I z / , AK-seez ).
Se la akso pasas tra la korpcentro de maso, la korpo laŭdire rotacias sur si mem, aŭ turniĝas.
Rotacio ĉirkaŭ ekstera punkto, ekz. la Tero ĉirkaŭ la Suno, estas nomita revolucio aŭ enorbita revolucio, tipe kiam ĝi estas produktita per gravito.
La akso estas nomita polo.
#000001
7 Fiksa akso vs. fikspunkto
#000002
Matematike, rotacio estas rigida korpomovo kiu, male al traduko, retenas punkton fiksa.
Tiu difino validas por rotacioj ene de kaj du kaj tri dimensioj (en aviadilo kaj en spaco, respektive.
#000003
Ĉiuj rigidaj korpomovoj estas rotacioj, tradukoj, aŭ kombinaĵoj de la du.
#000004
Rotacio estas simple progresema radiala orientiĝo al ofta punkto.
Tiu komuna punkto situas ene de la akso de tiu moviĝo.
La akso estas 90 gradojn perpendikulara al la aviadilo de la decidpropono.
Se la akso de la rotacio restas ekstera de la korpo koncernita tiam la korpo estas dirita al orbito.
Ekzistas neniu fundamenta diferenco inter "rotacio" kaj "orbito" kaj aŭ "turniĝas".
La esenca distingo estas simple kie la akso de la rotacio kuŝas, aŭ ene aŭ ekstere de korpo koncernita.
Tiu distingo povas esti montrita por kaj "rigidaj" kaj "nerigidaj" korpoj.
#000005
Rotacioj ĉirkaŭ la x, y kaj z aksoj estas nomitaj ĉefrotacioj.
Rotacio ĉirkaŭ iu akso povas esti farita prenante rotacion ĉirkaŭ la absciso, sekvita per rotacio ĉirkaŭ la ipsilonakso, kaj sekvita per rotacio ĉirkaŭ la z akso.
Tio devas diri, ĉiu spaca rotacio povas esti malkonstruita en kombinaĵon de ĉefrotacioj.
#000007
En flugdinamiko, la ĉefrotacioj estas konataj kiel devio, tonalto, kaj ruliĝas (konata kiel Tait-Bryan-anguloj).
Tiu terminologio ankaŭ estas uzita en komputila grafiko.
#000008
En astronomio, rotacio estas ofte observita fenomeno.
Steloj, planedoj kaj similaj korpoj ĉiuj turniĝas ĉirkaŭe sur siajn aksojn.
La rotaciofteco de planedoj en la sunsistemo unue estis mezurita spurante vidajn ecojn.
Stela rotacio estas mezurita tra doplera ŝanĝo aŭ spurante aktivajn surfactrajtojn.
#000009
Tiu rotacio stimulas centrifugan akceladon en la referenca kadro de la Tero kiu iomete kontraŭagas la efikon de gravito kiun la pli proksima unu estas al la ekvatoro.
Unu efiko estas ke objekto pezas iomete malpli ĉe la ekvatoro.
Alia estas ke la Tero estas iomete misformita en oblatsferoidon.
#000010
Alia sekvo de la rotacio de planedo estas la fenomeno de precesio.
Kiel giroskopo, la totala efiko estas iometa "voblo" en la movado de la akso de planedo.
Nuntempe la kliniĝo de la akso de la Tero al it orbitebeno ( malrekteco de la ekliptiko) estas 23.44 gradoj, sed tiuj angulŝanĝoj malrapide (dum miloj da jaroj).
(Vidu ankaŭ Precession de la ekvinoksoj kaj polusa stelo.
#000011
Dum revolucio ofte estas utiligita kiel sinonimo por rotacio, en multaj kampoj, precipe astronomio kaj rilataj kampoj, revolucio, ofte referita kiel enorbita revolucio por klareco, estas uzita kiam unu korpo moviĝas ĉirkaŭ alia dum rotacio kutimas signifi la movadon ĉirkaŭ akso.
Lunoj rondiras ĉirkaŭ sia planedo, planedoj rondiras koncerne sian stelon (kiel ekzemple la Tero ĉirkaŭ la Suno);
kaj steloj malrapide rondiras koncerne sian knabinaksan centron.
La decidpropono de la komponentoj de galaksioj estas kompleksa, sed ĝi kutime inkludas rotaciokomponenton.
#000012
La plej multaj planedoj en nia sunsistemo, inkluzive de la Tero, turniĝas en la sama direkto kiam ili orbitas la sunon.
La esceptoj estas Venuso kaj Urano.
Urano rotacias preskaŭ sur sia flanko relative al ĝia orbito.
Nuna konjekto estas ke Urano komencis for kun tipa progradorientiĝo kaj estis frapis sur sia flanko per granda efiko frue en ĝia historio.
Venuso povas esti opiniita de kiel rotaciante malrapide malantaŭen (aŭ estante "renverse").
Plutono (antaŭe konsiderita planedo) estas nenormala en tio kaj aliaj manieroj.
#000013
La angulrapida vektoro ( aksa vektoro ) ankaŭ priskribas la direkton de la rotacia akso.
Simile la tordmomanto estas aksa vektoro.
#000015
La fiziko de la rotacio ĉirkaŭ fiksa akso estas matematike priskribita kun la aks-angula reprezentado de rotacioj.
Laŭ la dekstra regulo, la direkto for de la observanto estas rilata al dekstruma rotacio kaj la direkto direkte al la observanto kun maldekstrume rotacio, kiel ŝraŭbo.
#000016
La leĝoj de fiziko verŝajne nuntempe estas senvariaj sub iu fiksa rotacio.
(Kvankam ili ŝajnas ŝanĝi kiam rigardite de rotacia vidpunkto: vidu rotacia referenca kadro.
#000017
En moderna fizika kosmologio, la kosmologia principo estas la nocio ke la distribuado de materio en la universo estas homogena kaj izotropa kiam rigardite sur sufiĉe granda skalo, ĉar la fortoj estas atenditaj agi unuforme ĉie en la universo kaj havi neniun preferatan direkton, kaj devus, tial, produkti neniujn observeblajn neregulaĵojn en la grandskala strukturado dum la kurso de evolucio de la materiokampo kiu estis komence metita malsupren fare de la Praeksplodo.
#000018
Aparte, por sistemo kiu kondutas la saman nekonsiderante kiel ĝi estas orientita en spaco, ĝia Lagrangian estas rotacie senvaria.
Laŭ la teoremo de Noether, se la ago (la integralo dum tempo de sia Lagrangian) de fizika sistemo estas senvaria sub rotacio, tiam angula movokvanto estas konservita.
#000019
Euler-rotacioj disponigas alternativan priskribon de rotacio.
Ĝi estas kunmetaĵo de tri rotacioj difinitaj kiel la movado akirita ŝanĝante unu el la Euler-anguloj forlasante la alian du konstanton.
Euler-rotacioj neniam estas esprimitaj laŭ la ekstera kadro, aŭ laŭ la ko-kortuŝa rotaciita korpkadro, sed en miksaĵo.
Ili konsistigas miksitajn rotaciajn aksojn sistemo, kie la unua angulo movas la vicon de nodoj ĉirkaŭ la ekstera akso z, la dua rotacias ĉirkaŭ la vico de nodoj kaj la tria unu estas interna rotacio ĉirkaŭ akso fiksita en la korpo kiu movoj.
#000020
Tiuj rotacioj estas nomitaj precesio, nuksigo, kaj interna rotacio.
#000021
En flugdinamiko, la ĉefrotacioj priskribis kun Euler-anguloj supre estas konataj kiel tonalto, rulo kaj devio .
La esprimo rotacio ankaŭ estas uzita en aviado por rilati al la suprendirektita tonalto (nazo supreniĝas) de aviadilo, precipe dum komencado de la grimpado post deteriĝo.
#000022
Ĉefrotacioj havas la avantaĝon de modeligado de kelkaj fizikaj sistemoj kiel ekzemple ŝanceliĝarko, kaj stirstangoj, do estas facile bildigitaj, kaj estas tre kompakta maniero stoki rotacio.
Sed ili malfacilas uzi en kalkuloj kiel eĉ simplajn operaciojn like kombini rotaciojn estas multekostaj farendaĵo, kaj suferas de formo de gimbalseruro kie la anguloj ne povas esti unike kalkulitaj por certaj rotacioj.
#000023
Parizrado havas horizontalan centran akson, kaj paralelajn aksojn por ĉiu gondolo, kie la rotacio estas kontraŭa, de gravito aŭ meĥanike.
Kiel rezulto, en iu tempo la orientiĝo de la gondolo estas vertikala (ne rotaciita), ĵus tradukita.
La pinto de la traduko vektoro priskribas cirklon.
Karuselo disponigas rotacion koncerne y-akson.
Multaj veturoj disponigas kombinaĵon de rotacioj koncerne plurajn aksojn.
En Prezidanto-O-aviadiloj la rotacio ĉirkaŭ la y-akso estas disponigita meĥanike, dum la rotacio ĉirkaŭ la absciso ŝuldiĝas al la centripeta forto.
En ondafervojaj inversioj la rotacio ĉirkaŭ la absciso estas unu aŭ pluraj plenaj cikloj, kie inercio konservas homojn en iliaj sidlokoj.
#000024
Rotacio de pilko aŭ alia objekto, kutime nomita spino, ludas rolon en multaj sportoj, inkluzive de pintspino kaj respino en teniso, la angla, sekvas kaj tiras en bilardo kaj naĝejo, kurbopilkoj en basbalo, spinoboŭlo en kriketo, flugdisko sportoj, ktp. tablotenis padeloj estas produktitaj kun malsamaj surfackarakterizaĵoj por permesi al la ludanto aldoni pli grandan aŭ pli malgrandan kvanton de spino al la pilko.
#000025
Rotacio de ludanto unu aŭ pluraj fojojn ĉirkaŭ y-akso povas esti nomita spino en arta sketado, turnante (de la bastono aŭ la prezentisto) en bastono turnanta, aŭ 360, 540, 720, ktp. en neĝtabulado, ktp.
Rotacio de ludanto aŭ prezentisto unu aŭ pluraj fojojn ĉirkaŭ absciso povas esti nomita ĵeto, rulo, transkapiĝsalto, heli, ktp. en gimnastiko, ŭaterskante, aŭ multaijn aliajn sportojn, aŭ unu-kaj-duono, du-kaj-duonaj, gajninto (komencante tegaĵon for de la akvo), ktp. en plonĝado, ktp.
Kombinaĵo de vertikala kaj horizontala rotacio (reen ĵetas kun 360°) estas nomita möbius en ŭaterskado de liberstilsaltado.
#000026
Rotacio de ludanto ĉirkaŭ y-akso, ĝenerale inter 180 kaj 360 gradoj, povas esti nomita spinmovo kaj estas utiligita kiel trompa aŭ evitadmanovro, aŭ en provo ludi, pasi, aŭ ricevi pilkon aŭ hoke-diskon, ktp., aŭ por havigi ludanton vido de la celo aŭ aliajn ludantojn.
Ĝi ofte vidiĝas en hokeo, basketbalo, piedpilko de diversaj kodoj, teniso, ktp.
#000027
La fina rezulto de iu sekvenco de rotacioj de iu objekto en 3D ĉirkaŭ fikspunkto ĉiam estas ekvivalenta al rotacio koncerne akson.
Tamen, objekto povas fizike rotacii en 3D koncerne fikspunkton sur pli ol unu akso samtempe, en kiu kazo ekzistas neniu ununura fiksa rotacia akso - ĵus la fikspunkto.
Tamen, tiuj du priskriboj povas esti unuigitaj - tia fizika decidpropono ĉiam povas esti re-priskribita laŭ ununura rotacia akso, disponigita la orientiĝo de tiu akso relative al la objekto estas permesitaj ŝanĝi momenton antaŭ momento.
#000028
Rotaciante movadon en vivado de sistemoj
#000029
Rotacio estas turniĝo de objekto(j) ĉirkaŭ interna akso.
#000032
Rotacio kiel ŝanĝo de orientiĝo.
Tri aksoj de rotacio 3-spaco
Turnado de ebena geometria figuro ĉirkaŭ ekstera punkto
#000033
Rotacio kiel ŝanĝo de orientiĝo.
#000034
Turnado de ebena geometria figuro ĉirkaŭ ekstera punkto
#000036