Ĉu vi vidas ĉiujn lingvojn supre de la paĝo ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por ĉiuj.
#000000
Arto kaj kulturoBona novaĵoCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFreŝa NovaĵoHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndiĝenojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj ĵurnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraĵoParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifuĝintojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuiĝitaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojaĝo
#000003
Angolo: retaj platformoj por konservi lingvojn de la angolanoj
#000004
[Ĉiuj ligiloj kondukas al portugallingvaj paĝoj, krom se alie notite.]
#000005
“Meznombre, po unu lingvo malaperas en ĉiu dua semajno, kaj Afriko estas la plej minacata kontinento”, skribis la verkisto José Eduardo Agualusa [angle] en 2011 en sia artikolo pri la evoluado de lingvoj en Angolo. Tamen dum la pasinta jaro pkuraj interretaj platformoj estis kreitaj kun la celo protekti la naciajn lingvojn de Angolo.
#000006
Angolo estas plurlingva lando [angle] kun ses afrikaj lingvoj agnoskitaj kiel naciaj lingvoj krom la portugala kiel la oficiala lingvo. Krom tio, oni kalkulas 37 lingvojn kaj 50 dialektojn uzatajn en la lando. Je la fino de oktobro 2013, la blogo de Círculo Angolano Intelectual (Angola Intelektula Rondo) raportis, ke 30 procentoj de la angola loĝantaro (preskaŭ 8,5 milionoj da angolanoj) “parolas nur naciajn lingvojn, kiuj rolas en neniu eduka aŭ socia programo”, aldonante, ke:
#000007
isto é mais um dos factores que gera exclusão social.
#000008
En artikolo [PDF] de Agualusa, eldonita de Casa das Áfricas, Kultura Instituto pri Trejnado kaj Studado pri Afrikaj Socioj en San-Paŭlo, la premiita verkisto konsideras “proponon por paco” por la kunekzistado de la naciaj lingvoj kun la portugala lingvo (“gepatra lingvo kontraŭ duonpatrina lingvo”) kaj starigas la demandon:
#000010
Porquê que é que em Angola, país de muitas línguas, os escritores apenas utilizam o português?
#000011
Kial en Angolo, lando de multaj lingvoj, verkistoj uzas nur la portugalan?
#000012
En provo kontraŭstari la fenomenon, diversaj enretaj iniciatoj estis kreitaj dum 2013 fare de junuloj, kiuj rigardas la novajn teknologiojn kiel ilon por la antaŭenigo kaj protektado de naciaj lingvoj.
#000013
Kvin vortoj por demandi en la kimbunda lingvo, kompleze de la fejsbuka paĝo de Evalina.
#000014
Unu projekto, ankoraŭ en sia komenca fazo, kiu celas antaŭenigi lernadon de la angolaj naciaj lingvoj en tute nova maniero, senpaga kaj alirebla de ĉiuj kun aliro al Interreto, estas Evalina.
#000015
Ĝi estis kreita en majo 2013 fare de Joel Epalanga, estro de IT-projekto en la telekomunika sektoro. La ĉefa motivo por la kreo de la platformo estis la observo, ke multaj junuloj alfrontas breĉon rilate al la naciaj lingvoj. La propono estis klarigita en intervjuo en la gazeto Jovens da Banda:
#000016
[para que] os jovens, que hoje em dia gastam boa parte do seu tempo livre na internet, pudessem dedicar algumas horas para aprender um pouco a (sua) língua nacional de preferência.
#000017
[por ke] junuloj, kiuj hodiaŭ pasigas grandan parton de sia libertempo en la interreto, povu dediĉi kelkajn horojn al lernado de (sia) preferata nacia lingvo.
#000018
Evalina konsistas el fejsbuka paĝo, kie enhavo kiel instigoj por lerni kaj lecionoj en naciaj lingvoj estas kunhavigita. En la tago de publikigado de ĉi tiu artikolo [la 27-a de decembro 2013], la paĝo aperigis lecionojn pri la umbunda lingvo [esperante] , la dua plej parolata lingvo post la portugala, kaj pri la kimbunda lingvo [esperante].
#000019
En februaro 2013, platformo pri angola ĵargono, Kallun, jam estis raportita [angle] en Global Voices. La projekto celas “krei spacon kie [angola] ĵargono kaj familiara lingvaĵo estos klarigitaj por ke ĉiuj povu kompreni ĝin”, kaj uzas sociajn retojn por disvastigi kunhavadon kaj lernadon en neformala maniero.
#000020
Alia elztara projekto estas la Vortaro Ngola Yetu, vortaro kaj reta tradukilo por angolaj naciaj lingvoj “evoluigita kun la celo plifortigi angolan kulturon kaj kreskigi uzon de la naciaj lungvoj inter la junuloj”. Kun simpla kaj intuicia fasono simila al Google, ĝi funkcias kiel serĉilo inter la konga, kimbunda, umbunda kaj portugala lingvoj. La projekto uzas Fejsbukon kaj Tviteron por interkomuniki kun retumantoj.
#000021
Por la konservo de gepatraj lingvoj
#000022
La graveco de la inkluzivado de naciaj lingvoj en instruadon estas agnoskita egale de institucioj kaj akademianoj. Meze de junio 2013, la angola portalo Mwelo Weto publikigis intervjuon kun Daniel Peres Sasuku, angola lingvisto kaj lekciisto en la Fakultato de Artoj de la Universitato Agostinho Neto, kiu pledas por la unuarangigo de naciaj lingvoj en instruado:
#000023
Pensamos, de igual modo que a implementação dessas línguas no ensino é uma forma mais concreta de seu resgate e preservação enquanto patrimônio cultural dos angolanos
#000024
Ni opinias, egale, ke la inkluzivado de tiuj lingvoj en instruadon estas pli konkreta rimedo por savi kaj konservi ilin kiel parton de la kultura heredaĵo de la angola popolo.
#000025
La Regiona Forumo por Universitata Disvolviĝo (FORDU) ankaŭ apogas la ideon, ke naciaj lingvoj devas esti devigaj lernobjektoj en lernejoj. El la rekomendoj, kiuj estis faritaj post debato organizita de FORDU en la lasta aprilo en 2013, pri la temo “la naciaj lingvoj kiel vera identeca heredaĵo de la angola popolo”, elstaras jeno:
#000026
Angola continua uma sociedade plural do ponto de vista das línguas, tradições, cultura (diversidade cultural) tal situação faz de Angola um País rico em cultura, mas precisa política séria de promover as Línguas todas e dar maior grandeza nas Línguas Nacionais, principalmente as mais faladas como Umbundo.
#000027
Angolo daŭre estas plurelementa socio el la vidpunkto de siaj lingvoj, tradicioj kaj kulturo (kultura diverseco). Tiu situacio faras Angolon lando riĉa je kulturo, sed seriozaj politikaj paŝoj estas necesaj por rangaltigi ĉiujn lingvojn kaj doni pli grandan gravecon al la naciaj lingvoj, interalie al la plej vaste parolataj kiel la umbunda.
#000028
Inter 2004 kaj 2010, oni provis enkonduki sep naciajn lingvojn en serio da lernejoj en la lando. La Ministerio pri Edukado deklaris en septembro 2013, ke ĝi planas pligrandigi la instruadon de naciaj lingvoj en ĉiujn elementajn lernejojn. Leĝprojekto pri la Statuto de Naciaj Lingvoj en Angolo “por antaŭenigi socian inkluzivadon kaj fortigi la unuecon en etnolingva diverseco” estas en sia konkluda fazo.
#000029
Dume, artistoj – en ĉi tiu okazo kantistoj – ankaŭ rekomendis la uzon de naciaj lingvoj en siaj kantoj.
#000030
Ĉu vi scias pri aliaj interretaj iniciatoj por la konservo aŭ instruado de la diversaj lingvoj en Angolo? Lasu al ni komenton!
#000031
Plej novaj artikoloj pri Subsahara Afriko
#000032
Umasoye: lingva aktivisto kiu uzas teknologion por igi la instruadon de la lingvo Ekpeye amuza
#000033
Kial la svahila ne iĝis unuiga lingvo de Afriko?
#000034
Meksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn
#000038
Retpoŝto (ne estos publikigata) (deviga)
#000039
Aboni komentojn de ĉi tiu artikolo per retpoŝto
#000040
Ĉiuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje ĉar tiu povus esti markita kiel spamo.
Bonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaĵojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj.
#000041
Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon.
#000042