La sovetia ekonomio: pli da debato
#000001
Tiu ĉi sekcio komenciĝas per ero el la numero de januaro 1945 de La Okcidenta Socialisto, malnova revuo de la WSPUS. Ĝi estas mallongigita versio de artikolo de la trockiano Raya Dunayevskaja kiu aperis en la numero de septembro 1944 de La Usona Ekonomia Revizio. Tiu artikolo estis respondo al artikolo publikigita en 1943 de la sovetia teoria ĵurnalo Pod znamenem marksizma (Sub la Standardo de Marksismo) kaj titolita “Kelkaj Demandoj en la Instruado de Politika Ekonomio” — artikolo kiu establis novan oficialan linion en la aplikado de la politika ekonomio de Markso al sovetia socio.
#000003
La demando pri debato estis: ĉu la leĝo de valoro funkcias en Sovetunio? La leĝo de valoro estas la teorio de Marx pri kiel merkatfortoj formas la konduton de kapitalismaj firmaoj dum ili konkuras por produkti kaj vendi varojn kun profito. La nova oficiala vido estis ke la leĝo de valoro finfine funkciis en Sovet-Unio sed ke tio estis kongrua kun la socialisma naturo de la ekonomio. Dunayevskaya konsentis ke la leĝo de valoro funkciigis en Sovet-Unio sed prenis tion kiel indicon ke la ekonomio estis kapitalisma. Post la teksto de Dunajevskaja mi prezentas mian personan vidpunkton, kiu estas, ke la sovetia ekonomio estis nek kapitalisma nek socialisma kaj ke malgraŭ supraĵaj aspektoj la leĝo de valoro ne funkciis en Sovetunio.
#000004
La artikolo "Kelkaj Demandoj pri Instruado de Politika Ekonomio" asertas, ke kvankam la leĝo de valoro funkcias en Rusio, ĝi funkcias en ŝanĝita formo, ke la sovetia ŝtato subigas la leĝon de valoro kaj konscie uzas sian mekanismon en la intereso de socialismo. . Por montri, ke la funkciado de la leĝo de valoro kongruas kun la ekzisto de socialismo, la artikolo citas tiujn fragmentojn el la Kritiko de la Gotha Programo en kiu Markso deklaras ke en socialisma socio, "kiel ĝi eliras el kapitalisma socio," la laboristo ricevos kontraŭ difinita kvanto da laboro la ekvivalenton de tia laboro en konsumrimedo. La nunaj aŭtoroj malakceptas, tamen, la formulon, kiu fluas el ĉi tiuj trairejoj, nome, ke laboro estos pagita per "la natura mezuro de laboro": tempo. Ĉi tio, deklaras la dokumento, ne kongruas kun la sperto de Rusio, kie laboro estas tre diferencigita laŭ grado de lerteco kaj koncerne intelektajn kaj fizikajn diferencojn. La aŭtoroj do proponas novan sloganon: "distribuo laŭ laboro." Ili konsideras, ke ili tiel tradukis la leĝon de valoro en funkcion de socialismo. Oni devas rimarki, ke ili per tio tute identigas "distribuon laŭ laboro" kun distribuo laŭ valoro.
#000007
Marx transprenis de klasika politika ekonomio ĝian ekspozicion de la leĝo de valoro en la senco ke laboro estis la fonto de valoro, kaj soci-necesa labortempo la komuna denominatoro reganta la interŝanĝon de varoj. Markso tamen ĉerpis el tiu ĉi laborteorio de valoro sian teorion de plusvaloro. Li kritikis klasikan ekonomion por konfuzi la ŝajnan egalecon regantan en la varmerkato kun eneca egaleco. La leĝoj de interŝanĝo, Markso asertis, povus doni ĉi tiun aspekton de egaleco nur ĉar valoro, kiu reguligas interŝanĝon, estas materiigita homa laboro. Kiam la varo, laborforto, estas aĉetata, egalaj kvantoj da materiigita laboro estas interŝanĝitaj. Sed ĉar unu kvanto realiĝas en produkto, mono, kaj la alia en vivanta homo, la vivanta homo povas esti kaj estas igita labori preter la tempo, en kiu la laboro produktita de li realiĝas en la konsumrimedoj necesaj por sia. reproduktado. Por kompreni la naturon de kapitalisma produktado, estas do necese, Markso asertis, forlasi la sferon de interŝanĝo kaj eniri la sferon de produktado. Tie oni trovus ke la duobla naturo de varoj - ilia uzvaloro kaj valoro - nur reflektas la duoblan naturon de laboro - konkreta kaj abstrakta laboro - enkorpigita en ili. Por Marx la duobla karaktero de laboro "estas la pivoto sur kiu turniĝas klara kompreno de politika ekonomio." (1).
#000010
Marx nomis la laborprocezon de kapitalo la procezo de fremdiĝo. Abstrakta laboro estas fremdigita laboro, laboro fremdiĝis ne nur de la produkto de sia laboro sed ankaŭ koncerne la procezon mem de elspezo de sia laborforto. Unufoje en la procezo de produktado, la laborforto de la laboristo iĝas same "komponenta parto" de kapitalo kiel fiksa maŝinaro aŭ konstanta kapitalo, kiu estas, denove, la materiigita laboro de la laboristoj. Laŭ Marx, Ricardo “vidas nur la kvanta determino de interŝanĝvaloro, tio estas, ke ĝi estas egala al difinita kvanto de labortempo; sed li forgesas la kvalita determino, ke individua laboro devas per sia fremdiĝo prezentiĝi en formo de abstrakta, universala, socia laboro. (2).
#000011
En ĝia marksisma lego, do, la leĝo de valoro implicas la uzon de la koncepto de fremdigita aŭ ekspluatita laboro kaj, kiel sekvo, la koncepto de plusvaloro.
#000012
Ĝis nun ĉiuj marksistoj rekonis ĉi tiun fakton. Ĝis nun sovetia politika ekonomio aliĝis al tiu interpreto. En 1935 S-ro A. Leontiev, unu el la nunaj redaktoroj de Pod znamenen Marksizma, skribis: “La marksisma doktrino de plusvaloro baziĝas, kiel ni vidis, sur lia instruo pri valoro. Tial gravas konservi la instruadon pri valoro libera de ĉiaj misformoj, ĉar sur ĝi estas konstruita la teorio de ekspluatado” (3). Kaj denove: “Estas tute klare, ke ĉi tiu labordivido en konkretan kaj abstraktan laboron ekzistas nur en varo produktado. Ĉi tiu duobla naturo de laboro rivelas la bazan kontraŭdiron de varproduktado." (4).
#000013
La nova artikolo kontraŭdiras ĉi tiun teorion kaj ĝian pasintan interpreton. Ĝi rekonas la ekziston en Rusio de konkreta kaj abstrakta laboro sed neas la kontraŭdiron enecan en la duobla naturo de laboro. Ĝi rekonas la pivoton sur kiu politika ekonomio turniĝas, sed neas la bazon de ekspluatado kiu por ĉiuj marksistoj same kiel por ĉiuj kontraŭuloj de marksismo estis ĝis nun la esenco de la marksisma analizo. Ĉi tiu estas la problemo, kiun la artikolo devas solvi. Estas interese rigardi kiel tio estas farita.
#000014
Anstataŭ la klasa ekspluato, kiu estis la bazo de la marksisma analizo, la nova teoria ĝeneraligo venas de la empiria fakto de la ekzisto de Sovetunio, supozas ke socialismo estas nerevokeble establita, kaj tiam proponas certajn "leĝojn en socialisma socio". Tiuj estas [1] la industriigo de la nacia ekonomio, kaj [2] la kolektivigo de la agrikulturo de la nacio. Oni devas konstati ĉi tie, ke ambaŭ ĉi tiuj leĝoj tute ne estas leĝoj. Leĝoj estas priskribo de ekonomia konduto. La "leĝoj" kiujn la artikolo mencias estas faktoj. Kio sekvas la leĝojn kiel manifestiĝon de la "objektiva neceso de socialisma socio" "distribuo laŭ laboro" - ja partoprenas la karakteron de leĝo. "Objektiva neceso", oni devas rimarki, ne estiĝas el la ekonomiaj leĝoj; la ekonomiaj leĝoj ŝprucas de la objektiva neceso; ĝi povas, kompreneble, manifestiĝi alimaniere en Sovetunio, sed la manifestiĝoj citataj de la nunaj aŭtoroj estas ĝuste tiuj, kiuj eliras el la kapitalisma socio. La dokumento ne faras ajnan logikan ligon inter la nova bazo, "socialismo", kaj la leĝo karakterizaĵo de kapitalisma produktado - la leĝo de valoro. La implico ke la ŝtato estas vere "por" la principo pagi laboron laŭ bezonoj, sed estas devigita pro objektiva neceso pagi laŭ valoro estas ĝuste la kerno de la marksisma teorio de valoro. La supera manifestiĝo de la marksisma interpreto de la leĝo de valoro estas ke laborforto, ekzakte kiel ĉiu alia varo, estas pagita laŭvalore, aŭ ricevas nur tion, kio estas socie necesa por sia reproduktado.
#000015
Ke Engels neniel foriris de valoro kiel ekspluata rilato karakteriza nur de kapitalisma produktado, oni povas plej bone vidi el la propra antaŭparolo de sinjoro Leontiev al tiu libreto, Engels pri Kapitalo. Tie la sovetia ekonomikisto diras: „Kie, kiel ĉe la manoj de la socialdemokratiaj teoriistoj de la epoko de la Dua Internacio, la kategorioj de valoro, mono, plusvaloro ktp havas fatalan tendencon transformiĝi en senkorpajn abstraktaĵojn loĝantajn en la interŝanĝa sfero kaj malproksime de la kondiĉoj de la revolucia lukto de la proletaro, Engels montras la plej intiman, nedissolveblan rilaton, kiun tiuj kategorioj havas kun la rilatoj inter klasoj en la procezo de la materia produktado, kun pligraviĝo de klasaj kontraŭdiroj, kun la neeviteblo. de la proleta revolucio.” (6).
#000017
noto. La sekva fina komento ŝajnas esti aldonita de la redaktoroj de La Okcidenta Socialisto.
#000020
Kio gravas estas, ke ĉi tiu revizio de marksista ekonomio fakte spegulas la ekonomian realecon de Rusujo — KAPITALISMO.
#000021
(6) Engels pri Kapitalo. La angla traduko ne enhavas ĉi tiun antaŭparolon, eldonita de la Marx-Engels-Lenin-Instituto sub la superrigardo de la Centra Komitato de la Rusa Komunista Partio.
#000025
Respondo: Ne, la sovetia ekonomio ne estis kapitalisma
#000029
Estas vere, ke tiaj kategorioj kiel mono, salajroj, prezoj, kostoj, profitoj kaj interesoj ekzistis en Sovetunio. Tio tamen ne pruvas, ke la sovetia ekonomio estis kapitalisma. Ĉi tiuj fenomenoj ne estas unikaj al kapitalismo. Ili ekzistis en greko-romia antikvo kaj en feŭdismo. Kio difinas kapitalismon estas la ĝenerala ŝablono de rilatoj, kiujn ni nomas "ĉefurbo" kaj en kiu Marx analizis ĉefurbo kaj aliaj verkoj. La mova forto, kiu subtenas ĉi tiun ŝablonon de rilatoj laŭ la leĝo de valoro, estas konkurenco inter kapitaloj - t.e., aparte posedataj kaj kontrolataj varproduktantaj unuoj - por vendi sian produktaĵon je profito sur la merkato. Tiuj unuoj povas esti nomitaj entreprenoj, firmaoj, firmaoj, entreprenoj, trustoj, ktp., kvankam kelkaj el tiuj esprimoj ankaŭ estas uzitaj por subunuoj tute sub la kontrolo de pli granda unuo. Sed je iu nivelo devas esti multeco da kapitaloj, se la ĝenerala sistemo funkcias kiel kapitalismo.
#000030
En la sovetia sistemo ĉiuj produktunuoj estis posedataj kaj kontrolitaj fare de centra politika aŭtoritato. Por facileco de administrado ili estis grupigitaj kune en sinsekve pli grandajn unuojn, sed la manieron kiel tio estis farita estis decidita fare de la centra aŭtoritato, kiu havis la potencon reorganizi la strukturon iam ajn. Sub Stalin industriaj entreprenoj estis subigitaj al ministerioj por malsamaj branĉoj de industrio, sed Ĥruŝĉov decidis abolicii tiujn ministeriojn kaj subigi la entreprenojn al regionaj ekonomiaj konsilioj. La posteuloj de Ĥruŝtŝov decidis reveni al la ministeria sistemo, kvankam ne en la sama formo kiel sub Stalin. Proksime rilataj entreprenoj estis kunfanditaj en "produktadunuiĝojn." Mia punkto ĉi tie estas, ke subunuoj ne havis rimedon por bloki tiajn ŝanĝojn, se la centra aŭtoritato estus decidinta pri ili. Ne estis apartaj ĉefurboj.
#000031
Kelkaj propagandantoj de la opinio ke Sovet-Unio estis kapitalisma trovas tion, kion ili opinias, estas maniero ĉirkaŭ ĉi tiu problemo. Ili agnoskas la foreston de apartaj ĉefurboj ene de la sovetia ekonomio, sed sugestas ke la tuta lando funkciis kiel ununura kapitalisma korporacio - USSR, Inc.. Efektive, Sovet-Unio okupiĝis pri konkuro kun aliaj potencoj, sed tiu konkurado estis ĉefe armea. Estas vere, ke Sovetunio konkuris kun aliaj produktantoj por vendi armilojn sur la monda merkato, ekzemple, sed tio ŝajnas malforta bazo por difini la naturon de la ekonomia sistemo entute.
#000032
Mia argumento estas, ke la sovetia ekonomio ne estis kapitalisma en la signifo de respondi al la ŝablono de rilatoj analizitaj de Marx en ĉefurbo. Se vi volas rigardi ĝin kiel kapitalisma - kaj povas esti tute bonaj kialoj por fari tion - tiam vi devas vastigi vian koncepton de kapitalismo por ampleksi ĝin. Mi diskutas ĉi tion plu tie.
#000035
Nepre nepre, sed mi tamen diros, ke mi ne rigardas la sovetian sistemon socialisma. Mi ja opinias, ke konsiderante la gamon de eblaj modernaj socioj ni bezonas pli diversan aron de konceptoj ol la simpla dikotomio de kapitalismo kontraŭ socialismo.
#000036
Ĉi tio ne estas la "ĉefa" vido en la Monda Socialisma Movado, sed ĝi estas vido bazita sur pluraj jaroj da studado de la sovetipa ekonomio, inkluzive de origina esplorado.
#000037
Enketo de Evoluo de la WSM
#000041