Kabe, pola esperanta pioniro (1872-1959), estas memorata ĉefe pro lia eksterordinara lingva influo kaj pro lia neniam klarigita kaj mistera apostateco rilate al esperanta movado.
#000003
Per analizado de lia skribo (antaŭa artikolo) mi determinis kelkajn gravajn elementojn, kiuj povus iomete klarigi lian abruptan memvolan foriron el la esperanta movado, okazinta dum sia plej laŭdega esperanta aktiveco. Tiuj personecaj karakterizoj estas: lia intelekta vantemo kaj konscio pri sia intelekta supereco – lia karieremo – lia kunnaskita sendependeco kaj kontraŭkonformismo, per kiuj li ne estas taŭga labori teame, ĉar – esence – li ne vere kapablas adaptiĝi kaj akcepti alies konsilojn. Tiaj sumaj psikaj faktoroj estas probable la vera kaŭzo de liaj malakordoj kaj konfliktoj kun diversaj aliaj esperantistoj kaj kunlaborantoj. Sed li estis tiom inteligenta ne damaĝi Esperanton, kiu inter la artefaritaj lingvoj estis probable de li taksita kiel la plej efika, kvankam neperfekta. Li estis same inteligenta kompreni, ke damaĝiga agado kontraŭ Esperanto estus kiel damaĝi sian konkeritan reputacion, pro la fakto ke li dediĉis multon el siaj fortoj al tiu lingvo, kaj sukcese. Tia estas mia konkludo.
#000004
Li profesie estis, kiel Zamenhof, okulkuracisto kaj ekkonis unuafoje esperanton en 1887, sed fariĝis esperantisto (t.e. parolanto esperante) nur en 1903, 16 jarojn poste, kiam li renkontis persone Zamenhof. Tre baldaŭ li famiĝis en la Esperanta mondo, sub la pseŭdonimo Kabe, per traduko de Fundo de l’ Mizero de Sieroszewski, kiu aperis en la revuo Lingvo Internacia en 1904. Ekde 1906 li estis vicprezidanto de la Akademio. En 1911 li forlasis la movadon, kaj de tiam tute ne okupiĝis plu pri Esperanto. Tiuepoke li malpaciĝis kun Grabowski, Zakrzewski kaj aliaj, sed la esperantistaro ne povis kredi ke lokaj kaŭzoj povu vere rezignigi lin rilate al esperanta afero.
#000006
sed ni lasu ke li mem parolu pri sia esperantiĝo....
#000012
Jena teksto estas historia dokumento, eltirita de revuo UNIVERSO, numero 4, paĝoj 113-114-115, publikigita en 1909
#000013