Tian fizikan allogon li tamen ne kredas vera amo: Anna
akceptus lin "pro simpatio kaj kompato". La poeto
komprenas, ke la patrineca sento estus tro forta, kaj ke tian
amon oni neniam povus difini plenkreska. Do, post la momenta
silento, dum kiu okazis la implicita deflankiĝo, ili ambaŭ
revenas al realo kaj racio, kaj ridete ankaŭ la leganto
revigliĝas, kvazaŭ travivinte ian danĝeron:
#000007
En tiu rekonsciiĝo, en tiu intenca gajeco kuŝas la preciza
sento, ke la tempo forfluas, kaj ke ĝi forfluas senfrukte.
Ankaŭ en ĉi tiu verko, plej alta humura atingaĵo, Auld ĉiam
fidelas al sia kerna, implicita tragiko.
#000009
Auld certe spertas ian metafizikan obsedon, kaj li sentas la
devon esplori la "misterojn kernajn de la vivo" (p.
312) per racio kaj intuicio, Sed samtempe li sentas ankaŭ, ke
poezio neniam estos taŭga ilo por filozofie argumenti, kaj ke
arto celas ne ian rektan komunikadon, sed estetikan priskribon de
la mondo. La poeta laboro
#000011
Kaj en la sama poemo li ankaŭ elmetas la esencan realismon
kaj raciismon de sia poetiko:
#000013
Kaj kiam "Kapitalismo venkis en Britujo", li fajre
priskribas la "rabobestojn grasajn", sed poste,
preskaŭ flustre, li rakontas la simplajn gestojn de la venkitoj:
#000017
Kaj la bildo de tiu viro, kiu tiom senespere bruligis sian
cigaredon en 1951, ankoraŭ vivas en la hodiaŭa leganto, kiu
bone scias ke en la nuna Britio kapitalismo estas pli forta ol
iam ajn antaŭe. "Ne venkas amo, kaj la mondon ne heredos /
la malfortuloj" (p. 473). Kontraŭ ĉia memtrompiĝo la
voĉo de Auld noble kaj senhezite leviĝas. En
"Festeno" (p. 405) li trovas mirindan esprimon por
#000019
Do: formo servas la koncepton, kaj ne inverse; la poemo
koncernas la eksteran mondon, la socian interrilaton, kaj ne la
poeton. Foje Auld majstre ironias pri alies sentimentalo: tiel en
"Printemposojle" (p. 446), kiun li tre lirikeme
komencas ("Ornaton sian tajlis aŭror' el silko ora . .
.") kaj daŭrigas dum tri buntaj kaj delikataj kvarversoj,
sed kiun li orelŝire finas per la drastaj vortoj:
#000032
Vidu do: poezio kaj vero, laŭ la goeta formulo, kaj kvankam
li malakceptas la printempajn idiotaĵojn de diletantaj
lirikistoj, lia "kor' sardona" tamen respekte kliniĝas
antaŭ la ĉiutaga laciĝo de la laboristoj. Ni havas ĉi tie
grandan lecionon pri realismo kaj pri la fundamentaj principoj de
#000036
Konklude, kaj pli eksplicite: William Auld estas pinto de la
Esperanta literaturo, kaj unu el niaj malmultaj realismaj
aŭtoroj. La unuvoluma apero de lia originala poemaro estas
profitenda okazo por paŝi al "plena posedo", ne nur de
la lingvo, sed ankaŭ de pli matura - kaj ne diletanta - ideo pri
poezio; en ĝi la homa ĉiutago viviĝas sub la lumo de la poeta
rigardo, kaj poezio mem moviĝas en regionoj kie, laŭ tipe aulda
#000037