Ĉu la Akademio de Esperanto modernigu sin? Tiu estas unu el la demandoj, kiujn oni pritraktos dum la reta konferenco de la Akademio ĉirkaŭ la Zamenhof-tago. Krom prelegoj, okazos la premiero de nova premio: la Laŭro de la Akademio.
#000002
La konferenco de la Akademio okazos marde la 14-an de decembro kaj merkrede la 15-an de decembro, kaj eblos partopreni en ĝi per Zoom. Poste la prelegoj estos spekteblaj ankaŭ per Youtube, informas François Lo Jacomo, la sekretario de la Akademio.
#000004
Laŭ li la celo de la konferenco estas plibonigi la kontakton inter la Akademio kaj la esperantista publiko:
#000005
– La Akademio de Esperanto, prestiĝa institucio, aspektas silenta ĉar ne aperas novaj decidoj, nova aldono al la Universala Vortaro... Tamen, krom la publikaj kunsidoj dum la Universalaj Kongresoj, Akademianoj abunde pridiskutas interesajn demandojn kaj multaj el ili aktivas en la Esperantologia kampo.
#000006
Kelkajn el tiuj demandoj la akademianoj pritraktos en la ok publikaj prelegetoj, kiuj konsistigas la ĉefan enhavon de la konferenco. Sume la konferenco daŭros tri horojn kaj la prelegoj do estos ne pli longaj ol po dudek minutoj.
#000007
Inter la temoj estas la nun okazanta revizio de PIV, en kiu partoprenas pluraj Akademianoj. Pri ĝi prelegos Bertilo Wennergren, kiu pasintjare transprenis la redaktorecon de la ĉefa vortaro de Esperanto.
#000008
Fine de la konferenco estos proklamita la unua ricevanto de la Laŭro de la Aademio, nova premio subvenciata de UEA kaj SAT. La premio estas aljuĝota al libroj “arte signifaj, lingve perfektaj kaj evidente kontribuantaj al evoluigo de esperantlingva kulturo”.
#000010
Inter la statutaj celoj de la Akademio longe ekzistis la eblo “doni premiojn al la aŭtoroj de la plej bonaj aperintaj verkoj”, sed nur en 2020 tia premio estis starigita.
#000012
La 23an de Novembro en sia domo en Łubniki, apud Bjalistoko, en la aĝo de 71 jaroj forpasis Jan Leończuk, poeto, verkisto, multjara direktoro de la Bjalistoka Regiona Libraro, sincera amiko kaj subtenanto de Esperanto.
#000014
Jan Leończuk estis unu el la plej famaj poetoj, ligitaj kun Bjalistoko. Li debutis en 1970 kaj estis aktiva verkisto dum pli ol 50 jaroj. Dum longa tempo li laboris, kiel lekciisto de la Bjalistoka Filio de la Varsovia Universtato, sukcese instigante al la verkado siajn studentojn. Dum 18 jaroj li estis direktoro de la plej granda regiona biblioteko, alinomita pro lia iniciato, La Podlaĥia Libraro.
#000016
Jan Leończuk, kiu dum mallonga tempo loĝis enurbe, revenis al sia naskiĝloko – malgranda podlaĥia vilago – Łubniki, en kiu – dum pli ol 30 jaroj li estis elektata la vilaĝestro – sołtys. Por Esperanto gravis tre granda subteno, kiun Jan Leończuk, kiel poeto, membro de la asocio de verkistoj kaj direktoro de La Podlaĥia Libraro – Książnica Podlaska, donadis al Esperanto-kulturo, precipe al E-literaturo.
#000017
Leończuk lancis la ideon esperantigi kaj eldoni antoloĝion de verkoj de la podlaĥiaj kaj bjalistokaj poetoj kaj verkistoj, kiu aperis okaze de la 94a Universala Kongreso de Esperanto en Bjalistoko. Poste li subtenadis la fondon de la Esperanto-Filio, kadre de La Podlaĥia Libraro kaj kunlabore kun Bjalistoka Esperanto-Societo eldonadon de la serio de Esperanto-Kajeroj, kiuj jam de 10 jaroj estas eldonataj en Bjalistoko.
#000018
Li ankaŭ, modele kunlaborante kun Elżbieta Karczewska – multajara gvidantino de la Esperanto-Libraro, prezidantino kaj aktivulino de BES, kunorganizis kaj sobveniciadis la eldonadon de multaj libroj en Esperanto kaj ĉiujaran publikan legadon en Esperanto de la plej gravaj verkoj de la pola kulturo, kiuj akompanis la publikan legadon de tiuj verkoj, fare de la prezidentoj de Pollando kaj de miloj da homoj tra la tuta lando.
#000019
Li estis konata ankaŭ pro sia modela, eleganta parolstilo kaj tre amika rilatado al ĉiuj kategorioj de aktivaj homoj, sendepende de ilia deveno, religio au eduko, kion ofte aprezis esperantistoj. Laste, sed ne plej malgrave, Leończuk helpis debuti al centoj, da junaj verkistoj en Bjalistoko, sed ankau tutlande, instigante ilin al la literatura verkado kaj helpante eldoni(gi) iliajn verkojn.
#000020
TEJO rifuzis genrajn kaj geografiajn kvotojn
#000021
Post la voĉdono, la komisiito por genra egaleco, David López Rueda, diris al Libera Folio ke la komisiono nun devos diskuti la rezulton.
#000028
La ĝenerala sekretario de TEJO anoncis al la komitato:
#000032
Unu el la proponoj pri Esperanto en la civitana dialogo de EU atingis la unuan lokon en sia kategorio, kaj la duan lokon inter ĉiuj civitanaj proponoj. UEA nun instigas ĉiujn subteni ĝin, por ke ĝi iĝu la plej subtenita el ĉiuj proponoj. Sed pri kio ĝi temas?
#000036
“La estonteco estas en viaj manoj.” La diskuta retejo de EU alireblas en ĉiuj oficialaj lingvoj de la Unio, sed en la praktiko la diskuto okazas nur en kelkaj grandaj lingvoj, ĉefe la angla.
#000037
– Malgraŭ tio mi havas la impreson, ke la organizantoj de la konferenco per manovroj provas igi ĝin malatentata.. Nun ni, tio estas EEU kaj la Eŭropa Komisiono de UEA, faras lastan klopodon por ke ĝi atingu la unuan lokon, kie ĝi estas pli videbla por la politikistoj, kiuj faros la finan decidon pri tio, kion EU faru, li skribis en la komitata listo.
Klaus Leith estas membro de UEA-Komisiono por eŭropa agado kaj reprezentanto de Germana Esperanto-Asocio en la asembleo de Eŭropa Esperanto-Unio. Ni petis lin klarigi, pri kio temas.
#000039
Libera Folio: Kion enhavas la propono?
#000040
– Ne ĉiuj samideanoj konsentas pri la „Multlingva akcelilo“, ĉar ili taksas ĝin plibonigenda. Tion mi ne povas prijuĝi, mi ne estas pedagogo. Pri la detaloj povas argumenti la esperantistaj fakuloj inter si. Rilate al la kampanjo ĉefas la aspekto, ke ni atentigu la neesperantistan publikon pri la ekzisto de tiu esperantlingva programo kiel jam agnoskita kaj elprovita pedagogia metodo.
#000043
– En la EU-Konferenco gravas, ke ni konvinku la konferencantojn, ke nia lingvo proponas avantaĝon al EU pro la solvo de konkreta problemo. La propono de Seán, kiu ja estas relative modesta, ne speciale fanfaronas pri Esperanto sed elstarigas la uzon de nia lingvo por realigi konkretan politikan celon.
#000044
– Kadre de sia kampanjo por partoprenigi esperantistojn en la EU-Konferenco, UEA kaj Eŭropa Esperanto-Unio (kies prezidanto estas Seán Ó Riain) specife petis pri apogo de tiu propono. Ni informis en retaj kaj ĉeestaj aranĝoj kaj distribuis pli ol mil varbilajn vizitkartetojn al la landaj asocioj kun atentigo pri la UEA-vikipaĝo, kie troviĝas utilaj informoj pri kial kaj kiel partopreni la kampanjon.
#000047
– Ni ne havu iluziojn: la civitana konsulto kadre de la EU-Konferenco ne egalas baloton aŭ referendumon. La konferencantoj tute ne estas devigataj realigi iun ajn proponon, eĉ multnombre apogitan. Do ni ne vere atendas, ke fine rezultas rekomendo, ke la EU-instancoj realigu la proponon de Seán.
#000050
– La ĉefa celo de nia partoprenado en la EU-Konferenco estas uzi la eblon paroligi pri nia lingvo en eŭropaj publikaj kaj politikaj rondoj. La unua pozicio en la tuta civitana konsulto estus tre utila varbilo por ni, kaj UEA/EEU intencas maksimume ekspluati tion dum la dua fazo de la kampanjo, kiam temas pri alparoli la konferencantojn, ekzemple la delegitojn en la Eŭropa Parlamento kaj membroŝtataj parlamentoj. EEU jam rete kaj paperletere alskribis pli ol cent parlamentanojn kaj daŭrigos la informadon.
#000051
– La proponoj traktas multajn temojn, inter aliaj jenajn: sano, klimatŝanĝiĝo kaj medio, demokratio, valoroj kaj rajtoj, edukado, EU en la mondo, ekonomio. La plej populara civitana propono en la konsulto ricevis 569 voĉojn kaj temas pri “Plano por reformo cele al eŭropa demokratio bazita je la civitanoj“. Ĝi estis proponita de eŭropunia politika movado (VOLT).
#000054
– La propono pri „Multlingva akcelilo“ havas nun 515 apogantojn, do nur 54 malpli ol la VOLT-propono. Ni realisme taksas, ke ni povas igi nian proponon la plej multnombre apogita propono de la tuta EU-Konferenco.
#000055
Kiel statas pri aliaj proponoj rilataj al Esperanto?
#000056
Malmultaj homoj partoprenas en la civitana dialogo, kiun Eŭropa Unio klopodas starigi sub la ŝildo de Konferenco pri la estonteco de Eŭropo. Parte tial pluraj proponoj kun rilato al Esperanto atingis relative videblan lokon en la diskuto. Sed EU-burokratoj aktive batalas kontraŭ Esperanto, asertas Lu Wunsch-Rolshoven en sia vidpunkta artikolo.
#000060
Estis verŝajne antaŭvideble, ke la kunlaborantoj de la EU-Komisiono elpensos iujn trukojn por ĝeni la prezenton de Esperanto-proponoj dum la “Konferenco pri la estonteco de Eŭropo”, kiun okazigas Eŭropa Unio. Ja jam en pluraj lokoj la Komisiono kontraŭstaris al Esperanto, disvastigis malverajn informojn pri Esperanto kaj fakte misfamigis nian lingvon.
#000061
La komprenado de aliaj kulturoj havas siajn radikojn en la ellernado de la koncernaj lingvoj, kiuj estas la esprimilo de tiuj kulturoj. Pro tio la Komisiono ne subtenas la uzadon de artefaritaj lingvoj, kiuj laŭdifine ne havas kulturajn referencojn.
#000063
Kadre de la estonteco-konferenco de EU multaj homoj subtenas diversajn Esperanto-ligitajn proponojn kaj pluraj el tiuj trovis pli ol cent ĝis preskaŭ kvincent subtenantojn. (Ni konsciu, ke eĉ la plej multe subtenata propono ĝis nun atingis malpli ol sescent subtenojn – la diskonigo de la konferenco inter la proksimume kvarcent kvindek milionoj da EU-civitanoj ne estis aparte sukcesa ĝis nun...) Du el tiuj Esperanto-proponoj troviĝas en la temaro ”Aliaj Ideoj“, kie ili duope havas la plej multajn voĉojn.
#000065
Ĉu la protesto en tiu kazo helpos, tio estas neantaŭvidebla. Sekve la propono pri la rekono de Esperanto estis enmetita duan fojon, en iom alia vortumo, nun kiel kulturlingvo de EU-civitanoj, kaj en la temaro “Valoroj kaj Rajtoj“. Kompreneble estos tre afable, se multaj homoj povos subteni tion, eble ankaŭ prikomenti.
#000069
Indas peti pri tio ankaŭ neparolantojn de Esperanto – finfine temas pri sekvo el la EU-Ĉarto pri Fundamentaj Rajtoj. Tie legeblas en artikolo 22: La Unio respektas kulturan, religian kaj lingvan diversecon. Tio inkluzivas la lingvon Esperanto kaj la kulturon de la Esperanto-parolantoj en Eŭropa Unio.
#000070
Bedaŭrinde pluraj Esperanto-proponoj por la konferenco estis dumtempe neatingeblaj; montriĝadis informo, ke la servilo havas problemon. En julio tio trafis ĝeneralan pledon por Esperanto, kiu tiam estis jam la plej sukcesa en sia temaro. En oktobro/novembro por la ideoj Pli bona lingvoscio – pli bona demokratio kaj Rekoni Esperanton kiel unu el la kulturaj lingvoj de EU-civitanoj oni montris servilo-problemon.
#000071
Le libro es un porta
#000077
Le libro es un domo
#000082
con multe portas e cameras
#000083
e le planca de libros es un urbe magic
#000084
Mi libro favorite es mi proprie casa
#000086
e mira trans le fenestra
#000088
e me transforma a un spira de fumo
#000092
Io vole esser tu cigarretta
#000094
Io es le fumo que tu inhala
#000096
Aldone la komitato tiam decidis, ke ĝenerala direktoro Martin Schäffer laŭeble tuj, prefere ene de dek tagoj, sendu skriban raporton pri la alternativoj rilate la domon de la Centra Oficejo kaj ties ekonomiaj konsekvencoj. La 14-an de novembro la raporto estis afiŝita en la retejo de UEA.
#000109
Se oni volus ludoni parton de la domo aŭ la tuton, necesus pliaj investoj. Laŭ supraĵa takso tiuj kostoj superus 200 000 eŭrojn. Por pli preciza takso necesus dungi spertulojn por pliaj esploroj.
#000112
Parto de la biblioteko Hodler ŝajne estos transdonita al Aŭstrio. Kio okazos pri la cetera parto ne klaras.
#000120
La raporto de la ĝenerala direktoro tute ne mencias la bibliotekon de UEA kaj aliajn funkciojn de la asocio, kiuj plu troviĝas en la domo de la Centra Oficejo. Ĝi sekve ankaŭ tute ne mencias la kostojn, kiujn kaŭzos la translokado de tiuj funkcioj aliloken, se ili ja plu ekzistu.
#000121
– Eble post monato ni devos rekunsidi por fari finan decidon pri ĉio, diris prezidanto Duncan Charters dum la kunsido la 16-an de oktobro.
#000123
Poste tamen nenio plia aŭdiĝis pri nova kunsido.
#000124
TEJO pripensas enkondukon de kvotoj laŭ genro kaj loĝkontinento. Laŭ la propono de la estraro, en ĉiuj elektoj ne pli ol du trionoj de la kandidatoj havu la saman genron, kaj ne pli ol duono loĝu en la sama kontinento. Se la propono estos akceptita de la komitato, la kvotoj estos devigaj por kandidatoj al ajna posteno en TEJO.
#000125
Laŭ la propono tia publika alvoko devas instigi handikapulojn kandidatiĝi kaj ĝi devas esti verkita aŭ provlegita de homoj de malsamaj genroj kaj loĝkontinentoj. La alvoko devas klarigi, ĉu estas iu celgrupo laŭ aĝo, loĝloko aŭ nacieco.
#000127
Almenaŭ 67% de la kandidatoj havas la saman genron;
Almenaŭ 50% de la kandidatoj loĝas en la sama kontinento, krom se la celgrupo havas kontinentan limigon.
#000129
– Oni observis ke eksplicita mencio kaŭzas pli da kandidatiĝoj el tiu menciita grupo, kaj do ebligas pli da kandidata diverseco. Aldone, la teksto proponas ke alvokoj de TEJO klare menciu la celgrupon por eviti frustriĝon de homoj kiuj kandidatiĝas kiam ili fakte ne apartenas al ĝi.
#000133
Laŭ li, plilongigoj de limdatoj malŝparus tempon anstataŭ uzi ĝin por la laboro mem kaj povus seniluziigi la kandidatojn. Responde al demando de Libera Folio, li komentis:
#000138
Defendo por la propono venis de David López-Rueda, komitatano A por Meksiko kaj komisiito por Genra Egaleco, kiu helpis verki la proponon. Laŭ li, pli da anoncoj kaj alvokoj de TEJO ne ĝenos homojn, sed informos ilin pri la deziro de TEJO por diverseco. Se oni devas remalfermi alvokojn, tio estus bona ĉar homoj aŭdus la alvokon pli ol unu fojon.
#000144
Responde al demando de Libera Folio pri tio, ĉu iuj homoj (ekzemple viroj el Eŭropo) povus senti sin nebonvenaj pro la propono, li respondis:
#000146
Dum la diskuto en la komitata retlisto, li sugestis ke oni povus trakti unu kondiĉon kiel pli gravan ol la alia, ekzemple diversecon laŭ genro super loĝ-kontinento. Sed li retiris sian proponon post kritiko de komitatano Michael Boris Mandirola.
#000148
Se la propono validus jam dum la elekto de la nuna estraro, oni devintus remalfermi la alvokon por la tuta estraro. Estis nur unu kandidato por la postenoj de prezidanto, kasisto kaj ĝenerala sekretario. Por la posteno de vicprezidanto, tri el la kvar kandidatoj estis viroj kaj tri el la kvar loĝis en Eŭropo. El la sep kandidatoj por la posteno de senofica estrarano ses estis viroj.
#000149
Elu kelke proximeskis ; elua rozea nazo fremisis, el duime klozis sua okuli, ekirigis e rienirigis sua ungli.
#000159
« Ka tu dejunis Jacquot ? – Yes, yes. – Ed ek quo ? – Ek rostajo dil rejo. »
#000163
Kande me drinkis klara vino,
#000165
Omno jiras, omno jiras en la taverno.
#000166
La nun daŭranta ĝenerala konferenco de Unesko ne traktos la proponon de UEA enkonduki tutmondan Esperanto-tagon en la 26-a de junio. La tiucela kampanjo estis komencita tro malfrue, laŭ vicprezidanto Huang Yinbao (Trezoro). Prezidanto Duncan Charters tamen trovis la kampanjon modela.
#000169
– Mi scias, ke tio estas malfacile atingebla per laboro de kelkaj jaroj, ĉar neniu el ni estas Lapenna aŭ Sekelj, sed indas provi, se ni volas ke en la estontaj lernolibroj oni agnosku, ke ankaŭ ĉi tiu generacio faris ion.
#000171
La lasta diskutero pri la strategia plano de UEA en la forumo tamen estis afiŝita jam la 22-an de januaro de Alexander Gofen, kiu skribis: “Zamenhof ne revis pri truda miksado kaj homogenigo de la homaro. Bedaŭrinde UEA fariĝis operaciulo de la UN por tiu ĉi nenobla celo”. Neniu lin kontraŭdiris.
#000175
La 30-an de julio prezidanto Duncan Charters en la komitata listo laŭdis partoprenintojn en la kampanjo:
#000177
Krom la letero de UEA rekte al Unesko, aktivuloj en 20 landoj sendis proponon pri la enkonduko de internacia Esperanto-tago al siaj landaj Unesko-komisionoj.
#000179
En fremda okulo ni vidas ligneron
#000185
Legantoj ofte plendas, ke en Libera Folio aperas tro malmultaj lingvaj eraroj, kaj sekve malfacilas elpensi, pri kio plendi en la komentoj. Por korekti tiun senerareceraron, ni de tempo al tempo aperigas elektitajn erarojn erigitajn kaj arigitajn de nia senerarigisto István Ertl, kiu ĉi-foje trovis erarojn ĝuste en la... komentoj.
#000186
Vi diris, ke vi kredas je genra indenteco...
“leganto”, Libera Folio la 27-an de septembro
#000191
...mi pensas en ĉi tiu okazo nur pri tio, ke la ovado por Esperanto devas vivi.
Renato Corsetti, Libera Folio la 24-an de septembro
#000193
En Rusio nun okazas la unua tutlanda popolnombrado post 2010. Rusia Esperantista Unio instigas ĉiujn esperantistojn indiki en la censo, ke ili scipovas Esperanton. En la pasinta popolnombrado oni trovis malpli ol mil esperantistojn en Rusio.
#000196
En la formularo estas interalie demando pri parolataj lingvoj, kaj Rusia Esperantista Unio instigas ĉiujn parolantojn de Esperanto nepre indiki en la enketo, ke ili scipovas la lingvon. Ni petis la prezidanton de REU, Aleksandr Lebedev, klarigi, por kio tio utilu.
#000199
Ĉu vi supozas, ke la vera kvanto de homoj, kiuj parolas Esperanton, estas pli granda, aŭ malpli granda?
#000202
– Ofte okazas, ke esperantisto ne estas hejme, censisto komunikas kun ties parencoj, kaj enmetas informon pri la homo laŭ vortoj de la parencoj. Se la parencoj ne estas esperantistoj, apenaŭ ili zorgos mencii scion de Esperanto por tiu homo. Krome, iuj havas antaŭjuĝojn pri censo (ekzemple timo pri diskonigo de personaj datumoj, kaj similaj timoj) kaj simple ne volas ĝin partopreni.
#000205
Ĉar Esperanto ne havas oficialan statuson en la Rusia Federacio kaj ĝiaj konsistigaj regionoj, kaj la nombro de la parolantoj de ĉi tiu planlingvo en la lando estas [nur] ĉirkaŭ mil homoj, ĉi-etape [ni] ne pretas iniciati la proklamon de la respektiva Tago...
#000212
– Parton de la esperantistoj, kiuj iam antaŭe membris en REU, sed ne plu membras, ni povas atingi per retpoŝto – ni havas kelkcenton da retpoŝtadresoj de malnovaj membroj. Mi planas ankaŭ al ili sendi alvokmesaĝojn.
#000218
En sia takso li uzis interalie la ciferojn de la rusia censo de 2010, kiujn la Aleksandr Korĵenkov, redaktoro de La Ondo de Esperanto, trovis sufiĉe realismaj. Laŭ Svend Nielsen la haveblaj censaj rezultoj indikas, ke en la tuta mondo troviĝas inter 30 000 kaj 180 000 homoj, kiuj en censo indikus, ke ili parolas Esperanton.
#000220
Nova takso: 60.000 parolas Esperanton
#000221
Ardente oculos in noctecerca le die que jam ha moriteLe die ha disparite ma le spero refusa addormir se,vivificate de van illusiones
#000222