Jen du poemlibretoj, fakte kajeroj modeste eldonitaj, kiel kutime ĉe Bero. Kanto de telegrafistoj, de Velebit, aperas post la 85a jariĝo de ĉi kroata aŭtoro. En multaj el siaj poemoj li sekvas parnasecan metrikon, tamen ne plene regule, ĉu pro neatento, ĉu pro neobservo. Alifoje li poemas proze, kaj fakte mi sentas liajn prozajn erojn pli poeziaj ol la versaj, kie la rimoj kaj ritmoj ofte iom ĝenas. Des pli kiam oni trafas platan aŭ banalan enhavon, kiel en Madrigalo aŭ Nesendita letero. Pluraj pecoj estas, nu, jes, en ordo – sed nenio nova sub la suno. Plej eksmodaj kaj ekstersezonaj mi trovas liajn verdstelismajn versojn, kiel en Omaĝe al junular-kongresoj, kun jena fino:
#000003
Bonas ja aliaj, kiel la klasikeca Hipoĥondrio, sed, verdire, neniu el la pecoj de ĉi kolekto impresas kiel ronde perfekta gemo aŭ juvelo. Velebit prezentas tonon alterne splenan (antaŭ morto palpeble proksima) kaj ironian, kiel montras ĉi versoj el La lasta deziro:
#000005
Ankaŭ ĉe Mallia legeblas poemoj esperantismaj kun “aliro tro patosa kaj maltro originala kaj mema”, laŭ la vortoj de Neves en la enkonduko. Preskaŭ la lasta duono de la kolekto konsistas el akrostikoj, kiuj, same, apenaŭ entenas atomon da poezio, krom eble en Johano, akceptebla se konsideri la cirkonstancojn.
#000007
Por verki poezion evidente ne sufiĉas kunmeti sintagmojn kiel “serpentesplora”, “polusoj dornopikaj”, “universo ventokirla” aŭ “noce nubi”. Sed Mallia ne limigas sin al tio. Diras Ragnarsson enkonduke al sia poemaro Esploroj: ``Por mi poezio estas esploro; kaj maniero kapti disfluantan senton por ĝin fiksi en spaco kaj tempo.” Kaj Neves lastsomere en KEF, la helsinka festivalo: “Poezio estas animstato‘’. Perfektaj difinoj. Kiel Velebit, la maltano Mallia antaŭsentas la svagan ombron de morto, sed, krom retrorigardon, li prezentas samtempe ian vivan esperon, ofte en la formo aŭ figuro de oazo. Ĉu tien kondukas lia propra esploro? Poezio estas animstato – kaj, por esploristo, ankaŭ kompaso.
#000009
En Esperantujo fariĝas sufiĉe normala kutimo legadi tute
internacie, almenaŭ por serioza leganto. Do kunrecenzi volumojn
japanan, brazilan, kroatan, rusan kaj portugalan devas egale
#000011
Guto da roso (la dua) estas tradukvolumo, fenestro sur
Japanio kaj la japanesko. Jam delonge la hajko ĉesis esti
ekzotikaĵo en la Okcidento; tamen, refreŝigas foje reveni la
fonton. Multege da hajkoj ĉi-volume plaĉegas al mi, pro
trafeco, simplo aŭ/kaj belo. Tamen, ne scipovante la japanan,
neniom mi kapablas mem konstati la nivelon tradukartan. Nur du
#000012
Mi ŝatas la dulingvan formaton de Pluraj vibroj. Legi
la volumon estis bonega okazo praktiki la brazil-portugalan. Kaj
kvankam multaj ĝiaj poeziaĵoj laŭ mia opinio tro didaktikas,
tro amatoras aŭ tro banalas, ne mankas kelkaj veraj gemoj, or
ekz. Ĉio Parolas kaj La Rozo kaj la Kolibro.
#000015
Sur tranĉrando de ponard' estas tre mallonga volumo,
kaj preskaŭ la duono estas tradukaĵoj (inkluzive verkojn de
rusaj klasikuloj, precipe Lermontov kaj Puŝkin). Ni vidas tamen
ke Nikolai Lozgaĉev estis kompetenta poeto. Li elstaris ĉefe
pro emo al vortludoj, ekz. en Primavero. Bedaŭrinde la
poeto jam forpasis, kaj relative junaĝe.
#000017