Ĉu vi vidas ĉiujn lingvojn supre de la paĝo ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por ĉiuj.
#000000
Ĉu Bejruto estas la ĉefurbo por lingvoalternigo de la mondo?
#000004
Poŝtkarto kun miksaĵo de la franca, la araba kaj la angla, sur kiu legiĝas “Mi amas vin, mia kara, tiel multe.” Trovita ĉe la restoracio Tawlet Souk el Tayeb en la kvartalo Mar Mkhael, Bejruto. Foto de Flickr-uzanto Ted Swedenburg. CC BY-NC 2.0
#000005
Tiu ĉi artikolo kaj radioraporto de Dalia Mortada por The World originale aperis ĉe la 5-an de oktobro 2015, kaj estas reeldonita ĉi tie kiel parton de enhavo-interŝanĝa konsento.
#000006
Nur provante pagi por suko, mi devas alternigi la anglan kaj la araban. La komizo komencas la parolon en la araba, “Jen vi estas,” kaj ŝanĝas ĝin al la angla, “tiujn du [sukojn]?”
#000008
Pia Bou Khater estas ĉe la bazaro kun mi. Ĉe la suko-budo ankaŭ ŝi alternigas. “Ho, mi pensas ke mi havas la ŝanĝmonon,” ŝi diras en la angla, kaj ŝi daŭrigas en la araba, “3000.”
#000009
Lingvoalternigo en tia maniero estas unu el la karakterizaĵoj, kiuj difinas vivon en Bejruto por vizitantoj kaj multaj libananoj.
#000010
“Kiam mi interagas kun homoj, aĉetante aĵojn aŭ provante marĉandi, mi alternigas malofte,” Pia klarigas. “Mi ofte provas eltrovi la vorton, ekzemple, kiu signifas tiun verdan foliriĉan aĵon. Ho, ĉu tiu ĉi aĵo estas sama kiel tiu en la angla? Kaj tiam la vorto en la franca aperas,” ŝi ridas, “kaj mi pensas, ke, ho ne, mi ne scias, kio ĝi estas en la franca. Bonvolu ne malfaciligi la aferon.”
#000011
Multlingvismo, en la maniero, kiun Pia konas, ne estas malkutima en Bejruto. Multaj homoj ĉi tie lingvoalternigas grandamezure, diras lingvisto Loubna Dimachki. “Lingvoalternigo, kion ĝi signifas? Kiam vi kombinas du lingvojn en unu frazon aŭ en la tuta interagado,” ŝi diras, kaj ŝi senjunte uzas la francan vorton “merci” por diri dankon al nia kelnero. Dimachki estas konsiderata “franclingvano” – tio signifas, ke ŝia ĉefa dua lingvo estas la franca.
#000012
Sed tio ne estas la sola kaŭzo, kial ŝi uzis “merci.” En Libano oni ofte diras la frazojn “saluton”, “dankon” kaj “kiel vi fartas” en la franca. La araba estas la ĉefa lingvo, sed infanoj lernas en la franca aŭ en la angla ĉe lernejo. Franca- kaj angla-lingvaj lernejoj estis fonditaj ĉi tie ekde la 1800-aj jaroj, kiam katolikaj kaj anglikanaj misiistoj alvenis en la regionon. Tiam, post la Unua mondmilito, la francoj regis Libanon ĝis la 1940-aj jaroj.
#000013
Sed alia lingvisto, Lina Choueri, diras ke la kutima miksado de la tri lingvoj en ĉiutaga vivo fakte ne okazis ĝis multe poste. “Mi simple memoras ke ĝi okazis kaj mia patro estis tre ĉagrenita,” ŝi rememoras.
#000014
La generacio de la patro de Choueri komunikis nur en la araba. Choueri – kiu venis al lernejo en la 1980-aj jaroj – lingvoalternigis. “Mia patro malamis tion! Li dirus, ‘Kiam vi komencas en iu lingvo, simple daŭrigu! Ne ŝanĝu al alia lingvo!'”
#000015
Ĉe la bazaro Pia konsentas kun la patro de Choueri. Ŝi ne ŝatas la ideon, ke homoj devas scipovi la anglan aŭ la francan. “Kaj se vi ne scipovas la aliajn du ekstrajn lingvojn en la lando? Tio estas kiel lingva rasismo,” Pia diras. Des pli, ke la angla kaj la franca estis truditaj per koloniismo kaj okupado, kaj ili estas restaĵoj de tiu komplika historio.
#000016
Sed la lingvisto Dimachki vidas ĉi tiun lingvoalternigon aliel. La maniero, en kiu homoj lingvoalternigas en Bejruto, estas unika. Ĝi ne estas nepre difinita per aĝo aŭ etneco, ŝi diras, kaj ĝi ne estas apartenigita al hejmo aŭ lernejo aŭ la suko-budo ĉe la bazaro. Multlingvismo vere estas ĉie. Strato-ŝildoj enhavas la araban kaj la francan. Registaraj retejoj ofte inkluzivas la anglan. Menuoj en multaj restoracioj aŭ kafejoj havas ĉiujn tri lingvojn, kaj oni povas aŭdi homojn ŝanĝi inter ili.
#000017
Tial Bejruto malsamas de Barcelono, Jerusalemo aŭ Los-Anĝeleso. Homoj en Los-Anĝeleso povus paroli la hispanan hejme kaj la anglan laboreje. Sed en Bejruto, “Ili ĉiuj estas libananoj parolantaj kun libananoj, do kial tiom da lingvoalternigo?” Dimachki demandas. “Oni neniam vidus du francojn kune paroli en la germana aŭ en la hispana aŭ la ĉina, krom se eble estas kaŭzo. Sed ĉi tie ĝi estas, iusence, maniero de parolado.”
#000018
La libananoj ŝercas ke tiu miksaĵo de lingvoj estas la “gepatra lingvo de libananoj.” “Kiam oni havas ‘gepatran lingvon de libananoj’, ĝi estas kvazaŭ parto de onia identeco,” Dimachki diras. “Aŭ tio estas, oni asertas, parto de onia identeco.”
#000019
Estas eĉ T-ĉemizo kun la “gepatra lingvo de libananoj”: “Hi. Keefak? Ça va?” [Saluton. Kiel vi fartas? Bone?] – salutoj en la angla, la araba kaj la franca.
#000020
Mia amikino Pia nomas ĝin “la bastarda frazo, kiu sumigas ĉion.”
#000021
Kiel tiu ĉi tunizia insulo kunigis islamanojn kaj judojn
#000023
La hiĝabo ĉe televido en Alĝerio: Fino de ĉio franca
#000024
Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion
#000026
Herman Dekeŭnink Profilo de kontribuanto »
Saluton! Keefak? OK ? Ĉu vi jam ‘kajmanis’ (->vidu sub reptiliumi en vikipedio ) en Esperanto ?
Ne nur en Libano eblas aŭdi miksitan lingvo-uzon, sed ankaŭ ekzemple en Belgio kie Flandroj oficiale parolas nederlande, sed kie inter si iuj ne malofte uzas miksitan lingvaĵon kun influoj ĉefe el la franca kaj angla. Vortumo kia “ça va ? ok ? salut”, signifante “kiel vi fartas?bone ?ĝis (la revido)” estas ne malofta esprimmaniero.
Samkiel en Bejruto tiuj flandroj spertas tian lingvo-uzon kvazaŭ kiel parto de ilia identeco. Kvankam flandroj estas lingvosentemaj rilate al la uzo de la franca pro iama subpremo de sia propra lingvo dum multaj jardekoj en la pasinta jarcento, tamen tion ili ne etikedas kiel ‘lingva diskriminacio’ aŭ ‘lingvismo’ (->vidu sub Vikipedio)
Gratulon al Jefferson Scott Davis por la traduko de tiu interesa artikolo.
Lingvomiksado estas kutima afero en Rigo, ĉefurbo de Latvio. Plejofte miksiĝas (eĉ ene de unu frazo) latvaj kaj rusaj vortoj kaj esprimoj. Nemalofte almiksiĝas anglaj aŭ/kaj germanaj vortoj.
(Mi rakontas certe pri interparoloj de denaskaj samlingvanoj. Miksado de lingvoj dum konversacio inter diversaj popolanoj ja tute ne mirigas.)
#000029
Lingvomiksado estas kutima afero en Rigo, ĉefurbo de Latvio. Plejofte miksiĝas (eĉ ene de unu frazo) latvaj kaj rusaj vortoj kaj esprimoj. Nemalofte almiksiĝas anglaj aŭ/kaj germanaj vortoj.
(Mi rakontas certe pri interparoloj de denaskaj samlingvanoj. Miksado de lingvoj dum konversacio inter diversaj popolanoj ja tute ne mirigas.)
#000031
Aboni komentojn de ĉi tiu artikolo per retpoŝto
#000033
Ĉiuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje ĉar tiu povus esti markita kiel spamo.
Bonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaĵojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj.
#000034
Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon.
#000035
Bonvolu subteni nian gravan laboron
#000037