Ĉernobilo, impresiga televida spektaklo, sed kiom vera?
#000003
Alia afero pri la televida serio pri kiu mi ne povas komenti vere, sed kiu estis kritikata de multaj spektintoj estas la maniero prezenti la vivon kaj la povrilatojn ene de la socio de Sovetunio. Oni multe kritikis ke la etoso de la serio ne estas la vera vivo en tiu socio, sed la bildo kiun okcidenteŭropanoj aŭ usonanoj havas pri ĝi. Nur kiel ekzemplo, en komentoj legitaj en la reto, oni forte skeptikis pri la (fikcia) mortminaco al la vicdirektoro de la Kurĉatov-instituto fare de ministro, kiu estus ebla en la Stalin-epoko sed absolute ekstertema en 1986. Pri tio mi vere dezirus koni la opinion de la legantoj tiu ĉi teksto, kaj mi ŝatus inviti amikojn kiuj konis tiun socion (ekssovjetianoj, postsovjetianoj aŭ aliaj spertuloj) komenti pri la tempo.
#000007
Iom pli da vero, mi petas
#000020
Sed kiam temas pri eraroj fontantaj el la konformiĝo al la ŝablonoj, tion mi eltenas malpli. Tion mi komentis jam en la kazo de la Insulo de la Rozoj, kaj denove mi vidas la saman fenomenon en Ĉernobilo.
#000022
Estu kuraĝaj, scenaristoj. Ŝoku nin, kaj ne adaptiĝu al niaj antaŭjuĝoj. La realo estas pli interesa ol viaj fikciigoj!
#000023
Tiu sama prefero ne limiĝas al literaturo, sed etendiĝas al aliaj artaj manifestiĝoj, specife la aŭdvidajn. Mi malpli kaj malpli eltenas la filmojn “bazitajn sur reala historio”. Laste ili fariĝis tiom abundaj, mi suspektas ke pro manko de imagpovo de la nuntempaj scenaristoj, ke oni inkludas similan reklamon eĉ en kazoj en kiuj la rakonto havas nur etetan rilaton al la veraj okazintaĵoj. Komprenu min, mi ne kontraŭas la fikcion, eĉ male! Lerta scenaristo sciu elpensi proprajn aŭ novajn mondojn, ne limigu sin al perforto de historio per establitaj ŝablonoj.
#000030
Mi ne donos detalojn pri konvencia filmo, probable vi ĉiuj konas bonajn ekzemplojn. Sed mi komentos du lastatempajn kazojn, kiuj eble ankaŭ vin interesos pro la temo, ambaŭ devenantajn el la televido. Mi ne multe spektas tiun medion, kaj eĉ ne abonas la pagajn kanalojn tiom sukcesajn nuntempe, do spektis malmultajn tiujn famajn seriojn. Sed mi aranĝis, ke mi spektis du, kiuj min tuŝis, unu ĉar ĝi rilatis al Esperanto kaj la alia al mia iama laboro en kerncentraloj: temas respektive pri “La Insulo de la Rozoj” kaj “Ĉernobilo” (pri tiu ĉi en venonta aparta blogero). Ambaŭ bone faritaj, artismaj, sed mensogaj kaj misgvidaj.
#000032
La Insulo de la Rozoj
#000033
La filmo estas amuza, bone filmita kaj aktorita, kaj tre distra. Sed tre falsa.
#000035
Ili certe faris tion intence. Ili kompreneble konis tiun dokumentan filmon (kiel detalo, en tiu ĉi aperas profesorino pri internacia juro, koincide la profesio de la fianĉino en la fikcio), sed preferis la ŝablonan version. Eĉ Esperanto pli komforte sidas por multaj en tiu trivita vizio, kiel plia utopia ero. Mi ne certas ke tiu bildo, tiom simpligita, utilas al nia komunumo. Jes, simpatia, sed destinita al fiasko. Ĉu la reala projekto de la inĝeniero kaj la klopodoj de la realaj esperantistoj ne estus pli interesaj kaj pensinstigaj?
#000038
Oni povus obĵeti al mi ke ja temas pri distra filmo, kaj ke ĉiu spektanto scias ke tiaj ne reprezentas la realon. Mi ne tiom certas. Homoj konscias ke en tiaj filmoj iuj detaloj estas ŝanĝataj por drama efiko, sed normale esperas ke la kerno de la historio enhavas verecon. Eble vi konas la skandaleton vekitan de alia televida filmserio “The Crown” pri la brita monarĥio, kaj la peton de ties registaro ke oni inkludu atentigon ke temas pri fikcia verko. Sendepende de tio, kion vi opinias pri tiu konkreta ekzemplo (kaj mi mem ne spektis ĝin, do ne povas opinii), klaras ke ne ĉiuj samopinias pri la impreso lasata de tiuj fikciaj verkoj.
#000039
Antaŭ ĝuste tri jaroj, mi verkis artikolon en mia blogo en Ipernity, pri fenomeno kiun mi pleje malamas: tiomaj filmoj kiuj teorie intencas disvolvi kontraŭrasisman mesaĝon, sed faras tion per blankulaj ĉefrolantoj. Tie mi menciis plurajn el ili, komencante per la plej malnova «Mortigi najtingalon» («To kill a Mockingbird»), kiun mi ja pardonas pro ĝia antikveco, kaj pro ĝiaj filmaj kvalitoj. Sed tio estas malpli pardoninda en pli novaj filmoj, kiel «Australia», kiu ĝuste kaŭzis la verkon de tiu iama teksto.
#000042
Nun mi eksciis pri alia pli ĵusa ekzemplo: la tre sukcesa kandidato al la oskar-premio, «The Help». Ĝi ŝajne kondamnas la rasismon en la sudo de Usono dum la apartismaj tempoj, sed, jen denove, pere de la okuloj kaj la travivaĵoj de juna blankula bonkorulo. Ne mirinde ke iuj nigrulaj historiistoj kritikis ĝin aŭ ke la apuda afiŝo ĝin mokas.
#000043