Sabaton, la 13-an de majo, homoj tutmonde spektos la finalon de Eŭrovido-Kantkonkurso. Komenciĝinte kiel malgranda kantkonkurso inter kelkaj landoj, Eŭrovido iĝis ĉefa internacia spektaklo, kiu lanĉas ŝlagrojn kaj igas la partoprenantojn internaciaj steluloj.
#000003
Temas pri bone oleita maŝino – kiel ĝi devas esti por kunordigi tian amasan eventon. La reguloj estas precizaj, de kiom da homoj povas prezenti sur la scenejo ĝis la maksimuma kantolongeco, kaj konkurantoj devas strikte sekvi ilin. Sed la reguloj pri kiuj lingvoj uzeblas ŝajne neniam estis tre konstantaj. Tra la jaroj, ili ŝanĝiĝis, ree ŝanĝiĝis kaj denove ŝanĝiĝis.
#000004
Estas daŭra debato pri tio, en kiu lingvo konkurantoj kantu. La angla lingvo, iam uzata en la konkurso nur de Britio kaj Irlando, superregas la scenejon. Artistoj rezignas pri kantado en oficiala lingvo de sia lando kontraŭ pli vaste komprenata lingvo por akiri popularecon ĉe juĝistoj kaj admirantoj, sed ĉu tio estas sukcesa strategio?
#000005
Laŭ la Eŭrovido-retejo, “Eŭrovido-Kantkonkurso komenciĝis kiel teknika eksperimento en televida dissendado: la viva, samtempa, transnacia elsendo”. La unua Eŭrovido-Kantkonkurso okazis en 1956, kun sep konkurantaj landoj: Nederlando, Svisio, Belgio, Germanio, Francio, Luksemburgio kaj Italio.
#000006
Ĉiu lando sendis du kantojn kaj Svisio estis elektita kiel gajnanto de la unua konkurso. Nur en la konkurso de 1958 oni decidis ke la gajnanta lando gastigos la eventon venontjare — tradicio kiu daŭras ĝis hodiaŭ laŭeble.
#000007
En la komenco, ekzistis neniu regulo pri la lingvo en kiu la landoj povas kanti kaj ĝis 1965 ĉiu lando uzis sian nacian lingvon. Svedio estis la unua lando kiu rompis la normon en tiu jaro partoprenante per kanto en la angla. En la venonta jaro, la organizantoj enkondukis la unuan lingvan regulon, laŭ kiu lando partoprenanta en la konkurso devas uzi unu el siaj oficiale agnoskitaj lingvoj.
#000010
La regulo estis abolita en 1973, sed poste restarigita en 1977. Tamen, Belgio kaj Germanio rajtis kanti en la angla en tiu jaro, ĉar ili jam estis elektintaj siajn kantojn antaŭ la anonco pri la ŝanĝo de la regulo.
#000011
Restas la demando, ĉu kanti en la angla povas doni pli bonan ŝancon gajni la konkurson. La klara respondo ĝis nun estis jes, se oni konsideras la fakton ke 34 gajnintaj kantoj (aŭ 46,6 elcentoj) estis en la angla. Eĉ se oni forigas la sep gajnojn de Irlando kaj la kvin gajnojn de Britio (la du partoprenantaj landoj kiuj havas la anglan kiel oficialan lingvon), restas ankoraŭ 22 fojoj kiam lando gajnis sen kanti en sia oficiala lingvo.
#000013
Sube vi vidos bildon per kiu oni komparas la elcenton de kantoj senditaj de ĉiu lando en lingvo alia ol sia oficiala lingvo kun la nombro de fojoj kiam la lando gajnis.
#000014
La mapo prezentas kelkajn interesajn modelojn. Ekzistas tendenco de okcidento al oriento. Ĝenerale, okcidentaj landoj partoprenas per kantoj en siaj naciaj lingvoj pli ofte, dum landoj de centra kaj orienta Eŭropo havas preferon por neoficialaj lingvoj. Tamen, kiam oni komparas tion kun la nombro de gajnoj, ŝajnas ke okcidenteŭropaj landoj havas ĝenerale pli da gajnoj el orienteŭropaj landoj, kio sugestas favoran korelacion por kantado en denaska lingvo.
#000016
Kaj eĉ se la forigo de la lingva regulo en 1999 kondukis al drasta kresko de la nombro de kantoj en la angla, la kresto de la tendenco povas esti tre baldaŭa. Ekde 2018, pligrandiĝis la nombro de kantoj en lingvoj aliaj ol la angla. En 2021, ĉiuj tri unuaj lokoj kantis en oficiala lingvo de sia lando, kio lastfoje okazis en 1995. La gajninto de 2022, Ukrainio, daŭrigis la tendencon kantante en sia oficiala lingvo, la ukraina.
#000017
Kvankam freŝdataj gajnintoj kantis en oficiala lingvo de sia lando, tio ne estas tiom ordinara afero. La grafikaĵo montras la dek plej freŝdatajn gajnintojn kiuj kantis en oficiala lingvo de sia lando. La plej freŝdata estis Ukrainio en 2022 kaj la malplej freŝdata el tiuj dek estis Irlando en 1992, do jen diferenco de 30 jaroj.
#000018
Kvankam oni permesis de multaj jaroj kanti en lingvo kiu ne estas oficiala en sia lando kaj kvankam tio iĝis normo, ankoraŭ ekzistas homoj kiuj ne kontentas pri tiu decido. En 2008, la franca konkurinto, Sébastien Tellier, kantis la kanton “Divine” en la angla. Tio naskis disputojn inter tiuj kiuj havas la taskon protekti la francan lingvon.
#000019
Pli freŝdate, hispana konkurinto Ruth Lorenzo estis kritikita de la Reĝa Akademio Hispana (Real Academia Española, la registara ento kiu reguligas la hispanan lingvon), pro sia elekto kanti “Dancing in the Rain” plejparte en la angla. Ruth respondis: “La angla estas realaĵo en Hispanio kaj mi volis speguli tion en mia kanto”. Ŝi daŭrigis klarigante ke nur la korusa parto estos kantata en la angla.
#000021
Alia interesa tendenco estas la inkluzivo de aliaj tipoj de lingvoj en kantojn, ekzemple fikciaj lingvoj kaj signolingvoj. Belgio estis la unua lando kiu konkuris per kanto en fikcia lingvo en 2003. Urban Trad, la belga konkurinto, gajnis la duan lokon per sia kanto, “Sanomi”. Belgio konkursis denove per kanto en fikcia lingvo en 2008, sed kun multe mapli da sukceso. Nederlando ankaŭ kantis en miksaĵo de angla kaj fikcia lingvo en 2006, ankaŭ kun malmulte da sukceso.
#000022
Ekzistis ankaŭ multaj uzoj de signolingvo. Kvin landoj inkluzivis signolingvon en siajn kantojn. Tamen, la reguloj postulas ke ĉiu kanto devas havi voĉan muzikon kaj ne povas esti nur instrumenta, do kanto nur en signolingvo ne estas teknike permesata. Malgraŭ tio, tiuj tendencoj montras la inkludon kaj la kreskantan popularecon de diversaj lingvoj.
#000023
La ĉi-jara konkurso rapide alproksimiĝas. Ĉar landoj devas antaŭe elekti sian kanton, ni jam scias, kiuj estos la ĉi-jaraj lingvoj. El la 37 landoj, 28 konkuros kun kanto tute en la angla aŭ inkluzivos anglajn versojn iagrade. Kvankam tio estas rompo de la tendenco de la pasintaj kelkaj jaroj inkluzivi pli da oficialaj lingvoj kaj malpli da angla lingvo, tio povus esti pro la fakto ke la angla estas la lingvo de la ĉi-jara gastiganta lando, Britio.
#000025
Dum ĉi-jare ni vidos preskaŭ ĉioman dominadon de la angla lingvo en Eŭrovido-Kantkonkurso, kerne la spektaklo temas pri kunigi homojn por komuna sperto. Malgraŭ sia pasintjara gajno, Ukrainio ne gastigos la eventon pro sekurecaj zorgoj rilataj al la daŭranta invado de Rusio. Anstataŭe, ili partneris kun Britio, kiu gajnis la duan lokon, kaj la spektaklo okazos en Liverpool. La ĉi-jara slogano estas “United By Music”, por montri la partnerecon inter Britio kaj Ukrainio kaj ankaŭ la potencon de muziko por kunigi homojn. La duonfinaloj estos elsendataj mardon, la 9-an de majo, kaj ĵaŭdon, la 11-an de majo. La finalistoj konkuros sabaton, la 13-an de majo.
#000026
Trovu ludliston kun la ĉi-jaraj Eŭrovido-kantoj ĉi tie kaj rigardu en Global Voices Spotify por pliaj ludlistoj lingve diversaj.
#000027
La diplomatia konflikto estis la ĝojo de karikaturisto la tutan semajnon:
#000060
TVE (Televido por Naturmedio) prezentas 14 filmetojn faritajn de finalistoj de ĝia tutmonda filmkonkurso, sub la temo “naturmedio”.
#000115