Wikipedia's Legume as translated by GramTrans
#000000
Guŝofrukto estas simpla seka frukto kiu evoluas el simpla karpelo kaj kutime dehiskas (malfermiĝas laŭ junto) sur du flankoj.
Komunnomo por tiu speco de frukto estas balgo, kvankam la esprimo "balgo" ankaŭ estas aplikita al kelkaj aliaj fruktospecoj, kiel ekzemple tiu de vanilo ( kapsulo) kaj de la rafano ( silikvo).
#000002
Guŝoj estas rimarkindaj en tio kiun la plej granda parto de ili havas al simbiozaj nitrogenfiksantaj bakterioj en strukturoj nomitaj radiktuberetoj.
Pro tiu kialo, ili ludas ŝlosilan rolon en kultivciklo.
#000003
9 Internaciaj jaro de pulsoj
#000004
La esprimo "pulso", kiel uzite fare de la de la Unuiĝintaj Nacioj Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo (FAO), estas rezervita por kultivaĵoj rikoltitaj sole por la seka semo.
Tio ekskludas verdajn fabojn kaj verdpizojn, kiuj estas konsideritaj vegetaĵaj kultivaĵoj.
Ankaŭ ekskludita semoj kiuj estas plejparte plenkreskaj por nafto ekstraktado ( olesemoj kiel sojfaboj kaj arakidoj), kaj semoj estas kiuj estas uzitaj ekskluzive por semado de furaĝo ( trifolioj, luzerno).
Tamen, en ofta uzokutimo, tiuj distingoj ne estas ĉiam klare faritaj, kaj multaj el la specoj utiligitaj por sekigitaj pulsoj ankaŭ estas utiligitaj por verdaj legomoj, kun iliaj faboj en balgoj dum june.
#000005
Kelkaj Fabacoj, kiel ekzemple Skotbalailo kaj alia Genisteae, estas guŝaj sed estas kutime ne nomitaj guŝoj fare de farmistoj, kiuj emas limigi tiun esprimon al manĝkultivaĵoj.
#000006
Farmitaj guŝoj povas aparteni al multaj agrikulturaj klasoj, inkluzive de furaĝo, greno, floraroj, farmacia /industria, nekultivita/ verda stalsterko, kaj ligno-specioj.
Plej komerce farmitaj specioj plenigas du aŭ pli da roloj samtempe, dependante sur sia grado da matureco kiam rikoltite.
#000007
Grenguŝoj estas kultivitaj por siaj semoj.
La semoj estas uzitaj por homa kaj besta konsumo aŭ por la produktado el petroloj por industriaj uzoj.
Grenguŝoj inkludas fabojn, lentojn, lupenojn, pizojn, kaj arakidojn.
#000008
Guŝoj estas signifa fonto de proteino, manĝfibroj, karbonhidratoj kaj oligoelementoj;
ekzemple, 100-grama porcio de kuiritaj kikeroj enhavas 18% de la Daily Value (DV) por proteino, 30% DV por manĝfibroj, 43% DV por folato kaj 52% DV por mangano.
Kiel aliaj fabrik-bazitaj manĝaĵoj, pulsoj enhavas neniun kolesterolon kaj malgrandan grason aŭ natrion.
#000009
Guŝoj ankaŭ estas elstara fonto de rezistema amelo kiu estas rompita malsupre de bakterioj en la dika intesto por produkti mallong-ĉenajn grasacidojn (kiel ekzemple butirato) uzitajn fare de intestaj ĉeloj por manĝaĵenergio.
#000010
Antaŭstudoj en homoj inkludas la potencialon por regula konsumo de guŝoj en vegetara manĝaĵo influi metabolan sindromon.
Ekzistas indico ke parto de pulsoj (ĉirkaŭ unu taso ĉiutage) en dieto povas helpi malaltigi sangopremon kaj redukti LDL kolesterolnivelojn, kvankam ekzistas zorgo vedr. la kvalito de la apogaj datenoj.
#000011
FAO rekonas 11 primarajn pulsojn.
#000012
Lablab, hiacintfabo ( Lablab purpureus )
Jack-fabo ( Canavalia ensiformis ), glavofabo ( Canavalia gladiata )
Flugilhava fabo ( Psophocarpus tetragonolobus )
Velurfabo, bovinjuko ( Mucuna pruriens var. utilis)
Ignamfabo ( Pachyrhizus erosus )
#000016
Furaĝguŝoj estas de du larĝaj tipoj.
Kelkaj, kiel luzerno, trifolio, vicio ( Vicio ), stilo ( Stylosanthes ), aŭ Arakido , estas semitaj en paŝtejo kaj tuŝetitaj per brutaro.
Aliaj furaĝguŝoj kiel ekzemple Leucaena aŭ Albicio estas ligneca arbedo aŭ arbospecioj kiuj estas aŭ rompitaj malsupre de brutaro aŭ regule tranĉas de homoj por disponigi brutarfuraĝon.
#000017
Guŝospecioj kultivitaj por siaj floroj inkludas lupenojn, kiuj estas kulturitaj komerce por siaj floraroj same kiel estaĵo populara en ĝardenoj tutmonde.
[ citaĵo bezonis ] Industrie farmitaj guŝoj inkludas Indigofera kaj Acacia speciojn, kiuj estas kultivitaj por tinkturfarbo kaj natura dentokarn produktado, respektive.
[ citaĵo bezonis ] Nekultivitaj/verda stalsterkguŝospecioj estas kultivitaj por esti plugitaj reen en la grundon por ekspluati la altajn nivelojn de kaptita atmosfera nitrogeno trovita en la radikoj de la plej multaj guŝoj.
Multaj guŝoj kulturitaj por tiu celo inkludas Leucaenan, Cyamopsis , kaj Sesbaniajn speciojn.
Diversaj guŝospecioj estas farmitaj por ligno-produktado tutmonde, inkluzive de multaj Akacio specioj kaj Castanospermum australe .
#000018
[ citaĵo bezonis ] Guŝarboj ŝatas la karobarbojn ( Gleditsia , Robinia ) aŭ la kentukia kafarbo ( Gymnocladus dioicus) povas esti uzita en permakulturaj manĝarbaroj.
Aliaj guŝarboj ŝatas orpluvon kaj la ligneca grimprebvisterio estas venena.
#000019
Multaj guŝoj enhavas simbiozajn bakteriojn nomitajn Rhizobia ene de radiktuberetoj de siaj radiksistemoj.
(Plantoj apartenantaj al la genro Styphnolobium estas unu escepto al tiu regulo.
Tiuj bakterioj havas la specialaĵkapablon de fiksado de nitrogeno de atmosfera, molekula nitrogeno ( N kun nombro) en amoniakon ( NH3).
#000020
Amoniako tiam estas transformita al alia formo, amonio (Nh + 4), uzebla proksime de (kelkaj) plantoj de la post reago:
#000021
Tiu aranĝo signifas ke la radiktuberetoj estas fontoj de nitrogeno por guŝoj, igante ilin relative riĉaj je plantoproteinoj.
Ĉiuj proteinoj enhavas nitrogenajn aminoacidojn.
Nitrogeno estas tial necesa ingredienco en la produktado de proteinoj.
Tial, guŝoj estas inter la plej bonaj fontoj de plantoproteino.
#000022
Kiam guŝoplanto mortas en la kampo, ekzemple post la rikolto, ĉio el sia restanta nitrogeno, integrigita en aminoacidoj ene de la ceteraj plantpartoj, estas liberigita reen en la grundon.
En la grundo, la aminoacidoj estas transformitaj al nitrato (NE − 3), produktante la nitrogenon havebla al aliaj plantoj, tiel funkciante kiel sterko por estontaj kultivaĵoj.
#000023
En multaj tradiciaj kaj organikaj farmaj praktikoj, kultivciklo implikanta guŝojn estas ofta.
De alternado inter guŝoj kaj neguŝoj, foje plantante neguŝojn du fojojn en vico kaj tiam guŝo, la kampo kutime ricevas sufiĉan kvanton de nitrogenaj kunmetaĵoj por produkti bonan rezulton, eĉ kiam la kultivaĵo estas neguŝa.
Guŝoj foje estas referitaj kiel " verda stalsterko ".
#000024
Arkeologoj malkovris spurojn de pulsproduktado ĉirkaŭ Ravi Rivero ( Panĝabo), la sidejo de la Induso-civilizacio, datante ĉirkaŭ 3300 a.K.
Dume, signoj de lentkultivado ankaŭ estis trovitaj en egiptaj piramidoj kaj kojnskribreceptoj.
Sekaj pizosemoj estis malkovritaj en svisa vilaĝo kiuj estas kreditaj ĝis nun reen al la Ŝtonepoko.
Arkeologia indico indikas ke tiuj pizoj havendaĵo estantaj kultivitaj en la orientaj Mediteraneana kaj Mezopotamia regionoj antaŭ almenaŭ 5,000 jaroj kaj en Britio jam la 11-a jarcento.
#000025
Guŝoj estas vaste distribuitaj kiel la tria plej granda tera plantfamilio laŭ nombro da specioj, malantaŭ nur la Orkidacoj kaj Asteracoj, kun proksimume 751 genroj kaj proksimume 19,000 konataj specioj, [14] [15] konsistigante proksimume 7% de florplantospecioj.
#000026
Hindio estas la plej granda produktanto de la monda kaj la plej granda konsumanto de pulsoj.
Pakistano, Kanado, Mjanmao, Aŭstralio kaj Usono, en tiu sinsekvo, estas signifaj eksportfirmaoj kaj estas la plej signifaj provizantoj de Hindio.
La tutmonda pulsmerkato estas taksita je 60 milionoj da tunoj.
#000027
Hare Krishna Food por Vivo
#000033
Guŝo, aŭ legumo, estas unufaka malfermfrukto de la fabacoj, estiĝanta el unuopa fruktofolio kaj havanta du partojn (klapojn), kiuj disiĝas ĉe maturiĝo.
#000036
Adapto de guŝoj antaŭ konsumado
#000037
Guŝoj ne devus esti konsumitaj nekuiritaj pro du kialoj. Unue ili enhavas tripsinan inhibilon. Ilia ĉefa tasko ekz. je la sojo estas protektado kontraŭ insekto. Tripsino estas unu el digestaj enzimoj kaj nekuiritaj guŝoj povas kaŭzi gravajn digestajn problemojn.[1]
#000038
Dua problema substanco enhavitaj en guŝoj estas lektinoj. Ili kaŭzas koaguliĝon de rosaj globetoj - globetparietoj enhavas sukerojn, al kiuj lektinoj facile ligas. Kialo de ĉeesto de lektino en guŝoj ne estas ĝis nun pliklarigata.[2]
#000039
Ambaŭ nomitajn toksajn substancojn eblas elimini per trempado kaj bolado. Tempo de trempado estas 12 horoj, poste necesas elverŝi la akvon kaj boli guŝojn en freŝa akvo. Kvanto de toksaj substancoj eblas malaltigi per ĝermado.[3]
#000040
Guŝakvo (aŭ akvofabo, el la angla aquafaba) estas la resta akvo post guŝkuirado. Ĝi estas utila por anstataŭi ovon en la vegana kuirarto. Oni povas uzi guŝakvon por kuiri meringojn, ekzemple.
#000041
La silikvo estas dufaka malfermfrukto de brasikacoj.
#000042
Varioj de sojfabaj semoj, populara guŝo
#000043