Socialismo, komunismo, socialdemokratio, revolucio... La diverĝaj kaj ŝanĝantaj signifoj alkroĉitaj al tiaj vortoj kaŭzas senfinan konfuzon kaj miskomprenon. Kial estas tiel malfacile por homoj konsenti pri tio, kion ili volas diri? Kiel estiĝis la tuta konfuzo?
#000002
Tamen, estis eĉ nuntempe ne substantiva diferenco de signifo inter socialismo kaj komunismo — kaj ene de pliaj kelkaj jardekoj, kiel Engels implicas, eĉ la diferenco en signifo estis forvelki. Tio ne signifas ke ekzistis neniuj signifaj diferencoj inter verkistoj en la maniero kiel ili elpensis socialismon/komunismon - sed tiaj diferencoj ne determinis kiel ili elektis inter la du vortoj. Socialismo kaj komunismo estis ĝenerale viditaj kiel alternativaj manieroj rilati al senklasa post-kapitalisma socio kiu finfine realigus la idealojn de la Franca Revolucio: libereco, egaleco, frateco.
#000006
Laŭ kiel ĉi tiuj vortoj estas derivitaj ĉi tio ŝajnas sufiĉe racia. Socialismo estas sistemo gvidata de sociaj bezonoj, t.e. la bezonoj de socio, dum komunismo estas sistemo gvidata de komunaj bezonoj, t.e. la bezonoj de la komunumo. Estas malfacile detekti ajnan realan diferencon inter kio estas socia kaj kio estas komuna, inter socio kaj komunumo.
#000007
Ankaŭ aperis en ĉi tiu frua periodo tria esprimo ekvivalenta al socialismo or komunismo - asociismo. Ĉi tio signifis sistemon bazitan sur la principo de asocio – la vorto uzata en tiu tempo kiel la malo de konkurado. Nuntempa ekvivalento povus esti kooperativismo – kaj tia vorto ja ekzistas, sed kun la pli malvasta signifo de sistemo bazita sur laboristaj kaj konsumantaj kooperativoj. La vorto asociismo eluziĝis, sed ĝi faris klaran influon sur la lingvo uzata de Markso, kiu plurfoje referencas al la membroj la postkapitalisma socio, kiun li antaŭvidis. la rilataj produktantoj.
#000009
vorto ŝtato iras reen al la dekkvina jarcento kaj origine havis neniun rilaton kun la ideo de riĉaĵo komune. Ĝi estis rilatita al komunuma – tio estas la komuna bonfarto aŭ la publika bono. Poste ĝi estis asociita kun respubliko. Nuntempe la ŝtatkomunumo plej ofte rilatas al la asocio de iamaj britaj kolonioj.
#000012
En la malfrua deknaŭa kaj frua dudeka jarcento, aliflanke, ŝtato estis vaste uzita fare de kontraŭuloj de kapitalismo por rilati al ilia ideala post-kapitalisma socio. La substantivo estis kutime kombinita kun klariganta adjektivo por formi la frazon la socialisma ŝtatkomunumo or la kooperativa ŝtatkomunumo. Foje oni tamen nomis simple la estontan socion la komuneco. Tio, ekzemple, estis la nomo de semajna gazeto eldonita de la Socialista Partio de Vaŝingtono (la ŝtato) de januaro 1911 ĝis aprilo 1914.
#000013
Je ĉi tiu punkto ni devas esplori la historion de la vorto revolucio. Uzita en socia (prefere ol scienca) kunteksto, ĝi tendencas havi du signifojn. Ĝi signifas, unue, radikalan ŝanĝon en sociaj kondiĉoj kiu estas relative rapida kaj kunportas gradon da malkontinueco, kontraste al evolua ŝanĝo, kiu estas pli malrapida, laŭgrada kaj daŭra. Marksistoj donas revolucio la speciala signifo de fundamenta ŝanĝo en la produktadmaniero, kiel la revolucio, kiu anstataŭigis feŭdismon per kapitalismo. En ofta uzokutimo la vorto ofte rilatas al nura ŝanĝo en politika reĝimo.
#000019
En ĝia dua signifo, revolucio estas perforta kaj kaosa socia renversiĝo. Estas ĉi tiu signifo, kiu estas ofte plej alta en la mensoj de homoj. Kiel William Morris indikis, ekzistas neniu streĉa logika ligo inter la du signifoj. Sub la ĝustaj kondiĉoj, revolucio en la senco de fundamenta socia ŝanĝo povas esti plenumita kun malmulte da aŭ neniu perforto. Male, perforta renversiĝo eble ne kondukas al socia ŝanĝo de iu granda signifo.
#000020
La signifo de vortoj estas afero de granda graveco. Signifoj multe formas la pensadon de homoj. Estas malfacile eĉ pensi kaj paroli pri io, por kio vi havas nur misgvidajn vortojn aŭ tute neniujn vortojn. 'La komenco de saĝo estas nomi aferojn per siaj ĝustaj nomoj.' Tiel diras la ĉina proverbo.
#000034
Revena diskuttemo inter aŭtentaj socialistoj/komunistoj estas ĉu valoras la penon batali por la "veraj" (originalaj) signifoj de vortoj tiel vaste miskomprenitaj. Aŭ ĉu ni elpensu novajn vortojn por priskribi nin mem kaj la socion, al kiu ni strebas?
#000035
Finfine, signifoj estas afero de potenco kaj influo. Nur akirante sufiĉan influon sur la mensoj de homoj ni povas enkonduki novajn vortojn en ĉefan diskurson. Sed kun sufiĉa influo sur la mensoj de homoj ni povas ankaŭ restarigi malnovajn signifojn al vortoj misvojaj.
#000036
Mi lasas la lastan vorton al tiu renoma filozofo de lingvo el la mondo de Lewis Carroll Tra la Spegulo, Humpty Dumpty:
#000037
'Kiam I uzu vorton,' Humpti Dumpti diris per iom malestima tono, 'ĝi signifas ĝuste tion, kion mi elektas ĝin signifi – nek pli nek malpli.'
#000038
— La demando estas, — diris Alicio, — ĉu vi povas fari vortojn signifi malsamajn aferojn – jen ĉio.'
#000039
'La demando estas,' diris Humpti Dumpti, 'kiu devas esti mastro – jen ĉio.'
#000040
Nia celo estas tutmonda sistemo de socio bazita sur komuna posedo kaj demokratia kontrolo de la rimedoj por produkti kaj distribui riĉaĵon de kaj en la intereso de la tuta homa komunumo.
#000041