La traduk-administranto de Global Voices por Esperanto, Herman Dekeŭnink, tradukis la novelon “Perception de Delvaux” al Esperanto (“Percepto de Delvaux”) de aŭtoro Jean Jauniaux, kiu estas la prezidanto de PEN-Club Belgique, la belga franclingva centro de Internacia Klubo PEN. La novelo estis eldonita originale dulingve, en la franca kaj en la nederlanda.
#000002
La fikciaĵo unue estis publikigita en 2018 kaj rakontas neatenditan eventon kiu okazis en la Muzeo Delvaux dum vizito al Sint Idesbald (Belgio) fare de grupo de japanaj turistoj. La Esperanta traduko fare de Dekeŭnink estis eldonita de Japana Esperanta Librokooperativo.
#000003
Legu pli pri la anonco de la traduko tie ĉi (en la franca).
#000004
Ĉi tiu gastartikolo, origine publikigita en la retejo Langoly kaj verkita de Kelsey Wetherbee, estas republikigita en Global Voices kiel parto de interkonsento pri kundivido de enhavo.
#000007
Sabaton, la 13-an de majo, homoj tutmonde spektos la finalon de Eŭrovido-Kantkonkurso. Komenciĝinte kiel malgranda kantkonkurso inter kelkaj landoj, Eŭrovido iĝis ĉefa internacia spektaklo, kiu lanĉas ŝlagrojn kaj igas la partoprenantojn internaciaj steluloj.
#000008
Temas pri bone oleita maŝino – kiel ĝi devas esti por kunordigi tian amasan eventon. La reguloj estas precizaj, de kiom da homoj povas prezenti sur la scenejo ĝis la maksimuma kantolongeco, kaj konkurantoj devas strikte sekvi ilin. Sed la reguloj pri kiuj lingvoj uzeblas ŝajne neniam estis tre konstantaj. Tra la jaroj, ili ŝanĝiĝis, ree ŝanĝiĝis kaj denove ŝanĝiĝis.
#000009
Estas daŭra debato pri tio, en kiu lingvo konkurantoj kantu. La angla lingvo, iam uzata en la konkurso nur de Britio kaj Irlando, superregas la scenejon. Artistoj rezignas pri kantado en oficiala lingvo de sia lando kontraŭ pli vaste komprenata lingvo por akiri popularecon ĉe juĝistoj kaj admirantoj, sed ĉu tio estas sukcesa strategio?
#000010
Laŭ la Eŭrovido-retejo, “Eŭrovido-Kantkonkurso komenciĝis kiel teknika eksperimento en televida dissendado: la viva, samtempa, transnacia elsendo”. La unua Eŭrovido-Kantkonkurso okazis en 1956, kun sep konkurantaj landoj: Nederlando, Svisio, Belgio, Germanio, Francio, Luksemburgio kaj Italio.
#000011
Ĉiu lando sendis du kantojn kaj Svisio estis elektita kiel gajnanto de la unua konkurso. Nur en la konkurso de 1958 oni decidis ke la gajnanta lando gastigos la eventon venontjare — tradicio kiu daŭras ĝis hodiaŭ laŭeble.
#000012
En la komenco, ekzistis neniu regulo pri la lingvo en kiu la landoj povas kanti kaj ĝis 1965 ĉiu lando uzis sian nacian lingvon. Svedio estis la unua lando kiu rompis la normon en tiu jaro partoprenante per kanto en la angla. En la venonta jaro, la organizantoj enkondukis la unuan lingvan regulon, laŭ kiu lando partoprenanta en la konkurso devas uzi unu el siaj oficiale agnoskitaj lingvoj.
#000015
La regulo estis abolita en 1973, sed poste restarigita en 1977. Tamen, Belgio kaj Germanio rajtis kanti en la angla en tiu jaro, ĉar ili jam estis elektintaj siajn kantojn antaŭ la anonco pri la ŝanĝo de la regulo.
#000016
Restas la demando, ĉu kanti en la angla povas doni pli bonan ŝancon gajni la konkurson. La klara respondo ĝis nun estis jes, se oni konsideras la fakton ke 34 gajnintaj kantoj (aŭ 46,6 elcentoj) estis en la angla. Eĉ se oni forigas la sep gajnojn de Irlando kaj la kvin gajnojn de Britio (la du partoprenantaj landoj kiuj havas la anglan kiel oficialan lingvon), restas ankoraŭ 22 fojoj kiam lando gajnis sen kanti en sia oficiala lingvo.
#000018
Sube vi vidos bildon per kiu oni komparas la elcenton de kantoj senditaj de ĉiu lando en lingvo alia ol sia oficiala lingvo kun la nombro de fojoj kiam la lando gajnis.
#000019
La mapo prezentas kelkajn interesajn modelojn. Ekzistas tendenco de okcidento al oriento. Ĝenerale, okcidentaj landoj partoprenas per kantoj en siaj naciaj lingvoj pli ofte, dum landoj de centra kaj orienta Eŭropo havas preferon por neoficialaj lingvoj. Tamen, kiam oni komparas tion kun la nombro de gajnoj, ŝajnas ke okcidenteŭropaj landoj havas ĝenerale pli da gajnoj el orienteŭropaj landoj, kio sugestas favoran korelacion por kantado en denaska lingvo.
#000021
Kaj eĉ se la forigo de la lingva regulo en 1999 kondukis al drasta kresko de la nombro de kantoj en la angla, la kresto de la tendenco povas esti tre baldaŭa. Ekde 2018, pligrandiĝis la nombro de kantoj en lingvoj aliaj ol la angla. En 2021, ĉiuj tri unuaj lokoj kantis en oficiala lingvo de sia lando, kio lastfoje okazis en 1995. La gajninto de 2022, Ukrainio, daŭrigis la tendencon kantante en sia oficiala lingvo, la ukraina.
#000022
Kvankam freŝdataj gajnintoj kantis en oficiala lingvo de sia lando, tio ne estas tiom ordinara afero. La grafikaĵo montras la dek plej freŝdatajn gajnintojn kiuj kantis en oficiala lingvo de sia lando. La plej freŝdata estis Ukrainio en 2022 kaj la malplej freŝdata el tiuj dek estis Irlando en 1992, do jen diferenco de 30 jaroj.
#000023
Kvankam oni permesis de multaj jaroj kanti en lingvo kiu ne estas oficiala en sia lando kaj kvankam tio iĝis normo, ankoraŭ ekzistas homoj kiuj ne kontentas pri tiu decido. En 2008, la franca konkurinto, Sébastien Tellier, kantis la kanton “Divine” en la angla. Tio naskis disputojn inter tiuj kiuj havas la taskon protekti la francan lingvon.
#000024
Alain Joyandet, ŝtata sekretario pri kunlaborado kaj frankofonio, diris: “Kiam iu ricevas la honoron esti elektita por reprezenti Francion, tiu kantas en la franca”. Franca politikisto François-Michel Gonnot ankaŭ lanĉis plendon al la kanalo France-3 (kiu elsendas Eŭrovidon), dirante ke “la defendo de la franca lingvo estas parto de la respondeco de tiu kanalo” kaj petante ke Tellier kantu sian Eŭrovidan kanton en la franca.
#000025
Pli freŝdate, hispana konkurinto Ruth Lorenzo estis kritikita de la Reĝa Akademio Hispana (Real Academia Española, la registara ento kiu reguligas la hispanan lingvon), pro sia elekto kanti “Dancing in the Rain” plejparte en la angla. Ruth respondis: “La angla estas realaĵo en Hispanio kaj mi volis speguli tion en mia kanto”. Ŝi daŭrigis klarigante ke nur la korusa parto estos kantata en la angla.
#000026
Alia interesa tendenco estas la inkluzivo de aliaj tipoj de lingvoj en kantojn, ekzemple fikciaj lingvoj kaj signolingvoj. Belgio estis la unua lando kiu konkuris per kanto en fikcia lingvo en 2003. Urban Trad, la belga konkurinto, gajnis la duan lokon per sia kanto, “Sanomi”. Belgio konkursis denove per kanto en fikcia lingvo en 2008, sed kun multe mapli da sukceso. Nederlando ankaŭ kantis en miksaĵo de angla kaj fikcia lingvo en 2006, ankaŭ kun malmulte da sukceso.
#000027
Ekzistis ankaŭ multaj uzoj de signolingvo. Kvin landoj inkluzivis signolingvon en siajn kantojn. Tamen, la reguloj postulas ke ĉiu kanto devas havi voĉan muzikon kaj ne povas esti nur instrumenta, do kanto nur en signolingvo ne estas teknike permesata. Malgraŭ tio, tiuj tendencoj montras la inkludon kaj la kreskantan popularecon de diversaj lingvoj.
#000028
La ĉi-jara konkurso rapide alproksimiĝas. Ĉar landoj devas antaŭe elekti sian kanton, ni jam scias, kiuj estos la ĉi-jaraj lingvoj. El la 37 landoj, 28 konkuros kun kanto tute en la angla aŭ inkluzivos anglajn versojn iagrade. Kvankam tio estas rompo de la tendenco de la pasintaj kelkaj jaroj inkluzivi pli da oficialaj lingvoj kaj malpli da angla lingvo, tio povus esti pro la fakto ke la angla estas la lingvo de la ĉi-jara gastiganta lando, Britio.
#000030
Dum ĉi-jare ni vidos preskaŭ ĉioman dominadon de la angla lingvo en Eŭrovido-Kantkonkurso, kerne la spektaklo temas pri kunigi homojn por komuna sperto. Malgraŭ sia pasintjara gajno, Ukrainio ne gastigos la eventon pro sekurecaj zorgoj rilataj al la daŭranta invado de Rusio. Anstataŭe, ili partneris kun Britio, kiu gajnis la duan lokon, kaj la spektaklo okazos en Liverpool. La ĉi-jara slogano estas “United By Music”, por montri la partnerecon inter Britio kaj Ukrainio kaj ankaŭ la potencon de muziko por kunigi homojn. La duonfinaloj estos elsendataj mardon, la 9-an de majo, kaj ĵaŭdon, la 11-an de majo. La finalistoj konkuros sabaton, la 13-an de majo.
#000031
Trovu ludliston kun la ĉi-jaraj Eŭrovido-kantoj ĉi tie kaj rigardu en Global Voices Spotify por pliaj ludlistoj lingve diversaj.
#000032
La 16-an de marto, la moldava parlamento aprobis je dua legado leĝprojekton proponitan de la partio Ago kaj Solidareco (PAS) por ŝanĝi la nomon de la ŝtata lingvo en la konstitucio kaj en ĉiuj aliaj leĝoj, de “moldava” al “rumana”, anoncas NewsMaker. La iniciato celas laŭigi la leĝaron al la decido de la Konstitucia Kortumo farita en 2013, kiu diras ke la Deklaracio de Sendependiĝo de Moldavio — kiu mencias la rumanan lingvon — superas la konstitucian tekston, inkluzive rilate la nomon de la ŝtata lingvo.
#000035
La leĝpropono estis aprobita de 58 deputitoj. Membroj de la partio PAS festis la rezulton kriante “Brave”. “Gratulojn. Tiu ĉi voĉdonado estas iom malfrua”, diris Igor Grosu, proparolanto de la parlamento.
#000038
Tamen, la komunistaj kaj socialistaj partioj kontraŭis la leĝproponon. Deputitoj ĉeestis la sesion kun afiŝoj kiaj “La Konstitucio de Moldavio: Moldavio, moldavoj, moldava” kaj “La popolo estas suverena. PAS estas tirano”. La partioj eĉ proponis forigi la leĝproponon de la agendo, sed ilia propono ne ricevis la necesan nombron de voĉoj.
#000039
Tiu ĉi estas fragmento de la originala teksto verkita de Esther Mamani kaj publikigita en la cifereca revuo Muy Waso.
#000042
Atingante la komunumon, Germinda salutas la tieajn estrojn kaj profitas por kontroli iliajn laborplanojn, dum la brula sezono alvenas.
#000047
Tiu “administra” kapablo venas de ŝia unua laboro, kiam ŝi ankoraŭ estis adoleskanto. Tiam ŝi estis dediĉiĝanta al la pago de servoj kaj al la kontrolo de dungitaro en loka bieno.
#000050
Du jarojn post tiu familia decido, Germinda ne nur laboris kaj prizorgis siajn filojn, sed ŝi ankaŭ iris al la vespera lernejo por fini sian mezlernejan gradon.
#000052
“Kiam ŝi havis ok jarojn, miaj geavoj vendis ŝin al riĉa familio por ke ŝi helpu en la domo kaj ŝi neniam revenis al la lernejo”, rakontas Germinda pri sia patrino.
#000054
La homoj loĝantaj en la areoj klarigas ke la incendioj servas por purigi la kultivareojn de malgrandaj, mezaj kaj grandaj produktistoj de sojo, maizo kaj fazeoloj.
#000058
La incendioj ekster kontrolo okazantaj pro la agroindustrio, kiu disvastiĝas inkluzive ĝis fiskaj teroj kaj protektitaj areoj, endaĝerigas la sekurecon de pli malgrandaj komunumoj.
#000061
Arlena Algarañaz, la plej bona amikino de Germinda Casupá, memoras kun kolero pri la multaj horoj kiujn ili pasigis en oficejoj de la Aŭtoritato pri Imposto kaj Kontrolo de Arbaroj kaj Tero. Ili provis klarigi al la oficistoj ke la incendioj ne estas okazigitaj de la komunumoj.
#000063
Pri Germinda, Arlena memoras ke “ŝi estis unu el la plej aktivaj partoprenantoj en la atelieroj pri virina enpovigo kiujn ni faris kune kun la Advokato de la Popolo kaj la Plataformo pri Inkluziva Familia Prizorgo”.
#000064
Li ne konsentis ke Germinda devus studi kaj labori samtempe. Kiam ŝi iris eksteren, li molestis kaj perfortis ŝin pretekste de “ĵaluzo”. Dum multaj jaroj li frapis kaj insultis ŝin.
#000066
Antaŭ pli ol kvin jaroj, la spiralo de perforto rompiĝis. Li diris al ŝi ke ŝi “ŝparu monon por aĉeti sian skatolon (rilate al ĉerko)”. Germinda komprenis la gravecon de la minaco.
#000067
Tiel, la jaro 2015 iĝis jaro de ŝanĝoj por Germinda. Ŝi disiĝis de sia perforta edzo, sed ŝi ankaŭ komencis sian karieron en la indiĝena gvidado.
#000068
Germinda kontraŭ masklismo kaj masklisma perforto
#000071
La kritikoj kontraŭ Germinda ne mankas. Plejparte, ili venas de viraj gvidantoj.
#000072
Kiam ŝi eniras unu el la komunumoj kiujn ŝi vizitas kutime, unu el la gvidantoj de la komunumo diras ke ili ne agnoskas ŝin kiel aŭtoritaton.
#000073
“Kial virino devas iri ien ajn? Kiu elektis ŝin por tio?”, plendas gvidanto.
#000075
Kaj ne estis la ĉefoj kiuj elektis Germinda por partopreni en la juĝado de la Internacia Tribunalo pri Naturo (TIN) en Ĉilio en 2019 por denunci la bolivian ŝtaton pro mortigo de la naturmedio. Tamen, ŝi estis elektita danke al la vasta subteno de siaj virinaj kolegoj.
#000076
En 2018, ŝi kreis la Ligon de Komunumaj Defendantoj. Tiu ĉi organizaĵo estas komunuma averta sistemo pri kazoj de perforto kontraŭ la virinoj de la regiono.
#000077
“Germinda ĉiam estas atenta por helpi siajn kunulinojn. Se ni ekscias pri kazo de perforto, ni raportas ĝin”, klarigas Elena Guasese, loĝanto de Sañonama.
#000078
Tiu verdikto kiun la tribunalo donis en 2019 signifis venkon por Germinda, sed ĝi reprezentis nur la komencon de pli da taskoj kaj respondecoj.
#000079
La etendiĝo de la agrikultura frontlinio kaj la fajro revenis al Chiquitania en 2020 kaj ankaŭ en 2021. Tiuj ĉi novaj incendioj postulas de Germinda pli da laboro por estingiĝi la flamojn kaj savi sian popolon. Tio signifas protekti la vivon de la arbaroj kaj de ĝiaj loĝantoj.
#000080
Nuntempe, Germinda vizitas la komunumojn por vidi kiuj agadoj estas farataj por malpliigi la efikojn de la fajroj.
#000081
La monitorado kiun Germinda faras, inter aliaj aferoj, temas pri ĝisdatigo de la nombro de familioj ekzistantaj en ĉiu komunumo, kontrolado de ilia aliro al trinkakvo aŭ aŭtoj kiuj havas sufiĉan fuelon por eblaj evakuoj.
#000082
“Ni devas moviĝi de zorgo al agado”, diras Germinda antaŭ eniri taksion pere de kiu ŝi vizitos tri komunumojn en la ĉirkaŭaĵo de San Ignacio de Velasco: Sañonama, Santa Anita kaj Espíritu.
#000083
Survoje al la komunumo de Espíritu, Germinda parolas kun kelkaj fajrobrigadistoj kiuj laboras en la regiono. La incendioj reaktiviĝis en Candelaria, San Matías kaj Roboré.
#000086
Sed la fajro kaj ĝia danĝera etendiĝo okupas la diskutojn.
#000092
“Estis tre bele esprimiĝi antaŭ la Internacia Tribunalo pri Naturo”, — memoras Germinda rideteme — “sed ĉi tie en la arbaro ne ekzistas verdikto kiu estingu la fajron”.
#000094
Ni parolis kun la cifereca lingva aktivisto Franca Umasoye Igwe, ununome Umasoye. De niĝeria deveno, Umasoye interesiĝas pri la intersekcoj de teknologio, socimedioj kaj la konservado de la lingvo Ekpeye [elp. ekpeje]. La ekpejoj [eo] estas subgrupo de la Igboj [eo] kiuj loĝas en la regionoj de Ahoada en River State [eo], Niĝerio. Umasoye kunigas siajn pasiojn en la organizaĵo kiujn ŝi fondis, la NRO [eo] Lingva Iniciato Parolu Ekpeje Flue (Speak Ekpeye Fluently Language Initiative). La retejo klarigas ke Umasoye realigas sian kredon laŭ kiu lingva daŭripovo devus esti engaĝa kaj amuza — la interfaco estas aŭdaca, bunta kaj alloga, inkluzivante rimedojn kiel senpagajn lingvajn librojn, kursojn kaj vortaron. En junio, Umasoye kaj ŝia teamo ankaŭ kreis premiitan projekton nomitan “project Afrilingo” ĉe la Kodummaratono Monda Pintkunveno pri la Informa Socio, kiu gastigis la eventon en partneriĝo kadre de la Internacia Jardeko de Indiĝenaj Lingvoj [de Unesko]. La projekto inkluzivas la kreadon de ludoaplikaĵo por lerni pri indiĝenaj lingvoj kaj kulturoj. Ekkonu pli pri la engaĝiĝo de Umasoye rilate al la disvastigo de la ekpeja lingvo per ciferecaj medioj en nia intervjuo kun ŝi.
#000097
RV: Kia estas la nuna stato de via lingvo rete kaj eksterrete?
#000101
Umasoye: The Ekpeye language is gradually gaining presence in the online space through the work of the Speak Ekpeye Fluently Language Initiative. We look forward to having more accessible resources online in years to come. Offline, the language is spoken mainly by elders as the Gen-Zers and millennials seem uninterested. This challenge we aim to tackle through the use of digital tools.
#000102
Umasoye: La ekpeja lingvo gajnas iom post iom spacon interrete per la laboro de la Lingva Iniciato Parolu Ekpeje Flue. Ni planas havi pli da alireblaj retaj rimedoj en la venontaj jaroj. Eksterrete, la lingvo estas parolata ĉefe de aĝuloj, ĉar junaj generacioj (generacioj “Z” kaj “Y”) ne ŝajnas interesiĝi pri ĝi. Ni intencas alfronti tiun defion per la uzado de ciferecaj iloj.
#000103
Umasoye: My motivation for having Ekpeye in the digital space is to see that young Ekpeye youths embrace and learn their language in a relatable space. Hopefully this will reduce their language apathy.
#000105
Umasoye: Mia motiviĝo por havi la ekpejan lingvon en la cifereca spaco estas vidi ke junaj ekpejoj adoptas kaj lernas sian lingvon en spaco al kiu ili povas rilatiĝi. Espereble tio malkreskigos ilian lingvan apation.
#000106
Neniun taŭgan dokumentadon de la ekpeja lingvo en la freŝdataj tempoj.
Mankon de financado por la disvolvado de specialaj retaj apoj aŭ retaj medioj inter lernantoj kaj denaskaj parolantoj.
#000111
Umasoye: Young people can be encouraged to learn their language by using a fun and interesting approach that appeals to them while educating them on the importance of language sustainability. A fun approach that can be used is music, the creation of language gaming apps as well as family influence.
#000113
Umasoye: Junuloj povas esti kuraĝigitaj lerni sian lingvon uzante amuzan kaj interesan aliron kiu allogas ilin, samtempe edukante ilin pri la graveco de lingva daŭripovo [eo – pdf]. Uzebla amuza aliro povas esti muziko, la kreado de lingvaj ludaj apoj, same kiel familia influigo.
#000114
Tiu artikolo estis unue publikigita en la bolivia reta revuo Muy Waso kaj estas republikigata en Global Voices kadre de partneriĝo.
#000117
Por la venontaj 30 jaroj antaŭvideblas eĉ pli grandaj efikoj. Ĉefe koncerne sekecojn kaj inundojn, aŭ la kreskon de ekstremaj klimataj fenomenoj.
#000120
Konektiĝo kaj teknologio fronte al la krizo
#000128
Dum la pluvaj sezonoj, tiu trajto kaj ĝia neantaŭvidebla trajektorio enkotigas multajn domojn kaj loĝantarojn de la regiono.
#000130
Por alfronti tiujn riskojn, indiĝenaj popoloj komencis krei regionan partoprenan procezon inter Argentino, Bolivio kaj Paragvajo, en la komenco de la jarmilo. Ekde tiam, tiu procezo plifortiĝis kaj integris helpon de diversaj organizaĵoj, iĝante sistemo de frua averto pere de ciferecaj komunikaj medioj. Estas uzataj grupoj de Vacapo (la plej uzata kaj la plej alirebla mesaĝilo en la regiono), sed ankaŭ Telegramo, Tvitero kaj Fejsbuko.
#000132
La Sistemo de Frua Averto, ankaŭ nomata SAT (mallongigo de “Sistema de Alerta Temprana“), estas strebo kiu baziĝas sur la kunlaboro de apartaj sektoroj kiel teknikistoj kaj loĝantoj, sed ĝia administrado estas farita de la lokaj komunumoj. Laŭ la Tutmonda Komisiono pri Adaptado, per averto antaŭa je 24 horoj kaze de ŝtormoj en la ĉirkaŭaĵo, la damaĝo povas malaltiĝi je 30%.
#000133
Marko Carraso, de la Fondaĵo Avina, organizo kiu apogas tiun strebon, diras ke “temas pri granda kunlabora procezo, en kiu kreiĝas agoj kiuj rilatas al adaptado, konfliktsolvado, krizo-administrado kaj konstanta kreado de klimatdatumoj”.
#000134
Tiamaniere, ili povas krei retojn de frua averto en kazoj de urĝeco, programojn de naturmedia komunikado, informado pri klimato kaj vendado de produktoj.
#000136
Leo Puglisi intervjuis la opozician estron Anthony Albanese dum la balota kampanjo de 2022. Ekrankopio de video de 6 News en Jutubo
#000138
Leonardo Puglisi estas natura forto. La 14-jaraĝa knabo gvidas junan skipon de raportistoj de Aŭstralio kaj ankaŭ de eksterlande por 6 News, nova novaĵretejo. Ĝi prezentiĝas kiel reta alternativo al la ĉefa amaskomunikilaro, dum ĝi ankaŭ ofertas similajn servojn kiel ĝisdatajn novaĵojn, longajn intervjuojn, kernan politikan programon, SpinCheck, enketajn raportojn kaj faktokontroladon.
#000139
6 News komenciĝis en 2019 kiel “HMV”, kovrante lokajn novaĵojn en Hawthorn, suburbo de Melbourne, en Jutubo. Ekde tiam, ĝi vastigis sian areon por fokusiĝi pri internaciaj kaj naciaj novaĵoj.
#000140
Aldone al Jutubo kaj al sia retpaĝo, 6 News uzas plurajn platformojn, inkluzive de TikTok, Tvitero kaj Fejsbuko, por disvastigi kaj privarbi sian enhavon.
#000141
Ilia konto Patreon havas 242 patronojn, dum ilia kanalo en Jutubo havas preskaŭ unu milionon da spektoj kaj 14 000 abonantojn ĝis nun. Freŝdate ili publikigis konversacion kun la ĉefministro Anthony Norman Albanese, kiu arigis pli ol 20 000 spektojn. Lia persona konto en Tvitero havas preskaŭ 35 000 sekvantojn, kaj 6 News povas fieri pri 20 000.
#000142
La video de ĉefraportisto Connor Alforque “Libervole asistita morto: ĉu tio estas etika?” provizas per ekzemplo pri iliaj specialaj raportoj:
#000143
6 News estas prezentita en kolekto de televidaj kaj radiaj intervjuoj de la ĉefa amaskomunikilaro, same kiel en novaĵartikoloj. Ekzemple, la ĵurnalo The Age raportis pri novaĵo antaŭ du jaroj:
#000144
A 12-year-old schoolboy has been dubbed possibly Melbourne’s youngest journalist after his “scoop” about the demolition of a 19th-century school bell tower. Year seven student Leonardo Puglisi was on the scene at 6pm on Wednesday to report the removal of the much-loved, 135-year-old school symbol at Hawthorn West Primary School, in the city's inner east.
#000145
12-jaraĝa lernejano estas konsiderata verŝajne la plej juna ĵurnalisto de Melbourne, post kiam li publikigis “ekskluzivan novaĵon” pri la disfaligo de 19-jarcenta lerneja sonorilturo. Lernejano Leonardo Puglisi estis surloke je la 6-a vespere merkrede por raporti pri la forigo de la multe amata 135-jaraĝa lerneja simbolo ĉe la bazlernejo Hawthorn West, en la urbo Melbourne.
#000146
Kiel parto de sia raportado pri la aŭstraliaj incendioj de januaro 2020, Leo raportis el la ĉefurbo, Kanbero. La raportado inkluzivis lian familianon, Sebastian.
#000147
Intervjuo kun 16-jaraĝa subtenanto de Trump estas plia originala kaj potenca video.
#000148
Leo kaj 6 News evidente havas multajn admirantojn, inkluzive de profesiaj plenkreskaj ĵurnalistoj:
#000149
Mate, I’m just seeing your broadcasts now and they are bloody fantastic! I tried doing what you’ve done when I was young and got nowhere near your professionalism. You’re amazing. Well done. Can’t wait to see what you do next! @6NewsAU
#000150
Kara, mi ĵus spektas viajn elsendojn nun kaj ili estas terure mirindaj! Kiam mi estis infano mi provis fari kion vi faris, sed mi tute ne atingis profesiecon kiel la via. Vi estas nekredebla. Gratulon. Mi senpacience atendas vidi kion vi faros poste!
#000152
Tamen, li ankaŭ ricevas abundan retan kritikadon. Kelkaj estas klare misinformitaj, kaj kelkaj kontraŭantoj ne komprenas ke li estas multe sub la voĉdonrajta aĝo. Oni multe primokas lian aĝon en sociaj retoj:
#000153
it’s school holidays my guy
#000154
hi all, pls report @katherinedeves_ – this is getting out of hand
#000159
Tiu konto en Tvitero estas nomata laŭ la nesukcesa kandidato de la Liberala Partio kiu kandidatiĝis en la aŭstraliaj balotoj de majo 2022, Katherine Deves. Ŝi estis forte subtenita de la tiama ĉefministro Scott Morrison kaj estis alte polemika pro komentoj kiujn ŝi faris kaj kiujn multaj priskribis kiel transfobiajn. Ŝi intertempe fermis sian konton en Tvitero post publikigo de postbalota pepo pri transgenraj homoj.
#000163
Kiel montras jena renkonto, Leo ne timas embarasojn en sociaj retoj. La suba interŝanĝo kun parlamentano de ŝtato Viktoria estas tipa ekzemplo:
#000164
Tim Smith appears to have just threatened me with defamation because I quoted him in a tweet
#000165
Again, I’m asking for a full withdrawal 
#000166
Tim Smith ŝajne ĵus minacis min pro kalumnio ĉar mi citis lin en pepo. Denove, mi petas plenan retiron.
#000167
Leo intervjuis multajn el la granduloj de la aŭstralia politiko, inkluzive de la iama ĉefministro Scott Morrison kaj opozicia estro, nuna ĉefministro, Anthony Albanese.
#000168
La prezidento de Ukrainio Volodimir Zelenskij troviĝas nun je la pinto de lia listo de intervjuindaj homoj. Kun la energia aliro de Leo, verŝajne ne pasos multe da tempo ĝis oni vidos ilin konversacii.
#000169
Global Voices parolis kun Leo pri liaj ĝisnunaj spertoj kaj esperoj por la estonto la 23-an de junio 2022:
#000170
Ĉi tiu artikolo estis originale publikigita de Meta.mk. Redaktita versio estas publikigita ĉi tie kadre de interkonsento pri kundivido de enhavo inter Global Voices kaj Metamorphosis Foundation.
#000174
La 17-an de marto, la junaj montenegraj kantistoj Milica Radan kaj Komnen Vuković, kune kun la muzikgrupo D-mol, lanĉis videaĵon por sia kontraŭmilita kanto “Vratite nam snove” (“Redonu niajn revojn”), dediĉita al la infanoj de Ukrainio.
#000175
La kanto estas mesaĝo kiu postulas ĉesigon de la milito komenciĝinta la 24-an de februaro, kiam Rusio invadis Ukrainion, kaj ĝi esprimas empation por la suferantaj infanoj. La filmeto ankaŭ havigas subtekston en la angla.
#000176
La videaĵo estis publikigita de la gazetara kompanio Vijesti, eldonisto de samnoma gazeto, TV-kanalo kaj retejo, kiuj troviĝas inter la plej influaj komunikiloj en Montenegro.
#000179
En intervjuo por , Kadić Bojanić diris ke la bildoj de la milito en Ukrainio — infanoj senigitaj de siaj amatoj, detruitaj domoj, vicoj de rifuĝintoj, la sufero, la malsekureco — vekis en ŝi la plej profundan malĝojon, sed ankaŭ inspiris la deziron fari ion, eĉ etan, kio kuraĝigus interkompreniĝon de ĉiuj homoj bonvolaj kaj spronus ilin agadi.
#000181
Sa druge strane – u samom korijenu nastanka medija u kojima radim je anti-ratni aktivizam – od Monitora, preko novine, televizije, portala Vijesti i Centra za istraživačko novinarstvo – osnivači su uvijek dizali glas protiv nepravde i agresije moćnih. Sve to je uticalo da pjesmu napišem, skoro pa u jednom dahu, dok sam sa koleginicama i kolegama pripremala akciju pomoći djeci Ukrajine...
#000183
Bildoj de sufero revenigis al mi la subpremitajn memorojn de tio pro kio ĉiuj loĝantoj de la areo de eksa Jugoslavio suferis dum la jaroj 1990, kiam mia propra infaneco trankvila kaj fabela ĉesis pro militaj hororoj.
#000184
Aliflanke, la komunikilaro por kiu mi laboras havas kontraŭmilitan aktivadon ĉe sia bazo, ekde la semajna Monitoro, ĝis la ĵurnalo, televidkanalo, la retejo Vijesti kaj la Centro por Esplorĵurnalismo. Iliaj fondintoj ĉiam plendis kontraŭ maljusteco kaj la agreso de la potenculoj. Ĉio ĉi influis min verki la kanton en preskaŭ unu spiro, dum mi estis preparanta humanitaran agadon por helpi la infanojn de Ukrainio kune kun miaj kolegoj...
#000185
La kanto “Vratite nam snove” estis unue kantita en la internacia festivalo de infanaj kantoj “Zlatna Pahulja” (“Ora neĝfloko”) en Rožaje.
#000186
La festivalo havas 28-jaran tradicion, kaj en tiu ĉi jaro ĝi okazis la 4-an kaj la 5-an de marto, konsistinte je du vesperoj, la unua por enlandaj artistoj kaj la dua por internaciaj artistoj, inkluzive de infanoj de najbaraj landoj.
#000187
Vijesti uzas la kanton por antaŭenigi humanitarajn agadojn por helpi Ukrainion. La unua estis bonfara vespero en Podgorico la 10-an de marto, kiu kolektis 10 000 eŭrojn en formo de donacoj.
#000188
Je peto de loĝantoj, simila ago estis organizita de lokaj organizoj de la civila socio en Bijelo Polje la 23-an de marto, kiel maniero helpi ukrainajn rifuĝintojn gastigatajn en la urbo ekde la rusia invado. Loka hotelo nun gastigas 36 membrojn de 14 familioj, kiuj dankis lokajn civitanojn kaj kompaniojn pro la iniciato.
#000189
Por pli da informoj pri tiu ĉi temo, vidu la specialan artikolserion Rusio invadas Ukrainion.
#000190
Ĉi-jare, la premion ricevis la verkistino Paulina Chiziane, ikono de la mozambika literaturo kaj ne nur. Kiel estas klarigite en noto de la ĵuria komisiono, la decido estis unuanima:
#000195
O júri decidiu por unanimidade atribuir o Prémio à escritora moçambicana Paulina Chiziane, destacando a sua vasta produção e receção crítica, bem como o reconhecimento académico e institucional da sua obra.
#000196
O júri referiu também a importância que dedica nos seus livros aos problemas da mulher moçambicana e africana. O júri sublinhou o seu trabalho recente de aproximação aos jovens, nomeadamente na construção de pontes entre a literatura e outras artes.
#000197
Paulina Chiziane está traduzida em muitos países, e é hoje uma das vozes da ficção africana mais conhecidas internacionalmente, tendo já recebido vários prémios e condecorações.
#000198
La ĵurio decidis unuanime aljuĝi la premion al la mozambika verkistino Paulina Chiziane, substrekante ŝian vastan verkaron kaj kritikan ricevon, same kiel la akademian kaj institucian rekonon de ŝia verkaro.
#000199
La ĵurio ankaŭ parolis pri la graveco kiun ŝi dediĉas en siaj libroj al la problemoj de la mozambika kaj afrika virino. La ĵurio emfazis ŝian lastatempan laboron de alproksimiĝo al junuloj, nome en la konstruo de pontoj inter literaturo kaj aliaj artoj.
#000200
Paulina Chiziane estas tradukata en multaj landoj kaj estas hodiaŭ unu el la voĉoj de la afrika fikcio plej konataj internacie, ricevinte jam diversajn premiojn kaj ordenojn.
#000201
Dum 33 jaroj, tio estas la tria fojo kiam la premio estas aljuĝita al mozambika verkisto, post la distingoj de José Craveirinha en 1991 kaj Mia Couto en 2013.
#000202
Gratuloj venis de ĉie, ĉefe de la devenlando de la verkistino. Per la prezidento de Mozambiko, Filipe Nyusi, venis noto de rekono.
#000203
Hoje é dia de festa para a Literatura Moçambicana. A nossa compatriota Paulina Chiziane venceu o prestigiado Prémio Camões 2021. É um merecido reconhecimento à obra desta escritora que com grande mestria tem sabido retratar o país.
#000204
Que este prémio atribuído por unanimidade pelo júri nos inspire a todos nós em tudo o que fazemos a dar o nosso melhor, sobretudo as novas gerações de autores.
#000205
Hodiaŭ estas festotago por la mozambika literaturo. Nia samlandanino Paulina Chiziane gajnis la prestiĝan Premion Camões 2021. Estas meritita rekono de la verko de ĉi tiu verkistino, kiu kun granda majstreco sciis montri la landon.
#000206
Tiu ĉi premio unuanime aljuĝita de la ĵurio inspiru nin ĉiujn en ĉio kion ni faras por ke ni donu nian plej bonon, ĉefe inspiru la plej novajn generaciojn de verkistoj.
#000207
De aliaj civitanoj venis similaj gratuloj, kiel en la kazo de la ĵurnalisto Rafael Machalela:
#000208
Muitos parabéns Paulina Chiziane, um reconhecimento mais do que merecido.
Estou feliz e orgulhosos de ti! ?
#000209
Multajn gratulojn al Paulina Chiziane, temas pri tre meritita rekono.
Mi estas feliĉa kaj fiera pri vi! ?
#000210
Tamen, unu el la detaloj kiuj altiris atenton estis la fakto ke la verkistino menciis ke la rekono kiun ŝi ricevis ne atingis la saman amplekson en ŝia devenlando, Mozambiko:
#000211
“A minha tristeza é ser reconhecida fora e no meu país ser desprezada”, afirmou Paulina Chiziane após o anúncio do reconhecimento #Camões /DmOsiBELme
#000212
“Mia malĝojo estas esti rekonata ekster mia lando, kaj en mia lando esti malestimata”, diris Paulina Chiziane post la rekona anonco.
#000214
Ŝi publikigis sian unuan romanon, Balada de Amor ao Vento, post la sendependiĝo (1990), kiu ankaŭ estas la unua romano verkita de mozambika virino. Ventos do Apocalipse, finita en 1991, estis eldonita en Maputo en 1995 fare de la verkistino kaj estis publikigita fare de Caminho en 1999.
#000221
Dum sia junaĝo, ŝi militis en la politika partio Frelimo – Fronto de Liberigo de Mozambiko, sed ŝi finfine malaliĝis pro malkonsento kun serio de pozicioj aprobitaj de la partio post la sendependiĝo, forlasante tiel la aktivan partian agadon kaj komencante dediĉi sin ekskluzive al literaturo.
#000223
Tiu ĉi artikolo verkita de Srijana Singh Thakuri estis publikigita en Nepali Times. Redaktita versio estas republikigata de Global Voices kiel parto de interkonsento pri kundivido de enhavo.
#000227
Miaj gepatroj provis havi filon, esperantaj ke filo finfine venos. Mi estis jam sufiĉe aĝa por rimarki la malĝojon kaj la zorgon en la okuloj de mia patrino ĉiam kiam ŝi malkovris ke ŝi gravediĝis je plia knabino.
#000230
Mi ne kulpigas mian patron. Fakte, mi kompatas lin. Viktimo de patriarkeco, li neniam sciis alian aferon. Socio konvinkis lin ke filinoj ne meritas la investon, ke ĉio kion ili faras estas edziniĝi kaj iri al la domo de aliulo, ke familioj bezonas filojn por porti la nomon kaj heredi praulan posedaĵon.
#000234
Sed la ironio estas ke ni havis neniun teron por heredi. Ni havis nenion. Provante havi filon, mia familio plonĝis pli profunde en malriĉecon, ŝuldojn kaj deprimon.
#000235
Finfine, la aferoj komencis pliboniĝi. Mi trapasis ekzamenon por eniri la lernejon Kopila Valley en Surkhet, kiu estas konata kiel la plej verda lernejo en Nepalo. La instruistoj eksciis pri mia historio kaj per hazarda bonŝanco mi ricevis unu el la tre malmultaj lokoj disponeblaj por mia aĝogrupo. En la intervjuo, mi klarigis ke per ŝanco al edukado, mi povus helpi mian patrinon prizorgi miajn tri fratinetojn kaj helpi eduki ilin ankaŭ.
#000237
Mi verkis poezion kaj partoprenis en konkursoj pri debatado. Mi prunteprenis librojn de la biblioteko. Mi studis ĝis malfrue en la nokto kaj faris ĉiujn taskojn por atingi la nivelon de miaj kolegoj. Mi kaptis ĉiun oportunon kiu aperis sur mia vojo.
#000239
Mi sukcesis eniri pli grandajn teamojn kaj mi varbiĝis por turniroj. Klaĉoj ankaŭ sekvis. Najbaroj klaĉis pri mi, dirante ke mi revenas hejmen tro malfrue aŭ ke mi foriras tro frue. Mi estis nomata egoisma kaj oni diris ke mi havas la kapon en la nuboj. Tio malboniĝis kiam mi ekhavis menstruon, homoj diris al mi kien mi povus iri kaj kien ne, kion mi povus fari kaj kion ne.
#000244
Mi forskuis la kritikadon kaj tenis miajn okulojn malfermitaj al mia revo. Mi daŭrigis mian edukadon kaj diplomiĝis kiel la unua de mia klaso. Mi estis elektebla por stipendioj kaj mi registriĝis en supera lernejo en Katmanduo. Mi daŭrigis la piedpilkadon kaj iris al turniroj, trejniĝante tage kaj nokte.
#000247
Mia historio ne estas unika. Temas nur pri kio okazas kiam knabinoj kaj virinoj ricevas ŝancon, oportunon kaj investon.
#000248
Mi ĵus 20-jariĝis, kaj pasintsemajne mi sukcesis en la lasta kandidatiĝa etapo por la nacia virina futbalteamo de Nepalo. Mi subskribis kontrakton kaj mia nomo estis anoncita en la ĵurnaloj. Mi estas nun oficiale profesia futbalistino reprezentanta mian landon.
#000249
Post multaj jaroj, mia patro revenis al ni. Mi ŝatintus diri ke li havis grandan vekiĝon kaj komprenis siajn erarojn, sed tio ne okazis. Anstataŭe, li provis denove havi filon, kaj fine, mia frateto naskiĝis.
#000254