Antaŭ la unua mondmilito la mondo skuis la eblecon de konflikto inter la tiamaj grandaj eŭropaj potencoj. La epicentro de la problemo estis en la urbo de Tanĝero, kie nomis moderna historio Unua maroka krizo, inter 1905 kaj 1906.
#000000
Por kompreni ĉion, kio okazis inter marto 1905 kaj majo 1906 ĉirkaŭ la urbo Tanĝero, oni devas scii, kia estis la tiama geopolitika kunteksto. En Eŭropo, kaj per etendo en la resto de la mondo, estis streĉa internacia etoso inter la grandaj potencoj. Ili nomis ĝin la Armita Paco. La perfekta bredejo por la granda milito okazonta nur jardekon poste.
#000001
En tiuj jaroj Britio kaj Francio konigis aliancon per la nomo de Korajn salutojn. La ekstera politiko de ĉi tiuj landoj baziĝis sur provo izoli Germanio de internaciaj influkampoj, precipe en Azio kaj Afriko.
#000002
En ĉi tiu ludo, en januaro 1905 Francio sukcesis trudi sian influon al la sultano de maroko. Ĉi tio precipe koncernis la germanojn, kiuj zorgeme rigardis, kiel iliaj rivaloj tiel kontrolas ambaŭ alproksimiĝojn al Mediteraneo. Do la Kanceliero Von Bülow Li decidis interveni, instigante la sultanon rezisti la premon de la francoj kaj garantiante al li la subtenon de la Dua Regno.
#000003
Estas dato por starigi la komencon de la Unua Maroka Krizo: la 31-an de marto 1905, kiam Imperiestro Vilhelmo la XNUMX-a surprizite vizitas Tanĝeron. La germanoj ankris sian potencan floton for de la haveno, montrante forton. La franca gazetaro impete proklamis, ke tio estas provo de provoko.
#000005
Fronte al la kreskanta ioma misfarto de Francio kaj ĝiaj aliancanoj, la germanoj proponis okazigi internacian konferencon por serĉi interkonsenton pri Maroko kaj, cetere, pri aliaj nordafrikaj teritorioj. La britoj malakceptis la ideon, sed Francio per siaj ministroj pri eksterlandaj aferoj teophile delcasse, konsentis diskuti la aferon. Tamen la intertraktadoj estis nuligitaj kiam Germanio klare poziciigis sin favore al maroka sendependeco.
#000006
La dato de la konferenco estis fiksita por la 28a de majo 1905, sed neniu el la alvokitaj potencoj respondis pozitive. Krome la britoj kaj usonanoj decidis sendi siajn respektivajn militajn flotojn al Tanĝero. La streĉiteco pliiĝis.
#000007
La nova franca ministro pri eksterlandaj aferoj, maurice rouvier, tiam levis la eblon negoci kun la germanoj por eviti pli ol eblan militon. Ambaŭ landoj plifortigis sian militan ĉeeston ĉe siaj respektivaj limoj, kaj la ebleco de plenskala armita konflikto estis pli ol certa.
#000008
La unua maroka krizo restis nesolvita pro la ĉiam pli alfrontitaj pozicioj inter Germanio kaj tiuj, kiuj jarojn poste estus ĝiaj estontaj malamikoj. Precipe la britoj, kiuj pretis uzi militan forton por ĉesigi la ekspansiisman movadon de la Reich. La francoj, kiuj timis esti venkitaj en milita konfrontiĝo kun la germanoj sur eŭropa grundo, estis malpli militemaj.
#000009
Fine, kaj post multaj diplomatiaj klopodoj, la Algeciras-Konferenco. Ĉi tiu urbo estis elektita ĉar ĝi estas proksima al la konflikta zono kaj en neŭtrala teritorio España tiutempe ĝi estis iomete poziciigita ĉe la franc-brita flanko.
#000010
Distribuo de la zonoj de influo en Maroko laŭ la Algecirasa Konferenco de 1906
#000011
Fino de la Unua Maroka Krizo
#000013
Kreo en Maroko de Franca Protektorato kaj pli malgranda Hispana Protektorato (dividita en du zonojn, unu sude de la lando kaj la alia norde), poste parafandita en la Klopodita Fez de 1912.
Starigo de speciala statuso por Tanĝero kiel internacia urbo.
Germanio rezignas pri iu ajn teritoria aserto en Maroko.
#000015
Fakte la konferenco de Algeciras finiĝis per paŝo malantaŭen de Germanio, kies mara potenco estis klare malpli alta ol tiu de la britoj. Tamen, la Unua Maroka Krizo estis fermita malĝustabaze kaj la malkontento de la germanoj estigis novan kritikan situacion en 1911. Foje la sceno ne estis Tanĝero, sed Agadir, nova situacio de internacia streĉiteco konata kiel la Dua Maroka Krizo.
#000016