Ĉu vi vidas ĉiujn lingvojn supre de la paĝo ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por ĉiuj.
#000000
Arto kaj kulturoBona novaĵoCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFreŝa NovaĵoHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndiĝenojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj ĵurnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraĵoParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifuĝintojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuiĝitaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojaĝo
#000003
Brulaĵprotestoj iĝas politikaj postuloj tra Kazaĥio
#000004
Protestantoj en la provinco Mangistau [eo] renkontiĝis la 4-an de januaro matene. Ekrankopio de la Jutuba [eo] kanalo “Sputnik Kazaĥio [eo]”. Justa uzo de la foto.
#000005
La ŝanĝo de registaraj postenoj komenciĝinta la 5-an de januaro inkludas la anstataŭigon de ĉefministro Askar Mamin per lia iama viculo, Aliĥan Smailov, kaj la maldungon de ŝtatsekretario kaj iama guberniestro de Mangistau, Krimbek Kuŝerbajev. Tokajev nomumis nova ŝtatsekretario fakulon pri politika komunikado, Jerlan Karin.
#000006
La grandega kresko de la prezo de likva naftogaso (LPG [eo]), la preferata fuelo por aŭtoj en la okcidentaj regionoj de Kazaĥio, estis la kaŭzo de la enlandaj amasprotestoj. En Aktau [eo], la ĉefurbo de la regiono Mangistau, la plej multaj aŭtoj estas ekipitaj per aldona LPG-deponejo, kiu estas stokita en la kofro. LPG estas multe malpli kosta ol benzino kaj helpas teni la prezojn de transporto malaltaj. Taksia veturo en Mangistau kostis ĉirkaŭ duone kompare al aliaj partoj de la lando.
#000007
La registaro komunikis malbone la prezaltiĝon, kio kaŭzis la mobilizadon de homoj en la placoj de Ĵanaozen (petrolurbo apud Aktau) la 2-an kaj la 3-an de januaro 2022. Nurlan Nogajev, loka guberniestro kaj eks-ministro pri energio, alpaloris la manifestaciantojn por promesi revizion de la prezreformo. Tamen, la kolero de la loĝantaro jam estis videbla en la placoj de Aktau, Atirau, Aktobe kaj Oralo [eo], norde, kaj Ŝimkento [eo], sude. La 4-an de januaro, loĝantoj de Almato, la plej granda urbo de la lando, kaj de Nursultano [eo], la ĉefurbo, same kiel loĝantoj de Karagando [eo], Taraz kaj aliaj urbocentroj, surstratis en amasprotesto. Raportoj de la petrolkampo de Tengiz montris laboristojn strikantajn solidare kun la protestoj.
#000008
La registara respondo estis severa, ĉar miloj da policanoj kaj specialaj trupoj estis deplojitaj kiam la homamaso kolektiĝis. Neoficialaj nombroj taksas ke inter 10 000 kaj 50 000 homoj amase protestis la 4-an de januaro tra Kazaĥio.
#000009
Policano arestanta manisfestaciantojn en Nursultano, en la nokto de la 4-a de januaro. Ekrankopio de la video de Azattyq. Justa uzo de la foto.
#000010
La plej gravaj aktivuloj estis rapide detenitaj kaj iuj raportis ke ili estis batitaj. La filo de sendependa ĵurnalisto estis pafita. Policanoj en civilaj vestoj vizitis la hejmon de civitana ĵurnalisto. Redaktisto de la stacio financita de Usono Radio Free Europe/Radio Liberty estis arestita dum kvin horoj. Korespondanto de Mediazona estis batita fare de manifestaciantoj kiam ili detruis policaŭton.
#000011
La aŭtoritatoj uzis larmigan gason kaj paralizajn pafaĵojn kiam la streĉiteco altiĝis, precipe en la stratoj de Almato. La eksplodoj (inkluzive) aŭdiĝis dum la tuta nokto ĝis la fruaj horoj de la 5-a de januaro tra la urbocentro, laŭ tio kio estis rakontita al Global Voices.
#000012
En Almato, la protesto translokiĝis de la urba areno, sportejo en la nordoriento de la urbo, al la Placo de la Respubliko, kiu antaŭ semajnoj estis la scenejo de multe pli modesta amaskunveno.
#000013
La 16-an de decembro, Kazaĥio celebris la 30-jariĝon de sia sendependenco de Sovetunio. Tiutage ĉirkaŭ cent homoj kunvenis ĉe la Placo de la Respubliko en Almato. Iuj venis kun floroj kaj preĝis proksime de la monumento pri sendependeco, omaĝante studentojn kaj civitanojn kiuj leviĝis en protesto kontraŭ sovetiaj gvidantoj en 1986. La brutala subpremado de la protesto kaŭzis plurajn mortojn, kiuj neniam estis sendepende esploritaj. La okazaĵoj de 1986 iĝis konataj kiel Ĵeltoksan (kazaĥe; esperante: “decembro”). Strato Ĵeltoksan nun enhavas la monumenton al sendependeco.
#000014
Homoj kunvenis ĉe la monumento pri sendependeco en Almato la 16-an de decemrbo 2021. Foto de Paolo Sorbello, uzata kun permeso.
#000015
Alia grupo renkontiĝis tagmeze sub la slogano “Ĵeltoksan – Ĵanaozen!”, aludante al alia malhela epizodo en la historio de Kazaĥio. En 2011, post okmonata striko, policanoj kaj elitaj trupunuoj pafis petrollaboristojn dum ili protestis en Ĵanaozen, ĝuste kiam la urba administracio estis preparanta la festojn por la 20-jariĝo de sendependeco. Dekoj estis mortigitaj, kaj homrajtaj organizoj daŭre postulas sendependan enketadon de la okazaĵoj.
#000016
Ĉe la monumento pri sendependeco, alia grupo de aktivuloj faris mallogan prezentadon por memori la ŝtatan perforton suferitan de studentoj en 1986 kaj petrollaboristoj en 2011. Sep membroj de la junulara grupo “Oyan, Qazaqstan!” vestis sin kiel blankaj manekenoj kun celtabuloj sur la dorso kaj ruĝa farbo sur la manoj kaj kostumoj. Tri membroj de la grupo estis arestitaj antaŭ la prezentado kaj estis liberigitaj baldaŭ poste.
#000017
La aŭtoritatoj blokis la straton kiu trairas la Placon de la Respubliko kaj kontrolis ĉiujn angulojn je radiuso de almenaŭ 12 kvartaloj. Kiam homoj eniris la garditan areon, la polico petis ilin prezenti siajn dokumentojn kaj agentoj de sekretservo, en civilaj vestaĵoj, pridemandis ĵurnalistojn pri ilia akredito. La atmosfero ne estis tiel streĉa kiel en la lastaj du Sendependecaj Tagoj. Ekzemple, en 2019 kaj 2020 okazis arestoj kaj severaj formoj de homamaskontrolo, kiel enkapsuligo kaj preventaj malliberigoj.
#000018
La 4-an de januaro, tutlandaj vokoj postulis la ĉesigon de la reĝimo establita de la eksa prezidento Nursultan Nazarbajev, la starigon de parlamenta respubliko, kaj la finon de ĝeneraligita korupto. Kazaĥio rangas inter la plej malbonaj en la Indico de Korupto-Percepto laŭ Travidebleco Internacia.
#000022
Политическая система, которая десятилетиями формировалась вокруг желания угодить одному человеку, трещит по швам. [...] И власть больше всего в этой ситуации пугает та солидарность с жанаозенцами, которую проявили жители других регионов страны, так как это противоречит ее правилу “разделяй и властвуй”.
#000024
La politika sistemo kiu dum jardekoj estis ellaborita pro la deziro plaĉi al ununura persono estas eksplodonta. [...] Kaj en ĉi tiu situacio la aŭtoritatoj timas ĉefe la solidarecon kun la popolo de Ĵanaozen montritan de la civitanoj de aliaj regionoj de la lando, ĉar tio kontraŭdiras ilian “dividu kaj regu” politikon.
#000025
Unu el la plej aŭdataj devizoj ĉe la protestoj estis “Ŝal ket!” (“Foriru maljunulo!”), ne tre subtila referenco al Nazarbajev.
#000026
Kun malegaleco kaj malriĉeco ĉe la kerno, la protestoj facile ŝvelis kaj disvastiĝis tra pluraj urboj, malgraŭ interretaj haltoj kaj vojaĝlimigoj. La plej multaj mesaĝiloj kaj sociaj retoj estis neatingeblaj proksime de la protestejoj. Novaĵretejoj raportantaj de la placoj ankaŭ estis blokitaj (kiel Orda News kaj KazTAG).
#000027
La 4-an de januaro posttagmeze, prezidento Tokajev ordonis la redukton de la prezo de LPG en Mangistau al 50 tengoj po litro, sub la antaŭa sojlo de 60 tengoj. En sombra televidigita deklaro, Tokajev poste instigis siajn samlandanojn [al] “ne cedi al interna kaj ekstera provokoj, kiuj liberigas eŭforion ĉe mitingoj”, kaj aldonis ke “la registaro ne falos”.
#000028
Mediazona raportis tiun nokton ke la urĝejoj de Almato estis plenaj de dekoj da vunditoj.
#000029
Dum la situacio evoluas kaj la politika kunteksto de la lando estas influita de la ekspansiaj ondoj de la protestoj, la kazaĥaj gvidantoj devos trovi manieron por solvi la gravajn sociekonomiajn problemojn de la loĝantaro.
#000030
CenzuroCivitanaj komunikilojFreŝa NovaĵoInterreta aktivismoKomunikiloj kaj ĵurnalismoParolliberecoPolitikoProtestoRegado
#000031
Milito en Ukrainio montras la rasismon de amaskomunikiloj kaj politikistoj kontraŭ arabaj militviktimoj
#000035
Meksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn
#000037
Ĉiuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje ĉar tiu povus esti markita kiel spamo.
Bonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaĵojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj.
#000041
Speciala danko al niaj multaj subtenantoj
#000043