Oksidiĝo de la Fera Damo
#000000
Margaret Thatcher estis la unua virino reganta la destinojn de Britio. Ankaŭ la plej longdaŭra persono ĉe 10 Downing Street ĉi-jarcente. Kaj tiu virino finis siajn tagojn en la registaro pasintsemajne, meze de tutmonda renversiĝo rezervita por la grandaj personecoj de la historio.
#000001
La marda voĉdono pri la konservativa benko rezultigis maldikan venkon por Thatcher super ŝia kontraŭulo Michael Heseltine, 204 el la 372 konservativaj parlamentanoj voĉdonis favore al ŝi, sed ŝia 52-voĉdona antaŭeco mankis kvar por forigi la minacon unu fojon por ĉiam. En ĉi tiuj kondiĉoj, nova rondo estis necesa, okazonta semajnon poste. Thatcher decidis, ke sufiĉas. Por eviti dividi sian partion, ŝi decidis retiri sian nomon de la sekva baloto.
#000002
Winston Churchill, la alia granda ĉefrolulo de la jarcento, estis forigita de la reĝistaro en 1945 per agado de la opozicia partio. Thatcher, aliflanke, estis por sia propra konservativa partio.
#000003
En la pasinta jaro la malpliiĝo de Thatcher estis rimarkinda. La malbona ekonomia situacio, kun inflacio de 10,9 procentoj (kelkoble pli alta ol la eŭropa mezumo), kaj 1.700.000 senlaboruloj (kontraŭ 1.100.000 komence de ŝia registaro) galopis kontraŭ ŝi. Ŝia sinteno al eŭropa ekonomia unuiĝo, antaŭ kiu ŝi fariĝis bremsilo al la integriĝo de Britio, aspektigis ŝin kiel dinosaŭro. Kaj ŝia obstina insisto pri imposto – la komunuma kotizo – puŝis ŝian popularecon al la plej malalta nivelo de ŝia kariero. La rezulto estis neevitebla.
#000004
Ŝi aliĝis al la Konservativa Asocio de la Universitato en 1946. Du jarojn poste ŝi estis ligita plentempe al la membreco de la partio. Kaj en 1958 ŝi estis elektita al la Ĉambro de Komunaj. De 1961 ĝis 1964, ŝi estis parlamenta sekretario de la ministro pri pensioj. Kaj kiam Edward Heath gajnis la elektojn de 1970, ŝi estis nomumita ministro pri edukado kaj scienco.
#000005
La aroganteco de la sindikataj centroj estis ŝakata la Laboristan registaron kaj detruis iliajn esperojn rekuperi la ekonomion. La unua venko de Thatcher do venis de la nekompetenteco de ŝiaj kontraŭuloj.
#000007
Tiu trajto markis ĉiujn ŝiajn balotajn konkursojn. Ŝiaj du postaj venkoj, en 1983 kaj 1987, ŝuldiĝis ne tiel al la konvinkiĝo de la brita publiko pri la avantaĝoj de Thatcher, kiel al la dividado de Labour kaj la ascendo de la socialdemokratoj, en alianco kun la liberaluloj. La Konservativuloj havis 13,7 milionojn da voĉoj en 1979, 43,9 procentojn de la tuta, procento kiu falis ambaŭ fojojn poste.
#000008
Kun la helpo de sia kasisto Howe, ŝi atakis la publikajn elspezojn vigle. Senlaboreco altiĝis super tri milionoj, industria produkto falis je kvinono, kaj populara akcepto de la ĉefministro falis al 23 procentoj. Sed inflacio, kiu atingis 23 procentojn, en 1983 falis al malpli ol 4 procentoj. La konservativuloj reakiris sian nivelon en la voĉdonoj.
#000009
Ĝuste tiam grupo de argentinaj soldatoj venis por plibonigi la bildon de Thatcher antaŭ ŝia popolo. Ilia provo rekuperi la Malvinajn Insulojn perforte, gajnis al ili perfortan reagon de Thatcher, kiu rekuperinte la insulon per sango kaj fajro, gajnis la titolon Fera Damo.
#000010
Kaj se la eksterlanda milita venko estis la plej granda akcelo de ŝia unua mandato, la venko super la Nacia Unio de Ministoj markis la duan. La brita ekonomio suferis pro la atako de la konstanta ĉeesto de strikoj en ĉiuj sektoroj. La sindikatoj reduktiĝis, dum la brita elektisto partoprenis nekredeme.
#000011
En ŝiaj fruaj periodoj la impostsistemo estis simpligita, enspezimpostoj estis reduktitaj, kaj la emfazo estis sur nerektaj impostoj. Sed ŝi preparis sin por la plej grava el ĉiuj, la privatigo de la ekonomio. Ŝi komenciĝis per la Nacia Kargokompanio kaj disvastiĝis al aliaj sektoroj: ŝtalo, gaso, telekomunikado, flughavenoj, atingante sume 57 miliardojn da dolaroj. Subvencioj al la privata sektoro malaperis, ankaŭ financaj kontroloj. La liberaligo de la ekonomio kaj la reakiro de brita prestiĝo ŝajnis nehaltigeblaj.
#000012
Pro tio ŝi ekvidis neekzistantajn malamikojn, kiam ŝi ekzemple rezistis akcepti ekonomian integriĝon en EEK, ĉar ŝi vidis “socialistojn” pretajn havi partion kun brita suvereneco. Dume, plej multaj britoj sentis sin eŭropaj antaŭ ĉio, scivolante pri kio diable parolis ilia ĉefministro.
#000014
Kvazaŭ tio ne sufiĉus, estis la problemo de la komunuma kotizo, imposto konsiderata mezepoka, kiu estus ŝarĝita po kapo, sen konsidero al enspezoj. La afero produktis la plej malbonajn tumultojn de la lastaj jaroj en Londono, kaj pelis la popularecon de Thatcher al la plej malaltaj niveloj. Por multaj, tio montriĝis la gracia puĉo por ilia politika kariero.
#000015
La juĝo pri la historio certe estos favora al ŝi. Ŝi redonis al sia patrujo respekton, kiam ĝi plej bezonis ĝin. Sed ŝiaj principoj estas pridubindaj. Ŝia mezuro de libereco estis en la ekspansio de merkatoj, en la potenco de la individua konsumanto, en la mezuro de sukceso. Sed ŝi ankaŭ estis blinda kaj surda pri la rajtoj de la malfortuloj. Tie, eble, troviĝis ŝiaj grandaj sukcesoj kaj ŝiaj grandaj malsukcesoj.
#000016