Kyudo ( 弓道 , kiūdō ?
, maniero de la arko) estas la moderna japana batalarto ( gendaibudō ) de arkpafado;
kiudoterapiistoj povas esti konataj kiel Kyudojin, kiūdōjin ( 弓道人 ?
, ekspertoj en Kyudo estas referitaj kiel kyūdōka.
Kyudo estas bazita sur kiūjutsu (arto de arkpafado), kiu originis ĉe la samuraj klaso de feŭda Japanio.
Kyudo estas praktikita fare de miloj da homoj tutmonde.
Aktuale en 2005, la Internacia Kyudo-Federacio havis 132,760 gradigitajn membrojn.
#000001
La komenco de arkpafado en Japanio estas, kiel aliloke, antaŭ-historia.
La unuaj bildoj imagantaj la klaran japanan nesimetrian longarkon estas de la Yayoi-periodo (ĉ. 500 BC-300 p.K.).
La unua skriba dokumento priskribanta japanan arkpafadon estas la ĉina-kroniko Weishu (datita proksimume 297 p.K.), kiu rakontas kiel en la japanaj mezkoridorhomoj uzas "lignan arkon kiu estas mallonga de la fundo kaj longa de la pinto."
#000003
La ŝanĝiĝado de socio kaj la armea klaso ( samurajo) prenanta potencon ĉe la fino de la unua jarmilo kreis postulon por eduko en arkpafado.
Tio kaŭzis la naskiĝon de la unua-kiujutsuo ryūha (stilo), la Henmi-ryū, fondita fare de Henmi Kiyomitsu en la 12-a jarcento.
La Preni-ryū kaj la surĉevala arkpafadlernejo Ogasawara-ryū poste estis fonditaj fare de liaj posteuloj.
La bezono de pafarkistoj kreskigis dramece dum la Genpei Milito (1180-1185) kaj kiel rezulto la fondinton de la Ogasawara-ryū ( Ogasawara Nagakiyo), komencis instruadiabusame (surĉevala arkpafado).
#000004
De la 15-a ĝis la 16-a jarcento, Japanio estis elrabita antaŭ civita milito.
En ĉi-lasta parto de la 15-a-jarcenta Heki Danjō Masatsugu revoluciigis arkpafadon kun lia nova kaj preciza aliro vokis hej, kan, kū (muŝo, trapikas, centro), la arkpafaddisvastiĝon de kaj lia nobelservisto rapide.
Multaj novaj lernejoj estis formitaj, kelkaj el kiu, kiel ekzemple Heki-ryū Chikurin-ha, Heki-ryū Sekka-ha kaj Heki-ryū Insai-ha, restas hodiaŭ.
#000005
La iumi (japana arko) kiel armilo de milito komencis ĝian malkreskon post kiam la portugaloj alvenis en Japanio en 1543 alportantaj pafiloj kun ili en la formo de la matĉseruro.
La japanoj baldaŭ komencis produkti sian propran version de la matĉseruro nomita tanegashima kaj poste ĝi kaj la iari (lanco) iĝis la armiloj de elekto super la iumi.
La iumi kiel armilo estis uzita kune kun la tanegashima por tempodaŭro pro sia pli longa atingo, precizeco kaj aparte ĉar ĝi havis pafrapidecon 30-40 fojojn pli rapide.
La tanegashima tamen ne postulis la saman kvanton de trejnado kiel iumi, permesante la armeon de Oda Nobunaga konsistante plejparte el farmistoj armitaj kun tanegashima por ekstermi tradician samurajan pafarkistkavalerion en ununura batalo en 1575.
#000006
Dum la Tokugawa periodo (1603-1868) Japanio estis farigita alena kiel hierarkia kastsocio en kiu la samurajo estis ĉe la pinto.
Ekzistis plilongigita epoko de paco dum kiu la samurajo proponita al administra imposto, kvankam la tradiciaj militantaj kapabloj daŭre estis altestimitaj.
Dum tiu periodo arkpafado iĝis "libervola" kapablo, trejnis parte en la tribunalo en ceremonia formo, parte kiel malsamaj specoj de konkurado.
Arkpafado disvastiĝis ankaŭ ekster la militistoklaso.
La samurajo estis trafita per la simpla filozofio kaj celu memregadon en Zen budhismon kiu estis prezentita fare de ĉinaj monaĥoj.
Pli frua arkpafado estis nomita kiūjutsu, la kapablo de arko, sed monaĥoj agante eĉ kiel luktosportinstruistoj kaŭzis kreadon de nova koncepto:
#000007
Dum la ŝanĝoj alportitaj fare de Japanio malfermiĝanta al la ekstera mondo komence de la Meiji-epoko (1868-1912), la samurajo perdis ilian pozicion.
Tial, ĉion luktosporto, inkluzive de kiudo, vidis signifan malkreskon en instrukcio kaj aprezo.
En 1896, grupo de kyudo-majstroj kolektis ŝpari tradician arkpafadon.
Honda Toshizane, la kyudo-instruisto por la Imperial University of Tokyo (Imperia Universitato de Tokio), kunfandis la militon kaj ceremoniajn pafadstilojn, kreante hibridon nomitan Honda-ryū.
Tamen, ĝi prenis ĝis 1949 antaŭ la All Japanese Kyudo Federation (ANKF, japanaĉo.
Zen Nihon Kyūdō Renmei) estis formita.
Gvidlinioj publikigitaj en la-kiuda kiohon (1953) difinas kiel, en konkurso aŭ diplomiĝo, pafarkistoj de malsamaj lernejoj povas pafi kune en unuigita formo.
#000008
Kyudo estas praktikita en multaj malsamaj lernejoj, kelkaj el kiuj descendas de armea pafado kaj aliaj kiuj descendas de ceremonia aŭ kontempla praktiko.
Tial, la emfazo estas malsama.
Kelkaj substrekas estetikon kaj aliajn efikecon.
Kontemplaj lernejoj instruas la formon kiel meditado en ago.
En certaj lernejoj, pafi ĝuste rezultos neeviteble en trafado de la dezirata celo.
Por tio frazo seisha hikū, "vera pafado, certa trafado", estas utiligita.
#000009
Laŭ la Japania Kyudo-Federacio la supera celo de kiudo estas la stato de tibio-zeno-bi, proksimume "ver-bonec-beleca", [6] kiel kiuj povas esti aproksimitaj: kiam pafarkistoj pafas ĝuste (t.e. vereme) kun virta spirito kaj sinteno direkte al ĉiuj personoj kaj ĉiuj aĵoj kiuj rilatigas al kiudo (t.e. kun boneco), bela pafado estas realigita nature.
#000010
Ĉar la Dua mondo Militkiudo ofte estis asociita kun Zen Buddhism.
Sed ne ĉiuj kiudlernejoj inkludas religian aŭ spiritan komponenton.
Tiu populara vido estas verŝajne la rezulto de ununura libro Zen in the Art of Archery (1948) de la germana verkinto Eugen Herrigel.
Herrigel parolis nur malgrandajn japanojn, ĝenerale uzante tradukiston por paroli kun sia instruisto.
Lia videblo en kiudo estis delvis pro mis-komunikado kaj ankaŭ al lia eksponiĝo al kontempla formo de kiudo.
Eĉ tiel, la libro de Herrigel, se tradukite en la japanan en 1956, havis enorman efikon al percepto de kiudo ankaŭ en Japanio.
#000012
Kyudo Doĵoj (trejnantaj halojn, alinome' kiūdōjō ')
varii en stilo kaj dezajno de lernejo ĝis lernejo, kaj de lando al lando.
En Japanio, la plej multaj Doĵoj havas malglate la saman enpaĝigon;
enirejo, granda Doĵareo, tipe kun ligna planko kaj alta plafono, pozicio por praktikceloj (Nomitaj " makiwara "), kaj granda malferma muro kun glitpordoj, kiu, se malfermite, preteratentas malferman herban areon kaj apartan konstruaĵon, la matoban kiu enhavas sablaltaĵeton kaj la celojn, metis 28 metrojn de la Doĵoplanko.
#000014
Kyudo estas trejnita en malsamaj lernejoj kaj stiloj kaj eĉ inter Doĵoj de la sama stilo, la formo de praktiko povas varii.
Por harmoniigi praktikon kaj ceremonian pafadon (sharei) en 1953 la All Nippon Kyudo Federation (ANKF) formis establantan komisionon de la ĉeflernejoj por preni la plej bonajn elementojn de ĉiu lernejo kaj formi la ANKF-stilon kiu hodiaŭ estas utiligita ĉie en Japanio kaj en la plej multaj kiudfederacioj en la okcidenton.
#000015
En kiudo ekzistas tri specoj de praktiko ( geiko):
mitorigeiko - ricevanta kun la okuloj la stilon kaj teknikon de progresinta pafarkisto, kufū geikon - lernado kaj konservado en menso la detaloj de la tekniko kaj spirita laboro por realigi ĝin kaj kazungeikon - ripeton tra kiu la tekniko estas personigita en onies propra pafado.
#000016
Komencantoj komencas per kaŭĉuka praktikarko kaj praktikante la movadojn de hasetsu.
La dua paŝo por komencanto devas fari karabiki trejnadon per arko sen sago por lerni manipuladon de la arko kaj prezentanta hasetsu ĝis plena remizo.
Manipulado kaj prizorgado de la ekipaĵo ankaŭ estas parto de la trejnado.
Post antaŭfiksita permeso de la instruisto komencantoj komencas trejni per la ganto kaj sago.
Venontaj ŝtupoj povas varii de instruisto al instruisto, sed inkludi praktikantan unuan yugamae, tiam la remizon kaj laste liberigon kaj pafantan ĉe makiwara.
Kiam komencanto komencas pafi ĉe la mato, ili povas esti petitaj pafi de la duono aŭ tri kvaronoj de la kutima distanco.
#000017
Progresintaj komencantoj kaj progresintaj pafiloj praktikas pafi ĉe makiwara, mato kaj kelkaj kun omato.
#000018
Makiwara estas aparte dizajnita pajlocelo (malsama al makiwara uzita en karateo).
La makiwara estas pafita ĉe de tre proksima intervalo (proksimume sep futoj, aŭ la longo de la laĉita iumi de la pafarkisto kiam tenite horizontale de la centra linio de lia korpo).
Ĉar la celo estas tiel proksima kaj la pafo plej certe trafos, la pafarkisto povas koncentriĝi pri rafinado de sia tekniko prefere ol sur la arko de la sago.
#000019
Mato estas la normala celo por la plej multaj kiudoterapiistoj.
Mato grandecoj kaj atingopovojn varias, sed plej multe de la komunpaŝtejo estas hoshimato tridek ses centimetrojn (aŭ 12 suno , tradicia japana mezurado ekvivalentaj al ĉirkaŭ 3.03 cm) en diametro pafita ĉe de fore de dudek ok metroj.
Por konkuradoj kaj ekzamenoj kasumimato estas uzita.
Por ceremonioj oni plej ofte uzas hoshimaton kiu estas la sama kiel kasumimato sed kun malsamaj markadoj.
#000020
Omato estas la mato uzita por longdistanca enteki pafanta ĉe 60 m distanco.
La diametro de omato estas 158 cm.
Ekzistas apartaj konkuradoj ankaŭ pri entekipafado.
#000021
Ekzistas tri niveloj de kapablo:
#000022
La iumi ( japana arko) estas escepte alta (eltenante pli ol du metrojn), superante la altecon de la pafarkisto.
Yumi estas tradicie farita el bambuo, ligno kaj ledo uzanta teknikojn kiuj ne ŝanĝiĝis dum jarcentoj, kvankam kelkaj pafarkistoj (precipe, tiuj nova al la arto) povas uzi sintezan (t.e. lamenligno kovritaj per vitrofibro aŭ karbonfibro) iumi.
Eĉ progresinta terapiisto povas posedi ne-bambuajn arkojn kaj sagojn pro la vundebleco de bambuekipaĵo al ekstremaj klimatoj.
La taŭga alteco por la arko dependas de la remizo de la pafarkisto ( yazuka) kiu estas la alteco de proksimume duono de la pafarkisto.
#000024
La kiudo kiun pafarkisto uzas al ganto sur la dekstra vokis iugake.
Ekzistas multaj specoj de iugake, ili estas tipe faritaj el cervohaŭto.
Terapiistoj povas elekti inter malmola ganto (kun hardita dikfingro) aŭ mola ganto (sen hardita dikfingro);
#000026
Tipe iugake estos de la tri- aŭ kvar-fingra diverseco.
La tri fingrohava versio estas nomita mitsugake, kaj la kvar-fingrohava versio estas nomita iotsugake.
Tipe la primara kialo pafarkisto povas elekti pli fortan ganton like la iotsugake devas kunlabori en tirado de pli pezaj arkoj.
La tri-fingrohava ganto estas ĝenerale uzita per arkoj kun tiro sub 20 kilogramoj da remizpezo, dum la kvar fingrohava iotsugake estas uzita per arkoj kun tiro super 20 kilogramoj.
Tio estas nur ĝeneraligo kaj multaj lernejoj malsamas sur kiun ganton por uzi por siaj arkoj kaj ganto uzi ofte varias de pafarkisto al pafarkisto kaj lernejo al lernejo.
#000028
La unu-fingra ganto, nomita ipongake estas ĝenerale uzita por komencantoj kaj kovras nur la dikfingron.
Kelkaj versioj havas plenan pojnokovraĵon kaj aliaj simple kovras la dikfingron per malgranda rimeno kaj rompas ĉirkaŭ la pojno.
Ĉar ĝi havas neniun ganton super la fingroj, estas tipe malkomforte por la pafarkisto uzi girik pulvoron.
Ippongake estas ĝenerale ne uzita fare de progresintaj pafarkistoj, kaj ne povas esti uzita en Kyudo Federation-konkuradoj.
#000030
La kvin-fingroganto, vokis ke morogake preskaŭ estas uzita ekskluzive fare de Ogasawara Ryu-terapiistoj, kaj ne estas tipe uzita en konkurado aŭ fare de iu alia lernejo.
#000031
La celfendo kaj teno de terapiisto de la sago povas esti diktitaj per la ganto kaj arko estanta uzitaj.
Ĝi ne estas nekutima por terapiistoj kiuj ĝisdatigis aŭ plietigis klinas pezon por daŭri uzi la saman ganton kaj ne ŝanĝon.
#000032
Kun la escepto de la ipongake, la iugake estas eluzita kun subganto nomita shitagake faritan el kotono aŭ sinteza ŝtofo, plejparte por protekti la iugake de ŝvito kiu degradus la cervohaŭton de la ganto dum tempo.
La shitagake venas en du specoj, tri fingrohavaj kaj kvar fingrohavaj, depende de ĉu ĝi estas uzita sub la mitsugake aŭ la iotsugake.
#000033
Pro la unika pafadotekniko de kiudo, protekto pri maldekstra (fronto-) brako ne estas ĝenerale postulata.
La arkoŝnuro, kiam konvene liberigite, vojaĝos ĉirkaŭ la frontmano, venante ripozi sur la ekstera flanko de la arm. Tamen, dum maloftaj okazoj frontan manganton, nomitan oshidegake, estas uzita, kiu helpas protekti maldekstran dikfingron kontraŭ vundo kontraŭ la sago kaj plumizado.
Antaŭ-braka protektanto ankaŭ povas esti eluzita, ĉefe de komencantoj, por protekti maldekstran brakon de estado trafita per la ŝnuro.
#000034
Ĉar ripeta uzokutimo tendencas malfortigi la kordon, estas ne nekutime ke kordo por krevus dum pafado.
Tial, multaj pafarkistoj portas rezervajn ŝnurojn en kio estas nomita tsurumaki (laŭlitere "arkoŝnuro-rulo").
Tradicia tsurumaki estas plataj yoy-formaj aviad-kompanioj faritaj el teksita bambuo, tipe kun leda rimeno.
Lastatempe, aliflanke, plasta tsurumakis ankaŭ venas en uzon.
#000037
Multaj pafarkistoj ankaŭ havas malgrandajn ujojn da fudeko kaj girikon alkroĉitan al la fino de la tsurumaki rimeno;
tiuj ujoj estas nomitaj fudek-koleraj kaj girik-koleraj kaj estas tradicie faritaj el korno aŭ kornaro (kvankam multaj modernaj pafarkistoj havas fudeko-koleron kaj giriko-koleron faritan el plasto).
#000038
Ĉiuj kiudpafarkistoj aranĝas la arkon en sia maldekstra mano kaj tiras la ŝnuron kun sia rajto, tiel ke ĉiuj pafarkistoj renkontas la pli altan pozicion ( kamiza) pafante.
#000039
Male al okcidentaj pafarkistoj (kiuj, kun kelkaj esceptoj, tiras la arkon neniam plu ol la vangosto), kiudpafarkistoj tiras la arkon tiel ke la desegnaĵmano estas tenita malantaŭ la orelo.
Se farite nedece, sur liberigo la ŝnuro povas frapi la orelon aŭ flankon de la pafarkisto de la vizaĝo.
#000040
Rezultiĝante el la tekniko por liberigi la pafon, la arko (por sperta pafarkisto) turniĝos en la mano tiel ke la ŝnuro ĉesas antaŭ la ekstera antaŭbrako de la pafarkisto.
Tiu ago de " yugaeri " estas kombinaĵo de tekniko kaj la natura funkciado de la arko.
Ĝi estas unika al kiudo.
#000041
Torikake, ektenado de la kordo kun dekstra mano.
Tenouchi, maldekstra mano estas poziciitaj por pafado sur la tenon de la arko.
Monomi, la pafarkisto turnas la kapon por fiksrigardi la celon.
#000044
Tio formas la mezvojan punkton en Hikiwake.
#000045
Tsumeai, konstruante la vertikalajn kaj horizontliniojn el la korpo.
Nobiai, unuigante la vastiĝojn de la korpo.
#000046
Yudaoshi, malpliigo de la arko.
#000047
Dum la pafado de aliaj lernejoj ankaŭ harmonias kun la hasetsu skizita supre, la nomado de kelkaj ŝtupoj kaj kelkaj detaloj de la plenumo de la pafo povas malsami.
#000048
Uzi sistemon kiu estas ofta ĝis moderna budō (batalarto) praktikojn, kiujn plej okcidentaj kiudlernejoj periode aranĝas al ekzamenoj, kiun, se la pafarkisto pasas, rezultigas la peradon de grado, kiu povas esti kiu aŭ dan nivelo.
Tradiciaj lernejoj, aliflanke, ofte vicigas studentojn kiel rekono de ekhavado de instrukciistostatuso uzanta la pli malnovan menkio- (licenco) sistemon de koriu budo.
#000049
En Japanio, ĝenerale la kiuj rangoj estas nur vere testitaj pri kaj atingitaj en mezlernejoj kaj altlernejoj, kun plenkreskuloj transsaltantaj la kiujno rangojn kaj pluirantaj rekte al la unua dan.
Dan testado estas malofta, foje okazante tiel malofte kiel iam aŭ dufoje jaro.
Ĝi estas ĝenerale tenita fare de la prefektejkiudfederacio kaj la pafarkisto devos eble vojaĝi al la prefektejĉefurbo aŭ granda grandurbo testi.
Ofte testado inkludas multajn pafarkistojn kaj povas daŭri tiel multe kiel 6 ĝis 8 horojn por testi ĉiujn la eventualaj studentoj.
Kyu rangotabelo kiun testoj estas pli oftaj, tendencas esti tenitaj en lernejoj kaj ne estas tipe kondiĉigitaj de malfacila vojaĝado.
#000050
Dum la kiu kaj dan niveloj de kiudo estas similaj al tiuj de aliaj budō praktikoj, koloraj zonoj aŭ similaj eksteraj simboloj de onies nivelo ne estas eluzitaj fare de kiudoterapiistoj.
#000051
Dum kiudo estas ĉefe rigardita kiel avenuo direkte al mem-plibonigo, ekzistas ofte kiudkonkuradoj aŭ turniroj per kio pafarkistoj trejnas en konkurenciva stilo.
Tiuj turniroj ofte implikas kyūdōkan de ĉiuj rangoj kaj karakterojn, inkluzive de mezlernejo, kolegio kaj plenkreskaj lernejoj.
Konkurado estas kutime okazigis kun granda interkonsento pli da ceremonio ol la norma Doĵopraktiko.
Aldone al la hasetsu, la pafarkisto ankaŭ devas elfari kompleksan eniran proceduron per kio la pafarkisto aliĝos al ĝis kvar aliaj pafarkistoj por eniri la Doĵon, respekti la adjudikantoj, paŝi ĝis la malantaŭa linio konata kiel la honza kaj tiam surgenuiĝi en formo de sidado de konata kiel kiza.
La pafarkistoj tiam kliniĝas al la mato unisone, staras, kaj prenas tri ŝtupojn antaŭen al la shai linio (pafanta linio), kaj denove surgenuiĝas.
La pafarkistoj tiam moviĝu en densmarŝomodo tra la hasetsu, ĉiu pafarkisto staranta kaj pafanta unun post alia ĉe la respektivaj celoj, surgenuiĝante inter ĉiu pafo, ĝis ili elĉerpis sian liveradon de sagoj (ĝenerale kvar).
#000052
En japana kiudkonkurado, pafarkisto pafas kvar sagojn en du aroj, poziciigante unu paron de sagoj ĉe siaj piedoj kaj retenante la duan paron ĉe la preta.
Li unue pafas la hayan agrafante la otoyan malloze kun la unu de sia gantmano aŭ du lastaj fingroj.
Li tiam atendas ĝis la aliaj pafarkistoj pafas, tiam li metas la otoyan kaj pafas.
Post kiam ĉiuj pafarkistoj pafis, la pafarkisto tiam kolektos la duan paron de sagoj ĉe siaj piedoj kaj ripetos la procezon, komencante kun la dua flughaya.
Dum normala konkurado, tiu procezo estas farita kie la pafarkistoj staras, aliflanke, la kompleta pafadproceduro inkludas havi la pafarkiston surgenuiĝas en kiza atendante inter ĉiu pafo.
#000053
Por ĉiu sukceso sur la mato, al la pafarkisto estas premiita "maru" (cirklo) marko.
Por ĉiu fraŭlino, al la pafarkisto estas premiita "batsu" (X) marko.
La celo estas frapi la celon per ĉiuj kvar sagoj.
#000054
Multaj japanaj mezlernejoj kaj altlernejoj havas kiudklubojn (bukatsu) en kiuj studentoj kolektas post regulaj klasoj por trejni kiudon.
Lastatempe tiuj komencis aperi en mezlernejoj ankaŭ, sed ĝi estas ĝenerale forlasita ĝis mezlernejo pro la ekstrema danĝero de la sporto.
Pro la matureco bezonita en kaj menso kaj korpo por pritrakti arkon kaj sagon, japana kulturo emas malhelpi instruadkiudon ĝis la aĝo de 15 aŭ 16-a Tamen, en kelkaj urboj aŭ grandurboj kie mezlernejoj ne havas kiudklubon, studento povas deziri rekruti en kiudlecionoj ekstere de lernejo, kaj por havi sufiĉe da tempo por praktiko, elekti malpli temp-postulema (kaj kutime nesporta rilatigis) klubo en ilia lernejo.
#000055
Aldone al la plej gravaj tradicioj, ekzistas multaj pli lastatempaj kaj ofte pli spiritaj lernejoj kiuj estas aktivaj ekster Japanio.
#000057
Male al pli oftaj formoj de japana luktosporto (ekz. ĵudo, karateo), kiudo estas unu el la japana luktosporto kiu ne vidis grandajn kvantojn de ĉefa intereso en la okcidento.
Dum kiudo prezentiĝis jam 1898 en Italio, [13] ĝi nur aperis en okcidentaj landoj en lastatempaj tempoj.
Multaj landoj havas neniujn Kiuddoĵojn, aŭ nur tre grupetojn.
Kyudo ofte estas alportita reen fare de okcidentanoj revenantaj de Japanio, kiuj studis ĝin tie.
En kelkaj kazoj, ĝi estas apogita fare de japanaj homoj provizore vivante ekster Japanio.
Ofte terapiistoj de aliaj batalartoj evoluigas intereson en kiudo.
#000058
Tsurumaki (kordoposedanto) kaj tsuru (ŝnuro)
Antikva daikiū (granda iumi) kaj hankiū (malgranda iumi)
#000059
Tsurumaki (kordoposedanto) kaj tsuru (ŝnuro)
#000060
Antikva daikiū (granda iumi) kaj hankiū (malgranda iumi)
#000061
Yabusame japana arkpafado implikante rajdi ĉevalon
Shihan Mato tradicia stilo de japana arkpafado uzanta fuŝkontaktarkon de sesila pozicio.
La kulturo de Japanio kaj vivstila televidspektaklo Begin Japanology elsendiĝis sur NHK World havis plenan epizodon pri Kyūdō en 2008.
#000062
Listo de koriū lernejoj de luktosporto
#000066
Kjudo (japane 弓道, Hepburne Kyūdō, do la vokaloj sonas longe en la japana lingvo) estas tipo de la arkpafado, praktikata en Japanio.
#000067
Ĝi estas unu el la tradiciaj japanaj batalartoj, kiu iĝis "nur" arto post apero de la pulvoraj pafarmiloj en la 16-a jarcento. Hodiaŭ jam ne gravas la trafa precizeco, pli gravas la formaj elementoj: ekstaro, moviĝo, teno, koncentriĝo. Ĝi havas plurajn skolojn, stilojn (ekz. Ogasavara, Heki).
#000068
La monaĥoj uzas ĝin hodiaŭ, simbole, ceremone pafante dum gravaj eventoj (geedziĝo, entombigo, naskiĝo de infano) aŭ plektrante la kordon de la arko (nomata jumi).
#000069
La kjudon karakterizas plue la nesimetria arko (jumi), la ceremoniaj vestoj.
#000070