En la 1990-aj jaroj, dum la kroata sendependiĝomilito, tutaj taĉmentoj de ustaĉaj milicoj venis kaj iris de la batalkampoj kantante malpezan kanton: “U Madridu u Madridu grobnica od zlata, tu počiva vođa svih Hrvata.” La melodio rakontas pri la “ĉefo de ĉiuj kroatoj”, kiu ripozas “en Madrido, en ora tombo”. Ĝi rilatas al Ante Pavelić, faŝisma diktatoro, gvidanto de sendependa Kroatio kiel marioneto de Hitler kaj Mussolini dum 2-a Mondmilito. Sangovida genocido, kies militkrimoj kontraŭ serboj, judoj, ciganoj kaj kontraŭuloj rivalas aŭ superas en krueleco tiujn de la nazioj mem.
#000000
Pavelić fuĝis de Kroatio post la malvenko de la Akso kaj finis preni rifuĝon en Argentino sub Perón. Post provo kontraŭ sia vivo de la jugoslavaj sekretaj servoj, li flugis al Madrido por pasigi siajn lastajn jarojn gastigitaj de Francisco Franco. Li mortis la 28-an de decembro 1959 en la Germana Hospitalo kaj liaj restaĵoj estis entombigitaj en la sakramenta tombejo de San Isidro, en la ĉefurbo. Ili ankoraŭ estas tie, indiferentaj al la bruo de elfosadoj sed al la varmego de la ultranaciistoj, kiuj konservas lian tombon kiel pilgrimejon. Antaŭ 20 jaroj famiĝis la foto de la tiama strikisto de la Reala Madrido, Davor Ŝuker, pozante ridetante apud la tombo.
#000001
En ĉi tiu loko estas enterigitaj Moratín, Mesonero Romanos, José Echegaray, Emilio Castelar... sed en tiuj tomboj ne estas kronoj, floroj aŭ ornamaĵoj krom ĉizita ŝtono. Krom tiu de Pavelić, kiu ĉiam estas plenplena. Ĉiam havu almenaŭ tri florbukedojn, kandelojn, ĉemizojn kaj diversajn glumarkojn kun la kroata flago kaj blazono.
#000002
En Jasenovac, Aŭŝvico preskaŭ entombigita en la kolektiva memoro de eŭropa hororo, Pavelić sovaĝe kaj sadisme mortigis almenaŭ 100 000 homojn.
#000003
Ĝis hodiaŭ, la memoro pri la hororo en la koncentrejo estas limigita al skulptaĵo en formo de petaloj malfermitaj al la ĉielo, starigita ĉe la fino de ligna piedvojo kiu serpentumas sian vojon inter trankvilaj lagoj kaj abundaj verdaj herbejoj. La loko aspektas kiel golfejo, tute sen la groteska kargo, kiun ĝi portas. En la pasinteco ekzistis ekspoziciejoj, kiuj montris perforton en sia tuta splendo: la iloj, kiuj estis uzataj por la mortigoj, la tranĉilo speciale destinita por tranĉi la gorĝojn de serboj, la fotoj de la komunaj tomboj, de la kadavroj amasigitaj kaj putriĝantaj kiam la partizanoj eniris la ekstermejon. La naciisma registaro de Tudjman (kiu donas sian nomon al Zagreba flughaveno), post sendependiĝo de Jugoslavio, entreprenis politikon blankigi la kriman reĝimon de Pavelić kaj anstataŭigis ĉion, kio estis eksplicita per neklaraj alegorioj, kiuj hodiaŭ hontigas la plimulton de la Kroata loĝantaro.
#000004
En ĉi tiu regiono de Eŭropo abomenaĵoj interkovras unu la alian kaj de tempo al tempo la historio ŝajnas savi ilin. En la 1940-aj jaroj, estis notite ke Jasenovac faris “la plej sovaĝan krimon en historio”, unu kiu “povis nur esti komparita kun la infero de Danto.” La atesto havas valoron, ĉar ĝi ne estas malamika propagando: tion diris Hermann Neubacher, komisaro de Adolf Hitler en la Balkana duoninsulo.
#000005
Tiu ĉi monstro ne estis en malliberejo dum unu tago, li estis protektita de Perón, li vojaĝis maskita kiel monaĥo kun pasporto de la katolika eklezio, Francisco Franco kovris siajn elspezojn per ŝtata mono el Hispanio ĝis la lasta tago de sia vivo, sed eble la plej kurioza, Usono ordonis nuligi lian arestordonon pro militkrimoj ĉar “ĝi ne volis, ke neniu kontraŭkomunisto en Eŭropo estu malliberigita, negrave kiaj estis iliaj krimoj.”
#000006
Pri tiu ĉi teruro estas multe pli por diri, sed ĝi estas naŭza, ankoraŭ gravas malhelpi, ke la faŝismo, kiu nun regas la mondon, lavu la sangon el siaj manoj kaj blankigu la historion.
#000007