Auteur: Sten JohanssonSoort: romanBeschikbaar: Niet in stockPrijs: ±€15.30Jaar van uitgave: 2014Beschrijving: Marina kaj Tomas: du svedoj kun malsamaj originoj, kun sortoj malsamaj,kies padoj jen krucas sin jen malkuniĝas. Neatenditaj eventoj kaj revelacioj formas ilian rilaton, ĝis Marina malaperas - kaj eĉ poste. Sten Johansson verkis modernan romanon, pri memperdo kaj memtrovo, pri Svedio de la 70aj jaroj ĝis hodiaŭ, kun riĉa mozaiko de tridimensiaj rolantoj. Tekstofluo ne ĉiam kronologia efikas filmece kaj katenas la atenton. Johansson estas sendube unu el la plej produktivaj esperantistaj verkistoj kaj tradukistoj. Majstro de la novelarto, li verkis krimromanojn, kaj lastatempe ankaŭ publikigis novelojn en la sveda. "Marina" estas lia sepa romano en Esperanto. (István Ertl)Pagina's: 186Breedte: 140 mmHoogte: 215 mmGewicht: 266 gISBN: 978-1-59569-271-9Recensie: De Gerrit Berveling: Rekomendinda romano en matura lingvaĵoDe Mikaelo Bronŝtejn: Malrapide kaj tristeDe Mao Zifu: Leginda, legendaDe Sara Spanò: Paralelaj padoj kaj perfektaj cirklojDe Emanuelo Arbaro: Pensigi distranteDe Valentin Melnikov: Memperdo kaj memtrovo Marina: En tiu romano Sten Johansson skizas bildon pri Svedio en la 70-aj jaroj de la lasta jarcento ĝis la nuno. Temas inter alie pri libereco, amo, simple: pri vivo de relative normalaj homoj.
La nomo de la romano estas Marina, fakte ĝi ankaŭ povus esti Marina kaj Tomaso, ĉar laŭ mi ambaŭ egale ĉefrolulas en la libro.
Ĝi estas tre leginda romano, ankaŭ rekomendinda por komencantoj, ĉar la stilo de Johansson estas tre flua.
(Katinjo - Internacia Esperanto-Sumoo Septembro 2015)Beoordeling: Mijn beoordeling toevoegen
#000000
Rekomendinda romano en matura lingvaĵo
#000002
Mirinda romano. Kiel sciate, antaŭ longe Sten Johansson verkis mallongajn krimromanojn,
kiujn siatempe mi laŭdis i.a. pro lia bone prizorgita lingvaĵo. Tion ĉe la nuna verko
mi povus ripeti, sed estus banalaĵo: iasence nun temas pri misterromano, verko en
kies daŭro malkovriĝas mistero. Sed ne tio estas la vera atentokapta punkto:
Marina unuavice temas pri la demando: kio estas, kion signifas „familio”?
#000003
Mi diris, ke funde temas pri preskaŭ filozofia nocio „kio estas familio”? Eble cito tion iom klarigos:
#000005
Tomas diras en konversacio telefona kun Marina, ke li ne povas vortigi, kio vere mankas
#000006
„Eble temas pri ia sento de tuteco.”
#000007
Marina pripensas liajn vortojn dum kelka tempo.
#000008
„Ĉu tuteco? Tio sonas filozofie.”
#000009
„Ne, tute ne. Sed ĉio ŝajnas iel splita, disa. Eble ĉar mi mem estas tia. Mia vivo
konsistas el hermetaj ĉeloj. Nun mi estas kun vi, sed mi ne povos diri tion al Cecilia
sen vundi ŝin. La laboro estas aparta, tie mi estas alia persono, la scienca Tomas.
Mi ne havas familion, krom onklo Arne, sed ankaŭ miaj memoroj, mia pasinteco estas
kvazaŭ aparta ĉelo sen kohero kun la nuno. Ĉu tio sonas freneze?”
#000010
„Ne, mi pensas ke mi komprenas. (...)”
#000011
La homoj estas tiel vive priskribitaj, ke oni kvazaŭ kredas vere koni ilin tute persone.
La infanoj – frue en la libro – kondutas kiel veraj infanoj, kiujn surstrate aŭ hejme tuj oni rekonus. La mezlernejanojn
mi ankoraŭ ĵuse ĉiutage spektis en niaj klasoj. – Vekas certan nostalgion eĉ ...
#000012
Sed unu aferon mi bedaŭras: la sveda instru-sistemo ne identas je la nederlanda, do
kelkajn aferojn mi ne vere komprenas. Miaopinie estus tre bonvena iu klariga piednoto
tiurilate. Kiel imagi, kio estas „socia branĉo de gimnazio”? kaj kio estas la 9a klaso? – de kie oni kalkulu tion, ĉu de la 4-jariĝo de la lernantoj aŭ ĉu ekde alia aĝo?
#000013
Sed nu, nur grumblulo tion menciu. Entute temas pri tre rekomendinda romano en bonega
matura lingvaĵo, kiel de Sten Johansson oni kompreneble devus / povus atendi.
#000014
Kiel leginto, recenzante, mi devas ne
malkaŝi la detalan intrigon. La priskribo de István Ertl sufiĉas: Sten Johansson
verkis modernan romanon, ... [eltondita de la recenzinto (e.d.r)] kun
riĉa mozaiko de tridimensiaj rolantoj. Tekstofluo ne ĉiam kronologia efikas
filmece kaj katenas la atenton.
#000016
La intrigo ne estas tro
komplika. Sed la aŭtoro faris ĝin tre alloga. La surpriza solvo de la enigmo
aperas nur ĉe la fino.
#000017
Leginda aŭ ne? Ĉiu havu
sian guston. Pri tio Johansson mem aludis per la suba peco en la romano:
#000018
kiam li iom post iom ekkonscias, ke libro povas krei tute novajn imagojn kaj
ideojn en lia kapo, kvazaŭ ĉiu libro enhavus plurajn kaŝitajn rakontojn. Li
demandas sin, ĉu nur li vidas tiujn aliajn rakontojn.
#000019
iu-faras-ion. Do ni aprezas relative freŝajn strukturojn, kiuj salas la
tekston. Ĉi-libre rimarkindaj estas ekzemple la jenaj lingvaj fenomenoj:
#000021
plu ploras, dum ŝiaj gepatroj disputas pri kiel eduki ŝin.
#000022
ion novan per kio vergi lin, kvankam Avino ne menciis tion.
#000023
havas nenion pri kio honti.
#000024
nenion pri kien ŝi iros.
#000026
ŝajnas, ke ŝi nenion rakontis pri kiam ŝi transloĝiĝis urben.
#000027
> Post la venko de
Margaret Thatcher en la parlamentaj elektoj, Paĉjo unue hezitas, ĉu eble
#000028
fore”, diras Tomas. “Aspektas kiel
#000031
> Arne venos je la
sesa, proksimume. Nun jam estas kvarono post, sed tio ne gravas.
#000034
frazelementoj aŭ subfrazoj (retorika funkcio de punkto)
#000036
> Tomas ne scias, kiel estas havi patron. Nek
#000037
> Ŝi ja havas. Ĉion!
#000038
kuraĝus tion fari. Ne pro kulposento.
#000040
kromlaboras, li devus telefoni por averti pri tio kaj prokrasti la viran
semajnfinon. Aŭ eĉ nuligi ĝin.
#000043
resti en la vendejo ĝis matene. Se oni ne fermos ĝin.
#000044
tamen estas evidentaj. Ke ŝi ne interrompu la parolon de plenkreskulo. Ke ŝi
entute ne parolu laŭte. Ke ŝi ne paŝadu nudpiede en la domo, nek klakante per
siaj svedaj lignoŝuoj. Kaj ke ŝi eliru vestite en bela kaj zorge gladita robo,
ne en truita ĝinzo kaj paliĝinta, eluzita ĉemizeto senmanika, tra kiu videblas
#000045
4. neuzado de frazoj kun
pronomo aŭ substantivo rolanta kiel subjekto
#000046
prizorgi ilin, kaj neniam eblas forvojaĝi.
#000047
sufiĉas al ili kuri reen ĝis la loko, kie atendas iliaj bicikloj.
#000050
estis neeble akiri permeson por tia aventuro.
#000051
intervenas, petante ke ŝi permesu al li aĉeti tiun, kiun ŝi plej ŝatas. Jen
la pinto de ŝia restado en Parizo!
#000054
pluraj jaroj ŝi nun laŭtlegas ĵus verkitajn poemojn, lekante lian laŭdon
#000055
havas Skanian akĉenton. Precipe kiam ŝi telefone interparolas kun parenco en la
hejma provinco, ŝia dialekto floras.
#000056
ne portas la koron sur la pinto de la lango. Male, li kutimas ĉiam pensi
antaŭ ol diri ion, eĉ en ĉiutagaj situacioj.
#000057
estas, ke ŝia buŝo tute sekiĝas kiel Saharo.
#000058
> Iel ŝi volus konservi
tiun doloron ĝis la sekva jaro, ĉar ĝi estas memoraĵo, pruvo pri tiu somera
#000059
> Ŝi provis ĝin en
la necesejo, kaj tio aspektis kiel sep jaroj da mizero.
#000060
ne riskos demandi, kiaspecan stomakdoloron ŝi havas, ĉar ŝi mem sendube ne
menstruos en cent jaroj ankoraŭ.
#000061
remuldiĝas supre kaj akvokirloj lirlas sube, ili babilas pri ĉio kaj nenio.
#000062
ne soifas je biero sed je la vero.
#000063
la lokon kaj la memorojn por reiri urben.
#000065
listi ĉiujn ekzemplojn por ĉiu karaktero. Kvankam ne neeblas elfosi ĉion
bezonatan el la bitlibro. Permuse kopii sufiĉas kaj ne necesas indiki la originan
paĝon. La supraj limigitaj ekzemploj sentigas al legantoj la freŝecon, fluecon,
maturecon kaj malpezecon de la lingvaĵo. Tiuj ecoj garantias ke legado estos
plezuro. Trafaj kaj koncizaj esprimoj ŝparigas tempon kaj energion kvazaŭ
plezurvojaĝanto estus akompanata de ĉarma kaj lerta gvidantino.
#000066
ĉi libron, ni povas senti la apartajn pejzaĝojn de la verkado ĉe Johansson. La
lerta priskribado de natura kaj socia medioj pagaje akcelas la evoluon de la
intrigo, pentraĵe reliefigas la figurojn de rolantoj, prisme rivelas personajn
korstatojn kaj socian fonon, poezie plialtigas buntajn atmosferojn... Jen
#000067
fruprintempa tago. Pala suno lumas sur la ĵusvekita pejzaĝo, kiu ankoraŭ ne
verdiĝis. Nur vojrande jen kaj jen ekbrilas flavaj punktaroj de ĉevalpiedoj.
#000068
dum momento ne scias kion pensi. Li rigardas ĉirkaŭ si. La arboj susuras. Fore
promenas paro da maljunuloj kaj kuras gaja hundeto. Cetere nenio ĝenas. Nur
tiuj vortoj de Nilla, al kiuj li devas iel reagi.
#000070
printempa vespero. Apude salikoj jam ekfloras, kaj betuloj havas tiun violan
koloron, kiu anoncas baldaŭan ekfoliadon. Ŝi surmetis striktan bluzon kaj tenas
la jakon surbrake. La vento tremigas la lanugojn de ŝiaj brakoj. ... [e.d.r] La
trotuaro estas glita de neĝokaĉo, kaj ŝi senpacience paŝas inter flakoj da
degelaĵo sur la piedvojo hejmen. Fekedzino! Ne eblas kompreni, kial li lasas
tiun virinon decidi pri lia vivo.
#000071
priskriboj iuj efektive havas metaforajn signifojn kiel en poezio. Nu, bildoj
miksiĝas kun sentoj plurdimensie... Pli detalaj analizoj estas superfluaj.
Saĝaj kaj la legantoj kaj la aŭtoro.
#000072
estas denaska esperantisto. El tio, sed tamen, legontoj nepre ne havu la
divenon ke en la romano ekzistus tedegaj propagandoj pri la t.n. ismo, paco,
facileco, frateco, amikeco ktp. Tute male, al ŝi enuigaj estis E-kongresoj. Ŝi
ne fariĝis pupo por la movado. Ribelante kontraŭ korpomovaj kongresoj kiel
kontraŭ sia patro nudenaĝema ŝi amare mokis la situacion espertrompan pere de
#000073
ankaŭ unu franca knabino, kiu ŝajnas esti proksimume dekkvinjara. Marina iutage
kuraĝas ekparoli al ŝi. Tamen, ne facilas havi veran kontakton.
#000074
la knabino. “Vi parlas franca?”
#000075
Ŝi montras al sia brusto,
kvazaŭ per signolingvo, kaj tion la francino komprenas.
#000076
Je tiu momento en la
konversacio aperas la franca sennaciulo proponante, ke li interpretu por ili.
Sed al Marina interkonatiĝo per interpretisto ne tre plaĉas, do la provo finiĝas sensukcese.
#000077
En tiu ĉi dialogo floras
kaj prosperas trajtoj de konversacio kaj parolmanieroj aranĝitaj de la aŭtoro
al roluloj. Similaj dialogoj viglaj kun individueco vivoverigis rolantojn.
#000078
ĉiuj aliaj lingvoj. Per ĝi oni povas vole aŭ kontraŭvole fari ĉion kaj nenion,
bonan kaj malican; esperantistoj probable estas kiaj ajn: veraj, falsaj,
#000079
La vortoj de la libro mem
#000080