Eroŝenko reviviĝas en angla traduko
#000000
Dum multaj jaroj la blinda esperantista verkisto Vasil Eroŝenko krom Rusio, Ukrainio kaj orienta Azio, kie diverslingve aperis lia verkaro, estis konata ĉefe en Esperantujo. Ĵus tamen Clemens J. Setz konigis lin en la germana, kaj nun aperis antologio de verkoj de Eroŝenko en la angla.
#000001
Geoffrey Sutton en sia enciklopedio de la originala Esperanta literaturo (Concise Encyclopedia of the Original Literature of Esperanto, 2008) nomas Vasil Eroŝenko ”eble la plej eksterordinara verkisto“ en Esperantujo. Li akiris ioman konatecon ne nur inter esperantistoj, sed ankaŭ inter fakuloj pri la kultura interŝanĝo inter Japanio kaj Ĉinio en la dudekaj jaroj.
#000002
Eroŝenko naskiĝis en 1890 en la rusia vilaĝo Obuĥovka apud Belgorod proksime al la ukraina landlimo. Lia patro estis ukraino, kaj dum sia vivo Vasil ofte vestis sin per ukraina kamparana ĉemizo. Li mortis ankaŭ en Obuĥovka, en 1952 – sed kian vivon li havis inter tiuj du datoj!
#000004
Kvarjara, li iĝis blinda. En Moskvo li vizitis lernejon por blinduloj. En 1912 li vojaĝis al Londono, kie helpis lin esperantistoj simile kiel dum multaj etapoj de lia posta vivo. Eksciinte, ke en Japanio blinduloj estas bone prizorgataj, li vojaĝis tien en aprilo 1914 helpe de subvencio de UEA.
#000005
Li akiris la simpation kaj subtenon de japanaj intelektuloj. Fama pentristo, Nakamura Tsune, en 1920 kvazaŭ eternigis lin; lia portreto de Eroŝenko estas montrata en la Nacia Muzeo pri Moderna Arto en la centro de Tokio.
#000006
Eroŝenko verkis aron da porinfanaj fabeloj, en kiuj atenta leganto povas konstati, ke li profunde malŝatis ĉian maljuston, en la socio same kiel en la traktado de bestoj. La fabelon ”Malvasta kaĝo“ oni povas kompreni kiel alegorion kontraŭ koloniismo kaj agreso. Karakteriza deklaro de Eroŝenko estas, ke lia hejmo estas la mondo, lia nacio – la homaro, kaj ke li el la lingvoj plej multe ŝatas Esperanton.
#000007
En 1921 li estis trifoje arestita kaj fine deportita; la japana polico mise juĝis la blindulon danĝerulo, eble ĉar li multe rilatis kun socialistoj, anarkiistoj kaj pacifistoj.
#000008
Eroŝenko ekloĝis en Pekino kaj Ŝanhajo, kie li trovis multe da simpatio – sed ankaŭ reziston, ĉar la komunismemajn studentojn de la Pekina Universitato ĉagrenis, ke Eroŝenko inkluzivigis en sian kritikon kontraŭ burokratoj kaj dogmemuloj ankaŭ la bolŝevikojn. Tiun kritikon li konservis eĉ post la reveno al tio kio nun estis Soveta Unio. Verŝajne nur lia blindeco savis lin de persekuto sub la reĝimo de Stalin.
#000009
Setz en la posta jaro ricevis la plej renoman literaturan premion por germanlingvanoj. Kaj ĵus, komence de marto 2023, la eldonejo de Columbia-Universitato en Novjorko aperigis preskaŭ 300-paĝan anglalingvan antologion de la verkaro de Eroŝenko, nome tradukojn de liaj fabeloj verkitaj en Japanio kaj Ĉinio, kune kun enkonduko de la kanada tradukinto, Adam Kuplowsky (li tradukis el Esperanto kaj la japana).
#000011
Represo de tiu enkonduko legeblas en la reto sub la titolo The Ukrainian Poet and Anti-Imperialist you’ve probably never heard of (”La ukraina poeto kaj kontraŭimperiisto, pri kiu vi verŝajne neniam aŭdis”).
#000012
Nun pli multaj homoj povas aprezi la portempe preskaŭ forgesitan poeton, inkluzive de liaj iom melankoliaj, parte paradoksaj fabeloj.
#000013
Bonege! Gratulojn! Sed la plej chefa kontrawkomunisma novelo “La trimova shakproblemo” ne estis tradukita, chu? Mi ja ukrainigis ghin antaw 23 jarojn.
#000016
Ĝi estas mia ŝatata rakonto de Jeroŝenko. Certe ĝi estas tradukenda al diversaj lingvoj.
#000018
Kiel kurdlingvaj dividoj malhelpas aliron al informojRusiaj diplomatoj reagas al nova lingvoleĝo en Kirgizio, revenigante kolonian pasinteconTiuj fotoj montras la historion de la ‘rusaj dometoj’ en Havano, Kubo
#000023