Turkio kaj Ĉinio en la orienta Mediteraneo: ĉu partneroj aŭ konkurantoj?
#000004
Ĉinio estas unu el la lastaj nacioj venintaj al la disvolviĝo de la orienta Mediteraneo, sed ĝi uzis sian Zonan kaj Vojan Iniciaton (BRI en la angla) kiel enirejon al la areo. Turkio ankaŭ disvolvas sian propran transregionan strategion pri ekonomia kaj strategia kunlaboro, precipe la Mezokoridoran Iniciaton. En siaj klopodoj influi ĉi tiun regionon, ĉu Pekino kaj Ankaro [ĉiuj eo] estas aliancanoj aŭ kontraŭuloj?
#000006
Monda politika ekonomio kaj geopolitiko de la orienta Mediteraneo
#000007
Centre situanta inter Azio, Afriko kaj Eŭropo [ĉiuj eo], la orienta Mediteraneo ĉiam estis grava strategia vojkruciĝo por tutmonda komerco.
#000008
Krome, la orienta Mediteraneo ofertas la plej mallongan marvojon inter aziaj kaj eŭropaj merkatoj, danke al la Sueza Kanalo, kiu ligas la Hindan Oceanon kaj la Mediteranean Maron. Ĉiujare preskaŭ 12% de monda komerco kaj varoj kostaj je pli ol miliardo da dolaroj trapasas la kanalon. Krome, la regiono estas grava vojo por transportado de nafto kaj gaso de la golfo al eŭropaj merkatoj. Ĉirkaŭ 70% de la energia bezono de Eŭropo estas transportata ĉiujare tra Mediteraneo.
#000009
La orienta Mediteraneo estas sidejo de regionaj potencoj kiel Grekio, Turkio, Israelo kaj Egiptio [ĉiuj eo], kaj ĝia geoekonomia kaj geopolitika graveco historie altiris neregionajn gravajn potencojn al la regiono: Usono, kune kun ĝiaj NATO-aliancanoj, Rusio, kiu plifortigis sian influon post la enlanda milito en Sirio, kaj nun Ĉinio, kiu ekradikiĝis nur fine de 2013, post kiam BRI startis en Turkio.
#000010
En la lastaj jaroj, Ĉinio ankaŭ provis pliigi sian militan ĉeeston en la regiono. En majo 2015, Pekino okazigis sian unuan militan ekzercadon en Mediteraneo apud Rusio. Du jarojn poste, ĝi faris testadon pri incendio. La pliiĝo de ĉinaj ekonomiaj rilatoj en ĉi tiu parto de Mediteraneo devenas de decida momento en 2011, kiam ĝi devis evakui siajn civitanojn el Libio pro malstabileco en la lando, kaj rimarkis ke ĝi bezonas pli da penoj por protekti siajn investojn en la regiono.
#000014
En 2015, la Respublikana Popola Partio (CHP), la ĉefa opozicia partio de la lando, proponis la projekton Turkia Centro (Merkez Türkiye), kiu celas poziciigi Turkion kiel loĝistikan kaj produktadan centron konektantan Eŭropon, Azion kaj Afrikon. Ĉi tiu projekto etendas la Mezan Koridoron al Afriko tra Mezoriento konservante sian kongruecon kun BRI. Krome, ĝi estas signo de la komuna intereso inter la registaro de Turkio kaj la opoziciaj partioj.
#000018
Se Turkio povas poziciigi sin kiel ekonomian zonon inter Eŭropo, Azio kaj la mezorienta kaj nordafrika regionoj, la Meza Koridoro povus fariĝi pli alloga por Ĉinio kaj aliaj regionaj partneroj, pliigante la ekonomiajn kaj politikajn avantaĝojn de la lando.
#000019
Laborraporto de majo 2021 pri Azia Disvolva Banko sugestas ke interregiona komerca zono kaj eksterregionaj integriĝaj politikoj disvolvitaj kiel parto de la Meza Koridoro povus faciligi engaĝiĝon inter Eŭropo kaj Ĉinio. Tia zono, gvidata de Turkio kaj subtenata de transregiona komerco, ankaŭ povus plifortigi la rolon de Turkio por regionaj ŝtatoj, Eŭropo kaj Ĉinio.
#000020
Tamen, male al la ĉina BRI, la regiona integriĝa vizio de Turkio ne inkluzivas maran koridoron. Anstataŭe, ekde 2015, Turkio realigas firman politikon en la orienta Mediteraneo kiu sin apogas sur militajn kapablojn, anstataŭ diplomatiaj intertraktoj, por regi siajn marajn jurisdikciojn kontraŭ regionaj ŝtatoj kiel Grekio, suda Kipro kaj Egiptio. Tamen, la lastaj politikoj de Turkio en Mediteraneo povas esti rigardataj kiel defendaj.
#000021
La ofendaj politikoj de Turkio provokis fortajn reagojn de aliaj regionaj potencoj kaj, en iuj kazoj, pligravigis streĉojn. En majo 2020, la ministroj pri eksterlandaj aferoj de Kipro, Egiptio, Francio, Grekio kaj Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj [ĉiuj eo] denuncis la agadojn de Turkio en la Ekskluziva Ekonomia Zono de suda Kipro, “mara zono en kiu suverena ŝtato havas specialajn rajtojn pri esplorado kaj uzado de maraj rimedoj”. En septembro 2020, la tiama ŝtata sekretario de Usono, Mike Pompeo, konfirmis subtenon al Grekio, same kiel la egipta prezidanto Abdel-Fattah al-Sisi en novembro. La sekvan monaton, la Eŭropa Konsilio trudis sankciojn al Turkio.
#000024
Ĉinio ofte silentas pri streĉoj en Mediteraneo penante konservi pozitivajn rilatojn en la regiono kaj maksimumigi siajn avantaĝojn. Tamen, ĉi tiu pozicio povus ŝanĝiĝi depende de estontaj eventoj.
#000025
Pro ĉi tiuj eventoj, oni atendas ke Ĉinio kaj Turkio daŭrigos kunlaboradon por akordigi siajn malsamajn sed intermiksitajn viziojn por transkontinenta integriĝo, kiel substrekis ĉina vicprezidanto Wang Qishan. Se la politikaj kaj militaj ambicioj de Ankaro kreskos en la regiono, Pekino povus rekonsideri la rolon de Turkio kiel fidinda partnero en BRI.
#000027
Ĉi tiu artikolo estas parto de enketo de la Civitana Amaskomunikila Observejo pri konkurencaj rakontoj pri la Iniciato Ĉina Zono kaj Vojo, kaj esploras kiel socioj kaj komunumoj havas malsamajn perceptojn pri la eblaj avantaĝoj kaj damaĝoj de disvolviĝo gvidata de Ĉinio. Por pliaj informoj pri ĉi tiu projekto kaj ĝiaj metodoj, klaku ĉi tie.
#000028
Kiel tiu ĉi tunizia insulo kunigis islamanojn kaj judojn
#000031
La hiĝabo ĉe televido en Alĝerio: Fino de ĉio franca
#000032
Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion
#000034