Wikipedia's Amulet as translated by GramTrans
#000000
Amuleto estas objekto kiu estas tipe eluzita sur onies persono, kaj estas asertita por havi la magian potencon por protekti sian tenilon- aŭ por protekti ilin ĝenerale aŭ por protekti ilin kontraŭ iu specifa aĵo.
Amuletoj estas diferencaj de talismanoj ĉar talismano eble asertis magiajn potencojn krom protekto.
Amuletoj foje estas konfuzitaj kun juveloj- malgrandaj estetikaj objektoj kiuj pendas de kolĉenoj.
Ajna antaŭfiksita juvelo povas efektive esti amuleto, sed tion povas ankaŭ ĉiu alia objekto kiu asertas protekti sian tenilon de danĝero.
#000001
Eblaj amuletoj inkludas gemojn, aparte gravuritajn gemojn, statuojn, monerojn, desegnaĵojn, juvelojn, ringojn, plantpartojn, bestpartojn, kaj eĉ skribajn vortojn en la formo de magia sorĉo aŭ ekzorco por forpuŝi malbonan aŭ malbonŝancon.
Magiaj volvlibroj estas trovitaj esti uzitaj en diversaj kulturoj, kaj artefaktoj de volvlibroj kun magiaj surskriboj estis trovitaj en la mezo-oriento, Eŭropo, kaj la malproksima oriento.
#000002
La vorto "amuleto" venas de la latinaĵo amulētum.
La plej frua pluekzistanta uzo de tiu esprimo estas en la Naturhistorio de Plinio, en kiu ĝi signifas "objekton kiu protektas personon de problemo".
#000003
Amuletoj estis precipe ĝeneralaj en antikva romia socio, estante la heredanto de la malnovgreka tradicio, kaj nesolveble ligita al romia religio kaj magio (vidu Magic in the Greco-Roman World (Magia en la greko-romia mondo).
Amuletoj estas kutime ekstere de la normala sfero de religia sperto, kvankam unuiĝoj inter certaj gemoj kaj dioj estis proponitaj.
Ekzemple, Jupitero estas reprezentita sur lakteca kalcedono, Suno sur heliotropo, Marso sur ruĝa jaspo, Cereso sur verda jaspo, kaj Bakĥo sur ametisto.
Amuletoj estas eluzitaj por saturi la portanton kun la rilataj potencoj de la dioj prefere ol pro iuj kialoj de pieco.
La interna potenco de la amuleto ankaŭ estas evidenta de aliaj portante surskribojn, kiel ekzemple vterfeksiks (uterefeksiks) aŭ "bonŝanco al la uzanto."
Amuletkestoj povus ankaŭ esti uzitaj, kiel ekzemple la ekzemplo de parto de la Thetford-trezoro, Norfolk, UK, kie orkesto destinita por suspendo ĉirkaŭ la kolo estis trovita enhavi sulfuron por it apotropaic (malic-forpuŝanta) kvalitoj.
#000004
En Ĉinio, taoistekspertoj vokis ke fulu evoluigis specialan stilon de kaligrafio kiun ili diris povus protekti kontraŭ Malicspiritoj.
La ekvivalenta speco de amuleto en Japanio estas nomita ofuda .
#000005
[ citaĵo bezonis ] abrahamaj religioj
#000006
En antikvo kaj la Mezepoko, la plej multaj judoj, kristanoj, kaj islamanoj en la Oriento kredis je la protekta kaj resanigo de amuletoj aŭ benis objektojn.
Talismanoj uzitaj fare de tiuj homoj povas esti malkonstruitaj en tri ĉefajn kategoriojn: talismanoj portis aŭ eluzitaj sur la korpo, talismanoj pendis sur aŭ super la lito de malsana persono, kaj medikamentaj talismanoj.
Tiu tria kategorio povas esti plu dividita en eksterajn kaj internajn talismanojn.
Ekzemple, ekstera amuleto povas esti metita en banon.
#000007
Judoj, kristanoj, kaj islamanoj ankaŭ en tempoj utiligis siajn sanktajn librojn en talisman-simila maniero en gravaj situacioj.
Ekzemple, litmalsana kaj grave malsana persono havus sanktan libron poziciigita sub parton de la lito aŭ kuseno.
#000008
Amuletoj estas abundaj en la juda tradicio, kun ekzemploj de Solomon-epokaj amuletoj ekzistantaj en multaj muzeoj.
Pro la proskribo de idoloj kaj aliaj kultfiguroj en judismo, judaj amuletoj emfazas tekston kaj nomojn.
La formo, materialo, kaj koloro de juda amuleto faras neniun diferencon.
Ekzemploj de tekstaj amuletoj inkludas la Arĝento-Volvlibron, ĉirkaŭ 630 a.K., kaj la daŭre nuntempan mezuzah [8] kaj Tefilinon.
Kontraŭekzemplo, aliflanke, estas la Mano de Mirjam, skizo de homa mano.
Alia ne-teksta amuleto estas la Sigelo de Salomono, ankaŭ konata kiel la heksagramo aŭ stelo de Davido.
ĝi konsistas el du interplektitaj egallateraj trianguloj, kaj en tiu formo ĝi estas ofte eluzita suspendite ĉirkaŭ la kolo al tiu tago.
#000009
Alia komuna amuleto en nuntempa uzo estas la Chai (simbolo)
חַי ‎‎ "vivanta" ḥay ), kiu ankaŭ estas eluzita ĉirkaŭ la kolo.
Aliaj similaj amuletoj daŭre en uzo konsistas el unu el la nomoj de la dio de judismo, kiel ekzemple ה (Li), יה (HU), aŭ שדי ( Shaddai), gravuris en peco el pergameno aŭ metalo, kutime arĝenton.
#000010
Dum la Mezepoko, Maimonido kaj Sheriran Gaon (kaj lia filo Hai Gaon) kontraŭbatalis la uzon de amuletoj kaj mokis la "malsaĝecon de amuletverkistoj."
Aliaj rabenoj, aliflanke, aprobis la uzon de amuletoj.
#000011
Rabeno kaj fama kabalisto Naphtali-monto Isaac Katz ("Ha-Kohen", 1645-1719) laŭdire estis eksperto en la magia uzo de amuletoj.
Li estis akuzita je kaŭzado de fajro kiu ekis en lia domo kaj tiam detruis la tutan judan kvartalon de Frankfurto, kaj de malhelpado de la estingado de la fajro de konvenciaj rimedoj ĉar li volis testi la potencon de siaj amuletoj;
li estis malliberigita kaj devigita prirezigni sian poŝton kaj forlasi la grandurbon.
#000012
La Eklezio Romkatolika asertas ke al la legitima uzo de Sakramentalo en sia bonorda emo estas instigita nur fare de firma kredo kaj devoteco al la Triunuo, kaj ne de iu magia aŭ superstiĉa kredo donacita al la sakramenta.
En tiu rilato, rozarioj, skapulaj, medaloj, kaj alia religiema religia katolika ekipaĵo derivas sian potencon, ne simple de la simboleco kreita per la objekto, sed prefere de la beno de la Romkatolika Eklezio kiu venas de la Triunuo.
#000013
Laikaj katolikoj ne estas licaj elfari solenajn ekzorcismojn, sed ili povas uzi benitan akvon, benis salon, kaj aliajn sakramental, kiel ekzemple la Saint Benedict-medalo aŭ la krucifikso, por protektado kontraŭ malico.
#000014
La krucifikso, kaj la rilata signo de la kruco, estas unu el la esenca Sakramentalo uzita fare de katolikoj por protekti kontraŭ malico ekde la tempo de la Frua Patroj De La Eklezio.
La imperia kruco de Conrad II (1024-1039) rilatis al la potenco de la kruco kontraŭ malico.
#000015
Bonkonata amuleto inter katolikaj kristanoj estas la Saint Benedict-medalo kiu inkludas la Vade Retro Satana formulon por protekti kontraŭ satano.
Tiu medalo estis en uzo almenaŭ ekde la 1700s, kaj en 1742 ĝi ricevis la aprobon de Pope Benedict XIV.
Ĝi poste iĝis parto de la katolika rito.
#000016
Kelkaj katolikaj sakramental verŝajne defendas kontraŭ malico, de virto de sia asocio kun specifa sanktulo aŭ arkianĝelo.
La skapula de St. Michael la arkianĝelo estas katolika religiema skapula asociita kun Archangel Michael, la ĉefa malamiko de satano.
Pio la 9-a donis al tiu skapula sian benon, sed ĝi unue estis formale aprobita sub Leono la 13-a.
#000017
La formo de tiu skapula estas iom klara, en tio la du segmentoj de ŝtofo kiuj konsistigas ĝin havi la formon de malgranda ŝildo;
tia fariĝas de blua kaj la aliaj de nigra ŝtofo, kaj unu el la grupoj same estas blua kaj la alia nigrulo.
Ambaŭ partoj de la skapula ekhavas la bonkonatan reprezentadon de la Arkianĝelo Skt. Mikaelo mortiganta la drakon kaj la surskribon" Quis ut Deus ?
"kun la signifo "Who is like God?
#000018
Katolikaj sanktuloj skribis koncerne la potencon de benita akvo kiel forto kiu forpuŝas malicon.
Sankt Teresa of Avila (Tereza de Avila), Doktoro de eklezio kiuj raportis viziojn de Jesuo kaj Maria, estis forta kredanto en la povo de benita akvo kaj skribis ke ŝi uzis ĝin kun sukceso por forpuŝi malicon kaj tentojn.
#000019
Hispanaj soldatoj, aparte Carlist unuoj, eluzis peceton kun bildo de la Sacred Heart of Jesus (Sankta Koro de Jesuo) kaj la surskrib Rilaksoobala ("halto, kuglo").
#000020
Amuletoj, ofte en la formo de triangulaj pakaĵoj enhavantaj sanktan verson, estis tradicie fiksitaj al la vestaĵo de beboj kaj junaj infanoj en Centra kaj Okcidenta Azio por doni al ili protekton de fortoj kiel ekzemple la malicokulo.
Triangulaj amuletĉeftemoj ofte estis ankaŭ teksitaj en orientajn tapiŝojn kiel ekzemple kilim'oj.
La tapiŝeksperto Jon Thompson klarigas ke tia amuleto teksita en tapiŝeton ne estas temo: ĝi fakte estas amuleto, transigante protekton memstare ĉeesto.
En liaj vortoj, "la aparato en la tapiŝeto havas materiecon, ĝi generas kampon de forto kapabla interagi kun aliaj neviditaj fortoj kaj ne estas simple intelekta abstraktado."
#000021
Alia populara amuleto uzita en islama homkulturo por deturni la malbonan rigardon estas la hamsa (elvokiva kvin) aŭ "Mano de Fatima".
La simbolo estas antaŭ-islama, konata de punikaj tempoj.
#000022
La tibetaj budhanoj havas multajn specojn de talismanaj kaj ŝamanistaj amuletoj kaj ritajn ilojn, inkluzive de la dorje, la sonorilon, kaj multajn specojn de porteblaj amuletoj.
La tibetaj budhanoj ĉemetas preĝojn en pergamenvolvlibro ene de preĝorado, kiu tiam estas reklamita ĉirkaŭe, ĉiu rotacio estanta unu deklamado de ĉiuj la strofoj ene de la preĝorado.
#000023
Amuletoj varias konsiderinde laŭ sia tempo kaj originejo.
En multaj socioj, religiaj objektoj funkcias kiel amuletoj, ekz. venante de la antikvaj keltoj, la trifolio, se ĝi havas kvar foliojn, simbolas bonŝancon (ne la irlanda trifolio, kiu simbolas la kristanan Trinity).
#000025
En Bolivio, la dio Ekeko provizas norman amuleton, al kiun oni devus oferti almenaŭ unu monbileton aŭ cigaredon por akiri riĉaĵon kaj socian bonfarton.
#000026
En certaj lokoj de Hindio, Nepalo kaj Sri-Lanko, estas tradicie kredite ke la korno de la ŝakalo povas doni dezirojn kaj reaperi al sia posedanto ĉe sia propra akordo kiam perdite.
Iu sinhalo kredas ke la korno povas doni la tenilnevundeblecon en iu proceso.
#000027
En Filipinio, amuletoj estas nomitaj agimat aŭ vetado-vetado.
Laŭ folkloro, la plej potenca vetado-vetado estas la hiiasng-sinkado (rekte tradukita kiel perlo aŭ gemo de la banano).
La hiias devas veni de matura banano kaj nur venas dum noktomezo.
Antaŭ ol la persono povas plene posedi tiun agimat, li devas kontraŭbatali supernaturan estaĵon nomitan kapre.
Nur tiam li estos ĝia vera posedanto.
Dum Sankta semajno, fervoruloj vojaĝas al Monto Banahaw por reŝargi siajn amuletojn.
#000029
Sator Square, antikva romia amuleto en la formo de palindroma vortkvadrato
#000032
Antikva romia amuleto de Pompejo kun faluso
#000033
Turka nazar-talismano por protekti kontraŭ la malicokulo
#000034
Amuleto de la Black Pullet grimoire
#000035
Talismano, indiana medicino farita per lupfelo, lano, speguloj, plumoj, butonoj kaj latunosonorilo
#000036
Winti amuleto, la amuleto de Afro-Surinamese-tradicia religio
#000037
Fantomoj en la bengala kulturo
Kvara Moselibro en la ĉina kulturo
#000043