Verkinto: Julian ModestSpeco: originala verko, por komencantojHaveblo: En stokoPrezo: €6.50Eldonjaro: 2018Formo: libro glubinditaPriskribo: Ĵurnalistino murdita apud sia hejmo. Ŝi ne havis malamikojn. Ĉu sceno en la nuntempaj Rusio aŭ Malto?Paĝoj: 78Alto: 210 mmISBN: 9780244965556Recenzo: De Fernando Pita: Nova modest-a krimromanoDe Anina Stecay: Du kaj duona murdoj. Modest-a ekpaŝo al krimromanojDe Nikolao Gudskov: Abortita krimhistorioDe Sten Johansson: Naiva krimaĵoDe Vasil (Turkio): Murdo en la ParkoDe Granda Kampo (Japanio): Murdo en la parko de Julian Modest Ĉi tiu libro estas la plej nova krimromano, originale verkita en Esperanto per Julian Modest. Eldonjaro estas 2018. Rakonto de murdo rilate al narkotulo. Leganto preskaŭ ne povas suspekti la murdiston ĝis la fino. Tial ni povas legi la libron kun intereso ĝis la fino. Kaj ni povas legi ĉi tiun libron facile. Mi rekomendas ĉi tiun libron al komencantoj. (Osho (Japanio) - Internacia Esperanto-Sumoo Januaro 2019)Pritakso: Aldoni mian pritakson
#000000
Mi ne plu memoras kial, tamen kiam, en la 80aj jaroj, mi legis la libron
Maja Pluvo, tiu romaneto vere tuŝis min, kaj de tiam mi provas, kvankam ne ĉiam sukcese, atenti
la verkadon de Julian Modest (vera nomo Georgi Mihalkov). Li estas aŭtoro, kiu jam
prezentis sian vervon en diversaj (fakte preskaŭ ĉiuj) literaturaj ĝenroj. Li ĉiam
alportas novaĵojn en siaj tekstoj, kaj, konsiderante ilin laŭ ia tempodaŭro, oni facile
konstatas la evoluon de la aŭtoro, kiu fariĝas pli adaptebla al la ĝeneralaj linioj
postulataj de la ĝenro, en kiu li verkas.
#000002
Maja Pluvo ĉie estas rezonadoj kaj konscifluo de rolulo, kiu analizas siajn travivaĵojn kiel
enmigrinto kaj novedziĝinto – kaj oni ja ne scias, kio estas pli grava – kaj dum en
Ni vivos! estas akra defendo de la homaj valoroj de la esperanta kulturo antaŭ la tiama (nur?)
faŝisma ondo, kion ni povos atendi de modest-a provo verki krimromanon?
#000003
Legado – de la bitlibra versio – de la nur 80-paĝa
Murdo en la parko glate fluas kaj en ĝi Modest lerte transiras inter la psikologiaj trajtoj de la ĉefroluloj
kaj la paŝpostpaŝa detektiva esplorado pri tiu murdo, kiu titolas la verkon. Fakte,
la roluloj estas la plej bona elemento de la tuta verko, ĉar kelkaj el ili ja povas
prezentiĝi en ebla daŭrigo, se la aŭtoro emos daŭrigi en tiu kampo de literaturo,
#000004
Tamen se al nura recenzisto oni rajtigas opinii, mi do opinios, ke tiu daŭrigo ja
nepras, ĉar estas interese konstati, kiamaniere oni ankoraŭ povas, eĉ en la 21a jarcento,
verki detektivan verkon, kies krimsolvo ne iĝis dependa de sciencaj laboratorioj,
DNA-ekzamenoj kaj aliaj similaĵoj, kiel okazas en preskaŭ cent procentoj de la usonaj
detektivaj televidserioj. Katene atentigi la leganton sen uzi tiujn rimedojn estas
la plej interesa kaj favora punkto de
#000005
Alia kialo por daŭrigo de la verko estas, ke tiamaniere ankaŭ la kelkaj malfortaj
punktoj en tiu libro povos korektiĝi.
#000006
Fakte, ne malmultaj estas tiuj: tamen mi ne povas ne demandi, kial la aŭtoro esperantigis
ĉiujn nomojn de lokoj kaj personoj, tiel forviŝante ĉian lokan koloron en la romano?
Oni rapide komprenas, ke temas pri balkana lando – certe Bulgario – sed estus pli bone, por internaciaj leguntoj, gustumi iom pli da vere urbaj pejzaĝoj
anstataŭ la tradukitaj nomoj kiuj, se iel helpas kompreni la tuton, nuligas la „misteran klimaton”, kiun la nacilingvaj nomoj povus doni al ceteraj esperantistoj.
#000007
Alia afero, kiu postulas mencion, estas la abrupta fino de la verko: ĝenerale, detektiv-
kaj krim-romanoj entenas je sia fino decidajn momentojn, dum kiuj la vero tute riveliĝas,
kaj la agado alvenas al sia pinto. Domaĝe,
Murdo en la parko bezonas kelkajn pliajn paĝojn, por ke tiu pinto estu atingita: la verko, malgraŭ
siaj bonaj kvalitoj, iom abrupte finiĝas. (Tiu abrupta fino estas plia kialo, por
ke la verko havu daŭrigon.)
#000008
Estas ankaŭ kelkaj malglataĵoj; nenio, kio kompromitu la legadon aŭ la komprenon de
la historio mem, sed kiujn oni ja facile povas korekti en bitlibro.
#000009
Du kaj duona murdoj. Modest-a ekpaŝo al krimromanoj
#000010
La rakonto estas simpla, verkita per mallongaj frazoj, kaj estas, kiel ĉiam ĉe Modest, atingebla por legado eĉ de komencantoj, kio estas nepra pluso de la verko. Tamen la intrigo, kiu komence promesas interesan disvolviĝon (kaj aperon de vera romano), poste rapide ŝrumpas, kaj en la fino gravaj eventoj estas montrataj skize aŭ eĉ nur alude.
#000011
Estas impreso, ke la aŭtoro laciĝis aŭ enuiĝis en la mezo de sia laboro kaj “abortis” la nefinfaritan produktaĵon. Krome, en la priskribo de la moderna polica laboro troviĝas certaj anakronismoj – ekzemple, pro kiu mensa devio la komisaro iras al biblioteko por legi artikolojn, kiuj sendube pli facile troveblas en la interreto? Estas ankaŭ aliaj demandoj: kial la versio, ke la ĵurnalistino estis murdita pro profesiaj kialoj, aperas ne tuj? Kial en la gazeto, kie laboras la murditino, ne komenciĝas granda bruo? Nekredeblas... Ĝenerale, pri la polica laboro la aŭtoro havas, evidente, nur supraĵajn sciojn.
#000012
Malgraŭ du provlegintoj, indikitaj en la kolofono, en la teksto restis pluraj mistajpoj, gramatikaj (ĉefe pri akuzativo) kaj stilaj (nekunordigitaj propozicioj) eraroj. Feliĉe, ili ne kritike abundas. Tamen la malica recenzanto ne povas ne indiki du elstarajn aŭtorajn perlojn: “Per fermitaj okuloj Dako aŭskultis la muzikon” (p. 23) – grava fiziologia malkovro!, kaj “Oni ofte sendis Kerelezov eksterlanden kaj certe ankoraŭ ne ekzistis eŭropa lando, en kiu li ne estis” (p. 59) – kompreneble, kiam Eŭropo iom kreskos, tiaj landoj ja aperos...
#000013
Konklude, la libron eblas uzi kiel komencan legaĵon por kursfinintoj, sed kiel serioza krimnovelo ĝi ne konsidereblas, ĉar ĝi estas evidente nefinfarita. Eble, se la aŭtoro plu laboros pri ĝi, la rezulto povos fariĝi tute alia.
#000014
La intrigo estas simpla kaj la murdenketo preskaŭ pli banala. Okazas policaj pridemandadoj, sed mallongaj, tre malprofundaj kaj senrezultaj. Cetere ne nur policistoj sed ankaŭ ĵurnalistoj kaj fine eĉ krimuloj ĉi-libre kondutas ege naive.
#000015
Virinoj estas belegaj kiel “feino, kiu eliris el iu fabelo”, kaj ili prefere “entute dediĉis sin al la familio”. Dume krimuloj plejparte estas malbelaj, eĉ kiam ili ne “surhavis [...] falsan barbon”.
#000016
La rakontado estas simpla kaj plejparte supraĵa, ofte kun tro evidentaj klarigoj, jen pri fakto de la krimoj, jen pri ĝenerala filozofia afero. “Kiel ĉiu patrino, same ŝi tuj maltrankviliĝis. La patrinoj kutime opinias, ke ĉiam io malbona povas okazi al iliaj idoj.”
#000017
La komisaro Silikov multe cerbumas, jen pri la murdoj, jen pri sia familio kaj la junaĝo, jen pri filozofia demando. “La demandoj estis sennombraj. Ĉu la respondoj de ili helpos lin trovi la murdiston?” Fakte ne.
#000018
Ja aperas bonaj kaj detalaj scenoj kaj rakontetoj, tamen ĉefe pri flankaj aferoj ne ligitaj al la krimoj. Entute mankas fokuso. La fino konsistas el resumo de la solvo, kvazaŭ subite restus al la verkisto nur unu paĝo por la elnodiĝo. Mia plej granda ekscito dumlege konsistis el la demando, kiam aperos la “ĉokoladkolora kostumo”, kiu nepre aperas en ĉiu verko de Julian Modest.
#000019
La lingvaĵo estas kutime Modesta, do simpla kaj klara, kun kelkaj leĝere orienteŭropaj trajtoj, ĉefe la neripeton de subjekto en subpropozicioj: “Kiam estis studento kaj studis juron, li ofte venis ĉi tien.”
#000020