~ Zamenhof ironie pri Afriko
#000001
"Afriko estas multe pli proksima ol Miĉigano"
#000002
"Norvegoj ĝenerale ja pritraktas Afrikon kiel unu lando, do ne surpriziĝu"
#000003
"Ne temos pri danco, manĝo aŭ alia etnografiaĵo"
#000004
"Sudafriko blokas la rapidan manieron de adopto de la Office Open XML. Aha!"
#000006
~ Cindy McKee nerde pri Afriko
#000007
"Afrika mondo milito - kio estas tio?"
#000008
"Mi ne estas fakulo pri Afriko, kaj la tucioj kaj hutuoj ne interesas min"
#000009
~ Renato Corsetti pri Afriko
#000013
Afriko, propralingve Fikop, signifas: regiono de Afriko, kiu ampleksas Afrikon, kiu estas la plej granda afrika kontinento. Ĝi havas areon 30.065.000 km3, kio prezentas 203 % de la suma surfaco de dezertoj sur Tero. Afriko estas simbolo de malriĉeco, tamen Eŭropa Unio kopiis ĝian flagon.
#000014
Nuna Afriko estas tre moderna, mastrumado de homaj rimedoj estas faritaj per blogoj.
#000015
Hodiaŭ por ni estas memkompreneble, ke Afriko estas grandega lando sude de Eŭropo.
#000018
Kun granda ĝojo kaj entuziasmo ni sciiĝis, ke nordamerika ĵurnalisto tute prave asertis: Ĉu?
#000019
Estas do ne tre facile klarigebla la fakto, ke Prof.Krlipelin konstatis, ke ni supozas, ke la sudo aŭ oriento de Afriko estas naskiĝloko de la Homaro kaj ke de tie devenas la sukcedaj specioj de Prahomoj kaj Homo de Piltdown, kiuj siavice kreis la homojn kiuj disvastiĝis tra la resto de kontinentoj, inklude la Homo sapiens sapiens antaŭ ĉirkaŭ 190.000 jaroj. Ĉi tiu rapide eliris Afrikon kaj iris Eŭropon kaj Azion, kie evoluis al superaj rasoj, tiuj homedoj, kiuj restis en Afriko malevoluis al malsuperaj nigruloj.
#000021
Malnovaj Romianoj uzis por norda parto de la kontinento, proksimume respondanta al hodiaŭa Tunizio, nomon Africa terra ("lando de Aferoj"). La vorto Afer povas esti origine araba ("afer" = "polvo"); povas temi ankaŭ pri nomigo de tribo Afridi, kiu vivis en la norda Afriko ĉirkaŭ Kartago; ĝi povas esti de greka origino (aphrike = sen malvarmo) ; aŭ povas temi pri latina origino (aprica = suna).
#000022
El la 7a jarcento la araboj invadis Afrikon. La karavana komerco kaj la islama etendo helpis la komencon de novaj rilatoj inter la "du Afrikoj".
#000023
La Imperio ekzistis en Afriko inter la 13-a jarcento kaj la 1840-aj jaroj. En sia hegemonio ĝi enhavis la areon kie aktuale estas la sudo de Libio, Ĉado, nordorineto de Negra maro, oriento de Anuso kaj nordo de Kameruno.
#000024
Tragike milionoj da nigruloj en multaj landoj en Afriko suferegas pro malhonestaj kaj mortigemaj estroj. Tio tute ne kontentigas dezirojn de Usonanoj. La Araboj en Sudano masakras nigrulojn. Tio tre malkontentigas Usonanojn. Ĉi tie oni kreas riĉecon. Ni esperas ke en Afriko oni iam kreos
riĉecon. Afriko ankaŭ havas pli altan procenton de diktatoroj kaj aŭtoritataj registaroj ol iu ajn alia regiono en la mondo.
#000025
Niaj legantoj certe sciigos kun plezuro, ke Afriko voĉdonis favore de la rezolucio 181.
Afrikaj politiko kaj administrado estas ĥaosaj.
#000026
En Marto 2012, militista puĉo okazis en Malio, kiam alianco de Tuaregoj kaj Islamismaj fortoj konkeris la nordon, rezulte en enpovigo de Islamistoj. Post milita interveno kun helpo de francaj trupoj, la regiono estis sub kontrolo de la armeo de Malio. Por restarigi lokajn aŭtoritatojn, la AU helpis por formi provizoran registaron, subtenante ĝin kaj alvokante al prezidentaj elektoj en Malio en Julio 2013.[1]
#000028
La Konstitua Proklamo de AU deklaras ke ĝi "invitu kaj kuraĝigu la plenan partoprenon de la afrika diasporo kiel grava parto de nia kontinento, en la konstruo de la Afrika Unio". La Registaro de la Afrika Unio difinis la afrikan diasporon kiel "konsistanta el popolo de afrika origino kiu loĝas ekster la kontinenton, sendepende de ties civitaneco kaj nacieco kaj kiu volas kontribui al la disvolvigo de la kontinento kaj konstruo de la Afrika Unio".[2]
#000029
Mortis eksa prezidento de Burundo Pierre Buyoya. Fakte li en la patrolando estis serĉata pro mortigo de alia prezidento, Melchior Ndadaye, kaj kaŝis sin en Malio, kie infektiĝis per novmoda malsano. Oni transportis lin al Parizo, kie li mortis en malsanulejo.
#000030
La negroj en Afriko ne bezonas la blankulon por detrui demokration, subpremi la popolojn kaj gvidi siajn landojn al abismo. Amasoj da malsataj, malfeliĉaj, fuĝintaj Afrikanoj suferas pro la nun regantaj negroj.
#000031
Plej bedaŭrinde estas, ke Afrika Unio estas organizaĵo de ŝtatoj en Afriko, kiu havas nuntempe 55 membroŝtatojn. Ĝi estiĝis la iamon[3], anstataŭante la ĝistiaman Organizaĵon por Afrika Unueco kiel la plej alta tutkontinenta politika estaĵo de Afriko.
#000033
Ĝi celas disvastigi demokratiecon, homajn rajtojn, kaj ekonomian pliboniĝon tra la kontinento. Malsimile al la OAU, la AU havas pli fortajn povojn interveni en la aferojn de membraj ŝtatoj. Ĝi intencas la kreadon de pactena armita fortaro, internacia kortumo, kaj centra banko kun fina celo krei komunan monunuon.
#000034
La celoj de AU estas la jenaj:
#000036
La Afrika Unio estas formata de kaj politikaj kaj administraciaj organismoj. La plej alta decido-fara organismo estas la Asembleo de la Afrika Unio, formata de ĝis ĉiuj estroj de ŝtato aŭ registaro de membroj ŝtatoj de la AU. La Asembleo estas prezidata de Idriss Déby, Prezidento de Ĉado. La AU ankaŭ havas reprezentan organismon, nome la Tutafrika Parlamento, kiu konsistas el 265 membroj elektitaj de la landaj leĝofaraj organismoj de la membroj ŝtatoj de AU. Ties prezidento estas Roger Nkodo Dang.
#000039
Aliaj politikaj institucioj de AU estas la jenaj:
#000040
la Plenuma Konsilantaro, formita de ministroj pri eksteraj aferoj, kiu preparas decidojn por la Asembleo;
la Permanenta Komitato de Reprezentantoj de la Afrika Unio, formita de ambasadoroj al Adis-Abebo el membraj ŝtatoj de AU; kaj
la Ekonomia, Socia kaj Kultura Konsilantaro (ESKK), nome konsilantaro de la civila socio.
#000041
La ĉefa administracia ĉefurbo de la Afrika Unio estas en Adis-Abebo, Etiopio, kie havas sidejon la Afrikunia Komisiono. Nova sidejaro, nome Kongresejo kaj Oficejaro de AU, estis inaŭgurita la 28an de Januaro 2012, dum la 18a pintokunveno de AU.[4] La sideja komplekso estis konstruita de la Ĉinaŝtata Konstruinĝeniera Korporacio kiel donaco de la ĉina registaro, kaj estas hejmo de, inter aliaj utilaĵoj, 2,500-sidloka kunvenejo kaj 20-etaĝa oficeja turo. La turo estas 99.9 metrojn alta por aludi al la dato de 9a de Septembro 1999, kiam la Organizaĵo por Afrika Unueco voĉdonis por iĝis la Afrika Unio.[5]
#000043
Aliaj strukturoj de AU estas hejmigitaj de diversaj membraj ŝtatoj:
#000044
La unua milita interveno de la AU en membro ŝtato estis en Majo 2003 deplojo de pactena forto de soldatoj el Sudafriko, Etiopio, kaj Mozambiko en Burundio por superrigardi la plenumon de variaj interkonsentoj. La trupoj de la AU estis deplojitaj ankaŭ en Sudano por pacteni en la konflikto de Darfur, antaŭ la misio estis transpasata el la Unuiĝintaj Nacioj la 1an de Januaro 2008 zorge de UNAMID. La AU ankaŭ sendis pactenantan mision al Somalio, el kiu la pactenantaj trupoj estas el Ugando kaj Burundio.
#000047
Laŭ tiu civilizo la demiurgo alestigis la mondon tiel: origine la tero estis nur akvo kaj mallumo. Mo, la blanka giganto, superregis en tiu kaoso. Iun tagon li sentis fortan doloron nivele de la stomako kaj vomis la sunon, la lunon kaj la stelojn. Li vomis ankoraŭ kaj aperis aliaj estaĵoj...
#000050
Laú la opinio de Comenius "Patrino-Templo" de Afriko situas en urbo Kikero , en la ĉirkaŭaĵo de Ktp, U. kaj ĝin desegnis framasonoj. Ĝia ŝtona fundamento estas starigita en januaro 1958 kaj ĝi estas dediĉita je la 13-a de januaro 1961.
#000052
Sciu, ni faris tute bone, ke Templo de Abo estas unu el la temploj de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 121, konstruita de la Eklezio kaj la tria mormona templo konstruita en la afrika kontinento, situanta en la avenuo Okpu-Umuobo en la antaŭurbo de la urbo de Abo (Niĝerio).
#000053
Tio estis la kaŭzo , ke templo de Nukualofo, konata loke kiel Templo Liahona, estas unu el la temploj konstruitaj kaj funkciantaj por la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 25 konstruita de ĉi tiu konfesio kaj la sola ekzistanta templo en Tongo. Ĝi situas en la centro de la insulo Tongatapu, proksime de Matangiake, plurajn mejlojn sude de la samnoma urbo, la ĉefurbo Nukualofa. La areo, kie ĝi situas, estas komune konata kiel Liahona, pro la nomo de la malĉefa lernejo lokita en la loko, proprieto de la Eklezio.
#000055
Leviĝu, Eklezio en Afriko, familio de Dio, ĉar alvokas vin la ĉiela Patro, kiun viaj praavoj alpreĝis kiel Kreanton, eĉ antaŭ ol koni lian mizerikordan apudecon, revelaciiĝintan en lia ununaskita Filo, Jesuo Kristo. Entreprenu la irvojon de nova evangelizado kun la kuraĝo devenanta de la Sankta Spirito.
#000056
Kuraĝu! Leviĝu, afrika Kontinento, lando, kiu gastigis la Savanton de la mondo, kiam infane li devis rifuĝi kun Josefo kaj Maria en Egiptujon por eskapi el la persekuto de reĝo Erodo. Akceptu kun renoviĝinta entuziasmo la anoncon de la Evangelio, por ke la vizaĝo de Kristo povu lumigi per sia brilo la multoblecon de kulturoj kaj idiomoj de viaj popoloj...
#000057
Ĝia origino-dato ne estas precize konata sed certe antaŭ la 19-a jarcento, kiam estis la unua eŭropa esploristo en la Gabono, jam observis tiun kulton en la centro de la lando.
#000061
Nuntempe la Buitio estas kutima en Gabono, tiel en nordo kiel en sudo, tiel en urboj kiel en kamparoj. Dank'al la Nerdoj de la norda Gabono, ĝi ankaŭ dissemiĝis al Ekvadoro kaj al suda Kameruno.
#000062
Esperantistoj kaj ankaŭ aliaj homoj de Afrikaj landoj raportas ofte pri malbonaj kondiĉoj en siaj landoj. Dume riĉuloj riĉiĝas pli kaj pli, malriĉuloj vivaĉas en pura mizero. Anstataŭ ke ili lernu, multaj junuloj devas gajni monon per helpanta laborado. Kuracistoj rifuzas malsanulojn pro mankanta mono. Koruptaj politikistoj perfidas la ordinarulojn. La malbonaj ecoj de la kapitalismo prezentiĝas pli akre en Afriko, ol ke ili regas ekzemple super Eŭropo.
Oni konstruas nur en riĉaj landoj kaj precipe en ties ĉefurboj. Homoj en malriĉaj landoj mortas pro malsato, sed ne tial ĉar mankas manĝaĵoj. Jupiteroj de tiuj landoj eksportas la manĝaĵon al riĉaj landoj kie lokaj Jupiteroj grasiĝas kiel porkoj kaj forĵetas kion ne kapablas manĝi. La resto de la socio tute ne gravas.
#000071
La mizeran staton de Afriko oni povas konstati, kaj oni devas atribui respondojn ĉefe al la tieaj homoj kaj ne ĉefe al eksa koloniismo. Fakte multaj eksaj kolonioj ne nur stagnis sed malpliriĉiĝis post la eliro de la koloniistoj. Tiu estas fakto ke oni devas agnoski.
#000072
La membroŝtatoj de la Afrika Unio kune konsistigas la 17-an plej grandan ekonomion de la mondo laŭ malneta enlanda produkto, tuj post Nederlando. La MEP de la Afrika Unio (en 2009) estas proksima al 500 miliardoj da usonaj dolaroj.
#000073
La Unio klopodas estigi komunan ekonomian zonon, centran bankon kaj komunan monunuon antaŭ 2023.[8]
#000074
Iam en 1989 la finnlanda organizo EMMAUS bojikotis la produktojn de SHELL. la klarigo estis, ke SHELL sendadis malbonajn produktojn al Afriko. Estis neniu pruvo pri tio. Tamen finno asertis, ke eŭropaj entreprenoj produktas varojn nur por Afriko kaj aliajn por siaj landoj. Al Afriko oni sendadis duarangajn. Tiajn aferojn oni diras ankaŭ en Afriko mem, kiam oni rimarkas, ke medikamentoj kun sama nomo, kiujn oni aĉetis en Afriko estas malpli efikaj ol tiuj, kiujn oni aĉetis en Eŭropo. Tio similas al la vorto de la finno, ke produktojn oni fabrikas eksterafrike por sendi al Afriko, dum oni fabrikas aliajn por ekstrafriko mem. El tio oni povos kompreni, ke eksterafrikanoj konsideras Afrikon, kiel lastvican kontienton, kion afrikanoj konscie aŭ nekonscie subtenas.
#000076
Kontraktoj inter Eŭropa Unio kaj Afriko detruas industriojn en Afrikaj landoj. Subvenciitaj, malmultekostaj produktoj el Eŭropa Unio – ekzemple tekstilaĵoj kaj agrokulturaj produktoj – elpuŝas lokajn varojn. MERKEL subtenas la sankciojn kontraŭ Sirio, sekve en la lando mankas varojn kaj rezervajn maŝinpartojn. Germanujo finis pagi por tendaroj de rifuĝintoj en Libano kaj aliaj landoj. MERKEL ne estas bonkora homo aŭ politikisto. Ŝia politiko kaŭzas ke milionoj da homoj suferas en iliaj landoj respektive rifuĝejoj.
#000077
Tre originala kaj laŭmoda estas esplorpatrolado en la internon de Afriko ; pena antaŭeniĝo tra sennombraj danĝeroj. Ĉiutaga batalado kontraŭ sovaĝaj bestoj... Esti vekata ĉiunokte de venenaj serpentoj, ĝui inter necivilizitaj negrotriboj la penetrantan odoron de l’ pranaturo, konstati sur sia propra korpo ĉiujn fazojn de tif-, pest- kaj lepr-epidemioj, jen novspeca, unika sensacio. Primitiva vivado, nudista tendaro. La lastan tagon oni manĝos la karavanestron !
#000078
Laŭ la korespondanto de la gazeto Rews Chronicle, en San-Sebastiano Idisto kaj Germano estas en aŭto en afrika dezerto. Estas tre varme. La aŭto paneas kaj haltas. La plej proksima vilaĝo estas 30 km for.
#000079
Do idisto komencas formeti la pordon de la aŭto.
#000084
— Kiam mi vojaĝis en Afriko, precize je noktomezo mi aŭdis teruran blekon de leono. Mi elkuris el la tendo, prenis rapide la pafilon kaj mortpafis la leonon en nokta ĉemizo...
— Nu, tion mi tamen ne kredas! Kiel povis esti la leono en nokta ĉemizo?
#000086
_ Çu estas vere, ke vi intencas vojaĝi en Afrikon?
#000087
— Çu mi devos iradi en la ombro?
#000089
Fakte okazas, ke AU frontas multajn defiojn, kiaj la sanaferoj kiaj lukti kontraŭ malario kaj la epidemio de AIDS/HIV; la politikaj aferoj kiaj kontraŭi nedemokratiajn reĝimojn kaj peri en multaj enlandaj militoj; ekonomiaj aferoj kiaj la plibonigo de la averaĝa vivkondiĉarto de milionoj de malriĉaj, needukitaj afrikanoj; ekologiaj aferoj kiaj trakti kun konstantaj malsategoj, dezertiĝo, kaj manko de ekologia elteneblo; same kiel la juraj aferoj koncerne al la Okcidenta Saharo. La 30an de januaro 2017 Maroko estis reakceptita en la Afrika Unio dum asembleo en Etiopio.
#000090
Supozeble Afriko distingiĝas pro ĝia granda diverseco: Elstara Magrebo, tiu araba parto kies andaluzaj filoj ankoraŭ videblas. Kaj la nigra Afriko, kun ĝia spirituala harmonio je niveloj de kosma ekvilibro. Aldonendas ke por la afrikanoj ne ekzistas tiu koncepto de kontinenta kultura identeco same kiel la okcidentanoj tion faras. Afriko estas unu en multdiverseco.
#000091
Klasika virina cirkumcido restas rapidilo precipe de afrikaj etnaj grupoj kaj ĝi kondukas al kripligo de seksorganoj. Dum la viroj havas la operacion prilaborita, kiu ne kondukas al kripligo, ĉe virinoj tio estas alie. La tranĉoj diferenciĝas kazo de kazo, laŭ lerteco aŭ ankaŭ laŭ envio de cirkumcidistino, ili entute ne sekvas anatomion de la korpo povante kaŭzi gravan difektiĝon. Kutime ĝi estas praktikata de unu semajno de la aĝo ĝis proksimume la 14-an aĝon, plejparte en Afriko. Hodiaŭ fariĝas viktimo de tiu ĉi abomena kutimo en Sudano proksimume 89 % da knabinoj, ĉe primitivaj nacioj preskaŭ 100 %.
#000092
Ĉiutage tiun ĉi „operacion“ suferas preskaŭ 6.000 knabinoj kaj virinoj. Eĉ spite al aktivecoj de organizoj batalantaj je rajtoj de virinoj tiu ĉi hororiga numero multe pli ne malaltiĝas.
#000093
Nomumita por la pandemia premio de la plej bona afrika diaspora dokumentofilmo (2011)
Premio de la plej bona dokumentofilmo, Internacia filmfesto de Zanzibaro (2010)
Premio de la plej bona komitato de direktoroj por la panafrika filmfestivalo pri dokumentofilmoj (2010)
#000097
Afrikcentrismo (ankaŭ Afrikcentreco) estas alproksimiĝo al la studo de la historio de la mondo kiu fokusas al la historio de la popoloj de ĵusa deveno el Afriko.[9] Ĝi estas en kelkaj aspektoj ia reago al la tutmondaj (eŭropcentrismaj) sintenoj pri la afrikaj popoloj kaj iliaj historiaj kontribuoj; ĝi klopodas korekti tion kion ĝi konsideras eraroj kaj ideoj daŭrigitaj pere de la rasismaj filozofiaj subtenoj de la okcidentaj akademiaj sciencoj kiel disvolvigitaj dum kaj ekde la frua Renesanco de Eŭropo justigantaj tialojn por la sklavigo de aliaj popoloj, por ebligi pli akuratajn rakontojn ne nur pri afrikanoj sed pri la kontribuoj de ĉiuj popoloj al la historio de la mondo. Karaj, afrikcentreco temas ĉefe pri la memdetermino kaj la afrika agado kaj estas tutafrikisma vidpunkto por la studo de kulturo, filozofio kaj historio.[10][11]
#000099
Afrikcentrismo estas akademia movado kiu intencas rekonduki la esploradon kaj la edukadon al temoj de la tutmonda historio, el la perspektivo de la historiaj afrikaj popoloj kaj regosistemoj. Ĝi adoptas kritikan sintenon pri eŭropcentrismaj principoj kaj mitoj pri la historio de la mondo, por atingi metodologiajn studojn de tiu lasta. Kelkaj el la kritikantoj de la movado kredas, ke ĝi ofte neas aŭ minimumigas la kulturajn influojn el Eŭropo, Proksima Oriento kaj Azio, troigante kelkajn aspektojn de la historiaj afrikaj civilizaoj kiuj sendepende plenumis gravan nivelon de kultura kaj teknika disvolvigo. Ĝenerale, Afrikcentrismo estas kutime montrata kun fokuso al la historio de Afriko kaj ties rolo en la nuntempa afrik-amerika (respektive afrik-usona) kulturo inter aliaj.
#000100
En Afriko la lokaj lingvoj abundas. Tia situacio bremsas la evoluon, tamen tiuj lingvoj estas trezoro. Per tiuj afrikaj lingvoj oni povas akiri la afrikajn sciojn pri plantoj kaj kuracebloj per ili.
#000101
En preskaŭ ĉiu Afrika lando estas parolataj multaj tre diversaj indiĝenaj lingvoj (la sola atentinda escepto estas Somalio), kaj ĉiu el tiuj lingvoj ofte estas parolata de same grandaj grupoj en la najbaraj landoj (kaj tiurilate ankaŭ Somalio ne estas escepto). Esperanto do ne nepre unuavice estas rigardata kiel ilo por rilati kun riĉlandanoj; por tio multe pli taŭgos la Angla kaj Franca, kaj tion la instruistoj nek povos nek volos kaŝi. Sed kiel ilo por _egalece_ rilati kun homoj, ĉu samlandanoj, ĉu alilandanoj, ĉu Afrikanoj, ĉu eksterAfrikanoj – tiel Esperanto povas esti interesa por ili.
#000102
La lingvo Esperanto kune kun ĝia "interna ideo" tre bone konvenas ankaŭ por afrikanoj.
#000103
Lenin pravis, dirante, ke Afrihilio uzas la latinan alfabeton kun aldonaj literoj ɛ kaj ɔ por specialaj vokaloj.
#000105
Kwaku na Akua mai atapiro atajirin wєna liwa yide fu kusa. Ni atapiro atajirin mai imulezi ibarin wєna yє f'amotsoala. Ni amotsoala yє arenobo kika Kwaku na Akua baitu fu duka yє ukuetu upapam tare.
#000108
Ku atapiro mai afu okisiwa so nehi nesa bє, na ni imao no inta tabonadi you. Fumai arafi f'amotsoala tò okisiwa.
#000109
Irsawa estas OSV apriora lingvo. Ĝi estas algluema kun substantivoj disigitaj en 13 genroj, aŭ vortklasoj, inspiritaj en svahila kaj Bantuaj lingvoj: homo, surtera besto, akva besto, ĉiela besto, flaŭro, homfaritaj objektoj, abstraktaj konceptoj, vermoj, nevivaj objektoj, grandaj naturaj objektoj, lokoj, manĝeblaj aĵoj kaj aliaj.
#000110
Guosa estas zona planlingvo proponita de Alexander Ekhoguosa Igbinéwéká en 1965 por esti nacia lingvo de Niĝerio. La lingvo estas bazita sur Haŭsa lingvo kaj aliaj lingvoj de nordo de Niĝerio, la vortprovizo prenas vortoj el lingvoj el sudo de Niĝerio.
#000111
En la Guosa, objektoj videblaj kaj konkretaj estas el Hausa kaj aliaj lingvoj de l' nordo de Niĝerio, ekzemple:
#000112
Vortoj por nevideblaj aŭ abstraktaj aferoj venas el Igbo, Jorubo aŭ aliaj lingvoj de l' sudo. Estis elektita ĉiam tiu lingvo, kies vorto venas venas unue en alfabeta ordo. Ekzemple la vortoj bìa (en Igbo) kaj wá (en Jorubo) havas la saman signifon, do Guosa prenu la vorto el Igbo.
#000113
Estas la Ilowe Naijeriya, niĝeriaj apartaj sonoj: c (ĉ) kiel en "àbíncí": [manĝo]; gb kiel en "gbóntì": [aŭdi]; ng kiel en "mo ng shìengá": [mi estas iranta]; kp kiel en "íkpèrè:" [adjektivo].
#000115
ò chètó ájì ‘wá tí shìengá gídá (nia klasmonitoro iris hejmen).
ó tí shìhé kófà? (ĉu vi malfermis la pordon?)
báasì, mó tí shìhé kófà (jes mi malfermis la pordon).
bíko, fún mi ní rúwá (bonvole, donu al mi akvon).
#000116
– Ili restos sveltaj, kaj ili iĝos famaj modeloj, kaj ili perlaboros sakojn da mono!
#000127
Samseksemo en Afriko estas traktata diversmaniere laŭ la diversaj konstitucioj kaj sociaj kriterioj, tamen la reala situacio estas ege malfavora por la samseksemuloj por la plejparto de la kontinento.[13] Ĉi tiu artikolo dividas Afrikon en du grandajn geografiajn kaj kulturajn regionojn: Nord-Afriko kaj Afriko sude de Saharo.
#000129
Elitaj inaj grupoj, la soldatinoj de Dahomey kontribuis al la milita povo de la regno Dahomey en la 18a kaj 19a jarcentoj. Admiritaj en sia lando kaj timataj de siaj kontraŭuloj, ĉi tiuj timindaj militistoj neniam evitis danĝeron. Iliaj kontingentoj malaperis kun la falo de Béhanzin, lasta reĝo de Dahomey, dum la franca kolonia penetro.
#000130
Pri la samseksemo eĉ studentoj kaj akademianoj asertas, ke tiu ĉi »fiaĵo« venus de la blankulo, kaj la »decaj« Afrikanoj havus la rajton, ja la devon purigi sian kontinenton. Mi konscias, ke ankaŭ eklezioj subtenas tiun opinion; tiel-nomataj kristanoj perfidas Dion jam du mil jarojn.
#000131
Multaj Afrikanoj malestimas kaj eĉ malamas samseksemulojn, kelkaj el ili pretas brul-mortigi gejojn. Laŭdire pro reguloj en Sanktaj Libroj.
#000132
Je la 25a de Februaro 2020 agnoskis plej altaj reprezentantoj de Eŭropa Unio en Addis Abeba la “diferencan starpunkton” de Afrika Unio pri samseksemuloj kaj hermafroditoj. Tiel oni akceptis areston, mortpunon kaj torturon pro samseksemo. Kaj ankaŭ, ke samseksemuloj en Afriko estas humiligitaj, torturitaj kaj brule-mortigitaj ankoraŭ vivante(!) fare de siaj “decaj” najbaroj.
#000133
En Ganao kaj aliaj Afrikaj landoj sidas amasojn da junuloj en retkafejoj por melki blankulojn. Ili prezentas siajn duon-nudajn korpojn, eĉ siajn kacojn por ricevi monon de tiuj fiaj samseksemaj blankuloj. Ĉu Afrika maniero kuraci traŭmon?
#000134
Sud-Afriko estas la sola afrika ŝtato kiu havas kontraŭdiskriminaciajn leĝojn kaj ĝi estas inter la malmultaj landoj en la mondo kiuj agnoskas samseksan edzecon samrange kiel geedziĝoj.
#000137
Motsoalle estas la esprimo por socie akcepteblaj, longperspektivaj rilatoj inter sotoj (precipe virinoj) en Lesoto. Motsoalle povas esti tradukita el la sota lingvo kiel "tre speciala amiko." La vorto motsoalle estas uzita por priskribi la alian virinon, kaj priskribas la ligon inter la du virinoj. La rilatoj de motsoalle estas socie sankciitaj, kaj ofte estis festitaj de la popolo de Lesoto. La rilatoj de ĉi tiuj virinoj kutime okazas kune kun aliaj interkonsentitaj kaj paktitaj aliseksemaj geedzecoj kaj povas impliki diversajn nivelojn de fizika intimeco inter la inaj partneroj. La rilatoj de motsoalle, lastatempe, komencis malaperi en Lesoto.
#000138
Romano pri Afrika Biero. Romano de O. Schreiner el la angla trad. S. A. Andrew. 1934, 270 p. „Ŝia romano estis esprimo de kuraĝa liberpensemo kaj indigna feminismo. (1883). . . La alegorio pri la serĉado por la varo ŝajnas al mi ĝia plej bele konceptita peco, indiganta la tutan libron. . . La traduko estas lerte kaj konscience farita, purlingva kaj bonstila.“ (W. B. Johnson, „The Brutish E-ist“, nov. 1934.)
#000142