Ankaŭ Bakin estis fama verkisto. Sed, malkiel la tri menciitoj, li ne nur subtenis Esperanton, li mem uzis ĝin. Sed antaŭ ol legi pri tio, unue iom konatiĝu kun li, ĉar eĉ la plej popularaj aziaj verkistoj en Esperantujo estas malpli konataj ol la aŭtoroj okcidenteŭropaj kaj Usonaj.
#000001
Bakin estas pseŭdonimo de Li Yaotang, alinome Li Feigan, kiu naskiĝis la 25an de novembro 1904 en riĉa familio de prefekto en Guangyuan (Siĉŭano). Li studis en Chengdu, Nankino kaj Parizo. Sub la influo de la Movado de la Kvara de Majo (1919) li akceptis revoluciajn ideojn kaj konvertiĝis al anarkiismo.
#000002
En 1929 aperis libroforme lia unua romano Pereo, verkita en Parizo en 1928, kaj antaŭe publikigita en Novela Monatĵurnalo (Ŝanhajo) sub la pseŭdonimo Bakin (aŭ Ba Jin) el la nomoj de lia amiko Ba Enbo kaj Kropotkin (laŭ alia versio: Bakunin kaj Kropotkin). Poste li verkis multajn romanojn, novelojn kaj eseojn (lia originala verkaro estas 26-voluma); multe tradukis el la angla, franca, germana, japana, rusa kaj Esperanto (lia tradukaro estas 10-voluma). Dum la kontraŭjapana milito li forlasis anarkiismon kaj aliĝis al komunismo.
#000003
Post la venko de la revolucio (1949) Bakin ne migris al Tajvano, sed aktive partoprenis en la starigo de la Popola Ĉinio. Dum la Kultura Revolucio (1966–1976) li estis ekzilita kaj devis kamplabori. Post la rehabilito Bakin okupis gravajn postenojn: vicprezidanto de Ĉina Popola Politika Interkonsiliĝa Konferenco, prezidanto de Ĉina Verkista Asocio, prezidanto de Ĉina PEN-Klubo, honora prezidanto de Ĉina Literaturista kaj Artista Federacio... Liaj verkoj aperis en dekoj da lingvoj. Bakin ricevis premiojn kaj honorajn titolojn en pluraj landoj kaj plurfoje estis proponita por literatura Nobel-premio, kies komitato tamen ne volis premii verkiston el Ĉina Popola Respubliko. En 2003 la Ŝtata Konsilantaro de Ĉinio proklamis lin “popola verkisto”. Pro malsano Bakin pasigis siajn lastajn jarojn en hospitalo, kaj la 15an de oktobro 2005 forpasis en Ŝanhajo en sia cent-unua vivojaro.
#000004
Bakin konatiĝis kun Esperanto en 1921 en anarkiista medio kaj tuj (apenaŭ 17-jara) verkis artikolon pri Esperanto kaj konatiĝis kun Esperanto-aktivuloj, sed mem lernis Esperanton nur en 1924, kiam li fondis kun Lu Jianbo la revuon La Popolamaso por disvastigi anarkiismon kaj Esperanton (li estis membro de Tutmonda Ligo de Esperantistaj Senŝtatanoj). En Parizo li konatiĝis kun la fama ĉina esperantisto Hujucz, kaj ilin ligis amikeco dum duona jarcento.
#000005
Reveninte al Ĉinio fine de 1928, li baldaŭ iĝis komitatano de la Ŝanhaja Esperanto-Asocio (ŜEA), en kies sidejo li dum kelka tempo loĝis, kaj redaktoro de ties organo La Verda Lumo, en kiu aperis du beletraĵoj verkitaj de li en Esperanto: En la malluma nokto (1928) kaj Mia koro (1930).
#000006
Tiutempe Bakin instruis Esperanton koresponde ĉe ŜEA, verkis artikolojn pri Esperanto kaj pri Esperanta literaturo. En 1932 li tradukis en la ĉinan el Esperanto Printempon en la aŭtuno de Baghy, (pli ol dek eldonoj de la Bakina traduko aperis en Ĉinio) kaj sub ĝia influo verkis ĉine la romaneton Aŭtuno en la printempo, kiu poste aperis en pluraj lingvoj inkluzive de Esperanto.
#000007
En 1930 Bakin kompilis la fabelaron Ŝipo de feliĉo de Eroŝenko kun 16 fabeloj tradukitaj en la ĉinan de li mem kaj de aliaj. Li ankaŭ tradukis al la ĉina alilingvajn verkojn helpe de Esperanto-tradukoj (tri libroj kaj pluraj poemoj kaj noveloj en gazetoj kaj kolektoj).
#000008
En 1931 Japanio invadis en Ĉinion. En 1932 la sidejo de ŜEA estis bombe detruita. Bakin baldaŭ post tio forlasis Ŝanhajon kaj en 1933 forlasis la Esperanto-movadon, kvankam li plu uzadis Esperanton, atentante la Esperantajn tradukojn de verkoj, kiujn li dum la milito tradukis el la angla kaj rusa.
#000009
Bakin reaktiviĝis post la revolucio (1949) kaj iĝis komitatano de la Ĉina Esperanto-Ligo (ĈEL), fondita en 1951. Dum la Kultura Revolucio li ne povis aktive okupiĝi pri Esperanto, sed li rekomencis post la rehabilito. Li estis vicprezidanto (1980), prezidanto (1986) kaj honora prezidanto (1989) de ĈEL; kunfondinto de la societo Amikoj de Esperanto (1981); Membro de la Honora Patrona Komitato de UEA (1981) kaj membro de la Honoraj Komitatoj de ambaŭ UKoj en Pekino (1986, 2004). Okaze de lia 90-jariĝo ĈEL eldonis en 1995 ĉinlingvan libron Bakin kaj Esperanto kun liaj tekstoj pri Esperanto kaj liaj tradukoj el Esperanto.
#000010
Libroformaj tradukoj de Bakin el Esperanto
#000011
Verkoj de Bakin tradukitaj en Esperanton
#000016
Aŭtuno en la printempo (Tradukis Laŭlum, 1980)
#000017
Frosta nokto (Tradukis Laŭlum, 1990)
#000018
Bakin kaj Esperanto. Beijing, 1995. [Cinlingva]
#000020
1 Response to Nia trezoro: Bakin
#000030
Ĉi tiu teksto ne tute konvinkas min, ĉar por mia “gusto“ ĝi estas tro formala (oficiala), tro rozkolora kaj tro malkritika.
Precipe interesus min, kiujn rolojn Bakin (fakte: Ba Jin) vere ludis kiel anarkiisto, kiel kontraŭ-japana propagandisto, kiel “kontraŭ-revoluciulo“, kiel ekzilito kaj post la morto de Mao Zedong kiel sufiĉe altnivela funkciulo de la komunisma reĝimo.
Dum la komunisma periodo (precipe Maozedonga) en Ĉinio perforte pereis minimume 65-72 milionoj da homoj), laŭ la “Nigra Libro de la Komunismo” (1997). Ĉu Bakin konsciis pri tiuj krimoj kaj iel distanciĝis de la senlimaj lezadoj de la homaj rajtoj faritaj de la ĉinaj komunistoj, estas nekonate al mi.
Eĉ se Bakin portempe forlasis la Esperanto-movadon, laŭ mi oni povas konsideri lin “pura“ esperantisto, kaj do li ne apartenus al ĉi-serio de “eksteraj“ apogantoj de Esperanto, sen esti esperantistoj (kiel ekzemple Tolstoj, Baudouin de Courtenay k.s.). Sed ĉar ĉi-rilate mi ne volas esti pedanta, bonvenaj estas ĉiuspecaj biografiaj indikoj pri famaj “esperantistoj” kaj apoganto de Eo.
(precipe vd. la nacilingvajn versiojn).
Kiel ajn, estus pli interese legi biografion verkitan de iu “objektiva“ ĉino, aŭ ĉina esperantisto pri Bakin.
Ĉar kelkaj verkoj de Ba Jin aperis en la germana lingvo, mi intencas legi almenaŭ lian romanon “Malvarmaj Noktoj“. Se la rakonto estas interesa, mi eble verkos recenzan tekston pri ĝi en Eo.
#000031
Precipe interesus min, kiujn rolojn Bakin (fakte: Ba Jin) vere ludis kiel anarkiisto, kiel kontraŭ-japana propagandisto, kiel “kontraŭ-revoluciulo“, kiel ekzilito kaj post la morto de Mao Zedong kiel sufiĉe altnivela funkciulo de la komunisma reĝimo.
#000033
Dum la komunisma periodo (precipe Maozedonga) en Ĉinio perforte pereis minimume 65-72 milionoj da homoj), laŭ la “Nigra Libro de la Komunismo” (1997). Ĉu Bakin konsciis pri tiuj krimoj kaj iel distanciĝis de la senlimaj lezadoj de la homaj rajtoj faritaj de la ĉinaj komunistoj, estas nekonate al mi.
#000034
Eĉ se Bakin portempe forlasis la Esperanto-movadon, laŭ mi oni povas konsideri lin “pura“ esperantisto, kaj do li ne apartenus al ĉi-serio de “eksteraj“ apogantoj de Esperanto, sen esti esperantistoj (kiel ekzemple Tolstoj, Baudouin de Courtenay k.s.). Sed ĉar ĉi-rilate mi ne volas esti pedanta, bonvenaj estas ĉiuspecaj biografiaj indikoj pri famaj “esperantistoj” kaj apoganto de Eo.
#000035
Kiel ajn, estus pli interese legi biografion verkitan de iu “objektiva“ ĉino, aŭ ĉina esperantisto pri Bakin.
#000037
Ĉar kelkaj verkoj de Ba Jin aperis en la germana lingvo, mi intencas legi almenaŭ lian romanon “Malvarmaj Noktoj“. Se la rakonto estas interesa, mi eble verkos recenzan tekston pri ĝi en Eo.
#000038
Demonstraj versioj de “La Ondo”
Musklaku la kovrilon por legi pliajn informojn.
#000040
Demonstraj versioj de “La Ondo”
#000041