Dum jarcentoj, la fiŝkaptistoj de la Kantabra Maro tre timas la fortvento. Ilia miopa naturo tiutempe kaj la altaj ventoj asociitaj kun ili igis ilin terura minaco, kun gravaj sekvoj por iliaj delikataj ŝipoj kaj eĉ siaj propraj vivoj. Feliĉe, veterprognozo progresis kaj nun estas pli antaŭvidebla, kvankam ĉar temas pri lokaj fenomenoj necesas uzi mezoskalajn modelojn por prognozo.
#000001
Tial ni dediĉos ĉi tiun artikolon por rakonti al vi ĉion, kion vi bezonas scii pri la ventego, ĝiaj trajtoj kaj konsekvencoj.
#000002
1 Kiel la ventego estiĝas2 Ĉu ili estas ekskluzivaj de la Kantabra Maro?3 plej detruaj ventegoj4 Tipoj de ventego4.1 Frontal4.2 tipa
#000003
La unua afero por klarigi estas tio ekzistas malsamaj specoj de fortvento ĉar ili povas esti kaŭzitaj de malsamaj vetercirkonstancoj. Antaŭaj ventegoj estas kaŭzitaj de la fronto. Ĉar ili estas reflektitaj sur la vetermapo, ili estas pli antaŭvideblaj kaj pli facile antaŭvideblaj. Ili povas okazi en ajna tempo de la jaro kaj, kvankam ili ĉefe influas la marbordojn, ili ankaŭ atingas la internon.
#000004
En tipaj alta ventokondiĉoj, ĝi influas nur la marbordon, nur marbordan fenomenon. Ili estas tipaj de somero, precipe en tre varmaj tagoj kaj okazas post tagmezo. Ili ankaŭ povas okazi en malfrua printempo aŭ eĉ frua aŭtuno. La ŝlosilo al ĝia formado estas forta temperaturo kaj premgradiento inter la orienta kaj okcidenta Kantabrio. La areo de malalta premo en la nordo de la duoninsulo favoras la ĉeeston de varma aero, kiu estas rapide anstataŭigita per pli malvarma kaj pli humida oceana aero, tio estas, kun nordokcidenta komponanto.
#000005
La fortaj ventoj, kiuj povas daŭri ĉirkaŭ unu horon, kovri la ĉielon per stratnuboj kaj nebulo, kun ekventoj de inter 50 kaj 90 km/h, kaj fortaj ondiĝoj kun ondoj pli grandaj ol 2 metroj, igante la termometron pendi.
#000006
En tipa ventego, ni povas trovi du klimatajn kondiĉojn. Unu estas kaŭzita de barometraj marĉoj, la alia de malpezaj orientaj ventoj. Ĉi-lasta estas konsiderata pli danĝera ĉar la konstantaj orientaj ventoj povas kontraŭstari la aperon de tagaj ventetoj, igante la fenomenon pli abrupta.
#000007
La ĉeesto de topografa baro paralela kaj proksima al la marbordo, ĉi-kaze la Kantabra Montaro, Ĝi estas esenca dum la formado de ventego. En aliaj partoj de la mondo, fortventaj eventoj kun similaj topografiaj trajtoj okazas en simila maniero. La vento Pampero en Argentino estas ekzemplo de subita ŝanĝo en ventodirekto kiu povas havi similajn sekvojn. Similaj fenomenoj estis raportitaj en Aŭstralio aŭ Kalifornio.
#000009
Progresoj en veterprognozo, detektsistemoj kaj frua avertosistemoj certigas ke la sekvoj de fortaj ventoj ne estas tiel aktualaj hodiaŭ kiel ili estis en la pasinteco.
#000010
Estas fame, ke la ventego de la 20-a de aprilo 1878 mortigis pli ol 300 homojn., inkluzive de fiŝkaptistoj de Kantabrio kaj Eŭskio. La plej mortiga registrita. Sekvis raportoj la 12-an de aŭgusto 1912. 15 ŝipoj sinkis kaj 143 homoj perdis la vivon. Ĝi estis eksplodema ciklono kiu kaŭzis fortajn ventojn en tiu okazo. Oni diris, ke la komunikado malsukcesis laŭplane, kaj kvankam Finisterre estis informita pri la veterŝanĝo, la informo ne atingis la Vizcaya Fiŝkaptistan Asocion. La ceteraj kantabraj fiŝkaptistoj estis avertitaj ne iri fiŝkapti tiun tagon, sed la bermeaj fiŝkaptistoj faris. Tial la plejmulto de la mortintoj venis el la biskaja urbo Bermeo.
#000011
La amplekso de la katastrofo estas tiel granda ke Ĝi estis registrita en la historio per artikoloj, libroj kaj eĉ dokumenta filmoj.
#000012
Vento: Surtere, la plej fortaj ventoj influas marbordajn areojn, kvankam ĝi ankaŭ pliiĝas enlanden (en tipaj altaj ventoj, ĝi estas limigita al la marbordo). La tumulto estas paralela al la marbordo, influante marbordajn regionojn (20 mejloj). Se vi foriras el Asturio, la blovoj povas superi 120 km/h. Se oni ekiras de Kantabrio, la ekblovoj ĉe la marbordo de Biskajo povas atingi 100 km/h.
Nubeco: ĉar la sudaj ventoj blovas, la nombro kaj dikeco de mezaj ĝis altaj nuboj, malaltaj nuboj (kvankam ne ĉiam), kaj kumuloj kaj stratokumuloj pliiĝas kiam la vento ŝanĝiĝas. Eblas ankaŭ la apero de kumulonimbaj nuboj kun normala aŭ iomete pli malalta atmosfera premo, modere malpliiĝantaj kiam la fenomeno alproksimiĝas, ili kutime ne malsupreniras sub 1012 mbar ĉe marnivelo. Ili eĉ povas resti senmovaj dum evoluo.
Temperaturoj: temperaturoj antaŭe estis altaj, kaj sudaj ventoj povas kontribui al tiu pliiĝo. Ili falas iomete antaŭ ol la vento ŝanĝiĝas, kaj poste falas subite kaj rapide dum la vento daŭras. Temperaturoj povas fali ĝis 14 °C en somero.
Aera humideco: la relativa humideco de la aero altiĝas de 35-45% antaŭ la ventego ĝis pli ol 90% post la ventego.
#000013
Ventoj: du specoj de tipaj fortaj ventoj estas identigitaj, la barometra marĉo kaj la glata S-cirkulado. En barometra marĉo, la mateno kaj frua posttagmezo estas trankvilaj, aŭ la suda vento estas tre malforta. Antaŭ unu aŭ du horoj, povas esti intervaloj de relative varmaj E-komponentaj ventoj (foje alternante kun intervaloj de S). Subite, la vento ŝanĝiĝas al la nordokcidento.
Nubeco: nubaj matenoj kun klaraj ĉieloj aŭ kelkaj cirusaj nuboj. Nebulo ĉe marnivelo; povas ankaŭ havi malpezan nebuleton surtere.
Atmosfera premo: antaŭ, dum kaj post ĉi tiu procezo, ili povas esti tute kvietaj, kvankam ili povas iomete malsupreniri. Ili estas preskaŭ ĉiam aŭ ĝis (1014 ± 1 )mb.
Temperaturoj: estas altaj aŭ rapide leviĝas matene. Tagmeze, la termometro jam povas marki 27 °C se estas junio, 30 °C se estas julio aŭ aŭgusto kaj 29 °C se estas septembro. Temperaturoj plialtiĝis en la frua posttagmezo. Juĝante laŭ la diferenco de 8 °C inter la temperaturo de la aero kaj la oceano, ĉi tiu situacio jam estas antaŭzorgo. La varmo ŝuldiĝas pli al la suna efiko ol al la advekto de aeramasoj. La temperaturfalo malofte superas la temperaturnivelojn mezuritaj en marakvo. Ĝenerale, finfine, la temperaturo de la aero estas simila al tiu de marakvo.
Aera humideco: aerhumido restas super 50% dum pluraj horoj antaŭ ol forta vento alvenas. En fortaj ventoj, ĝi povas atingi 90%.
#000014
Plena vojo al artikolo: Reta Meteologio » Meteologiaj fenomenoj » Galena: ĉion, kion vi bezonas scii
#000017