Aaron: La Mondanoj estis fondita en septembro 1983 de Carsten kaj mi. Ĉi tio jam okazis en nia unua renkontiĝo en Berlino, kien mi estis ĵus translokiĝinta. Mi lernis Esperanton en la somero de 1983, vojaĝante tra Eŭropo per Pasporta Servo. En mia hejmurbo, Hamburgo, mi ludis en grupo de "nova germana ondo", sed kiam mi translokiĝis al Berlino por miaj studoj, mi volis komenci ion novan kaj specialan.
#000000
Carsten: Mi tuj ŝatis la ideon de Esperanta rokmuzika grupo, do ni komencis verki kantojn. Nia plej krea verkperiodo estis dum vojaĝo al Hungario en septembro 1984, kie ni vizitis Esperanto-gastigantojn. Ni donis al ili kasedon de niaj kantoj kiel donacon. Tio poste gvidis al nia unua koncerto.
#000001
Kiel vi trovis la membrojn de la grupo?
#000002
Carsten: Dum kelkaj monatoj ni provis plurajn gitaristojn kaj drumistojn antaŭ ol ni trovis la ĝustan konstelacion.
#000003
Tom: Mi renkontis Aaron en la universitato en Berlino, en oktobro 1984. Mi taksis la ideon kanti en Esperanto tre amuza kaj iĝis la ĉefgitaristo de la Mondanoj.
#000004
Aaron: Ni provis plurajn tamburistojn kaj finfine trovis Marcus, tiam ankaŭ ludanta en punkroko-grupo.
#000005
Carsten: En aprilo 1985 ni ludis nian unuan koncerton ĉe Junulara Esperanto Renkontiĝo (JER) en Mezökövesd, Hungario. La organizantoj aŭskultis la kasedon kiun ni donacis al niaj gastigantoj, ŝatis la muzikon kaj invitis nin.
#000006
Tom: Tiam Hungario ankoraŭ estis komunisma. Estis la tempo de la malvarma milito, sed ni faris belajn ligojn kun la homoj ĉe la alia flanko de la "fera kurteno". Post JER ni eĉ povis ludi en normala rokfestivalo en Budapeŝto. La vojaĝo kaj la koncertoj estis tre impresa sperto por ni!
#000007
Aaron: En tiu ĉi konstelacio ni ludis nur ĉe unu plia Esperanto-kongreso, la IJK en Germanio en 1985. Plejparte ni koncertis en normalaj kluboj kaj festivaloj en Berlino kaj Hamburgo. Por ni ĉiam estis grave atingi ordinaran publikon, ne nur la Esperanto-mondon.
#000008
Kiuj estas la preferaj temoj de via bando? Kiuj temoj, laǔ vi, estas plej ŝatataj de esperantistoj?
#000009
Aaron: Plej multaj de niaj kantoj temis pri bizaraj fantaziaj amrakontoj, nenio vere serioza aŭ aŭtobiografia. Niaj kantoj estis sufiĉe strangaj kaj parte superrealismaj. Ŝajnis, ke ni verkis ilin sub la influo de drogoj, sed fakte ni neniam drogumis.
#000010
Tom: Nia plej populara kanto estis sendube Muskola Belulino, kiu temas pri fikcia amrilato kun korpokultura virino. Ĝi estis la sola kanto, kiun ni profesie registris kaj eldonis. Ni citas la enkondukon de Ballroom Blitz de Sweet, kaj ni kreis la nun popularan frazon "ĉu vi pretas?" kun ĝi.
#000011
Carsten: La sola kanto, kiu temis iel pri Esperanto, estis repo, kiun ni komponis por la 100-jara jubileo en 1987, nomita E-S-P-E-R-A-N-T-O. Tiam La Mondanoj ne ekzistis plu kiel rokgrupo, Aaron kaj mi ludis en la IJK en Krakovo kiel duopo kun tamburkomputilo. Eble ĉi tiu kanto kondukis al la miskompreno, ke ni estas hiphopa grupo, kio ne estas vera.
#000012
Tom: Ni ĉiuj okupiĝis pri niaj studoj, kaj ĉar ni neniam intencis esti profesiaj muzikistoj, ni haltigis la grupon je la fino de 1985.
#000013
Aaron: Ni ludis nur du pliajn koncertojn, unu en novembro 1986 ĉe Esperanto-kunveno en Parizo kiel triopo sen tamburoj, kaj la menciita apero ĉe la IJK 1987 en Krakovo. Poste mi translokiĝis al Brazilo kaj ni ĉiuj koncentriĝis pri niaj karieroj kaj familioj.
#000014
Carsten: Aaron, Tom kaj mi restis proksimaj amikoj tra la jaroj. Ni ĉiam havis bonan memoron de nia tempo kiel bando kaj konservis nian pasion por muziko. Do ni decidis reunuigi La Mondanojn en junio 2023, post "mallonga" paŭzo de nur 36 jaroj.
#000016
Tom: Bedaŭrinde ni perdis kontakton kun nia tamburisto Marcus, sed ni trovis bonegan anstataŭanton ĉe Niklas, kiu estas 25-jara kaj studas muzikon. Li donas iom da freŝa sango al nia grupo, kiu nun plejparte konsistas el sinjoroj ĉirkaŭ 60-jaraj.
#000017
Aaron: Estas iom strange ludi kantojn, kiujn ni skribis kiam ni estis en niaj 20-aj jaroj, sed tre amuze. Ni perdis ĉiujn kantfoliojn, do ni devis rekonstrui la kantojn memore kaj foje verki novajn tekstojn.
#000018
Carsten: Nia stilo ne multe ŝanĝiĝis, sed ni ĉiuj maturiĝis, kion vi povas aŭdi laŭ la maniero kiel ni nun ludas la kantojn. Ofte ni simpligis la kantojn kaj koncizigis ilin.
#000019
Esperanto estas kreita kiel internacia lingvo, kiel ponto por malsamaj kulturoj kaj diversaj popoloj. Kaj muziko ludas la saman rolon. Kial vi elektis Esperanton kiel la lingvon de via muziko?
#000020
Aaron: Ni ŝatis la sonon de Esperanto, kaj ĝi donis al ni ion specialan, kion neniu alia bando en Germanio tiutempe havis.
#000021
Tom: Ni neniam estis tre engaĝitaj en la oficiala Esperanto-movado, sed niaj koncertoj ĉe Esperanto-kunvenoj sendube estis niaj plej bonaj, la publiko vere freneziĝis.
#000022
Laǔ vi, kian muzikon povas tuŝi la korojn de popoloj kaj unuigi homojn tra la mondo? Kiu kanto de via grupo bone realigas la celon?
#000023
Aaron: Kaj dancigi la publikon.
#000025
Muziko ludas gravan rolon en la disvastigo de Esperanto. En la ĵusa muzik-festivalo okazigita de nia administranto, oni uzis flugrobotojn por formi la vortojn "Esperanto - internacia helplingvo" sur la ĉielo. Ĉu vi pensas, ke tio estas bona ideo por disvastigi Esperanton? Ĉu vi havas ideon aǔ planon altiri pli da homoj interesiĝi pri Esperanto?
#000026
Tom: Ne estos facile por Esperanto fariĝi vera mondlingvo. La angla plenigas tiun ĉi rolon nun sufiĉe bone, plejparte pro la kultura influo de muziko kaj kinejo el Anglio kaj Usono.
#000027
Carsten: Sed ekzistas vigla tutmonda esperantistaro kun riĉa muzika scenejo, kaj tio estas vere mojosa.
#000029
Rokmuziko kaj aliaj muzikstiloj estas ŝatataj de ĉinoj. Ĉu vi volas partopreni en la venontjara muzikfestivalo kaj renkontiĝi kun ĉinaj esperantistoj?
#000030
Aaron: Mi estis en Ĉinio trifoje, ĝi estas fascina lando. Ludi nian muzikon tie estus revo realiĝanta!
#000032
Ĉu vi konas ĉinajn rokbandojn aǔ kantistojn? Se vi estas invitita al Ĉinio, kiujn ĉinajn rokkantojn vi volas esperantigi?
#000033
Aaron: Sed ni volonte koncertus kun esperantista rokgrupo el Ĉinio!
#000035