Napolo kaj ties ĉirkaŭaĵoj(Historio, arto, folkloro)
#000000
Napolo, ne nur la kanzono...
#000003
Sed kio vere estas Napolo, oni ekkonas el la recenzata gvidlibro, kiu
ne vane havas la subtitolon “Historio, arto kaj folkloro”. Ĝin inaŭguras
la historia arbo de Napolo, kiu prezentas kronologie periodojn de ĝia
evoluo: de la fondo de Neapolis far grekoj ĉ. 650 a.K. ĝis la jaro 1948,
kiam ĉesis la Itala regno sub la Savoja dinastio.
#000004
La tekstojn ellaboris Nicolino Rossi, kies poezia gusto precipe sentiĝas
en la prihistoriaj ĉapitroj de la libro. Ĝi komenciĝas per la ekesto
de Napolo, kiel tion transdonas belaj mitoj. Oni diras ankaŭ, ke la tuta
beleco disdonota de Dio post kreado de la tero, trafis Napolon. Volonte
oni kredas tiun legendon spertante altiriĝon de la naturbeleco kaj de
#000005
Laŭ kompetentuloj, la mediteraneaj urboj “ne elkreskas kiel aliaj
el vilaĝoj, sed ili kreas vilaĝojn ĉirkaŭ si kaj por si”. Fondita
kiel greka kolonio, la urbo havis tipan strukturon, kiu ankoraŭ nun estas
parte videbla, ĉar rekonstruoj kaj plilarĝigoj de domoj kaj palacoj okazis
sur malnovegaj strukturoj sen detrui ilin. Dum la romia epoko Napolo iĝis
centro de ripozado, sur la marbordo konstruiĝis vilaoj, en la urbo mem
ekfloris produktado de luksaj varoj.
#000006
Dum la Mezepoko Napolo spertis multajn ŝanĝojn sub regado de diversaj
konkerantoj, fariĝinte vera ĉefurbo. Ne vane Predrag Matvejević asertas,
ke “la praloĝantoj de la mediteranea spaco pli sentas sin ligitaj kun
sia urbo ol kun ŝtato aŭ nacio... La urboj estis por ili ŝtato, nacio
kaj io pli”. Tion konfirmas la historio de Napolo, kiun leganto sekvas
#000007
Napolo neniam plu estos kapabla atingi similan spiritan kaj kulturan
floradon, la vivo de la urbo kaj de la ŝtato ekiris al decida kaj nehaltigebla
#000009
La Napolano kunkreskis kun sia urbo, kaj kiel ni hodiaŭ trovas la
atestojn de pasintaj jarcentoj en la urbaj ŝtonoj kaj artsignoj, tiel
plu hodiaŭ aperas en la kolektiva konscio de la urbanoj la signoj kaj
atestoj de la homoj kaj de la popoloj, kiuj ĉi tie vivis, suferis kaj
#000012
Tra la tuta libro Rossi donas apartan atenton al la kulturo, kiu en
ĉiuj epokoj havis kreivajn periodojn. Alestas elstaraj nomoj en multaj
sferoj de la artoj, literaturo, muziko kaj sciencoj.
#000013
La libro estas riĉe ilustrita kaj fine troviĝas informoj utilaj por
vizitantoj kaj turistoj. Bonvenus ankaŭ glosaro pri personoj enlibre menciitaj.
Ĝi estas valora helpilo por plani kaj efektivigi sian viziton pro la klera
kaj multscia gvidanto, kiu havigas ne nur necesajn informojn kaj priskribojn,
sed transdonas la etoson. Lia celo estas ne nur montri “allogaĵon”
por turisto, sed sentigi al la leganto kaj eventuala vizitanto la animon
de la urbo, kiu multon travivis kaj kiu estas vivanta organismo.
#000015
Estontaj (kaj praktikantaj) ĉiĉeronoj povas uzi la gvidlibron por
alproprigi elegantan uzadon de fakaj terminoj. Ĉiuj aliaj kiel interesegan
legaĵon pri la historio, arto kaj kulturo de aparta mediteranea perlo.
#000017