Wikipedia's Metaphor as translated by GramTrans
#000000
Metaforo estas vortfiguroj kiu rilatas, por retorika efiko, al unu aĵo menciante alian aĵon.
Ĝi povas disponigi klarecon aŭ identigi kaŝajn similecojn inter du ideoj.
Antitezo, hiperbolo, metonimio kaj komparo estas ĉiuj specoj de metaforo.
Unu el la plej ofte cititaj ekzemploj de metaforo en angla literaturo estas de la " ĉiuo sceno- " monologo de As You Like It (Kiel You Like It) :
#000001
The Philosophy of Rhetoric (1937) de rhetorician I. A. Richards priskribas metaforon kiel havado de du partoj: la tenoro kaj la vehicle. kiujn La tenoro estas la subjekto al kiu atribuas estas atribuitaj.
La veturilo estas la objekto kies atributoj estas pruntitaj.
En la antaŭa ekzemplo, "la mondo" estas komparita kun scenejo, priskribante ĝin kun la atributoj de "la scenejo";
"la mondo" estas la tenoro, kaj "scenejo" estas la veturilo;
"viroj kaj virinoj" estas la sekundara tenoro, kaj "ludantoj" estas la sekundara veturilo.
#000004
Aliaj verkistoj laborigas la ĝeneralajn esprimojn grundo kaj figuron por indiki la tenoron kaj la veturilon.
Kogna lingvistiko uzas la esprimojn celo kaj fonton, respektive.
#000005
Metaforo kiel stilo en parolado kaj skribo
Metaforo kiel baze al nia koncipa sistemo
#000007
The English metaphor derived from the 16th-century Old French word métaphore, which comes from the Latin metaphora, "carrying over", in turn from the Greek μεταφορά (metaphorá), "transfer",[4] from μεταφέρω (metapherō), "to carry over", "to transfer"[5] and that from μετά (meta), "after, with, across"[6] + φέρω (pherō), "to bear", "to carry".[7]
#000008
Metaforoj estas plej ofte komparitaj kun komparoj.
Komparo estas specifa speco de metaforo kiel kiu uzas la vortojn«" aŭ "kiel" en komparado de du objektoj, dum kio estas ofte referita ĉar metaforo deklaras ke A estas B aŭ anstataŭigas B per A.
#000010
Metaforo, kiel aliaj specoj de analogeco, povas utile esti distingita de metonimio kiel unu el du fundamentaj pensmanieroj.
Metaforo kaj analogeco ambaŭ funkcias alportante kune du konceptojn de malsamaj koncipaj domajnoj, dum metonimio funkcias uzante unu elementon de antaŭfiksita domajno por rilati al alia proksime rilatita elemento.
Tiel, metaforo kreas novajn ligilojn inter alie apartaj koncipaj domajnoj, dum metonimio dependas de la ekzistantaj ligiloj ene de ili.
#000014
mi flaras raton [ ...
sed mi prenos lin en la burĝono-" irlanda politikisto Boyle Roche
#000017
Tiu formo ofte estas utiligita kiel parodio de metaforo mem:
#000018
Kogna metaforo estas la unuiĝo de objekto al travivaĵo ekster la medio de la objekto
Koncipa metaforo estas subesta unuiĝo kiu estas sistema en kaj lingvo kaj penso
Radikmetaforo estas la subesta mondrigardo kiu formas la komprenon de individuo de situacio
Nelingva metaforo estas unuiĝo inter du nelingvaj sferoj de sperto
Vida metaforo utiligas bildon por krei la ligon inter malsamaj ideoj
#000023
Metaforoj ankaŭ povas mapi sperton inter du nelingvaj sferoj.
En La Sonĝo de Limo, Mark Blechner priskribas muzikajn metaforojn, en kiuj muzikaĵo povas "mapi" al la personeco kaj emocia vivo de persono.
Leonard Meyer protestis kiom sole ritmaj kaj harmoniaj okazaĵoj povas esprimi homajn emociojn.
#000026
Artteoriulo Robert Vischer kverelis ke kiam ni rigardas pentraĵon, ni "sentas nin en ĝi" imagante nian korpon en la pozo de nehoma aŭ senviva objekto en la pentraĵo.
Ekzemple, la pentraĵo "The Solitary Tree (La Izola Arbo)" de Caspar David Friedrich montras arbon kun distorditaj, dezertaj membroj.
En rigardado tiun pentraĵon, ni imagas niajn membrojn en simile distordita kaj dezerta formo, kaj tio kreas senton en ni de trostreĉiĝo kaj aflikto.
Nelingvaj metaforoj povas esti la fundamento de nia sperto de vidaĵo, muzikalo, [23] danco, [24] kaj aliaj artaj ĝenroj.
#000027
En historia onomasiologio aŭ en historio de lingvo, metaforo estas difinita kiel semantika ŝanĝo bazita sur simileco en formo aŭ funkcio inter la origina koncepto nomita per vorto kaj la celkoncepto nomita per tiu vorto.
#000028
Kelkaj lastatempaj lingvaj teorioj rigardas lingvon kiel proksime de ĝian naturon tute metaforaj;
aŭ tiu lingvo en esenco estas metafora.
#000030
Metaforo kiel stilo en parolado kaj skribo
#000032
Rigardite kiel aspekto de parolado kaj skribo, metaforo deklaras stilo, aparte, stilon karakterizitan per speco de analogeco.
Esprimo (vorto, frazo) kiu de implico rekomendas la similecon da unu unuo al alia unuo donas stilon al objekto de parolado aŭ skribo, ĉu la unuoj konsistas el objektoj, okazaĵojn, ideojn, agadojn, atributojn, aŭ preskaŭ io ajn esprimeblan en lingvo.
Ekzemple, en la unua frazo da tiu paragrafo, la vorto "rigardis" servirojn kiel metaforon por "penso de", implicante analogecon de la procezo de vidado kaj la pensproceso.
La frazo, "rigardita kiel aspekto de", projekcias la trajtojn de vidado (vizio) io de speciala perspektivo sur pripensado ion de speciala perspektivo, kiun "io" en tiu kazo plusendanta al "metaforo" kaj tiu "perspektivo" en tiu kazo rilatanta al la karakterizaĵoj de parolado kaj skribo.
#000033
Kiel karakterizaĵo de parolado kaj skribo, metaforoj povas funkcii la poezian fantazion, permesi Sylvia Plath, en ŝia poemo "Tranĉis", kun kompari la sangeldonadon de ŝi tranĉitan dikfingron kun la kurado de miliono da soldatoj, " ruĝjakuloj, ĉiun unu";
kaj rajtigante Robert Frost, en "La Voja NOT Okupita", kompari vivon kun vojaĝo.
#000034
Rigardita ankaŭ kiel aspekto de parolado, kiun metaforo povas funkcii kiel aparato por persvadado de la aŭskultanto aŭ leganto de la parolanto aŭ la argumento aŭ tezo de verkisto, la tielnomita retorika metaforo.
#000035
Kognaj lingvistoj emfazas ke metaforoj helpas faciligi la komprenon de unu koncipa domajno, tipe abstraktaĵo unu kiel "vivo" aŭ "teorioj" aŭ "ideoj", tra esprimoj kiuj rilatigas al alia, pli konata koncipa domajno, tipe pli da betono unu kiel "vojaĝo" aŭ "konstruaĵoj" aŭ "manĝaĵo".
Pensmanĝo: ni forkonsumas libron de krudaj faktoj, provas digesti ilin, stufaĵon super ili, lasi ilin boleti sur la atendopozicio, vomkraĉi ilin en diskutoj, boleti supren klarigojn, esperantaj ke ili ne ŝajnas duonbakitaj.
Teorioj kiel konstruaĵoj: ni establas fundamenton por ili, kadro, apogas ilin kun fortaj argumentoj, stegante ilin kun faktoj, esperante ke ili staros.
Vivo kiel vojaĝo: kelkaj el ni vojaĝas espereble, aliaj ŝajnas havi neniun direkton, multaj perdas ilian manieron.
#000037
Koncipa metaforo konsistas el du koncipaj domajnoj, en kiuj unu domajno estas komprenita laŭ alia.
Koncipa domajno estas ajna kohera organizo de sperto.
Tiel, ekzemple, ni kohere organizis scion pri vojaĝoj ke je ni fidas enen komprenante vivon.
#000038
Lakoff kaj Johnson (1980, 1999) tre kontribuita al establado de la graveco de koncipa metaforo kiel kadron por pensado en lingvo.
En la lastaj jaroj multaj [ kvantigi ] akademiuloj esploris laŭ la originajn manierojn en kiuj verkistaj uzaj romanmetaforoj kaj pridubas la fundamentajn kadrojn de pensado implicaj en koncipaj metaforoj.
#000039
Kvankam kognaj akademiuloj faris kelkajn provojn preni sur estraro la ideo ke malsamaj lingvoj evoluigis radikale malsamajn konceptojn kaj koncipajn metaforojn, ili sur la tutaĵo restis ligitaj supren en la iom reduktiva koncepto de mondrigardo kiu venas de la Sapir-Whorf-hipotezo.
La vera fonto de etnolingvistiko kaj la pensulo kiuj kontribuis la plej grandan parton al la debato sur la rilato inter kulturo, lingvo, kaj lingvaj komunumoj estis la germana filologo Wilhelm von Humboldt (1767-1835).
Humboldt restas, aliflanke, al malmulte da konata en anglalingvaj nacioj.
Andrew Goatly, en "Lavado la Cerbo" (John Benjamins 2007) prenas sur estraro la duobla problemo de koncipa metaforo kiel kadro implica en la lingvo kiel sistemo, kaj la maniero individuoj kaj ideologioj negocas koncipajn metaforojn.
Neŭrala biologia esplorado indikas kelkaj metaforoj estu denaskaj (same montritaj per reduktita metafora kompreno en psikopatio).
#000041
Kvankam metaforoj povas esti konsideritaj kiel "en" lingvo, la ĉapitro de Underhill sur la franca, la angla kaj etnolingvistiko protestas ke ni ne povas elpensi lingvo aŭ lingvoj en io ajn krom metaforaj esprimoj.
La franca estas trezoro, ekzemple.
La angla estas "ilo" por liberigado malplimultoj okupiĝantaj pri debato pri la tutmonda mondo.
Underhill daŭrigas sian enketon de la rilato inter mondrigardo kaj lingvo en
Ethnolinguistics and Cultural Concepts: Truth, Love, Hate & War (Cambridge UP 2012).
#000043
Metaforo (greke transporto) estas vortfiguro, per kiu oni donas al la vorto signifon alian, ol ĝia propra, kaj klarigeblan nur per subkomprenata komparo [1].
#000048
Diference de komparo ĝi ne komparas ion kun io alia, sed surbaze de simileco uzas la similaĵon kiel novan kvaliton. Ekz. "li batalis kiel leono" (komparo), "en la batalo li estis vera leono inter ŝafoj" (metaforo). Oni povus diri, ke metaforo estas kaŝita komparo.
#000049
Oni povas diferenciigi inter du tipoj de metaforoj:
#000050
Simplaj metaforoj, kie ankoraŭ aperas la reala termino, pri kio oni parolas, ekzemple "Viaj dentoj estas dolĉaj glavoj kiuj lante mortigas min".
Puraj metaforoj, kie malaperis la reala termino kaj la leganto devas kompreni pri kio temas, ekzemple "Viaj dolĉaj glavoj lante mortigas min".
#000051
Kutimaj metaforoj: La kamelo estas la ŝipo de la dezerto, Mielo gutadas el viaj lipoj, Maro da floroj, Sub vualo de la nokto, Reĝo de violonistoj, La leono estas la reĝo de bestoj, k.s.
#000052