Ĉu la ĉina por hungaroj pli facilas ol Esperanto?
#000000
La serba estas la plej facila lingvo por hungaroj, dum Esperanto estas la plej malfacila. Tion eblus konkludi laŭ la statistiko de la ekzamen-rezultoj en Hungario dum la pasinta jaro. Sed vere la ciferoj montras ion alian, laŭ László Szilvási, kiu profundiĝis en la temon.
#000001
La tabelo montras la kvanton de lingvoekzamenoj en Hungario dum 2020 (lingvoj kun minimume 10 ekzamenoj), kaj la proporcion de sukcesaj ekzamenrezultoj en la diversaj lingvoj. La studentoj plej malbone sukcesis pri Esperanto. Fonto.
#000002
Por ricevi universitatan diplomon studentoj en Hungario devas trapasi ankaŭ lingvan ekzamenon, faritan en apartaj, specialaj ekzamenaj centroj. (Krome, post la mezlernejo, ĉe la universitataj akceptaj ekzamenoj studentoj povas ricevi kromajn poentojn pro ĉi tiuj lingvaj ekzamenoj, inkluzive Esperanton – sed tio nun estas flanka temo.)
#000003
Ŝtate rekonitajn lingvo-ekzamenojn pri Esperanto organizas la Ekzamena Centro Origo (antaŭa nomo ITK), institucio de la budapeŝta universitato ELTE, kiu okazigas ilin je la niveloj KER-B1 kaj KER-B2. (UEA subskribis kunlaboran kontrakton kun tiu ĉi institucio. Edukado.net realigas ekzamenojn de tiu ĉi ekzamencentro – nur unulingve).
#000004
Esperanto estis akreditita en la jaro 2000, do post tiam studentoj paŝon post paŝo malkovris la avantaĝojn de la rapida ekzameniĝ-eblo. Tio rezultigis ankaŭ problemojn, ĉar rapide elĉerpiĝis la disponebla stoko de lernolibroj kaj vortaroj kaj mankis instruistoj. El la solvoj por tio rezultis akraj financaj konfliktoj, kaj kolapso de la hungaria movado. (En Hungario la movado dispartiĝis, en HEA restis praktike aŭ ĉefe nur kelkaj pensiuloj kaj estraraj/prezidentaj titol-adorantoj.)
#000005
Post 2007 falis la kvanto de ekzamenitoj pri Esperanto. Unu el la ĉefaj kaŭzoj estis la konsciiĝo de universitataj gvidantoj pri la reala (sen)utileco de Esperanto en la faka tereno, manko de atingebla faka literaturo por iliaj studentoj, manko de faka aplikeblo. Ekzisto de unu ekzemplero de iu libro en la Biblioteko Hodler aŭ en la Esperanto-Muzeo de Vieno ne signifas utilon por la studentoj.
#000006
Kompreneble pri la falo ludis rolon pluraj aliaj faktoroj. La rezulto tamen estas tio, ke unu post la alia universitatoj ne plu akceptas Esperantan ekzamenon. Nuntempe restis nur kelkaj fakoj kiel psikologoj, konstru-inĝenieroj, infanĝardenaj pedagogoj, ktp. kie oni akceptas ĝin.
#000008
La koeficiento pri sukceso ĉe Esperanto jam de multaj jaroj estas 39-41 %. Tio signifas, ke el 10 ekzamenatoj sukcesas nur 4 personoj.
#000009
Unu el la kaŭzoj estas la tradicia fuŝa slogano pri la facileco de Esperanto. Ekzistas personoj, kiuj pro la "facileco" decidas havi ekzamenon pri Esperanto, do ili tuj plenigas la aliĝilon en la reto por la sekva ekzameno post 1-2 monatoj, kaj nur poste ili komencas pensi pri kie kaj kiel lerni la lingvon? Ili elŝutas ion-tion el la reto, kaj iras al ekzameno – kie evidente ili malsukcesas.
#000010
Alia kaŭzo estas la fakto, ke Esperanton elektas ĉefe tiuj homoj, kiuj ne sukcesis ellerni alian lingvon en sia vivo. (Kompreneble ekzistas ankaŭ esceptoj.) Dum ordinaraj homoj bezonas kutime 4-6 monatojn por atingi la nivelon B2, tiuj homoj bezonus pli, sed pro financaj kialoj multaj instruistoj organizas 3-monatajn kursojn.
#000012
En la pasinta jaro parte pro la virusa situacio, parte pro aliaj kaŭzoj preskaŭ haltis la tradiciaj kursoj kaj instruado pri Esperanto en la tuta lando. Ekzameno okazis nur aŭtune, kaj multaj pli fruaj kursanoj kaj lernantoj jam forgesis multon el la lernita materialo – kaj tio videblas en la tre malbonaj ekzamenaj rezultoj.
#000013
>la konsciiĝo de universitataj gvidantoj pri la reala (sen)utileco de Esperanto en la faka tereno... Ekzisto de unu ekzemplero de iu libro en la Biblioteko Hodler aŭ en la Esperanto-Muzeo de Vieno ne signifas utilon por la studentoj.
#000021
Tio montras ankoraŭfoje, ke oni ne povas enpraktikigi uzadon de Esperanto en sama formo, en kiu oni uzas aliajn lingvojn. Alivorte, senutilas esperi/strebi, ke Esperanto anstataŭu la anglan aŭ aliajn lingvojn en ajna faka tereno — ĝi povas ekesti uzata nur paralele kun tiuj. Formoj kaj celoj de tia paralela uzado certe diferenciĝos de tiuj por naciaj lingvoj. Ekzemple, medicinistoj aŭ metalurgiistoj malprobable trovos en Esperanto fakan literaturon pri sia okupo — tamen ili povos uzi ĝin por pridiskuti aktualajn aĵojn en ilia profesio kun siaj kolegoj alilandaj.
#000023
Mi jam ne unu fojon diris, ankaŭ ĉe LF, ke unu el plej gravaj problemoj de la nuntempa E-komunumo estas ĝia tuta neakomodiĝo al bezonoj de nuntempaj komencantoj. Lerninte la lingvon (rete aŭ alimaniere, kiel en la citita ekzemplo) ili trovas, ke ebloj por tuj apliki ĉi tiun scion estas tre limigitaj, kaj ajnaj variantoj pli "seriozaj" (partopreno en renkontiĝoj k.a.) postulas konsiderindajn investojn de tempo kaj financoj, kiujn oni ofte ne povas fari. Unu el vojoj solvi ĉi tiun problemon estas laŭeble plej abunde provizi Esperantistojn per bonkvalita enhavo legebla kaj spektebla en la reto. Tamen neniu aspektas atenti ĉi tiun taskon; ĝis nun eĉ ne ekzistas pli-mapli kompleta katalogo, kiu kolektus informon pri atentindaj retaj Esperantaĵoj. Ĉu do endas miri post tio, ke la entuziasmo de novuloj velkas kaj estingiĝas?
#000026
Kompreneble vi povas kun elspezo da multa tempo krei katalogon en formo de statika teksto. Sed ĝi rapide malaktualiĝos kaj la ligiloj ne plu ekzistas. Tion ni konas de multaj bonintencaj listoj. La sola solvo estus aktiva datumbazo, kiu regule kontrolas, ĉu ligilo ankoraŭ ekzistas kaj atentigas, por ke eble iu homa kunlaboranto trovos la novan lokon. Tio estas pala praktiko en retumado de Esperanto.
Alia alternativo estus katalogo, kiu regule kontaktas la enskribitajn adresojn pri ŝanĝoj. Revo? Eble por Esperantistoj kun limigitaj scioj pri la eblecoj de la reto.
#000029
"plej gravaj problemoj de la nuntempa E-komunumo estas ĝia tuta neakomodiĝo" — ekonomiko, ekonomiko estas grava problemo!
Kiom estas envolvita E-komunumo al ekonomikaj interrilatoj. Certe, estas gravaj atingoj en beletra literaturo en e-to, sed tio kovras nur ne tre grandan sektoron (se konsideri, ke oni legas malpli kaj malpli..., almenaŭ en papera formo), do...
Kaj en ekstera mondo, ekz.: la sama artikolo dekomence verkita en nacia lingvo, poste tradukita al la angla, "pezas" dekoble en poenta sistemo kiu mezuras sciencan enmeton de sciencistoj (almenaŭ tiel estas en Rusio). Kaj tiun sistemon akre apogas sciencaj oficistoj. En tiu situacio iometa 'pepo' pri valoroj de Esperanto en scienca sfero tuje dronos en maro da ridegoj.
Tio tre similas pri stato de aliaj minoritataj lingvoj – oni ĉie trumpetas pri valoro de diversaj entaj lingvoj, tamen eĉ nacia elito faras tiel, ke ilia nacia pli kaj pli marĝeniĝas!
Eterna demand' — kion fari?
#000035
Laux tiu artikolo, multaj hungaroj kiuj elektas lerni Esperanton do estas mallaboremuloj.
Eble oni ĝis nun ne sufiĉe varbas Esperanton al la plej efikaj homoj.
#000039
La demando pri lingvo-facileco estas por bahaanoj gravega char (1) en la bahaa sep miliona mond-komunumo du tre malsimilaj lingvoj precipe audighas, t.e. la angla kaj la persa kaj (2) dum bahaaj festoj ofte mankas inter samreligianoj lingva harmonio (3) pri la (mal)facileco de Esperanto ekzistas cerbumiga konfuzo pro du oficialaj ekstraktoj elde la plumoj de du plen-autoritataj bahaaj figuroj:
#000041
Ne kulpu la esperantistojn. Ĉiuj el ni lernis Esperanton pro la agado de aliaj esperantistoj. Se la antaŭa generacio de esperantistoj ne laborus, la nuna generacio ne ekzistus. Multaj el ni multe laboras por la disvastigo de Esperanto.
Ni havas nek armeon nek ekonomion nek politikistojn kiuj puŝas la uzadon de Esperanto. Esperanto ekzistas ĉar ni multe laboras pri ĝi.
Esperanto estas facila lingvo. Se Esperanto estus malfacila kiel la angla, la rusa, aŭ la china, neniu lernus ĝin. Neniu uzas tiom da tempo kaj forto por lerni Esperanton, kiel oni uzas por lerni la anglan, aŭ aliajn lingvojn.
#000045
Klare, Esperanto pli facile lerneblas ol ekzemple, la angla.
Sed ĝi havas aliajn avantaĝojn kompare al la aliaj, almenaŭ eŭropaj lingvoj.
#000046
Cxu la hungaria lingvo malsimilas al la idoj de latino? Cxu la hungaria lingvo malsimilas pli ol aliaj eurxopaj lingvo? Eble estas alia kialo?
#000048
La hungara ne estas latinida lingvo; ĝi ne estas hind-eŭropa lingvo entute.
#000049
La paĝoj en la esperanta vikipedio ne estas aparte utilaj, sed jen ili: kaj .
#000050
En la publika mezlernejo mi devis elekti inter la franca, la germana, kaj la hispana. Mi volis lerni neniun el la tri, ĉar tiam interesiĝis ĉefe pri muziko, Interreto kaj miaj kunlernantoj, sed elektis la hispanan pro tio, ke la plenkreskuloj en mia vivo diris, ke tio estas la plej utila. Mi "sukcesis" en la ekzamenoj sed lernis preskaŭ nenion.
#000052
En la universitato mi bezonis du jarojn da iu ajn fremda lingvo, kaj tute malsukcesis en ekzameno por determini hispanlingvan nivelon. La lingvokursoj tie estis tre intensaj, kaj ĉiuj devis paroli la lingvon dum la klasoj. La solaj esceptoj estis klasikaj lingvoj, do mi elektis Latinon kaj lernis laŭeble plej malmulte.
#000053
Nu, lernantoj havas proprajn prioritatojn. Mi supozas, ke multaj en Hungario simple elektas Esperanton kaj supozas, ke tio estos "facila" por ili kaj bezonos neniom da peno. Kaj ili elreviĝas nur kiam ili devas fari la ekzamenon.
#000054
La facila lernebleco de Esperanto estas reala afero, sed ĝi ne povas esti uzata kiel portanta piliero en la informado pri la Internacia Lingvo. Mi kredas ke la Hungara sperto montras sufiĉe klare ke ĝi estas akcesora, ne esenca. Finfine, al la Hungaroj la Hungara estas nepre la plej facila lingvo, same kiel ĉiuj gepatraj lingvoj, sendepende de tio kiel ili aspektas al tiuj kiuj lernas ilin kiel fremdlingvoj ĉu en klasĉambro, ĉu solaj kun lerniloj.
#000055
En lando kiel Hungario, kun granda bezono de fremdaj lingvoj, sed kun nacia lingvo tre malsimila al tiuj de la najbaroj, oni povas havi kelkan sukceson kun reklamado bazita sur la relative, eĉ surprize facila lernebleco de Esperanto. Tute alimaniere estas en Skandinavio kaj Nederlando, kie la Angla preskaŭ atingis la statuson de dua gepatra lingvo por ĉiuj, ĉar ĝi jam estas lingve, geografie kaj kulture proksima. Ĉi tie la plej konvinka argumento, same kiel en la Anglalingvaj landoj mem, estas ke Esperanto estas la plej bona garantio ke plurlingveco povos disvastiĝi ankaŭ inter denaskaj Anglalingvuloj.
#000056
Certe, Esperanto estas relative facila kompare kun naciaj lingvoj, tamen oni ja ne povas ekposedi ĝin tute sen penoj. Por tion atingi, oni devas praktiki ĝin — legi, poste paroli kaj skribi. Nuntempe homoj, venintaj en la E-komunumon, unuflanke, ne ĉiam povas facile trovi rimedojn por praktiki la lingvon (manko de bonaj kaj oportune disponeblaj legaĵoj, manko de interesaj kaj efikaj materialoj por komencantoj k.a.) kaj aliflanke, ili ofte ne havas stimulojn por plibonigi sian lingvonivelon, ĉar ili trovas ĝin tute sufiĉa por tiaj komunikadoj, kiujn ili povas havi ĉi tie. El tio rezultiĝas "kielvifartismo" kaj "eternaj komencantoj".
#000061
Nia internacia lingvo ne estas facila sed ĝi estas simpla, minimume ĝi devas esti perfekte simpla.
Por tiu celo ne necesas ekzamenoj tra la mondo ĉar neniam ekzistas erarojn, Esperanto malkompreniĝas aŭ kompreniĝas.
Esperanto estis kreita entenante komunajn inter'radikojn ĉiuj tiritaj el denaskaj lingvoj, tiu solvo estas tradukebla revo por ĉiuj ne'eternaj komencantoj.
#000063
Kiam mi publikigis samajn konkludojn pri kialoj de esperanta fiasko en sociaj retoj de rusaj esperantistoj, mi ricevis nur ĉikanadon kaj insultojn responde. Estas bone, ke kompreno de ĉi tiu problemo aperas ie en movado, sed mi ne pensas, ke tio savos Esperanon.
#000064
La argentina selektitaro estas ĉampiono de la mondpokalo de KataroIrano: unua ekzekuto ligita al la tumultojDu misiloj trafis PollandonUN: amasa plimulto por kondamni la rusiajn aneksadojn en UkrainioParlamentaj balotoj en Latvio: tutnova vizaĝo por la deputitaro
#000068