Kontraŭ-kristanaj politikoj en la Romia Imperio
#000002
Martiroj de la Hispana Enlanda Milito
#000005
La Diocletianic aŭ Great Persecution estis la ŝuformiloja kaj plej multe de la severa persekuto de kristanoj en la Romia Imperio.
En 303, la imperiestroj Diokleciano, Maksimiano, Kaio Galerio, kaj Constantius eldonis serion de ediktoj nuligantaj la laŭleĝajn rajtojn de kristanoj kaj postulado ke ili observas tradiciajn romiajn religiajn praktikojn.
Pli postaj ediktoj laŭcela la pastraro kaj ordigitaj ĉiuj loĝantoj oferi al la romiaj dioj (politiko konata kiel universala ofero).
La persekuto variis en intenseco trans la imperio - plej malforta en gaŭlo kaj Britio, kie nur la unua edikto estis uzita, kaj plej forte en la orientaj provincoj.
Persekutorikaj leĝoj estis nuligitaj fare de malsamaj imperiestroj en malsamaj tempoj, sed Konstantino kaj tiu de Licinius
Edikto de Milano (313) tradicie markis la finon de la persekuto.
#000007
Diokleciano kaj Kaio Galerio, 302-303
#000012
De ĝia debuto ĝis ĝia leĝigo sub Konstantino, [5] dum la unuaj du jarcentoj da ĝia ekzisto, kristanismo kaj ĝiaj terapiistoj estis nepopulara kun la homoj ĉe granda.
Kristanoj ĉiam estis suspektindaj, [5] membroj de "sekreta societo" kies membroj komunikis kun privata kodo [7] kaj kiu forcediĝis de la publika sfero.
Ĝi estis populara malamikeco - la kolero de la homamaso - kiu motivigis la plej fruajn persekutojn, ne oficialan agon.
En Lyon en 177, ĝi estis nur la interveno de ĝentilaj aŭtoritatoj kiuj maldaŭrigis paganan plebon de trenado de kristanoj de siaj domoj kaj batado de ili al morto.
La guberniestro de Bithynia-Pontus, Plinio, estis sendita longaj listoj de denuncoj fare de anonimaj civitanoj, kiu imperiestro Trajano konsilis lin ignori.
#000015
Al la anoj de la tradiciaj sektoj, kristanoj estis strangaj estaĵoj: ne tre romia, sed ne tre barbaro ĉiu el ambaŭ.
Iliaj praktikoj profunde minacis al tradiciaj moroj.
Kristanoj malaprobis publikaj festivaloj, rifuzitaj por partopreni en la imperia sekto, evitis ŝtatoficon, kaj publike kritikis antikvajn tradiciojn.
Justino Martiro rakontas pri pagana edzo kiu kondamnis sian kristanan edzinon, kaj Tertuliano rakontas pri infanoj senheredigitaj por iĝi kristanoj.
Tradicia romia religio estis nesolveble interplektita en la ŝtofon de romia socio kaj ŝtato, sed kristanoj rifuzis observi ĝiajn praktikojn.
[notoj 1] En la vortoj de Tacitus, kristanoj montris "malamon al la homa raso" ( malamgenerisozumanusoj).
Inter la pli naivaj, kristanoj laŭsupoze uzis nigran magion en okupo pri revoluciaj celoj, [16] kaj praktiki inceston kaj kanibalismon.
#000016
La unika pozicio de la kristanoj kaj Judoj de la imperio iĝis ĉiam pli ŝajna.
La judoj gajnis imperian toleremon pro la granda antikvaĵo de sia kredo.
Ili estis sendevigitaj de la persekuto de Decius [56] kaj daŭre ĝuis liberecon de persekuto sub Tetrarchic-registaro.
[notoj 4] Ĉar ilia kredo estis nova kaj nekonata [55] kaj ne tipe identiĝis kun judismo antaŭ tiu tempo, kristanoj havis ne tian senkulpigon.
Krome, kristanoj distancigis sin de sia juda heredaĵo por sia tuta historio.
#000023
Persekuto ne estis la nura ellasejo de la morala fervoro de la Tetrarkio.
En 295, aŭ Diokleciano aŭ lia Cezaro (malĉefa imperiestro), Kaio Galerio, [60] emisiis edikton de Damasko proskribanta incestajn geedziĝojn kaj asertanta la superecon de romia juro super loka juro.
[notoj 5] Ĝia preambulo insistas ke estas la devo de ĉiu imperiestro devigi la sanktajn preskribojn de romia juro, por "la senmortaj dioj mem preferos kaj estos en paco kun la romia nomo ...
se ni vidis al ĝi ke ĉio kondiĉigita de nia regulo tute kondukas pian, religian, paceman kaj ĉastan vivon en ĉiu respekto".
Tiuj principoj, se donite sian plenan etendaĵon, logike devigus romiajn imperiestrojn devigi konformecon en religio.
#000024
Paganaj pastroj, ankaŭ, estis interesitaj pri subpremado de ajna minaco al tradicia religio.
La kristano Arnobius, skribo dum Diocletiana regado, atribuas financajn konzernojn al proviantantoj de paganaj servoj:
#000029
La aŭguristoj, la revinterpretistoj, la aŭguristoj, la profetoj, kaj la priestlings, iam vanta ...
timante ke siaj propraj artoj estu alportitaj al nulo, kaj ke ili povas ĉantaĝi sed malabundajn kontribuojn de la fervoruloj, nun malmultajn kaj maloftaj, plori laŭte, "La dioj estas nglektitaj, kaj en la temploj ekzistas nun tre maldika partopreno.
Iamaj ceremonioj estas senŝirmaj al mokado, kaj la tradiciaj ritoj de institucioj post kiam sanktaj sinkis antaŭ la superstiĉoj de novaj religioj."
#000030
Ili kredis ke iliaj ceremonioj estis malhelpitaj per la ĉeesto de kristanoj, kiuj laŭsupoze malheligis la vidon de orakoloj kaj obstrukcis la rekonon de la dioj de siaj oferoj.
#000031
Eŭsebio de Cezareo, nuntempa eklezia historiisto, rakontas similan rakonton: komandantoj estis rakontitaj doni al siaj soldatoj la elekton de ofero aŭ perdo de rango.
Tiuj esprimoj estis fortaj - soldato perdus sian karieron en la militistaro, lia ŝtatpensio kaj liaj personaj ŝparaĵoj - sed ne mortigaj.
Laŭ Eŭsebio, la elpurigo estis larĝe sukcesa, sed Eŭsebio estas konfuzita koncerne la formalismaĵojn de la okazaĵo kaj lia karakterizado de la totala grandeco de la rezignado estas ambigua.
Eŭsebio ankaŭ atribuas la iniciaton por la elpurigo al Kaio Galerio, prefere ol Diokleciano.
#000033
Moderna akademiulo Peter Davies supozas ke Eŭsebio rilatas al la sama okazaĵo kiel Lactantius, sed ke li aŭdis de la okazaĵo tra publikaj onidiroj kaj sciis nenion de la privilegia diskuto ĉe la privata religioceremonio de la imperiestro kiu Lactantius havis al aliron
De kiam estis la armeo de Galerius kiu estintus elpurigita - Diokleciano forlasis lia en Egiptujo estingi daŭran agitadon - Antiochenes kompreneble kredintus Kaio Galerion por esti ĝia instiganto.
La historiisto David Woods argumentas anstataŭe ke Eŭsebio kaj Lactantius rilatas al tute malsamaj okazaĵoj.
Eŭsebio, laŭ Arbaro, priskribas la komencojn de la armeelpurigo en Palestino, dum Lactantius priskribas la okazaĵojn en tribunalo.
Arbaro asertas ke la signifa trairejo en Chronicon de Eŭsebio estis koruptita en la traduko al la latina kaj ke la teksto de Eŭsebio origine lokalizis la komencojn de la armeopersekuto ĉe fortikaĵo en Betthorus (El-Lejjun, Jordanio).
#000034
Diokleciano estis en Antioĥio en la aŭtuno de 302, kiam la venonta kazo de persekuto okazis.
La diakono Romanus vizitis tribunalon dum preparaj oferoj okazis kaj interrompis la ceremoniojn, kondamnante la agon en laŭta voĉo.
Li estis arestita kaj juĝita por esti metita brulante, sed Diokleciano kasaciis la decidon, kaj decidis ke Romanus devus havi sian langon forigita anstataŭe.
Romanus estus ekzekutita la 18-an de novembro, 303.
La aŭdaco de tiu kristana malkontenta Diokleciano, kaj li forlasis la grandurbon kaj direktiĝis al Nicomedia por pasigi la vintron, akompanitan fare de Kaio Galerio.
#000038
Duaj, trie, kaj kvara ediktoj
#000042
En la somero de 303, [157] sekvante serion de ribeloj en Melitene ( Malatya, Turkio) kaj Sirio, dua edikto estis publikigita, ordigante la areston kaj malliberigon de ĉiuj episkopoj kaj pastroj.
En la juĝo de historiisto Roger Rees, ekzistis neniu logika neceso por tiu dua edikto;
ke Diokleciano eldonis unun indikas ke li estis aŭ nekonscia la unua edikto estis aranĝita, aŭ ke li sentis ke ĝi ne funkciis same rapide kiel ke li bezonis ĝin al.
Sekvante la publikigon de la dua edikto, malliberejoj komencis plenigi - la subevoluinta malliberejsistemo de la tempo ne povis pritrakti la diakonojn, lektoroj, pastroj, episkopoj, kaj ekzorcistoj devigis sur ĝi.
Eŭsebio skribas ke la edikto enretigis tiel multajn pastrojn ke ordinaraj krimuloj estis forpuŝitaj, kaj devis esti liberigitaj.
#000043
En 304, la kvara edikto ordigis ĉiujn personojn, virojn, virinojn, kaj infanojn, por kolekti en publika spaco kaj oferti kolektivan oferon.
Se ili rifuzis, ili estis efektivigotaj.
La preciza dato de la edikto estas nekonata, [165] sed ĝi estis verŝajne eldonita en aŭ januaro aŭ februaro 304, kaj estis uzita en Balkano en marto.
La edikto estis en uzo en Thessalonica ( Tesaloniko, Grekio) en aprilo 304, [167] kaj en Palestino baldaŭ post.
Tiu lasta edikto ne estis devigita entute en la domajnoj de Maksimiano kaj Constantius.
En la Oriento, ĝi restis uzebla ĝis la temo de la Edikto de Milano de Konstantino kaj Licinius en 313.
#000045
En la Oriento, la persekuto estis oficiale nuligita la 30-an de aprilo, 311, [181] kvankam martirecoj en Gazao daŭris ĝis la 4-a de majo Kaio Galerio, nun sur lia mortolito, eldonis proklamon por fini malamikecojn, kaj doni al kristanoj la rajtojn ekzisti libere sub la leĝo, kaj al pacema kunigo.
Persekuto estis ĉie ĉe fino.
Lactantius konservas la latinan tekston de tiu deklaro, priskribante ĝin kiel edikton.
Eŭsebio disponigas grekan tradukon de la deklaro.
Lia versio inkluzivas imperiestrotitolojn kaj adreson al provincanoj, sugestante ke la proklamo estas, fakte, imperia letero.
La dokumento ŝajnas nur estinti promulgita en la provincoj de Galerius.
#000050
Inter ĉiuj aliaj aranĝoj kiujn ni ĉiam direktiĝas al la avantaĝo kaj utileco de la ŝtato, ni ĝis ĉi-tie deziris ripari ĉiujn aĵojn laŭ la leĝoj kaj publika disciplino de la romianoj, kaj certigi ke eĉ la kristanoj, kiuj prirezignis la praktikon de siaj prapatroj, devus reveni al saĝeco.
Efektive, pro iom da kialo aŭ alia, tia ĝuamo atakis kaj idioteco posedis tiujn kristanojn, kiujn ili ne sekvis la praktikojn de la antikvuloj, kiujn siaj propraj prapatroj eble, starigis, sed laŭ sia propra volo kaj ĉar ĝi plezurigis ilin, ili faris leĝojn por ili mem ke ili observis, kaj kolektis diversajn homojn en diversspecaj lokoj.
Tiam kiam nia ordono estis eligita deklarante ke ili devus resendi sin al la praktikoj de la antikvuloj, multaj estis submetitaj danĝero, kaj multaj eĉ estis mortigitaj.
Multaj pli insistadis je ilia vivmaniero, kaj ni vidis ke ili nek ofertis bonordan kultadon kaj sekton al la dioj, aŭ al la dio de la kristanoj.
Pripensante la observadon de nia propra milda mildeco kaj eternan kutimon, de kiu ni estas kutimitaj por doni mildecon al ĉiuj homoj, ni decidis etendi nian plej rapidan indulgon al tiuj homoj ankaŭ, tiel ke kristanoj ree povas establi siajn proprajn rendevuejojn, tiel longaj kiel ili ne funkcias laŭ malorda maniero.
Ni estas ronde sendi alian leteron al niaj oficialuloj detaligante la kondiĉojn kiujn ili devus observi.
Sekve, en akordo kun nia indulgo, ili devus preĝi al sia dio por nia sano kaj la sekureco de la ŝtato, tiel ke la ŝtato povas esti konservita sekura sur ĉi flankoj, kaj ili eble povas vivi sekure kaj defendeble en siaj propraj hejmoj.
#000051
La vortoj de Galerius plifortikigas la teologian bazon de la Tetrarkio por la persekuto;
la agoj faris nenion pli ol provo devigi tradiciajn civitajn kaj religiajn praktikojn, eĉ se la ediktoj mem estis ĝisfunde netradiciaj.
Kaio Galerio faras nenion por perforti la spiriton de la persekuto - kristanoj daŭre estas admonitaj pga. sia nonkonformeco kaj malsaĝaj praktikoj - kiun Kaio Galerio neniam koncedas ke li faris io ajn malĝustan.
La koncedo ke la dio de la kristanoj eble ekzistos estas farita nur malvolonte.
Certaj fruaj 20-ajarcentaj historiistoj deklaris ke la edikto de Galerius definitive nuligis la malnovan "laŭleĝan formulon" nelicetese Christianos, [188] igis al kristanismo religiolicita , "sur alparo kun judismo", [189] kaj sekurigis la posedaĵon de kristanoj, [188] inter aliaj aĵoj.
#000052
Ne ĉiuj estis tiel entuziasmaj.
La 17-ajarcenta eklezia historiisto Tillemont nomis la edikton "sensignifa";
same, la malfrua 20-ajarcenta historiisto Timothy Barnes avertis ke la "novaĵo aŭ graveco de [xxx] iniciato ne devus esti supertaksitaj".
Garbejoj notas la leĝaron de tiu Galerius nur alportiten al la orientaj rajtoj kristanoj jam posedite en Italio kaj Afriko.
En Gaŭlio, Hispanio, kaj Britio, krome, kristanoj jam havis longe pli ol Kaio Galerio ofertis al orientaj kristanoj.
Aliaj malfruaj 20-ajarcentaj historiistoj, kiel Graeme Clark kaj David S. Potter, asertas ke, por ĝia tuta sekurigado, la emisio de Galerius da la edikto estis grava okazaĵo en la historioj de kristanismo kaj la romia imperio.
#000053
La leĝo de Galerius ne estis efika por longa en la distrikto de Maximinus.
Ene de sep monatoj da la proklamo de Galerius, Maximinus rekomencis persekuton.
Persekuto daŭrus en la distrikto de Maximinus ĝis 313, baldaŭ antaŭ lia morto.
Ĉe renkontiĝo inter Licinius kaj Konstantino en Milano en februaro 313, la du imperiestroj redaktis la kondiĉojn de universala paco.
La kondiĉoj de tiu paco estis poŝtitaj fare de la venka Licinius ĉe Nicomedia la 13-an de junio, 313.
Pli postaj aĝoj vojaĝis al nomi la dokumenton la " Edikto de Milano ".
#000054
[notoj 17] Ni pensis batalpreta rekomendi tiujn aĵojn plej plene al via prizorgo kiun vi povas scii ke ni donis al tiuj kristanoj liberigas kaj senrestriktan ŝancon por religiumado.
Kiam vi vidas ke tio estis koncedita al ili fare de ni, via Kultado scios ke ni ankaŭ koncedis al aliaj religioj la rajton de senkaŝa kaj libera observo de ilia kultado por la konsidero de la paco de niaj tempoj, kiujn ĉiu povas havi la liberan ŝancon devoti kiam li plezurigas;
tiu reguligo estas farita ke ni eble ne ŝajnas malpliigi de iu digno aŭ ajna religio.
#000055
Dum la persekuto sub Constantius estis relative malpeza, ekzistas neniu dubo ĉirkaŭ la forto da la persekuto en Maksimiana domajno.
Ĝiaj efikoj estas registritaj en Romo, Sicilio, Hispanio, kaj en Afriko [219] - efektive, Maksimiano instigis al precipe strikta devigo de la edikto en Afriko.
La politika elito de Afriko estis insista ke la persekuto estu plenumita, [220] kaj la kristanoj de Afriko, precipe en Numidia, estis same insista dum rezistadoj de ili.
Por la Numidians, transdoni skribaĵojn estis ago de terura rezignado.
Afriko longe estis hejmo de la Church of the Martyrs (Preĝejo de la martiroj) - en Afriko, martiroj tenis pli religieman aŭtoritaton ol la pastraro [223] - [222] kaj enhavis precipe krutan, fanatikan, kaj legalistan diversecon de kristanismo.
Estis Afriko kiu donis al la Okcidento la plej multajn el ĝiaj martirecoj.
#000058
Kio sekvis la agon de Marcellinus de traditio, se iam fakte okazis, estas neklara.
Ŝajnas estinti paŭzo en la episkopa sinsekvo, aliflanke.
Marcellinus ŝajnas esti mortinta la 25-an de oktobro, 304, kaj (se li apostatis) estis verŝajne forpelita de la eklezio en frue 303, [239] sed lia posteulo, Marcellus, ne estis konsekrita ĝis aŭ novembro aŭ decembro 306.
Intertempe, du frakcioj diverĝis en la romia eklezio, apartigante la kadukan, kristanojn kiuj observis la ediktojn por certigi sian propran sekurecon, kaj la rigoristojn, tiujn kiuj tolerus neniun kompromison kun laika aŭtoritato.
Tiuj du grupoj koliziis en strataj bataloj kaj tumultoj, poste kaŭzante murdojn.
Estas dirite ke Marcellus, rigoristo, elpurigis ĉion mencion da Marcellinus de preĝejarkivoj, kaj forigis sian nomon de la kurzlisto de episkopoj.
Marcellus mem estis forigita de la grandurbo, kaj mortis en ekzilo la 16-an de januaro, 309.
#000062
Maksencio, dume, ekspluatis la malpopularecon de Galerius en Italio (Kaio Galerio lanĉis impostadon por la grandurbo kaj kamparo de Romo por la unua fojo en la historio de la imperio) [242] por deklari sin imperiestro.
La 28-an de oktobro, 306, Maksencio konvinkis la Pretorianan Gvardion apogi lin, ribelon, kaj provizi lin per la purpuraj roboj de la imperiestro.
Baldaŭ post lia aklamo, Maksencio deklaris sin finon al persekuto, kaj toleremon favore al ĉiuj kristanoj en sia sfero.
La novaĵoj vojaĝis al Afriko, kie en pli postaj jaroj kristano de Cirta povus daŭre revoki la precizan daton kiam en "paco" estis enkondukita.
Maksencio ne permesis la restituon de konfiskita posedaĵo, aliflanke.
#000063
Ekster Romo, ekzistas pli malmultaj certaj detaloj de la progreso kaj efikoj de la persekuto en Italio;
ekzistas ne multaj mortoj defendeble atestitaj por la regiono.
La Acta Eulpi registras la martirecon de Euplus en Katanio, Sicilio, kristanon kiuj kuraĝis kunporti la sanktajn evangeliojn ĉirkaŭe, rifuzante transcedi ilin.
Euplus estis arestita la 29-an de aprilo, 304, provis, kaj martirigita la 12-an de aŭgusto, 304.
En Hispanio la episkopo Ossius of Corduba (Ossius de Corduba) poste deklarus sin konfesanto.
Post 305, la jaro kie Diokleciano kaj Maksimiano abdikis kaj Constantius iĝis Aŭgusto, ekzistis ne pli daj aktivaj persekutoj en la Okcidento.
Eŭsebio deklaras ke la persekuto daŭris "malpli ol du jarojn".
#000065
Lactantius, daŭre vivante en Nicomedia, vidis la komencojn de la apokalipso en la persekuto de Diocletian.
La skribaĵoj de Lactantius dum la persekuto elmontras kaj amarecon kaj kristanan triumfalismon.
Lia eskatologio kuras rekte kontraŭen al Tetrarchic postulas al "renovigo".
Diokleciano asertis ke li starigis novan epokon de sekureco kaj paco;
Lactantius vidis la komencon de kosma revolucio.
#000068
Antaŭ la edikto de Galerius de toleremo
#000069
Palestino estas la nura regiono por kiu plilongigita loka perspektivo de la persekuto ekzistas, en la formo de Martyrs of Palestine (Martiroj de Palestino) de Eŭsebio.
Eŭsebio estis loĝanta en Caesarea, la ĉefurbo de romiano Palestino, por la tempodaŭro de la persekuto, kvankam li ankaŭ vojaĝis al Fenicio kaj Egiptujo, kaj eble Arabio ankaŭ.
La raporto de Eŭsebio estas neperfekta.
Ĝi temigas martirojn kiuj estis liaj personaj amikoj antaŭ ol la persekutoj komenciĝis, kaj inkludas martirecojn kiuj okazis ekstere de Palestino.
Li disponigas nur nudajn ĝeneralecojn ĉe la sanga fino de la persekutoj, ekzemple.
Eŭsebio rekonas kelkajn el siaj faŭltoj.
Ĉe la komenco de lia raporto pri la ĝenerala persekuto en la Eklezia Historio, Eŭsebio lamentas la nekompleteco de lia raportaĵo: "kiel oni povis numeri la amason da martiroj en ĉiu provinco, kaj aparte tiujn en Afriko kaj Mauretania, kaj en Thebaid kaj Egiptujo?"
#000070
Ekde neniu sub la statuso da guberniestro tenis la laŭleĝa potenco por devigi mortpunon, la plej multajn rezistemajn kristanojn estintus sendita al Caesarea por atendi punon.
La unua martiro, Procopius, estis sendita al Caesarea de Scythopolis ( Beit She'an, Israelo), kie li estis leganto kaj ekzorcisto.
Li estis kunportita antaŭ la guberniestro la 7-an de junio, 303, kaj demandis oferi al la dioj, kaj verŝi verŝoferon por la imperiestroj.
Procopius respondita de citado Homero: "la rego de multaj ne estas bona aĵo;
lasu ekzisti unu reganto, unu reĝo".
La guberniestro senkapigis la viron tuj.
#000071
Pliaj martirecoj sekvis en la monatoj poste, [274] pliiĝante en la venonta fonto, kie la nova guberniestro, Urbanus, publikigis la kvaran edikton.
Eŭsebio verŝajne ne listigas kompletan raporton pri ĉiu tiuj efektivigitaj sub la kvara edikto - li aludas preterpase al aliaj malliberigite kun Thecla of Gaza, ekzemple, kvankam li ne nomas ilin.
#000072
Ĉe iu punkto post la publikigo de la unua edikto de Maximinus, eble en 307, Maximinus ŝanĝis la punon por malobeoj.
Anstataŭe de ricevado de la mortopuno, kristanoj nun estus mutilitaj kaj kondamnis por uzkonsumi en ŝtataj minoj.
Ĉar egiptaj minoj estis trodungitaj, plejparte pro la enfluo de kristanaj kaptitoj, egiptaj pentantoj estis ĉiam pli senditaj al la kuprominoj ĉe Feno en Palestino kaj Kilikio en Malgranda Azio.
Ĉe Diocaesarea ( Tzippori, Israelo) en la fonto de 308, 97 kristanaj konfesantoj estis ricevitaj fare de Firmilianus de la porfirminejoj en la Thebaid.
Firmilianus distranĉis la tendenojn sur iliaj maldekstraj piedoj, blindigitaj iliaj dekstraj okuloj, kaj sendis ilin al la minoj de Palestino.
[notoj 19] Dum alia okazo, 130 aliaj ricevis la saman punon.
Kelkaj estis senditaj al Phaeno, kaj kelkaj al Kilikio.
#000074
Eŭsebio karakterizas Urbanus kiel viro kiu ĝuis iun diversecon en siaj punoj.
Unun tagon, baldaŭ post kiam Pasko 307, li ordigis la virgulinon Theodosia de Tiro (ṣūr, Libano) ĵetita al la maro por konversaciado kun kristanoj partoprenantaj teston kaj rifuzantaj oferon;
la kristanoj en tribunalo, dume, li sendis al Phaeno.
En ununura tago, novembro 2, 307, Urbanus juĝis viron nomis Domninus por esti bruligita vivanta, tri jnuloj por batali kiel gladiatoroj, kaj pastro por esti eksponita al bestaĉo.
En la sama tago, li ordonis al kelkaj junaj viroj esti kastritaj, senditaj tri virgulinojn al bordeloj, kaj malliberigitaj kelkaj aliajn, inkluzive de Pamphilus of Caesarea (Pamphilus de Caesarea), pastro, akademiulo, kaj defendanto de la teologo Origeno.
Baldaŭ post, kaj pro nekonataj kialoj, Urbanus estis senvestigita de sia rango, malliberigita, provis, kaj efektivigis, ĉio en unu tagon da efikigitaj procedoj.
Lia anstataŭaĵo, Firmilianus, estis veteransoldato kaj unu el la fidindaj konfiduloj de Maximinus.
#000075
Eŭsebio notas ke tiu okazaĵo markis la komencon de provizora libertempo de persekuto.
Kvankam la preciza datigo de tiu libertempo ne notiĝas specife fare de Eŭsebio, la teksto da la martiroj registras neniujn palestinajn martirojn inter la 25-an de julio, 308 kaj la 13-an de novembro, 309.
La politika klimato verŝajne influis persekutorikan politikon ĉi tie: Tio estis la periodo de la konferenco de Carnuntum, kiu renkontis en la 308-a de novembro Maksinegativa verŝajne foruzis la venontajn malmultajn monatojn en diskuto kun Kaio Galerio super lia rolo en la imperia registaro, kaj ne havis la tempon trakti la kristanojn.
#000076
Maksinegativa ankaŭ laboris por reanimado de pagana religio.
Li nomumis ĉefpastrojn por ĉiu provinco, viroj kiuj devis porti blankajn robojn kaj kontroli ĉiutagan kultadon de la dioj.
Maksinegativa ankaŭ postulis ke forta riparlaboro estu farita dum kadukiĝado de temploj ene de lia domajno.
#000078
Post la edikto de Galerius de toleremo
#000080
Post la morto de Galerius, Maximinus konfiskis Malgrandan Azion.
Eĉ post la edikto de Galerius de toleremo en 311, Maximinus daŭre persekutis.
Lia nomo estas forestanta de la listo da imperiestroj publikigantaj la edikton de Galerius de toleremo, eble tra pli posta subpremado.
Eŭsebio deklaras tiel ke Maximinus observis ĝiajn provizaĵojn nur kontraŭvole.
Maksinegativa lia pretorianprefekto Sabinus rakontis skribi al provincaj guberniestroj, petante ke ili kaj iliaj subuloj ignoras "tiun leteron" (la edikto de Galerius).
Kristanoj devis esti liberaj de molestado, kaj ilia nura kristanismo ne lasus ilin malfermaj al krimaj pagendaĵoj.
Male al la edikto de Galerius, aliflanke, la letero de Maximinus faris neniujn provizaĵojn por kristana kunigo, nek li sugestis ke kristanoj konstruu pli da preĝejoj.
#000081
Kiam Maksinegativa ricevitaj rimarkas ke Konstantino sukcesis pri lia kampanjo kontraŭ Maksencio, li emisiis novan leteron reenpostenigantan kristanojn iliaj iamaj liberecoj.
La teksto de tiu letero, kiu estas konservita en Historia Ecclesiastica de Eŭsebio, aliflanke, indikas ke la iniciato estis Maximinus sole, kaj ne tiu de Konstantino aŭ Licinius.
Ĝi ankaŭ estas la nura trairejo en la praaj fontoj disponigantaj la raciaĵon de Maximinus por liaj agoj, sen la malamikeco de Lactantius kaj Eŭsebio.
Maksinegativaj ŝtatoj ke li apogis Dioklecianon kaj la fruan leĝaron de Galerius sed, sur estado faritaj al Cezaro, realigis la drenilon kiun tiaj politikoj havus sur lia laboristaro, kaj komenciĝis utiligi persvadon sen devigo.
Li daŭriĝas por aserti ke li rezistis peticiojn de Nikomedians por malpermesi kristanojn de ilia grandurbo (okazaĵo Eŭsebio ne alie registras), [323] kaj ke kiam li akceptis la postulojn de deputitaroj de aliaj grandurboj li nur sekvis imperian kutimon.
Maksinegativa lia letero finas referenceante la leteron kiun li skribis post la edikto de Galerius, demandante ke liaj subuloj estu malseveraj.
Li ne rilatas al siaj fruaj leteroj, kiuj instigis al dediĉita persekuto.
#000083
La pagana homamaso estis pli komprenema al la suferoj de la kristanoj ol ili estis en la pasinteco.
Lactantius, Eŭsebio kaj Konstantino skribas de abomeno ĉe la ekscesoj de la persekutantoj - Konstantino de ekzekutistoj "lacigitaj eksteren, kaj naŭzitaj ĉe la kruelecoj" ili transigis.
La forto de la martiroj spite al morto gajnis la kredrespektecon en la pasinteco, [348] kvankam ĝi eble gajnis malmultajn konvertitojn.
La penso de martireco, aliflanke, daŭrigis kristanojn sub testo kaj en malliberejo, hardante ilian kredon.
Enpakite kun la promeso de eterna vivo, martireco pruvis alloga por la kreskanta segmento de la pagana populacio kiu estis, citi Dodds, "nove enamiĝinte kun morto".
Por utiligi la faman frazon de Tertuliano, la sango de la martiroj estis la spermo de la eklezio.
#000087
En la fina ĉapitro da la unua volumo de lia Historio de la Malkresko kaj Falo de la Romia Imperio (1776), Gibbon asertas ke kristanoj multe troigis la skalon de la persekutoj kiujn ili suferspertis:
#000090
Post kiam la eklezio triumfis super ĉiuj ŝiaj malamikoj, la intereso same kiel vanteco de la kaptitoj ekigis ilin por pligrandigi la meriton de ilia respektiva sufero.
Oportuna distanco de tempo kaj loko donis abundan amplekson al la progreso de fikcio;
kaj la oftaj kazoj kiuj eble estos asertitaj de sanktaj martiroj, kies vundoj estis senprokraste resanigitaj, kies forto estis renovigitaj, kaj kies perditaj membroj estis mirakle reenpostenigitaj, estis ekstreme oportunaj por la celo de forigado de ĉiu malfacileco, kaj de silentiga ĉiu obĵeto.
La plej ekstravagancaj legendoj, ĉar ili kontribuis al la honoro de la eklezio, estis aplaŭditaj fare de la senkreda homamaso, permesita fare de la potenco de la pastraro, kaj atestitaj per la suspektindaj signoj de eklezia antaŭhistorio.
#000091
Dum lia historio, Gibbon implicas ke la frua eklezio subfosis tradiciajn romiajn virtojn, kaj tiel difektis la sanon de ĝentila socio.
Kiam Gibono serĉis redukti la nombrojn da la martiroj en lia Historio, li estis perceptita kiel intencante malpliigi la eklezion kaj nei biblian historion.
Li estis atakita por lia ŝajna ireligion en presaĵo.
La nuntempa klasika akademiulo Richard Porson mokis Gibbon, skribante ke lia homaro neniam dormis, "krom se kiam virinoj estas rabitaj, al aŭ la kristanoj persekutitaj".
#000092
Listo de kristanoj mortigitaj dum la regado de Diokleciano
#000094
Kaptiteco de Mangalorean Catholics ĉe Seringapatam
#000110
La persekutado de Diokleciano, ankaŭ nomata «Granda Persekutado», estis la lasta, kaj eble la plej sangoverŝa el la kontraŭkristanaj persekutoj en la Romia Imperio. En 303, la tetrarkio formata de la aŭgustoj Diokleciano kaj Maksimiano kaj la cezaroj Kajo Galerio kaj Konstancio diskonigis serion de ediktoj per kiuj la leĝaj rajtoj de la kristanoj estis forigitaj kaj samtempe postulis ke ili plenumu la ritojn de la tradiciaj romiaj religioj. Postaj ediktoj enfokusiĝis sur la pastraro kaj postulis universalajn oferojn, ordoninte al ĉiuj civitanoj oferi al la gedioj. La persekutado variis laŭ intenseco laŭlonge de la imperio. la plej malfortaj persekutoj okazis en Gaŭlio kaj Britanio, kie estis aplikata nur la unua edikto, dum la plej akraj troviĝis en la orientaj provincoj. Kvankam la persekutleĝoj estis nuligitaj de diversaj imperiestroj en malsamaj epokoj, Konstantino la Granda kaj la Edikto de Milano de Licinio tradicie markis la finon de la persekutado kontraŭ la kristanoj.
#000112
La kristanoj estis obĵeto je diskriminacio lokanivele en la Imperio, kvankam la unuaj imperiestroj ne formulis leĝojn rekte kontraŭ ili. Tamen, ekde la komenco de kristanismo ili estis vidataj kiel minaco por la tradicioj de la Romia Imperio. Same, la kristanoj estis konsiderataj kiel anoj de «sekreta societo», de kiu oni ĉiam suspektis kaj pro diversaj kialoj ĉiam troviĝus marĝene de la socio. Post al surtroniĝo de Diokleciano en 284 okazis laŭgrada ŝanĝo en la oficiala ago rilate al la religiaj malplimultoj; en la unuaj 15 jaroj de lia regado, Diokleciano purigis la armeon el kristanoj, kondamnis la manikeanojn je morto, kaj sin ĉirkaŭis de publikaj kontraŭantoj al la kristana religio. En la jaro 302 Kajo Galerio, fervora pagano, premis al Diokleciano por ekigi ĝeneralan persekutadon kontraŭ la kristanoj. Post konsultado de la ras consultar al orakolejo de Apolo, ĝia respondo estis interpretita kiel favora al la pozicio de Galerio kaj en 303 ekiĝis la ĝeneraligita persekutado.
#000113
La persekutado kontraŭ la kristanoj variis laŭlonge de la Imperio en la regionoj regataj de Diokleciano kaj Galerio estis pli akra, kaj malpli severaj en tiuj regataj de Konstancio. Lia filo, Konstantino, post esti proklamita aŭgusto en 306, metis finon al la persekutado en la teritorioj sub lia rego kaj ofertis al la kristanoj la tutan redonon de iliaj posedaĵoj. En tiu sama jaro, en Italio, la uzurpinto Maksencio prenis la lokon de la sukcedinto de Maksimiano, Severo, promesante la plenan religian toleremon. Kajo Galerio finis la persekutadon en Oriento en 311, sed ekigita denove en Egiptujo, Palestino kaj Malgrand-Azio de lia sukcedinto, Maksimino. Konstantino kaj Licinio, la sukcedinto de Severo, subskribis la «Edikto de Milano» en 313, kiu donis pli profundan kaj kompreneman akceptadon de kristanismo laŭ la propono de la edikto de Galerio. Kiam Licinio venkis Maksiminon en 313 la persekutado en Oriento tute finiĝis.
#000114
La persekutado ne sukcesis bremsi la kreskadon de la kristana eklezio. En 324, Konstantino estis la nura reganto de la Imperio kaj kristanismo konvertiĝis en lia favorata religio. Kvankam la persekutado okazigis la morton al, laŭ nunaj kalkuloj, inter 3000 kaj 3500 kristanoj, samkiel la torturo, enkarcerigo kaj ekzilo de multaj aliaj, sed la plejmulto preterlasis la punon. Tamen, la persekutado kaŭzis la dividon de multaj eklezioj inter tiuj kiuj plenumis la imperiajn altrudojn (la «perfiduloj»), kaj tiuj kiuj restis «puraj». Kelkaj skismoj, kiel la donatistoj en Nordafriko (kiuj ne repaciĝis kun la Katolika Eklezio ĝis 411) kaj la melecianoj en Egiptujo, daŭre restis sub la persekutadoj. En la postaj jarcentoj, kelkaj kristanoj kreis «kulton al la martiroj» kaj troigis la barbarecon de tiu epoko. Tiuj rakontoj estis kritikitaj ekde la Klerismo kaj poste de Edward Gibbon. Modernaj historiistoj kiel Geoffrey de Sainte Croix, provas determini ĉu la kristanaj fontoj troigis la atingon de la persekutado de Diokleciano.
#000115