Romaaj muzikistoj diskutas pri inkluzivigo en pli larĝa ĉeĥa komunumo
#000004
Ĉi tiu aŭtoro konversaciis kun reprezentantoj de la romaa muzika komunumo de Ĉeĥio pri la antaŭjuĝo kaj diskriminacio kiujn ili alfrontas, la plej freŝaj novaĵoj pri romaa subpremo kaj la senlima naturo de muziko.
#000008
Diskriminacio kontraŭ romaoj estis alportita al la avangardo pasintmonate post kiam romaa viro estis mortigita de la polico la 19-an de de junio. La morto deĉenigis ondon de tumultoj kaj manifestacioj en la romaa komunumo, kaj iuj romaaj amaskomunikiloj komparis la konflikton kun la murdo de George Floyd en Usono. Kvankam la ĉeĥaj tribunaloj opiniis, ke la polico ne respondecas pri la morto de la viro, la kazo atentigis pri streĉoj inter la ĉeĥa plimulto kaj la romaa nacia kaj etna malplimulto.
#000010
Rezultoj de enketo en junio 2021 montris, ke 70 procentoj de respondantoj en Ĉeĥio esprimis malsimpation al romaoj.
#000013
Romaaj muzikistoj kaj ilia socia inkluzivigo
#000014
Malgraŭ la malpopulareco kaj socia ekskludo de romaoj kiel popolo, plejmulto de la publika opinio konsideras ilin tre muzika nacio.
#000016
We are six musicians. We have no problem with fusion, the whole family plays some instrument. We play not only Romani-Gypsy folklore, but also a lot of Latin music, Balkan music (Kusturica or Bregovič), Russian Gypsy music, Polish songs, funk, soul, and of course such evergreens as Bésame Mucho.
#000018
Ni estas ses muzikistoj. Ni havas neniun problemon kun diverseco, la tuta familio ludas iun instrumenton. Ni ludas ne nur roma-ciganan folkloron, sed ankaŭ multe da latina muziko, balkana muziko (Kusturica aŭ Bregovič), ruso-cigana muziko, polaj kantoj, funko, soulo, kaj kompreneble la por ĉiame popularaj kantoj kiel Bésame Mucho.
#000019
Romaa muziko estas plej ŝatata de la ĝenerala publiko, kaj mondfamaj ĉeĥaj klasikaj komponistoj kiel Karel Bendl aŭ Antonín Dvořák ofte inkluzivis romaajn melodiojn en siaj verkoj. En la lastaj jaroj romaa muziko troveblas en preskaŭ ĉiu radiostacio, pro la populareco de la franca Gypsy Kings aŭ la ĉeĥo-usona grupo N.O.H.A., famaj pro sia romaa-latina stilo.
#000020
En la ĉeĥa popmuzika sceno, ekzistas sufiĉe granda nombro da romaaj muzikistoj, sed ili plejparte kantas ĉeftendencajn melodiojn.
#000021
Czechs are a rock nation. Chinaski, Kabát — these are the leading Czech musicians, which is listened to by almost every Czech. Jan Bendig, musician of Roma origin, is probably the only one who has established himself out of many Roma people.
#000022
Ĉeĥoj estas roka nacio. Chinaski, Kabát — ĉi tiuj estas la gvidaj ĉeĥaj muzikistoj, kiujn aŭskultas preskaŭ ĉiuj ĉeĥoj. Jan Bendig, muzikisto de romaa origino, estas probable la sola, kiu elstarigis sin ekster la romaa popolo.
#000023
...on the Czech scene you can hear and see musicians of Roma origin, but they do not sing Roma music, but they rather are musically assimilated with Czech music or taste.
#000025
... sur la ĉeĥa scenejo vi povas aŭdi kaj vidi muzikistojn de romaa origino, sed ili ne ludas romaan muzikon, sed prefere estas muzike asimilitaj kun ĉeĥa muziko aŭ gusto.
#000026
Dum koncertaj festivaloj tra la lando ofte prezentas romaajn aŭ ciganajn muzikistojn, ili ne estas inkluzivigitaj en multaj ĉeftendencaj amaskomunikilaj kanaloj.
#000027
We have been officially playing since 1996, when we released our first CD. Since then, we have played not only in the Czech Republic but also abroad, we have toured 36-37 countries. We play our universal music, it's Roma music, positive, dance, that everyone likes.
#000028
Czechs perceive our songs positively, they even sing our songs along with us in our concerts...
#000029
However, when we tried to promote our music on radio, even through commercial channels, they refused to play “black music”, due the fear of losing their listeners... In fact, since then did not changed much, they play old songs, for example of Antonin Gondola, or our old songs only if there is some “great” occasion.
#000030
Ni oficiale ludas ekde 1996, kiam ni eldonis nian unuan KD. De tiam ni ludis ne nur en la Ĉeĥa Respubliko, sed ankaŭ eksterlande, ni turneis en 36-37 landoj. Ni ludas nian universalan muzikon, ĝi estas romaa muziko, pozitiva, danca, kiun ĉiuj ŝatas.
#000031
Ĉeĥoj perceptas niajn kantojn pozitive, ili eĉ kantas niajn kantojn kune kun ni dum niaj koncertoj...
#000032
Tamen, kiam ni provis reklami nian muzikon en radio, eĉ per komercaj kanaloj, ili rifuzis ludi “nigran muzikon”, pro la timo perdi siajn aŭskultantojn... Fakte, ekde tiam ne multo ŝanĝiĝis, ili aŭdigas malnovajn kantojn, kiel ekzemple tiuj de Antonin Gondola, aŭ niajn malnovajn kantojn nur se estas iu “bonega” okazo.
#000033
The Roma are a musical nation, we have a musical tradition for centuries... Our group is called Bengas, translated from Romani as “devils”, since we play such energetic things and as fast as devils...
#000034
Czech people invite us a lot, but privately, to their celebrations. We also play a lot at festivals. The Czechs like the way we play, it won't take even 5 minutes before someone dances. Although, we are called as the “band on which you dance”, however, on the Czech market, in larger scale it is hard to get, and I know it is on the basis of the nationality. Couple of times we were giving an interview to the Czech TV and radio, but none released our music, and they didn't want to promote us in any way...
#000035
La romaoj estas muzika nacio, ni havas muzikan tradicion dum jarcentoj... Nia grupo nomiĝas Bengas, kio tradukeblas el la romaa kiel “diabloj”, ĉar ni ludas tiel energiajn aferojn kaj tiel rapide kiel diabloj...
#000036
Ĉeĥoj nin multe invitas, sed private, al siaj festoj. Ni ankaŭ multe ludas ĉe festivaloj. Ĉeĥoj ŝatas nian ludadon, ne pasas 5 minutoj antaŭ ol iu ekdancas. Kvankam ni estas nomataj la “grupo kun kiu vi dancas”, tamen sur la ĉeĥa merkato, en pli granda skalo estas malfacile, kaj mi scias, ke temas pri nacieco. Kelkfoje ni estis intervjuitaj de ĉeĥa televido kaj radio, sed neniu eldonis nian muzikon, kaj ili neniel volis antaŭenigi nin...
#000037
Ambaŭ traktas la temon de tia fenomeno kiel Cigana Monda Muziko, rimarkante, ke la lastatempa pinto de akcepto kaj agnosko de romaa muziko en Ĉeĥio estis ĉirkaŭ 2004, kio estis ligita al la mondfama grupo Gypsy Kings kiu vizitis la landon.
#000038
Horvát memoris, ke lia grupo koncertis kiel malfermanta akto en la koncerto de Gypsy Kings en la areno T-Mobile en Prago:
#000039
We also travel a lot in Europe. There are only 4–5 of us such Roma bands that travel around Europe. We lived in France for a while. Although, we try to avoid the negative thoughts, but when we compare the attitude, in Czechia, at the official level, there is a different relationship with the Roma than, for example, in France or even in neighboring Slovakia. Privately, Czechs, individuals, love us. But political discourse does not always benefit society.
#000040