Ĉu vi vidas ĉiujn lingvojn supre de la paĝo ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por ĉiuj.
#000000
Arto kaj kulturoBona novaĵoCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFreŝa NovaĵoHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndiĝenojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj ĵurnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraĵoParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifuĝintojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuiĝitaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojaĝo
#000003
La kakĉikela lingvo (‘kaqchikel’) kaj aliaj lingvoj gvatemalaj antaŭeniras dank'al cifereca aktivado
#000004
Kunveno pri cifereca aktivado por la kakĉikela lingvo [eo]. Foto de Pueblo Click, uzata kun permeso.
#000005
Gvatemalo aŭ Quauhtlemallan, kiu signifas “loko kun multaj arboj” en la naŭatla lingvo, estas lando kun granda diverseco etna, kultura kaj lingva. Laŭ oficialaj datumoj de la 11-a Nacia Popolnombrado kaj la 6-a Nacia Nombrado pri loĝejoj de la jaro 2002, 41% de la homoj identiĝas kiel indiĝenaj [en], kio igas Gvatemalon lando konsistigita de popoloj majaaj, garifunaj [es], xinkaj [es] kaj ladinaj [es] aŭ mestizaj.
#000006
En Gvatemalo oni parolas 25 lingvojn [es], el kiuj 22 estas lingvoj majaaj kun propraj strukturo kaj historio. La diferencoj inter tiuj lingvoj estas videblaj en iliaj diversaj gramatikaj tendencoj, fonologiaj uzoj kaj kreskanta vortprovizo, sed ili havas komunan trunkon: la fondinta lingvo majaa, agnoskita kiel pra-majaa.
#000007
La valoro de la majaaj lingvoj ankaŭ estas ke ili vivtenas la kulturon de la popoloj kiuj parolas ilin. Dank'al ili, oni akiras kaj transigas la komunumajn sciojn kaj valorojn. Sammaniere, tra la parola tradicio, la pli junaj generacioj heredas la moralajn principojn de la majaa pensmaniero kaj konfirmiĝas filozofio kun heredaĵo de sciencaj kaj kosmogoniaj scioj.
#000008
“Cifereca aktivado en lingvoj indiĝenaj”: Agoj favore al la majaaj lingvoj
#000009
Kadre de la projekto “Cifereca aktivado en lingvoj indiĝenaj” subtenata de Rising Voices kaj kunlabore kun Pueblo CLICK [es], okazis Kunveno pri Cifereca Aktivado por Lingvoj Indiĝenaj, specife pri la lingvo kaqchikel (kakĉikel), la 11-an kaj 12-an de aprilo, en la eduka centro Pavarotti en San Lucas Tolimán, en la departemento Sololao, kiu sukcesis kunvoki pli ol 30 aktivulojn el diversaj regionoj de Gvatemalo.
#000010
En Gvatemalo, la lingvo kaqchikel estas unu el la kvar lingvoj kun plej granda nombro de parolantoj. Oni parolas ĝin en 54 municipoj* [NDT: En la hispana, la termino “municipio” ne signifus unusolan urbon aŭ urbeton] de 7 departementoj: unu municipo de Baja Verapaz, 16 municipoj de Chimaltenango, unu municipo de Escuintla, 7 municipoj de la departamento Gvatemalo,14 municipoj de Sacatepéquez, 11 municipoj de Sololao kaj 4 municipoj de Suchitepéquez.
#000012
Tagoj kiuj apogas konstruon de celoj
#000013
La kunveno estis aranĝita kalkulante la majaan kaj gregorian kalendarojn. Tio signifas, ke ĝi okazis la 11-an kaj 12-an de aprilo, en tagoj kiuj respondas al Oxi ́E kaj Kaji ́Aj, simboloj de la vojo, kiu kondukas al objektiva kaj preciza punkto: ke tiuj lingvoj triumfu favore al multlingva kaj multkultura socio. Tiel la aranĝo estis rigardata, simbole, kiel grajno de maizo semata en fruktodona tero esperante, ke ĝermos la grenkampoj. Oni esperas, ke ĝi kreskos, produktos spikojn, konvertiĝos en maizon kaj nutros plurajn generaciojn.
#000014
La ĉefa celo de la kunveno estis kunigi homojn kongruajn kaj influajn en la mondoj de edukado, politiko, teknologio, komunikado kaj arto.
La interparoladoj okazis tra diskutforumoj, kiuj ebligis substreki la gravecon de unuigo de la klopodoj por savi kaj disvastigi la denaskajn lingvojn pere de Teknologio de Informado kaj Komunikado (TIK). La celo estas kapabligi la novajn generaciojn kaj ebligi aliron al scioj kaj konoj. Kelkaj partoprenantoj menciis la gravecon “disvolvi fieron, respekton kaj uzon de la indiĝenaj lingvoj”, kion ili konsideris “ŝlosilo por forigi ĉiun formon de diskriminacio”. Laŭ la partoprenantoj, la indiĝenaj lingvoj devas ekkapti la Interreton kaj fariĝi videblaj: “Neniu povas ŝati kaj aprezi tion, kion oni ne konas”.
#000015
Dum la kunveno, oni prezentis la klopodojn de la universitatano Walter Cuc [pr.Valter Kuk], de la Gvatemala Federacio de Radiofoniaj Lernejoj [es], kiu strebas establi ĉenon de alternativaj radiostacioj, multlingvaj, daŭripovaj, kun nacia elsendo-kapteblo [es: cobertura nacional] kaj rolo. Ĉio ĉi agante kune kun institucioj je loka kaj internacia niveloj por kontribui efike al plena homa disvolviĝo, al civitana partoprenado kaj demokratiiĝo de la socio.
#000016
Siaflanke, Israel Quic de Mundo Posible [es] prezentis la projekton RACHEL [en] [pr. raŝel], komunuman kovejon por edukado kaj meti-lernado en kamparaj areoj, kun programo konceptita por komunumoj al kiuj mankas stabila aliro al Interreto aŭ kiuj ne havas rapidegan Interreton.
#000018
Alia projekto, proponita en la kunveno, temis pri Mozilla Firefox en Kaqchikel [es], prezentita de Juan Esteban Ajsivinac Sián kaj havebla por persona komputilo kaj Android. La projekto koncentriĝas je la granda defio traduki la 5000 ligilojn, kiuj konsistigas la referencojn de tiu retumilo, en la kakĉikelan.
#000019
Jorge López-Bachiller Fernández, hispana sociologo, kiu loĝas jam ekde pli ol 10 jaroj en Patzún [es], en la departemento Chimaltenango, klopodis malgrandigi la nunan ciferecan fosaĵon. La celo estas antaŭenigi la disvolviĝon de indiĝenaj komunumoj en Gvatemalo per scioj kaj strategioj por videbligi ilian kulturan valoraron.
#000020
Partoprenantoj de la kunveno pri cifereca aktivado por la kakĉikela lingvo. Foto kun permeso de Pueblo Click.
#000021
Unu el tiuj strategioj estas la projekto Kaqchikel Wikipetya, kiu ekestis el la iniciato de homoj el diversaj landoj, kun ekzercado kaj profesiaj spertoj, kiuj celas komunan havaĵon: konservadon kaj antaŭenigon de la kakĉikela kiel majaa lingvo uzante teĥnikaron.
#000022
Por atingi tiun celon, oni decidis enkonduki la kakĉikelan lingvon al Vikipedio, la libera kaj multlingva enciklopedio de la fondumo Wikimedia Foundation, kun pli ol 17 milionoj de artikoloj, en 278 dialektoj kaj lingvoj, kiuj estas kunredaktataj de voluntuloj el la tuta mondo.
#000023
Por personigi la projekton, oni diskutis pri la diversaj alternativoj por trovi nomon kiu estu rekonebla kaj taŭga, sed kiu ankaŭ respektu la identecon de la kakĉikela kaj enhavu la nomon de la Fondumo Vikimedio. Post studado de tiuj eblecoj, oni decidis, ke la projekto nomiĝos “Kaqchikel Wikipetya“. Laŭ Jorge, iuj progresoj en ĉi tiu projekto inkluzivas ellaboritajn lernilojn, nomkartojn* kaj redaktajn politikojn.
[*NDT: nomkartoj estas malgrandaj kartoj kun la nomo kaj foje la adreso de persono aŭ/kaj asocio, kiuj servas kiel enkonduko dum vizito aŭ renkonto kun nekonatoj].
#000024
La defioj estas multaj, interalie atingi tiujn, kiuj sin devontigas aktivi kiel voluntuloj. Tamen Jorge estas optimisma kaj deklaras, ke tiu projekto estos granda kontribuo por la homaro.
#000025
Potenciala kunlaboro kun la Universitato Majaa Kakĉikela [es] ankaŭ alportas multajn eblecojn, ĉefe por la projekto de Wikimedia [Vikimedio] danke al la studentaro, kiu interesiĝas pri teknologio kaj parolas la kakĉikelan lingvon.
#000026
Resume, la kunveno en San Lucas Tolimán konsistigis la unuan fortan paŝon al malfermo de eblecoj, kiuj povus aperi en Interreto por revigligi la lingvon kaj ankaŭ por lerni de spertoj de aliaj komunumoj tra la tuta lando. Tiujn tagojn, oni vidis novajn disvolviĝantajn retojn, kiuj pli fortiĝas kaj kunlaboras en Interreto kaj esperas refoje kunveni danke al la subteno de la projekto Qatzij [es].
#000027
Ĉi tiu artikolo venas de Rising Voices, projekto de Global Voices, kiu helpas disvastigi civitanajn komunikilojn al lokoj, kie kutime oni ne havas aliron al ili. · Ĉiuj artikoloj
#000028
Plej novaj artikoloj pri Gvatemalo
#000029
Majaa spirita gvidantino akuzita pri “sorĉado” en Gvatemalo, poste liberigita
#000030
Tutmonda alvoko por justeco unuigas artistojn en Gvatemalo
#000031
Lingva aktivismo por la estonteco de la homaro
#000032
Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion
#000033
Meksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn
#000035
Aboni komentojn de ĉi tiu artikolo per retpoŝto
#000037
Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon.
#000039