Wikipedia's Easter as translated by GramTrans
#000000
Pli orienta, [nb 1] ankaŭ vokis Pascha ( la greka, la latina) [nb 2] aŭ Resurrection Sunday, [3] [4] estas festivalo kaj ferio festanta la resurekton de Jesuo de la morta, priskribita en la Nova Testamento kiel okazis en la tria tago da lia entombigo post lia krucumo de la romianoj ĉe Golgoto ĉ. 30 p.K.
Ĝi estas la kulmino de la Pasio de Jesuo, irita antaŭ fare de Lent, kvardek-taga periodo de fasto, preĝo, (aŭ Great Lent) kaj pentofarado.
#000001
La plej multaj kristanoj rilatas al la semajno antaŭ Pasko tiel " Sankta semajno " - ĝi enhavas la tagojn de la Pasko Triduum, inkluzive de Paskoĵaŭdo, festanta la Maundy kaj Last Supper, [7] [8] same kiel Sanktan vendredon, festante la krucumon kaj morton de Jesuo.
En Western Christianity, Pasktajdo, aŭ la Paska Sezono, komenciĝas dum Paska dimanĉo kaj daŭras sep semajnojn, finiĝante kun la alveno de la kvindeka tago, Pentecost Sunday.
En Eastern Christianity, la sezono de Pascha komenciĝas dum Pascha kaj finiĝas kun la alveno de la kvardeka tago, la Feast of the Ascension (Festeno de la Ĉieliro).
#000002
Pli orienta kaj la ferioj kiuj estas rilatitaj al ĝi estas moveblaj festenoj kiuj ne atakas fiksa dato en la gregoriaj aŭ Julianaj Kalendaroj kiuj sekvas nur la ciklon de la suno;
prefere, ĝia amato estas determinita dum lunsuna kalendaro simila al la hebrea-kalendaro.
La Unua koncilio de Niceo (325) establis du regulojn, sendependecon de la juda kalendaro kaj tutmondan homogenecon, kiuj estis la nuraj reguloj por Pasko eksplicite metita malsupren fare de la konsilio.
Neniuj detaloj por la komputado estis precizigitaj;
kun tiuj estis laboritaj en praktiko, procezo kiu prenis jarcentojn kaj generis kelkajn konfliktojn.
Ĝi estis la unua dimanĉo post la eklezia plenluno sur kiu okazas aŭ plej baldaŭ post 21 marto, [10] sed kalkuloj varias.
#000003
Pli oriente estas ligita al la juda Pesaĥo de multo da ĝia simboleco, same kiel de ĝia pozicio en la kalendaro.
En multaj lingvoj, la vortoj por "Pasko" kaj "Pesaĥo" estas identaj aŭ tre similaj.
Pli orienta dogano varias trans la kristana mondo, kaj inkluzivas sunleviĝservojn, ekkriante la Paskan saluton, tondante la eklezion, [12] kaj ornamante paskajn ovojn (simboloj de la senhoma tombo).
La Pasko-lilio, simbolo de la resurekto, [16] [17] tradicie ornamas la korus areon de preĝejoj en tiu tago kaj por la resto de Pasktajdo.
Kroma dogano kiuj fariĝis rilataj al Pasko kaj estas observitaj fare de kaj kristanoj kaj kelkaj non-christian inkludas ovĉasadon, la paskleporon, kaj pli orientajn paradojn.
Ekzistas ankaŭ diversaj tradiciaj paskaj manĝaĵoj kiuj varias regione.
#000004
La moderna angla esprimo Pasko, parenca kun moderna nederlanda oster kaj germana Ostern, evoluis el oldangla vorto sur kiu kutime aperas en la formēastrun, -, aŭ -;
sed ankaŭ kiel ēastru, - o;
[nb 3] La plej vaste akceptita teorio de la origino de la esprimo estas ke ĝi estas derivita de la nomo de oldangla diino menciita fare de la 7-a ĝis 8-ajarcenta angla monaĥo Bede, kiu skribis ke ēosturmōnaþ (la oldangla "Monato de Ēostre", tradukita en la tempo de Bede kiel "Paska monato") estis angla monato, egalrilatante al aprilo, kiun li diras "estis iam nomita laŭ diino de ilia nomita ēostre, en kies honorfestenoj estis festitaj en tiu monato".
#000007
En la latina kaj la greka, la kristana festado estis, kaj daŭre estas, vokis Paschan (greke: πάσχα), vorto derivita de aramea פסחא ( Paskha), parenca ĝis hebrea פֶּסַח ( Pesak).
La vorto origine indikis la judan festivalon konatan en la angla kiel Pesaĥon, festante la judan Eliron de sklaveco en Egiptujo.
Jam en la 50'oj de la unua jarcento, Paul, skribo de Efeso ĝis la kristanoj en Korinto, [25] aplikis la esprimon al Kristo, kaj estas neverŝajne ke la efezano kaj korintaj kristanoj estis la unuaj se temas pri aŭdi Eliron 12 interpretitan kiel parolante pri la morto de Jesuo, ne rekte la judan Pesaĥan riton.
En la plej granda parto de la ne-angla parolanta mondo, la festeno estas konata sub nomoj derivitaj de greka kaj latina Pascha.
Pascha ankaŭ estas nomo de kiu Jesuo mem estas memorita en la Ortodoksismo, precipe lige kun lia resurekto kaj kun la sezono de ĝia festado.
#000008
Lnovtestamento ŝtatoj kiujn la resurekto de Jesuo, kiu Pli oriente festas, estas fondo de la kristaneco.
La resurekto establis Jesuo'n kiel la potenca Filo de Dio [30] kaj estas citita kiel pruvo ke dio juĝos la mondon en justeco.
Por tiuj kiuj fidas je la morto kaj resurekto de Jesuo, "morto estas glutita supren en venko."
Ĉiu persono kiu elektas sekvi Jesuo'n ricevas "novan naskiĝon en porvivaĵesperon tra la resurekto de Jesus Christ de la morta".
Tra fido al la funkciado de dio tiuj kiuj sekvas Jesuo'n estas spirite revivigitaj kun li tiel ke ili povas piediri en nova vivmaniero kaj ricevi eternan savon.
#000009
Pli oriente estas ligita al Pesaĥo kaj la Exodus from Egypt (Elirado de Egiptujo) registrita en la Malnova Testamento tra la Lasta Vespermanĝo, suferoj, kaj krucumo de Jesuo kiu antaŭis la resurekton.
Laŭ la Nova Testamento, Jesuo donis al la Pesaĥa manĝo novan signifon, kiel en la supra ĉambro dum la Lasta Vespermanĝo kiun li kuiris al si kaj siaj disĉiploj por sia morto.
Li identigis la matzah kaj tason da vino kiel sia korpo baldaŭ por esti oferita kaj lia sango baldaŭ por esti deĵetita.
Paul deklaras, "Ricevi liberode la aĝgista-tio you kratago esti nova aro sen gisto - kia vi vere estas.
Por Kristo, nia Pesaĥa ŝafido, estis oferita";
tio rilatas al la Pesaĥa postulo havi neniun giston en la domo kaj al la alegorio de Jesuo kiel la paskŝafido.
#000010
Unu interpreto de la Evangelio laŭ Johano estas ke Jesuo, kiel la Pesaĥa ŝafido, estis krucumita en malglate la sama tempo kiam la Pesaĥaj ŝafidoj estis mortigitaj en la templo, en la posttagmezo de Nisano 14.
La biblia instrukciaĵo precizigas ke la ŝafido devas esti mortigita "inter la du vesperoj", t.e., ĉe krepusko.
Antaŭ la romia periodo, aliflanke, la oferoj estis faritaj en la mez-posttagmeza.
Josefo, Juda Milito 6.10.1/423 ("Ili oferas de la naŭa ĝis la dekunua horo").
Filo de Aleksandrio, Special Laws 2.27/145 ("Multaj miriadoj de viktimoj de tagmezo al vespero estas ofertitaj fare de la tutaj homoj").
#000011
Tiu interpreto, aliflanke, estas malkonsekvenca kun la kronologio en la Sinoptikaj evangelioj.
Ĝi supozas ke teksto laŭlitere tradukis "la preparadon de la piedira ponto" en Johano 19:14 rilatas al Nisano 14 (Preparo-Tago por la Pesaĥo) kaj ne nepre al Yom Shishi (vendredo, Preparation Day por la Pesaĥa semajna Ŝabato) [40] kaj kiu la deziro de la pastroj esti rite pura por "manĝi la piediran ponton" [41] plusendas al manĝado la Pesaĥan ŝafidon, ne al la publikaj ofertoj faritaj dum la tagoj da Nefermentita pano.
#000012
La unuaj kristanoj, judaj kaj gojo, estis certe konsciaj pri la hebrea-kalendaro.
[nb 4] judaj kristanoj, la unuaj festi la resurekton de Jesuo, tempigis la observon rilate al Pesaĥo.
#000013
Rekta indico por pli tute formita kristana festivalo de Pascha (Pasko) komencas ekaperi en la mez-dua jarcento.
Eble la plej frua pluekzistanta ĉeffonto rilatanta al Pasko estas mez-2-ajarcenta Paska moralprediki atribuita al Melito of Sardis (Melito de Sardeso), kiu karakterizas la festadon kiel etablita.
Indico por alia speco de ĉiujara kristana festivalo, la memorceremonio de martiroj, komencas ekaperi en proksimume la sama tempo kiel indico por la festado de Pasko.
#000014
Dum la tagoj de martiroj (kutime la individuaj datoj de martireco) estis festitaj fiksite al datoj en la loka suna kalendaro, la dato de Pasko estis interkonsentita per la loka juda lunsuna kalendaro.
Tio estas kongrua kun la festado de Pasko membrigis kristanismon dum ĝia plej frua, juda periodo, sed ne lasas la demandon libera de dubo.
#000015
La eklezia historiisto Socrates Scholasticus atribuas la observon de Pasko de la eklezio al la kontinuigo de ĝia kutimo, "ekzakte kiam multaj aliaj dogano estis establita", deklarante ke nek Jesuo nek liaj Apostoloj devigis la konservadon de tio aŭ ajnan alian festivalon.
Kvankam li priskribas la detalojn de la pli orienta festado kiel derivante de loka kutimo, li insistas ke la festeno mem estas universale observita.
#000016
En Western Christianity, uzi la gregorian kalendaron, Paskon ĉiam falas dimanĉe inter 22 marto kaj 25 aprilo [49] inkluziva, ene de proksimume sep tagoj post la astronomia plenluno.
La sekvan tagon, Paskan lundon, estas laŭleĝa ferio en multaj landoj kun ĉefe kristanaj tradicioj.
#000018
Eastern Christianity bazoj ĝiaj kalkuloj sur la Julian Calendar.
Pro la 13-taga diferenco inter la kalendaroj inter 1900 kaj 2099, 21 marto egalrilatas, dum la 21-a jarcento, al 3 aprilo en la Gregoria kalendaro.
Pli oriente tial varias inter 4 aprilo kaj 8 majo dum la gregoria kalendaro (la julia kalendaro jam ne estas utiligita kiel la burĝa kalendaro de la landoj kie orientaj kristanaj tradicioj dominas).
Ankaŭ, ĉar la julia "plenluno" ĉiam estas plurajn tagojn post la astronomia plenluno, la orienta Pasko ofte estas pli posta, relative al la fazoj de la videbla luno, ol okcidenta Pasko.
#000019
Inter la Orienta Ortodoksa kelkaj preĝejoj ŝanĝiĝis de la Julian al la gregoria kalendaro kaj la dato ĉar Pasko kiel por aliaj fiksaj kaj moveblaj festenoj estas la sama kiel en la okcidenta eklezio.
#000020
En 725, Bede trafe skribis, "La dimanĉon post la Plenluno kiu falas sur aŭ post la ekvinokso donos la laŭleĝan Paskon."
Tamen, tio ne ĝuste reflektas la ekleziajn regulojn.
La plenluno referita (nomita la Paska plenluno) ne estas astronomia plenluno, sed la 14-an tagon de kalendara luna monato.
Alia diferenco estas ke la astronomia ekvinokso estas natura astronomia fenomeno, kiu povas ataki 19, 20 aŭ 21 marto, dum la eklezia dato estas interkonsentita per kongreso la 21an de marto.
#000021
En uzado de la ekleziaj reguloj, kristanaj preĝejoj utiligas 21 marton kiel la deirpunkton en determinado de la dato de Pasko, de kiu ili trovas la venontan plenlunon, ktp.
La Orienta Ortodoksa kaj Oriental Orthodox Churches daŭre uzas la julian kalendaron.
Ilia deirpunkto en determinado de la dato da ortodoksa Pasko ankaŭ estas 21 marto sed laŭ la julia finkalkulo, kiu en la nuna jarcento egalrilatas al 3 aprilo en la gregoria kalendaro.
#000022
Krome, la lunaj tabloj de la julia kalendaro estas kvar tagoj (foje kvin tagoj) malantaŭ tiuj de la gregoria kalendaro.
La 14-a tago de la luna monato laŭ la gregoria sistemo estas supozita kiel la naŭa aŭ deka tago laŭ la Julian.
La sekvo de tiu kombinaĵo de sunaj kaj lunaj diferencoj estas diverĝo en la dato de Pasko en la plej multaj jaroj (vidu tablon).
#000023
Pli oriente estas determinita surbaze de lunisolar cikloj.
La lunjaro konsistas el 30-tagaj kaj 29-tagaj lunaj monatoj, ĝenerale alternante, kun embolismic-monato aldonite periode por alporti la lunan ciklon en linion kun la suna ciklo.
En ĉiu sunjaro (1 januaro al 31 decembro inkluziva), la luna monato komenciĝanta kie eklezia novluno falas en la 29-taga periodo de 8 marto ĝis 5 aprilo inkluziva estas elektita kiel la paska luna monato por tiu jaro.
#000024
Pli oriente estas la tria dimanĉo en la paska luna monato, aŭ, en aliaj vortoj, la dimanĉon post la 14-a tago de la paska luna monato.
La 14-a el la paska luna monato estas nomumita per kongreso kiel la Paska plenluno, kvankam la 14-a el la luna monato povas devii de la dato de la astronomia plenluno de ĝis du tagoj.
Ĉar la eklezia novluno falas en dato de 8 marto ĝis 5 aprilo inkluziva, la paska plenluno (la 14-a el tiu luna monato) devas ataki dato de 21 marto ĝis 18 aprilo inkluzivema.
#000025
La gregoria kalkulo de Pasko estis bazita sur metodo elpensita de la Calabriana kuracisto Aloysius Lilius (aŭ Lilio) por adaptado de la epakts de la luno, [55] kaj estis adoptita fare de preskaŭ ĉiuj okcidentaj kristanoj kaj de okcidentaj landoj kiuj festas naciajn tagojn ĉe Pasko.
Por la Brita Imperio kaj kolonioj, persistemo de la dato de Paska dimanĉo uzanta Oran Kvaran Moselibron kaj dimanĉa leteroj estis difinitaj per la Kalendaro (Novstilo) Akto 1750 kun ĝia Alkonstruaĵo.
Tio estis dizajnita por egali precize la gregorian kalkulon.
#000026
La preciza dato de Pasko en tempoj estis demando pri disputo.
Ekde la pli posta dua jarcento, estis vaste akceptite ke la festado de la ferio estis praktiko de la disĉiploj kaj senkontesta tradicio.
La Quartodeciman konflikto, la unua el pluraj pli orientaj konfliktoj, ekestis koncerne la daton sur kiu la ferio devus esti festita.
#000027
La esprimo "Quartodeciman" rilatas al la praktiko de festi Paskon sur Nisano 14 el la hebrea-kalendaro, "la piedira ponto de la LORD " (
Tria Libro de Moseo 23:5).
Laŭ la eklezihistoriisto Eŭsebio, la Quartodeciman Polikarpo (episkopo de Smyrna, laŭ tradicio disĉiplo de John the Apostle (Necesejo la apostolo) diskutis la demandon kun Eventualbaleno (episkopo de Romo).
La romia provinco de Azio estis Quartodeciman, dum la romiaj kaj aleksandrinaj eklezioj estis daŭre la rapidaj ĝis la dimanĉo sekvante (la dimanĉo de Nefermentita pano), dezirante asocii Paskon kun dimanĉo.
Nek Polikarpo nek Anicetus persvadis la alian, sed ili ankaŭ ne konsideris la aferon skisma, disigante en paco kaj forlasante la demandon maltrankviligita.
#000028
Konflikto ekestis kiam Victor, episkopo de Romo generacio post Anicetus, provis ekskomuniki Polycrates of Ephesus (Polilignaj kestoj de Efeso) kaj ĉiujn aliajn episkopojn de Azio por sia Quartodecimanism.
Laŭ Eŭsebio, kelkaj sinodoj estis kunvenigitaj por trakti la konflikton, kiun li rigardis kiel ĉion juĝante en subteno de Pasko pri dimanĉo.
Polycrates, aliflanke, ( ĉirkaŭ 190) skribis al Victor defendanta la antikvaĵon de azia Quartodecimanism.
La provita anatemo de venkinto estis ŝajne nuligita, kaj la du flankoj akordigis sur la interveno de episkopo Ireneo kaj aliaj, kiuj memorigis venkinton pri la tolerema precedenco de Anicetus.
#000029
Quartodecimanism ŝajnas esti restadinta en la 4-a jarcenton, kiam Socrates of Constantinople (Sokratoj de Konstantinopolo) registris ke iu Quartodecimans estis senigita je iliaj preĝejoj fare de Johano Krizostomo [57] kaj ke kelkaj estis trookupitaj fare de Nestorio.
#000030
Estas ne konata kiom longa la Nisano 14 praktiko daŭris.
Sed ambaŭ tiuj kiuj sekvis la Nisanon 14 kutimon, kaj tiuj kiuj atribuis Paskon al la sekva dimanĉo havis komune la kutimon de konsultado de siaj judaj najbaroj por lerni kiam la monato da Nisano falus, kaj meti ilian festivalon sekve.
Ekde la pli posta tria jarcento, aliflanke, kelkaj kristanoj komencis esprimi malkontenton kun la kutimo de fidado je la juda komunumo por determini la daton de Pasko.
La ĉefa plendo estis ke la judaj komunumoj foje eraris en metado de Pesaĥo fali antaŭ la Nordduonglobo printempa ekvinokso.
La Sardica paska tablo [61] konfirmas tiujn plendojn, ĉar ĝi indikas ke la judoj de iu orienta mediteranea grandurbo (eventuale Antioĥio) fiksis Nisanon 14 en datoj bone antaŭ la printempa ekvinokso dum multoblaj okazoj.
#000031
Pro tiu malkontento kun dependeco dum la juda kalendaro, kelkaj kristanoj komencis eksperimenti kun sendependaj komputadoj.
[nb 5] Aliaj, aliflanke, kredis ke la kutima praktiko de konsultado de judoj devus daŭri, eĉ se la judaj komputadoj estis en eraro.
#000032
Unua koncilio de Niceo (325 p.K.)
#000033
Tiun konflikton inter tiuj kiu rekomendis sendependajn komputadojn, kaj tiuj kiuj deziris daŭrigi la kutimon de fidado je la juda kalendaro, estis formale solvitaj fare de la Unua koncilio de Niceo en 325, kiuj apogis ŝanĝi al sendependa komputado de la kristana komunumo por festi komune.
Tio efike postulis la rezignon de la malnova kutimo de konsultado de la juda komunumo en tiuj lokoj kie ĝi daŭre estis uzita.
Epiphanius of Salamis (Epiphanius de Salamis) skribis en la mez 4-a jarcento:
#000034
kunvenigis konsilion de 318 episkopoj ...
en la grandurbo de Nicea ...
Ili pasis certajn ekleziajn kanonojn ĉe la konsilio cetere, kaj en la sama tempo dekretis en konsidero al la Pesaĥo kiu devas ekzisti unu unuanima harmonio dum la festado de la sankta de dio kaj pleje elstara tago.
Por ĝi estis diverse observita fare de homoj [65]
#000035
Ke la pli malnova kutimo (nomitaj "protopaschito" fare de historiistoj) ne tuj formortis, sed persistis por tempo, estas indikita per la ekzisto de kanonoj [66] kaj predikoj [67] kontraŭ ĝi.
#000036
Dionysius Exiguus, kaj aliaj sekvantaj lin, asertis ke la 318 episkopoj kunvenitaj ĉe la Nicene Konsilio precizigis specialan metodon de determinado de la dato de Pasko;
posta stipendio refutis tiun tradicion.
En iu kazo, en la jaroj sekvantaj la konsilion, la komputila sistemo kun kiu estis laborita fare de la eklezio de Aleksandrio estis normiga.
Necesasis tempeto por la aleksandrinaj reguloj por esti adoptita ĉie en kristana Eŭropo, aliflanke.
La 8-jara ciklo originale dungita estis anstataŭigita per (aŭ antaŭ la tempo de) la disertaĵo de Augustalis sur la mezurado de Pasko, post kiu Romo uzis sian 84-jaran lunsunkalendaran ciklon ĝis 457.
Ĝi tiam ŝanĝis al adaptado de Victorius de la aleksandrinaj reguloj.
#000037
Ĉar tiu viktoria ciklo deviis de la aleksandrina ciklo en la datoj de iuj el la Paska Plena Lunoj, kaj Ĉar ĝi provis observi la romian kutimon de aljardado de Pasko al la dimanĉo en la semajno de la 16-a al la 22-a el la luna monato (prefere ol la 15-a al la 21-a kiel en Aleksandrio), per disponigado de alternativa "la latina" kaj "grekaj" datoj en kelkaj jaroj, fojaj diferencoj en la dato de Pasko kiel fiksite per aleksandrinaj reguloj daŭris.
La aleksandrinaj reguloj estis enkondukitaj en la Okcidento sekvanta la tablojn de Dionysius Exiguus en 525.
De tiu tempo, tial, ĉiuj diferencoj inter Aleksandrio kaj Romo kiel al la ĝusta dato por Pasko ĉesas, kiel ambaŭ preĝejoj utiligis identajn tablojn.
#000038
Fruaj kristanoj en Britio kaj Irlando ankaŭ uzis 84-jaran ciklon.
De la 5-a jarcento pluen tiun ciklon atribuas ĝian ekvinokson al 25 marto kaj fiksa Pasko al la dimanĉo falanta en la 14-a al la 20-a el la luna monato inkluzivema.
Tiu 84-jara ciklo estis anstataŭigita per la aleksandrina metodo en la kurso de la 7-a kaj 8-a jarcentoj.
Preĝejoj en okcidenta kontinenta Eŭropo uzis malfrue romian metodon ĝis la malfrua 8-a jarcento dum la regado de Karlo la Granda, kiam ili finfine adoptis la aleksandrinan metodon.
Ekde 1582, kiam la Romkatolika Eklezio adoptis la gregorian kalendaron dum la orienta ortodoksa kaj la plej multaj orientaj ortodoksaj preĝejoj retenis la julian kalendaron, la dato sur kiu Pli oriente estas famkonata denove malkonsentis.
#000039
La greka insulo de Syros, kies populacio estas dividita preskaŭ egale inter katolikoj kaj ortodoksa, estas unu el la malmultaj lokoj kie la du eklezioj partumas oftan daton por Pasko, kie la katolikoj akceptas al la ortodoksa dato - praktiko helpi konsiderinde en konservado de bonaj rilatoj inter la du komunumoj.
#000040
En la 20-a jarcento, kelkaj individuoj kaj institucioj prezentis fiksan daton por Pasko, la plej elstara propono estanta la dimanĉo post la dua sabato en aprilo.
Malgraŭ havado de iu subteno, proponoj reformi la daton ne estis efektivigitaj.
Ortodoksa kongreso de orientaj ortodoksaj episkopoj, kiuj inkludis reprezentantojn plejparte de la Patriarch of Constantinople (Patriarko de Konstantinopolo) kaj la Serba Patriarko, renkontis en Konstantinopolo en 1923, kie la episkopoj konsentis pri la Reviziita julia kalendaro.
#000041
La praformo de tiu kalendaro determinintus Pli oriente utiligante precizajn astronomiajn kalkulojn bazitajn sur la meridiano de Jerusalemo.
Tamen, ĉiuj orientaj ortodoksaj landoj kiuj poste adoptis la Revised Julian-kalendaron adoptis nur tiun parton de la reviziita kalendaro kiu validis por festivaloj atakantaj fiksaj datoj en la julia kalendaro.
La reviziita pli orienta komputado kiu estis parto de la origina 1923 interkonsento neniam estis permanente efektivigita en iu ortodoksa diocezo.
#000042
En Britio, la Paska Leĝo 1928 fiksis leĝaron por permesi al la dato de Pasko esti fiksa kiel la unua dimanĉo post la dua sabato en aprilo (aŭ, en aliaj vortoj, la dimanĉo en la periodo de 9 ĝis 15 aprilo).
Tamen, la leĝaro ne estis efektivigita, kvankam ĝi restas sur la leĝaro kaj povus esti efektivigita kondiĉigita de aprobo fare de la diversaj kristanaj eklezioj.
#000043
Ĉe pinto en Alepo, Sirio, en 1997, la Monda Konsilio de Eklezioj (WCC) proponis reformon en la kalkulo de Pasko kiu anstataŭigintus la nunajn diverĝajn praktikojn de kalkulado de Pasko kie moderna scienca scio enkalkulas faktajn astronomiajn kazojn de la printempa ekvinokso kaj plenluno bazita sur la meridiano de Jerusalemo, dum ankaŭ sekvante la Konsilio de Nicea pozicion de Pasko estanta la dimanĉe post la plenluno.
La rekomenditaj Mondkonsilio de Eklezioj-ŝanĝoj ignorintuntaj la kalendartemojn kaj eliminintus la diferencon en dato inter la orientaj kaj okcidentaj eklezioj.
La reformo estis proponita por efektivigo komencanta en 2001, sed ĝi ne estis finfine adoptita fare de iu membrokorpo.
#000044
En januaro 2016, kristanaj preĝejoj denove pripensis la ideon de fiksa kaj unuigita dato de Pasko, verŝajne aŭ la dua aŭ tria dimanĉon en aprilo.
#000045
Tablo de la datoj de Pasko
#000046
La WCC prezentis relativajn datenojn de la rilatoj:
#000047
Palmofesto, Paskoĵaŭdo kaj Sankta vendredo respektive festas la eniron de Jesuo en Jerusalemo, la Lasta Vespermanĝo kaj la Krucumo.
Paskoĵaŭdo, Sankta vendredo, kaj Sankta Sabato foje estas referitaj kiel la Pasko Triduum ( la latina por "Trio-Almanako").
Multaj preĝejoj komencas festi Paskon malfrue en la vespero de Sankta Sabato ĉe servo nomita la Paska Vigilo.
En kelkaj landoj, Pli oriente daŭras du tagoj, kun la dua nomite " paskan lundon ".
#000050
La semajno komenciĝanta kun Paska dimanĉo estas nomita Easter Week aŭ la Octave of Easter (Oktavo de Pasko), kaj ĉiu tago estas komencita kun "Pasko", ekz. paska lundo, Pasko-mardon, ktp. Easter Saturday estas tial la sabato post Paska dimanĉo.
La tagon antaŭ Pasko estas konvene nomita Sankta Sabato.
Pasktajdon, aŭ Paschaltide, la sezono de Pasko, komenciĝas dum Paska dimanĉo kaj daŭras ĝis la tago da Pentekosto, sep semajnojn poste.
#000051
En Eastern Christianity, la spirita preparo por Pasko komenciĝas kun Great Lent, kiu komenciĝas sur Clean Monday kaj daŭras 40 kontinuajn tagojn (inkluzive de dimanĉoj).
La lasta semajno de Great Lent (post la kvina dimanĉo de Great Lent) estas nomita Palm Week, kaj finiĝas kun Lazarus Saturday.
La Vesperastroj kiu komencas Lazaro'n kiun sabato oficiale alportas al Great Lent al proksime, kvankam la rapide daŭras tra la sekva semajno.
Post kiam Lazaro sabaton venas Palmofesto, Sankta semajno, kaj finfine Pasko mem, kaj la rapide estas rompitaj tuj post la Paska Dia liturgio.
#000052
La Paska Vigilo komenciĝas kun la Noktomezo-Oficejo, kio estas la lasta servo de la Fastan Triodion kaj estas tempigita tiel ke ĝi finiĝas iomete antaŭ noktomezo sur Sanktsabato nokto.
Ĉe la bato de noktomezo la Paska festado mem komenciĝas, konsistante el Paskaj Matins, Paschal Hours, kaj Paschal Divine Liturgy.
Meti la Paskan Dian Liturgion ĉe noktomezo garantias ke neniu Dia liturgio venos pli frue en la mateno, certigante ĝian lokon kiel la elstara "Festeno de Festenoj" en la liturgia jaro.
#000053
La liturgia sezono de Pasko ĝis la dimanĉo de Ĉiuj Sanktuloj (la dimanĉo post Pentekosto) estas konata kiel la Pentekostarion (la "kvindek tagoj").
La semajno kiu komenciĝas dum Paska dimanĉo estas nomita Bright Week, dum kiu ekzistas neniu fasto, eĉ merkrede kaj vendrede.
La Postfesteno de Pasko daŭras 39 tagojn, kun it Posta propozicio (retiriĝo) en la tago antaŭe Ĉieliron.
Pentekoston dimanĉo estas la kvindekan tagon de Pasko (nombrita inkluzive).
#000054
Post tiu servo da lumo, kelkaj valoroj de la Malnova Testamento estas legitaj.
Tiuj rakontas la rakontojn pri kreado, la oferon de Isaak, la transiron de Ruĝa Maro, kaj la foretoldalvenon de Mesio.
Tiu parto de la servo kulminas kun la kantado de la Glorkrono kaj la Halelujo kaj la proklamo da la Evangelio de la resurekto.
Ĉe tiu tempo, la lumoj estas alportitaj supren kaj la preĝejaj sonoriloj estas sonoregitaj, laŭ loka kutimo.
Prediko povas esti donita post la evangelio.
#000056
La fokuso tiam moviĝas de la katedro al la tiparo.
Antikve, Pli oriente estis konsiderita la ideala tempo ke konvertitoj ricevas bapton, kaj tiu praktiko daŭras ene de Roman Catholicism kaj la Anglikana Komunio.
Ĉu ekzistas baptoj ĉe tiu punkto aŭ ne, estas tradicie por la parokanaro renovigi la ĵurojn da sia baptokredo.
Tiu ago ofte estas sigelita per la ŝutaĵo de la parokanaro kun benita akvo de la tiparo.
La katolika sakramento da Confirmation ankaŭ estas festita ĉe la Vigilo.
#000057
La Paska Vigilo finas kun la festado de la Komunio (konata en kelkaj tradicioj kiel Eŭkaristio).
Certaj varioj en la Paska Vigilo ekzistas: Kelkaj preĝejoj legis la malnovtestamentajn lecionojn antaŭ la procesio de la Paska kandelo, kaj tiam legu la evangelion tuj post la Exsultet.
#000058
Kelkaj preĝejoj preferas daŭrigi tiun vigilon tre frue dum la dimanĉmateno anstataŭe de la sabatnokto por reflekti la evangelion rakonton de la virinoj venantaj al la tombo ĉe tagiĝo en la unua semajnotago.
Tiuj servoj estas konataj kiel la Sunleviĝservo kaj ofte okazas en subĉiela konteksto kiel ekzemple la preĝejtombejo, tereno, aŭ proksima parko.
#000059
La unua registrita "Sunrise Service" okazis en 1732 inter la Ununura Fratoj en la morava parokanaro ĉe Herrnhut, Saksio, en kio nun estas Germanio.
post tute-nokta vigilo ili iris antaŭ tagiĝo al la urbtombejo, God's Akreo, sur la monteton super la urbo, por festi la Resurekton inter la tomboj de la mortinto.
Tiu servo estis ripetita la sekvan jaron fare de la tuta parokanaro kaj poste disvastiĝas kun la moravaj misiistoj ĉirkaŭ la mondo, inkluzive de Malnovo-Salem en Winston-Salem, Norda Karolino.
#000060
Kromaj festadoj estas kutime ofertitaj dum Paska dimanĉo mem.
Tipe tiuj servoj sekvas la kutiman ordon da dimanĉa servoj en parokanaro, sed ankaŭ tipe asimilas pli altagrade festajn elementojn.
La muziko de la servo, aparte, ofte elmontras tre festan tonon;
la enkadrigo de latuno ekipas (trumpetoj, ktp.) por kompletigi la kutiman instrumentadon de parokanaro estas ofta.
Ofte la kultadspaco de parokanaro estas ornamita kun specialaj standardoj kaj floroj (kiel ekzemple Pasko-lilioj).
#000061
En ĉefe Roman Catholic Philippines, la mateno de Pasko (konata en la nacia lingvo kiel "Pasko ng Muling Pagkabuhay" aŭ la Pasch de la Resurekto) estas markita kun ĝoja festado, la unua estaĵo la tagiĝo "Salubong", en kio grandaj statuoj de Jesuo kaj Maria estas alportitaj kune por renkonti, imagante la unuan reunuiĝon de Jesuo kaj lia patrino Maria post la Resurekto de Jesuo.
Tio estas sekvita fare de la ĝoja Easter Mass.
#000062
En kulturo de Pollando, la Rezurekcja (Resurekta procesio) estas la ĝoja paskdimanĉmatena Maso ĉe tagiĝo kiam preĝejaj sonoriloj sonoregas eksteren kaj eksplodoj resonas por festi Kriston leviĝantan de la morta.
Antaŭ ol la Meso komenciĝas ĉe tagiĝo, festan procesion kun la Feliĉega Sakramento portita sub kanopeon ĉirkaŭas la eklezion.
Ĉar preĝejaj sonoriloj sonoregas eksteren, tablosonoriloj estas forte skuitaj fare de mesknaboj, la aero estas plenigita kun incenso kaj la fidela salajraltigo iliajn voĉojn ĉielen en triumfa interpreto de aĝ-aĝaj pli orientaj himnoj.
Post kiam la Feliĉega Sakramento estas portita ĉirkaŭ la eklezio kaj Adoration estas kompleta, la Paska Meso komenciĝas.
Alia pola pli orienta tradicio estas święconka, la beno de pli orientaj korboj de la parokestro dum Sankta Sabato.
Tiu kutimo estas famkonata ne nur en Pollando, sed ankaŭ en Usono de Polish-Americans.
#000063
Pli oriente estas la fundamenta kaj plej grava festivalo de la orienta kaj orienta Orthodox Churches:
#000064
Tio estas la Atendata kaj Festotago,
#000066
la reganto kaj sinjorino de tagoj,
#000067
Festeno de festenoj, Celebration de festadoj,
#000068
sur kiu ni laŭdas Kriston por ĉiu eterneco!
#000069
Ĉiu alia religia festivalo en ilia kalendaro, inkluzive de Kristnasko, estas sekundara en graveco al la festado de la Resurekto de Jesua Kristo.
Tio estas reflektita en riĉa Paska dogano en la kulturoj de landoj kiuj tradicie havis ortodoksan kristanan plimulton.
Orientaj katolikoj havas similan emfazon en siaj kalendaroj, kaj multaj el ilia liturgia dogano estas tre similaj.
#000070
Tio estas ne diri ke Kristnasko kaj aliaj elementoj de la kristana eklezia kalendaro estas ignoritaj.
Anstataŭe, tiuj okazaĵoj estas ĉiuj viditaj kiel necesaĵoj sed prepara al, kaj prilumitaj per, la plena kulmino de la Resurekto, en kiu ke ĉiu kiu venis antaŭe atingas plenumadon kaj realiĝon.
Ili brilas nur en la lumo de la Resurekto.
Pli oriente estas la primara ago kiu plenumas la celon de la ministerio de Kristo sur la tero - por venki morton per mortado kaj purigi kaj altigi la homaron libervole supozante kaj venkante homan malfortikecon.
Tio estas trafe resumita per la Paska troparion, kantita plurfoje dum kvardek tagoj, tra la Posta propozicio de Pasko, kiu estas la tagon antaŭe Ĉieliro:
#000071
καὶ τοῖς ἐν τοῖς μνήμασι
#000072
Kristo estas leviĝinta de la morta,
#000074
Stamfado malsupren morto per morto,
#000075
Kaj sur tiuj en la tomboj
#000076
Preparo por Pasko komenciĝas kun la sezono de Great Lent.
Aldone al fasto, almsgiving, kaj preĝo, ortodoksaj kristanoj tranĉis malsupren sur ĉiu distro kaj malgravaj sekularaj agadoj, iom post iom eliminante ilin ĝis Granda kaj Sankta vendredo, la plej severa tago de la jaro.
Dum la vespero da Granda kaj Sankta Sabato, la Noktomezo-Oficejo komenciĝas hore aŭ du antaŭ noktomezo (vidu paskan vigilon).
#000077
Ĉe ĝia kompletigo ĉiu lumo en la preĝejo estas estingiĝinta, kaj ĉiuj atendas en mallumo kaj silento la baton de noktomezo.
Tiam, nova flamo estas frapita en la altaro, aŭ la pastro ŝaltas sian kandelon de la eterna lampo konservita brula tie, kaj li tiam ŝaltas kandelojn tenitajn fare de diakonoj aŭ aliaj asistantoj, kiu tiam iru por ŝalti kandelojn tenitajn fare de la parokanaro (tiu praktiko havas sian originon en la ricevado de la Sankta Fajro ĉe la Baziliko de Sankta tombo en Jerusalemo).
Tiam la pastro kaj parokanaro iras en procesio ĉirkaŭ la templo, tenante klerajn kandelojn, ĉantadon:
#000078
Tiu procesio renaktas la vojaĝon de la Myrrhbearers al la Tombo de Jesuo "tre frue en la mateno".
Post rondirado ĉirkaŭ la templo post kiam aŭ tri fojojn, la procesio haltas antaŭ la fermitaj pordoj.
En la greka praktiko la pastro legas selektadon de la Evangelio-Libro.
Tiam, en ĉiuj tradicioj, la pastro faras la signon da la kruco kun la incensujo antaŭ la fermitaj pordoj (kiuj reprezentas la hermetikan tombon).
#000080
Li kaj homoj ĉantas la Paskan Troparion, kaj ĉiuj la sonoriloj kaj semantra estas tonigitaj.
Tiam ĉiuj reeniras la templon kaj paska fruprediko sekvita de la paska al la tiam dia liturgio. tuj komenciĝas
La Paska Moralprediki de St. John Chrysostom estas legita ĉe fruprediko.
#000081
Post la malakcepto de la liturgio, la pastro povas beni paskajn ovojn kaj korbojn alportitajn per la fidelulo enhavante tiujn manĝaĵojn kiuj estis malpermesitaj dum la Granda Fasto.
Tuj post la Liturgio estas kutime ke la parokanaro por dividus manĝon, esence agápē vespermanĝo (kvankam je 2:00 a.m. aŭ poste).
#000082
En Grekio la tradicia manĝo estas mageiritsa, joviala stufaĵo de hakita ŝafidhepato kaj sovaĝa grens spicita kun ovo-kaj-citronflava saŭco.
Tradicie, paskaj ovoj, malmole kuiritaj ovoj tinkturfarbis klarruĝaj por simboli la disverŝitan Blood of Christ (Sango de Kristo) kaj la promeson de eterna vivo, estas fenditaj kune por festi la malfermon de la Tomb of Christ (Tombo de Kristo).
#000083
La venontan matenon, Paskan dimanĉon mem, ekzistas neniu Dia liturgio, ekde la liturgio por tiu tago estis jam festita.
Anstataŭe, en la posttagmezo " Agápē
En tiu servo, ĝi fariĝis kutima dum la lasta malmultaj jarcentoj por la pastro kaj membroj de la parokanaro se temas pri legi parton de la Evangelio laŭ Johano enen tiel multaj lingvoj kiam ili povas administri, por montri la universalecon de la Resurekto.
#000084
[ citaĵo bezonis ] Por la resto de la semajno, konata kiel " Brila Semajno ", fastante (krom antaŭ ol Eŭkaristio estas obstina, kaj la kutima Paska saluto estas: "Kristo estas leviĝinta!
", al kiu la respondo estas: "Vere li SIC leviĝinta!"
Tio ankaŭ povas esti farita enen multajn malsamajn lingvojn.
La servoj dum Bright Week estas preskaŭ identaj al tiuj dum Pasko mem, krom ke ili ne okazas ĉe noktomezo, sed en siaj normalaj tempoj dum la tago.
La subĉiela procesio dum Bright Week okazas aŭ post paska fruprediko aŭ la paska dia liturgio.
#000085
Kune kun la festado de Kristnasko kaj Advento, multaj Lenten kaj pli orientaj tradicioj estis ŝanĝitaj aŭ eĉ prirezignitaj entute per diversaj branĉoj de la Reformacio, kiam ili estis rigarditaj kiel paganaj " aŭ kiel Papistaj " (kaj tial makulitaj) fare de multaj el la Puritan movadoj de la reformado.
Tamen, kelkaj el la majoro Reformation Churches kaj movadoj ( luteraj, metodisto kaj anglikano ekzemple), elektis reteni grandan proporcion de la observoj de la establita Preĝejo-jaro kune kun multaj el ĝiaj rilataj tradicioj.
En Lutheran Churches, ekzemple, ne nur estis la tagoj de Sankta semajno observita, sed ankaŭ Kristnasko, Pasko kaj Pentekosto estis observita kun tritagaj festivaloj (la tago mem kaj la du sekvantaro).
#000086
Aliaj protestantaj grupoj prenis malsaman sintenon, kun la plej multaj rebaptistoj, kvakeroj, kongregaciistoj kaj presbiterkristanaj puritanoj koncerne tiajn festivalojn kiel abomeno.
La Puritan malakcepto de pli orientaj tradicioj estis (kaj estas) bazita parte sur ilia interpreto de 2 korintanoj 6:14-16 kaj parte sur pli ĝenerala kredo ke, se religia praktiko aŭ festado ne estas fakte skribitaj en la kristana Biblio, tiam ke praktiko/festado devas esti pli posta evoluo kaj ne povas esti konsideritaj aŭtenta parto de kristana praktiko aŭ kredo - tiel en la plej bona kazo simple nenecesa, ĉe plej malbone fakte peka.
#000087
Grupoj kiel ekzemple la Restored Church of God (Reestigis Preĝejon de Dio) malaprobas la festadon de Pasko, vidante ĝin kiel originante de pagana printempa festivalo transprenita fare de la "romia" Romkatolika Eklezio.
#000088
Membroj de la Religia Socio de Amikoj (kvakeroj), kiel parto de ilia historia atestaĵo kontraŭ tempoj kaj sezonoj, ne fari festi aŭ observi Paskon aŭ iujn ajn aliajn kristanajn feriojn, kredantajn anstataŭe ke "ĉiu tago estas la tago de la sinjoro", [90] kaj ke alteco de unun tagon super aliaj indikas ke estas akcepteble farendaĵo ne-kristanajn agojn en aliaj tagoj.
Dum la 17-a kaj 18-a jarcentoj, kvakeroj estis persekutitaj por tiu ne-observo de Festotagoj.
#000090
(Fendeto 2:16-17, KAPTAS) pli orientaj festadoj ĉirkaŭ la mondo
#000092
En landoj kie kristanismo estas ŝtata religio, aŭ kie la lando havas grandan kristanan populacion, Pasko ofte estas festotago.
Tiel Pli oriente estas ĉiam dimanĉo, multaj landoj en la mondo ankaŭ havas paskan lundon kiel festotago.
Kelkaj podetalbutikoj, butikcentroj, kaj restoracioj estas fermitaj dum Paska dimanĉo.
Sankta vendredo, kiu okazas du tagojn antaŭ Paska dimanĉo, ankaŭ estas festotago en multaj landoj, same kiel en 12 usonaj ŝtatoj.
Eĉ en ŝtatoj kie Sankta vendredo ne estas ferio, multaj financejoj, borsmerkatoj, kaj publikaj lernejoj estas fermitaj.
Malmultaj bankoj kiuj estas normale sinceraj regulaj dimanĉoj estas fermitaj dum Pasko.
#000093
En la nordiaj landoj Sankta vendredo, Paska dimanĉo kaj paskan lundon estas festotagoj, [93] kaj Sankta vendredo kaj paskan lundon estas ĝeneralaj feritagoj.
En Danio, Islando kaj Norvegio ankaŭ Paskoĵaŭdo estas festotago.
Ĝi estas ferio por la plej multaj laboristoj krom kelkaj butikcentroj kiuj konservas malfermaj por duon-tago.
Multaj entreprenoj dissendas siajn dungitojn preskaŭ semajne, anoncis pli orientan paŭzon.
Lernejoj estas fermitaj inter Palmofesto kaj paska lundo.
Laŭ balotenketo, (2014) 6 el 10 norvegoj vojaĝas dum Pasko, ofte al kampardometo;
3 el 10 diris ke ilia tipa Pasko inkludita skii.
#000094
En Nederlando kaj Paska dimanĉo kaj paskan lundon estas naciaj tagoj.
Kiel unua kaj dua Kristnaskotago, ili estas ambaŭ pripensis dimanĉojn, kiu rezultigas unikaĵo kaj duan Paskan dimanĉon, post kiu la semajno daŭras al mardo.
Eĉ se Sankta vendredo estas oficiala nacia tago, ĝi ne estas deviga tago for por komercaj firmaoj.
#000095
En ŝtatkomunumaj nacioj Paskotago malofte estas festotago, kiel estas la kazo por festadoj kiun falon dimanĉe.
En Britio kaj Sankta vendredo kaj paska lundo estas ĝeneralaj feritagoj.
Tamen, en Canada Pasko dimanĉon estas festotago, kune kun paska lundo.
En la kanada regiono de Kebekio, aŭ Sankta vendredo aŭ paska lundo estas laŭleĝaj ferioj (kvankam la plej multaj firmaoj donas ambaŭ).
En kelkaj landoj Sankta vendredo estas festotago ankaŭ.
#000096
En Aŭstralio, pro ĝia loko en la suda hemisfero, Pli oriente okazas en aŭtuno.
Tial, aŭstralia Pasko estas rilata al rikolttempo, prefere ol kun la alveno da printempo kiel en la norda hemisfero.
La religia aspekto de Pasko restas la sama.
Sankta vendredo kaj paska lundo estas festotagoj trans ĉiuj ŝtatoj kaj teritorioj.
"Pli orienta sabato" (la sabato antaŭ Paska dimanĉo) estas festotago en ĉiu ŝtato krom Tasmanio kaj Okcidenta Aŭstralio, dum Paska dimanĉo mem estas festotago nur en Novsudkimrio.
Easter Tuesday estas plie kondiĉa festotago en Tasmanio, variante inter premio, kaj ankaŭ estis festotago en Viktorio ĝis 1994.
#000097
En Usono, ĉar pli orientaj faloj dimanĉe, kiu jam estas ne-laboraktiva tago por federaciaj kaj ŝtatdungitoj, ĝi ne estis nomumitaj kiel federacia aŭ ŝtatferio.
Pli orientaj paradoj estas okazigitaj en multaj amerikaj grandurboj, implikante festajn migrantajn procesiojn, [101] kie la Novjorka parado estas la plej konata.
#000098
Paskaj ovoj estas speciale ornamitaj ovoj donitaj por festi la Paskon-festivalon.
La kutimo de la paska ovo originis de la frua kristana komunumo de Mezopotamio, kiu makulis ovojn ruĝaj en memoro pri la sango de Kristo, ŝedo ĉe lia krucumo.
Kiel tia, por kristanoj, la paska ovo estas simbolo de la senhoma tombo.
La plej malnova tradicio devas uzi tinkturfarbitajn kokidovojn, sed moderna kutimo devas anstataŭigi ovojn faritajn de ĉokolado, aŭ plastajn ovojn plenigitajn kun bombono kiel ekzemple ĵeleo-faboj.
#000099
La paskleporo estas populara legenda antropomorfa pli orienta donac-donanta karaktero analoga al Patro Kristnasko en la usona kulturo.
Multaj amerikanoj sekvas la tradicion de kolorigaj malmole kuiritaj ovoj kaj donantaj korbojn da bombono.
Paska lunde, la Prezidanto de Usono tenas ĉiujaran paskaovan rondaĵon sur la Blankdomo gazono por junaj infanoj.
Ĉar la kuniklo estas plago en Aŭstralio, la Paska Makroto estas havebla kiel alternativo.
Paskaj ovoj estas vaste populara simbolo da nova vivo en Pollando kaj la popoltradicioj de aliaj slavaj landoj.
Batik-simila dekorlaborprocezo konata kiel pisanka produktas malsimplajn, genie-kolorajn ovojn.
#000100
La famkonataj House of Fabergé (Domo de Fabergé) laborrenkontiĝoj kreis eskvizitajn juvelizitajn ovojn por la rusa Imperiestra kortego.
#000101
Vivo da Jesuo en la Nova Testamento
Greek words (wiktionary): Πάσχα (Easter) vs πάσχα (Passover) vs πάσχω (to suffer).
#000102
^ Traditional names for the feast in English are " Easter Day " , as in the Book of Common Prayer , " Easter Sunday " , used by James Ussher ( The Whole Works of the Most Rev. James Ussher , Volume 4 ) and Samuel Pepys ( The Diary of Samuel Pepys , Volume 2 ) and plain " Pasko " , as in books printed in 1575 , 1584 , 1586
^ In the Eastern Orthodox Church , the Greek word Pascha is used for the celebration;
in English, the analogous word is Pasch.
[ ˈæːɑstre , ˈeːostre ] ^
^ Eŭsebio reports that Dionysius, Bishop of Aleksandrio, proposed an 8-year Pasko cycle, and quotes a letter from Anatolius, Bishop of Laodicea, that refers to a 19-year cycle.
An 8-year cycle eksfamulo found inscribed on a statue unearthed in Romo in the 17-a jarcento, and since dated to the 3-a jarcento.
#000103
Eterna Pasko kaj Passover Calculator julia kaj gregoria Pasko por iu jaro kaj plie alia info
Almanako - La Christian Year julia aŭ gregoria Pasko kaj rilataj festivaloj por iu jaro
Easter Dating Method por kalkulilo
Orthodox Paschal Calculator julia Pasko kaj rilataj festivaloj en gregoria kalendaro 1583-4099
Pri la greka pli orienta kaj greka Easter Calculator ortodoksa Paska kalkulilo kun teknika diskuto kaj plena fontkodo en javaskript
#000107
Sanktavendreda preĝo por la judoj
#000108
Ovdekorlaboro en la slava kulturo
Tradiciaj pli orientaj ludoj kaj dogano
#000109
Festo de la Sankta Triuno
#000111
Kalkulo de la dato de Pasko
#000119
Ĝenerala romia Kalendaro de 1960
#000121
Ĝenerala romia Kalendaro de 1954
#000123
Courir de Mardi Gras (religious)
#000126
La tago de aprilaj ŝercoj
Days of Remembrance of the Victims of the Holocaust (Tagoj da Memoro de la Viktimoj de la holokaŭsto) (semajno)
#000128
(federaciaj) = federaciajn feriojn, (ŝtato) = ŝtatferioj, (religiaj) = religiaj ferioj, (semajno) = tutsemajnaj ferioj, (monato) = tutmonataj ferioj, (36) = Aŭdaca indikas ke gravaj ferioj ofte festis en Ameriko, kiu ofte reprezentas la plej gravajn festadojn de la monato.
#000137
La tago de Novjara tago
#000138
Asira Preĝejo de la Oriento ("Nestorian")
#000140
Pasko estas kristana festo por soleni la resurekton de Jesuo Kristo el la mortinto.
#000141
Pasko estas ankaŭ iafoje uzata por la nomo de la juda festo Pesaĥo - vidu ĉe pentekosto. Fakte, la kristana Pasko devenas de la hebrea festo (kvankam kun malsama signifo) kaj eĉ la vorto Pasko, en Esperanto kaj en multaj aliaj lingvoj, devenas de la hebrea vorto pesaĥ (pasa' aramee).
#000142
Pesaĥo komencas la vesperon de la 14-a tago de Nisano, unu el monatoj de la hebrea kalendaro. Ĉar Nisano komencas per novluno en marto, la 14-a tago estas plenluno. Do la kristanoj festas Paskon la unuan dimanĉon post la unua printempa plenluno. Tiu elekto estis oficiale sankciita dum la unua koncilio de Niceo (325).
#000143
Antikve, parto de la kristanoj festis Paskon en la sama tago de la komenco de Pesaĥo (ne ĉiam dimanĉe), sed tiu kutimo malaperis dum la 4-a jarcento (kelkajn jardekojn post la unua koncilio de Niceo).
#000144
Hodiaŭ, ĉiuj kristanoj festas Paskon dimanĉe. Tamen, pro disputoj pri la julia kaj gregoria kalendaroj, la dato estas ofte malsama por orientaj kristanoj (ekz. ortodoksismo) kaj por okcidentaj eklezioj; tamen, en kelke da jaroj (ekzemple 2011, 2014, 2017) la du datoj egalas.
#000145
Ĉe la okcidentaj eklezioj, la plej frua dato por Pasko estas la 22a de marto kaj la plej malfrua la 25a de aprilo; ĉe la ortodoksaj eklezioj Pasko povas okazi eĉ en majo.
#000146
La kalkulado de Pasko instigis la inventon de la kristana erao kaj la gregoria kalendaro.
#000147
La katolika eklezio tradicie festas la Paskon dum la nokto inter la sabato kaj la dimanĉo - kvankam la Paska Dimanĉo estas ankaŭ granda festo.
#000148
La nokta meso komencas per la rito de la fajrbeno. Ĉiuj lumoj en la preĝejo estas estingataj kaj - kutime ekster la preĝejo - la pastro benas grandan fajron. El la fajro oni ekflamigas paskan kandelegon kaj el la kandelego oni ekflamigas la kandelojn de la fideluloj, kiuj reeniras la malluman preĝejon procesie. Tuj poste oni kantas aŭ legas la kanton Exsultet (Ĝoju).
#000149
La meso enhavas plurajn legaĵojn el la Biblio. Prefere, oni celebras baptojn dum la paska nokto, sed, se ne estas baptoj, minimume oni renovigas la baptajn promesojn. La nokta meso de Pasko estas la unua okazo post la Sankta Ĵaŭdo por la konsekro de la hostio.
#000150
Ankaŭ multaj el la protestantaj eklezioj celebras similan diservon dum la nokto antaŭ la Paska dimanĉo. Tiu diservo ofte komencas per la fajrrito kaj la kanto Exsultet kaj eĉ pli ofte enhavas plurajn legaĵoin el la Biblio; la detaloj tamen estas malsamaj.
#000151
En la plimulto de la ortodoksaj eklezioj aparta diservo estas celebrata antaŭ la fajrrito. Dum la "sankta fajro" estas kunpartigata inter la fideluloj, en la malluma preĝejo, oni kantas la Troparion.
#000152
En multaj lokoj okazas tradiciaj procesioj.
#000153
La tradicio de manĝi ŝafidon dum la paska tagmanĝo devenas de la hebrea tradicio. Por la kristanoj ĝi estas nur nedeviga tradicio.
#000154
Donaci ovojn estas tre antikva tradicio. Ekzemple, ĝi estas atestata ĉe la antikvaj Persoj kaj Egiptoj. En Afriko troviĝis strutaj dekoraciitaj ovoj faritaj antaŭ 60mil jaroj [1].
#000155
La kristanoj (eble ekde la unuaj jarcentoj, eble ekde la Mezepoko) vidis la ovon kiel simbolon de Jesuo reviviĝonta en la tombo, ĉar la ovo aspektas senviva ŝtono sed enhavas vivantan kokidon, kaj komencis donaci ĝin paske.
#000156
Sendube dum la Mezepoko komencis la tradicio dekoracii ovojn. La riĉuloj dekoraciis ilin per oro aŭ arĝento; la malriĉuloj simple boligante ilin kune kun herboj aŭ floroj. Baldaŭ ekis eĉ tute artefaritaj, grandvaloraj ovoj.
#000157
En la orienta Eŭropo aperis (dum la 16-a jarcento?) la tradicio de kolorigi la ovojn per ruĝa farbo, celanta la sangon de Kristo. Ovoj kolorigitaj per pluraj farboj estas kutimaj en multaj landoj.
#000158
Nuntempe, la plej kutimaj ovoj ne plu estas kokaj, sed ĉokoladaj, kaj kutime enhavas "surprizon".
#000159
- Por aūdi la papojn Johano Paūlon la 2-an, Benedikton la 16-an, Franciskon bondeziri al la mondo okaze de la paskaj kaj kristnaskaj festoj : 
#000161