En pacama marborda regiono, kun kuracakvaj fontoj, Marko (Willian SHATNER) lo?as kun sia fratino. Sed la fortoj de l’Malbono estas proksimaj kaj virinaspekta demono, “Kia” (Allyson AMES), elektas la puran animon de Marko por ?in damnigi. Kia tamen ne kapablos rezisti al siaj amsentoj al Marko, kaj demonestrino (Eloise HARDT) alvokos la demonon “Incubus” por pereigi la animon de Marko.
#000000
Inter horor-filmo pri vampiroj kaj Bergman-etosa verko, tiu vidinda filmo, produktita de la konata firmao “Paramount” en 1965, enmergos vin en plej strangan etoson, al kiu la lingvo Esperanto tute ne fremdas. Efektive, post la kriminala filmo “Angoroj”, produktita de J. L. Mahe en Parizo, “Incubus” estis la dua fikcia filmo plene en la Internacia Lingvo. ?ar la geaktoroj fakte ne estis esperantistoj kaj tute ne kontentige majstris la lingvon, utilis surskribi la filmon ne nur en diversaj lingvoj, sed anka? en Esperanto.
#000001
Atentu, la filmo mem ?ajnas kvaza? damnita: Ne nur ?i ne konis sukceson (krom en Francio, kie estis retrovita lasta kopio originale surskribita en la franca lingvo), sed komplete perdi?is kaj malbona sorto anka? trafis preska? ?iujn geaktorojn! ?iaokaze, la filmo estas malpermesita al infanoj (< 12 jaroj).
#000002
La baza temo de la filmo estas do la eterna lukto inter bono kaj malbono, lerte substrekita per akraj kontrastoj kaj nigre-blanka scenaro. Produktinte evidente per malaltaj kostoj (la tuto estis filmita dum nur 10 tagoj) kaj kun malmultaj specialaj efektoj (bizara pejza?o, nuboj, fumo, suneklipso) la re?isoro Leslie Stevens (anka? konata kiel produktisto de la filmserio “The Outer Limits” en la 60aj jaroj) kun sia teamo sukcesis krei sufi?e harstarigan etoson, kun multaj lirikaj scenoj kaj ne tro da perforto. Spertuloj pri internacia kinarto certe rekonas en la filmo diversajn paralelojn al kelkaj verkoj de la fama svedo Ingmar Bergman kaj de la japano Kurosawa Akira. Speciale la?dinda ?iukaze estas la kontribuo de la kameraistoj Conrad Hall kaj William A. Fraker. Amba? jam gajnis diversajn premiojn kaj Hall, cetere, e? ricevis Oskaron por sia laboro en la filmo American Beauty.
#000004
En la listo de la geaktoroj aperas nur ses nomoj, kaj inter ili estas unu vera stelulo: William Shatner (en la rolo de Marko), kiu poste fami?is kiel Captain Kirk en la scienc-fikcia serio Star Trek. ?iuj roluloj parolas plene en Esperanto. Notinde tamen estas, ke ilia prononco vere estas a?ega, kaj (almena? por esperantistoj) ?i forprenas multon de la kvalito de la filmo. Eble la neglekto de tiaj “fajna?oj” tamen i?os pardonebla, se oni ekkonas la motivon de la kreintoj uzi Esperanton. Leslie Stevens, kiu anka? verkis la scenaron, volis krei fremdan, misteran etoson – kaj substreki tion per lingvo, kiu – li kredis – ne estas parolata de iu ajn popolo de la mondo. Por solvi la “lingvan problemon” oni komence havis la ideon, uzi ian galimatian lingva?on, sed ion tian la geaktoroj ne volis uzi. ?ar anka? Volapuko ne pla?is al ili, oni fine decidis, ke la fortoj de l’ mallumo parolu Esperanton. Nia lingvo estas do nura stilrimedo, kaj supozeble neniu el la filmteamo tiutempe vere pensis, ke Incubus iam povus esti spektata de veraj esperantistoj.
#000005
Mortoj post la produktado kaj preska?a malapero de la filmo
#000006
Menciindas anka?, ke la fono, la okaza?oj malanta? la kulisoj de la filmo, eble estas pli hororaj, ol la verko mem. La aktorino Ann Atmar (en la rolo de Arndis) balda? post la pretigo de la filmo mortigis sin. Anka? Milos Milos, la prezentanto de Incubus, ne atingis altan a?on: en 1966 li mortpafis sin mortiginte sian amatinon. Eloise Hardt (Amael) travivis familian tragedion: ?ia filino estis forrabita kaj murdita. Kaj la filmo mem post kelkaj tre sukcesaj prezentadoj pro eraro a? akcidento estis komplete detruita en iu laboratorio. La produktisto Anthony Taylor dum 30 jaroj vane ser?is restintan ekzempleron kaj en 1996 li fine eksciis pri unu lasta kopio en la arkivo de la Cin?math?que Fran?aise en Parizo. El tiu ?i li per senlaca laboro sukcesis restarigi la filmon, tiel ke ?i nun a?eteblas kiel sufi?e bonkvalita vidbendo kaj viddisko (la viddisko (DVD).
#000007
?u vi vere forvi?is la anglajn subtekstojn kaj anstata?igis ilin nur per Esperantajn? Bonege!
#000011
Ne. Forvi?i la anglajn subtekstojn ne eblas, ?ar tio estas ideo de a?toro, ke ili aperu surekrane.
#000012
La parolo tamen estas malklara, ja roluloj ne estas esperantistoj. Pro tio ilia parolado estas montrita anka? en subtekstoj.
#000013
Do, amba? Esperantaj kaj anglaj subtekstoj aperas surekrane samtempe?
#000014
Vi pravas pri la malklara parolado, mi iam vidis iom de la filmo kaj devis preska? ?iame legi la subtekstojn por tute kompreni tion kio okazas!
#000015
Jes, la? ligilo vi trovos kelkajn filmbildojn por vidi la lokon de la esperantaj subtekstoj en la DVD:
#000017
Dankon pro la ligilo al la filmbildoj – ?io klaras nun! Vere estas beda?rinde ke versio de la filmo sen la subtekstoj surekane ne troveblas ie en la mondo.
#000018
bone, ke entute oni sukcesis savi la filmon de malapero, kiu minacis al ?i.
#000019
Pere de interreto mi iam a?etis la filmon en DVD. Sed la versio de Verda Filmejo kun la esperantaj subtekstoj pli bone permesas al mi la ?uadon de la filmo.La esperanta prononco de la geaktoroj estas terura, sed la subtekstoj en la intenacia lingvo plifaciligas la komprenon de la dialogoj.
#000020