Ĉu vi vidas ĉiujn lingvojn supre de la paĝo ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por ĉiuj.
#000000
Arto kaj kulturoBona novaĵoCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFreŝa NovaĵoHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndiĝenojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj ĵurnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraĵoParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifuĝintojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuiĝitaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojaĝo
#000003
“ANA TELE”: reta lernejo de la tatara lingvo
#000004
Ekrankopio de la komenca paĝo de la projekto “ANA TELE”
#000005
[Artikolo origine publikigita en la rusa, la 16-an de aŭgusto 2016]
#000006
Kiel oni scias, Rusio estas multnacia lando. Laŭ artikolo 68-a de la Konstitucio de la Rusia Federacio [eo], la ŝtata lingvo sur la teritorio de la Rusia Federacio estas la rusa. Konforme al paragrafo 2 de la sama artikolo, la respublikoj rajtas instrui proprajn ŝtatajn lingvojn. Bedaŭrinde, tio fakte ne signifas, ke ĉiuj reprezentantoj de la multnombraj popoloj de Rusio flue parolas sian gepatran lingvon.
#000007
En la libro “Kiel kaj kial konservi la lingvojn de la popoloj de Rusio”, la esploristoj K. Zamjatin, A. Pasanen kaj J. Saarikivi rimarkas, ke la situacio de la naciaj lingvoj en Rusio ne estas tre kuraĝiga, kvankam ne katastrofa. Tamen, la teorio estas iom en konflikto kun la praktiko. Laŭ la fakta situacio, nur en kelkaj el la 83 konsistigaj entoj de la Rusia Federacio eblas ricevi edukadon en la nacia lingvo. En la tiel nomataj “naciaj lernejoj” instruado estas ofte en la rusa, kaj la denaska (t.e. loka) lingvo estas uzata nur en la kurso en kiu oni ĝin instruas. Tiel, oni ne kapablas paroli pri aktualaj temoj en ĉi tiu lingvo kaj ne facilas trejni sin por uzi la lingvon ankaŭ skribe. La lingvoj de la popoloj de Rusio kutime estas instruataj dum nur kelkaj horoj semajne, ofte kiel libere elektebla fako fine de la lerneja tago. Se la lingvo ne estas uzata hejme, tia trejnado ne malhelpas ĝian malaperon. Akiri profesian edukadon en minoritata lingvo praktike ne eblas — la sola escepto estas kutime filologia edukado en la gepatra lingvo, destinita al instruistoj kiuj celas instrui tian lingvon.
#000008
Tamen, kiel notas la aŭtoroj de la libro, en iuj regionoj de la lando la situacio de instruado de minoritataj lingvoj ankoraŭ estas signife pli bona ol en la resto de la Rusia Federacio. Tiel, en la respublikoj Tatario [eo] kaj Baŝkirio [eo] estas lerneja instruado en la loka lingvo (tatara kaj baŝkira, respektive) kaj ekzistas eĉ lernejoj, kie oni instruas en la lingvoj de aliaj minoritatoj, marioj [eo] kaj udmurtoj [eo]. Tamen, eĉ kie instruado disponeblas en aliaj lingvoj ol la rusa, multaj studentoj de naciaj minoritatoj frekventas lernejojn kie la lecionoj estas en la rusa lingvo.
#000009
Pupo en nacia tatara kostumo. Bildo kun permeso de russiandolls.ru.
#000010
Gravas memori, ke granda parto de la popoloj de Rusio loĝas ekster siaj naciaj teritorioj. En tia situacio, studi sian gepatran lingvon — eĉ kiel fakon — ofte simple ne eblas. En kelkaj kazoj, la granda plimulto de la lingva komunumo povas loli ekster la naciaj respublikoj – ekzemple, pli ol 60% de la tataroj kaj mordvoj [eo].
#000011
Se oni fidas la datumojn pri la loĝantara censo de 2010 en Rusio, evidentiĝas, ke nacieco ne ĉiam signifas ke oni regas la nacian lingvon. La tatara estas la dua plej parolata lingvo en la Rusia Federacio, sed la parto de tiuj, kiuj parolas ĝin, estas 3% de la tuta nombro de rusoj kiuj parolas aliajn lingvojn, estante en la tria loko post la rusa (99%) kaj la angla (5%). Averaĝe 68,5% de la tataroj parolas sian gepatran lingvon en Rusio, sed kono de la nacia lingvo multe varias laŭ la regiono de la lando. Jen la subjektoj (administraj regionoj) en la Volga Federacia Distrikto laŭ la plej granda nombro de tataroj kiuj regas la tataran: Tatario, la Ĉuvaŝa Respubliko, Mordovio, la Penza Regiono, la Respubliko de Marij El, la Regiono Niĵnij Novgorod, same kiel la Astraĥana Regiono. En ĉi tiuj regionoj, la tatara lingvoscio inter tataroj estas super la mezumo, en Tatario ĉi tiu cifero estas preskaŭ 93%. Tiuj kiuj konas plej malbone sian nacian lingvon estas la tataroj loĝantaj en la Ekstremorienta Federacia Distrikto (Amura Provinco, Juda Aŭtonoma Provinco, Provincoj Kamĉatko kaj Ĉemara, Saĥalena Provinco), en la nordo (Neneca Aŭtonoma Regiono) kaj en la okcidento de la lando (Kaliningrada Provinco). La Ĥabarovska Provinco fermas la liston – ĉi tie nur 23% de tataroj parolas la tataran.
#000012
Nu, se la nacia lingvo estas parolata en la familio, tiel la infano lernas ĝin de infanaĝo laŭ natura maniero. Kaj kio pri tiuj, kiuj jam plenkreskis, sed ne lernis sian gepatran lingvon kaj ŝatus regi ĝin kiel plenkreskuloj?
#000013
La komuna projekto ellaborita de la lernejo pri la angla EF English First, kaj la Ministerio pri Edukado kaj Scienco de la Respubliko Tatario, la reta lernejo de la tatara lingvo “ANA TELE ” (tatare: “gepatra lingvo”), kiu malfermis siajn pordojn en februaro 2013 [ru], celas tiajn homojn. La lernejo estis kreita nome de la Prezidento de Tatario R.N. Minniĥanov post multaj plendoj ricevitaj kaj de loĝantoj de Tatario kaj de aliaj regionoj de la Rusia Federacio, kaj de personoj kiuj loĝas eksterlande.
#000014
La lernejo ANA TELE ne estas organizita laŭ tradicia formato “nigra tabulo – lerneja skribtablo – lernolibro”. Kompreneble, lerni lingvon ne eblas sen lingvolernaj ekzercoj (en la programo estas 3 000 da ili), sed ANA TELE inkluzivas ankaŭ 54 filmetojn, 10 000 sonfragmentojn kaj 5 000 bildojn. Ĉiu leciono komenciĝas per trejna filmeto kaj finiĝas per la rilata tasko, kiu ebligas enkapigi la lernitajn konceptojn, dank’ al kio eblas eviti plian skribadon kaj memorigadon de vortprovizo. Ankaŭ konversaciaj klasoj kun instruisto estas ofertataj, kaj la lernejo mem memorigas la studentojn pri tiu ebleco (telefone aŭ retpoŝte). Notindas ankaŭ la bonega teknika ekipaĵo de la projekto: dum pluraj monatoj da trejnado, mi neniam alfrontis teknikajn problemojn. Sen mencii la facilecon de uzado: oni povas ekzerci ie ajn kaj iam ajn, oni nur bezonas interretan aliron.
#000015
Cetere, la projekto estas populara ne nur en Rusio:
#000016
@RusMinnikhanov Рөстәм әфәнде! АНА ТЕЛЕ программасына ярдәм өчен сезгә зур рәхмәт! Мин татар телен Америкадан өйрәнәм һәм ул бик файдалы.
#000017
Depost la ekesto de la projekto, pli ol 30 000 homoj sekvis la kurson. Ĉiujare la lernejo malfermas siajn pordojn al 10 000 novaj uzantoj. Aliĝu ankaŭ vi! Rakhim itegez! (tatare: Bonvenon!)
#000019
Plej novaj artikoloj pri Rusio
#000020
Ĉu eblas revivigi “tatarismon” malgraŭ la identeca politiko de Rusio?
#000021
“La Balkanoj estas la eŭropa Latinameriko en multaj belaj aspektoj”, diras albana verkisto Elvi Sidheri
#000022
“Roosyan Klassiks”: intervjuo kun slovaka verkisto Daniel Majling pri kultaj rusiaj aŭtoroj kaj la aktuala nuligo-kulturo
#000023
Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion
#000024
Meksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn
#000026
Retpoŝto (ne estos publikigata) (deviga)
#000027
Aboni komentojn de ĉi tiu artikolo per retpoŝto
#000028
Ĉiuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje ĉar tiu povus esti markita kiel spamo.
Bonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaĵojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj.
#000029
Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon.
#000030
Bonvolu subteni nian gravan laboron
#000032