El Kenozoiko ĝi estas dividita en plurajn epokojn. Unu el ili estas la Paleoceno. Ĝi estas unu el la geologiaj epokoj, kiuj etendiĝis de antaŭ ĉirkaŭ 66 milionoj da jaroj ĝis antaŭ ĉirkaŭ 56 milionoj da jaroj. Ĉi tiu epoko kovras ĉirkaŭ 10 milionojn da jaroj kaj situis post la fama amasa formorto de dinosaŭroj. Tiutempe la planedo estis en unu el la plej malamikaj kondiĉoj, kiujn ĝi travivis tra sia historio. Tamen kun la paso de la tempo ĝi stabiliĝis ĝis la planedo fariĝis perfekta loko por vivi kaj kie plej multaj plantoj kaj bestoj povas travivi.
#000001
2.1 Fenomeno de kreskantaj temperaturoj
#000004
Kiel ni menciis antaŭe, ĉi tiu geologia epoko daŭras ĉirkaŭ 10 milionojn da jaroj. Dum ĉi tiu tempo okazis intensa geologia agado. Ĉi tio signifas, ke nia planedo estis tre aktiva laŭ geologia vidpunkto. Tiutempe la superkontinento nomata Pangeo ankoraŭ estis en plena disiĝo. La tektonaj platoj kaj ilia movado kreskas kaj la tieaj kontinentoj moviĝas al la loko, kiun ili havas hodiaŭ.
#000005
Ĉi tiu epoko brilis pro sia abunda biodiverseco. Dum la Paleoceno multaj grupoj de bestoj povus travivi ĉi tiun amasan formorton, kiu kaŭzis la malaperon de la dinosaŭroj. En la antaŭa periodo, ili povis adaptiĝi al la mediaj kondiĉoj, kiuj restis post tiu eksterordinara evento, kaj povis diversiĝi, okupante grandajn terpecojn.
#000006
La alta geologia agado estis superregita de la movado de la tektonaj platoj. Dum ĉi tiu tempo ĝi konfirmis la formadon de la laramida orogeneco. Ĉi tiu procezo tre gravas el la vidpunkto de geologio, ĉar ĝi donis tujajn konsekvencojn al la formado de pluraj montaraj sistemoj ekzistantaj hodiaŭ kaj en Nordameriko kaj Meksiko. Ĉi tiuj montaroj estas la Rokaj Montoj kaj la Sierra Madre Oriental.
#000007
Gondŭano estis unu el la plej grandaj superkontinentoj post Pangeo. Ĉi tiu superkontinento ankaŭ daŭre dividiĝis kaj ili jam estis parto de ĉi tio granda termaso Afriko, Sudameriko, Aŭstralio kaj Antarkto. Ĉi tiuj 4 pli grandaj terpecoj disfalis kaj ekmoviĝis pro la efiko de kontinenta drivo en diversaj direktoj. Ĝi estas Antarkto, kiu iris al la suda poluso de la planedo, kie ĝi finiĝus tute kovrita de glacio. Ni devas kompreni, ke sen la nuna pozicio de ĉi tiu kontinento, ĝi ne estus kovrita de glacio kaj estus kontinento kiel la resto.
#000008
De la afrika kontinento, ĝi moviĝis norden kaj poste koliziis kun Eŭrazio. Aŭstralio siaflanke iomete moviĝis nordorienten kvankam ĝi ĉiam loĝis en la suda hemisfero de la planedo. Ni jam scias, ke la movado de la kontinentoj dependas de la tektonaj platoj kaj de la konvekciaj fluoj de la tera mantelo.
#000009
La fragmento, kiu hodiaŭ reprezentas Sudamerikon, moviĝis nordokcidenten ĝis ĝi estis pli proksima al Nordameriko. Ĉar ili ne estis unuiĝintaj, fragmento de akvo ekzistis inter ili, kiu estis konata kiel kontinentaj maroj. Inter la orienta pinto de Azio kaj la okcidenta pinto de Nordameriko aperis tera ponto, kiu tenis ilin ligitaj dum miloj da jaroj. Nuntempe la spaco estas okupita de Pacifiko.
#000010
Pri la paleocena klimato, tiuj komencaj tempoj la klimato de la planedo estis sufiĉe malvarma kaj arida. Ĉi tio ŝuldiĝis al la kondiĉoj lasitaj de la malnova etendaĵo. Dum tempo progresis, ĝi fariĝis pli humida kaj pli varma klimato.
#000011
Tiutempe okazis evento, kiu igis temperaturojn pliiĝi kun malgranda procento. Ĉi tiu malgranda evento fariĝis konata kiel la paleocena termika maksimumo.
#000012
Ĝi estas klimata fenomeno, en kiu la temperaturoj de la planedo pliiĝis averaĝe je 6 gradoj. Analizante la registrojn, kiuj ekzistas pri la temperaturoj de la planedo nuntempe, videblas, kiel la temperaturo draste pliiĝis ankaŭ ĉe la polusoj. Ĉi tio estas konata, ĉar fosilioj de organismoj tipaj por la akvoj de la tropikoj estis trovitaj en la Arkta Oceano.
#000013
Ĉi tiu fenomeno de pliigitaj temperaturoj ankaŭ havis konsekvencojn sur akvokorpoj, influante multajn organismojn. Ĉi tiuj organismoj estis pozitive influitaj de ĉi tiu fenomeno kaj la klara ekzemplo estas la disvolviĝo de mamuloj. Oni provas klarigi la malsamajn kaŭzojn de la pliiĝo de ĉi tiu temperaturo, la intensa vulkana agado estas inter la plej tuŝitaj. Unu el la plej abruptaj efikoj estas tiu de kometo sur la tera surfaco aŭ ellasado de grandaj kvantoj de metana gaso en la atmosferon. Kiel ni scias, metana gaso estas potenca forceja gaso kaj varmo-retenilo.
#000014
Fine de la Paleoceno la klimato fariĝis iom pli varma kaj pli humida.
#000015
La amasa formorto igis multajn speciojn pluvivi kaj prosperi, diversiĝante, eĉ iĝante la nova domina specio sur la planedo. Ni analizu la flaŭron. Dum ĉi tiu periodo estiĝis multaj plantoj, kiuj ankoraŭ daŭras hodiaŭ palmoj, pingloarboj kaj kaktoj estas.
#000016
Iom pli varma kaj pli humida klimato regas, ĝi favoras grandajn areojn de tero kovritaj de foliaj kaj verdaj plantoj, kreante tion, kion ni hodiaŭ nomas ĝangaloj kaj arbaroj.
#000017
Laŭ faŭno, la bestoj, kiuj postvivis, havis la ŝancon diversiĝi kaj disetendiĝi tra la tuta planedo. La bestoj kun la plej alta rapideco de disvolviĝo estas birdoj, reptilioj kaj fiŝoj. Ĉi tiu disvolviĝo ŝuldiĝis al la fakto, ke kun la malapero de la dinosaŭroj la predantoj de multaj bestoj malaperis kaj la konkurenco pri naturaj rimedoj malpliiĝis.
#000018
La reptilioj estis favorataj de la klimataj kondiĉoj, kiuj regis en ĉi tiu periodo, kaj povus esti etenditaj de multaj loĝantoj. Pri mamuloj, ĝi eble estis la plej sukcesa grupo en la tuta paleocena faŭno.
#000019
Mi esperas, ke per ĉi tiuj informoj vi povas lerni pli pri la Paleoceno.
#000020
Estu la unua por komenti
#000023
Lasu vian komenton Nuligi respondon
#000024
Via retpoŝta adreso ne estos eldonita. Postulita kampojn estas markita per *
#000025
Novaĵoj en via retpoŝtoRicevu ĉiujn novaĵojn pri meteologio en via retpoŝto.
Mi akceptas la jurajn kondiĉojn
#000028