Ĉu vi vidas ĉiujn lingvojn supre de la paĝo ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por ĉiuj.
#000000
Arto kaj kulturoBona novaĵoCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFreŝa NovaĵoHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndiĝenojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj ĵurnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraĵoParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifuĝintojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuiĝitaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojaĝo
#000004
Tajvano kaj Burkino: tumulta historio de kooperado kaj disiĝo
#000005
Dum la rakonto pri ĉeesto de Ĉinio en Afriko estas dominanta en la novaĵoj kaj la akademia sfero, Ĉinio sukcesis ankaŭ forgesigi tion, kio estas malmulte konata hodiaŭ: la fakton ke Tajvano vere aktivis kaj ĉeestis en Afriko en la 1950-aj kaj la 1960-aj jaroj kaj provizis evoluigan helpon kaj instruadon al multaj afrikaj landoj, inkluzive la okcidentafrikan ŝtaton Burkinon.
#000007
Burkino akiris kompletan sendependecon de Francio en 1960 kaj en 1961 ĝi establis diplomatiajn rilatojn kun Respubliko Ĉinio, kies registaro fuĝis el la ĉeftera Ĉinio en 1949 por establiĝi en la insulo Tajvano. Sed sekvante puĉon kiu okazis en 1966 kaj enpotencigis majoro-generalon Sangoulé Lamizana en 1973, Burkino establis diplomatiajn rilatojn kun Popola Respubliko Ĉinio, ricevinta de Pekino signifan helpon je proksimume 50 milionoj da usonaj dolaroj, kio daŭris dum la 1980-aj jaroj.
#000008
Tamen alia puĉo enpotencigis en 1987 Blaise Compaoré, post kiam en 1994 Burkino anoncis sian deziron reestabli diplomatiajn rilatojn kun Tajvano. En 2008 ambaŭ ĉefurboj, Tajpejo kaj Vagaduguo, iĝis urboj-ĝemeloj. Tamen en 2018, post periodo je 24 jaroj, Vagaduguo decidis ke ĝi deziras denove transiri al la PRĈ [Ĉinio] kaj nun ĝi subtenas kompletajn diplomatiajn rilatojn sole kun Pekino.
#000009
Por kompreni la komplikajn rilatojn kiuj ligas Tajvanon kaj Burkinon, Global Voices interparolis per Zoom kun franca doktoro kaj profesoro Dramane Germain Thiombiano, kiu instruas ĉe la Tajvana Nacia Universitato de Scienco kaj Teknologio Yunlin en la sudokcidento de la insulo. Tie li koncentriĝas je politika ekonomiko, internaciaj institucioj kaj negocaj strategioj en sia akademia kaj instruista laboro. Thiombiano devenas de Burkino, kie li laboris kiel socia edukisto antaŭ ol foriri al Tajvano antaŭ 12 jaroj, ricevinte subvencion por studado kaj poste restis por instruado.
#000010
La intervjuo estis redaktita celante stilon kaj koncizecon.
#000011
En 1973 le Burkina Faso a reconnu Pékin qui promettait une aide substantielle en construction et financement de grandes infrastructures. En 1994, Ouagadougou a de nouveau reconnu Taïwan car la Chine montrait peu d'intérêt pour le Burkina Faso, même si après le massacre de Tiananmen en 1989, Blaise Compaoré était le premier chef d'état africain à visiter la Chine dans un climat de boycott diplomatique. De plus une visite en 1994 du ministre des Affaires étrangères chinois en Afrique n'a pas inclus le Burkina Faso, et ceci a dépassé les limites pour Compaoré, car la Chine a manifestement privilégié d'autres pays comme le Mali.
#000015
De 1994 à 2018 les relations entre Taïwan et le Burkina Faso étaient très chaleureuses, et ont beaucoup apporté sur le plan de l'éducation, la formation médicale, et le transfert de savoir-faire technologique grâce surtout à ICDF, le bureau d'aide et de coopération taïwanais.
#000016
Dans les années 60, le Burkina Faso était un pays tout neuf et Taïwan avait envoyé ses techniciens dans la vallée du Kou dans le sud-est du pays pour aider à la riziculture. J'ai personnellement rencontré un Taïwanais, Monsieur Li qui a travaillé à l'époque dans ce projet, et a été décoré en 2008 par le Président Blaise Compaoré. Taïwan maintient une association des techniciens qui ont travaillé au Burkina Faso et se retrouvent régulièrement pour discuter de la Haute-Volta car c'était le nom du pays à l'époque. La plupart d'entre eux ont entre 70 et 80 ans aujourd'hui et gardent de très bon souvenirs.
#000017
Au Burkina-Faso, c'est plus difficile de garder cette mémoire car les gens disent tout simplement ‘chinois’. Seuls les gens qui ont côtoyé directement les Taïwanais parlent de Taïwan, les autres ne font pas la différence avec les Chinois de Chine. De plus dans les années 60 et 70, Taïwan n'utilisait que le nom de République de Chine, ce qui ajoute à la confusion des plus jeunes qui n'ont pas connu cette époque.
#000018
Ensuite la coopération de Chine qui a suivi a souvent emboîté le pas à des projets taïwanais, parfois dans les mêmes lieux, donc la plupart de Burkinabè ne font pas la distinction. Par contre ceux qui ont étudié à Taïwan – parmi eux il y a beaucoup de médecins – savent très bien ce que les Taïwanais ont réalisé pour notre pays. Les gens savent aussi que Taïwan a apporté son aide au barrage de Bagré au nord-est du pays, et font souvent référence à l'île en l'appelant “La petite Chine” pour faire la différence avec Pékin qu'ils nomment la “grande Chine”.
#000019
En 1973 Burkino agnoskis Pekinon, kiu promesis gravan helpon pri la rekonstruado kaj financado de la gravaj infrastrukturaj objektoj. En 1994 Vagaduguo denove agnoskis Tajvanon, ĉar Ĉinio montris malmultan intereson pri Burkino, kvankam post la masakro sur placo Tian An Men en 1989, Blaise Compaoré iĝis la unua afrika ŝtatestro vizitinta Ĉinion en etoso de diplomatia bojkoto. Eĉ pli, vizito de ĉina ministro pri eksteraj rilatoj en 1994 ne inkludis Burkinon, kaj tio ĉi estis sufiĉa por Compaoré, dum Ĉinio videble favoris aliajn landojn kiel Malio.
#000021
De 1994 ĝis 2018 la rilatoj inter Tajvano kaj Burkino estis vere varmaj kaj donis multon rilate edukadon, medicinan instruadon kaj transdonon de teknologioj ĉefe danke al ICDF, la oficejo de Tajvano pri helpo kaj kooperado.
#000022
En la 1960-aj jaroj Burkino estis tute nova lando kaj Tajvano sendis siajn teknikistojn al la valo Kou en la suda parto de la lando por helpi pri kultivado de rizo. Mi persone renkontis tajvananon Li, kiu laboris pri tiu ĉi projekto tiutempe, kaj estis premiita de prezidanto Blaise Compaoré en 2008. Tajvano subtenas asocion de teknikistoj, kiuj laboris en Burkino kaj ili regule renkontiĝas por priparoli la Respublikon Supra Voltalando, kiel nomiĝis la lando tiutempe. Plejparto el ili hodiaŭ havas 70 ĝis 80 jarojn kaj havas vere bonajn rememorojn.
#000023
En Burkino estas pli malfacile subteni tiun ĉi memoron, ĉar homoj simple diras “ĉinoj”. Nur homoj kiuj havis rektajn kontaktojn kun tajvananoj parolas pri Tajvano, la aliaj ne diferencigas ilin de la ĉinoj el Ĉinio. Eĉ pli, en la 1960-aj kaj 1970-aj Tajvano uzis sole la nomon Respubliko Ĉinio, kio pli konfuzigas la junajn generaciojn kiuj ne konas tiun ĉi epokon.
#000024
Pro tio la sekvinta kooperado kun Ĉinio, kiu ofte sekvis la spurojn de Tajvanaj projektoj, foje en la samaj lokoj, por plejparto de burkinanoj ne havas diferencon. Aliflanke, tiuj studintaj en Tajvano — inter ili estas multaj kuracistoj — bone scias kion la tajvananoj faris por nia lando. Homoj ankaŭ scias ke Tajvano helpis pri la digo Bagré en la nordorienta parto de la lando, kaj ili ofte nomas la insulon “Eta Ĉinio” por diferencigi ĝin de Pekino, kiun ili nomas “Granda Ĉinio”.
#000025
Por pliaj informoj legu: Oficialaj diplomatiaj rilatoj de Tajvano: Komplika ludo fronte al obstakloj fare de Ĉinio
#000027
FN: Kiel vi taksas la aktualajn rilatojn de Tajvano kaj la Afrika kontinento?
#000028
DGT: Au Nigéria la Chine met des bâtons dans les roues de Taïwan, car en 2017 elle a obtenu le déménagement du Bureau de représentation de Taipei en dehors de la capitale Abuja, suite à une aide de Pékin. Par contre la Côte d'Ivoire vient d'autoriser Taïwan à rouvrir un bureau de représentation en novembre 2022, suite à sa fermeture en 2017, et je pense qu'Abidjan veut démontrer son indépendance par rapport à la Chine en faisant ce geste, surtout qu'il y a des conflits entre Ivoiriens et Chinois dans certains grands projets en Côte d'Ivoire. Il y a aussi une petite communauté ivoirienne à Taïwan qui milite en faveur de relations approfondies avec l'île.
#000029
Svazilando havas ambasadejon, Sud-Afriko havas reprezentan oficejon kiu estas vere aktiva rilate universitatajn interŝanĝojn, Niĝerio faras same. Mi ankaŭ renkontis niĝeriajn komercistojn kaj virinojn kaj burkinajn studentojn, kiuj post la rompo de diplomatiaj rilatoj ne deziris veturi al Ĉinio kaj restis en Tajvano. Iuj laboras kiel esploristoj, instruistoj, iuj geedziĝis kun tajvananoj. Ekzistas kelkaj grupoj en WhatsApp, kie komunikiĝas afrikanoj loĝantaj en Tajvano.
#000031
Civitanaj komunikilojDisvolvadoEkonomio kaj komercoEn- kaj elmigradoHistorioInternaciaj rilatojHighlighting Taiwan's international invisibility
#000032
La kaŭzoj de estiĝo de la mito pri la kantona kiel pli aŭtentika ĉina lingvo
#000034
Dokumenta filmo el Tajvano prezentas forgesitan historion de vjetnama rifuĝejo en la 1970-aj jaroj
#000035
Ĉu Tajvano estas neagnoskita lando?
#000036
Rusiaj diplomatoj reagas al nova lingvoleĝo en Kirgizio, revenigante kolonian pasintecon
#000038
Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon.
#000044
Bonvolu subteni nian gravan laboron
#000046