Arto kaj kulturoBona novaĵoCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFreŝa NovaĵoHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndiĝenojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj ĵurnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraĵoParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifuĝintojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuiĝitaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojaĝo
#000004
Tiu ĉi artikolo de Nina Bojĉenko ĉe Political Critique estis tradukita de Victoria Roberts kaj aperis en Transitions Online la 8-an de oktobro 2021. Ĝi estas republikigata kadre de partnereco pri kundivido de enhavo kaj estas redaktita laŭ la GV-stilo.
#000007
La spaco inter la pola kaj belorusa landlimoj iĝis loko kie loĝas rifuĝintoj ekde aŭgusto. Pollando ne enlasas ilin kaj provas sendi ilin reen al Belorusio [eo], sed belorusaj gardistoj ankaŭ ne permesas al ili reveni.
#000008
En septembro Nina Bojĉenko raportis el la eta pola vilaĝo Usnarz Gorny, ĉe la landlimo de Belorusio, antaŭ ol iĝis neeble vojaĝi tien. Tie 32 homoj el Afganio [eo] fiksiĝis en la senhoma arbaro. Tio estas historio de tiuj ĉi homoj kaj kiel homrajtaj organizaĵoj kaj limgardistoj batalas pri ilia sorto.
#000009
Ni staras en ĉambreto, plena je diversaĵoj. Kato trovis por si makulon sur griza svitero kuŝanta surplanke. Alia kato volvis sin ĉirkaŭ mia kruro. La virino senorde pakas valizon, klarigante kion necesos fordoni kaj al kiu. Tio estas la dua adreso en Varsovio, kiun ni vizitis por preni aĵojn laŭvoje al la landlimo.
#000011
Mi malfermas la kofrujon de la aŭto kaj tien metas la du dorsosakojn kun varmaj vestoj kaj la satelitajn telefonojn. Ni devintus foriri antaŭ kelkaj horoj, sed prokrastis tion pro la petoj de volontuloj kolekti pli da transportotaj aĵoj.
#000013
Ne estos facile fordoni la satelitajn telefonojn: la homoj en la arbaroj estas ĉirkaŭitaj de limgardistoj, kiuj eĉ ne permesas al homrajtaj aktivuloj vidi ilin.
#000014
Ni venas al Usnarz Gorny, apud kiu en la arbaro fiksiĝis grupo el 32 homoj. Malheliĝas. Restis nur 10 km. Limgardista patrolo aperas sur renkonta vojstrio kaj sekvan sekundon ili lanĉas sian alarmon, signalante ke ni devas halti. Ni haltas. Post kiam la limgardistoj kontrolis niajn dokumentojn, ili klopodas kompreni celon de nia vizito kaj kial ni uzas tiom grandajn veturilojn (ni veturas en busetoj kun lokoj por multaj pasaĝeroj).
#000016
Mi eliras la aŭton. La vilaĝeto estas preskaŭ ne lumigata – ĉi tie estas nenio krom arbaro ĉirkaŭe. Tensio senteblas en la aero. Antaŭnelonge pasis nur po unu aŭto tage, sed ĉi tie nun estas ĉie patroloj, ĵurnalistoj kaj homrajtaj aktivuloj, kaj la timigitaj lokanoj.
#000025
Responde al sankcioj de EU [Eŭropa Unio, ndlr.] starigitaj kontraŭ Belorusio en aŭgusto, Minsko lanĉis migradan krizon ĉe la limoj de Pollando, Litovio kaj Latvio.
#000026
Interesogrupoj ĉe arablingva Fejsbuko informas pri kiel atingi Belorusion. La afiŝoj inkluzivas prezon kaj kontakteblajn telefonnumerojn. Post la alveno per aviadilo al Minsko, la homoj estas transportataj al la landlimo, sed ili devas transiri ĝin memstare. Iuj iras al la limo memstare. La postulataj prezoj varias de 100 ĝis kelkmil dolaroj.
#000028
Ĉe la pola flanko oni efektivigas kontraŭleĝan politikon de “forpuŝado”, persiste nomante tiujn militrifuĝintojn “kontraŭleĝaj enmigrintoj”.
#000029
Kadre de tiu ĉi politiko limgardaj trupoj igas enmigrintojn kaj rifuĝintojn reen transiri la landlimon de kie ili venis. La politiko estas rekta rompo de konstituciaj homaj rajtoj kaj de la Ĝeneva Konvencio [eo].
#000030
Se iu transirinta la limon ne havas vizon, li efektive estas kontraŭleĝa enmigrinto. Tamen se la homo prezentas sin kiel azilpetanton, li ne bezonas vizon. En tiu ĉi kazo migradaj servoj devas akcepti lian peton kaj lanĉi kontrolajn procedurojn. Ĝis la aŭtoritatoj decidos ĉu doni al li rifuĝintan statuson aŭ rifuzi, Pollando devas provizi provizoran loĝejon, manĝaĵojn kaj trinkaĵojn. Tio ĉi estas garantiita de internacia juro.
#000031
Sekve, la polaj limgardistoj simple detenas homojn en la vilaĝoj kaj arbaroj ĉe la limo kaj transportas ilin reen al Belorusio, rompante iliajn telefonojn por malebligi al ili komuniki aŭ filmi la okazaĵojn.
#000033
La poloj lasas homojn meze de arbaroj aŭ rekte antaŭ la belorusaj gardistoj, kiuj ankaŭ pelas ilin reen. Kaj tio ripetiĝas cirkle.
#000034
Dume homrajtaj aktivuloj ankaŭ observas la ĉelimajn areojn, provante trovi iun elirantan el arbaro antaŭ ol tion faros la limgardistoj. Kiam ili sukcesas fari tion, ili rapide registras personajn datumojn kaj vivhistoriojn kaj interŝanĝas telefonnumerojn. Ili ankaŭ donas prokurojn, kio faras la rifuĝinton kliento de la homrajta organizaĵo, kio signifas ke li ricevas advokaton por defendi siajn rajtojn. Teorie. Praktike la polaj limgardistoj malebligas al advokatoj aliron al iliaj klientoj, detruas prokurojn kaj sendas homojn reen al la arbaroj.
#000035
La homrajtaj organizaĵoj kaj aktivuloj komunikas per laŭparoliloj kun homoj tendumantaj inter la limoj, provante fari demandojn respondendajn per “jes” aŭ “ne”. Foje ili sukcesas interŝanĝi mesaĝojn, sed foje la limgardistoj enmiksiĝas, ekzemple startigante motorojn por ke neniu povu aŭdi ion ajn.
#000036
La homoj provantaj transiri al Pollando estas plejparte el Afganio, Irako, Sirio kaj Kongo – aliaj venas de Somalio, Jemeno, Egiptio, Kameruno kaj Taĝikio – iĝante viktimoj de fraŭdo fare de Lukaŝenko kaj la enmigrintofobio de la polaj aŭtoritatoj.
#000037
Alveninte ĉe la limo (por kio ili devis pagi grandajn sumojn), tiuj ĉi homoj ne imagas ke ili servas kiel ilo por Lukaŝenko. Ili ne havas varmajn vestojn, kuracilojn, manĝaĵojn. Ili ne havas kontakton kun siaj familioj kaj amikoj kaj kun neniu ĉe kiu ili povus peti helpon.
#000038
Paro da ĵurnalistoj venas de malantaŭ la angulo, laŭte babilante pri la situacio ĉe la limo. Unu el ili preskaŭ kolizias kontraŭ virino staranta apude, sed sukcesas eviti tion.
#000042
“Jes. Estas timige ke ili ludas per homoj. Mi ne scias kiu pravas kaj neniam ekscios. Mi nur scias ke la homoj en la arbaro iĝis ludiloj kaj ke tio estas nehumane.
#000045
Alia patrolo veturas preter ni kaj malrapidiĝas. La virino aspektas maltrankviligita, sed plu parolas.
#000046
“La alian tagon mi aŭdis pafon el la arbaro kaj miaj genuoj komplete fleksiĝis. Mi ne plu povas elteni tiun ĉi streĉon. Ĉu eblas solvi tiun ĉi konflikton humane?”
#000047
Fine de aŭgusto Pollando anoncis ke ĝi pretas helpi al Belorusio kaj provizi la homojn en la arbaro en Belorusio per ĉio necesa (dume insistante ke mankas rifuĝintoj en la arbaroj de Pollando). Varsovio sendis kamionon kun tendoj, litoj kaj personaj higienaĵoj kaj petis la registaron en Minsko akcepti la helpon. La kamiono atingis la landlimon kaj atendis permeson eniri – samtempe la polaj limgardistoj estis pelantaj homojn al Belorusio. Dume la belorusoj ŝovis ilin reen.
#000051
Ni proksimiĝas al la limgardejo, provante trovi la kamionon kun la helpo. Post kvin minutoj da veturado laŭlonge de la trafiklinio ni trovis kion ni serĉis.
#000052
Ĉio dronas en mallumo. Ni veturas laŭ la kampara vojo sekvante aŭton de nia amiko. Ni veturas malrapide por ne trafi iun beston. Ĉi tie estas multe da cervoj [eo]. Sekvan minuton la limgardistoj aperas ĉe nia vosto. Ili ŝaltas alarmon, signalante ke ni haltu. Mia amiko sukcesas forveturi kaj ni haltas.
#000056
Estis kvar limgardistoj. Du el ili estas komplete ekipitaj: veŝtoj, maskoj kaj atakfusiloj. Unu el ili, kiu ne havas maskon, estas juna: laŭaspekte li havas ĉirkaŭ 20 jarojn. Alia limgardisto, pli maljuna, petas niajn dokumentojn. Ni transdonas ilin.
#000057
“Kie estas la dua veturilo?” demandas la limgardisto. “Vi havis du”.
#000058
La limgardisto prenas niajn dokumentojn kaj iras al la aŭto, dum la du kun mitraletoj staras vojrande. Ni aŭdas tiun, kiu interparolis kun ni, provi voĉlegi niajn datumojn je la telefono. Oni ne aŭdas lin. Vere mankas konekto tie ĉi kaj nur tiu belorusa haveblas.
#000062
Post adiaŭi la limgardistojn, ni parkumas ekster la domo de nia kontaktulo. Neniu signala lampo troveblas en la ĉirkaŭaĵoj kaj la sola lumfonto estas la domo, situanta meze de la arbaro. La ĉielo estas kovrita je nuboj, estas malseke. Regas silento.
#000069
“Mi transloĝiĝis ĉi tien antaŭ kelkaj jaroj serĉante la pacon kaj kvieton” diras nia gastiganto. “Nur unufoje semajne la limgardistoj estis haltantaj pro enuo por trinki teon. Ili estis ĉarmaj homoj. Kaj nun ili batas per kolboj de siaj fusiloj kontraŭ la aŭtoglaco kaj kontrolas miajn dokumentojn” diras li, aranĝante vespermanĝon por ni.
#000071
“Ili haltigis nin kvarfoje en la lastaj 10 km” diras mi. “Unu el la lastaj limgardistoj estis vere ĉarma”.
#000072
La sepa matene. Estas malforta nebulo kaj niaj piedoj jam estas malsekaj pro roso. Estas malvarme.
#000076
La tendaro de homrajta grupo estas antaŭ ni: kvar tendoj kaj ĉirkaŭ 10 veturiloj.
#000077
Tuj post la tendaro la limgardistoj formas linion, kontrolante aliron al la grupo da rifuĝintoj. Antaŭ nur kelkaj tagoj eblis atingi tiun ĉi grupon da homoj, sed nun la aktivuloj estas forbaritaj, do ne eblas vidi iun ajn el tiuj sidantaj en la arbaro.
#000078
Unu el la homoj el la homrajta organizaĵo eliras tendon, tenante enmane kruĉon kaj vaporantan termoson.
#000079
“Estas malvarme. Ĉiuj homoj en la arbaro estas jam malfortaj. Multaj el ili havas stomakdolorojn, verŝajne pro la akvo. Ĉi tie estas marĉoj ĉirkaŭe”.
#000082
Dum la kelkaj sekvaj tagoj la virino el la pola homrajta organizaĵo Pano kaj Salo rakontos al mi pri kiel ŝi trovis gravedulinon, kiu pasigis du semajnojn en la arbaro aŭ la diabetulon kiu falis je komato – sed la limgardistoj rifuzis voki ambulancon por li.
#000083
“Homoj montris al ni bluaĵojn pro la batado, rakontis al ni kiel la limgardistoj sendis hundon kontraŭ ili. Sed kiam ili diris al la belorusoj ke ili ne volas iri al Pollando kaj deziras reveni, la limgardistoj ekpafis apud iliaj piedoj, devigante ilin reveni” aldonis ŝi.
#000084
Tiumomente ni estas veturantaj laŭlonge de la limo. Malantaŭ la limpasejo Pollando starigis jam pikdraton ĉirkaŭ unu metron altan. En aŭgusto Ukrainio donacis al Litovio 38 tunojn da pikdrato kiel humanitaran helpon.
#000085
Mi haltas ĉe loko, kie la pikdrato estas iom damaĝita. Mi atente rigardas al la akraj tranĉiloj, provante trovi sangospurojn. Baldaŭ post tio bildoj de vunditaj homaj kruroj aperos en Interreto. Kaj post unu semajno la belorusaj limgardistoj publikigos la unuan filmeton pri la kripligita korpo de cervo, vundinta sin kontraŭ la pikdrato.
#000086
Ni veturas reen al Varsovio laŭ malplena ŝoseo. Post kelkaj tagoj la pola registaro deklaros krizostaton [en] kaj la aktivuloj, ĵurnalistoj kaj defendantoj de homaj rajtoj estos forpelitaj de la ĉelima zono. Ĉiuj haste forveturos por forlasi la areon antaŭ meznokto. Tio rezultiĝos je trafikŝtopiĝo el aktivuloj forirantaj el la areo... kaj trafikŝtopiĝo el soldatoj kaj policistoj venantaj tien.
#000087
En la sama tago kiam estis proklamita la krizostato, komenciĝos protestoj en Varsovio. Homoj kolektiĝos ĉirkaŭ la Sejmo – malsupra ĉambro de la parlamento – por esprimi solidarecon kun enmigrintoj kaj rifuĝintoj, dum aktivulaj grupoj starigos tendaron kaj komencos malsatstrikon. Policanoj estos pli multnombraj ol la protestantoj.
#000088
La homrajtaj organizaĵoj unuiĝos je unueca observanta grupo kaj daŭrigos filmi eventojn en la ĉelimaj areoj kio ne estas malpermesate dum la krizostato. Aktivuloj vojaĝos tra la ĉelimaj vilaĝoj rakontante al la lokanoj kiel ili povas helpi al la rifuĝintoj sen rompi la leĝon.
#000089
La krizostato plu validas en la areo ĉirkaŭ Usnarz Gorny. Tie ne plu estos iuj ajn atestantoj. Ĉiuj foriris. Nur la persona faktoro restis: foje iuj homoj sukcesas trapasi pro pli humanaj limgardistoj, kiuj permesas al ili filmi okazintaĵojn. Foje ili sukcesas penetri tra la barierojn aŭ ricevi iom da akvo. Aŭ foje ili ricevas kuglon je piedo – nun ĉio dependas de bonŝanco.
#000091
Nokte la 8-an de septembro la temperaturo falis ĝis 3 gradoj de Celsio kaj la sekvan tagon la pola limgarda servo raportis pri la unuaj trovitaj korpoj, tri viroj el Irako.
#000092
La saman tagon informo pri la trovo de virina korpo aperis en raporto de la belorusa limgarda servo. Oni raportis ke ĉe la pola limpasejo, ne malproksime de la loko kie la korpo estis trovita, estis klare videblaj spuroj de korpo, trenita el Pollando al Belorusio.
#000093
La raporto pri la incidento tekstis: “Ĉirkaŭ la korpo estis tri infanoj inter 7 kaj 15 jaroj kaj ankaŭ viro kaj maljuna virino. Ili rakontis ke ili estis devigitaj iri al la limo kaj poste transiri la polo-belorusan landlimon sub minaco de pafiloj”.
#000094
Civitanaj komunikilojEn- kaj elmigradoHomaj rajtojHomama agadoInternaciaj rilatojPolitikoRifuĝintoj
#000095
Kiel kurdlingvaj dividoj malhelpas aliron al informoj
#000100