Antaŭ 100 jaroj: Ruslando malsatas
#000000
En februaro 1922 la usona periodaĵo Amerika Esperantisto aperigis alvokon sendi helpon al malsatantoj en soveta Ruslando. En la rubriko ”Antaŭ cent jaroj” ni republikigas diversmaniere atentindajn ĉerpaĵojn el Esperanto-gazetoj.
#000001
Laborantoj de la usona helporganizaĵo ARA disdonas nutraĵon al infanoj dum la malsato en Rusio en 1921-1922.
#000002
La revuo Amerika Esperantisto estis fondita en 1906 kaj en 1908 iĝis la oficiala organo de Esperantista Asocio de Norda Ameriko (EANA). En 1956 EANA estis eksigita kiel landa asocio de UEA post kiam ĝi sub la influo de makartismo lanĉis denuncan kampanjon kontraŭ UEA. Kiel landa asocio anstataŭe estis akceptita ELNA (Esperanto-Ligo por Norda Ameriko).
#000003
Post tio EANA perdis sian signifon kaj en 1963 Amerika Esperantisto ĉesis aperi. En la 1920-aj jaroj ĝi tamen estis la ĉefa gazeto de la usona movado. En la kolekto de Aŭstria Nacia Biblioteko en cifereca formo legeblas la jarkolektoj 1906–1931.
#000004
La alvoko, kiu aperas en la januara numero de la jaro 1922, temas pri la tiama malsatego en Soveta Rusio, kaŭzita de la unua mondmilito, poste la revolucio, interna milito kaj la militkomunismo.
#000005
La ”Ligo de Tut-pacifika Oceano”, nome de kies loka branĉo estis sendita la alvoko, ŝajne estas la iom obskura organizaĵo PPU (Pan Pacific Union), ligita kun la internaciisma movado en Havajo. En la komenco de 1922 ankoraŭ ne ekzistis Sovetio, kaj la plej orienta parto de Rusio, ĉe la Pacifiko, apartenis al la Respubliko de Fora Oriento.
#000006
La teksto de 1922 aperas ĉi-sube senŝanĝe. La vorto ”apartaĵo” (anstataŭ ”sekcio”) ŝajnas esti paŭsaĵo de la rusa vorto отделение (apartigo/sekcio).
#000007
"Helpu!" Sovetrusa afiŝo de la jaro 1921.
#000009
Jam nuntempe loĝantaro sin nutras per herbo, bero, kaj arbŝelo; miloj da senkulpaj virinoj kaj infanoj pereadas de malsato. Mizero – ne estinta ankoraŭ dum la tuta historio de la homaro pro sia grandamplekseco!
#000011
Malsatantoj bezonas tutmondan helpadon, milionojn da dolaroj kaj milionon da pudoj de provizaĵo. Siberio, estinta grenejo de Ruslando, tiomgrade suferas mem de malbona rikolto, ke eĉ al ĉi-tiea loĝantaro minacas la morto de malsato, precipe al malsata popolamaso, kiu el Ruslando nun moviĝas ĉi tien por serĉado de manĝaĵo, pleniginte per si la tutan Okcidentan Siberion.
#000012
Por Siberio la mizero devas esti ankoraŭ pli granda, ĉar de Okcidento siberia loĝantaro ne povas ricevi provizaĵon pro malsateco de eŭroprusa loĝantaro, kiu mortante de malsato ne preterlasas grenajn transportojn, se eĉ ili estus veturigataj per tankoj kaj kirasvagonaroj.
#000013
Por Siberio restas sola vojo, per kiu ĝi povus ricevadi provizaĵon, nome: trans Vladivostok per fervojo.
#000014
Siberia apartaĵo de ligo de tut-pacifika-Oceano en urbo Vladivostok, unuiĝinte kun ĉi-tieaj apartaĵoj kaj filioj de aliaj internaciaj organizaĵoj kaj kun ”Apudmara komitato societaj organizaĵoj de urbo Vladivostok por helpado al malsatantoj de Ruslando” sin turnas al vi, loĝantoj de pacifik-oceanaj landoj kun varmega alvoko:
#000015
Sendu al ni en urbon Vladivostok, al oficejo de komitato de Siberia Apartajo (Pan Pacific Union) senprokraste grenon, monon, kaj medicinan helpaĵon.
#000016
Mem organizu komitatojn por savado de malsatanta rusa popolo! Kredantoj! ne forgesu la plej altajn fundamentojn de humaneco kaj amon al proksimuloj!
#000017
Homoj de scienco kaj arto, kiel pereige influos ekonomia detruaĵo de Ruslando je bilanco kaj amplekseco de tutmonda vendokampo.
#000018
Laborista klaso! vi, kiu mem bone konas malsaton kaj mizeron, subtenu nian laboran popolon en tiu-ci terura momento.
#000019
Junaj esperantistoj ekde 1878 iĝos libro
#000026
La argentina selektitaro estas ĉampiono de la mondpokalo de KataroIrano: unua ekzekuto ligita al la tumultojDu misiloj trafis PollandonUN: amasa plimulto por kondamni la rusiajn aneksadojn en UkrainioParlamentaj balotoj en Latvio: tutnova vizaĝo por la deputitaro
#000030
Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracionVenkado de ekzistadismaj krizoj per muziko: Karolina Cicha de PollandoMeksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn
#000031
Jubileoj kaj memordatoj en februaro 2023Anna Löwenstein: Niaj atingoj kaj malsukcesoj dum 2022UK-108: 772 aliĝintoj el 51 landoj
#000032