Hodiaŭ mi estis atestanto antaŭ tribunalo. Tio estis interesa sperto, ĉar mi nur du fojojn vizitis juĝejon. La unua fojo estis proksimume en 1987. Tiam, ankoraŭ en GDR, okazis ĉiumarde »senkosta jura konsilado«. Tiun konsiladon mi uzis, por defendi min kontraŭ tedaj policaj persekutoj. Do, mi demandis alian ŝtatan organon, kion la polico rajtas kaj ne rajtas. Servis juĝisto, kaj post mia demando ŝi komencis ridi, ĉar mi estis la unua, kiu petis konsilon pri tia demando. Tial ŝi ne tuj povis respondi mian demandon, sed poste ŝi indikis la plej koncernan leĝon kaj fakan literaturon. Tiel ŝi efektive helpis min.
#000001
Hodiaŭ do la dua fojo en juĝejo. Eĉ kun funkcio en kriminala proceso! Temis pri krimo en 2012. Nature mi apenaŭ memoras, kio okazis antaŭ sep jaroj. Temis pri rompo en komunan kelon kaj ŝtelo de mia biciklo. Oni ŝtelis ankaŭ aliajn biciklojn el la kelo, sed ŝajne nur mi denuncis la krimon. Multaj kredas ne inda denuncon de bicikloŝtelo, ĉar la polico ne okupiĝas pri tiaj bagateloj, sed mi havas bonajn spertojn pri la spuremo de la polico. Ĝi jam trovis bandon de junuloj, kiuj damaĝis alian biciklon de mi.
#000002
La hodiaŭa juĝoto eble ne mem rompoŝtelis mian biciklon. Oficiale la tribunalo procesis kontraŭ li pro krimo, kiun mi devis serĉi en vortaro: profesieca ricelado. Riceli signifas laŭ PV: »Konscie helpi ŝteliston aŭ rabiston, ricevante la ŝtelitaĵon por ĝin konservi, kaŝi aŭ memprofite vendi.« Mi tute ne povas imagi, pri kio la ulo fakte kulpas. Mi nur scias, ke la polico trovis grandan stokon de diversaj ŝtelitaĵoj, inter ili ankaŭ parton de mia biciklo. Do, eble la ulo mem komercis per la ŝtelitaĵoj, aŭ li estis nura posedanto de la kaŝejo, aŭ io alia. Li aspektis ne tiel ruza, kiel mi imagis riceliston.
#000003
Tamen, la supozata kulpo de la juĝoto devas esti sufiĉe granda, ĉar li evidente ne venis el la propra hejmo, sed kun tintaj ĉenoj ĉirkaŭ manoj kaj piedoj kaj gardata de du policanoj. Krome, la proceso ne okazis en normala Regiona Juĝejo, sed en pli supera Landa Juĝejo. Landa Juĝejo estas apelacia instanco kontraŭ verdiktoj de Regionaj Juĝejoj. Krome, Landa Juĝejo povas esti ankaŭ la unua instanco, se la krimo sufiĉe gravas. Tiel estis ĉikaze. El la formalaj cirkonstancoj de la proceso mi konkludas, ke, se la tribunalo opinios la juĝoton kulpa, li ricevos punon de minimume kvar jaroj en malliberejo. Pri malpli grava krimo la Tria Granda Kriminala Ĉambro de la Landa Juĝejo ne okupiĝus.
#000004
Atesti en la Landa Juĝejo, tio signifas, ke mi devis ellitiĝi je la kvina horo, veturi per trajno al la urbo Halle kaj tie atendi ekde la naŭa horo antaŭ salono 187. Por eniri la juĝejon necesis sekureca kontrolo kiel en flughaveno. Interne la Landa Juĝejo estas spirhaltige bela kaj multkolora. Jen vera justica palaco! Kaj preskaŭ senhoma.
#000005
Bonŝance mi ne devis atendi longe antaŭ salono 187. Juĝeja oficisto rimarkis mian fruan alvenon kaj demandis la juĝistojn, ĉu ili volas komenci per mia atestado. Do, mi tuj povis eniri la juĝsalonon. Mi eksidu en la mezo de la salono ĉe tableto kun mikrofono. Maldekstre sidis la juĝoto kun sia advokato. Dekstre la prokuroro. La juĝista tablo antaŭ mi estis ankoraŭ malplena. Post kelkaj minutoj venis el apuda ĉambro kvin juĝistoj (tri profesiaj kaj du laikaj). Ni ĉiuj devis ekstari ĝis la prezidanta juĝisto petis nin residiĝi.
#000006
Parolis preskaŭ nur tiu prezidanta juĝisto. Ŝi mallonge klarigis, kio estu traktota dum la postaj horoj, kaj komencis pridemandi min: mia persona nomo, aĝo, loĝloko kaj profesio. Mi elektis la plej prestiĝan el miaj profesioj: »arbohakisto«. Poste ŝi demandis kelkajn detalojn pri la rompoŝtelo de mia biciklo, sed kiel mi jam supozis: mi ne povis rakonti multon pri krimo, kio okazis antaŭ sep jaroj. Al mi ŝajnas, ke mia plej grava helpo por la proceso estis informoj, kiuj dokumentoj kun pliaj detaloj devus ekzisti: almenaŭ la polica protokolo de mia denunco kaj mallonga retpoŝta korespondado kun la polico, post kiam ĝi trovis parton de mia biciklo en la ricelista stoko. Tiujn dokumentojn la tri profesiaj juĝistoj serĉis en la dosierujoj kaj iom diskutis pri la trovitaĵoj. Fine la prezidanta juĝisto demandis la advokaton kaj la prokuroron, ĉu ankaŭ ili deziras pridemandi min, sed ambaŭ rezignis.
#000007
Je mia liberigo ŝi subskribis atestilon, ke mi rajtas ricevi atestantomonon. Tio estas repago de elspezoj por unuaklasa trajnbileto kaj modesta rekompenco pro mia perdita tempo. Mi ankoraŭ iomete vagis tra la bela juĝeja domo, prenis mian atestantomonon el la juĝeja kaso kaj eliris en someran pluvon.
#000008
De Lessing famas du libroj, aŭ nur ties titoloj: Historio kiel sencigo de la sensenca (1919) kaj La juda memmalamo (1930). La unua titolo esprimas la konstruisman perspektivon, ke okazaĵoj ne havas sencon en si mem, sed al ili homoj nur poste aldonas sencojn per rakonto de historio. Ankaŭ la dua libro temas pri tia senciga rakontado, sed speciale pri antisemitaj rakontoj.
#000010
Theodor Lessing famas ankaŭ pro sia tragedia vivo. Kiel politika publicisto li esprimis opiniojn, kiuj ĝenis naciistojn. En 1925 li verkis karakterizan portreton pri Paul von Hindenburg. Lessing avertis pri tiu onta Prezidanto de Germanio, kiu en 1933 donis regan potencon al Hitler. La averto de Lessing kaŭzis multajn protestojn inter naciistoj. Studantoj eĉ fondis Batalkomitaton kontraŭ Lessing. Post la potencakiro de la nazioj en 1933 Lessing fuĝis al Ĉeĥoslovakio. Tie aperis en kelkaj germanlingvaj gazetoj la mensogo, ke ricevus rekompencon tiuj, kiuj kaptus Lessing kaj delokus lin al Germanio. En la 30a de aŭgusto 1933 tri naziaj murdistoj pafis al Lessing en lia verkoĉambro. La sekvan tagon li mortis. Tiel Theodor Lessing fariĝis la unua viktimo, kiun nazioj murdis sur teritorio de Ĉeĥoslovakio.
#000012
BBC enretigis 16 000 sonojn el sia arkivo. Ekzemple, vi povas aŭskulti la sonon »Unu anĝelo dum flugo«. La fluganta anĝelo estis registrita en la jaro 1967. Eble tiam la anĝeloj ankoraŭ pli oftis.
#000014
La 27a de januaro en Germanio
#000016
En la 27a de januaro 1945 soldatoj de Soveta Unio liberigis la koncentrejon Aŭŝvico. Tial UN en 2005 deklaris tiun tagon kiel »Tagon de la memoro pri la viktimoj de la holokaŭsto«. En Germanio la 27a de januaro nomiĝas alie. Ekde 1996 ĝi estas la oficiala »Tago de la memoro pri la viktimoj de la naziismo«.
#000018
La holokaŭsto estas do la domina historia rakonto. El tio sekvas, ke nia memoro fokusas al ses milionoj el ĉirkaŭ 60 milionoj da viktimoj. Plimulto de la viktimoj estas aŭ forgesataj aŭ marĝenigataj.
#000020
Jen ekzemplo de historia fakto, kiu estas ja bone dokumentita en faka literaturo, sed kiu ne bone sidas en la rakonto holokaŭsto: Ĉiu scias aŭ sciu, ke en Aŭŝvico multege da judoj estas murditaj en gaskameroj. Sed apenaŭ iu scias, ke la nazioj konstruis la gaskamerojn en Aŭŝvico origine ne por judoj, sed por sovetiaj militkaptitoj. Ĉiu sciu ke la nazioj murdis ses milionojn da judoj, sed fakte la plej granda viktimogrupo estas 27 milionoj da civitanoj de Soveta Unio. Hitler nomis la okupadon de Soveta Unio »rasa milito«. La homoj tie estis deklaritaj ekstermindaj »subhomoj«.
#000021
Kiu kulpas pri la forgeso? Respondecas diversaj fortoj. Tre gravas la okcidenta kontraŭkomunismo dum la Malvarma Milito. Sed kulpas ankaŭ la memorokulturo en Soveta Unio. Tie dominis la historia rakonto »Granda Patrolanda Milito«. En tiu rakonto sovetianoj kompreneble estas precipe venkintoj, ne viktimoj.
#000022
Al tio Menaĥem, filo de Jehudo, respondis ne ŝancelite: »Perforto estas nek bono nek malbono, ĝi estas perforto; bona aŭ malbona estas nur ĝia apliko. La perforto de la brako estas malbona, se ĝi estas levita por prirabo kaj subigo de malfortuloj; sed se ĝi estas levita por laboro kaj por defendo, tiel perforto estas bona. Prave: oni ne estingas fajron per fajro kaj ne sekigas akvon per akvo. Tamen, la ŝtonon oni rompas per ŝtono, la ŝtalon oni baras per ŝtalo kaj perforton per perforto. Kaj krome: la supereco de la romianoj estas la fajro, sed via humileco – la ligno. La fajro estingiĝos ne antaŭ la forvoro de la tuta ligno.«
#000025
Promene tra naturo kaj kulturo
#000029