La granda aventuro kaj aliaj noveloj
#000000
Por ke romano estu klasika...
#000003
Por ke romano estu klasika, necesas ke oni povu legi kaj legu
ĝin. Tial meritas aplaŭdon reeldonado de daŭre valoraj verkoj.
Prioritato estu la Baza Legolisto de la Originala Esperanta
Literaturo, neriproĉeble kompilita de William Auld. Ankaŭ UEA
povas kaj devas disdoni ĝin flugfolie en la kongresaj
#000004
Laŭeble reaperu ankaŭ aliaj titoloj. Sed oni memoru, ke por
ke verko estu klasika, ne sufiĉas nomi ĝin tia. Oni do ne
konfuzu la serion Esperantaj Klasikaĵoj de HEA (laŭ la Baza
Legolisto) kun la serio Originala Literaturo Klasika de Pro
Esperanto (viena eldonejo de Herbert Mayer). Al la unua apartenas
La granda aventuro. Al la dua, La longa vojo kaj Maria
#000005
Kaj nun, ĉar temas pri majstro de nia beletro, mi rifuzas
#000010
Jen la dua novelaro de Ferenc Szilágyi, aperinta en
1945. La plimulto el la noveloj sendube estas verkitaj en la
milita tempo, kaj militaj cirkonstancoj kadras la enhavon de
proksimume duono el ili. Du noveloj estas el 1931 kaj spegulas la
tragikon de la tiama kriza tempo. Kvankam la milito do altrudas
sin kiel ĉeftemon, tamen milde kaj insiste Szilágyi defendas
kiel veran temon la ŝancojn de homoj kaj homeco en tiu milita
#000011
En milita tempo okazas ankaŭ Libera rabo, tamen temas
pri milito en alia erao, kaj en ĉi novelo la humanismo tute
venkas super la milita teroro kaj pesimismo. Ĝi estas rakonto
pri reala figuro, la hungara poeto Miĥaelo Fazekas (1766-1828)
kaj plurrilate similas la novelon Koko krias jam! el pli
#000014
En la unua mondmilito okazas rakonto Elinjo, kiu tamen
ĉefe estas rakonto pri la unua sukcesa provo verki, kvankam la
aŭtoro ne uzas tiun vorton. Temas pri la kreo de fikcia knabino
por konsoli amikon - kaj amuzi sin mem. Ĝi estas sukcesa novelo
en facila tono, iom similanta similtemajn novelojn de sveda
#000015
Plej elstara el la kolekto eble estas La liberiĝo de la
juĝisto. Ĝi estas ŝajne leĝera, facila, ĉiutageca
aventureto, kiu tamen iom post iom profundiĝas kaj fine iĝas
vera dramo. Jen la homa psikologio de la aŭtoro atingas vere
#000016
Restas kelkaj bagatelaj sed spritaj kaj plaĉaj noveletoj plus
du Esperantoklubaj teatraj skeĉoj. Entute la novelaro el 1945
estas tre valora verko en la originala Esperanta literaturo, kaj
mi demandas min nur, kial ĝi neniam estas reeldonita.
#000017