Wikipedia's Education as translated by GramTrans
#000000
Eduko estas la procezo de faciligado de lernado, aŭ la akiro de scio, kapabloj, valoroj, kredoj, kaj kutimoj.
Instruaj metodoj inkludas rakontadon, diskuton, instruadon, trejnadon, kaj direktitan esploradon.
Eduko ofte okazas sub la konsilado de edukistoj, sed lernantoj ankaŭ povas eduki sin.
Eduko povas okazi en formalaj aŭ neformalaj kontekstoj kaj ĉiu sperto kiu havas forman efikon al la maniero kiel oni pensas, sentas, aŭ agoj povas esti konsideritaj instruaj.
La metodaro de instruado estas nomita pedagogio.
#000001
Eduko ofte estas dividita formale en tiajn stadiojn kiel antaŭlernejo aŭ infanĝardeno, bazlernejo, mezlernejo kaj tiam kolegio, universitato, aŭ metilernado.
#000002
Rajto al eduko estis rekonita fare de kelkaj registaroj, sur la tutmonda nivelo: Artikolo 13 el la 1966 Internacia Pakto de la Unuiĝintaj Nacioj sur Ekonomia, Socia kaj Kultura Juro rekonas universalaĵon rekte al eduko.
En la plej multaj regionoj eduko estas deviga supren al certa aĝo.
#000003
Malfermu edukon kaj elektronikan teknologion
#000005
Eduko kaj teknologio en evolulandoj
Malpubliko vs publika financado en evolulandoj
#000006
Etimologie, la vorto "eduko" estas derivita de la latina ēducātiō ("reproduktado, alportanta supren, bredado") de ēdūcō ("mi edukas, mi trejnas") kiu estas rilatita al la homonim ēdūcō ("mi gvidas antaŭen, mi prenas;
mi levas supren, mi starigas") de ē- ("de, el") kaj dūcō ("mi gvidas, mi kondukas").
#000007
Eduko komencis en antaŭhistorio, kiam plenkreskuloj trejnis la idon en la scio kaj kapabloj rigarditaj kiel necesaj en sia socio.
En antaŭ-kleraj socioj tio estis atingita buŝe kaj per imitaĵo.
Rakontado pasis scion, valorojn, kaj kapablojn de unu generacio al la venonta.
Ĉar kulturoj komencis etendi sian scion preter kapabloj kiuj povus esti facile lernitaj tra imitaĵo, formala eduko formiĝis.
Lernejoj ekzistis en Egiptujo dum la la Meza Regno.
#000008
Platono fondis la akademion en Ateno, la unua institucio de pli alta lernado en Eŭropo.
La grandurbo de Aleksandrio en Egiptujo, establita en 330 a.K., iĝis la posteulo al Ateno kiel la intelekta lulilo da Antikva Grekio.
Tie, la granda Biblioteko de Aleksandrio estis konstruita en la tria jarcento a.K.
Eŭropaj civilizoj suferspertis kolapson de legopovo kaj organizo post la falo de Romo en AD 476.
#000009
[ citaĵo bezonis ] Post la Fall of Rome (Falo de Romo), la Romkatolika Eklezio iĝis la sola protektanto de klera stipendio en Okcidenteŭropo.
La eklezio establis katedrallernejojn en la Frua Mezaj Aĝoj kiel centrojn de progresinta eduko.
Kelkaj el tiuj establadoj finfine evoluis en mezepokajn universitatojn kaj prapatrojn de multaj el la modernaj universitatoj de Eŭropo.
Dum la Matura Mezepoko, Chartres Cathedral funkciigis la faman kaj influan Chartres Cathedral School.
La mezepokaj universitatoj de okcidenta kristanaro estis bon-integraj laŭlarĝe ĉio el Okcidenteŭropo, apogita libereco de enketo, kaj produktis bonegan gamon da bonaj akademiuloj kaj fizikistojn, inkluzive de Thomas Aquinas de la University of Naples (Universitato de Napolo), Robert Grosseteste de la Universitato de Oksfordo, fruan interpretanton de sistema metodo de scienca eksperimentado, [7] kaj sankt Albert the Great (Albert-horloĝoĉeno la Famulo), pioniron de biologia kampesplorado.
Fondita en 1088, la University of Bologne (Universitato de Bologne) estas konsiderita la unua, kaj la plej maljuna kontinue operacianta universitato.
#000011
Aliloke dum la Mezepoko, islama scienco kaj matematiko prosperis sub la islama kalifujo kiu estis establita trans la Proksima Oriento, etendiĝante de la Ibera Duoninsulo en la okcidento ĝis la Induso en la oriento kaj ĝis la Almoravida dinastio kaj Imperio Malio en la sudo.
#000012
La Renesanco en Eŭropo enkondukita en nova epoko de scienca kaj intelekta enketo kaj aprezo de malnovgrekaj kaj romiaj civilizoj.
Ĉirkaŭ 1450, Johannes Gutenberg evoluigis presilon, kio permesis al verkoj de literaturo disvastiĝi pli rapide.
La eŭropa Aĝo de Imperioj vidis ke eŭropaj ideoj de eduko en filozofio, religio, arto kaj sciencoj disvastiĝas ĉie sur la globo.
Misiistoj kaj akademiuloj ankaŭ alportis reen novajn ideojn de aliaj civilizoj - kiel kun la Jesuit China misioj kiuj ludis signifan rolon en la dissendo de scio, scienco, kaj kulturo inter Ĉinio kaj Eŭropo, tradukado laboras de Eŭropo kiel Elementoj de Eŭklido por ĉinaj akademiuloj kaj la pensoj de Konfuceo por eŭropaj spektantaroj.
Klerismo vidis la aperon de pli sekulara instrua perspektivo en Eŭropo.
#000013
En la plej multaj landoj hodiaŭ, plentempa eduko, ĉu en la lernejo aŭ alie, estas deviga por ĉiuj infanoj supren al certa aĝo.
Pro tio la proliferado de deviga instruado, kombinita kun loĝantarkresko, Unesko kalkulis ke en la venontaj 30 jaroj pli da homoj ricevos formalan edukon ol en ĉio el homa historio tiel longe.
#000014
Formala eduko okazas en strukturita medio kies eksplicita celo instruas al studentoj.
Kutime, formala eduko okazas en lernmedio kun klasĉambroj de multobla studenta lernado kune kun edukita, atestita instruisto de la subjekto.
La plej multaj lernejaj sistemoj estas dizajnitaj ĉirkaŭ aro de valoroj aŭ idealoj kiuj regas ĉiujn instruajn elektojn en tiu sistemo.
Tiaj elektoj inkludas instruplanon, organizajn modelojn, dezajnon de la fizikaj lernantaj spacoj (ekz. klasĉambroj), studento-instruisto-interagoj, metodoj de takso-, klaskvociento, instruaj agadoj, kaj pli.
#000015
Antaŭlernejoj disponigas edukon de aĝoj ĉirkaŭ tri al sep, depende de la lando, kiam infanoj eniras bazinstruadon.
Tiuj ankaŭ estas konataj kiel infanĝardenoj kaj kiel infanĝardeno, krom en Usono, kie infanĝardeno estas esprimo uzita por bazinstruado.
[ citaĵo bezonis ] infanĝardeno "disponigu [s] infan-centrigitan, antaŭlernejinstruplanon por tri- al sepjarulinfanoj kiuj direktas [s] kontraŭ disvolvado de la fiziko de la infano, intelektulo, kaj morala naturo kun ekvilibra emfazo de ĉiu el ili."
#000016
En Hindio, ekzemple, deviga instruado stringas dum dek du jaroj, kun ok jaroj da elementa eduko, kvin jaroj da primara instruado kaj tri jaroj de supra primara instruado.
Diversaj ŝtatoj en la respubliko de Hindio disponigas 12 jarojn da deviga lerneja eduko bazita sur nacia instruplan kadro dizajnita fare de la ŝtatano al Council of Educational Research (Konsilio de Educational Research) kaj Training.
#000018
Sekundara eduko en Usono ne aperis ĝis 1910, kun la ascendo de grandaj entreprenoj kaj avancantaj teknologion en fabrikoj, kiuj postulis kvalifikitajn laboristojn.
Por renkonti tiun novan laborpostulon, mezlernejoj estis kreitaj, kun instruplano temigis praktikajn laborsciojn kiuj pli bone preparus studentojn por blanka kolumo aŭ kvalifikita blua kolum laboro.
Tio pruvis utila por kaj dungantoj kaj dungitoj, ĉar la plibonigita homa ĉefurbo malaltigis kostojn por la dunganto, dum spertaj dungitoj ricevis pli altan salajron.
#000020
Sekundara eduko havas pli longan historion en Eŭropo, de kie bazlernejoj aŭ akademioj originas kiel frua kiel la 16-a-jarcentaj-, en la formo de publikaj lernejoj, paglernejoj, aŭ bonfaraj instruaj fundamentoj, kiujn mem datas eĉ pli reen.
#000021
Regionaj gimnazioj ofertas alian opcion ĉe tiu transirfazo de eduko.
Ili disponigas neloĝantajn malaltgimnaziokursojn al homoj vivantaj en speciala areo.
#000022
Alteduko, ankaŭ nomita terciara, trian stadion, aŭ postsekundara eduko, estas la nedeviga instrua nivelo kiu sekvas la kompletigon de lernejo kiel ekzemple mezlernejo aŭ mezlernejo.
Terciara eduko estas normale prenita por inkludi studenton kaj postbakalaŭran edukon, same kiel metian edukon kaj trejnadon.
Altlernejoj kaj universitatoj plejparte disponigas terciaran edukon.
Kolektive, tiuj foje estas konataj kiel terciaraj institucioj.
Individuoj kiuj kompleta terciara eduko ĝenerale ricevas atestilojn, diplomojn, aŭ akademiajn gradojn.
#000023
Alteduko tipe implikas laboron direkte al grado-nivelo aŭ fundamentogrado taŭgeco.
En la plej multaj industrilandoj alta proporcio de la populacio (ĝis 50%) nun eniras altedukon ĉe iom da tempo en iliaj vivoj.
Alteduko estas tial gravega al naciaj ekonomioj, kaj kiel signifa industrio en sia propra rajto, kaj kiel fonto de edukita kaj klera personaro por la resto de la ekonomio.
#000024
Universitata eduko inkludas instruadon, esploradon, kaj sociservagadojn, kaj ĝi inkludas kaj la studentan nivelon (foje referiten kiel terciara eduko) kaj la diplomiĝinton (aŭ postdiplomulo) nivelo (foje referite kiel gimnazio).
Universitatoj estas ĝenerale kunmetitaj de pluraj altlernejoj.
En Usono, universitatoj povas esti privataj kaj sendependaj kiel Universitato Yale;
publika kaj ŝtat-regita kiel la Pennsylvanian State System of Higher Education (Pensilvanio Ŝtatsistemo de Alteduko);
aŭ sendependa sed ŝtat-financita kiel la Universitato de Virginio.
Kelkaj furiozas specifaj kursoj estas nun haveblaj al studentoj tra la Interreto.
#000025
Unu speco de universitata eduko estas liberala art eduko, kiu povas esti difinita kiel " kolegio aŭ universitat instruplano direktita kontraŭ aldonado de larĝa ĝenerala scio kaj evoluigado de ĝeneralaj intelektaj kapacitoj, kontraste al profesia, metia, aŭ teknika instruplano."
Kvankam kio estas konata hodiaŭ ĉar liberalarta eduko komenciĝis en Eŭropo, [16] la esprimo " liberalarta kolegio " estas pli ofte rilataj al institucioj en Usono.
#000026
Metia eduko estas formo de eduko temigis rektan kaj praktikan trejnante por specifa komerco aŭ metioj.
Metia eduko povas veni en la formo de metilernado aŭ interndeĵoro same kiel institucioj instruantaj kursojn kiel ekzemple lignaĵejo, agrikulturo, inĝenieristiko, medicino, arkitekturo kaj la artoj.
#000027
En la pasinteco, tiuj kiuj estis malfunkciigitaj ofte estis ne elekteblaj por publika eduko.
Al infanoj kun handikapoj estis plurfoje neitaj eduko fare de kuracistoj aŭ specialaj tutoroj.
Tiuj fruaj kuracistoj (homoj kiel Itard, Seguin, Howe, Gallaudet) metis la fundamenton por speciala instruado hodiaŭ.
Ili temigis individuigitan instrukcion kaj funkciajn kapablojn.
En ĝiaj fruaj jaroj, speciala instruado estis nur disponigita al homoj kun severaj handikapoj, sed pli ĵuse ĝi estis malfermita al iu ajn kiu travivis malfacilecon lernantan.
#000028
Dum pripensite "alternativaj" hodiaŭ, la plej multaj alternativaj sistemoj ekzistis ekde antikvaj tempoj.
Post kiam la publiklerneja sistemo estis vaste evoluigita komenciĝante en la 19-a jarcento, kelkaj gepatroj fondas kialojn esti malkontentaj kun la nova sistemo.
Alternativa eduko formiĝis delvis kiel reago al perceptitaj limigoj kaj malfunkcioj de tradicia eduko.
Larĝa gamo da instruaj aliroj aperis, inkluzive de alternativaj lernejoj, memlernado, hejminstruo kaj malinstruado.
alternativaj lernejoj inkludas Montessori-lernejojn, Valdorf-lernejojn (aŭ Steiner lernejojn), Amikoj-lernejojn, Sands School, Summerhill School, Walden's Path, The Peepal Grove School (La Peepal Arbareto-Lernejo), Sudbury Valley School, Krishnamurti-lernejojn, kaj sincerajn klasĉambro lernejojn.
Ĉartlernejoj estas alia ekzemplo de alternativa eduko, kiuj en la lastatempaj jaroj kreskis en nombroj en Usono kaj akiris pli grandan gravecon en ĝia publikeduka sistemo.
#000029
Indiĝena eduko rilatas al la inkludo de indiĝena scio, modeloj, metodoj, kaj enhavo ene de formalaj kaj ne-formalaj edukaj sistemoj.
Ofte en post-kolonia kunteksto, la kreskanta rekono kaj uzo de indiĝenaj edukmetodoj povas esti respondo al la erozio kaj perdo de indiĝena scio kaj lingvo tra la procezoj de koloniismo.
Krome, ĝi povas rajtigi indiĝenajn komunumojn "reakiri kaj retaksi iliajn lingvojn kaj kulturojn, kaj en tiel faranta, plibonigi la instruan sukceson de indiĝenaj studentoj."
#000031
Neformala lernado estas unu el tri formoj de lernado difinita fare de la organizo por Ekonomia Ca-operacio kaj Evoluo (OECD).
Neformala lernado okazas en gamo da lokoj, kiel ekzemple hejme , laboro, kaj tra ĉiutagaj interagoj kaj komunaj rilatoj inter membroj de socio.
Por multaj lernantoj tio inkludas akiradon de lingvaĵo, kulturajn normojn kaj edukadon.
Neformala lernado por junularoj estas daŭranta procezo kiu ankaŭ okazas en gamo da lokoj, kiel ekzemple el lernejtempo, en junulprogramoj ĉe civitandomoj kaj amaskomunikilarlaboratorioj.
#000032
Neformala lernado kutime okazas ekster instruinstancoj, ne sekvas precizigitan instruplanon kaj povas origini hazarde, sporade, en unuiĝo kun certaj okazoj, de ŝanĝado de praktikaj postuloj.
Estas ne nepre planite esti pedagogie konscia, sistema kaj laŭ subjektoj, sed sufiĉe senkonscie hazarda, holisme
problem-rilata, kaj rilatita al situacioadministrado kaj trejniteco por vivo.
Ĝi estas travivita rekte en it " natura " funkcio de ĉiutageco kaj ofte estas spontanea.
#000033
La koncepto de "eduko tra distro" estis aplikita al infantempa evoluo en la 19-a jarcento.
En la frua 20-a jarcento, la koncepto estis plilarĝigita por inkludi junajn plenkreskulojn sed la emfazo estis sur fizikaj agadoj.
L.P. Jacks, ankaŭ frua propagandanto de dumviva lernado, priskribis edukon tra distro:
" Master in the vivarto draws no sharp distinction between his work and his play, his labour and his leisure, his mind and his body, his education and his recreation. He hardly knows which is which. He simply pursues his vision of excellence through whatever he is doing and leaves others to determine whether he is working or playing. To himself he always seems to be doing both. Enough for him that he does it well. " [24] Eduko tra distro estas la ŝanco lerni en senjunta modo tra ĉiuj la agadoj de vivo.
La koncepto estis revivigita fare de la University of Western Ontario (Universitato de okcidenta Ontario) por instrui anatomion al medicinaj studentoj.
#000034
Memlernanto (ankaŭ aŭtodidaktismo) estas al kontempla, absorba procezo, de "lernado sur via propra" aŭ "memstare", aŭ kiel mem-instruisto.
Kelkaj aŭtodidaktoj pasigas grandan interkonsenton da tempo reviziante la resursojn de bibliotekoj kaj klerigaj retejoj.
Oni povas iĝi aŭtodidakto ĉe preskaŭ ajna punkto en onies vivo.
Dum kelkaj eble estis informitaj en konvencia maniero en speciala kampo, ili povas elekti informi sin en aliaj, ofte senrilataj areoj.
Famaj aŭtodidaktoj inkluzivas Abraham Lincoln (usonan prezidanto), Srinivasan Aiyangar Ramanujan (matematikisto), Michael Faraday (apotekisto kaj fizikisto), Charles Darwin (naturistan), Thomas Alva Edison (inventinto), Tadao Ando'n (arkitekto), George Bernard Shaw (dramisto), Frank Zappan (komponisto, registrante inĝenieron, kinoreĝisoron), kaj Leonardon da Vinci (inĝeniero, sciencisto, matematikisto).
#000035
Senkaŝa eduko kaj Instrua technology
#000036
La konvencia merito-sistemgrado estas nuntempe ne tiel ofta en senkaŝa eduko kiam ĝi estas en kampusuniversitatoj, kvankam kelkaj sinceraj universitatoj jam ofertas konvenciajn gradojn kiel ekzemple la Open University en Britio.
Aktuale, multaj el la plej gravaj malfermaj edukfontoj ofertas sian propran formon de atestilo.
Pro la populareco de senkaŝa eduko, tiu nova speco de akademiaj atestiloj akiras pli da respekto kaj egalan " akademian valoron " al tradiciaj gradoj.
Multaj malfermas universitatojn laboras por havi la kapablon oferti al studentoj normigitan testadon kaj tradiciajn gradojn kaj akreditaĵojn.
Kulturo komencas formiĝi ĉirkaŭ distancstudo por homoj kiuj rigardas al sociaj ligoj ĝuis sur tradiciaj kampusoj.
Ekzemple, studentoj povas krei studrondojn, Vikipediajn renkontiĝojn kaj movadojn kiel ekzemple UnCollege.
#000038
Ekde 1909, la rilatumo de infanoj en la evolua mondo ekzamenantaj lernejon pliiĝis.
Antaŭ ol tiam, malgranda malplimulto de knaboj ekzamenis lernejon.
Per la komenco de la 21-a jarcento, la plimulto de ĉiuj infanoj en la plej multaj regionoj de la mondo ekzamenis lernejon.
#000039
Universal Primary Education estas unu el la ok internaciaj Jarmilaj Evoluigaj Celoj, direkte al kiu progreso estis farita en la pasinta jardeko, kvankam barieroj daŭre restas.
Certigi bonfaran financadon de eventualaj organdonacantoj estas unu precipe persista problemo.
Esploristoj ĉe la Transoceana Evoluo-Instituto indikis ke la ĉefmalhelpoj al financado por eduko inkludas konfliktantajn helpdonajn prioritatojn, nematuran krizhelpan arkitekturon, kaj mankon de indico kaj lobiado por la temo.
Plie, Travideblo Internacia identigis korupton en la eduksektoro kiel grava stumbolŝtono al atingado de Universal Primary Education en Afriko.
Krome, postulo en la evolua mondo por plibonigita instrua aliro ne estas same alta kiel fremduloj atendis.
Indiĝenaj registaroj estas malvolontaj akcepti la daŭrantajn kostojn engaĝitajn.
Ekzistas ankaŭ ekonomia premo de kelkaj gepatroj, kiuj preferas siajn infanojn por gajni monon en la mallongperspektiva por labori direkte al la longperspektivaj avantaĝoj de eduko.
#000040
[ citaĵo bezonis ] studo farita fare de la UNESCO International Institute for Educational Planning (Unesko Internacia Instituto por Edukplanado) indikas ke pli fortaj kapacitoj en edukplanado kaj administrado povas havi gravan forperdo-super efiko al la sistemo kiel tutaĵo.
Daŭrigebla kapacitevoluo postulas kompleksajn intervenojn sur la instituciaj, organizaj kaj individuaj niveloj kiuj povus esti bazitaj sur kelkaj bazaj principoj:
#000041
ŝtatestraro kaj proprieto devus esti la provilo de iu interveno;
strategioj devas esti kunteksto signifaj kaj kuntekstospecifaj;
[ klarigo bezonis ] planoj devus dungi integran aron de komplementaj intervenoj, kvankam efektivigo povas devi daŭrigi en ŝtupoj;
[ klarigo bezonis ] partneroj devus decidi longperspektiva investo en kapacitevoluo, laborante direkte al kelkaj mallongperspektivaj atingoj;
ekstera interveno devus esti kondiĉa sur efekttaksado de naciaj kapacitoj sur diversaj niveloj;
certa procento de studentoj devus esti forigita por improvizo de akademiuloj (kutime trejnis en lernejoj, post 10-a grado).
#000042
Similecoj - en sistemoj aŭ eĉ en ideoj - ke lernejoj dividas internacie kaŭzis pliiĝon en internaciaj studentaj interŝanĝoj.
La eŭropa Socrates-Erasmus Programo [36] faciligas interŝanĝojn trans eŭropaj universitatoj.
La Soros Foundation [37] disponigas multajn ŝancojn por studentoj de centra Azio kaj orienta Eŭropo.
Programoj kiel ekzemple la Internacia Abiturienta Ekzameno kontribuis al la internaciigado de eduko.
La tutmonda kampuso rete, gvidita fare de amerikaj universitatoj, permesas liberan aliron klasifiki materialojn kaj prelegdosieroj registris dum la faktaj klasoj.
#000044
Eduko kaj teknologio en evolulandoj
#000045
Teknologio ludas ĉiam pli signifan rolon en plibonigado de aliro al eduko por homoj vivantaj en malriĉaj lokoj kaj evolulandoj.
Bonfaradoj kiel Unu Tekokomputilo per infano estas diligentaj al disponigado infrastrukturoj tra kiuj la malfavorata povas aliri instrumaterialojn.
#000046
La OLPC-fonduso, grupo el MIT Media Lab kaj apogita fare de pluraj gravaj entreprenoj, havas fiksitan mision evoluigi 100 USD tekokomputilon por liverado de instrua softvaro.
La tekokomputiloj estis vaste haveblaj aktuale en 2008.
Ili estas venditaj je kosto aŭ donitaj fore surbaze de donacoj.
#000047
En Afriko, la New Partnership for Africa's Development (NEPAD) lanĉis " e-lerneja programon " provizi ĉiun 600,000 antaŭbaloton kaj mezlernejojn per komputilekipaĵo, lernante materialojn kaj retaliron ene de 10 jaroj.
International Development Agency-projekto nomita , [39] komencita kun la subteno de iama amerika prezidanto William J. Clinton, uzas la Interreton por permesi kunlaboron de individuoj en temoj de socia evoluo.
#000048
Hindio evoluigas teknologiojn kiuj preteriros terbazitan telefonon kaj Interretan infrastrukturon por liveri distancstudon rekte al ĝiaj studentoj.
En 2004, la Indian Space Research Organisation (Hinda Space Research Organisation) lanĉis EDUSAT, komunika satelito disponiganta aliron al instrumaterialoj kiu povas atingi pli de la populacio de la lando je tre reduktita kosto.
#000049
Malpubliko vs publika financado en evolulandoj
#000050
Esplorado en LCPS (malalta kosto privatlernejoj) trovis ke pli ol 5 jaroj al julio 2013, debato ĉirkaŭ LCPSoj al realigadoj Education for All (EFA) celoj estis polarigita kaj trovado de kreskanta priraportado en internacia politiko.
La polusiĝo ŝuldiĝis al disputoj ĉirkaŭe ĉu la lernejoj estas pageblaj por la senhavuloj, atingas malfavoratajn grupojn, disponigas kvalitedukon, subtenon aŭ subfosas egalecon, kaj estas finance daŭrigeblaj.
La raporto ekzamenis la ĉefdefiojn renkontitajn fare de evoluorganizoj kiuj apogas LCPSojn.
Enketoj indikas ke tiuj specoj de lernejoj disetendiĝas en tuta Afriko kaj Azio.
Tiu sukceso ricevas al troa postulo.
Tiuj enketoj trovis konzernon por:
#000051
La raporto montris kelkajn kazojn de sukcesa kupono kaj subvencioprogramoj;
taksadoj de internacia subteno al la sektoro ne estas ĝeneraligitaj.
Trakti reguligan neefikecon estas esenca defio.
Emerĝantaj aliroj substrekas la gravecon de komprenado de la ekonomiko de la merkato por LCPS, specife kiel rilatojn de potenco kaj respondigebleco inter uzantoj, registaro, kaj privataj provizantoj povas produkti pli bonajn edukrezultojn por la senhavuloj.
#000053
Individuaj celoj por okupiĝado pri de eduko povas varii.
Kompreni la celojn kaj rimedojn de instruaj socialigoj ankaŭ povas malsami laŭ la sociologia paradigmo uzis.
#000054
La fruaj jaroj da instruado ĝenerale fokusas ĉirkaŭ evolua baza interhoma komunikado kaj legopov kapabloj.
Tio amorigas fundamenton por pli kompleksaj kapabloj kaj subjektojn.
Poste, eduko kutime turnas direkte al akirado de la scio kaj kapabloj necesaj por krei valoron kaj establi porvivaĵon.
#000055
Homoj ankaŭ okupiĝas pri edukon pro si propra por kontentigi denaskan scivolemon, el intereso en specifa temo aŭ kapablon, aŭ por totala persona evoluo.
#000056
Eduko ofte estas komprenita kiel rimedo de venkado de handikapoj, atingante pli grandan egalecon, kaj akirante riĉaĵon kaj statuson por ĉio (Sargent 1994).
Eduko ankaŭ estas ofte perceptita kiel loko kie infanoj povas formiĝi laŭ siaj unikaj bezonoj kaj potencialoj, [45] kun la celo de evoluigado de ĉiu individuo al sia plena potencialo.
#000057
Iu asertas ke ekzistas edukmalegaleco ĉar infanoj ne superis la edukon de siaj gepatroj.
Tiu edukmalegaleco tiam estas asociita kun salajro-malegaleco.
Kvankam kritika pensado estas celo de eduko, kritiko kaj kulpigo ofte estas la neintencitaj tra produktoj de nia nuna instrua procezo.
Studentoj ofte kulpigas siajn instruistojn kaj siajn lernolibrojn, malgraŭ la havebleco de bibliotekoj kaj la interreto.
Kiam iu provas plibonigi edukon, la instruinstanco mem foje duŝas la personon kun kritiko prefere ol dankemo.
Pli bone de produktoj de eduka sistemo estus dankemo kaj persistemo.
#000058
Industrilandoj havas homojn per pli da resursoj (gastigante, manĝaĵo, transportadon, akvo- kaj kloakaĵotraktadon, hospitalojn, sanservo, bibliotekoj, libroj, amaskomunikilaro, lernejoj, la interreton, eduko, ktp.) ol la plej granda parto de la populacio de la mondo.
Oni simple devas travidi vojaĝado aŭ la amaskomunikilaro kiom multaj homoj en la senkonstruaĵaj landoj vivas por senti tion.
Tamen, oni ankaŭ povas utiligi ekonomiajn datenojn por akiri iom daj scioj pri tio.
Ankoraŭ kritiko kaj kulpigo estas oftaj inter homoj en la industrilandoj.
#000059
Dankemo por ĉiuj tiuj resursoj kaj la persistemo evoluigi sin estus pli produktiva ol kritiko kaj kulpigus ĉar la resursoj estas facile haveblaj kaj ĉar, se vi kulpigas aliajn, ekzistas neniu bezono de vi farendaĵo ion malsaman morgaŭ aŭ por vi por ŝanĝi kaj pliboniĝi.
Kie ekzistas volo, ekzistas maniero.
Homoj en industrilandoj havas la volon kaj la manieron farendaĵo multajn aĵojn kiujn ili deziras farendaĵo.
Ili foje bezonas pli da persistemo kaj volas por pliboniĝi kaj por eduki sin per la resursoj kiuj estas abunde haveblaj.
Ili foje bezonas pli da dankemo por la resursoj kiujn ili havas, inkluzive de siaj instruistoj kaj siaj lernolibroj.
La tuta interreto ankaŭ estas havebla kompletigi tiujn instruistojn kaj lernolibrojn.
#000060
Kleriga psikologio estas la studo de kiel homoj lernas en instruaj kontekstoj, la efikeco de instruaj intervenoj, la psikologio de instruado, kaj la socia psikologio de lernejoj kiel organizoj.
Kvankam la esprimoj "kleriga psikologio" kaj "lernejopsikologio" ofte estas uzitaj interŝanĝeble, esploristoj kaj teoriuloj estas supozeble identigitaj tiel instruaj psikologoj, dum terapiistoj en lernejoj aŭ lernej-rilataj kontekstoj estas identigitaj kiel lernejaj psikologoj.
Kleriga psikologio temas pri la procezoj de instrua akiro en la ĝenerala populacio kaj en sub-populacioj kiel ekzemple talentaj infanoj kaj tiuj kun specifaj handikapoj.
#000061
Kleriga psikologio povas delvis esti komprenita tra sia rilato kun aliaj disciplinoj.
Ĝi estas informita ĉefe per psikologio, portante rilaton al tiu disciplino analoga al la rilato inter medicino kaj biologio.
Kleriga psikologio en victurno informas larĝan gamon de specialaĵoj ene de instruaj studoj, inkluzive de instrua dezajno, instrua teknologio, temarplanado, organiza lernado, speciala instruado kaj klasĉambro-administrado.
Kleriga psikologio same tiras de kaj kontribuas al rekonada scienco kaj la lernadsciencoj.
En universitatoj, sekcioj de kleriga psikologio estas kutime gastigitaj ene de kapabloj de eduko, eventuale respondecante pri la manko de reprezentado de klerigpsikologia enhavo en enkondukaj psikologiolernolibroj (Lucas, Blazek, & Raley, 2006).
#000062
Inteligenteco estas grava faktoro en kiel la individuo reagas al eduko.
Tiuj kiuj havas pli altan inteligentecon tendencas rezulti pli bonaj en la lernejo kaj daŭriĝi al pli altaj edukniveloj.
Tiu efiko ankaŭ estas observebla en la kontraŭa direkto, en tiu eduko pliigas mezureblan inteligentecon.
Studoj montris ke dum instrua akiro estas grava en antaŭdirado de inteligenteco en pli posta vivo, inteligenteco ĉe 53 estas pli proksime korelaciita al inteligenteco je 8 jaroj malnova ol al instrua akiro.
#000063
Ekzistas multe da intereso en lernado de modalecoj kaj stiloj dum la lastaj du jardekoj.
La plej ofte dungitaj lernaj modalecoj estas: [51]
#000064
Vidaĵo: lernado surbaze de observado kaj vidado kio estas lernita.
Aŭda: lernado surbaze de aŭskultado al instrukciaĵo/informoj.
Kinesteta: lernado surbaze de movado, ekz. praktika laboro kaj okupiĝanta pri agadoj.
#000065
Aliaj ofte dungitaj modalecoj inkludas muzikaj, interhoma, vorta, logika, kaj intrapersonaj.
#000066
Dunn kaj Dunn [52] temigis identigado de signifaj stimuloj kiuj povas influi lernanta kaj manipulado de la lernmedio, en proksimume la sama tempo kiam Joseph Renzulli [53] rekomendis ŝanĝiĝantajn instrujnostrategiojn.
Howard Gardner [54] identigis larĝan gamon de modalecoj en siaj Multiple Intelligences teorioj.
La Myers-Briggs-Speco-Indikilo kaj Keirsey Temperament Sorter, surbaze de la verkoj de Jung, [55] fokuso sur komprenema kiel la personeco de homoj influas la manieron kiel ili interrilatas propre, kaj kiel tio influas laŭ la manieron individuoj respondas al unu la alian ene de la lerna medio.
La laboro de David Kolb kaj la Tipa Prezentanto de Anthony Gregorc [56] sekvas similar sed pli simpligitan aliron.
#000067
Kelkaj teorioj proponas ke ĉiuj individuoj profitu el diverseco de lernado de modalecoj, dum aliaj indikas ke individuoj eble preferis lernantajn stilojn, lernante pli facile tra vidaj aŭ kinestetaj travivaĵoj.
Sekvo de ĉi-lasta teorio estas tiu efika instruado devus prezenti diversecon de instrumetodoj kiuj kovras ĉiujn tri lernantajn modalecojn tiel ke malsamaj studentoj havas egalŝancigojn por lerni en maniero kiel kiu estas efika por ili.
Guy Claxton pridubis la amplekson tiuj lernadstiloj kiel ekzemple Visual, Aŭdaj kaj Kinesteta (VAK) estas helpemaj, precipe kiam ili povas havi emon etikedi infanojn kaj tial limigi lernadon.
Lastatempa esplorado argumentis "ke ekzistas neniu adekvata indicbazo por pravigi integrigi lernajn stiltaksojn en ĝenerale kleriga praktiko."
#000068
Kiel akademia kampo, pedagogiofilozofio estas "la filozofia studo da eduko kaj ĝiaj problemoj ( ...
ĝia centra temo estas eduko, kaj ĝiaj metodoj estas tiuj de filozofio ".
"La pedagogiofilozofio povas esti aŭ la filozofio de la procezo da eduko aŭ la filozofio de la disciplino de eduko.
Tio estas, ĝi povas esti parto da la disciplino en la signifo de esti koncernita kun la celoj, formoj, metodoj, aŭ rezultoj de la procezo de eduki aŭ estado edukita;
aŭ ĝi povas esti metadisciplinary en la signifo de esti koncernita kun la konceptoj, celoj, kaj metodoj de la disciplino."
Kiel tia, ĝi estas kaj parto de la kampo de eduko kaj kampo de praktika filozofio, tirante de kampoj de metafiziko, sciteorio, aksiologio kaj la filozofiaj aliroj ( konjekta, preskriba, kaj/aŭ analiza) al adresdemandoj en kaj koncerne pedagogion, edukpolitikon, kaj instruplanon, same kiel la procezon de lernado, por nomi kelkajn.
Ekzemple, ĝi eble legos kio konsistigas edukadon kaj edukon, la valoroj kaj normoj rivelis tra edukado kaj instruaj praktikoj, la limoj kaj pravigigo de eduko kiel akademia disciplino, kaj la rilaton inter edukteorio kaj praktiko.
#000069
En formala eduko, instruplano estas la aro de kursoj kaj ilia enhavo ofertis en lernejo aŭ universitato.
Kiel ideo, instruplano devenas de la latinaĵo por konkursejo , rilatante al la kurso de faroj kaj travivaĵoj tra kiuj infanoj kreskas por iĝi maturaj plenkreskuloj.
Instruplano estas preskriba, kaj estas bazita sur pli ĝenerala instruplano kiu simple precizigas kiuj temoj devas esti komprenitaj kaj al kiu nivelo por realigi akuratan gradon aŭ normon.
#000070
Akademia disciplino estas branĉo de scio kiu estas formale instruita, ĉiu el ambaŭ ĉe la universitato-aŭ per iu alia tia metodo.
Ĉiu disciplino kutime havas plurajn sub-disciplinojn aŭ branĉojn, kaj distingi liniojn ofte estas kaj arbitraj kaj ambiguaj.
Ekzemploj de larĝaj areoj da akademiaj disciplinoj inkludas la natursciencojn, matematikon, komputadon, sociosciencojn, homsciencon kaj aplikatajn sciencojn.
#000071
Instruejoj povas asimili belartojn kiel parto de K-12-gradinstruplanoj aŭ ene de majoroj en altlernejoj kaj universitatoj kiel liberelektaj.
La diversaj specoj de belartoj estas muziko, danco, kaj teatro.
#000072
Instrukcio estas la efektivigo de alia lernado.
Instrukciistoj en primaraj kaj sekundaraj institucioj ofte estas nomitaj instruistoj, kaj ili direktas la edukon da studentoj kaj eble uzos multajn subjektojn kiel legado, skribo, matematiko, scienco kaj historio.
Instrukciistoj en post-sekundaraj institucioj eble estos nomitaj instruistoj, instrukciistoj, aŭ profesoroj, depende de la speco de institucio;
kaj ili ĉefe instruas nur sian specifan disciplinon.
Studoj de Usono indikas ke la kvalito de instruistoj estas la unuopaĵo plej grava faktoro influanta studentan efikecon, kaj ke landoj kiuj gajnas altagrade dum internaciaj testoj havas multoblajn politikojn modloko por certigi ke la instruistoj kiujn ili laborigas estu tiel efikaj kiel eblaj.
Kun la morto de NCLB en Usono (No Child Left Behind), instruistoj devas esti altagrade kvalifikitaj.
Populara maniero mezuri instrunefikecon devas uzi studentajn taksadojn de instruistoj (AROJ), sed tiuj taksadoj estis kritikitaj por esti malutilaj al lernado kaj malprecizaj pro studenta biaso.
#000073
Estis argumentite ke altaj tarifoj de eduko estas esencaj ke landoj por povus atingi altajn nivelojn de ekonomia kresko.
Empiriaj analizoj tendencas apogi la teorian prognozon ke malriĉaj landoj devus kreski pli rapide ol riĉaj landoj ĉar ili povas adopti avangardoteknologiojn jam proviten kaj testitajn fare de riĉaj landoj.
Tamen, teknologitransigo postulas spertajn manaĝerojn kaj inĝenierojn kiuj povas funkciigi novajn maŝinojn aŭ produktadpraktikojn pruntitajn de la gvidanto por fermi la interspacon tra imitaĵo.
Tial, la kapablo de lando lerni de la gvidanto estas funkcio de it'oj akcioj de " homa kapitalo ".
Lastatempa studo de la determinantoj de entuta ekonomia kresko substrekis la gravecon de fundamentaj ekonomiaj institucioj [71] kaj la rolo de kognaj kapabloj.
#000074
Sur la nivelo de la individuo, ekzistas granda literaturo, ĝenerale rilatita al la laboro de Jacob Mincer, [73] sur kiel gajno estas rilatita al la instruado kaj alia homa kapitalo.
Tiu laboro instigis grandan nombron da studoj, sed ankaŭ estas kontestata.
La ĉefaj konfliktoj rondiras ĉirkaŭ kiel interpreti la efikon de instruado.
Kelkaj studentoj kiuj indikis altan potencialon por lernado, per testado kun alta intelekta kvociento, eble ne atingas sian plenan akademian potencialon, pro monmalfacilaĵoj.
#000075
[ citaĵo bezonis ] ekonomiistoj Samuel Bowles kaj Herbert Gintis argumentis en 1976 ke ekzistis fundamenta konflikto en amerika instruado inter la egalrajteca celo de demokrata partopreno kaj la neegalaĵoj implicitaj per la daŭra profiteco de kapitalisma produktado.
#000076
Eduko ampleksas ĉiun agon, kiu intence evoluigas la korpajn, intelektajn kaj moralajn kapablojn de homo.
#000080
Laŭ historia kompreno la nocio ĝenerale reprezentas la imagon, ke la edukadon organizas aŭtoritatoj (gepatroj, lernejo, universitato...) por infanoj kaj junuloj, kiuj devis diligente ensorbi, tio estas pli-mapli pasive akcepti ĝin.
Precipe dum la 20-a jarcento kreskis tendenco al la kompreno, ke aktiva alproprigo pro internaj motivoj estas esenca faktoro, kiu kontribuas al sukcesa edukado.
Post laŭ tiuj ĉi tendencoj diverslande reformiĝis la instrumaniero (ĉefe en okcidenta Eŭropo en la 1970-aj kaj 1980-aj), kritikistoj plendas, ke pro troa libereco la junularo ne plu lernas celorientite labori, kaj ke tradiciajn valorojn anstataŭas ajnisma kaj konsumisma pensmaniero. La procezo de tutmondiĝo instigas plian reinterpreton de la eduko, kiu ne plu estas defio nur por infanoj kaj junuloj sed por homoj de ĉiu aĝo. Ĉi-rilate uziĝis la slogano "tutviva lernado". La disvolviĝo de la komputiko aperigis novajn instru- kaj lernmanierojn, oni nun (ne nur, sed ankaŭ) e-lernas en Virtuala Lernejo.
#000081