Wikipedia's Euboea as translated by GramTrans
#000000
εὔβοια, Eúboia) estas la dua plej granda greka insulo en areo kaj populacio, post Kreto.
La mallarĝa Eŭbea markolo apartigas ĝin de Beotio en kontinenta Grekio.
En generalskizo ĝi estas longa kaj mallarĝa, hipokamp-forma insulo;
ĝi estas proksimume 180 kilometrojn (110 mejl.) longa, kaj varias en larĝo de 50 kilometroj (31 mejl.) al 6 kilometroj (3.7 mejl.).
Ĝia ĝenerala direkto estas de nordokcidento ĝis sudoriento, kaj ĝi estas krucita ĉie en sia longo per montara sistemo, kiu formas parton de la ĉeno kiu limigas Tesalion sur la oriento, kaj estas daŭrigita sude de Eŭbeo en la majestaj insuloj de Andros, Tinos kaj Mykonos.
#000001
Ĝi formas la plej grandan parton de la regiona unuo de Eŭbeo, kiu ankaŭ inkludas Skyros kaj malgrandan areon de la greka kontinento.
#000002
Like most of the Greek islands, Euboea was originally known under other names in Antiquity, such as Macris (Μάκρις) and Doliche (Δολίχη) from its elongated shape, or Ellopia, Aonia and Abantis from the tribes inhabiting it. Its ancient and current name, Εὔβοια, derives from the words εὖ "good", and βοῦς "ox", meaning "the land of the well-fed oxen".
#000003
En la Mezepoko, la insulo ofte estis referita de bizancaj verkintoj as it kapitalo, Chalcis aŭ Euripos (mem la nomo de la markolo kiu apartigas la insulon de la greka kontinento), kvankam la maljunega nomo Eŭbeo restis en uzo klasikigante verkintojn ĝis la 15-a jarcento.
En okcidenta uzokutimo, la itala nomo Negroponte eniris oftan uzon en la 13-a jarcento.
#000004
Sub otomana rego, la insulo kaj ĝia ĉefurbo estis konata kiel Eğriboz aŭ Ağriboz, denove post la Euripos-markolo.
#000005
Eŭbeo verŝajne origine formis parton de la kontinento, kaj estinti apartigita de ĝi per sismo.
Tio estas sufiĉe verŝajna, ĉar ĝi kuŝas en la kvartalo de faŭltolinio, kaj kaj Tucidido kaj Strabono skribas ke la norda parto de la insulo estis skuita ĉe malsamaj periodoj.
En la kvartalo de Chalcis, kaj en la nordo kaj la sudo, la golfoj estas tre malvastaj igantaj kredindan la rakonton de la floto de Agamemno estinti detenitaj tie per malfavoraj ventoj.
Ĉe Chalcis mem, kie la markolo estas plej mallarĝa je nur 40 m, ĝi estas nomita la Eŭbea markolo.
La specialaj ŝanĝoj de tajdo kiuj okazas en tiu trairejo estis temo de noto ekde klasikaj tempoj.
En unu momento la nuna kuras kiel rivero en unu direkto, kaj baldaŭ poste kun egala rapideco en la aliaj.
Ponto unue estis konstruita ĉi tie en la dudekunua jaro de la Peleponeza Milito (410 a.K.).
#000006
Geografio kaj naturo dividas la insulon mem en tri apartajn partojn: la fekunda kaj arbarkovrita norde, la monta centro, kun agrikulturo limigite al la marbordaj valoj, kaj la dezerta sudo.
#000007
La najbaraj golfoj estas la Pagasetic Golfo en la nordo, Malian Gulf, Norda Euboean Golfo en la okcidento, la Euboic Maro kaj la Petalion Golfo.
Ĉe la censo (2001) la insulo havis populacion de 198,130, kaj totalan kamparan regionon de 3,684 kvadrataj kilometroj (1,422 kv. mejl.).
#000008
La historio de la insulo Eŭbeo estas plejparte tiu de siaj du ĉefgrandurboj, Chalcis kaj Eretria, ambaŭ menciitaj en la Catalogue of Ships (Katalogo de Ŝipoj).
Ambaŭ grandurboj estis loĝigitaj fare de ionikaj grekoj de Atiko, kaj poste loĝigus multajn koloniojn en Magna Graecia kaj Sicilio, kiel ekzemple Cumae kaj Rhegium, kaj sur la marbordo de Makedonio.
Tio malfermis novajn komercvojojn al la grekoj, kaj etendis la atingon de okcidenta civilizo.
La komerca influo de tiuj urboŝtatoj estas evidenta en la fakto ke la Euboic-skalo de pezoj kaj iniciatoj estis uzita inter la Jonaj grandurboj ĝenerale, kaj en Ateno ĝis la fino de la 7-a jarcento a.K., dum la tempo de Solon.
[ citaĵo bezonis ] La klasikisto Barry B. Powell proponis ke Eŭbeo eble estis kie la greka alfabeto unue estis utiligita, ĉ. 775-750 a.K., kaj tiu Homero eble foruzis parton de sia vivo sur la insulo.
#000009
Chalcis kaj Eretria estis rivalaj grandurboj, kaj ŝajnas estinti same potencaj por tempeto.
Unu el la plej fruaj gravaj armeaj konfliktoj en greka historio okazis inter ili, konataj kiel la Lelantine Milito, en kiu multaj aliaj grekaj urboŝtatoj ankaŭ partoprenis.
Sekvante la fifamajn batalojn de Thermopylae kaj Artemisium, persaj trupoj kaptis kaj maldungis Atenon, [6] kaj ankaŭ prenis Eŭbeon, Beotion, kaj Atikon, [7] permesante al ili transkuri preskaŭ ĉion el Grekio.
En 490 a.K., Eretria estis tute detruita kaj ĝiaj loĝantoj estis transportitaj al Irano [ klarigo bezonata ].
Kvankam ĝi estis reestigita proksime sia origina retejo post la Batalo de Maratono, la grandurbo neniam reakiris sian iaman eminentecon.
#000010
Ambaŭ grandurboj iom post iom perdis influon al Ateno, kiu vidis Eŭbeon kiel strategia teritorio.
Eŭbeo estis grava fonto de greno kaj brutaro, kaj kontroli la insulon intencis ke Ateno povis malhelpi invadon kaj pli bone protekti siajn komercvojojn kontraŭ piratado.
#000011
Ateno invadis Chalcis en 506 a.K. kaj loĝigis 4,000 atikajn grekojn en iliaj terenoj.
Post tiu konflikto, la tutaĵo de la insulo estis iom post iom reduktita al atena dependeco.
[ citaĵo bezonis ] Alia lukto inter Eŭbeo kaj Ateno krevis en 446.
Gvidita fare de Periklo, la atenanoj subigis la ribelon, kaj kaptis Histiaea en la nordo de la insulo por sia propra kompromiso.
#000012
Antaŭ 410 a.K., la insulo sukcesis pri reakirado de sia sendependeco.
Eŭbeo partoprenis grekajn aferojn ĝis kategoriiĝado sub la kontrolo de Filipo la 2-a post la Battle of Chaeronea (Batalo de Chaeronea) en 338 a.K., kaj poste estanta integrigita en la Romia Respubliko en la dua jarcento a.K.
Aristotelo mortis sur la insulo en 322 a.K. baldaŭ post fuĝado de de Ateno por la familibieno de sia patrino en Chalcis.
De la frua helena civilizo ĝis bone en la romian imperian periodon, la insulo estis organizita en la Euboean Ligon.
#000013
Bazite sur la notoj pri la dua-jarcenta p.K. geografiisto Pausanias, estas ŝajne ke la Titano dio Krioso estas indiĝena diaĵo.
#000014
Pro ĝia relative izolita loko, Eŭbeo estis ŝparita al la plejparto de la barbaratakoj dum Late Antiquity kaj la fruan mezepokan periodon.
La vandaloj trudeniris ĝiajn marbordojn en 466 kaj en 475, sed la insulo ŝajnas estinti lasita sola fare de la Avaroj kaj Slavoj, kaj daŭris ĝis malsukcesa araba atako sur Chalcis en la 870s ke la insulo denove venis sub minacon.
Kiel rezulto, la insulo konservis relativan prosperon dum la frua mezepoka periodo, kiel atestite per trovaĵoj de mozaikoj, preĝejoj kaj skulptaĵo dum la 7-a jarcento, "eĉ de malproksimaj areoj de la insulo".
En la 6-a jarcento, la Synecdemus listigis kvar grandurbojn sur la insulo, Aidipsos, Chalcis, Porthmos (moderna Aliveri) kaj Karystos, kaj kelkaj aliaj ejoj estas konataj kiel episkopejoj en la postaj jarcentoj ( Oreoi kaj Avlon), kvankam ilia urba karaktero estas neklara.
En la 8-a jarcento, Eŭbeo formis klaran impostan distrikton ( dioikesis), kaj tiam formis parton de la temo de Hellas.
#000015
En 1157 ĉiuj marbordaj urboj de Eŭbeo estis detruitaj fare de sicilia trupo, [9] dum Chalcis estis fajrodetruita fare de la venecianoj en 1171.
#000016
Eŭbeo venis en eminentecon sekvantan la Kvara- Kampanjon.
En la sekcio de la Orientromia imperio de la krucistoj post 1204, la insulo estis okupita fare de kelkaj lombardaj familioj, kiuj dividis ĝin en tri (poste ses) baronlandojn.
La regantoj de la insulo frue venis sub la influon de la Venecia Respubliko, kiu gardata kontrolo de la komerco de la insulo en la War of the Euboeote Succession (Milito de la Euboeote Sinsekvo) kaj iom post iom vastigis ĝian kontrolon, ĝis ili akiris plenan suverenecon antaŭ 1390.
#000017
La 12an de julio 1470, dum la Otomana-Venecia-Milito de 1463-1479 kaj post longedaŭra kaj sanga sieĝo, la bon-fortika grandurbo de Negroponte (Chalcis) estis eldevigita de Venecio fare de Mehmed II kaj la tuta insulo falis en la manojn de la Otomana Regno.
Kvankam la nomo Negroponte restis aktuala en eŭropaj lingvoj ĝis la 19-a jarcento, la turkoj mem nomis la grandurbon kaj la insulon Eğriboz aŭ Ağriboz post la Euripos Markolo.
Sub otomana rego, Ağriboz estis la sidloko de sanjak ampleksanta multon da Eksterlandano-Grekio ankaŭ.
#000018
Ĉe la konkludo de la Greek War of Independence (Greka Sendependiĝomilito) en 1830, la insulo konsistigis parton de la lastatempe establita sendependa greka regno.
#000019
Eŭbeo estas ligita al la kontinento proksime de du pontoj, unu kiu kuras tra Chalkis kaj ankaŭ estas alirebla de Tebo, kaj alia kiu preteriras Chalcis kaj estas alirita de Ateno.
Ĉiuj la modernaj pontoj de Euboea estas interrompitaj.
#000020
En la 1980-aj jaroj, la Dystos lago estis plenigita kun herbo kiu estis ekbruligita fare de farmistoj por fari pli da kamparo.
Tiu ago kaŭzis ruiniĝon de granda parto da la plantoj kaj la medio en tiu areo.
[ citaĵo bezonis ] parto de la lago poste regeneriĝis.
Ankaŭ la municipoj de Anthidona kaj Avlida en la meza ĝis malfrua 20-a jarcento, kiuj siatempe estis parto de Beotio, revenis al Chalkis.
[ citaĵo bezonis ] Ekde tiam, la poŝtkodoj korespondis kun la resto de Eŭbeo, inkluzive de Skyros.
#000021
La populacio de la insulo laŭ la censo de 2001 estis 198,130, igante ĝin la dua plej popolriĉa insulo de Grekio.
Kiel tutaĵo la Euboeans partoprenas kulturan identecon similan al tiu de la homoj en la resto de Centra Grekio kaj ili parolas sudan diversecon de greko.
En la suda parto de la insulo ekzistas Arvanite komunumoj, kun la areo sude de Aliveri estanta la plej norda limo de sia ĉeesto en Eŭbeo.
Sarakatsani kaj Vlachs povus esti trovitaj plejparte en la montaj lokoj en centra kaj norda Eŭbeo respektive, sed nuntempe ili prirezignis la nomadan vivmanieron kaj vivas permanente en la urboj kaj vilaĝoj trans la insulo.
#000022
La minadareoj inkludas Magneziton en Mantoudi kaj Limni, ligniton en Aliveri kaj fero kaj nikelon de Dirfys.
Marmoro estas elminita 3 km (2 mejl.) norde de Eretria kiuj inkludas Marmor Chalcidicum kaj asbeston en la nordorienta parto de Carystus en la Okhi-monto.
#000023
La insulo apartenas al Euboea Prefecture kiu ankaŭ inkludas du municipojn sur la kontinento, Anthidona kaj Avlida, same kiel la insulmunicipo de Skyros.
Ĉe la censo (2001) la prefektejo havis populacion de 215,136 loĝantoj, dum la insulo mem havis populacion de 198,130.
La kampara regiono de la prefektejo estas 4,167.449 km2 (65 kv. mejl.), dum la totala kampara regiono de la municipoj fakte sur la insulo estas 3,684.848 km2 (264 kv. mejl.), kiu inkludas tiun de multaj malgrandaj enmaraj insuletoj ( Petalioi) proksime de la sudorienta pinto de Euboea.
#000025
Bildigo de la grandurbo de Negroponte (Chalkis) de la venecia kartografo Giacomo Franco (1597)
Malgrandega rivero fluante proksime de la Dirfi-monto.
#000028
Bildigo de la grandurbo de Negroponte (Chalkis) de la venecia kartografo Giacomo Franco (1597)
#000029
Malgrandega rivero fluante proksime de la Dirfi-monto.
#000030
Listo de kompromisoj en la Eŭbeo-regiona unuo
Listo de tradiciaj grekaj loknomoj
#000031
Tiu artikolo asimilas tekston de publikaĵo nun en la publika domeno:Chisholm, Hugh, ed. (1911). "article name needed". Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.
#000033
Oficiala retejo - angla versio
#000034
Eŭbeo (en la antikva greka lingvo Εὔβοια - Eúboia, en la moderna greka Εύβοια - Evia, esperanta nomo en tiu formo laŭ PIV) post Kreto estas la dua plej granda insulo de Grekio. Ĝi havas areon de 3.660 km2 kaj dum la jaro 2005 havis proksimume 220.000 enloĝantojn. La insula centro estas la urbo Ĥalkida (Chalkida), krome ekzistas ankoraŭ vico da urbetoj, inter ili Karistos, Kimi, Psaĥna, Aliveri, Aidipsos kaj Limni. La insulo pere du pontoj estas ligita al la kontinento, unu el la du superpontas la tutmonde plej mallarĝan markolon de nur 40-metra larĝo. La insulo longas 175 kilometrojn kaj larĝas inter 6 ĝis 45 kilometrojn, do havas karakterize malrondan formon. Tra la tuta longo la insulo estas parto de montaro, kiu nordokcidente daŭriĝas en Tesalio kaj sude en la insuloj Andros, Tenos kaj Mikonos.
#000035
La insulo apartenas al la administra regiono Meza Grekio. Al la provinco Eŭbeo krom la ĉefa insulo apartenas ankaŭ la insulo Skiros, proksima parto de la kontinento kaj granda nombro da rokaj insuletoj. Oni supozas, ke Eŭbeo origine estis parto de la kontinenta parto de Grekio kaj pro tertremo dividiĝis de ĝi.
#000036
oficiala paĝaro de la provinco Eŭbeo
germanlingva paĝaro pri la insulo Eŭbeo Koordinatoj: 38° 30' norde, 24° 0' oriente
#000038