Metodo por prunti vortojn al pandunia
#000001
Ofte homoj vidas mondan mapon kiel ĉi sube. Ĝi estas la renoma
Merkatora projekcio. En tia mapo la tera surfaco estas ege
#000003
Kial? Ĉar la mondo estas globa kaj ne plata kiel normala mapo!
Egalareaj projekcioj, kiel projekcio de Peters ĉi sube, montras
landan areon ĝuste. Komparu areojn de Groenlando kaj Afriko sur la
mapoj de Merkator kaj Peters. Groenlando ŝajnas pli granda sur la
Merkatora mapo, sed la mapo de Peters montras ĝuste ke la areo de
Afriko estas 14-oble pli granda ol la areo de Groenlando.
#000004
Tio estas la fizika mondo. Ni vivas ankaŭ en la mondo de landoj kaj
nacioj. En normalaj mapoj de landoj, areoj estas geografiaj.
#000005
Sed la ĉi suba mapo montras areojn de landoj laŭ ilia nombro de
#000006
Verkistoj de Pandunia opinias ke la mondlingvo devas reprezenti la
homa mondo, ne la mondoj de politika aŭ kultura potenco. Ĉiu parto de
vorto kaj ĉiuj kulturoj devas esti pensita kiel egalaj. La gramatiko
devas esti facila al ĉiuj. Do la gramatiko devas havi universalajn
#000007
La vortaro devas esti egale monda. Ĝi devas enhavi la plej vaste
uzatajn vortojn. Pli ol duono de la vortaro devas esti konata en Azio.
#000008
La vortaro de Pandunia venas el kvin fontoj.
#000009
orientazia internacia vortaro (el la ĉina, la japana, la korea, la
sudazia internacia vortaro (el barataj lingvoj, la taja, la
okcidenta internacia vortaro (el la eŭropaj kaj la amerikaj
afrikazia internacia vortaro (el la araba, la turka, la urdua,
afrikaj vortoj (el la lingvoj de subsahara Afriko)
#000010
Hartmut Traunmuller dividis la mondon en kvar ĉefajn kulturajn sferojn en sia artikolo A Universal Interlanguage: Some Basic Considerations. La lingvoj en la sama kulturkomunumo havas komunajn vortojn kaj kulturajn konceptojn. La kvar ĉefaj kulturaj sferoj estas:
#000011
La suba monda mapo montras ilin preskaŭe.
#000012
Vortoj de pandunia venas el kelkaj de la plej vaste parolataj lingvoj de la mondo. Estas metodo por prunti vortojn. La tri ĉefaj kondiĉoj por prunti vortojn estas:
#000013
Egaleco: Vortoj estas pruntita egale de diversaj regionoj de la mondo.
Vasteco: Pandunia pruntas vaste uzatajn, internaciajn vortojn.
Simpleco: Simple prononceblaj vortoj estas pli bonaj.
#000014