La tragedio de’l homo – dramo de Madách en la malta lingvo
#000001
en la arta magazino Litera-Túra – en Fejsbuko (Red.: Zsuzsa Szesztai) (Magyar nyelvű változat a cikk alatt!)
#000003
En la ducentjara datreveno de la naskiĝo de Madách aperis en la malta lingvo La tragedio de l’ homo, kiu estas samtempe la unua, en la malta lingvo legebla hungara literaturaĵo. La tradukinto de la dramo estas la 93-jara Carmel Mallia, kiu vidinte parton de la teatraĵo La tragedio de l’ homo, decidis transplanti ĉi tiun verkon en la maltan lingvon. Carmel Mallia uzis por la traduko la esperantigitan version, redonantan fidele la originalan verkon. (Vidu la honordiplomon de Hungaria Esperanto-Asocio doninte al Carmel Mallia.)
#000004
Carmel Mallia kaj La tragedio del’ homo en la malta lingvo
#000005
Carmel Mallia naskiĝis en 1929 en Malto. Li preparis sin dum naŭ jaroj, por fariĝi pastro, sed lia kariero prenis alian direkton kaj li fariĝis instruisto de la franca, poste dungiĝis en la sanitaro. Krom la angla kaj franca lingvoj li ellernis la italan kaj ankaŭ Esperanton. En la aĝo de 93 jaroj li ĉiam plu lernas, de kvar jaroj la germanan. Poeto, arttradukisto, eseisto, li skribas en kvin lingvoj kaj tradukas poemojn. Por sia teatraĵo en Esperanto Najbaroj li gajnis la unuan premion. Dum la pasintaj jardekoj li verkis ses historiajn romanojn. Liajn prikulturajn artikolojn publikigis maltaj gazetoj kaj esperantlingvaj literaturaj revuoj. En 2017 li gajnis la premion Cavaliere di Sicilia de Sicilia Esperanto-Asocio. La dramo estis tradukita en Esperanton de Kálmán Kalocsay unuafoje en 1924, kaj poste en 1965 li signife reviziis ĝin, kaj ĉi lasta traduko fariĝis la fina versio, el kiu laboris ankaŭ Carmel Mallia. Kálmán Kalocsay tradukis la dramon unuafoje en 1924, poste en 1965 li multe tralaboris la unuan tradukon, kaj ĉi tiu fariĝis la definitiva versio, super kiu ankaŭ Carmel Mallia laboris.
#000006
Kálmán Kalocsay (1891-1976) estas hungara infektologia kuracisto, poeto, arttradukisto, redaktoro en Esperanto. Lia unua pli granda tradukista laboro estas Johano la Brava de Sándor Petőfi, danke al kiu legeblas jam ankaŭ en la ĉina la konata verko de Petőfi. Sian plej signifan tradukistan sukceson li atingis per la esperantigo de La tragedio de l’ homo. Tre multaj hungaraj literaturaĵoj atingeblas en Esperanto, sen pretendi plenecon mi mencias la verkojn de Sándor Petőfi, Mór Jókai, literaturaĵojn de la aŭtoroj de la revuo Nyugat kaj de Géza Gárdonyi la Steloj de Eger.
#000007
En la Malta Nacia Biblioteko
#000008
La tragedio de l’ homo en la malta lingvo aperis sub la aŭspicio de Hungaria Esperanto-Asocio en la redaktado de Jozefo Horváth. La maltlingvaj volumoj venis de la Asocio al la tradukinto danke al István Szabolcs kaj per la kunlaboro de la hungara misio en Malto al la Malta Nacia Biblioteko en La Valletta. En la dulingva Malto, kie la oficialaj lingvoj estas la malta kaj la angla, la malta lingvo, parenca al la araba lingvo, vivas sian renesancon. La maltanoj aktive uzas ĝin ne nur en la ĉiutaga vivo, sed ankaŭ dum laboro kaj en la kulturo, tiel ĝi estas ankaŭ literature vivanta lingvo.
#000009
A Madách-bicentenárium évében jelent meg máltai nyelven Az ember tragédiája, amely egyben a legelső, máltai nyelven olvasható magyar irodalmi alkotás. A dráma fordítója a 93 éves Carmel Mallia, aki egy részletet látott Az ember tragédiája színdarabból, és akkor elhatározta, hogy ezt a művet át kell ültetnie máltai nyelvre. Carmel Mallia a fordításhoz az eredeti művet hűen visszaadó eszperantó fordítást használta fel.
#000013
Carmel Mallia 1929-ben született Máltán. Kilenc évig papnak készült, majd más irányt vett a pályája és francia tanár lett, később pedig az egészségügyben helyezkedett el. Az angol és a francia nyelv mellett megtanult olaszul és az eszperantó nyelvet is elsajátította. 93 éves korában még mindig tanul, négy éve németül. Költő, műfordító, esszéíró, öt nyelven ír és fordít verseket. „Najbaroj” (Szomszédok) címen, eszperantó nyelven írt színdarabjáért első díjat nyert. Az elmúlt évtizedekben hat történelmi regényt írt. Kulturális témájú cikkeit máltai lapok és eszperantó irodalmi szemlék közölték. 2017-ben elnyerte a Szicíliai Eszperantó Szövetség „Cavaliere di Sicilia” díját.
#000014
A drámát eszperantóra Kalocsay Kálmán fordította le először 1924-ben, majd 1965-ben jelentősen átdolgozta az első fordítását, és ez lett a végleges változat, amellyel Carmel Mallia is dolgozott. Kalocsay Kálmán (1891-1976) magyar infektológus orvos, eszperantó költő, műfordító, szerkesztő. Első nagyobb fordítói munkája Petőfi Sándor János Vitéze, amelynek köszönhetően kínai nyelven is olvasható már Petőfi ismert műve. Legjelentősebb fordítói sikerét Az ember tragédiája átültetésével érte el.
#000015
A kétnyelvű Máltán, ahol egyaránt hivatalos nyelv a máltai és az angol, nagyon is élő a máltai nyelv, amely szoros rokonságban áll az arab nyelvvel. A máltaiak nemcsak a mindennapi életben, hanem a munkában és a kultúrában is aktívan használják az anyanyelvüket, így az irodalomban is élő nyelv a máltai.
#000018
115 jaroj de Hungaria Esperanto-Asocio
#000020
Eszperantó nyelvtanfolyamA MESZ webáruházaHírlevelek, kiadványok1% felajánlása
#000025