UEA instigas respondi ĝuste al EU-enketo
#000000
La prezidanto de UEA, Mark Fettes, instigas esperantistojn respondi al enketo de la Rajtoprotektanto de EU pri multlingveco. “Esperantistoj devus ludi aktivan rolon en tiaj civitanaj iniciatoj”, li skribas en gazetara komuniko. UEA eĉ proponas pretajn respondojn.
#000001
Je la 23-a de julio 2018 la Rajtoprotektanto (“Ombudsmano”) de la Eŭropa Unio malfermis publikan konsultiĝon pri la uzo de lingvoj en la organoj de EU. Nun UEA unike alvokas al esperantistoj plenigi la enketon, kaj eĉ proponas respondojn.
#000003
Eŭropa Unio havas 24 oficialajn lingvojn, kaj EU-civitanoj rajtas uzi ĉiun el ili por komuniki kun instancoj de la Unio, kaj ricevi respondon en tiu sama lingvo. Ene de la organoj de EU tamen oni ofte uzas nur kelkajn lingvojn: la angla, la franca, kaj la germana havas specialan statuson kiel “proceduraj lingvoj”.
#000004
Ĉiu instanco havas proprajn oficejajn kutimojn kaj regulojn por decidi, kiun lingvon oni (ĉefe) uzas inter laborantoj kaj en labordokumentoj. Plej ofte temas pri la angla kaj/aŭ la franca. La suma kosto de la tuta tradukado kaj interpretado ĉe ĉiuj organoj de la EU estas ĉirkaŭ 1 miliardo da eŭroj jare, aŭ 2 eŭroj por ĉiu EU-civitano.
#000005
La ĉefa celo de la Rajtoprotektanto estas pritrakti plendojn de civitanoj kaj organizoj pri misagado de EU-instancoj. Ties oficialaj prijuĝoj estas nur rekomendaj, sed EU-instancoj ĝenerale akceptas kaj aplikas ilin. Similaj postenoj ekzistas en multaj landoj de la mondo, kaj ili ofte estas la plej alirebla punkto por civitano, kiu spertas problemon kun la registara burokratio.
#000006
La Eŭropa Rajtoprotektanto ankaŭ rajtas memstare komenci esploron pri la funkciado de Eŭropaj instancoj. Tiu rajto estas nun utiligata por starigi publikan konsultiĝon pri la uzado de lingvoj.
#000007
La Rajtoprotektanto rimarkigas en la priskribo de la konsultiĝo, ke EU-instancoj ja en kelkaj okazaj rajtas limigi la multlingvecon pro praktikaj kaj buĝetaj kialoj, sed mankas iu travidebla unuforma regularo pri tio.
#000008
Plej zorgiga estas la manko de lingvaj versioj en retpaĝoj kaj en publikaj konsultiĝoj, ambaŭ forumoj celataj al vasta publiko. La konsultiĝo demandas, ĉu estu oficiala regularo pri lingvouzo ene de instancoj, por publikaj retpaĝoj kaj publikaj konsultiĝoj, kaj kiam kaj kiel oni limigu la aron de uzataj lingvoj. Fine venas demandoj kiel estu pagota la eventuala plia tradukado, kaj ĉu estas rolo por maŝintradukoj.
#000009
Individuoj kaj organizoj neregistaraj, registaraj kaj komercaj rajtas respondi al la konsultiĝo. La publika konsultiĝo estas alirebla rete, havebla en ĉiuj oficialaj EU-lingvoj, kaj la limdato por kontribui estas la 30-a de septembro 2018.
#000010
En gazetara komuniko aperinta la 29-an de aŭgusto prezidanto de UEA Mark Fettes komentas jene:
#000011
“Estas salutinde, ke la Ombudsmano petas la opiniojn de la civitanoj pri tiel grava temo. Nia movado de multaj jaroj substrekas ke lingva justeco estas esenca dimensio de justa socio. La eŭropaj civitanoj spertas tre malegalecan traktadon de siaj lingvoj. Ni pledas por Esperanto kiel integrita elemento de justa lingvopolitiko por ĉiuj civitanoj. Esperantistoj devus ludi aktivan rolon en tiaj civitanaj iniciatoj. Per niaj respondoj ni montru, ke ni pensas pri Esperanto ne izolite, sed en la kunteksto de kompleksa moderna socio kun multaj lingvoj. Iom post iom, ni eduku aliajn pensi same.”
#000012
Temas fakte pri la unua fojo, ke gazetara komuniko de UEA alvokas al partopreno en specifa ekstera agado. Aperis antaŭe alvokoj por kontakti lokajn gazetojn aŭ konatojn, sed ne por direkti la esperantistaron amase respondi al unu enketo, kiel okazas nun.
#000013
UEA tradukis la demandojn al Esperanto kaj rekomendas respondojn en rete alirebla dokumento. Ĝi rekomendas starigon de klaraj unuecaj politikoj pri lingvouzo, kaj ĝenerale proponi dokumentojn kaj retpaĝojn en laŭeble multe da lingvoj. Kie tio ne estus praktika, UEA rekomendas proponi version en kelkaj EU-lingvoj kaj en Esperanto. Fine ĝi rekomendas, ke ŝtatoj kun favorata laborlingvo kontribuu pli al la tradukbuĝeto, por kompensi tiun avantaĝon.
#000014
Dankon por la atentigo pri tiu enketo. Jen "Miaj respondoj en enketo de Europa Unio pri lingvo-uzo en ghiaj organoj":
#000019
Leginte la artikolon kaj jam post la komuniko de UEA mi havas tri rimarkojn kun kelkaj demandoj:
#000021
Jes, oni malŝategas ke kelkaj EU-tekstoj estas publikigitaj nur en la angla – sed ĉu estas espero, ke tio ŝanĝiĝos?
#000024
Pri la malĝustaj rimarkoj pri Esperanto, kiujn faris la EU-Komisiono, mi intertempe verkis kaj sendis leteron al la EU-rajtodefendantino. Krome mi unu plian fojon volas skribi al la EU-Komisiono mem; ĉi tion mi jam finverkis, sed ankoraŭ ne sendis, ĉar mi volas ĝin ankoraŭ priparoli kun aliaj.
#000031
Se ankaŭ vi estas interesita pri tio plendi ĉe EU kaj ties rajtodefendantino pri tiuj misaj asertoj, mi ĝojos pri viaj komentoj aŭ rekta kontaktado.
#000032
Mi apenaŭ povas deĉifri la demandojn. Des malpli mi emas respondi. Kaj pro tio ke mi loĝas ekster la Eŭropa Unio, mi supozas ke miaj opinioj estus prifajfindaj.
#000033
Tiel estis ankau che mi post mia triafoja tralegado de la demandoj. Sed finfine mi decidighis prezenti respondojn, por ke la enketantoj eksciu, ke estas minimume unu homo, kiu proponas ion favore al lingva egalrajteco.
#000035
Mi ne volas ekskluzivi tion, ke ili fasonis la enketon intence tiel malfacila kaj tiel neoportuna, esper-atendante, ke estos plej eble malmultaj respondintoj. Tiaokaze la enketintoj povos, resendante al la enketo, a) senbazigi la eventualan riprochon, ke ili ne okupighis pri la lingva problemo, kaj b) konservi plu la nuntempan situacion kun la pravigo, ke ne sufiche da homoj interesighas pri la temo.
#000036
Kion ekscii kaj proponi al lingva egalrajteco ? Jen la respondo :
#000037
EU-instancoj ofte invitas memformulitajn opiniojn. Mi ne dubas, ke tiaj opinioj estas legataj kaj povas influi internajn diskutojn kaj proponojn. Supozeble ne tro multaj respondas tiajn invitojn. Verŝajne precipe lobiistoj atentas pri la opinio-invitoj. Do, same kiel UEA.
#000039