[{"text_idx": "#000002", "text": "La nova Bildvortaro en Esperanto de Petro Desmet' kaj Jozefo Horvath bazig\u0302as sur la 6a eldono (2005) de la germana bildvortaro de Duden, same kiel la iama, de longe elc\u0302erpita, Esperanta Bildvortaro (1988) de Ru\u0308diger Eichholz bazig\u0302is sur la 2a eldono (1958) de tiu sama germana verko. Kompreneble, la nova esperanta verko bazig\u0302as certagrade ankau\u0306 sur la malnova esperanta verko, sed la germana originalo, same kiel la mondo, multe s\u0302ang\u0302ig\u0302is en preskau\u0306 duonjarcento: lau\u0306 la enkonduko, \u201emalpli ol kvarono el la terminoj estas komuna\u201d inter la du esperantaj eldonoj. Do, kiel konsilas la enkonduko, \u201ene forj\u0302etu la antau\u0306an eldonon\u201d, se hazarde vi havas g\u0302in."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Post modesta kaj tre simpatia enkonduko la libro pritraktas la universon en 415 c\u0302apitroj, de 1 Atomo I g\u0302is 415 Borso. Tipa c\u0302apitro (la enkonduko uzas la vorton \u201etabulo\u201d!) konsistas el nigra-blanka au\u0306 unukolora bildo sur unu pag\u0302o kaj listo de numeritaj terminoj sur la apuda pag\u0302o. Nur 16 pag\u0302oj c\u0302e la fino estas koloraj. La libro do ne estas alloga por junaj infanoj, sed evidente tio ne estas g\u0302ia celo; g\u0302ia enhavo estas c\u0302efe teknika, ec\u0302 se temas pri teknikaj\u0302oj, ne malofte renkontataj en la c\u0302iutaga vivo. Tipaj ekzemploj estas:"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Temas do pri aferoj, kiujn oni probable konas au\u0306 rekonas, sed, vers\u0302ajne, ne povus tuj nomi, escepte se temas hazarde pri fako, pri kiu oni mem okupig\u0302as. Enestas, tamen, ankau\u0306 kelkaj tre bazaj terminoj, kiel \u201etenispilko\u201d (109.27) au\u0306 \u201ebus\u0302o\u201d (241.50), kaj aferoj preskau\u0306 tute seninteresaj, kiel \u201egrupeto da arboj; arbogrupo\u201d (84.61) (eble en alia lingvo estas pli interesa esprimo) au\u0306 la serio de \u201egermana monero de 1 cendo\u201d (60.38) g\u0302is \u201egermana monero de 2 eu\u0306roj\u201d (60.44). Samtempe, s\u0302ajne, mankas, bedau\u0306rinde, la plej fama monero de la historio, kiun la papago de la pirato Long-Johano Silver, en traduko de Grace Kirkwood, nomas: \u201eOkpecoj! Okpecoj! Okpecoj!\u201d"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Plurloke oni konstatas la mirindan aktualecon de la nova Bildvortaro. Plutono (4.55) estas \u201enanoplanedo\u201d, kiel oni redifinis g\u0302in en au\u0306gusto 2006. Enestas \u201epos\u0302komputilo\u201d (407.26) kun \u201etus\u0302ekrano\u201d (407.30) kaj ankau\u0306 \u201etabulkomputilo\u201d (407.36), sed kun \u201eeniga grifelo\u201d (407.37); la bildoj de la germana originalo estis faritaj antau\u0306 la apero en januaro 2010 de iPad de Apple."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Enestas ankau\u0306 kelkaj nun malaperantaj aferoj, kiel vidbendo (\u201eVHS-kasedo\u201d (404.50) kaj \u201e3,5-cola AD-disketo\u201d (406.54). G\u0302enerale, la plej facila maniero dati filmon, ekzemple, estas rigardi la pos\u0302telefonojn, kaj ankau\u0306 la Bildvortaro datas sin tiel: la pos\u0302telefono (396.48) aspektas kiel la malnova de mia edzino \u2013 pli moderna do ol mia nuna! Sed, kiel sag\u0302e rimarkigas la enkonduko, \u201eNapoleono jam mortis ... oni tamen ankorau\u0306 bezonas lian nomon por paroli pri li!\u201d Kaj g\u0302enerale, la terminoj malaktualig\u0302as multe malpli rapide, ol la bildoj eksmodig\u0302as."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ideale mi trastudus la tutan vortaron antau\u0306 ol raporti pri g\u0302i, sed mi ne volus tiel longe atendigi la redaktoron, do mi direktis min unuavice al kelkaj fakoj, kiuj iel koncernas min."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Profesie mi estas dungita por esplori pri tradukado de komputilaj programoj. La terminoj de tiu fako, ec\u0302 se ili estus sufic\u0302e konataj por ricevi lokon en tia vortaro, apenau\u0306 estus bildigeblaj, sed la Bildvortaro havas kelkajn c\u0302apitrojn pri komputiloj. Tie la terminoj s\u0302ajnas al mi g\u0302enerale bonaj, sed mi trovis du dubindaj\u0302ojn."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Retadaptilo (406.2). Lau\u0306 la pozicio en la bildo kaj la vorto en la germana originalo (\u201eNetzteil\u201d) (1), temas pri la parto, kiu konvertas la alternan kurenton el mura s\u0302topilingo al la bone regulata kontinua kurento, bezonata por elektronikaj\u0302oj. G\u0302i tute ne rilatas al komputilaj retoj, do \u201eretadaptilo\u201d ne s\u0302ajnas tre tau\u0306ga esperantigo. C\u0302u estu \u201eelektroprovizilo\u201d? Au\u0306 \u201epotencilo\u201d? (2"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Kas\u0302memorilo (406.19). La traduko respondas al la teksto de la germana originalo. En PIV estas \u201estaplo\u201d, sed en la Komputada leksikono de Sergio Pokrovskij estas ja \u201ekas\u0302memoro\u201d. Staplo estas \u201ememorilo, kiu staras inter procesoro kaj pli granda, sed malpli rapida memorilo\u201d, lau\u0306 PIV2002, do oni atendus vidi g\u0302in en loko pli proksima ol la \u201ec\u0302efmemorilo\u201d al la \u201ec\u0302efprocesoro\u201d, sed en la bildo tute ne estas tiel."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Estas evidente, ke interesatoj pri esperantaj terminologio kaj leksikografio posedu c\u0302i tiun novan bildvortaron, sed mi rekomendas g\u0302in ankau\u0306 al malpli fakaj uzantoj, c\u0302ar estas distre kaj klerige hazarde elekti c\u0302apitron kaj detale rigardi g\u0302iajn bildon kaj vortliston. La libro estas bone bindita kaj, se konsideri la pag\u0302onombron, ne multekosta."}, {"text_idx": "#000014", "text": "El multaj provoj la plej konata al la esperantistoj estas la germana Duden \u2013 Das Bildwo\u0308rterbuch. G\u0302uste g\u0302i estas la fundamento por la Esperanta Bildvortaro de Ru\u0308diger Eichholz, aperinta en 1988."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Kiam oni parolas pri \u201cnova eldono\u201d, tio signifas, ke la au\u0306toro aldonis ion novan, forigis ion arkaig\u0302intan, redaktoroj trovis erarojn, kiujn preteratentis c\u0302e la antau\u0306a eldono. En nia kazo eblas paroli pri absolute nova libro. Certe la au\u0306toroj tenis c\u0302e-mane la verkon de ilia eminenta antau\u0306ulo. Sed jen kion ili mem diras pri kvanto de s\u0302ang\u0302oj:"}, {"text_idx": "#000017", "text": "En la antau\u0306a eldono tabulo 100, \u201cs\u0302uoj\u201d, montras kaj nomas 48 erojn, la nova eldono en tabulo 58 montras 57, sed nur 8 estas samaj!"}, {"text_idx": "#000018", "text": "La nova-malnova verko prezentas al ni la tutan c\u0302irkau\u0306an mondon en 415 tabeloj-bildoj kun c\u0302irkau\u0306 30 mil nocioj. Por la vortaro tio estas sufic\u0302e serioza amplekso. Memorante des pli, ke temas preskau\u0306 ekskluzive pri la nomoj de diversaj objektoj. Do el la tuta leksiko la libro prezentas g\u0302enerale nur substantivojn. Tamen al kiu la Bildvortaro povus esti utila?"}, {"text_idx": "#000020", "text": "\u2013 Divenu, kio g\u0302i estas? Verda, fiodora, pendas sur la muro kaj fajfas."}, {"text_idx": "#000021", "text": "\u2013 Kial g\u0302i estas verda?"}, {"text_idx": "#000022", "text": "\u2013 Mi estas posedanto \u2013 kion volas, tion kun g\u0302i faras."}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u2013 Por ke neniu divenu!"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Foliumante tabelojn de la Bildvortaro en Esperanto, mi trovis amason da similaj noktoc\u0302emize vestitaj mus\u0302oj. Enigma korbeto kun reguliloj kaj mezuriloj, staranta c\u0302e horlog\u0302isto (\u201cHorlog\u0302isto, 261\u201d), evidentig\u0302as esti \u201cmezurpupitro por elektronikaj komponantoj\u201d, stranga aparateto, plej simila al modelo de tornilo, \u2013 \u201cmas\u0302ino por rulumi, poluri, rondigi kaj detranc\u0302i aksojn\u201d. Kaj paralelepipedo, supran parton de kiu ni vidas super same nedivenebla \u201cV-rimena transmisiilo\u201d, \u2013 \u201crulebla pecos\u0302ranko\u201d. Bone posedante Esperanton, mi povas kompreni, kion servas la nomita objekto, sed la bildo ofte ne havas perspektivon farig\u0302i \u201cankro\u201d nek en la direkto \u201cjena objekto havas jenan nomon\u201d, nek inverse. Mi povas konstati nur, ke en la horlog\u0302ista metiejo oni povas trovi \u201cmas\u0302inon por rulumi kaj poluri\u201d, kaj ke sur la bildo mi trovas amason da tute nekompreneblaj instalaj\u0302oj, aparatetoj kaj instrumentoj."}, {"text_idx": "#000026", "text": "La tabelon \u201cFilmo I (filmado), 131\u201d invadis amaso da homoj \u2013 18, se mi ne eraris post kvinfoja rekalkulo. Du el ili, sidantaj sur platformo de dolio, estas tute fremdaj c\u0302i tie kaj nomig\u0302as neniel. La enuanta viro maldekstre evidentig\u0302as esti \u201cdirektoro de produktado\u201d. En la alia angulo same enuas \u201cdekoraciestro\u201d. La viro, kiu sidas kaj svingas la maldekstran manon, estas \u201creg\u0302isoro\u201d. Alia viro, kiu sidas, ne svingas la manojn, sed kas\u0302e pus\u0302as la stativon de kamerao kaj supozeble malhelpas filmi, tute neatendite estas \u201ckameraisto\u201d, dum laboras kun la kamerao nur \u201chelpkameraisto\u201d. Kion klarigis al mi la bildo? Nur tion, ke c\u0302e filmado svarmas homa tumulto, kaj inter tiuj oni foje povas trovi direktorojn de produktado, kameraistojn kaj ceterajn. C\u0302u la flanko maldekstre de la kamerao estas nepra pozicio por rekoni la nomitan direktoron de produktado? Ne. C\u0302u la c\u0302eflumigisto c\u0302iam iradas kun longa bastono kaj s\u0302ovas g\u0302in en lumigilojn? Same, mi esperas, ne."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Aldonan konfuzon alportas tio, ke la lasta eldono de la originala germana vortaro tutcerte estas plene kolora, dum g\u0302ia esperanta versio \u2013 nur kun 16-pag\u0302a kolora suplemento librofine. Speciale pikanta okupo estas rigardi la nigra-blankan tabelon \u201cKoloroj\u201d (166), kie per diversdensaj grizaj pecetoj estas prezentita la tuta bunto de la c\u0302ielarko. La bildo ripetig\u0302as kolore sur la pag\u0302o 798, sed c\u0302iuj 28 nomoj de koloroj restas nur c\u0302e la griza originalo, pag\u0302o 318. (\u201cKomence lernu salti \u2013 poste ni plenigos la basenon per akvo\u201d, \u2013 s\u0302ercas anekdoto pri tiu 480-pag\u0302a distanco.)"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Certe en pluraj tabeloj c\u0302io estas elc\u0302erpe klara kaj ege oportuna. Brile esplorita estas la temo de veloj, vels\u0302ipoj kaj velado [s\u0302ajnas iom stranga granda distanco inter velado (tabeloj 100, 101) kaj vels\u0302ipoj (372, 373, 374), kvankam en ambau\u0306 oni listigas veltipojn; la samo okazas ankau\u0306 pri au\u0306toj, motorcikloj, c\u0302evaloj ktp \u2013 kaj koncernaj -adoj]. Matematikaj signoj, birdoj, mamuloj, vestoj, pli-malpli anatomio kaj multo alia povas esti utila por la homoj, kiuj pli ofte rekonas objekton vide, ol lau\u0306nome."}, {"text_idx": "#000030", "text": "(Mi substrekas, ke mia tuta kritiko rilatas al la germana originalo, ne al la estimataj samideanoj Petro Desmet\u2019 kaj Jozefo Horvath, kies fervora multjara laborego rezultigis la aperon de la Bildvortaro en Esperanto.)"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Pensante pri c\u0302io c\u0302i, mi ne sukcesas difini grupon, por kiu estas destinita la germana bildvortaro kaj pluraj ties tradukoj. Por fakuloj g\u0302i estas tro primitiva. La enkonduko klare diras, ke tiu verko ne estas faka terminaro. Por komencantoj g\u0302i estas tro komplika. Ili felic\u0302e vivos dum pluraj jaroj sen scii la nomojn de muzikaj simboloj kaj kemiaj aparatoj. Eble la vortaro utilos por j\u0302urnalistoj kaj verkistoj, kiuj ofte bezonas mergig\u0302i en iun temon sen tro s\u0302arg\u0302i la cerbon."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Fine, mi nepre rekomendus Bildvortaron en Esperanto kiel amuzan ilustritan libron por familia legado. Mi bone memoras, kiel mi mem en infanag\u0302o tagon post tago esploris multvoluman enciklopedion, ravita pri senfine komplika mondo c\u0302irkau\u0306 mi."}]