[{"text_idx": "#000001", "text": "En la Biblio, la Babela Turo rezultigis, ke Dio disj\u0302etas homojn tra la mondo kaj faras ilin nekapablaj kompreni unu la alian. Esperanto estas provo solvi tiun problemon Keystone / Natacha Pisarenko"}, {"text_idx": "#000002", "text": "De 1946 g\u0302is 1992, la antau\u0306aj\u0302o de swissinfo.ch ankau\u0306 elsendis programojn en Esperanto. Kial c\u0302i tiuj bultenoj estis enkondukitaj, kaj kial ili estis c\u0302esi?"}, {"text_idx": "#000003", "text": "La 17-an de februaro 1946, la Svisa Mallongonda Servo, poste Svisa Radio Internacia (SRI) kaj finfine swissinfo.ch, elsendis semajnan programon ene de Eu\u0306ropo en Esperanto, facile la plej uzata konstruita lingvo en la mondo."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Kiel esperanta refres\u0302igo, en c\u0302i tiu arkiva tranc\u0302eto de 2003 svisa psikologo kaj tradukisto de UN Claude Piron rakontas al SRI-j\u0302urnalisto Roy Probert pri la avantag\u0302oj de Esperanto kaj ankau\u0306 la antau\u0306jug\u0302oj, kiujn g\u0302i alfrontis:"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Jen dosiero enhavanta la argumentojn de Claude Piron favore al Esperanto (en la angla)"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Noto de Berno la 6-an de julio 1953 diras, ke la celo de la enhavo de la Mallonga Onda Servo estis \u201cdisvastigi la ideojn de la Rug\u0302a Kruco\u201d. C\u0302i tiuj elsendoj poste estis anstatau\u0306igitaj per serio de elsendoj de Rug\u0302a Kruco pri internaciaj pacaj klopodoj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Dum la Universala Kongreso de 1947 en Berno, mallongaj kongresaj raportoj kaj intervjuoj estis elsenditaj dumtempe c\u0302iutage. De oktobro 1947, dua kvin-minuta programo estis elsendita unufoje semajne sub la gvido de Arthur Baur, redaktisto c\u0302e la Neue Berner Zeitung. Lia raporto estis klarigi politikajn kaj kulturajn eventojn en Svislando al eksterlandaj esperantistoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "La noto de 1953 diris, ke ekde la 1-a de aprilo 1949, la du semajnaj Esperanto-programoj au\u0306dig\u0302is ne nur dum la vespera elsendo por Eu\u0306ropo sed ankau\u0306 dum la tagmezo, c\u0302ar la akcepto povus atingi malsamajn lokojn tage ol dum mallumo. Entute do Esperantaj transdonoj ricevis kvar kvin-minutajn transdonojn semajne."}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u201cPreter Eu\u0306ropo, neniuj regulaj Esperanto-elsendoj okazas,\u201d la noto notis. La sola escepto estis speciala elsendo por esperantistoj en Brazilo la 31an de januaro 1953."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Baur \u2013 kiu laboris pri la Esperantaj programoj de la Svisa Dissendada Korporacio g\u0302is 1991 \u2013 kalkulis, ke ekzistas granda intereso pri Esperanto en Brazilo. La noto rimarkis, ke la respondo al la unufoja kvinminuta elsendo estis \u201cplene g\u0302ojiga\u201d, rezultigante 25 leterojn (17 el Brazilo, ok el aliaj landoj kun ricevo)."}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u201cSed dekomence ni emfazis, ke ec\u0302 se homoj vere s\u0302atus g\u0302in, g\u0302i ne rezultigus la enkondukon de Esperanto-elsendoj en Sudameriko, c\u0302ar, konsiderante la naciajn celojn de Esperanto, estus kontrau\u0306dire aldoni trian lingvon al kontinento de nur du lingvoj pli-malpli reciproke kompreneblaj, \u201cg\u0302i diris."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La Bern-noto klarigis, ke la c\u0302efa celo de la Esperantaj elsendoj c\u0302iam estis \u201catingi la intelektularon malantau\u0306 la Fera Kurteno, kiu sukcese transpontis sian lingvan diversecon \u2013 precipe en sudorienta Eu\u0306ropo \u2013 per Esperanto\u201d."}, {"text_idx": "#000013", "text": "G\u0302i aldonis: \u201cNiaj esperantaj elsendoj do povas disvastigi informojn pri Svislando kaj g\u0302iaj ideoj kaj idealoj en diskreta maniero en tiuj alie fermitaj regionoj \u2013 kondic\u0302e ke elsendoj en la naciaj lingvoj de tiuj regionoj ne havas sencon por ni.\u201d"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Estas malfacile diri, kiom da homoj au\u0306skultis c\u0302i tiujn elsendojn, el kiuj neniu bedau\u0306rinde konservig\u0302is en la arkivoj de SBC. Lau\u0306 la memo de 1953 Berno ricevis du au\u0306 tri konfirmojn de akcepto semajne, plejparte de tiuj landoj malantau\u0306 la Fera Kurteno. \u201cIlia relativa maloftaj\u0302o povas esti klarigita per la granda risko plej vers\u0302ajne alfrontita de la leteristoj\u201d, diris la noto."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Poste, fine de januaro 1965, estis anoncita la s\u0302oka novaj\u0302o, ke la 16 Esperantaj programoj monate ne plu estos elsenditaj pro financaj kialoj."}, {"text_idx": "#000016", "text": "La Svisa Esperanto-Societo diris, ke tio estas \u201cgrava perdo por la okcidenta mondo\u201d. \u201cRedukto de kvar semajnaj programoj al du au\u0306 ec\u0302 unu certe renkontus g\u0302eneralan komprenon, sed estas tre bedau\u0306rinde, ke la Svisa Dissendada Korporacio decidis tiri la esperantajn programojn tute,\u201d g\u0302i diris."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Kio okazis poste ne estas klara el la arkivoj. Ni tamen scias, ke \u2013 se la programoj efektive c\u0302esis \u2013 iam ili ekfunkciis denove en ia formo kaj ofteco c\u0302ar fine de la 1980-aj jaroj Svisa Radio Internacia (SRI), c\u0302ar la Mallonga Onda Servo estis renomita en 1978, sendis transskribajn bendojn kun Esperanta materialo tra la mondo."}, {"text_idx": "#000018", "text": "C\u0302i tiu estas unu el pluraj arkivitaj korespondaj\u0302oj de 1988:"}, {"text_idx": "#000019", "text": "En c\u0302i tiu letero \u2013 en Esperanto \u2013 de majo 1990, John B Victery diras, ke li donos klasojn de Esperanto en la S\u0302tata Universitato de San Francisco kaj demandas sin, c\u0302u SRI povus sendi al li iujn kasedajn registradojn de g\u0302iaj elsendoj:"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Tamen la hakilo falis unu fojon por c\u0302iam sur la esperantan produktaj\u0302on de SRI fine de marto 1992."}, {"text_idx": "#000021", "text": "En letero de la 29-a de junio 1992, Walter Fankhauser, estro pri PR kaj merkatado de SRI, klarigas al au\u0306skultanto en Belgio, ke SRI \u201cdifinis novajn prioritatojn, kiuj emfazis la anglan kaj francan lingvojn kaj informojn por svisaj civitanoj log\u0302antaj eksterlande, kiuj j\u0302us ricevis la voc\u0302donrajton kaj tial dependas de g\u0302isdataj novaj\u0302oj el Svislando \u201c."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Ne c\u0302iuj au\u0306skultantoj estis kontentaj kun c\u0302i tiu klarigo. En julio 1992, Tobias Meissner en Berlino, al kiu Walter Fankhauser skribis la antau\u0306an monaton, diris, ke li \u201cankorau\u0306 ne felic\u0302as\u201d."}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u201cGravaj lingvaj problemoj ekzistas en la eksaj landoj de la orienta bloko, c\u0302ar la angla kaj la franca, pro ideologiaj kialoj, ne estas vaste parolataj tie kaj la rusa, kiu estis trudita anstatau\u0306e, estas malaprobita\u201d, skribis Meissner."}, {"text_idx": "#000024", "text": "\u201cLerni nacian lingvon postulas multjaran studadon \u2013 tempo, kiu ekzistas, de kiam starigi funkcian ekonomion devas okazi rapide. Esperanto estas neu\u0306trala kaj povas lerni tre rapide. \u201d"}, {"text_idx": "#000025", "text": "En oktobro 1992 Fankhauser respondis al Andy Ku\u0308nzli, unu el la prezentantoj de la programoj SRI, por proponi plian klarigon pri la decido."}, {"text_idx": "#000026", "text": "\u201cNi ne preteratentu la seniluziig\u0302on kau\u0306zitan de nia mezuro. Atentu, mi iom miras, ke la c\u0302esigo de c\u0302i tiuj programoj mobilizis nur 270 au\u0306skultantojn kaj organizojn (el kiuj nur 20% estis ekster Eu\u0306ropo!). Aliflanke, mi scias \u2013 kiel vi g\u0302uste atentigas \u2013 ke ekzistas granda silenta plimulto, por kiu nia pas\u0302o certe ne estigis g\u0302ojon. \u201c"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Fankhauser emfazis, ke c\u0302esigi la esperantajn kurtondajn elsendojn \u201cne estis elekta mezuro kontrau\u0306 Esperanto-parolantoj\u201d sed parto de nova orientig\u0302o por SRI kaj la amaskomunikiloj g\u0302enerale."}, {"text_idx": "#000028", "text": "\u201cLa s\u0302ang\u0302o en la amaskomunikila pejzag\u0302o estas realaj\u0302o, kiu efikas kaj al la amaskomunikiloj kaj al uzantoj de amaskomunikiloj. G\u0302i estas parto de vasta socikultura evoluo, kiu neeviteble efikas sur ne nur komunikadon en si mem sed ankau\u0306 pri unuopaj lingvoj. Sendube Esperanto okupas signifan lokon en la historio de komunikado. Ni konscias pri tio kaj fieras kontribui al g\u0302ia lau\u0306dinda pasinteco. Sed malfacilas vidi kial c\u0302i tiu lingvo devas esti devigita en estontecon, en kiu g\u0302i luktus por aserti sin\u201d"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Pri la Svisa Mallongonda Servo"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Tradukita sen s\u0302ang\u0302oj ne komentoj"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Leave a Comment Nuligi respondon"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Retpos\u0302tadreso ne estos publikigita. Devigaj kampoj estas markitaj *"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Konservu miajn nomon, retpos\u0302tadreson kaj retejon en tiu c\u0302i retumilo por uzi kiam mi denove komentos."}]