[{"text_idx": "#000000", "text": "Arta rondo Jan De Cooman"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Iom da eksplikoj pri ludoj luditaj en la pasinteco:"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Unu el la plej s\u0302atataj ludoj estis la rulringega ludo."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Per longa maldika rekta vergo ni faris ringegon. Ni bone ligis la ekstremaj\u0302ojn per forta maldika s\u0302nureto. Unue ni rulis g\u0302in de deklivo. Se la ringego estis tau\u0306ga kaj rulis rekten, la pli junaj knaboj ekuzis g\u0302in. De tiaj ringoj ni devis fari plurajn ekzemplerojn, antau\u0306 povi fakte ekludi."}, {"text_idx": "#000005", "text": "maldekstre desegnaj\u0302o 38. Ringega ludo ] Tiam la defio estis: kiu unue atingos la kradon. La malsupreniro estis facila, ni ec\u0302 devis bremsi la ringegon por kapabli sekvi g\u0302in. Sed suprenruli g\u0302in estis pli pene, necesis antau\u0306enfrapi g\u0302in kaj stiri g\u0302in en la g\u0302ustan direkton kaj peni, ke g\u0302i ne falu, c\u0302ar tio signifis nepran malvenkon. La uloj kun la plej longaj kruroj kutime gajnis. De tempo al tempo ni lasis la etulojn gajni, por ke ili ne iru plendi c\u0302e panjo dirante, ke ili ne rajtis kunludi."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Kiseto sanigis kaj liberigis min de la doloro. La du aliaj knaboj, veninte spekti la operacieton, komentariis la okazantaj\u0302ojn. Poste ni ne tuj dau\u0306rigis la fabrikadon sed la postan tagon, helpate de pac\u0302jo, ni tamen finfaris niajn fajfiletojn."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Printempe post kelkaj varmveteraj tagoj aperis majskaraboj. En tiu periodo c\u0302iu knabo havis alumetskatoleton en sia pantalonpos\u0302o. Ni distingis diversajn specojn: muelistojn au\u0306 melkistojn lau\u0306 la grado de grizeco. Ni plurfoje frumatene iris kapti \u201cpredikantojn\u201d. Precipe apud la heg\u0302oj au\u0306 tilioj eblis trovi ilin. Necesis rapidi, c\u0302ar post sunlevig\u0302o la kaptos\u0302ancoj nulig\u0302is. Ankau\u0306 eblis kapti ilin vespere. Kiam lumis la lampo, ili direktig\u0302is al la lumo kaj koliziis kontrau\u0306 la fenestroj. Sufic\u0302is malfermi la fenestron kaj simple preni ilin, c\u0302ar ili restis iom konfuzitaj. Pac\u0302jo tiamaniere kaptis multajn majskarabojn por ni."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ni metis ilin en malplenan alumetskatoleton kun kelkaj folietoj kiel nutraj\u0302o kaj metis ilin en nian varmetan pos\u0302on. Multaj dommastrinoj en tiu periodo vane serc\u0302is siajn bobenetojn da kudrofadeno, c\u0302ar en tiu periodo tiuj estis parto de la ludilaro. Per nodeto la fadeno estis fiksata je unu el la malantau\u0306aj kruretoj; la besteto estis metata sur la mandorson kaj jen, subite g\u0302i levis la antau\u0306ajn malmolajn flugilojn kaj ekflugis supren. La gajnanto estis tiu, kies \u201cpredikanto\u201d restis plej longe en la aero."}, {"text_idx": "#000010", "text": "En nia tempo pilkoj plejofte konsistis el kau\u0306c\u0302uks\u0302au\u0306mo, tre rezista. G\u0302i difektig\u0302is nur, kiam la hundo, ludante per g\u0302i, els\u0302iris pecojn per siaj dentoj. Sed ec\u0302 tiam ni ankorau\u0306 piedludis per g\u0302i. La celo estis la dumetra spaco inter du pirarboj. C\u0302io iris glate, g\u0302is trafo okazis, kiu siavice estigis malpacon. Lau\u0306te oni serc\u0302is pravigon c\u0302e panjo au\u0306 pac\u0302jo, sekve de kio la pilko simple estis metata supre sur la s\u0302rankon kaj finig\u0302is la ludeto. Por distri nin, oni petis nin iri al butiko ac\u0302eti ion kaj c\u0302e nia reveno c\u0302iu malpaco estis jam forgesita."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Ekzistis ankau\u0306 aliaj sezonaj ludoj, kia globetludo. Ni disponis diversajn specojn de ludglobetoj. La plej simplaj estis tiuj el bakita argilo en diversaj malhelaj koloroj. Kiam oni vigle trafis ilin per vitra pafglobeto, facile derompig\u0302is pecetoj. Tiuj globetoj devis trovig\u0302i ene de desegnita cirklo. C\u0302iu ludanto metis saman nombron da ili en g\u0302in. Tiam la komenconto estis indikata per nombrada rimo. Ekde la startlinio oni devis provi forpafi la globetojn el la cirklo. Iuj uloj estis veraj spertuloj pri tiu ludo. Ili sukcesis gajni la plej bonajn pafglobetojn de la aliaj, c\u0302ar c\u0302iuj globetoj rulig\u0302intaj el la cirklo farig\u0302is posedaj\u0302o de la \u201cpafinto\u201d."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ve, se via pafglobeto restis en la cirklo, g\u0302i devis restadi tie kaj ig\u0302is la komuna celo de la kontrau\u0306uloj. Ankau\u0306 pri tiu regulo ekzistis diversaj variaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Krom vitraj globetoj ni ankau\u0306 posedis \u201cglobojn\u201d. Tiuj estis blankaj s\u0302tonecaj globoj kun tricentimetra diametro. Tiajn precipe uzis nur la granduloj. Unue oni j\u0302etis malgrandan globeton, kaj oni devis j\u0302eti la globon lau\u0306eble plej proksimen al g\u0302i."}, {"text_idx": "#000014", "text": "C\u0302iu havis almenau\u0306 du ludglobojn. Sed oni rajtis forsaltigi tiun de kontrau\u0306ulo, kaj tio kelkfoje okazigis perforton. La distancon g\u0302is la plej proksima globeto oni mezuris per s\u0302ulongoj au\u0306 s\u0302ularg\u0302oj au\u0306 per s\u0302nureto. La posedanto de la plej proksima globeto gajnis."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Oni tre forte j\u0302etis per tiuj ludgloboj kaj ve, se ties vojo trafis fenestron."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Ludo lernita en la knabina lernejo estis s\u0302nursaltado. Sed al ni tiu ludo ne tre plac\u0302is."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Unu el la vintraj ludoj estis turboludo. Turbo estis farita el mola tilia ligno. Enestis s\u0302tala pinto. Ni uzis nedisig\u0302antan s\u0302nuron, lekis la ekstremaj\u0302on kaj per g\u0302i volvis la turbon g\u0302is ties supra sulketo. Tiam ni prenis la s\u0302nuron inter la montra kaj meza fingroj kaj turnsvingis g\u0302in sur la grundon. La lerto konsistis el tio, ke la turbo turnig\u0302adu lau\u0306eble plej longe. Oni povis lanc\u0302i g\u0302in desupre au\u0306 demalsupre. Tio faris la diferencon lau\u0306 dau\u0306ro. Sed desupra j\u0302eto estis pli dang\u0302era, c\u0302ar, kiam oni foje estis tro lekinta la s\u0302nuron, la turbo povis alkroc\u0302ig\u0302i je la s\u0302nuro kaj tiam ig\u0302is dang\u0302era j\u0302etaj\u0302o. Ju pli forte oni tiris la s\u0302nuron, des pli longe la turbo turnig\u0302adis, g\u0302is g\u0302i renversig\u0302is kiel ebriulo."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Per lerta ekpreno oni povis preni g\u0302in turnig\u0302antan sur la manplato."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Reciproka konkurado plialitigis la lerton. Per turboj kun speciala pinto oni foje ludis militan ludon, en kiu oni provis fendi ies rotaciantan turbon. Tio foje sukcesis kaj rezultigis larmojn. Specialistoj tiucele posedis specialan akrapintan hakturbon."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Sed plejofte ni ludis amikece kaj malpermesis al kverelemuloj kunludi."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Ludi pri lernejo sur la s\u0302tuparo"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Ni kelkfoje povis ludi kun Roberto kaj kun Lisa, la gefiloj de Mon, la pedelo de la kapelo sur Oudenberg. Tiam ni oftete ludis pri lernejo. C\u0302ar Roberto estis la plej ag\u0302a, li kompreneble rolis kiel instruisto. Sed en tiu klaso ni ne lernis tre multe."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Unue mi klarigos, kiel tiu ludo funkcias."}, {"text_idx": "#000024", "text": "C\u0302iu havis bastonon proksimume duonan metron longan kaj tri centimetrojn dikan, c\u0302e ambau\u0306 ekstremaj\u0302oj iom rondigitan kaj tute sens\u0302eligitan per nia pos\u0302tranc\u0302ilo. La flugbastoneto estis mallonga bastoneto ambau\u0306flanke konuse akrigita. Oni metis ekstremaj\u0302on de g\u0302i super valeto sur la grundon."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Kiam la bastono trafas la pinton, la bastoneto saltas supren."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Lertuloj sukcesis per forta frapo saltigi g\u0302in multajn metrojn foren. La lerto konsistis el tio, ke oni flugigis g\u0302in lau\u0306eble plej foren, au\u0306 trafis per g\u0302i difinitan celon. Ankau\u0306 ekzistis pluraj alternativoj. La distancon oni mezuris per la bastono de iu el la ludantaro."}]