[{"text_idx": "#000000", "text": "Pri la blogo kaj mi"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Milito temas pri komunikado. Tion rimarkis homoj, kiuj militas per propagando kaj infiltrado en komunikaj retoj. Tiaj strategioj sonas modernaj, sed estas antikvaj. Jam dum centoj da milionoj da jaroj plantoj kaj bestoj uzas similan sabotadon por forpeli predantojn au\u0306 mortigi predojn. Tiel ec\u0302 la plej eta besto povus mortigi elefanton."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Insulino kiel armiloUnu el la plej dang\u0302eraj helikoj kiuj ekzistas estas Conus geographus, kiu uzas insulinon kiel armilon*. En bestaj korpoj, insulino estas uzata kiel hormono, signalmolekulo kiu transportig\u0302as per la sango. La pankreato produktas insulinon kiam la koncentriteco de sukero (specife glukozo) en la sango estas tro alta. C\u0302eloj sensas tiun insulinon en la sango per ricevantoj en siaj membranoj. Tiuj estas molekuloj kun tre specifa formo, en kiu la insulina molekulo tau\u0306gas kiel s\u0302losilo en seruro. Kiam la ricevantoj sensas insulinon, la c\u0302elo sorbas la sukeron kaj faras pli grandajn molekulojn el g\u0302i kiel glukogenon au\u0306 grason. La rezulto estas ke la koncentriteco de sukero en la sango malkreskas g\u0302is akceptebla nivelo. La heliko misuzas tiun komunikan sistemon injektante multege da insulino en fis\u0302on. G\u0302i esence diras al la korpo de la fis\u0302o ke g\u0302i havas tro da sukero en la sango, ec\u0302 se la vera koncentriteco estas tute bona. Tio kau\u0306zas ke la koncentriteco de sukero draste sinkas g\u0302is dang\u0302eraj niveloj kaj ke la fis\u0302o svenas. Per infiltrado de la komunikada sistemo de la fis\u0302o, la multe malpli rapida heliko povas venki g\u0302in."}, {"text_idx": "#000003", "text": "*Preskau\u0306 c\u0302iuj venenoj enhavas multege da malsamaj toksoj. En c\u0302i tiu artikolo mi priparolas nur specifajn ekzemplojn por ke la teksto restu komprenebla."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Oni povas demandi sin kiel la heliko povas veneni alian beston, sed ne si mem. Por kompreni tion, necesas kompreni ke insulino estas nur signalmolekulo. G\u0302i ne partoprenas en la procezoj mem. La strukturo de la signalmolekulo ne gravas, se la ricevanto povas rekoni g\u0302in. Pli detale, insulino estas peptido, kio signifas ke g\u0302i estas c\u0302eno de pli etaj molekuloj, kiuj nomig\u0302as aminoacidoj. Kiam du specioj diskreskas pro evoluo, la ekzakta sekvenco de tiuj aminoacidoj povas s\u0302ang\u0302ig\u0302adi malrapide, g\u0302is unu specio ne plu rekonas la insulino de la alia kaj inverse. La heliko produktas du malsamajn variaj\u0302ojn de insulino. La unuan insulinon g\u0302i uzas en sia propra sango kaj estas malsimila al fis\u0302a insulino. La dua aspektas multe pli kiel fis\u0302a insulino kaj ne estas rekonata de la korpo de la heliko. Evoluaj premoj faris ke g\u0302i similu kiel eble plej al fis\u0302a insulino kaj samtempe estu kiel eble plej eta kaj facile produktebla. La rezulto estas dang\u0302era molekulo kiu estas rekonata de la fis\u0302o kaj povas esti produktata en grandaj kvantoj kontrau\u0306 relative malgranda kosto."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Kiam la insulina ricevanto (orang\u0302kolora) sensas insulinon, g\u0302i aktivigas aliajn proteinojn kiuj rilatas al la konsumado de glukozo. Grava efiko de tio estas ke la transportproteino GLUT4 (verda) translokig\u0302as al la c\u0302elmembrano kaj enlasas glukozon en la c\u0302elon."}, {"text_idx": "#000006", "text": "G\u0302eligi sangonAlia sistemo kiun oni povas saboti estas la koagulig\u0302o de sango. En sana besto, la sango povas iomete g\u0302elig\u0302i kiam sangovaskuloj estas vundata. La g\u0302elo povas kovri la truon au\u0306 fendon kaj preventi ke la sango elfluu. La sistemo necesas, c\u0302ar oni mortus de ec\u0302 la plej sensignifa vundeto se g\u0302i ne funkcius. La komunikado kiu okazas en la korpo estas sufic\u0302e interese, c\u0302ar g\u0302i okazu rapide. Ne estas tempo por produkti tro da molekuloj. Tial la signalmolekuloj, la koagulfaktoroj, jam estas en la sango en neaktiva stato. Kiam la sangovaskulo damag\u0302ig\u0302as, aliaj signalmolekuloj de ekster la sangovaskulo povas eniri kaj aktivigi la unuan grupon de koagulfaktoroj. Tiuj aktivigas la sekvan grupon kaj tiel plu, plifortigante la signalon c\u0302iun pas\u0302on. Finfine tiu kaskado kondukas al la h\u0302emiaj reagoj kiuj necesas por krei la g\u0302elon."}, {"text_idx": "#000007", "text": "C\u0302i tiu skemo servas nur por montri la kompleksecon de la komunikada sistemo. C\u0302iu nomo en la skemo estas signalmolekulo kaj la sagoj montras kiel ili interagas inter si. Malsamaj venenoj povas ataki malsamajn pas\u0302ojn en la skemo por influi la koagulig\u0302on de sango."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Multaj serpentoj povas stimuli la koagulig\u0302on en la predo per sia veneno. Ili uzas signalojn kiujn la korpo de la predo rekonas, sed igas ilin multe pli intensaj. Pro la granda kvanto de signalmolekuloj envolvitaj en la signalkaskado, malsamaj serpentoj povas infiltri en malsamaj pas\u0302oj. Unu el tiuj estas koagulfaktoro X (elparolata kiel \u201dkoagulfaktoro dek\u201d). La serpento Tropidechis carinatus produktas du tre similaj versioj de koagulfaktoro X, kiuj vers\u0302ajne estas la rezulto de genduoblig\u0302o. La unua simple protektas la serpenton kiam g\u0302i vundig\u0302as, same kiel en aliaj vertebruloj. La dua tamen, estas nur produktata en la veneno de la serpento kaj funkcias kiel armilo. Malkiel la alia molekulo, g\u0302i c\u0302iam estas aktiva. Tio signifas ke kiam g\u0302i eniras la sangon, g\u0302i tuj kau\u0306zas ekstreman reagon. Por la serpento tio ne estas problemo, c\u0302ar la molekulo restas en la veneno. Sed kiam g\u0302i mordas predon, la tuta volumeno de sango en la korpo g\u0302elig\u0302as kaj ne plu povas flui. La muskoloj (inkluzive de la koro) kaj la cerbo ne plu ricevas oksigenon, post kio la predo kolapsas. La sistemo kiu devus savi g\u0302in de vundetoj ig\u0302is g\u0302ia morto."}, {"text_idx": "#000009", "text": "La Meduzo inter la insektojLa plej grava sistemo pri kiu mi ankorau\u0306 ne parolis devas esti la nervaro. Mi konservis g\u0302in g\u0302is la fino, c\u0302ar g\u0302i estas vere stranga. Oni facile imagas ke la regulado de sukerkoncentritecoj kaj la resanig\u0302ado de vundetoj okazus per saboteblaj h\u0302emiaj reagoj, sed nervoj devas esti pli ol tio. Neu\u0306ronoj (nervaj c\u0302eloj) kau\u0306zas c\u0302iujn el niaj spertoj, sentoj kaj pensoj, do ili devas esti malsamaj c\u0302u ne? Mi konfesas ke la cerbo estas kompleksa kaj ne tute komprenata, sed tio estas pro la eksterkutime granda kvanto de neu\u0306ronoj. Individua neu\u0306rono estas sufic\u0302e simpla kaj povas esti sabotata same kiel c\u0302iuj aliaj c\u0302eloj. La komunika reto de la nerva sistemo havas tri malsamajn elementojn, kiuj c\u0302iuj povas esti atakataj de toksoj. Estas la sensiloj, ekzemple dolorsensiloj, la motoraj neu\u0306ronoj kiuj influas la muskolojn, kaj c\u0302iuj neu\u0306ronoj kiuj ligas la du."}, {"text_idx": "#000010", "text": "La muskoloj kaj la neu\u0306ronoj kiuj regas ilin estas oftaj viktimoj de venenoj. Per s\u0302alti au\u0306 mals\u0302alti la neu\u0306ronojn oni povas kau\u0306zi paralizon au\u0306 spasmojn. Tiel besto povas senmovigi predon au\u0306 predanton. Kiam la veneno estas sufic\u0302e forta, la plej granda risko fakte ne estas senmoveco, sed ke la koro au\u0306 la spirado ne plu funkcias."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mi ne emas legi pri homa suferado por skribi c\u0302i tiun artikolon kaj mi imagas ke vi havas la saman senton. Tial mi elektis ekzemplon pri insektaj larvoj anstatau\u0306e. Temas pri la vespo Habrobracon hebetor. La vespo estas nur 2,5 mm granda kaj havas parazitan vivstilon. Ino povas venenigi larvojn de pli grandaj papilioj kaj tiel paralizi ilin. Post tio, s\u0302i metas ovojn sur au\u0306 c\u0302e la larvo. La larvo estas senmova dum pluraj semajnoj, kio igas g\u0302in perfekta nutraj\u0302o por la larvoj de la vespo. Ili elsuc\u0302as g\u0302iajn sukojn sen g\u0302enig\u0302i de g\u0302iaj movig\u0302oj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Estas multaj meh\u0302anismoj per kiuj veneno povas paralizi viktimon, sed oni pensas ke la veneno de la vespo atakas la ligon inter la motora neu\u0306rono kaj la muskola c\u0302elo. Kiam elektra signalo atingas la finon de neu\u0306rono, g\u0302i devas esti tradukata al h\u0302emia signalo por transiri al la sekva neu\u0306rono au\u0306 muskola c\u0302elo. Tio okazas per neu\u0306rotransigiloj, signalmolekuloj kiuj estas rekonataj de ricevantoj sur la sekva c\u0302elo. La neu\u0306rotransigiloj estas konservataj en etaj vezikoj, kiuj trovig\u0302as je la fino de la neu\u0306rono. Kiam la elektra signalo atingas la finon de la neu\u0306rono, c\u0302enreakcio faras ke la vezikoj kunfandig\u0302as kun la c\u0302elmembrano, liberigante la neu\u0306rotransigilojn. Tiel ili povas atingi la membranon de la sekva c\u0302elo kaj lig\u0302ig\u0302i al g\u0302iaj ricevantoj. La veneno de la vespo sabotas tiun procezon, blokante la ellasadon de neu\u0306rotransigiloj inter motoraj neu\u0306ronoj kaj muskolc\u0302eloj. Tiel la signalo ne povas pluiri al la muskolo, paralizante la larvon. La naturo klare ne c\u0302iam ludas lau\u0306 la reguloj"}, {"text_idx": "#000013", "text": "C\u0302i tiu bildo montras skeme kaj ne lau\u0306skale kiel la neu\u0306rotransigiloj liberig\u0302as. Ili trovig\u0302as en etaj vezikoj, kiuj povas kunfandig\u0302i kun la c\u0302elmembrano kiam ili ricevas elektran signalon. Tiel la c\u0302elo tradukas la signalon al h\u0302emiaj\u0302o, kiu povas flui al la sekva c\u0302elo."}, {"text_idx": "#000014", "text": "C\u0302u veneno vere tiom malbonas?Veneno estas fascina temo kaj instruas multe pri kiel la korpo funkcias. Sed eble ec\u0302 pli gravas g\u0302iaj aplikoj. Oni povas studi kun du malsamaj aliroj. Se oni vidas g\u0302in kiel venenon, oni povas uzi g\u0302in por disvolvi kontrau\u0306venenojn. Tio estas grava laboro, c\u0302ar mordoj de serpentoj kaj aliaj bestoj estas ofta kau\u0306zo de morto, specife en tropikaj lokoj kun multaj specioj kaj/au\u0306 malbona infrastrukturo. Aldone, venenoj povas esti tre specifaj, kio signifas ke oni povas reguligi pestojn sen damag\u0302i la ekosistemon. Alternativa aliro estas ke oni vidas venenojn kiel eblajn medikamentojn. Ni vidis tiun paradoksan aliron en la kazo de la heliko Conus geographus. Insulino, kiu estas uzata de homoj kun sukera diabeto por malpliigi la simptomoj, estas uzata kiel armilo de la heliko. Ankau\u0306 la malo povas okazi. Foje oni analizas molekulon en veneno kiu atakas la saman sistemon en la korpo kiel iu malsano. En kelkaj kazoj tia molekulo povas nuligi la efikojn de la malsano. Tiaj molekuloj povas esti la bazo por nova medicino, c\u0302ar kial oni mem dezajnus molekulon se evoluo faris la plejparton de la laboro? Se estas io kion ni povas lerni de venenoj estas ke molekuloj ne havas moralon. La plej grava faktoro kiu influas la dang\u0302erecon de molekulo estas kion oni faras per g\u0302i."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Entajpu viajn informojn sube au\u0306 alklaku piktogramon por ensaluti:"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Vi komentas per via konto de ."}]