[{"text_idx": "#000002", "text": "La politika partio Eu\u0306ropo \u2013 Demokratio \u2013 Esperanto j\u0302us partoprenis la balotadon por la Eu\u0306ropa Parlamento la kvaran fojon ekde 2004. Malgrau\u0306 klopodo, g\u0302i ne sukcesis aperi c\u0302e la balotado en Germanio, do nur en Francio eblis voc\u0302doni por la partio. La partio ricevis je 45% malpli da voc\u0302oj ol en 2014 kaj atingis la plej malbonan rezulton en sia historio. Libera Folio intervjuis Pierre Dieumegard, prezidanton de la franca sekcio de EDE."}, {"text_idx": "#000005", "text": "\u2013 En Francio, ekde 2004, g\u0302i prezentas liston de kandidatoj en eu\u0306ropaj balotoj. Tio okazis ankau\u0306 en Germanio dum la eu\u0306ropa balotado de 2009. En Pollando, g\u0302ia agado estas per rilatoj kun parlamentanoj kaj politikistoj. Ekzistas EDE-asocio ankau\u0306 en Hungario."}, {"text_idx": "#000007", "text": "\u2013 La c\u0302efa celo estas plibonigi demokration, regadon de la popolo(j) far la popolo(j) por la popolo(j), per uzo de Esperanto. Tio povas esti en rektaj rilatoj inter homoj de diversaj landoj, au\u0306 en rilatoj inter deputitoj, au\u0306 inter la registaro kaj la civitanoj. La programo estas en nia retejo."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Kiel EDE proponas plidemokratigi Eu\u0306ropan Union?"}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u2013 La c\u0302efa afero estas pri lingvoj. Nuntempe, la eu\u0306ropaj popoloj havas malsimilajn lingvojn, kaj ne kapablas kompreni unu la alian: demokratia debato ne eblas. Debatoj ekzistas en c\u0302iu lando, sed ne je la nivelo de tuta Eu\u0306ropo. La rezulto estas ke c\u0302iu popolo grumblas kontrau\u0306 la aliajn. Pri eu\u0306ropaj temoj (enmigrado, klimata s\u0302ang\u0302ig\u0302o, financoj, ktp) la opinioj estas pli malsimilaj inter la landoj ol inter la tradiciaj sociaj grupoj."}, {"text_idx": "#000010", "text": "\u2013 Ankau\u0306 tiu problemo de lingvoj havas malbonan efikon en demokratio, c\u0302ar g\u0302i disigas la \"elitojn\" kiuj pli-malpli scipovas la anglan lingvon, de la \"subuloj\", kiuj g\u0302in ne scipovas. En Eu\u0306ropo pli ol la duono de la log\u0302antaro ne scipovas la anglan, ec\u0302 se oni instruis tiun lingvon dum dek jaroj en la lernejo."}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u2013 Sed ni ankau\u0306 deziras ke la balotsistemoj unuig\u0302u en Eu\u0306ropo. Ekzemple, por la lasta eu\u0306ropa balotado en Francio c\u0302iu listo devis pagi, presigi, transporti siajn balotilojn. Tio estas multekosta por la etaj partioj kaj ankau\u0306 mals\u0302paras multe da papero (kaj ofte estas eraroj). Male, en Germanio estas nur unu balotilo, kun nomoj de c\u0302iuj listoj : tio estas pli bona, por egaleco inter partioj, por ekologio, kaj ankau\u0306 por s\u0302pari la laboron de la oficanoj. Ni pensas ke la germana sistemo estas pli bona ol la franca."}, {"text_idx": "#000012", "text": "En 2014, EDE ricevis 33.609 voc\u0302ojn, sed en 2019 nur 18.569. Kial tiu malkresko okazis? Kiel vi sentas pri la duonig\u0302o de la voc\u0302oj donitaj al la partio?"}, {"text_idx": "#000013", "text": "\u2013 Ni povas kompari kun la listoj de Piratoj kaj de Federalistoj, kiuj same partoprenis balotojn en 2014 kaj 2019, kaj havis similan nombron de voc\u0302donintoj. La nombro de voc\u0302donintoj malkreskis por la tri listoj (ec\u0302 pli por EDE, malfelic\u0302e)."}, {"text_idx": "#000014", "text": "\u2013 Do mi pensas ke estas komuna kialo de tiu malkresko. Eble en 2019 la batalo inter la partio de Le Pen kaj la partio de Macron lasis malpli da libera spaco por la aliaj partioj. Multaj homoj voc\u0302donis \"utile\" por ke iuj aliaj estu elektataj. Eble ankau\u0306 niaj afis\u0302oj kaj niaj flugfolioj estis tro \"cerbumigaj\"? Sed tio estas malagrabla."}, {"text_idx": "#000015", "text": "C\u0302u EDE vere estas tuteu\u0306ropa partio se g\u0302i partoprenis la voc\u0302donadon en nur unu lando?"}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u2013 Estas landaj asocioj de EDE en kvar landoj de Eu\u0306ropo (Francio, Germanio, Pollando, Hungario); ankau\u0306 estas unuopuloj en iuj aliaj landoj. Pro la malsimilaj balotsistemoj, ne eblas tuteu\u0306ropaj partioj. Ec\u0302 la c\u0302efaj partioj kiuj havas grupojn de eu\u0306ropaj deputitoj ne estas tuteu\u0306ropaj partioj, ili estas kunigoj de landaj partioj."}, {"text_idx": "#000018", "text": "\u2013 Zamenhof kreis Esperanton kiel \"internacian lingvon\", por faciligi rilatojn inter etnaj grupoj de sia lando, Rusio. Nuntempe, Eu\u0306ropa Unio pli malpli similas Rusion de la tempo de Zamenhof: multaj etnaj grupoj en unu plurnacia politika strukturo. Do ni deziras uzi Esperanton por faciligi rilatojn inter homoj de c\u0302iuj landoj de Eu\u0306ropo. Tiel ni esperas atingi pli justan komunikadon inter ili, pli justan debaton, sen lingva diskriminacio, sen superuloj kaj sen subuloj. Jes, EDE celas disvastigi Esperanton, per tiu politika rimedo, por tiu politika celo."}, {"text_idx": "#000019", "text": "C\u0302u EDE efektive celas ekhavi mandaton en la eu\u0306ropa parlamento, au\u0306 c\u0302u la partio estas nur varbilo por Esperanto?"}, {"text_idx": "#000020", "text": "\u2013 EDE ne estas nur g\u0302enerala varbilo por Esperanto. Por tiu celo jam estas aliaj asocioj.\nSed EDE estas varbilo por Esperanto en la politika agado. Mi mem deziras ke aliaj (kutimaj) politikaj partioj konsciig\u0302u pri la grava problemo de lingvoj en Eu\u0306ropa Unio, tiel ke tiu problemo estu diskutinda en politiko, same kiel ekologio, kiu estas grava afero, diskutinda nuntempe en c\u0302iuj tradiciaj politikaj partioj. Se ni gajnus mandaton en la baloto, ni agadus en la Parlamento por antau\u0306enpus\u0302i debaton pri tio."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Antau\u0306 la elektoj en franca televido aperis reklamfilmo de EDE."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Du prezidant-kandidatoj klarigas siajn poziciojn"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Komitatanoj B elektitaj, kio pri la estraro?"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mi pensas ke multaj transnaciistoj subtenis Volt aux DiEM25 cxi foje."}, {"text_idx": "#000027", "text": "La problemo de EDE estas ke g\u0302i estas ... nesufic\u0302e utopia! Antau\u0306 c\u0302io, la interesa demando, ec\u0302 lau\u0306 strikte Esperantista vidpunkto, ne estas kiun lingvon uzu la uniaj instancoj, sed kiamaniere rilatu EU al la eksterEu\u0306ropa mondo. Necesas antau\u0306difini ne nur la finajn limojn de EU (c\u0302u la tuta mondo alig\u0302u al la Unio?), sed ankau\u0306 kiuj aliaj unioj estu en la mondo kaj kiel ili interrilatu (c\u0302u c\u0302iu lando estu ero de g\u0302uste unu unio?). Esperanto estas interea nur tiagrade kiom g\u0302i estas esprimo de la sopiro je monda paco. Eu\u0306ropa paco ne sufic\u0302as kaj c\u0302iuokaze ne povas dau\u0306ri sen monda paco (same kiel en la moderna mondo la paco ne povas dau\u0306ri sen libereco)."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Nu, Esperanto agonias. Praktike c\u0302ie, ankau\u0306 en la iam fortaj landoj. Rigardu ekz-e la liston de E-eventoj en Berlino por la monato Julio. Ankorau\u0306 en la 90aj jaroj ni plenigis per tia listo tutan A4-folion c\u0302iun monaton, kaj okazis c\u0302iusemajne pluraj eventoj. Nuntempe la listo montras tri eventojn por la tuta monato: unu tabloludan posttagmezon, unu konversacian rondon kaj unu restoraciumadon. Tiu malkreskado ekzistas jam dum multaj jaroj, kaj g\u0302i estas pli-malpli konstanta, ne nur c\u0302e ni."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Ne mirinde, ke ankau\u0306 la EDE-aktivuloj lacig\u0302as pli kaj pli."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Plensateco pri esperantaj\u0302oj, plena informiteco, ne-plu-soleco kaj ne nepra bezono pri personaj renkontoj: apenau\u0306 mirinde, ke lokaj arang\u0302oj retroiras. Kio ne implicas lingvan au\u0306 ec\u0302 movadan misfarton de Esperanto."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Iuj supozas ke eksterteranoj konstruis la piramidojn de Egipto. Supozu libere."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Kiel oni povas parte voc\u0302doni en Francio? Iuj ja donis iajn 0,1 de voc\u0302o \ud83d\ude42"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Oni devas rigardi la nuntempan sistemon de partioj en la EU-parlamento kiel kompromiso inter la federaciistoj (unionaj partioj) kaj konfederaciistoj (kunigo de landaj partioj). Mi malfacile povas imagi, ke oni s\u0302ang\u0302us la sistemon. Mi ne certas, c\u0302u la asertitaj malfacilaj\u0302oj de komunikado estas grava problemo. Eble multaj ne ec\u0302 volas scii, kio okazas en aliaj EU-landoj."}, {"text_idx": "#000044", "text": "La argentina selektitaro estas c\u0302ampiono de la mondpokalo de KataroIrano: unua ekzekuto ligita al la tumultojDu misiloj trafis PollandonUN: amasa plimulto por kondamni la rusiajn aneksadojn en UkrainioParlamentaj balotoj en Latvio: tutnova vizag\u0302o por la deputitaro"}, {"text_idx": "#000048", "text": "Alig\u0302i al 400 aliaj abonantoj"}]