[{"text_idx": "#000000", "text": "60 jaroj de la murdo de centoj da alg\u0302erianoj, kiuj pace protestis dum la registaro de Charles de Gaulle."}, {"text_idx": "#000001", "text": "La 17-an de oktobro, 1961, 30000 alg\u0302erianoj iris sur la stratojn de Parizo por pace protesti kontrau\u0306 elirmalpermeso trudita nur al alg\u0302erianoj log\u0302antaj en la urbo kaj postulanta sendependecon preskau\u0306 sep jarojn post la komenco de la milito kontrau\u0306 franca regado en norda Afriko."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Responde, la polico arestis 14.000, mortigis centojn da manifestaciantoj kaj dekoj da aliaj estis j\u0302etitaj en la riveron Sejnon, farante c\u0302i tiun unu el la plej malhelaj pag\u0302oj en la kolonia historio de Francio."}, {"text_idx": "#000003", "text": "La tiama registaro cenzuris la novaj\u0302ojn, detruis multajn el la dosieroj kaj malhelpis j\u0302urnalistojn esplori la historion. Tiutempaj novaj\u0302bultenoj raportis tri mortojn, inkluzive de unu franca civitano. La eventoj ne estis traktataj de la internacia gazetaro."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Entute 110 korpoj estis lavitaj sur la bordoj de la Sejno en la sekvaj semajnoj. Iuj kun dispremitaj kranioj, aliaj kun c\u0302aspafilaj vundoj. Iuj estis mortigitaj, dum aliaj vunditaj estis j\u0302etitaj en la malvarmajn akvojn kaj lasitaj droni."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La plej juna viktimo estis Fatima Beda. Li havis 15 jarojn kaj lia korpo estis trovita la 31an de oktobro en kanalo proksime de Sejno."}, {"text_idx": "#000006", "text": "La kampanjo kontrau\u0306 la alg\u0302erianoj en Parizo estis neoficiale nomita \u201cratonnado\u201d, kio signifas \u201cratc\u0302asado\u201d. La \u201cc\u0302aso\u201d de alg\u0302erianoj dau\u0306ris dum tagoj post tiu 17-a de oktobro, kaj la polico arestis sur publika transporto kaj faris domajn serc\u0302ojn. Miloj estis kontrau\u0306leg\u0302e deportitaj al Alg\u0302erio, kie ili estis detenitaj en tendaroj malgrau\u0306 esti francaj civitanoj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Tiutempe la prezidanto estis Charles de Gaulle kaj la policestro Maurice Papon, kiu havis timindan reputacion. Li dej\u0302oris en Konstantino, en orienta Alg\u0302erio, kie li kontrolis la subpremon kaj torturon de alg\u0302eriaj politikaj kaptitoj en 1956."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Li poste estis kondamnita en francaj tribunaloj pro kontrolado de la deportado de 1 600 judoj al naziaj koncentrejoj en Germanio dum la dua mondmilito, kiam li estis altranga sekureca oficisto en Vichy France."}, {"text_idx": "#000009", "text": "G\u0302uste tiu procesigo, okazinta inter 1997 kaj 1998, levis la kovrilon al iuj el la klasifikitaj dosieroj rilataj al la masakro de la 17a de oktobro kaj malfermis la vojon al ampleksa enketo pri la nekredebla kas\u0302ado."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Antau\u0306aj oficialaj enketoj estis faritaj pri la eventoj kaj entute 60 asertoj estis malakceptitaj."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Neniu estis jug\u0302ita c\u0302ar la masakro estis submetita al la g\u0302enerala amnestio donita por la krimoj faritaj dum la alg\u0302eria milito."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Sed c\u0302i tiu 60a datreveno helpos establi la veron kaj determini respondecon por unu el la plej sangaj policaj masakroj en la franca historio."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Oksidig\u0302o de la Fera Damo"}, {"text_idx": "#000016", "text": "La marda voc\u0302dono pri la konservativa benko rezultigis maldikan venkon por Thatcher super s\u0302ia kontrau\u0306ulo Michael Heseltine, 204 el la 372 konservativaj parlamentanoj voc\u0302donis favore al s\u0302i, sed s\u0302ia 52-voc\u0302dona antau\u0306eco mankis kvar por forigi la minacon unu fojon por c\u0302iam. En c\u0302i tiuj kondic\u0302oj, nova rondo estis necesa, okazonta semajnon poste. Thatcher decidis, ke sufic\u0302as. Por eviti dividi sian partion, s\u0302i decidis retiri sian nomon de la sekva baloto."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Winston Churchill, la alia granda c\u0302efrolulo de la jarcento, estis forigita de la reg\u0302istaro en 1945 per agado de la opozicia partio. Thatcher, aliflanke, estis por sia propra konservativa partio."}, {"text_idx": "#000018", "text": "En la pasinta jaro la malpliig\u0302o de Thatcher estis rimarkinda. La malbona ekonomia situacio, kun inflacio de 10,9 procentoj (kelkoble pli alta ol la eu\u0306ropa mezumo), kaj 1.700.000 senlaboruloj (kontrau\u0306 1.100.000 komence de s\u0302ia registaro) galopis kontrau\u0306 s\u0302i. S\u0302ia sinteno al eu\u0306ropa ekonomia unuig\u0302o, antau\u0306 kiu s\u0302i farig\u0302is bremsilo al la integrig\u0302o de Britio, aspektigis s\u0302in kiel dinosau\u0306ro. Kaj s\u0302ia obstina insisto pri imposto \u2013 la komunuma kotizo \u2013 pus\u0302is s\u0302ian popularecon al la plej malalta nivelo de s\u0302ia kariero. La rezulto estis neevitebla."}, {"text_idx": "#000019", "text": "S\u0302i alig\u0302is al la Konservativa Asocio de la Universitato en 1946. Du jarojn poste s\u0302i estis ligita plentempe al la membreco de la partio. Kaj en 1958 s\u0302i estis elektita al la C\u0302ambro de Komunaj. De 1961 g\u0302is 1964, s\u0302i estis parlamenta sekretario de la ministro pri pensioj. Kaj kiam Edward Heath gajnis la elektojn de 1970, s\u0302i estis nomumita ministro pri edukado kaj scienco."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Tie, s\u0302ia agado estis lau\u0306dinda, sed ne brila. S\u0302i sukcesis plibonigi sian bug\u0302eton, pligrandigis la nombron de lernejoj, plibonigis kaj unuigis la instruplanon. Sed tio, kio metis s\u0302in en la publikan okulon, estis jam evidenta eco de s\u0302ia personeco: s\u0302ia malatento pri publika bonfarto. Provizo de la Fisko, kiu malpermesis doni senpagan lakton al infanoj pli ol okjaraj, estis aplikita al la letero, senkompate de la juna ministro. Serio de partiaj cirkonstancoj igis s\u0302in, preskau\u0306 subite, la gvidanto de la konservativa partikunveno en februaro 1975."}, {"text_idx": "#000021", "text": "La aroganteco de la sindikataj centroj estis s\u0302akata la Laboristan registaron kaj detruis iliajn esperojn rekuperi la ekonomion. La unua venko de Thatcher do venis de la nekompetenteco de s\u0302iaj kontrau\u0306uloj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Tiu trajto markis c\u0302iujn s\u0302iajn balotajn konkursojn. S\u0302iaj du postaj venkoj, en 1983 kaj 1987, s\u0302uldig\u0302is ne tiel al la konvinkig\u0302o de la brita publiko pri la avantag\u0302oj de Thatcher, kiel al la dividado de Labour kaj la ascendo de la socialdemokratoj, en alianco kun la liberaluloj. La Konservativuloj havis 13,7 milionojn da voc\u0302oj en 1979, 43,9 procentojn de la tuta, procento kiu falis ambau\u0306 fojojn poste."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Kun la helpo de sia kasisto Howe, s\u0302i atakis la publikajn elspezojn vigle. Senlaboreco altig\u0302is super tri milionoj, industria produkto falis je kvinono, kaj populara akcepto de la c\u0302efministro falis al 23 procentoj. Sed inflacio, kiu atingis 23 procentojn, en 1983 falis al malpli ol 4 procentoj. La konservativuloj reakiris sian nivelon en la voc\u0302donoj."}, {"text_idx": "#000024", "text": "G\u0302uste tiam grupo de argentinaj soldatoj venis por plibonigi la bildon de Thatcher antau\u0306 s\u0302ia popolo. Ilia provo rekuperi la Malvinajn Insulojn perforte, gajnis al ili perfortan reagon de Thatcher, kiu rekuperinte la insulon per sango kaj fajro, gajnis la titolon Fera Damo."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Kaj se la eksterlanda milita venko estis la plej granda akcelo de s\u0302ia unua mandato, la venko super la Nacia Unio de Ministoj markis la duan. La brita ekonomio suferis pro la atako de la konstanta c\u0302eesto de strikoj en c\u0302iuj sektoroj. La sindikatoj reduktig\u0302is, dum la brita elektisto partoprenis nekredeme."}, {"text_idx": "#000026", "text": "En s\u0302iaj fruaj periodoj la impostsistemo estis simpligita, enspezimpostoj estis reduktitaj, kaj la emfazo estis sur nerektaj impostoj. Sed s\u0302i preparis sin por la plej grava el c\u0302iuj, la privatigo de la ekonomio. S\u0302i komencig\u0302is per la Nacia Kargokompanio kaj disvastig\u0302is al aliaj sektoroj: s\u0302talo, gaso, telekomunikado, flughavenoj, atingante sume 57 miliardojn da dolaroj. Subvencioj al la privata sektoro malaperis, ankau\u0306 financaj kontroloj. La liberaligo de la ekonomio kaj la reakiro de brita prestig\u0302o s\u0302ajnis nehaltigeblaj."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Kiam s\u0302i funkciis dek jarojn en potenco, en majo 1989, la eluzig\u0302o de s\u0302ia registaro estis evidenta por c\u0302iuj krom s\u0302i. Sen ke s\u0302i ec\u0302 rimarkis, s\u0302iaj propraj venkoj s\u0302ang\u0302is la politikan scenon tiom, ke s\u0302iaj malnovaj malamikoj malaperis. S\u0302ia retoriko komencis farig\u0302i nekomprenebla kiam s\u0302i alvokis socialistojn al iuj Laboristoj, kiujn s\u0302i mem, kiam ili blokis ilin, alvenis pus\u0302ita al la centro. Tiuj samaj Laboristoj estis, pro s-ino Thatcher, ree elekteblaj."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Pro tio s\u0302i ekvidis neekzistantajn malamikojn, kiam s\u0302i ekzemple rezistis akcepti ekonomian integrig\u0302on en EEK, c\u0302ar s\u0302i vidis \u201csocialistojn\u201d pretajn havi partion kun brita suvereneco. Dume, plej multaj britoj sentis sin eu\u0306ropaj antau\u0306 c\u0302io, scivolante pri kio diable parolis ilia c\u0302efministro."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Kvazau\u0306 tio ne sufic\u0302us, estis la problemo de la komunuma kotizo, imposto konsiderata mezepoka, kiu estus s\u0302arg\u0302ita po kapo, sen konsidero al enspezoj. La afero produktis la plej malbonajn tumultojn de la lastaj jaroj en Londono, kaj pelis la popularecon de Thatcher al la plej malaltaj niveloj. Por multaj, tio montrig\u0302is la gracia puc\u0302o por ilia politika kariero."}, {"text_idx": "#000030", "text": "La jug\u0302o pri la historio certe estos favora al s\u0302i. S\u0302i redonis al sia patrujo respekton, kiam g\u0302i plej bezonis g\u0302in. Sed s\u0302iaj principoj estas pridubindaj. S\u0302ia mezuro de libereco estis en la ekspansio de merkatoj, en la potenco de la individua konsumanto, en la mezuro de sukceso. Sed s\u0302i ankau\u0306 estis blinda kaj surda pri la rajtoj de la malfortuloj. Tie, eble, trovig\u0302is s\u0302iaj grandaj sukcesoj kaj s\u0302iaj grandaj malsukcesoj."}, {"text_idx": "#000032", "text": "La 11a de enero de 2021 Usono aldonis Kubon denove al la listo de landoj, kiuj subtenas terorismon kune kun Nord-Koreio, Irano kaj Sirio. Ni memoru, ke Sudano estis forigita de la listo kiel parto de la interkonsento, en kiu g\u0302i agnoskis la s\u0302taton Israelo."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Hodiau\u0306 estas bona okazo memori, ke el la landoj menciitaj en la antau\u0306a paragrafo, nur unu havas kondamnon en la internacia kortumo pri terorismo, kaj tio estas Usono."}, {"text_idx": "#000034", "text": "La registaro de Ronald Reagan financis paramiliciajn grupojn en Nikaragvo per publika mono, kiam la Usona Kongreso rifuzis dau\u0306rigi la financadon, la CIA decidis kontrabandi armilojn al Irano kaj elpensi la drogon konatan kiel \u201cCrack\u201d from Kokao (Coca) akirita de la \u201cContra\u201d mem en Nikaragvo."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Damag\u0302oj al Nikaragvo. En 1989, la kosto de ekonomia damag\u0302o kau\u0306zita de la civila milito en Nikaragvo kau\u0306zis la jenajn perdojn:"}, {"text_idx": "#000036", "text": "38.000 mortintoj de la kontrau\u0306revolucia milito antau\u0306enigita de Usono.Perdas 17.000 milionojn da dolaroj rilate detruon de infrastrukturoj (pontoj, elektraj transportaj turoj, digoj, sanaj centroj, edukado kaj agrikultura produktado, ktp.) Kaj ties ekonomiaj konsekvencoj.La verdikto de la Internacia Kortumo malsukcesis determini la sumon de kompenso al kiu Nikaragvo estus kreditita, establante ke se la partioj ne atingus interkonsentojn tiurilate, la Kortumo mem determinus la respondan sumon."}, {"text_idx": "#000037", "text": "La 9-an de aprilo 1984 la registaro de Nikaragvo petis malfermi jug\u0302an proceson kontrau\u0306 Usono pro agadoj, kiuj malobservas la internacian juron kontrau\u0306 g\u0302i. La peto ankau\u0306 petis la Kortumon ordigi provizorajn protektajn rimedojn, specife, ke la Kortumo ordonu la tujan c\u0302esigon de c\u0302iuj usonaj subtenoj al la kontrau\u0306ulo."}, {"text_idx": "#000038", "text": "La fundamenta peto de Nikaragvo estis, ke la Kortumo deklaru kontrau\u0306leg\u0302ajn c\u0302iujn sekretajn agadojn patronitajn de la usona registaro por kontribui al la renverso de la nikaragva registaro."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Aparte menciindas la atako farita de c\u0302irkau\u0306 6 000 kontrau\u0306 kontrau\u0306 nikaragva teritorio en marto 1984, la minado de la c\u0302efaj nikaragvaj havenoj kun la celo ekonomie izoli la landon kaj kie nederlandaj, panamaj, sovetiaj, japanaj kaj britaj posedaj s\u0302ipoj estis damag\u0302itaj. C\u0302i tio aldonig\u0302as al la senkas\u0302a penado de la registaro Reagan por akiri 21 milionojn da dolaroj por subteni la agadojn de la Kontrau\u0306uloj."}, {"text_idx": "#000040", "text": "La akuzoj de la sandinistoj estis, ke c\u0302iuj c\u0302i tiuj agadoj malobservis la internacian juron kaj la c\u0302artojn de UN kaj OEA, precipe la principojn: I) ne uzi forton au\u0306 la minacon de forto en rilatoj kun aliaj s\u0302tatoj, II) ne malobservi la suverenecon, teritorian integrecon au\u0306 politikan sendependecon de iu ajn alia s\u0302tato, kaj III) ne malobservi la liberecon de la maroj au\u0306 malhelpi pacan maran komercon."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Kiam li deklaras en la disputo alportita antau\u0306 la Kortumo, per la peto prezentita de la Respubliko Nikaragvo, la 9-an de aprilo 1984, la Kortumo devas apliki la Rezervon de la Plurflanka Traktato enhavita en la Deklaro de Akcepto de la jurisdikcio fare de la Registaro de Usono, deponita la 26an de au\u0306gusto 1946.G\u0302i malakceptas la pravigon por kolektiva memdefendo konfirmita de Usono rilate al la milita kaj milicia agado kontrau\u0306 Nikaragvo.Usono, trejnante, armante, ekipante, financante kaj provizante la fortojn de la vendotablo au\u0306 alimaniere kurag\u0302igante, subtenante kaj helpante en la ekzekuto de militaj kaj miliciaj agadoj en kaj kontrau\u0306 Nikaragvo, agis kontrau\u0306 la Respubliko de Nikaragvo, malo al sia devo lau\u0306 kutima internacia juro ne interveni en la aferojn de alia s\u0302tato.Usono per certaj atakoj kontrau\u0306 nikaragva teritorio en 1983-1984, specife la atakoj kontrau\u0306 Puerto Sandino la 13-an de septembro kaj la 14-an de oktobro 1983, la atako kontrau\u0306 Corinto la 10-an de oktobro 1983, la atako kontrau\u0306 la mararmea bazo Potosi\u0301 la 4-an kaj 5-an de januaro 1984, la atako kontrau\u0306 San-Juano-Sur la 7-an de marto 1984; atakoj kontrau\u0306 patrols\u0302ipoj en Puerto Sandino la 28-an kaj 30-an de marto 1984 kaj la atako kontrau\u0306 San Juan del Norte la 9-an de aprilo 1984; Aldone al la intervenoj menciitaj en paragrafo 3, kiu inkluzivas uzon de forto, g\u0302i agis kontrau\u0306 la Respubliko Nikaragvo malobservante sian devon lau\u0306 la kutima internacia juro ne uzi forton kontrau\u0306 alia s\u0302tato.Usono, direktante au\u0306 rajtigante transflugojn de nikaragva teritorio kaj farante agojn atribueblajn al Usono menciitaj en paragrafo 4, agis kontrau\u0306 la Respubliko Nikaragvo malobee al sia devo lau\u0306 kutima internacia juro ne malobservi la suverenecon de alia s\u0302tato.Metante minojn en la internaj au\u0306 teritoriaj akvoj de la Respubliko Nikaragvo dum la unuaj monatoj de 1984, Usono agis kontrau\u0306 la Respubliko Nikaragvo malobservante siajn devojn lau\u0306 la kutima internacia juro ne uzi la forto kontrau\u0306 alia s\u0302tato, ne interveni en siajn aferojn, ne malobservi sian suverenecon kaj ne interrompi pacan maran komercon.Por la agoj menciitaj en paragrafo 6, Usono agis kontrau\u0306 la Nikaragva Respubliko malobservante siajn devojn lau\u0306 Artikolo XIX de la Traktato de Amikeco, Komerco kaj Navigado inter la S\u0302tatoj. Usono kaj Nikaragva Respubliko, subskribita en Managvo la 21-an de januaro 1956.Usono, malsukcesante malkas\u0302i la ekziston kaj lokon de la minoj metitaj de g\u0302i menciitaj en paragrafo 6, agis malobservante siajn devojn lau\u0306 kutima internacia juro tiurilate.Usono, preparante en 1983 manlibron kun la titolo Psikologiaj Operacioj en Gerila Milito kaj disvastigante g\u0302in inter la kontrau\u0306trupoj, instigis al ili plenumi agojn kontrau\u0306ajn al la g\u0302eneralaj principoj de humanitara juro, sed ne trovas bazo por konkludi, ke eventuale tiaj agoj faritaj estas atribueblaj al Usono.Usono, pro la atakoj kontrau\u0306 nikaragva teritorio menciita en paragrafo 4, kaj pro deklari g\u0302eneralan embargon al komerco kun Nikaragvo la 1-an de majo 1985, faris agojn kalkulitajn por senigi g\u0302ian celon kaj celon. la Traktato de amikeco, komerco kaj navigado inter la partioj, subskribita en Managvo la 21an de januaro 1956.Usono, pro la atakoj kontrau\u0306 nikaragva teritorio menciita en paragrafo 4, kaj pro deklari g\u0302eneralan embargon al komerco kun Nikaragvo la 1-an de majo 1985, agis malobee al siaj devoj lau\u0306 la Artikolo XIX de la Traktato de Amikeco, Komerco kaj Navigado inter la partioj, subskribita en Managvo la 21an de januaro 1956.Usono havas tujan devon c\u0302esi kaj deteni sin de c\u0302iuj agoj, kiuj povas konsistigi malobservojn de la indikitaj leg\u0302aj devoj.Usono havas la devon kompensi la Respublikon de Nikaragvo por c\u0302iuj damag\u0302oj kau\u0306zitaj al Nikaragvo pro la malobservoj de la devoj lau\u0306 Internacia Juro supre indikitaj.Usono havas la devon kompensi la Respublikon de Nikaragvo por c\u0302iuj damag\u0302oj kau\u0306zitaj al Nikaragvo per malobservo de la Traktato de Amikeco, Komerco kaj Navigado inter la partioj, subskribita en Managvo la 21-an de januaro 1956.La formo kaj kvanto de tia kompenso, se neniu interkonsento estas atingita inter la partioj, estos solvitaj de la Kortumo, kaj la posta proceduro en la afero estas rezervita por c\u0302i tiu celo.G\u0302i memorigas ambau\u0306 partiojn pri ilia devo serc\u0302i solvon al iliaj disputoj per pacaj rimedoj lau\u0306 internacia juro."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Du potencoj, kiuj en aliaj tempoj dedic\u0302is al ekspluatado kaj humiligado de popoloj al la plej foraj lokoj sur la planedo, estas hodiau\u0306 du potencoj nur nome. Malnovig\u0302intaj potencoj, kiuj oportune montris siajn dentojn en la antau\u0306balota tempo, allogante siajn respektivajn naciismojn kaj al la timo pri kunekzistado kaj unueco, kiun ili c\u0302iam sabotis. Ni vidu, kio okazis."}, {"text_idx": "#000045", "text": "La 6an de majo 2021, c\u0302e la marbordo de la Insulo J\u0302erzejo, la Reg\u0302a Mararmeo kaj la Franca Mararmeo deplojis po du s\u0302ipojn, kiel preventa rimedo, dum c\u0302irkau\u0306 kvindek francaj fis\u0302kaptistaj boatoj protestis kontrau\u0306 la malfacilaj\u0302oj por sia laborado."}, {"text_idx": "#000046", "text": "La Batalo de J\u0302erzejo estas sekvo de Briteliro. Francaj fis\u0302kaptistoj plendas, ke la J\u0302erzejaj au\u0306toritatoj donas al ili gutajn licencojn (41 permesiloj el 344 petoj) kaj ke c\u0302i tiu situacio kondukos ilin al ruino. De generacioj ili fis\u0302kaptas en la ric\u0302aj fis\u0302kaptaj teritorioj de la plej granda el Manikaj Insuloj, kiu estas nur 22 kilometrojn for de la franca marbordo."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Kion Parizo faris? Minacante la insulon J\u0302erzejo per fortranc\u0302ado de g\u0302ia elektroprovizo se restriktoj dau\u0306ras. Tre Emmanuel- Macron-a ago, antau\u0306 la prezidantaj elektoj en 2022. Tranc\u0302i submaran kablon portas 90.000 voltojn kaj havas longon de 34 kilometroj. 95% de la elektro konsumita en J\u0302erzejo dependas de c\u0302i tiu provizo. La restanta 5% devenas de dizelaj generatoroj."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Kiel reagis Londono? Komandanta du armilojn de la Reg\u0302a Mararmeo, kies bildoj c\u0302efrolis sur c\u0302iuj kovriloj, koincidante kun la plej grandaj lokaj kaj regionaj elektoj, kie la \u201ckonservativuloj\u201d aspiras s\u0302teli la plej eu\u0306roskeptikajn sidlokojn de \u201cLabouristoj\u201d. Ago kun la stampo Boris Johnson."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Francio ankau\u0306 sendis du malgrandajn s\u0302ipojn, la Athos kaj la Themsis, \u201cpor certigi la sekurecon de la fis\u0302istoj.\u201d"}, {"text_idx": "#000050", "text": "Sendube la eliro de la Unig\u0302inta reg\u0302lando de la bloko ekis novan epokon, kaj la problemoj de iu ajn adapta periodo estas neregeblaj. Tamen la vera kauzo de maltrankvilo estas la maniero, kiel politikistoj de ambau\u0306 flankoj nun provas profiti el la disputo. Kaj c\u0302i tio estas nur la komenco de la grandaj strec\u0302ig\u0302oj en la Manika Markolo. La fis\u0302kaptada interkonsento post Brexit dau\u0306ras g\u0302is 2026. Post tio, Britio povas malpermesi al EU-s\u0302ipoj fis\u0302kaptadon en siaj akvoj. Sed tiun saman jaron, la energia interkonsento inter Londono kaj Parizo, kiu tenas la lumojn sur la insulo J\u0302erzejo, ankau\u0306 devas esti renovigita."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Malhela referenco por iuj-ag\u0302aj homoj"}, {"text_idx": "#000052", "text": "Kantoj malpermesitaj post la 11a de septembro."}, {"text_idx": "#000053", "text": "La elsendo de multaj kantoj je la radiostacioj estis malpermesita post 9/11, la amuza afero estas, ke iuj kantoj estis cenzuritaj tute absurde au\u0306 per tre malhelaj referencoj. La unua kaj plej frapa decido estis, ke neniu kanto de Rage Against the Machine povus esti ludata en la radio. La kritiko de la bando pri usona socio estis tro por la tiama socio, en kiu estis preparita la tiel nomata \u201cPatriot Act\u201d, kiu tranc\u0302is, favore al nacia sekureco, multajn individuajn liberecojn en Usono. Tamen, malgrau\u0306 tio, estis kantoj cenzuritaj pro ec\u0302 pli troigaj kialoj, kiel ekzemple \u201cWalk Like An Egyptian\u201d de The Bangles, kiu estis cenzurita pro \u201chavi referencojn al Mezoriento\u201d. La premo estis intensa por tiuj, kiuj muzikis, kiuj estis devigitaj c\u0302esi ludi kantojn malgrau\u0306 voli tion fari. Kurioze, iuj versioj de la sama kanto estis inkluzivitaj dum aliaj ne, kiel okazis kun \u201cSmooth Criminal\u201d de Michael Jackson, kiu ne aperis, dum la versio de Alien Ant Farm aperis."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Teorie, la listo inkluzivis temojn, kiuj, en siaj tekstoj au\u0306 titoloj, faris ian referencon, kvankam neklaran, al temoj rilataj al 9/11, kiel aviadiloj, kolizioj, morto, militoj kaj perforto, kaj ankau\u0306 la c\u0302ielo, falo au\u0306 armiloj. Du festaj temoj, kiuj rilatas al eventoj okazintaj en septembro, ankau\u0306 estis cenzuritaj. Alia el la grandaj diskutadoj venis de la cenzuro de \u201cWhat a wonderful world\u201d (Kia Mirinda Mondo) de Louis Armstrong, c\u0302ar, felic\u0302a muziko ne tau\u0306gis nuntempe."}, {"text_idx": "#000055", "text": "C\u0302i tiu estis la kompleta listo:"}, {"text_idx": "#000057", "text": "Kialoj por Apogi C\u0302inaj Amaskomunikiloj"}, {"text_idx": "#000058", "text": "Kion ni esperantistoj pensus, se morgau\u0306 NASA afis\u0302us en siajn sociaj retoj Esperante ankau\u0306?"}, {"text_idx": "#000059", "text": "Tio tre g\u0302ojigus nin, g\u0302i donus grandegan rekonon kaj videblecon por la lingvo kaj la esperantista projekto, do kial kiam c\u0302inaj influantinoj rakontas al ni pri la spacaj atingoj de sia lando iuj respondas per malg\u0302entileco, per novaj\u0302oj pri Tiananmen, la ujguroj, Tibeto au\u0306 io alia nerilata?"}, {"text_idx": "#000060", "text": "Mi pensas, ke c\u0302i tiu sinteno estas malagrabla, maljusta kaj maloportuna por la esperanta projekto."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Tio ne pravas, homoj indas respekton kaj kvankam c\u0302i tio sonas malmoderna, se ili estas virinoj ili indas ec\u0302 pli respekte."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Ulo plendis en la facebook-grupo nomita simple \u201cEsperanto\u201d, kial Lucia Lee rajtis publikigi siajn novaj\u0302ojn kaj filmetojn en tiu grupo, kiu s\u0302ajne ofendis siajn okulojn. Mi pensas, ke estas bonege, ke s\u0302i publikigas tie, mi volus, ke pli da homoj faru tion, kun diversaj vidpunktoj, kondic\u0302e ke perforton ne incitas, au\u0306 homoj estas manipulataj por voc\u0302doni por Donald Trump."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Revivi, kiam g\u0302i estas senrilata, novaj\u0302ojn pri la internaj polemikoj de C\u0302inio ne estas juste al kiu esprimas ideon, g\u0302i similas kiam iu ajn..."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Por c\u0302iu malbona afero dirota pri C\u0302inio, almenau\u0306 dek povas esti diritaj por c\u0302iu eksa kolonia potenco, kaj almenau\u0306 50 se temas pri Anglujo au\u0306 Usono. Sed kiel diris Gandhi: Okulo por okulo kaj la mondo ig\u0302os blinda."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Kio okazus se la landoj BRIC morgau\u0306 elektus Esperanton kiel sian laborlingvon? Kio se C\u0302inio diris, ke g\u0302iaj internaciaj traktatoj estos subskribitaj en la mandarena, la lingvo de la alia subskribinto, kaj en Esperanto, pro sia klareco kaj praktikeco? Kio se C\u0302inio morgau\u0306 dirus, ke g\u0302iaj sciencaj revuoj estos Esperante?"}, {"text_idx": "#000068", "text": "Ni ne estu naivaj, c\u0302i tio eble sonas profunde utilisma, sed la plej bona espero por la kresko de Esperanto kus\u0302as en la intereso, kiun montris C\u0302inio kaj en la ekonomia kresko de c\u0302i tiu potenco."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Lingvo ne mortas, kiam mortas la lasta homo, kiu parolas g\u0302in, g\u0302i mortas kiam mortas la duonlasta homo, kiu parolas g\u0302in, c\u0302ar tiam la lasta persono havas neniun kun kiu paroli."}, {"text_idx": "#000070", "text": "La invito estas paroli Esperante kun iu ajn, kiu volas fari tion, ni parolu ec\u0302 se ni ne konsentas, tiel iam ni povu konsenti."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Ne moku pri IDO, moku pri la angla"}, {"text_idx": "#000072", "text": "Kion pensus ekterterano vidante, ke nia reganta lingvo tiel konfuzas, ke konkursoj okazas por mesuri, kiu kapablas literumi tion, kion au\u0306das?"}, {"text_idx": "#000073", "text": "Jen televida filmo de Disney (1986), Kambodia knabino refug\u0302is en Usono poste Usono detruis sian landon. S\u0302i lernis perfekte la anglan kaj partoprenas en literumada konkurso."}, {"text_idx": "#000074", "text": "Ne la praktikeco de la angla kondukis g\u0302in al kie g\u0302i estas, sed la perforto de la socioj, kiuj adoptis g\u0302in, fakte g\u0302i estas malproksima de esti praktika, jen kelkaj ideoj prenita de la lasta c\u0302apitro de la libro \u201cLingo\u201d de Gaston Dorren, iuj el la plej \u201cridindaj\u201d aferoj en la angla lingvo:"}, {"text_idx": "#000075", "text": "Rimarku c\u0302i tiun liston de vortoj:"}, {"text_idx": "#000080", "text": "Kaj kial Womb, comb kaj bomb sonas tiel malsame?"}, {"text_idx": "#000081", "text": "Se c\u0302i tio ne sufic\u0302as por konvinki nin, ke angla literumo estas neeraripova induktoro de migrenoj, ni rigardu la sekvan ekzemplon:"}, {"text_idx": "#000082", "text": "Ghoti estas nereala vorto, kiun oni uzis por montri la malfacilecojn de angla ortografio. Sufic\u0302as ke oni pronuncu la gh kiel en la angla vorto laugh [laf]; la o kiel en la vorto women [u\u0306imin], kaj la ti kiel en la vorto nation [nejs\u0302en]. Do la vorto ghoti prononcatus [fis\u0302] (samkiel la vorto fis\u0302o en la angla)."}, {"text_idx": "#000083", "text": "Kiel la angla alvenis c\u0302i tien?"}, {"text_idx": "#000084", "text": "Parolata kaj skriba angla tute konsentis iam, g\u0302is antau\u0306 multaj jarcentoj la plej multaj vortoj komencis evolui lau\u0306 siaj sonoj kaj konduti lau\u0306 bizaraj manieroj kaj iliaj inko-kunuloj rifuzis sekvi ilin. De tiam la kaoso."}, {"text_idx": "#000085", "text": "La pluralo de fis\u0302o (fish) estas... ankau\u0306.... fish, sed se ni parolas pri la fis\u0302oj de pli ol unu especo tiam ni povas uzi la vorton fishes."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Li dormos kun la fis\u0302oj c\u0302i-nokte (He\u2019ll sleep with the fishes tonight) la vorto \u201cfishes\u201d estas g\u0302uste uzata c\u0302i tie, mafiuloj malbonas sed gramatike g\u0302ustas."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Nun, ekzameneto, en la bildo c\u0302u vi vidas \u201c4 fish\u201d au\u0306 \u201c4 fishes\u201d?"}, {"text_idx": "#000088", "text": "La respondo estas \u201c4 fish\u201d kvar fis\u0302oj c\u0302ar c\u0302iuj estas de la sama especo: Turbotoj, reale gramatika demando ig\u0302is taksonoma demando, tiel facilas kaj praktikas la angla."}, {"text_idx": "#000089", "text": "Plej multaj lingvoj havas klaran vorton kiel \u201cNE\u201d, por esprimi la neadon en iu ajn frazo, la angla preferas nei per sinsekvo de subtilaj\u0302oj:"}, {"text_idx": "#000091", "text": "Kial oni diras en la angla \u201cI want you to listen\u201d anstatau\u0306 la pli klara kaj pli rekta \u201cI want that you listen\u201d (Mi volas, ke vi au\u0306skultu min). Kaj kial prepozicioj ofte malproksimig\u0302as de la vorto, kiun ili regas, kiel en \u201cthis is the girl i\u2019m in love with\u201d (c\u0302i tiu estas la knabino, kiun mi ekamas), iom maltrankviliganta por iu ajn nova studento de la lingvo."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Buffalo buffalo Buffalo buffalo buffalo buffalo Buffalo buffalo estas angla frazo. G\u0302i estis uzita en 1972 de William J. Rapaport. G\u0302i signifas \u201cTiuj Bufalaj bubaloj, kiuj estas timigataj de Bufalaj bubaloj, timigas Bufalajn bubalojn\u201d."}, {"text_idx": "#000093", "text": "The Old man the boat"}, {"text_idx": "#000094", "text": "Se vi provas traduki kiel:"}, {"text_idx": "#000095", "text": "\u201cLa maljuna homo la boato\u201d tial, vi neniam komprenos, c\u0302ar la verbo ne videblas."}, {"text_idx": "#000096", "text": "Nun, provu en la angla pasinteco: The old manned the boat."}, {"text_idx": "#000097", "text": "Ho-ve\u201d \u201cman\u201d estis la verbo! Tiam:"}, {"text_idx": "#000098", "text": "La maljunulo pilotas la boato"}, {"text_idx": "#000099", "text": "Esperanto estas tre tre klarega ol la angla, Vi povas scii kiu vorto estas la verbo au\u0306 la objekto au\u0306 la adjektivo."}, {"text_idx": "#000100", "text": "Kribrado (en medicino) signifas serc\u0302i malsanon c\u0302e multaj homoj, kiuj ne montras simptomojn."}, {"text_idx": "#000101", "text": "La plej polemika kaj poluita kazo, politike kaj ideologie, estas la ekzameno de mama kancero per periodaj mamografioj. Sciencaj pruvoj estas delonge sufic\u0302e solidaj por forlasi c\u0302i tiun praktikon, sed tion kontrau\u0306as, pro kulturaj kialoj, la profesiuloj (epidemiologoj, administraj oficialuloj, radiologoj) unuflanke kaj politikistoj, kiuj timas kverelon kun la feminismo, kaj fine la virinoj mem, kiuj emocie konvinkig\u0302as, ke mamografioj helpos ilin vivi pli longe."}, {"text_idx": "#000102", "text": "Sed la evidentecoj estas tiaj, kiaj ili estas. El c\u0302iuj mil virinoj, kiuj farig\u0302as regulajn mamografiojn post la ag\u0302o de kvindek, kvar mortos pro mama kancero dum la venonta jardeko; dum el c\u0302iuj mil virinoj ne ekzamenitaj, kvin mortos pro c\u0302i tiu malsano. Sur la lipoj de koncernatoj c\u0302i tio reprezentas ne malpli ol 20-procentan redukton de morta mama kancero (alia ekzemplo de alfa-korupteco). Kio ne estas dirita estas, ke por eviti unu morton pro mama kancero necesis fari mamografion jare c\u0302e mil virinoj dum dek jaroj, do dek mil mamografioj. Se la ekzameno plilongig\u0302os g\u0302is sepdek jaroj, almenau\u0306 20 procentoj de virinoj iam donos falsan pozitivon kaj estos invititaj al nova mamografio se ne al biopsio, kun la respondaj adversaj efikoj rilate al angoro, forestaj laboroj, doloro kaj malnecesaj intervenoj."}, {"text_idx": "#000103", "text": "Alia interesa informo estas, ke post dek jaroj da sekvado, la nombro de mortoj pro iu ajn kau\u0306zo inter la log\u0302antaro ekzamenita per mamografio estas identa al tiu de neekzamenitaj pacientoj, kiel estas la kazo de kancero de kojlo kaj prostato. Dume, virinoj surmetas rozkolorajn c\u0302emizojn kaj kuras kontrau\u0306 mama kancero postulante pli da medicina atento kaj pli da esplorado, kiam fakte ili devas pli bone informig\u0302i kaj kion la socio devas fari por ili estas antau\u0306enigi la patrineco, kurag\u0302igi egaleco, helpu c\u0302esi fumi, kaj honoru sulkojn anstatau\u0306 halti menopau\u0306zon kun rejunaj hormonoj. Kaj c\u0302i tio ne estas verkita de virs\u0302ovisto kun heteropatriarka kulturo sed de D-rino Ana Porroche-Escudero, solventa esploristino kun sidejo en Lancaster, en bonega afis\u0302o afis\u0302ita en la retejo NoGracias."}, {"text_idx": "#000104", "text": "Kial elspezi $ 300 milionojn tage dum 20 jaroj por ke Afganio estu la sama kiel en 2001?"}, {"text_idx": "#000105", "text": "Afganio estas lando kun c\u0302irkau\u0306 40 milionoj da homoj, sen nafto, kun iuj neekspluatitaj mineraloj, kaj kun strategia pozicio, kiu igis g\u0302in avidita predo de multaj imperioj, kio gajnis al g\u0302i la kromnomon \u201ctombejo de imperioj\u201c. Sed ni ne parolu pri la pasinteco, ni parolu pri la estonteco."}, {"text_idx": "#000106", "text": "La malamiko de mia malamiko estas mia amiko: Landoj, kiujn Usono volas malstabiligi."}, {"text_idx": "#000107", "text": "La oficiala lingvo de Afganio estas persa au\u0306 pli precize varianto nomata Dari, sed g\u0302is tie g\u0302iaj similecoj kun Irano, la diferencoj inter sunaistoj kaj s\u0302ijaistoj malebligas, ke c\u0302i tiuj du teokratioj farig\u0302os konstantaj partneroj. Male Irano nune zorgi pri la grandega volumo de rifug\u0302intoj, kiujn g\u0302i gastigos, ni memoru, ke Irano estas gastama lando, kiu en la pasinteco ricevis multajn popolojn, la armenoj povas atesti tion."}, {"text_idx": "#000109", "text": "Rusio ankau\u0306 tre zorgas pri la malstabileco, kiun G\u0302ihado povas produkti en la eksaj sovetaj respublikoj, kun kiuj g\u0302i dividas larg\u0302ajn limojn. La konsekvencoj de radikala islamo estas bone konataj de rusoj, krom la evidenta mencio pri Afganujo mem, ni devas memori la militon en C\u0302ec\u0302enio."}, {"text_idx": "#000110", "text": "La kazo de C\u0302inio estas tre aparta, s\u0302ajnas klare, ke g\u0302i faros negocon kun la nova registaro de sia najbaro, komence g\u0302i povus limig\u0302i al vendado de burkoj kaj aliaj produktoj, kiuj farig\u0302os modaj, poste g\u0302i ig\u0302os partnero en la ekstraktado de litio por baterioj kaj aliaj mineraloj. La rilato de C\u0302inio kun Pakistano plej bonas, kaj ke la plej facila maniero paroli kun la talibanoj estas per Pakistano, io en kiu Usono estis majstro."}, {"text_idx": "#000111", "text": "Malstabiligi C\u0302inion povas esti kompleksa, eble la strategio estas tridirekta karambolo kun ebla konflikto inter Barato kaj Pakistano en Kas\u0302miro, au\u0306 inter Barato kaj C\u0302inio c\u0302e g\u0302iaj montaj limoj."}, {"text_idx": "#000112", "text": "Gravas memori, ke islama terorismo estas kreaj\u0302o de Usono por kau\u0306zi kapdolorojn al eksa Sovetunio, kiel senatano Charles Wilson mem konfesis kaj festis, kiam eksplodis la afgana-sovetia milito: La rusoj finfine havos sian propran Vjetnamion. La ironio estas, ke la afgana-usona milito estis pli longa ol la Vjetnama milito mem kaj g\u0302iaj evakuaj scenoj havas nekontesteblan similecon al la falo de Sajgono."}, {"text_idx": "#000113", "text": "La latina estas la lingvo de la malamiko"}, {"text_idx": "#000115", "text": "Estinte disleksia infano kun vangofrapaj felic\u0302aj instruistoj, mi lernis malestimi la latinan. Mi ankorau\u0306 povas memori la frapon de tiu longa rektilo multe pli klare ol la s\u0302ajne dolc\u0302an guston de Horacio au\u0306 Livio. Amo, Amas, Amat, Amamus, Amatis, Amant, ad nauseam. Amo havis nenion komunan kun g\u0302i. Bato se vi miskomprenis. Bato se vi ne koncentrig\u0302us. Ekde la ag\u0302o de sep jaroj la latina estis la kialo, ke mia antau\u0306lernejo markis nin per rug\u0302aj linioj sur la malantau\u0306o de niaj kruroj \u2013 por socie marki nin kiel malsamajn al la pleboj."}, {"text_idx": "#000116", "text": "Nun Boris \u2013 kiu lernis sian latinan lingvon en antau\u0306lernejo j\u0302us supre de la mia \u2013 decidis, ke c\u0302iuj sciu, kion signifas la vorto pleb. Li destinis 4 milionojn da pundoj al latina instruado en s\u0302tataj lernejoj. Levig\u0302ante, Boris nomas g\u0302in. Cinikuloj tamen povus pridubi, c\u0302u c\u0302i tio estas iom pli ol ia kultura milito-distrado de g\u0302enerala aktiva prirabado de homaroj, kun universitataj artaj temoj, ekzemple, alfrontanta ruinigan 50% -redukton. Malnoblaj 4 milionoj da pundoj apenau\u0306 kas\u0302as la kontinuan s\u0302ang\u0302on en edukado for de kulturaj temoj al merkate utilaj STEM-temoj. Arachis hypogaea estas la latina por arakidoj."}, {"text_idx": "#000117", "text": "Nun mi vere devas esti pasie kontrau\u0306 c\u0302i tiu latina revivig\u0302o, tamen modesta. La latina lingvo ne nur estis regulaj infanaj batoj, sed en plenag\u0302a vivo g\u0302i farig\u0302is por mi ia stenografio por la krucumo de Jesuo. Kristanismo komencis la vivon kiel malgranda branc\u0302o de judismo, persekutita de roma imperiismo. En la unua-jarcenta Palestino, la latina estis la lingvo de la subpremanto. Kaj estis la Romanoj, kiuj krucumis Lin. La tuta logiko de la roma mondordo estis detrui c\u0302iujn kaj c\u0302ion, kio minacis g\u0302ian totaligan regadon. \u201cRedonu al Cezaro la aferojn de Cezaro, kaj al Dio la aferojn de Dio\u201d ne estas ia lerta kompromisa divido de c\u0302io, kio estas en la surtera kaj la c\u0302iela."}, {"text_idx": "#000118", "text": "C\u0302iuj aferoj apartenas al Dio, sen resto. Kaj krucumo estis la subskriba puno de la Romano, desegnita por teruradi tiujn, kiuj spitis sian hegemonion. Kun krucumo, \u201cla simbolo, kiu parolis pri la nuda de Cezaro, povus nun paroli pri la nuda amo de Dio\u201d, kiel memorinde diris NT Wright. Amo, Amas, Amat signifis ion tre malsaman nun."}, {"text_idx": "#000120", "text": "Do, c\u0302ar mi enhavas teologiajn instinktojn, kiuj igus Ian Paisley rug\u0302ig\u0302i, kiel mi pensas, ke Boriso vere havas ion kun c\u0302i tiu tuta latina eksperimento? C\u0302ar, c\u0302efe, g\u0302i reprezentas malgrandan movon kontrau\u0306 la g\u0302isfunda deprima ideo, ke edukado ekzistas simple por servi la bezonojn de dungantoj. Kio plac\u0302as al mi pri la latina estas g\u0302uste g\u0302ia relativa senutileco, la afero mem, kiun ankau\u0306 g\u0302iaj kontrau\u0306uloj montras kiel kialon por ne s\u0302ati g\u0302in. C\u0302u ni ne lernu la mandarenan, au\u0306 la hispanan, ili argumentas? Utilaj temoj, kiuj helpos nin negoci novajn komercajn interkonsentojn kaj enigi nin en la baldau\u0306an lingvon de tutmonda potenco."}, {"text_idx": "#000122", "text": "Ec\u0302 pli surprize, mi ankau\u0306 iomete simpatias kun tiuj romkatolikoj, al kiuj oni lastatempe diris, ke la uzo de la latina meso estas limigota, kun la nuna papo celanta alporti tion, kion li bezonas por esti disidentaj parokanaroj, pli proksime al la kontrolo de liaj episkopoj. S\u0302ajnas, ke latina kultado farig\u0302is reduto por c\u0302iuj, kiuj kontrau\u0306starus la progresan teologion de la Dua Vatikana Koncilio. Kaj kvankam mi ne samopinias \u2013 kaj g\u0302i ne vere estas mia batalo \u2013 la eklezio devas esti sufic\u0302e larg\u0302a tendo por gastigi tiujn, kiuj volas adori en la tradicia lingvo de la latina eklezio. La latina donas ian dignon al adoro, ke tio forte kontrastas al la tuta direkto de moderna liturgio, kiu tro ofte nur volas c\u0302agreni la dion, parolante al Dio same, kiel oni povus paroli kun via kunulo. La latina distancigas Dion, kio ne malbonas en epoko, kiu konstante aprezis imanencon super transcendeco."}, {"text_idx": "#000123", "text": "Jes, kompreneble, bonaj kaj kurag\u0302aj viroj mortis por doni al ni religion en la popola lingvo. William Tyndale estis forbruligita pro kurag\u0302o traduki la Biblion en la anglan. Mi g\u0302ojas, ke post kelkaj jaroj de lia martireco la angla Biblio estis oficiale sankciita de eklezio kaj s\u0302tato. Sed la kultura milito de la Reformacio finig\u0302is. Neniu plu devigas nin adori latine. Tiu batalo estis bone gajnita."}, {"text_idx": "#000124", "text": "La latina do c\u0302iam estis la loko de kulturaj militoj kaj mi havas multajn kialojn por malami g\u0302in. Sed nuntempe mi ne plu sentas la bezonon ripeti tiun malnovan eldiron de knablernanto: \u201cLa latina lingvo estas tiel morta kiel morta, g\u0302i mortigis la antikvajn romanojn kaj nun mortigas min.\u201d La latina elstaras en la moderna instruplano ne kiel signo de socia privilegio, nek kiel la lingvo de imperia au\u0306toritato, sed kiel rifuzo permesi alklakadon de edukado per merkat-obsedita filistrismo. Iuj lingvoj estas des pli bonaj por esti mortintaj. Tial, malgrau\u0306 la memoro pri c\u0302iuj tiuj linioj sur la malantau\u0306o de miaj kruroj, mi ankau\u0306 esperas, ke miaj infanoj iam lernos la lingvon de tio, kion mi nomis \u2018la malamiko\u2019."}, {"text_idx": "#000125", "text": "Mi uzas ci tiu oporto por kundividi jena videaj\u0302o de Monty Python"}]