[{"text_idx": "#000004", "text": "C\u0302io c\u0302i komencig\u0302is en Brita Hindio dum la periodo de la brita regado konata kiel British Raj [Brita regado], tiutempe inkludinta teritorion kiu nun estas parto de Pakistano kaj limas kun Afganio. Same kiel en la nuna Barato, la brita Hindio konsistis el multaj religioj, etnoj kaj lingvoj."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Post la abolo de sklaveco en Surinamo en 1863 [en] estig\u0302is granda bezono je laborfortoj kaj pli ol 35 000 surinamhindoj veturis de Brita Hindio al Surinamo en 1873\u20131916 por ig\u0302i kontraktaj laboristoj en la plantejoj, foje volonte, foje malvolonte, kaj foje sub falsaj pretekstoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Tiuj kontraktaj laboristoj venis c\u0302efe [en] de Utar-Prades\u0302o kaj Biharo, kaj subskribis kvinjarajn laborkontraktojn: po ses tagoj semajne, de lundo g\u0302is sabato [en]. Post tiu c\u0302i periodo ili rajtis senpage reveni al Brita Hindio. La registaro de Surinamo kaj la nederlanda kolonia administracio, unue sub brita kaj poste sub nederlanda regado, interkonsentis kadre de enmigrada kontrakto de 1870 [nl] prizorgi bonfarton de la laboristoj, sed efektive okazis pluraj rompoj kaj misuzoj kaj multaj laboristoj mortis [en]. La realo estis oble pli severa [nl] ol multaj esperis."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ili transveturis la Hindan oceanon al la Kabo de Bona Espero, antau\u0306 ol fari lastan veturon trans la Atlantikon, al la norda parto de Sudameriko. La vojag\u0302o origine okupis proksimume tri monatojn; post apero de vapors\u0302ipoj [en] g\u0302i reduktig\u0302is g\u0302is monato."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La s\u0302ipoj ofte haltis c\u0302e havenoj [en] de Sud-Afriko, kie surinamhindoj jam log\u0302is, por preni karbon, fres\u0302an trinkeblan akvon kaj mang\u0302aj\u0302ojn. La unuaj hindoj estis ensklavigitaj de la Nederlanda Orient-Hinda Kompanio fine de la 17-a jarcento senditaj al sukerkanaj kaj teaj plantejoj en Natalo [en] por tie labori. Post la fino de sklaveco en 1838, kiam Sud-Afriko estis la brita Kabkolonio, hindoj estis dungitaj kiel servistoj. Multaj ankau\u0306 migris al Sud-Afriko inter 1860 kaj 1911 [en] por labori kiel kontraktuloj sur la plantejoj [en], iuj el ili dau\u0306rigis sian vojon al Surinamo."}, {"text_idx": "#000014", "text": "26-jara Dayant Ramkalup, studinta internaciajn rilatojn en la Universitato de Lejdeno (Leiden), rakontas ke unu el liaj prauloj els\u0302ipig\u0302is en Sud-Afriko:"}, {"text_idx": "#000015", "text": "S\u0302i vojag\u0302is kun 28 infanoj \u2014 sen edzo \u2014 kaj mi ne scias certe kial tio okazis, nek kial s\u0302i decidis dau\u0306rigi la vojag\u0302on al Karibio sur Indus III, sed s\u0302i faris tion. La plejparto de miaj prauloj venis rekte el Kolkato, el la \u201cstokejo de kulioj\u201d al Surinamo."}, {"text_idx": "#000016", "text": "La boatoj venintaj al Karibio estis plenaj plejparte de surinamhindoj. Post alveno tamen oni ne distingis ilin kaj ec\u0302 se tio estis grava tiutempe, post 150 jaroj tiuj c\u0302i diferencoj malaperis. Iu ajn el tiu c\u0302i regiono kaj tempo ig\u0302is simple surinamhindo. Multaj el ili disig\u0302is, setlig\u0302inte c\u0302ie ajn de la nordo de Brazilo, Surinamo kaj Gujano, g\u0302is Trinidado kaj aliaj karibiaj insuloj."}, {"text_idx": "#000017", "text": "La kondic\u0302oj sur la plantejoj de Surinamo estis malfacilaj, sed ekzistis striktaj reguloj [en] ebligintaj partoprenadon de religiaj festoj. Aldone al kristanaj kaj nederlandaj naciaj festoj, hindoj ricevis 32 ripoztagojn jare kaj islamanoj 16 ripoztagojn, konforme al siaj religiaj tradicioj. G\u0302enerale hinduoj kaj islamanoj kunekzistis pace dum la kontrakta periodo kaj Surinamo g\u0302is nun g\u0302uas tiun c\u0302i nivelon de religia toleremo, kun sinagogo, moskeo kaj preg\u0302ejo [en] lokitaj en la sama strato."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La surinamhindoj, kiuj ne revenis al Hindio, vivis modeste, sekvante la koncepton pet khat-khat au\u0306 s\u0302paru vian ventron. Iu ajn ricevita mono kutime estis konvertita je oraj moneroj, kiuj poste servis kiel inters\u0302ang\u0302ilo au\u0306 doto. Post la kontrakta periodo sur la plantejoj formig\u0302is neformalaj organizaj\u0302oj [nl], kiuj reprezentis la interesojn de la enmigrinta log\u0302antaro de la kolonio."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Pli ol 100 jarojn post la alveno de la unua enmigrinta s\u0302ipo Lalla Rookh kaj preskau\u0306 tri generaciojn post tio, Surinamo gajnis sian sendependecon de Nederlando [en] la 25-an de novembro 1975. G\u0302ia kolonia heredaj\u0302o kreis la kondic\u0302ojn por la ekesto de plurkultura socio [nl]."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Tiutempe c\u0302irkau\u0306 30 000 homoj jam migris [nl, PDF] el Gujano al Kuracao kaj inverse, veninte al Surinamo por vojag\u0302i al Nederlando. Tamen malgrau\u0306 la fakto ke tiutempe en Nederlando regis progresiva kabineto [en], kiu kontrau\u0306is koloniismon, migrado estis granda problemo de la nederlanda politiko dum la jaroj antau\u0306 la sendependig\u0302o. La s\u0302tato esperis ke akcelo de la sendependiga procezo povus bremsi la migradan enfluon [nl, PDF]."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Aarti Bajnath, fakulo pri kolektoj de la Biblioteko de Roterdamo, opinias ke s\u0302ia propra migrada historio kontribuis al s\u0302ia identeco:"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Mi sentas min surinama-hindostana kaj nederlanda virino. Mi venis al Nederlando kiam mi havis 10 jarojn kaj akomodig\u0302is senprobleme. Mi pensas ke la miksaj\u0302o de c\u0302iuj haltoj survoje dum jardekoj faris min kio mi estas nun!"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Unu el la plej gravaj islamaj praktikoj estas la sankta monato de Ramadano [eo[. Por la preskau\u0306 duonmiliono da islamanoj disigitaj en la kariba insularo, kiuj preg\u0302as en pli ol 400 masjids (moskeoj), Ramadano estas markita ekde sunlevig\u0302o g\u0302is sunsubiro de fastado, preg\u0302ado, engag\u0302ado kun aliaj komunumoj, kaj memorado pri la konekto kun la tutmonda islamanaro."}, {"text_idx": "#000035", "text": "La celebrado de Eid ul-Fitr okazis en 2021 la 13-an de majo, markante la finon de la tradicia monato de kontemplado por praktikantoj de islamo. Dum kelkaj nuntempaj islamanoj uzas teknologion por antau\u0306diri la ascendon de la nova, kreskanta luno, kiu markas la komencon de Ramadano, multaj en Karibio [eo] ankorau\u0306 sekvas la tradicion rigardi la c\u0302ielon por serc\u0302i la kreskantan lunon, ofte sidante surplag\u0302e kaj atendante, ke la brilanta suno sinku en la maron."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Tiu c\u0302i estas la dua jaro en kiu Ramadano okazas hejme pro la limigoj asociataj al la pandemio KOVIM-19, sed islamanoj ig\u0302is kreemaj, farante Zoom-iftarojn (mang\u0302ojn per kiuj finig\u0302as la fastado), retajn preg\u0302ojn, kaj azan-apojn (alvokojn al preg\u0302o). Rilate la serc\u0302adon de la nova luno, kiu anoncas la tempon por Eid, g\u0302i denove okazis en balkonoj au\u0306 g\u0302ardenoj anstatau\u0306 en publikaj lokoj."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Kvankam plejparte kristanaj, Trinidado kaj Tobago, Gujano kaj Surinamo [eo] tamen estas la solaj nacioj en la okcidenta hemisfero kiuj havis nacian festotagon por la celebrado de Eid ul-Fitr. Pro la plurkultura kompono de la regiono \u2013 kaj islamaj komunumaj tradicioj \u2013 homoj de aliaj religioj alig\u0302is al la celebradoj de Eid, vizitante domojn de amikoj au\u0306 najbaroj islamaj por saluti ilin kaj kunporti donacojn, kaj ankau\u0306 por kundividi mang\u0302aj\u0302ojn speciale preparitajn por c\u0302i tiu tago."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Islamo en Karibio komencig\u0302is serioze per la alveno de diversaj ondoj de kontraktitaj laboristoj de Sudazio, ekde 1838 post la fino de la afrika sklaveco en la britaj Okcidentaj Indioj. Trovig\u0302is multaj islamanoj inter la laboristoj, kiuj estis plejparte hinduoj."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Tamen, ekzistas alia flanko de la monero. En studaj\u0302o, Raymond Chickrie, citante gujanan islaman profesoron log\u0302antan en Novjorko, priskribas kiel multaj en Gujano kaj Surinamo ec\u0302 ne rimarkis ke la urdua kaj la araba estas du malsamaj lingvoj:"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Hodiau\u0306, la plej granda koncentrig\u0302o de islamanoj en la regiono \u2013 c\u0302irkau\u0306 100-120 000 \u2013 troveblas en Surinamo. C\u0302ar nuntempaj komunumoj trovas konsolon en kundividitaj praktikoj kaj celebradoj, diversaj islamaj sektoj formis fortajn ligojn pretervidante siajn kulturajn diferencojn favore al la komunaj\u0302oj de siaj religiaj praktikoj."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Kolumbo kaj la unuaj islamanoj"}, {"text_idx": "#000047", "text": "La unuaj islamanoj de la regiono, tamen, ne estis sudaziaj. Kristoforo Kolumbo, kun siaj unuaj leu\u0306tenantoj de Maroko kaj Hispanio, komence kunportis islamanojn al Amerikoj \u2013 en c\u0302enoj."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Senigitaj de sia identeco kaj religiaj kutimoj, sklavigitaj homoj de Okcidentafriko \u2013 c\u0302efe mandinkoj kaj fulanoj [eo], kun minoritato de moriskoj [eo] el Hispanio kaj Nordafriko \u2013 ne povis konservi siajn islamajn radikojn. La moderna generacio, tamen, ig\u0302is pli kaj pli konscia pri islamo, kaj trovig\u0302as inter la plej granda nombro de konvertitoj."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Historiistoj ec\u0302 kreditis la spertajn atingojn de la islamanoj \u2013 komercistajn mapojn kaj navigaciajn informojn \u2013 por la sukceso de Kolumbo en la atingo de la \u201cNova Mondo\u201d. Ankau\u0306 ekzistas multaj pridisputitaj studoj kiuj sugestas, ke la islama c\u0302eesto en Ameriko antau\u0306as al Kolumbo je pluraj jarcentoj."}, {"text_idx": "#000050", "text": "La regiono estas ankau\u0306 spertinta malkonkordon. En la 1960-aj jaroj, la ligoj kun la araba mondo estis fortigitaj per edukaj oportunoj proponitaj de Libio kaj Egiptio, kiuj allogis multajn junulojn dezirantajn dau\u0306rigi siajn studojn. Tiuj kiuj revenis hejmen estis forte influitaj de vahabismo [eo], pli ol de la hindo-iranaj influoj komence praktikataj en la regiono. Kiel rezulto, la praktikoj de la minoritato s\u0302ijaisma [eo] lante malaperis, same kiel specifaj praktikoj sunaismaj [eo] asociitaj al s\u0302ijaismo."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Ekde tiam, kiel fonto de la plej alta nombro de eksterlandaj batalantoj de la Islama S\u0302tato (ISIS) lau\u0306kape en Okcidento, Trinidado kaj Tobago estis nomata \u201cterorisma zono\u201d, ludanta signifan rolon en la disvolvig\u0302o de la kaliflando. Sed la insulo sentis g\u0302iajn tremojn c\u0302irkau\u0306 jardekon antau\u0306 la fondig\u0302o de ISIS dum puc\u0302oklopodo de 1990 gvidata de Jamaat al Muslimeen, loka islama grupo."}, {"text_idx": "#000054", "text": "I have no connection with Suriname at all. If I want to do something religious, it will be with my Moroccan and Afghan friends. I am sometimes even ashamed if they ask me about the Caribbean and how we can be Muslims there with all the partying going on."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Mi havas neniun konekton kun Surinamo. Se mi volas fari ion religian, tio estas kun miaj marokaj kaj afganaj amikoj. Kelkfoje mi ec\u0302 hontas se ili demandas min pri Karibio kaj kiel ni povas esti islamanoj kun la c\u0302ioma festado kiu okazas tie."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Sarah Imani, 19-jarag\u0302a, kies familio havas radikojn en Trinidado kaj Tobago sed kiu naskig\u0302is kaj kreskis en Britio, aldonis:"}, {"text_idx": "#000059", "text": "Malgrau\u0306 kelkaj defioj, Karibio estas certe regiono de religia toleremo. La praktikado de islamo, bone akceptata de la socio, estas florinta. Surinamo, ekzemple, havas sinagogon, kristanan preg\u0302ejon kaj moskeon en la sama strato, kaj estas konate ke la praktikantoj de c\u0302iuj tri religioj celebras religiajn festojn kune. Ec\u0302 dum pandemio, la spirito de paco kaj de kuneco de Eid estas io kio ne estu forgesita."}]