[{"text_idx": "#000004", "text": "Kiel c\u0302inofobio estas instrumentigata en Kazah\u0302io kiel formo de opozicia politiko"}, {"text_idx": "#000005", "text": "La 27-a de marto 2021, kontrau\u0306c\u0302ina manifestacio en Almato. Foto prenita de la Fejsbuk-pag\u0302o de J\u0302anbolat Mamaj, uzata kun permeso."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Dum la lastaj kelkaj jaroj protestantoj en Kazah\u0302io manifestaciis plurfoje kontrau\u0306 la kreskanta c\u0302ina influo, malgrau\u0306 severaj limigoj de la rajto manifestacii publike. Pli detala analizo indikas ke c\u0302inofobio povas esti rimedo instrumentigata de organizantoj de protestoj por mobilizi homojn kontrau\u0306 la registaro kaj samtempe eviti seriozajn reprezaliojn."}, {"text_idx": "#000007", "text": "C\u0302inofobia humoro kreskis en Kazah\u0302io dum jardekoj, ofte surbaze de ne solida grundo, sed konspirologio. La anonco en 2013 de c\u0302ina longdau\u0306ra infrastruktura kaj investa projekto, la Iniciato Zono kaj Vojo (IZV), estis katalizilo de nova ondo de kontrau\u0306c\u0302ina humoro."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ekde tiam c\u0302inaj entreprenoj fluis al Kazah\u0302io, same kiel registaraj kreditoj. Nun C\u0302inio estas inter la kvin plej grandaj kreditoroj de Kazah\u0302io. En 2020 komerco kun C\u0302inio atingis 15,4 miliardojn da dolaroj, kresko de 4% kompare al 2019."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Dum la lastaj kvin jaroj la frazo \u201cc\u0302ina ekspansio\u201d regule aperadis en la agendo de opoziciaj manifestacioj, au\u0306dig\u0302is el la bus\u0302oj de civitanaj kaj politikaj aktivuloj kaj estas aktive diskutata en la amaskomunikiloj. Ekzemple en 2020 kazah\u0302a s\u0302tata amaskomunikilo publikigis artikolon, kiu prilumis kiel la landaj diplomatiaj institucioj rifuzis asertojn faritajn de iliaj c\u0302inaj kolegoj, kiuj diris ke Kazah\u0302io povus ig\u0302i parto de C\u0302inio."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Kazah\u0302ianoj regule oponas la luigadon de agrikulturaj terenoj al C\u0302inio, la konstruadon de c\u0302inaj fabrikoj en la lando, la enmigradon de c\u0302inaj laboristoj, la kreskon de importado de c\u0302inaj varoj kaj la kreskon de eksteraj s\u0302uldoj pruntitaj de ilia orienta najbaro. La persekutado de etnaj kazah\u0302oj en S\u0302jing\u0302jiango ankau\u0306 grave kontribuas al la fortig\u0302o de kontrau\u0306c\u0302ina humoro."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La lasta ondo de kontrau\u0306c\u0302inaj manifestacioj okazis la 27-an de marto en kelkaj grandaj urboj: Almato, Nursultano, S\u0302imkento, Aktobo kaj Uralsko. La manifestacioj estis organizitaj de J\u0302anbolat Mamaj, la gvidanto de la Demokratia partio de Kazah\u0302io, kaj Muh\u0302tar Ablazov, eksa bankisto kaj opoziciulo log\u0302anta en Francio. La manifestacio en Almato kolektis c\u0302irkau\u0306 300 homojn kaj ricevis permeson de la registaro \u2014 malofta cedo en Kazah\u0302io, kie au\u0306toritatoj zorgeme kontrolas publikan esprimon de malkontento."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La protestantoj postulis la nuligon de la \u201ckonstruado de 56 fabrikoj\u201d, projekto pri transloko de c\u0302inaj fabrikoj al Kazah\u0302io, kaj la malpermeson de la luigado kaj vendado de terenoj al eksterlandanoj."}, {"text_idx": "#000014", "text": "\u201cLa granda nombro de partoprenintoj de la manifestacio montris al la au\u0306toritatoj, ke kazah\u0302ianoj pretas batali\u201d diris Mamaj en rekta elsendo c\u0302e Fejsbuko. Se c\u0302ina influo plu kreskos, Mamaj opinias ke multe pli da homoj iros surstraten."}, {"text_idx": "#000015", "text": "\u201cHomoj estas kontrau\u0306 c\u0302ina ekspansio kaj por sendependeco. Homoj pretas defendi sian nacion, la sendependecon kaj la integrecon de la lando\u201d konkludis li."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Ni prenu la eksteran s\u0302uldon al C\u0302inio: g\u0302i ne povas esti konsiderata \u201ckritika\u201d por la loka ekonomio. En 2020 C\u0302inio estis nur la kvina inter la plej grandaj kreditoroj de Kazah\u0302io dum en 2013 g\u0302i estis la tria. G\u0302enerale la s\u0302uldo de Kazah\u0302io al C\u0302inio fakte malkreskis je 6,4 miliardoj da dolaroj g\u0302is nur iom pli ol 10 miliardoj."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Nun ni parolu pri la konstruado de 55 (ne 56) c\u0302inaj fabrikoj. En septembro 2019 kelkdek aktivuloj en kelkaj urboj protestis kontrau\u0306 la transloko de 55 malnovaj c\u0302inaj fabrikoj al Kazah\u0302io."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Eksplodintaj en la nafta urbeto J\u0302anaozeno en la okcidenta parto de la lando, la protestoj estis organizitaj antau\u0306 la oficiala vizito de kazah\u0302a prezidento Kasimj\u0302omart Tokajev al C\u0302inio."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Tio ke la protestoj komencig\u0302is en J\u0302anaozeno estas simbola. La enspezoj de la naftogasa sektoro konsistigas c\u0302irkau\u0306 44% de la s\u0302tata bug\u0302eto de Kazah\u0302io. En 2011 la ventblovata urbeto ig\u0302is scenejo de ses monatojn longa striko de naftogasaj laboristoj. En decembro 2011 la au\u0306toritatoj perforte c\u0302esigis la strikon, pafinte kontrau\u0306 la protestantoj kaj lasinte almenau\u0306 16 el ili mortintaj."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Malgrau\u0306 la fakto ke la programo Nurli J\u0302ol finig\u0302is en 2019 sen kompletigi plejparton de la fabrikoj, la problemo estas plu uzata de aktivuloj por averti pri la c\u0302ina influo."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Unu el la plej akraj problemoj en la agendo de protestantoj estas la postulo malpermesi la luigadon de kazah\u0302aj kultiveblaj terenoj al eksterlandanoj. En februaro 2021, monaton antau\u0306 la okazo de la plej lastaj protestoj, prezidento Tokajev taskigis la registaron prepari ordonon kiu faros tion."}, {"text_idx": "#000029", "text": "\u201cTero estas fundamento kaj sankta simbolo de la kazah\u0302a s\u0302tato. Mi c\u0302iam diris ke kazah\u0302a tero ne povas esti vendata al eksterlandanoj. Rumoroj pri tio devas halti\u201d diris Tokajev en februaro. En majo li subskribis, transforminte je leg\u0302o la ordonon kiu eksplicite malpermesas iun ajn vendadon au\u0306 luigadon de terenoj al eksterlandanoj."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Antau\u0306 kvin jaroj ondo de manifestacioj kontrau\u0306 proponitaj amendoj de la Tera Kodo, kiuj devintus faciligi la procedurojn de luigado de terenoj al eksterlandanoj, tremigis la landon. La plej granda manifestacio okazis en Atirau [eo], en okcidenta Kazah\u0302io, en aprilo 2016, g\u0302in partoprenis proksimume 4000 homoj."}, {"text_idx": "#000031", "text": "La proponitaj amendoj estis efektive nuligitaj. Tamen la gvidantoj de la protestoj, la aktivuloj Maks Bokajev kaj Talgat Ajan, estis kondamnitaj al malliberigo pro \u201cinstigado al socia malordo\u201d. Bokajev estis liberigita en januaro 2021 post pasigi kvar jarojn kaj nau\u0306 monatojn en malliberejo. Li neas ke lia aktivismo ludis rolon en la proponita ordono de Tokajev, sed opinias ke tio estas provo likvidi stimulojn de protesto. Li diris al Global Voices [Tutmondaj Voc\u0302oj]:"}, {"text_idx": "#000032", "text": "This law appeared as a preventive move to reassure the citizens of Kazakhstan that the land issue is resolved once and for all. I will not exaggerate my role \u2014 my personal factor played a microscopic role. Apparently, Tokayev and the people around him believe that this issue is a political slippery slope."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Tiu c\u0302i leg\u0302o aperis kiel preventa ago kiu celas kredigi la civitanojn de Kazah\u0302io ke la tera problemo estas solvita unufoje kaj por c\u0302iam. Mi ne troigas mian rolon \u2014 mia persona faktoro ludis mikroskopan rolon. Evidente Tokajev kaj la homoj c\u0302irkau\u0306 li opinias ke la tera problemo estas politike glita vojo."}, {"text_idx": "#000034", "text": "La \u201cc\u0302ina problemo\u201d fakte povus ig\u0302i katalizilo de pluaj kontrau\u0306registaraj protestoj, lau\u0306 Bokajev. Li opinias ke la reala kialo de la teraj protestoj en 2016 estis ne C\u0302inio, sed ekonomiaj problemoj, la manko de demokratiaj institucioj kaj la kolosa korupto."}, {"text_idx": "#000037", "text": "G\u0302enerale la kontrau\u0306c\u0302ina humoro plu havas la kapablon mobilizi la publikan opinion en Kazah\u0302io, kiel skribas Temur Umarov, analizisto de la Moskva Centro Carnegie:"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Without these fears, there would be no violent reaction to fake news or rumours. And, as recent rallies have shown, Sinophobic sentiments can be used by various forces in the internal political struggle."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Sen tiuj c\u0302i timoj ne okazus perfortaj reagoj al falsaj novaj\u0302oj au\u0306 rumoroj. Kaj, kiel montris la fres\u0302dataj manifestacioj, c\u0302inofobia humoro povas esti uzata de diversaj fortoj en la enlanda politika lukto."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Civitanaj komunikilojEkonomio kaj komercoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoInternaciaj rilatojPolitikoProtestoCivic Media Observatory"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Milito en Ukrainio montras la rasismon de amaskomunikiloj kaj politikistoj kontrau\u0306 arabaj militviktimoj"}, {"text_idx": "#000053", "text": "Speciala danko al niaj multaj subtenantoj"}]