[{"text_idx": "#000000", "text": "blogs in auxilinguas colectata per robot"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Multaj abonantoj de Monato ekmiregis, kiam ili ricevis la fres\u0302an numeron de la gazeto. En granda artikolo g\u0302i kiel faktojn diskonigas konspir-teoriojn, lau\u0306 kiuj Barack Obama ne estas vera usonano kaj murdis homon por ke tio ne estu malkas\u0302ita."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La artikolo havas la titolon \u201cNifo: Neidentigita fremda operaciulo en la Blanka Domo\u201d, kaj g\u0302in ilustras foto de prezidento Donald Trump."}, {"text_idx": "#000008", "text": "La artikolo tamen ne temas pri Trump, sed pri Barack Obama. Sub la foto de Donald Trump estas skribite: \u201cEn Usono jam estas nova, lau\u0306leg\u0302a prezidanto.\u201d"}, {"text_idx": "#000009", "text": "La artikolo aperas en la rubriko \u201cPolitiko\u201d kaj havas la aldonan indikon \u201cOpinio\u201d. La artikolo tamen ne nur esprimas opinion de la au\u0306toro, Alexander Gofen, sed enhavas grandan kvanton de asertoj, lau\u0306 kiuj Barack Obama ne vere nomig\u0302as Barack Obama, ke li ne vere naskig\u0302is en Usono, kaj ke lia naskoatestilo estas falsaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Aldone la au\u0306toro asertas, ke la estro de la san-departemento de Havajo, Loretta Fuddy, estis en nekonata maniero murdita de Barack Obama en 2013, por ke s\u0302i ne malkas\u0302u la veron. \u201cVe, s\u0302ia sorto montras, ke s\u0302ia mastro ne s\u0302ajnas esti dankema por s\u0302ia fideleco\u201d, lamentas la au\u0306toro."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Efektive c\u0302iuj asertoj de la au\u0306toro estas pruvite falsaj \u2013 malmultaj aferoj en la mondo estas same profunde esploritaj kiel la vera naskig\u0302loko de Barack Obama."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Pluraj legantoj de Monato protestis pri la aperigo de la mensoga artikolo interalie en Twitter kaj Facebook. Unu el la malkontentuloj estas Robert Nielsen, kiu responde al demando de Libera Folio klarigis sian vidpunkton"}, {"text_idx": "#000013", "text": "\u2013 Kun granda s\u0302oko mi legis la artikolac\u0302on. Mi apenau\u0306 povis kredi ke Monato publikigis g\u0302in. Fakte mi relegis g\u0302in multfoje por konfirmi kion g\u0302i diras. Lau\u0306 la etika kodo de Monato, la unua principo estas \u201cRespekto al la vero estas la plej alta principo de j\u0302urnalismo.\u201d Kiam ili aperigis tiun artikolon, ili perfidis c\u0302i tiun principon."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Lau\u0306 la informoj aperantaj en la gazeto, gvida redaktoro de Monato estas Paul Peeraerts. Responde al demando de Libera Folio li klarigas, ke tamen ne li decidas, kio aperas en la gazeto."}, {"text_idx": "#000015", "text": "\u2013 Ne, tute ne. Rimarku, ke ne trovig\u0302as \u201cc\u0302efredaktoro\u201d. C\u0302efredaktoron Monato bedau\u0306rinde ankorau\u0306 ne havas, post la forpaso de Paul Gubbins. Pri politikaj artikoloj decidas la redaktoro pri politiko, pri sciencaj tiu pri scienco kaj tiel plu."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Paul Gubbins forpasis en au\u0306gusto 2016, do jam pli ol unu jaron Monato estas sen c\u0302efredaktoro."}, {"text_idx": "#000017", "text": "La redaktoro pri politiko estas Alexander Shlafer. Responde al demando de Libera Folio li klarigas, ke li volas \u201ceviti forcenzuradon de minoritata opinio au\u0306 diskriminaciadon kontrau\u0306 la au\u0306toro de teksto pri opinio nepopulara\u201d."}, {"text_idx": "#000018", "text": "\u2013 C\u0302ar, krom esti redaktoro de la rubriko, kiu publikigis la artikolon de s-ro Gofen, mi estas usonano, mi bone scias, ke ne temas nur pri unikaj elpensaj\u0302oj de s-ro Gofen, kaj lia teksto enhavas detalajn referencojn al liaj fontoj."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Libera Folio: Sed la artikolo ja enhavas mensogajn kaj kalumniajn asertojn. C\u0302u vi vidas nenian problemon en tio? Kiel tio akordig\u0302as kun punktoj 1 kaj 8 en la etika kodo kiun Monato asertas sekvi?"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Robert Nielsen ne trovas la argumentojn de la redaktoro konvinka:"}, {"text_idx": "#000022", "text": "\u2013 Ili diras ke ili volas eldoni c\u0302iujn kaj c\u0302iajn opiniojn, sed c\u0302u ili eldonas c\u0302iun artikolon ke ili ricevas? Se iu verkis artikolon dirante ke la holokau\u0306sto ne okazis au\u0306 ke nigruloj estu sklavoj, c\u0302u Monato aperigu tiun opinion? C\u0302u ili diskonigas malamon kaj antau\u0306jug\u0302on?"}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u2013 Mi komprenas ke c\u0302iuj rajtas esprimi siajn opiniojn, sed oni ne rajtas aperigi mnsogojn kaj kalumnion. Oni rajtas opinii, sed oni ne rajtas malvere akuzi iun pri murdo. Oni ne rajtas aserti senpruve. Oni ne rajtas trompi per konspiraj teorioj."}, {"text_idx": "#000024", "text": "La deficito de UEA duoblig\u0302os"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Antau\u0306videblas, ke la bug\u0302eta deficito de UEA en 2017 estos pli ol 100.000 eu\u0306roj, lau\u0306 informoj donitaj de la estraro. Tio estos la plej granda deficito de UEA iam ajn."}, {"text_idx": "#000026", "text": "En 2016 la oficiala deficito de UEA estis 48.700 eu\u0306roj. Jam tio estis ekstreme alta sumo, sed sen mono prenita el la s\u0302parita kapitalo de la asocio la deficito atingus la rekordan sumon de 86.700 eu\u0306roj."}, {"text_idx": "#000027", "text": "G\u0302is nun la rekorda oficiala deficito en la bug\u0302eto de UEA estis tiu en 2002 \u2013 entute 57.194 eu\u0306roj. Temis pri la unua jaro post la protesta demisio de Osmo Buller, kiam la g\u0302enerala direktoro de la asocio estis Trevor Steele."}, {"text_idx": "#000028", "text": "La c\u0302efa unuopa kulpulo pri la tiama deficito estis la grandaj elspezoj por la tiel nomata \u201cBrusela komunikad-centro\u201d, kiu fine estis malfondita en 2005."}, {"text_idx": "#000029", "text": "C\u0302i-jare la estraro de UEA bug\u0302etis deficiton de nur 9.450 eu\u0306roj. La c\u0302efa rimedo por atingi tian drastan plibonigon de la asociaj financoj devis esti grandaj subvencioj, kiujn la estraro esperis ricevi el nemovadaj fontoj."}, {"text_idx": "#000030", "text": "G\u0302enerala sekretario Martin Scha\u0308ffer dum la bug\u0302eta diskuto provis klarigi la planon de la estraro rilate tion:"}, {"text_idx": "#000031", "text": "\u2013 Dum la bug\u0302etkreado ni multe pripensis, c\u0302u ligi la subvencipetojn kun la rilataj bug\u0302eteroj, au\u0306 ne. Fine ni decidis fari tiel, ke ni nur taksis la sumon de la eventuale ricevotaj subvencioj por nia agado. C\u0302i tie mi s\u0302atus emfazi la lastajn vortojn, nome \u201cpor nia agado\u201d. La prioritata celo estas havigi pli da monrimedoj por niaj agadoj, do ne temas esence pri novaj, aldonaj projektoj, sed pri monrimedoj por povi dau\u0306rigi la agadon de UEA por niaj komunaj celoj."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Tamen ne vere klaris, pri kiaj subvencioj povus temi, kaj c\u0302u efektive eblus rekte enskribi ilin kiel enspezojn en la g\u0302eneralan asocian bug\u0302eton \u2013 kutime subvencioj ja estas celitaj por specifaj agadoj, kaj krome postulas partan propran financadon flanke de la subvenciata organizaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Pri tio atentigis la c\u0302efaj kritikantoj de la proponita bug\u0302eto, komitatanoj Loes Demmendaal kaj Osmo Buller. Tiuj du tamen estis la solaj, kiuj voc\u0302donis kontrau\u0306 la superoptimisma bug\u0302eto. G\u0302i estis akceptita per 39 poraj voc\u0302oj, 2 kontrau\u0306aj voc\u0302oj kaj 3 sindetenoj. 16 komitatanoj ne voc\u0302donis."}, {"text_idx": "#000034", "text": "\u2013 Kaze de nericevo de sufic\u0302e da subvencioj, ni devos tranc\u0302i c\u0302e aliaj elspezoj au\u0306 alimaniere kreskigi niajn enspezojn por ekvilibra bug\u0302eto, tiam klarigis g\u0302enerala sekretario Martin Scha\u0308ffer."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Nun montrig\u0302as, ke la kritikantoj pravis, kaj en la bug\u0302eto de UEA aperis truo de proksimume 100.000 eu\u0306roj. Tion skribas prezidanto Mark Fettes kaj Martin Scha\u0308ffer en la diskutejo de la komitato, responde al demando de Loes Demmendaal. Ili tamen ne diras, kiel oni nun atingu ekvilibran bug\u0302eton."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Lau\u0306 la informoj de la estraro UEA ricevis 70.000 eu\u0306rojn malpli da subvencioj ol estis bug\u0302etite. Krome la kotizaj enspezoj estis 20.000 eu\u0306rojn malpli ol oni esperis, kaj la enspezoj de la Universala Kongreso 15.000 eu\u0306rojn malpli. Aldone, la rentoenspezoj de la kapitalo estis 17.000 eu\u0306rojn malpli grandaj ol oni atendis."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Ankau\u0306 la elspezoj estis 29.000 eu\u0306rojn malpli ol bug\u0302etite, c\u0302efe pro longedau\u0306ra malsano de unu oficisto, pro kio parton de la salajro pagis la sanasekuro. Tio tamen tute ne sufic\u0302as por kompensi la truon en la enspezoj. La nunaj kalkuloj montras, ke la jarfina deficito estos inter 90.000 kaj 110.000 eu\u0306roj."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Jam apenau\u0306 eblas fari ion por grave malpliigi la c\u0302i-jaran deficiton. Por ke la financoj de la asocio venontjare fartu pli bone, Mark Fettes kaj Martin Scha\u0308ffer iom surprize proponas dau\u0306rigi sur la vojo kiu c\u0302i-jare montrig\u0302is tute malsukcesa: \u201cNi devas uzi la laborfortojn de la movado por gajni pli da mono el nemovadaj fontoj\u201d, ili skribas al la komitato."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Krome la estraro esperas allogi pli da junaj membroj, allogi pli da kongresanoj kaj igi la administradon malpli kosta. Tamen ne klaras, kiel oni volas atingi tion. La sola konkreta propono temas pri \u201cinvesti en novaj servoj, kiel Amikumu, kiuj respondas al la nuntempaj deziroj kaj bezonoj de esperantistoj\u201d."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Post la demisio de la kongresa asistanto Tobiasz Kaz\u0301mierski en au\u0306gusto, UEA g\u0302is nun ne publikigis anoncon pri dungo de lia posteulo. Ni demandis al prezidanto Mark Fettes, c\u0302u la estraro intencas rezigni pri la posteno de konstanta kongresa asistanto por s\u0302pari monon, kaj kiajn aliajn pas\u0302ojn oni intencas entrepreni por malpliigi la deficiton."}, {"text_idx": "#000041", "text": "\u2013 Estas tro frue por doni al vi definitivan respondon. Ni konsideras diversajn eblojn konsulte kun oficistoj kaj aliaj. Kiam ni venos al decido, kompreneble ni unue informos la Komitaton. Post tio vi estos bonvena starigi pliajn demandojn, respondis Mark Fettes."}, {"text_idx": "#000042", "text": "La bug\u0302eto de UEA por la jaro 2018 ankorau\u0306 ne estas akceptita \u2013 la komitato malaprobis la unuan proponon, prezentitan dum la Universala Kongreso en Seulo, kaj instrukciis la estraron prezenti novan version g\u0302is la fino de oktobro."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Historiaj periodaj\u0302oj nun rete traserc\u0302eblaj"}, {"text_idx": "#000045", "text": "La kompletaj tekstoj de multaj jarkolektoj de pli ol 70 Esperanto-periodaj\u0302oj, ekzemple tiuj de la revuo Esperanto de 1905 g\u0302is 1946, estas nun plene serc\u0302eblaj en la retejo de la Au\u0306stria Nacia Biblioteko. Ni petis Bernhard Tuider, la estron de la kolekto, rakonti pli."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Periodaj\u0302oj estas ege gravaj fontoj, kiuj bone dokumentas la internaciajn kaj regionajn historion, politikon kaj kulturon. Iliaj ciferecigo kaj interreta disponigo havas gravajn avantag\u0302ojn. Ili ig\u0302as facile kaj rapide alireblaj por multaj personoj, c\u0302ar ili estas atingeblaj tutmonde c\u0302e c\u0302iu retaliro, c\u0302iutage kaj c\u0302iuhore."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Post la ciferecigo la paperaj periodaj\u0302oj restas en la klimatizita kaj sekura librokonservejo, kiun ili forlasas nur esceptokaze, ekzemple se la biblioteko pruntedonas ilin por ekspozicio. Krome la tekstrekonaj algoritmoj nun faras la enhavon de la dokumentoj plene alirebla per tute novaj reserc\u0302aj strategioj."}, {"text_idx": "#000049", "text": "G\u0302is nun la Kolekto por Planlingvoj kaj la Esperanto-muzeo elektis pli ol 70 titolojn de periodaj\u0302oj el la periodo 1889 g\u0302is 1946, kiuj estis skanitaj de specialistoj en aparta \u201cSekcio por dig\u0302itaj servoj\u201d de la Au\u0306stria Nacia Biblioteko."}, {"text_idx": "#000050", "text": "La ciferecigo kaj publikigo de la havaj\u0302o ankau\u0306 ludas gravan rolon en la t.n. Vizio 2025 de la Au\u0306stria Nacia Biblioteko. Tiel la nombro de dig\u0302ite konsulteblaj dokumentoj \u2013 libroj, periodaj\u0302oj, fotoj, bildpos\u0302tkartoj, muzeaj objektoj, afis\u0302oj, sondokumentoj kaj arkivaj\u0302oj \u2013 dau\u0306re kreskos ankau\u0306 dum la venontaj jaroj."}, {"text_idx": "#000052", "text": "G\u0302is nun estas realigita la enkomputiligo de pli ol 1.100 libroj (inter ili pli ol 200 pri la unuaj 31 Universalaj Kongresoj de Esperanto kaj pli ol 180 de au\u0306 pri Ludoviko Zamenhof), pli ol 70 diversaj periodaj\u0302oj kun pli ol 900 jarkolektoj, c\u0302irkau\u0306 7.300 fotoj, 2.500 bildpos\u0302tkartoj, 2.500 muzeaj objektoj, 800 afis\u0302oj kaj 200 sonbendoj."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Krom la sonbendoj, c\u0302iuj tiuj dokumentoj estas konsulteblaj pere de la katalogo Trovanto, la katalogo de la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperanto-muzeo."}, {"text_idx": "#000054", "text": "En la retejo de la Au\u0306stria Nacia Biblioteko vi povas ne nur trarigardi nian havaj\u0302on, sed pere de la retejo ANNO ec\u0302 eblas sisteme traserc\u0302i la jam ciferecigitajn periodaj\u0302ojn. ANNO (AustriaN Newspapers Online) estas la virtuala legsalono por la periodaj\u0302oj de la Au\u0306stria Nacia Biblioteko."}, {"text_idx": "#000055", "text": "ANNO ebligas al vi entajpi serc\u0302vorton en la kampoj \u201cText\u201d (teksto) au\u0306 \u201cTitel\u201d (titolo), elekti unu el 17 lingvoj \u2013 inter ili Esperanto \u2013 kaj specifi la serc\u0302on lau\u0306 la eldonloko kaj eldonperiodo."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Ekzemple, se vi entajpas en la kampo \u201cteksto\u201d la vorton \u201cZamenhof\u201d, elektas kiel lingvon \u201cEsperanto\u201d kaj alklakas \u201cSuchen\u201d (serc\u0302i), vi ricevas 1913 rezultojn. Tio signifas, ke en 1913 numeroj de skanitaj Esperanto-periodaj\u0302oj la nomo \u201cZamenhof\u201d aperas almenau\u0306 unufoje."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Alklakante unu el la serc\u0302rezultoj, vi malfermas novan fenestron, kie rug\u0302aj kadroj indikas, sur kiuj pag\u0302oj la vorto \u201cZamenhof\u201d estas notita."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Se vi alklakas unu el tiuj pag\u0302oj, g\u0302i pligrandig\u0302as, por ke vi povu legi la tekston kaj ankau\u0306 krome tuj vidi, kie kaj kiom ofte la serc\u0302vorto, kiu estas rug\u0302e markita, aperas."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Tiel eblas esplori pri diversaj temoj en la gazetaro de la koncernaj jaroj. La plej rekomendindaj serc\u0302vortoj estas nomoj de personoj, landoj kaj urboj, sed fakte oni povas entajpi c\u0302iun temon, pri kiu oni interesig\u0302as."}, {"text_idx": "#000061", "text": "The server is temporarily unable to service your\nrequest due to maintenance downtime or capacity\nproblems. Please try again later."}]