[{"text_idx": "#000005", "text": "Valoraj\u0302o el Koreujo: la sig\u0302o"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Se azianoj scius, kiom malmulte oni instruas pri Azio, pri g\u0302iaj historio, geografio kaj literaturo, en okcidentaj lernejoj, ili rajtus plendi pri kultura diskriminacio. La amas-komunikiloj en okcidentaj landoj tre malmulte parolas pri aziaj problemoj, kiuj ne rilatas al la okcidentaj interesoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ni pensu hodiau\u0306 pri Koreujo. Certe kun granda surprizo niaj okcidentaj legantoj ekscios, ke lau\u0306 la legendo g\u0302i ekestis en la jaro 2333 antau\u0306 la komuna erao. Kompreneble tio estas legendo, sed g\u0302i okazis 1000 jarojn antau\u0306 la legenda milito de Trojo. La nomo Koryeo unue aperis en la 10-a jarcento k.e. (de la komuna erao) por la lando, kiun la koreoj mem nun nomas Chosen norde kaj Hanguk sude."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Sed mi ne volas paroli pri tio. Mi volas paroli pri io, pri kio vi certe ne scias, pri la sig\u0302o. Multaj esperantistoj konas la japanan poemformon hajko kaj ec\u0302 mem verkas hajkojn, sed ili apenau\u0306 konas la korean sig\u0302on."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Sig\u0302o [\u1109\u1175\u110c\u1169 en la korea] estas poemo kun tri versoj, kiuj meznombre havas po 14-16 silabojn, kaj do entute 42-46 silabojn. Se oni konsideras ke ofte unu silabo estas unu vorto en la korea, oni komprenas, ke oni povas diri tre multe per 42-46 silaboj. La unua verso prezentas temon, la dua evoluigas g\u0302in, kaj la tria finig\u0302as kutime en iom neatendita maniero."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Prelego en Esperanto pri la sig\u0302o okazis dum la Universala Kongreso en Londono en 1971 fare de GIM Taekeng, kiu poste ankau\u0306 verkis libron Elektitaj sig\u0302oj de Nosan aperintan en 1976. G\u0302i ne plu estas ac\u0302etebla, sed nun oni laboras por reeldoni g\u0302in."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Nosan estas konata korea poeto, kies vera nomo estas LI Unsang. Jen longeta poemo, nomata \u201cmoderna sig\u0302o\u201d, kiu rezultas el tri kunigitaj sig\u0302oj, tradukita de GIM Taekeng."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La hejmloko maro suda; Min aperas mar' lazura.\nEc\u0302 en song\u0302' ne malaperas mar' hejmloka la kvieta.\nNun marbirdoj flugus tie; Volu iri, volu iri!"}, {"text_idx": "#000015", "text": "La marbirdoj, bubaj knaboj c\u0302iuj restas en hejmloko.\nKial, kaj por kion fari de l' hejmloko for mi log\u0302as?\nForj\u0302etante c\u0302ion c\u0302e mi, mi revenu, mi revenu!"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Kaj jen vere tradicia sig\u0302o, kiun mi mem esperantigis helpe de angla traduko kaj kontrolo de koreaj esperantistoj:"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Montoj estas tre malnovaj, akvo dau\u0306re estas nova\ntage-nokte akvo fluas \u2013 c\u0302u malnova povas esti?\nGrandaj viroj samas akvon, ambau\u0306 iras sen reveno."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La verkistino de la originalo estis: \u1112\u116a\u11bc\u110c\u1175\u11ab\u110b\u1175 HU\u0306ANG G\u0302ini, kiu vivis dum la jaroj 1506-1567 (proksimume). S\u0302i estis giseng, tio estis talenta virino, kiu kantis, dancis kaj ludis tradiciajn muzikilojn. HU\u0306ANG G\u0302ini havis talenton pri poezio, do s\u0302i verkis plurajn sig\u0302ojn."}, {"text_idx": "#000019", "text": "En tiu sig\u0302o la vortoj \u201cgrandaj viroj\u201d havas kas\u0302itan signifon. La verkistino amis viron, kiu estis fama sag\u0302ulo, nome SO Gjongdok. Poste s\u0302i studis c\u0302e li. Post lia morto s\u0302i suferis, sciante ke li neniam revenos."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Namsuk LI estas korea esperantistino, kiu log\u0302as en Seulo, Koreujo. Partopreninte la 100-a Universalan Kongreson en la jaro 2015, kun grandaj miro kaj interesig\u0302o s\u0302i esperantistig\u0302is vole kaj gaje."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Piednoto: Korea familia nomo normale aperas antau\u0306 la persona nomo. Ni aperigis la familiajn nomojn per grandaj literoj."}, {"text_idx": "#000024", "text": "bubo: knabo malbona kaj senrespekta.\ndiskriminacio: maljusta traktado de difinita homo au\u0306 homgrupo, tiel ke oni traktas ilin malpli bone ol aliajn homojn.\nel-doni: produkti kaj publikigi verkon.\ngeografio: scienco pri nia Tero, pri g\u0302ia aspekto kaj pri g\u0302iaj regionoj kaj landoj.\nkvieta: tute trankvila, paca, ne montranta fortajn emociojn.\nlazura: hel-blua koloro de la c\u0302ielo au\u0306 maro."}]