[{"text_idx": "#000000", "text": "C\u0302u vi vidas c\u0302iujn lingvojn supre de la pag\u0302o ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por c\u0302iuj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Arto kaj kulturoBona novaj\u0302oCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFres\u0302a Novaj\u0302oHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndig\u0302enojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj j\u0302urnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraj\u0302oParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifug\u0302intojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuig\u0302itaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojag\u0302o"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Afroc\u0302eh\u0302oj pri videbleco, rasismo kaj vivo en C\u0302eh\u0302io (parto I)"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Longan tempon estintaj nevideblaj, la afroc\u0302eh\u0302oj \u2014 unu el plej etaj komunumoj de la lando \u2014 poiomete eliras el ombro kaj publike esprimas sian opinion. Tiu c\u0302i publikaj\u0302o estas la unua en serio, dedic\u0302ita al ilia lukto pri agnosko en tiu c\u0302i centreu\u0306ropa lando. La duan parton eblas legi c\u0302i tie."}, {"text_idx": "#000007", "text": "[Krom alia mencio, c\u0302iuj ligiloj sendas al esperantlingvaj pag\u0302oj, ndlr.]"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Antau\u0306 la falo de la komunisma reg\u0302imo en 1989, la nigrohau\u0306taj afrikanoj kaj afroc\u0302eh\u0302oj estis nevideblaj en la publika spaco, ec\u0302 malgrau\u0306 tio, ke en la lando log\u0302is kelkcent da ili."}, {"text_idx": "#000009", "text": "En raportoj kaj dokumentoj de 1918 g\u0302is 1948, kiam C\u0302eh\u0302oslovakio estis kapitalisma demokratio, haveblas kelkaj mencioj pri nigrohau\u0306taj afrikanoj kaj afrousonanoj, kiuj servis en armeo [cs] au\u0306 ludis j\u0302azon [cs] en drinkejoj en Prago."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Kiam en 1948 C\u0302eh\u0302oslovakio ig\u0302is parto de la socialisma bloko, g\u0302i ig\u0302is aktiva partoprenanto en la konfrontig\u0302o de Moskvo kaj Okcidento dum la Malvarma milito, kaj donis diplomatian helpon [cs] al la afrikaj sendependigaj movadoj, inkluzive liverante armilojn al diversaj gerilaj fortoj en la kontinento. Dum evoluo de duflankaj rilatoj, iuj antau\u0306nelonge sendependig\u0302intaj landoj ig\u0302is prioritataj por C\u0302eh\u0302oslovakio: Angolo, Benino, Demokratia Respubliko Kongo, Etiopio, Ganao, Gvineo-Bisau\u0306o, Malio, Mozambiko, Nig\u0302erio, Zambio."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Centoj da studentoj el Afriko [cs] ricevis subvenciojn por translog\u0302ig\u0302o al C\u0302eh\u0302oslovakio, kie ili studis la c\u0302eh\u0302an au\u0306 slovakan lingvojn kaj diplomig\u0302is plejparte pri scienco, teknologio, militaj aferoj au\u0306 medicino. En 1961 por ilia edukado en Prago estis establita speciala universitato [cs] (fermita en 1974)."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Kaj kvankam multaj revenis hejmen, iuj ekhavis c\u0302i tie familiojn, infanojn kun c\u0302eh\u0302aj au\u0306 slovakaj virinoj, estiginte la unuan generacion de afroc\u0302eh\u0302oj."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ekde tiam, tri sociaj sektoroj kontribuis al parta integrado de la afroc\u0302eh\u0302oj: civitana socio, amaskomunikiloj kaj arto. Aperis kelkaj neregistaraj organizaj\u0302oj, pledantaj por disvastigo de la scioj pri la afrika kulturo kaj subtenado de la afroc\u0302eh\u0302oj [en] kaj faciligantaj interkulturan dialogon."}, {"text_idx": "#000015", "text": "La dua sfero estas la amaskomunikiloj, en kiuj kiel rolmodeloj aperas afroc\u0302eh\u0302oj. Inter la plej famaj nomoj estas Lejla Abbasova\u0301 [cs], sudandevena c\u0302eh\u0302ino, prezentistino de popularaj televidprogramoj. C\u0302eh\u0302o-ganaano Rey Koranteng [cs] laboras kiel televidprezentisto en TV Nova, privata kanalo kun la plej granda spektantaro [en] en la lando."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Dum la lastaj 10-15 jaroj, la identeco jam ne plu bazig\u0302as sur la ekstera aspekto. Mi memoras, ke kiam nia c\u0302eh\u0302a socio estis ne tiom malferma, speciale antau\u0306 1989, kaj kiam ni estis junaj kaj deziris promeni ie, c\u0302io estis alie. Ankorau\u0306 estas tro frue paroli pri afroc\u0302eh\u0302a komunumo, en multaj urboj log\u0302as nur po unu, nu eble po deko da afroc\u0302eh\u0302oj, kaj c\u0302iu havas tre malsamajn interesojn kaj prioritatojn. Sed ni jam vidas aperon de la unuaj signoj en grupoj c\u0302e Fejsbuko."}, {"text_idx": "#000021", "text": "La tria sfero, en kiu afroc\u0302eh\u0302oj montris sin, estas la arto, kie kantistoj, dancistoj kaj verkistoj akiras reputacion, foje je internacia nivelo. Vers\u0302ajne la plej brila ekzemplo estas la c\u0302eh\u0302o-nig\u0302eria dancisto kaj koregrafo de moderna danco Yemi Akinyemi Dele [en], kiu laboris kun mondsteluloj kiel Kanye West."}, {"text_idx": "#000022", "text": "C\u0302eh\u0302o-angola kantisto Ben da Silva Cristo\u0301va\u0303o [en] (sceneja nomo Benny Cristo) estas sukcesa artisto, kiu estis elektita por reprezenti C\u0302eh\u0302ion en la Eu\u0306rovido-Kantokonkurso 2020 kun la kanto Kemama."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Plia c\u0302eh\u0302o-angola dancistino kaj kantistino Madalena Joa\u0303o [en] kantas en la c\u0302eh\u0302a, angla kaj portugala, foje kun sia frato Daniel, rep-kantisto."}, {"text_idx": "#000024", "text": "C\u0302i tie s\u0302i klarigas al Tutmondaj Voc\u0302oj kion signifas esti afroc\u0302eh\u0302o:"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mu\u030aj tati\u0301nek studoval veterina\u0301rni\u0301 fakultu v Brne\u030c, a v te\u0301 dobe\u030c se sezna\u0301mil s maminkou. Bavili se v c\u030ceske\u0301m jazyce, ktery\u0301 tati\u0301nek ume\u030cl a umi\u0301 dodnes. Afroc\u030ces\u030cka je C\u030ces\u030cka s africky\u0301mi kor\u030ceny, tedy koluje ve mne\u030c v z\u030cila\u0301ch i africka\u0301 krev, hlavne\u030c v te\u030cle rytmus, a jsem za to ra\u0301da. Ted\u030c si uve\u030cdomuji vi\u0301ce, v tomto ve\u030cku, z\u030ce to ma\u0301 sve\u0301 vy\u0301hody. V Angole, kde jsem z\u030cila 9 let, jsem mluvila hlavne\u030c portugalsky, a vlastne\u030c dodnes doma s tati\u0301nkem a bratrem jinak nemluvi\u0301m."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Mia patro studis en Brno en fakultato de veterinara medicino, kie li konatig\u0302is kun mia patrino. Ili komunikis en la c\u0302eh\u0302a kaj mia patro g\u0302is nun flue parolas la lingvon. Afroc\u0302eh\u0302o estas c\u0302eh\u0302o kun afrikaj radikoj, kio signifas ke en mi fluas afrika sango, en mia korpo estas afrika ritmo, mi g\u0302ojas pri tio. Nun mi pli bone konscias, ke tio havas siajn avantag\u0302ojn. En Angolo, kie mi log\u0302is nau\u0306 jarojn, mi parolis c\u0302efe en la portugala kaj g\u0302is nun tiun lingvon ni uzas hejme kun mia patro kaj mia frato."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Jen unu el la kantoj de Joa\u0303o, Vi\u0301m, z\u030ce jsi (Mi scias, ke vi ekzistas), kiun s\u0302i plenumas kune kun la populara c\u0302eh\u0302a rep-kantisto Skipe, pri videbleco kaj rilatoj:"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Literaturo ankau\u0306 estas sfero, en kiu elstaraj afroc\u0302eh\u0302oj ig\u0302as rimarkeblaj."}, {"text_idx": "#000030", "text": "La termino \u201cafroc\u0302eh\u0302oj\u201d estis elpensita de la c\u0302eh\u0302o-nig\u0302eria verkisto kaj aktivulo Obonete Ubam, kiu pasigis sep jarojn en Nig\u0302erio kaj verkis libron, en kiu li rakontas pri tio, kiel li akceptis sian heredaj\u0302on kaj kun paso de tempo ig\u0302is tribestro c\u0302e sia etno la anaangoj [en]."}, {"text_idx": "#000031", "text": "En junio li publikigis novan libron sub la titolo \u201cKalangu. Afrika sag\u0302o por c\u0302iu tago\u201d (Kalangu Africka\u0301 moudrost na kaz\u030cdy\u0301 den [cs]), por fari la afrikan kulturon pli proksima al la c\u0302eh\u0302aj legantoj, kaj nun li atendas eldonon de plia libro sia pri la historio de la afroc\u0302eh\u0302oj. Jen kion li rakontis al Tutmondaj Voc\u0302oj:"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Mysli\u0301m si, z\u030ce se Afroc\u030ces\u030ci jako komunita teprve formuji\u0301. Afroc\u030ces\u030ci jsou v C\u030cesky\u0301ch zemi\u0301ch zhruba od konce druhe\u0301 sve\u030ctove\u0301 va\u0301lky. Nejdr\u030ci\u0301ve se jednalo o potomky americky\u0301ch voja\u0301ku\u030a osvobozuji\u0301ci\u0301ch Za\u0301padni\u0301 C\u030cechy. Po nich jsme pr\u030cis\u030cli my, potomci africky\u0301ch a kuba\u0301nsky\u0301ch studentu\u030a. Ve\u030cts\u030cinou jsme o sobe\u030c vza\u0301jemne\u030c ani neve\u030cde\u030cli. Mnozi\u0301 z na\u0301s pak hledali odpove\u030cdi na ota\u0301zky ty\u0301kaji\u0301ci\u0301 se vlastni\u0301ch kor\u030cenu\u030a a kulturni\u0301 identity, az\u030c do dospe\u030closti. Je zaji\u0301mave\u0301, z\u030ce pra\u0301ve\u030c tato generace vyprodukovala ty, momenta\u0301lne\u030c nejvy\u0301razne\u030cjs\u030ci\u0301 osobnosti mezi Afroc\u030cechy. Nyni\u0301 dospe\u030cla tr\u030ceti\u0301, zati\u0301m nejpoc\u030cetne\u030cjs\u030ci\u0301 generace Afroc\u030cechu\u030a a jejich z\u030civot je naprosto jiny\u0301 nez\u030c byl ten na\u0301s\u030c. Otevr\u030cene\u0301 hranice jim navi\u0301c umoz\u030cn\u030cuji\u0301 se i vza\u0301jemne\u030c sty\u0301kat. To je pro pove\u030cdomi\u0301 o vlastni\u0301 identite\u030c nesmi\u0301rne\u030c du\u030alez\u030cite\u0301."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Mi pensas ke la afroc\u0302eh\u0302oj j\u0302us ekformas sian komunumon. Ili c\u0302eestas c\u0302i tie proksimume ekde la fino de la Dua Mondmilito kiel posteuloj de usonaj soldatoj, kiuj liberigis la okcidentajn partojn de la lando. Poste aperis ni, posteuloj de afrikaj kaj kubaj studentoj. Kutime ni ne konis unu la alian kaj serc\u0302is respondojn al demandoj pri niaj radikoj kaj kultura identeco je multe pli posta vivetapo. Estas interese, ke tiu c\u0302i generacio donis la plej elstarajn afroc\u0302eh\u0302ojn. Nun venas la tria kaj plej granda generacio kaj g\u0302ia vivo ege diferencas de la nia. La malfermaj limoj signifas ke ili povas renkontig\u0302i, kio estas ekstreme grava por konscii pri sia propra identeco."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Orienta kaj Centra Eu\u0306ropoSubsahara AfrikoC\u0302eh\u0302io"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Civitanaj komunikilojEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoHistorioHomaj rajtojKomunikiloj kaj j\u0302urnalismo"}, {"text_idx": "#000038", "text": "C\u0302u eblas revivigi \u201ctatarismon\u201d malgrau\u0306 la identeca politiko de Rusio?"}, {"text_idx": "#000039", "text": "\u201cLa Balkanoj estas la eu\u0306ropa Latinameriko en multaj belaj aspektoj\u201d, diras albana verkisto Elvi Sidheri"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Meksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Germinda Casupa\u0301, c\u0302ikita indig\u0302eno fronte al fajro kaj masklismo"}]