[{"text_idx": "#000001", "text": "Esperanta kalendaro venis el Japanio"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Komence de la jaro mi ricevis donace (dankon, Isako!) tre belan kalendaron el Japanio, kun diversaj esperantaj eroj: la titolo, la nomoj de la monatoj kaj la semajntagoj, kaj kelkaj bildoj. G\u0302in eldonis anarh\u0302iista grupo CIRA Japana."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Aparte bela estas la bildo de la monato oktobro, kiun mi ne povis rezisti skani kaj enretigi. Mi aldonis g\u0302in al mia afis\u0302aro, kiu komence temis c\u0302efe pri afis\u0302oj de la hispana milito, kaj nun jam kreskis per aliaj diverstipaj kartoj kaj pentraj\u0302oj. Vi povas vidi g\u0302in tute apude, sed pli bone klaku sur g\u0302in por g\u0302in pligrandigi."}, {"text_idx": "#000004", "text": "En tiu bildo aperas klare du desegnaj\u0302oj kun rilato al Esperanto, la verda flago kaj la portreto de Zamenhof, plus malgranda frazero. Sed c\u0302ar la ceteraj tekstoj trovig\u0302as en la japana mi ne povis diveni pri kio g\u0302i temas. Do, mi demandis, kaj jen malkovrig\u0302as tre interesa historio: temas pri membiografiaj skizoj de grava anarh\u0302iista aktivulo, ankau\u0306 esperantista, nomata Jamaga Taij\u0302i (au\u0306 Taiji Yamaga)."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Lau\u0306 informoj de la japanaj amikoj, kiujn mi kopias preskau\u0306 lau\u0306litere, la bildo estis prenita de la libro titolita \u201cAnarkismo kaj Esperanto \u2013 Jamaga Taij\u0302i kaj lia vivo\u201d, verkita de MUKAI Kou, eldonita de eldonejo J\u0302ijuu-S\u0302isous\u0302a, Tokio, en 1984, kiu unue aperigis serion de bildoj konsistigantaj taglibron de Jamaga, nomatan \u201cTasogare Nikki\u201d (tio estas, \u201cKrepuska-Taglibro\u201d). En la 50-aj jaroj, post la milito, Jamaga komencis skribi kaj desegni siajn memorojn en la formo de skizo kun klarigoj japane, sed li ne kompletigis pro malsano. Nun s-ano Hirajama aperigas ilin en la gazeto \u201cJUU\u201d, kiun li eldonis kun amiko, por ke ili ne malaperu antau\u0306 niaj okuloj."}, {"text_idx": "#000006", "text": "En la supre menciita libro trovig\u0302as multaj desegnoj, kiujn Jamaga nomis \u201cSkizoj el Memoroj\u201d. Tiuj bildoj konsistas el jaro, lia ag\u0302o, lia agado, lia familio, privataj\u0302oj, historiaj faktoj, anarkista afero, ktp, pri kiuj Jamaga grave interesig\u0302is. Ekzemple, en la maldekstra parto de la enretigita bildo, oni vidas ke temas pri la jaro 1916, kiam li ag\u0302is 25. Tiam li laboris en la Japana Esperanto Asocio (tial la flago) kaj log\u0302is en la hejmo de KUROITA Katumi (vidu dekstran skizon), kiu mang\u0302as servita de s-rino Kuroita. Lau\u0306 Jamaga, Kuroita estis fame multega mang\u0302anto. Sube, li skribas pri KITA Ikki, kiu ankau\u0306 agadis kiel socialisto (pri lia figuro kaj lia posta evoluo, oni povas legi en la angla vikipedio). Jamaga konatig\u0302is kun KITA, kaj log\u0302is en lia hejmo, kie li ankau\u0306 trovis sian estontan vivkunulinon, Mika. Post la foriro de Kita al C\u0302inio, Jamaga laboris en fabriko de gramofonpingloj. En la plej malsupra parto, estas tre kurioza desegno pri okazaj\u0302o, fama en Japanio, dum kiu OOSUGI Sakae, ankau\u0306 konata anarkisto-esperantisto, estis atakita de s-rino KAMIC\u0302IKA Ic\u0302iko, tiama aktivisto en Virina Movado, kiu laboris por establi leg\u0302on por preventi prostituon, pro iliaj amrilatoj. Temas pri incidento s\u0302ajne tre konata en Japanio, kiu vekis grandan skandalon kaj kiu ec\u0302 naskis filmon."}, {"text_idx": "#000007", "text": "En la dekstra parto temas pri okazaj\u0302oj de la jaroj 1917 (26 jaroj) kaj 1918 (27 jaroj). Li revenis al Kioto pro morto de sia frato, kaj tie eklaboris. Per la portreto de Zamenhof, kiun mi antau\u0306e menciis, Jamaga rakontas pri la morto de Zamenhof. Li interkonatig\u0302is kun anarkistoj en Osaka, kaj krome laboras por disvastigi esperanton. Ankau\u0306 aperas aludoj al rusia revolucio, japana Insurekcio pro Rizo en Au\u0306gusto, en kiu li ege aktivis, kaj multe agadis kun la jam citita anarkisto OOSUGI Sakae."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Krom tiuj komentoj de la japanaj amikoj (dankon denove, Isako), mi antau\u0306e konis la nomon de Jamaga pro lia influo, pere de Esperanto, en la hispanaj anarkistaj rondoj. Temas pri tiuj raraj okazaj\u0302oj en kiuj Esperanto ja rolas kiel kultura ponto trans la oceanoj: la traduko de la \u201cTao Te Ching\u201d au\u0306 \u201cTao Te King\u201d (nun \u201cDao De Jing\u201d) de Lao-Tse (au\u0306 Laozi) kiun faris Jamaga al Esperanto estis poste retradukita en la hispanan, fare de Eduardo Vivancos, kun la nomo \u201cEl libro del camino y de la virtud\u201d. G\u0302i aperis en eldonejo dum la epoko de la hispana ekzilo, kaj do g\u0302i influis nur la anarkistajn rondojn, sed nun g\u0302i estas trovebla ec\u0302 en la reto."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mi unue sciis pri la afero pere de biografio de alia anarh\u0302iisto-esperantisto, Germinal Gracia (plumnomo: Vi\u0301ctor Garci\u0301a), kiu ofte rilatis kun Jamaga, kaj poste verkis libron pri Japanio surbaze de siaj vizitoj al tiu lando, kaj verkis la enkondukon al la hispanlingva traduko. Jamaga foje kunlaboris en la revuo de la anarh\u0302iista internacio \u201cSens\u0302tatano\u201d, kiun redaktoris Vivancos kaj Garci\u0301a."}, {"text_idx": "#000010", "text": "La alia c\u0302efrolulo de tiuj eventoj, Eduardo Vivancos, felic\u0302e ankorau\u0306 vivas kaj aktivas, kaj vi povas tute apude vidi lian foton kun la familio (filino kaj nepino) de Jamaga, en 1993. Vi povas legi kelkajn liajn artikolojn en la retpag\u0302o de SAT-en-Hispanio, ekzemple pri \u201cSens\u0302tatano\u201d, pri la Popolaj Olimpikoj de Barcelono en 1936, au\u0306 pri la t.n. Hispana Revolucio (la anarh\u0302iistaj agadoj dum la hispana interna milito)."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Kaj nun, c\u0302e la fino de la artikolo, ne forgesu reveni al la komenco, kaj klaku la bildon! Kaj poste rigardu mendu la kalendaron en la retejo de CIRA Japana."}]