[{"text_idx": "#000001", "text": "Esperantilo tradukas al rusa lingvo"}, {"text_idx": "#000002", "text": "En la jaro 2011 mi eldonis nur unu eldonon de Esperantilo (0.993). La c\u0302efa novaj\u0302o de tiu eldono estas la mas\u0302ina traduko al rusa lingvo. Frue mi eldonis monate, sed nur mi preskau\u0306 ne havas tempon por s\u0302atokupoj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mi felic\u0302e trovis kelkajn bonajn lingvajn fontojn en la reto kaj povis krei la tradukan vortaron por rusa lingvo. Mi skribis pri tio tie. Aldone al vortaro de Revo mi uzis tre bonan kaj sufic\u0302e kompletan gpl-an vortaron de Juri Fink."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Kompare al tradukado por pola lingvo oni povas multe fari por plibonigi la tradukadon."}, {"text_idx": "#000005", "text": "por multaj verboj mankas gramatikaj priskriboj (aspektoj)\npor multaj substantivoj mankas priskribo pri genro\nnombrovortoj (vere malsimplaj en slavaj lingvoj)"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mi esperas, ke multajn tiujn informoj mi povas gajni de rusa wictionary"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mi devas pristudi la ekzemplajn tradukojn. C\u0302u iu havus tempon por mane traduki la ekzemplojn? Tio certe helpus, c\u0302ar mia kono de rusa lingvo estas nur baza. Bonvolu kontakti min!"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Aldone Esperantilo nun povas au\u0306tomate rekoni la enkodon kiel (iso-8859-?, unikode, kio8-r, ...). Mi volas ankau\u0306 en estonto modifi la programon en tiu maniero, ke la programo mem provu diveni, kion la uzanto volas kaj fari multajn taskojn au\u0306tomate."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Esperantilo por OpenOffice sur c\u0302iu komputilo"}, {"text_idx": "#000010", "text": "La nuna eldono de esperantilo por OpenOffice funkcias nur sur 32-bituma Vindozo kaj Linukso. Nuntempe c\u0302iam pli da homoj ac\u0302etas la 64-bituman komputilon kaj rimarkas, ke la Esperantilo por OpenOffice (same kiel LibreOffice) ne povas esti instalita."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Nun mi forigis la partojn de Esperantilo, kiuj estas specifaj por operaciuma sistemo. Temas pri gramatika kontrolilo, kiu estas programita per C-lingvo.\nRestas tamen literumilo kaj aliaj partoj, kiujn oni povas uzi. Esperantilo por OpenOffice (Els\u0302utu!) estas la eldono de Esperantilo por OO por c\u0302iu komputilo. Pro teknikaj kialoj la dosiero estas zip-arkivo. En tiu arkivo trovig\u0302as la kutima oxt-dosiero. Tiu eldono devas ankau\u0306 funkcii sur Mac-OS."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mi mem ne posedas la 64-bituman komputilon, tamen mi supozas, ke oni povas instali la 32-bituman eldonon de OO kaj ankau\u0306 dau\u0306re uzi Esperantilon kun gramatika korektilo."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Lingva ludo \u201eVortaj Amikoj\u201c nun rete"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mi preparis la lingvan ludon \u201evortaj amikoj\u201c kiel reta ludo programita tute en\nTie oni povas ludi \u201evortajn amikojn\u201c."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mi preparis ankau\u0306 la eldonon 0.992 de Esperantilo por OpenOffice."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Tiu eldona havas subajn funkciojn"}, {"text_idx": "#000018", "text": "La tezau\u0306ron mi faris de datoj de REVO vortaro. Mi uzis la referencojn de tipo \u201esin\u201c kaj \u201evid\u201c (sinonimo kaj vidu) por krei la dosieron por OpenOffice. Unue mi volis uzi nur \u201esin\u201c referencojn, sed mi rimarkis, ke la listo de vortoj estas tre malgranda (1600) kaj multaj tau\u0306gaj vortoj ekzistas c\u0302e referencoj de tipo \u201evid\u201c. Ekzemple de \u201egranda\u201c al \u201egiganta\u201c. Mi pensas, ke kutime la tezau\u0306ro ne nur enhavas sinonimojn sed ankau\u0306 vortoj kun simila senco. La malavantag\u0302a afero estas, ke multaj referencoj de tipo \u201evid\u201c povas estas malg\u0302ustaj. Do la uzanto ne plene fidu je tiu tezau\u0306ro."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Kutime la tiuspecaj kromprogramoj enhavas ankau\u0306 vortdividan vortaron au\u0306 vortaron por silabado (angle \u201eHyphenation Dictionary\u201c vidu ). La problemo estas, ke lau\u0306 mia scio en Esperanto ne ekzistas klaraj reguloj por vortdividadon (vidu silabo kaj silabado).\nTamen iuj jam laboris pri tio diskutgrupo eLiberaProgramaro."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mi aldonis la dosieron hyph_eo.dic-1.2.tar.bz preparitan de Ari Caldeira de la diskutgrupo al la kromprogramo."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Alia necesa funkcio estas la konvertilo de provizoraj skribmanieroj por c\u0302apelitaj literoj (s\u0302c\u0302h\u0302g\u0302j\u0302u\u0306). Ankau\u0306 sur tiu kampo ekzistas io, sed bedau\u0306rinde ne kiel facile uzebla la trovebla kromprogramo (ne en provizo de kromprogramoj de OpenOffice)."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Mi ankau\u0306 aldonis similajn funkciojn al la Esperantilo. Oni povas uzi la konvertilon de menuo (angle: Tools, gemane: Extras)."}, {"text_idx": "#000024", "text": "La konvertilo de Esperantilo estas iom pli ampleksa, c\u0302ar g\u0302i testas, c\u0302u la rezulta vorto estas vere esperanta vorto. Tiu testo ebligas, ke la programo ne s\u0302ang\u0302u maloportune la ne esperantan vorton (nomoj, citaj\u0302oj kiel ekz. Linux). Tamen ekzistas vortoj kiel \u201echashundo\u201c (c\u0302ashundo ne c\u0302as\u0302undo), kiuj ankau\u0306 nun faras problemojn c\u0302e konvertado."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mi trovis ankau\u0306 aliajn vortojn, por kiuj la simpla ch-konvertilo faras erarojn:"}, {"text_idx": "#000026", "text": "La same por \u201eau\u201c kaj \u201eeu\u201c"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Dezirinda estus ankau\u0306 la dialogo por agordo de gramatika kontrolilo. Tiu estas iom komplika afero, c\u0302ar mi devus iel kunligi la gramatikan kontrolilon de Esperantilo kun agorda sistemo de OpenOffice kaj fine Esperantilo devus esti informita pri la agordaj s\u0302ang\u0302oj."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Mi ne estas certa, c\u0302u indas prepari aliajn funkciojn de kutima Esperantilo al OpenOffice. La plej granda parto estas vortaroj kaj mas\u0302ina tradukado.\nTiaj funkcioj kutime ne estas parto de dokumentredaktilo. Ekzistas ankau\u0306 kelkaj analiziloj, kiuj tamen estas interesaj nur por lingvistoj."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Eldono 0.992 \u2013 pli bona gramatika kontrolilo"}, {"text_idx": "#000030", "text": "C\u0302e aktuala eldono mi c\u0302efparte laboris pri plibonigo de gramatika kontrolado. La plej grava manko de kontrolilo estas tre alta nombro de falspozitivaj avertoj pri gramatikaj eraroj.\nTio signifas, ke programo reportas erarojn c\u0302e g\u0302ustaj frazoj. Mi jam ricevis kelkcent erarraportojn pri tiuj eraroj de uzantoj. La plej granda parto de raportoj estas pri falspozitivaj avertoj de gramatika kontrolilo. Eble tio estas la rezulto de tio, ke uzantoj tre facilie povas raporti tiujn problemojn."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Nun mi ripete analizas kelkajn tekstojn por trovi metode la plej oftajn problemojn de programo.\nMi uzas por tio subajn tekstojn:"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Ekzemplaj frazoj de ekzercaro de Zamenhofo\n5500 frazoj de artikoloj de Libera Folio"}, {"text_idx": "#000034", "text": "La plej gravaj indikoj estas unue la nombro de eraroj (avertoj) kaj nombro de eraraj frazoj. Ekzemple c\u0302e artikoloj de libera folio (5552 frazoj) la programo en eldono 0.992 avertis, ke 2746 frazoj havas minimume unu eraron ( do 49,45%). C\u0302e tiuj tekstoj oni povas asumi, ke la tekstoj estas g\u0302ustaj. Tio estas almenau\u0306 certa c\u0302e frazoj de zamenhofa ekzeraro kaj frazoj de PMEG. Mi testis elonon 0.991 kaj 0.991 sur 3 diferencaj tekstaroj kaj kun diferenca severeco de korektilo (c\u0302iuj avertoj kaj nur certaj). C\u0302e \u201ecerta\u201c korektado mi mals\u0302altis la avertojn pri komoj kaj senfunkciaj frazpartoj."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Sintaksa analizilo ne povas korekte analizi la frazon.\nLa programado de reguloj por korektilo estas malg\u0302usta.\nLa radikaro de programo estas malg\u0302usta. En tiu radikaro estas markitaj ekzemple c\u0302iuj transitivaj verboj."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Mi plibonigis la programon en c\u0302iu kampo. La uzanto mem povas redakti la radikaron. Do li mem havus la eblon infui la korektilon en tiu kampo.\nEkzemple li povus difini iun verbon kiel transitivan. Mi estas preskau\u0306 certa, ke neniu uzanto efektive tion g\u0302is nun faris."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Por mi estas tre malfacila demendo, kiel severa devas esti la korektilo. Mi devas substreki, ke la programo tute ne povas kompreni la tekston.\nG\u0302i nur iel analizas la tekston, komputas iajn indikoj pri eblaj eraroj. La programo do ne trovas erarojn, sed nur avertas pri eblaj eraroj.\nAnkau\u0306 por pensanta homo la verdikto pri g\u0302usteco de iu teksto ne estas facila. Esperantistoj ofte diskutas pri g\u0302usteco de iu lingva konstruaj\u0302o.\nOfte ekzistas diferencaj opinioj pri lingvo kaj gramatiko."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Kiam mi programas la gramatikan kontrolilon mi devas ofte decidi. C\u0302u la programo avertu pri iu lingva konstruaj\u0302o kun samtempa dang\u0302ero de falspozitivaj rezultoj , au\u0306 c\u0302u preterlasi tiujn necertajn konstruaj\u0302ojn. Oni povas tion bone priskribi tion per Precision kaj recall. Mi pensas, ke oni g\u0302enerale la demando dependas de tio, por kio oni uzas la gramatikan kontrolilon kaj kia estas la teksto. C\u0302e tre mallongaj kaj fres\u0302aj (nekorektitaj) tekstoj oni eble volas vidi c\u0302iujn eblajn avertojn. Se oni kontrolas tre longajn kaj fremdajn tekstojn, oni eble volas vidi tre certajn rezultojn."}, {"text_idx": "#000040", "text": "En la programo Esperantilo la uzanto povas mem influi tion. En menuo \u201ePreferaj\u0302oj>Redaktu preferaj\u0302ojn>Kontrolado\u201c oni havas kelkajn opciojn por korektilo."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Se oni volas vidi nur pli certajn avertojn, oni mals\u0302altu subajn opciojn"}, {"text_idx": "#000043", "text": "En esperanta fundamento ne ekzistas reguloj por uzado de komoj. Tial neniu povas finfine diri kiel g\u0302uste uzi komojn. Tial oni mals\u0302altu tiun opcion, se la reguloj de la programo ne spegulas la propran guston."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Sintaksa analizilo estas la koro de la programo Esperantilo. Verdire mia intereso pri programado de sintaksa analizilo estis la motoro por programado de la programo. La gramatika kontrolilo estis nur iu aldona rezulto de tiu analizilo. Mi c\u0302efe bezonis la analizilon por mas\u0302ina tradukado kaj la gramatika kontrolilo unue estis mia interna ilo por trovi mankojn de analizilo. Do mi volis scii, kun kiuj g\u0302ustaj frazoj la programo havas problemojn c\u0302e analizo."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Mi de longa tempo kolektas diferencajn frazojn por testi mian analizilon (vidu)"}, {"text_idx": "#000046", "text": "Ekzemplaj frazoj estas aliaj kiel realaj tekstoj. Realaj tekstoj estas multe pli kompleksaj. Ili enhavas citaj\u0302ojn kaj multe proprajn nomojn, kiuj ne estas parto de esperanta lingvo. Realaj tekstoj ne estas ankau\u0306 simple aro de frazoj. Ili enhavas pli komplikan strukturon. Ekzistas do dialogoj, tabeloj, nombradoj, titoloj, diversaj propraj nomoj. Jam de trovo de unuopaj frazoj de granda teksto estas en detalo neniu facila tasko."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Nun mi rimarkis, ke la baza ideo por analizilo havas siajn limojn. La programado de aldonaj lingvaj fenomenoj estas c\u0302iam pli komplika. Mi nun havas prototipon de nova analizilo, kiu ne nur devas estas pli rapida, sed ankau\u0306 pli facila por programado de sintaksaj reguloj. Tio eble estas tasko por la sekva eldono."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Aliaj plibonigoj de programo de eldono 0.992"}, {"text_idx": "#000049", "text": "Refres\u0302igo de revo leksikono kaj korekto de kelkaj c\u0302imoj en la REVO montrilo.\nPlivastigo de traduka vortaro por angla kaj pola lingvoj.\nKorekto kaj kompletigo de pola vortaro je gramatikaj kaj fleksiaj informoj.\nAliaj malgrandaj plibonigoj kaj korektoj de programaj eraroj."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Nun aperis nova provo de esperanta gramatika korektilo surbaze de programo LanguageTool. Oni povas trovi kelkajn informojn sur blogo de Dominique Pelle\u0301. Mi esperas, ke mi iam povas kompari rezultojn de ambau\u0306 prgramoj kaj lerni de tio."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Unu de plej valoraj funkcioj de Esperantilo estas literumado kaj gramatika kontrolilo. Dezirinda afero estas, ke uzantoj povus uzi tiujn funkciojn direkte en siaj programoj. Esperantilo ne povas neniam ig\u0302i dokumentoredaktilo au\u0306 ttt-montrilo, kiuj nun estas la plej\nuzataj programoj. Ofte tiuj grandaj programoj ebligas tiel nomatajn kromprogramojn (extensions, plugins). De longa tempo ekzistas Esperantilo kiel kromprogramo por OpenOffice.\nLa dua grava programo, per kiu oni skribas tekstojn estas ttt-montrilo kiel Firefox. En tempo de Web2.0 la ttt-montrilo estas ofte la sola programo, kiun neprogresinta komputiluzanto konas."}, {"text_idx": "#000052", "text": "La programado de kromprogramoj estas komplika afero. C\u0302iu programo havas propran interfacon por kromprogramoj (API). Mi longe atendis, g\u0302is OpenOffice havis la bazan eblon por gramatika korektado. Mi ankau\u0306 longe pensis pri gramatika kontrolado por Firefox, sed g\u0302is nun ne ekzistas en Firefox la facila eblo por gramatika kontrolado. Mi regule traserc\u0302is la reton je tiu afero.\nKaj subite nun mi malkovris la projekton After The Deadline, kiu ebligas gramatikan kontroladon por angla lingvo kaj kelkaj aliaj lingvoj.\nFelic\u0302e tiu kromprogramo estas malfermfonta kaj publike uzebla. Do nun c\u0302iu povas reuzi partojn de tiu kromprogramo."}, {"text_idx": "#000053", "text": "AfterTheDeadline kontrolilo uzas specialan teknikan dizajnon. La kromprogramo nur kolektas tekstojn kaj sendas tiun tekston per HTTP/post (nun HTTPS) al servilo de projekto, kiu fakte faras la gramatikan korektadon. La kromprogramo ricevas la rezulton de korektado kiel XML. La rezulto enhavas erarojn, sugestojn kaj erartipojn."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Kiel uzi Esperantilon direkte en Firefox?"}, {"text_idx": "#000055", "text": "Unue instalu la kromprogramo AfterTheDeadline kromprogramo en eldono 1.2 kun aliaj dosieroj. Pro teknikaj kialoj mi devis paki la dosierom xpi (Firefox plugin) en zip. Por instalo malpaku la dosieron afterthedeadline.zip kaj malfermu la dosieron addon-58947-latest.xpi per Firefox."}, {"text_idx": "#000056", "text": "La nova kromprogramo, kiun oni povas els\u0302uti direkte de pago de projekto \n, bedau\u0306rinde ne funkcias kun Esperantilo. La aktuala eldono 1.3 usas https protokolon, kiun nun ne komprenas Esperantilo."}, {"text_idx": "#000057", "text": "La adreson de servilo, kiu faras la gramatikan korektadon, oni povas s\u0302ang\u0302i en preferaj\u0302oj de Firefox. Vi tajpu \u201eabout:config\u201c en adreskampo de programo. Post ignoro de kelkaj avertoj, vi povas elekti la preferaj\u0302on \u201eextensions.afterthedeadline.proofreadLanguage\u201c kaj entajpi la lokan adreson de esperantiloservilo \u201elocalhost:8888\u201c."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Poste oni trovas malgrandan programeton \u201eAfterTheDeadlineServilo.xotcl\u201c en supra zip-dosiero, kiu faras de Esperantilo servilon por AfterTheDeadline kromprogramo. Poste startigu la programeton \u201eAfterTheDeadlineServilo.xotcl\u201c per menuo en Esperantilo \u201eLingvistiko->Aliaj ekspertaj funkcioj->Lanc\u0302u Tcl-skripton\u201c. Aperas malgranda fenestreto kun informo, ke la servilo kuras."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Vi devas ripete startigi tiun programeton, kiam oni startigas Esperantilon. Post tio vi povas uzi la gramatikan korektadon de Esperantilo direkte de Firefox."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Bedau\u0306rinde ne c\u0302iujn erarojn de Esperantilo oni povas vidi en Firefox. La problemo estas, ke la kromprogramo ne regas interpunkcion.\nDo falsa interpunkcio ne povas esti reportata de servilo. Due s\u0302ajnas, ke la kromprogramo havas problemojn kun specialaj signoj \u201ekiel > <\u201e. Do mi ne povis kontroli tiujn tekstojn direkte en Firefox. C\u0302e longaj tekstoj (pli ol 10 frazoj) la kontrolado dau\u0306ras tre longe, c\u0302ar la tuta teksto estas sendita al Esperantilo. En tiuj kazoj oni uzu programon OpenOffice au\u0306 Esperantilo direkte. La kromprogramo estas ankau\u0306 tre sentema je eraroj de servilo. Verdire la kromprogramo estas nova kaj eble enhavas multajn eraretojn."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Estas interesa afero, ke au\u0306toroj de programo AfterTheDeadline uzas servilon por la gramatika korektado. Tio ja signifas, ke la tuta teksto estas sendata al servilo. Mi estas iom skepta pri tio, c\u0302ar mi ne volus, ke iu povas kolekti c\u0302iujn tekstojn, kiujn mi skribas. Due la laboro de servilo kostas monon. Estas alia afero doni iun programon senkoste ol pagi por c\u0302iu uzo de la programo. Do se la projekto estos tre sukcesa, tiu kostoj estas pli altaj kaj oni devus havi pli da mono."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Esperantilo faras sian laboron sur komputilo de uzanto (loke). Do nenia teksto forlasas komputilon de uzanto."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Mi scias, ke nun la uzado de Esperantilo sur Firefox estas tro komplika por averag\u0302a uzanto. Oni devas instali kaj agordi eksteran programon. Poste oni devas fari taskojn en difinita ordo. La idealo estus la speciala kromprogramo, kiu en si mem enhavas Esperantilon kaj faras c\u0302iujn taskojn au\u0306tomate. Due mi povus aldoni la modifitan kromprogramon por firefox kun tuta Esperantilo.\nMi volas ankau\u0306 kontakti la au\u0306torojn de AfterTheDeadline, por ke la kunlaboro de ilia kromprogramo estu pli\nfacila kun aliaj gramatikaj korektiloj."}, {"text_idx": "#000065", "text": "AfterTheDeadline ne estas nur kromprogramo por Firefox, sed ankau\u0306 enhavas aliajn servilajn modulojn por gramatika korektado.\nIli povas estis uzataj direkte en blogoj sen iu instalado de uzanto. Ankau\u0306 por tiuj scenaroj Esperantilo povas esti nun uzata kiel gramatika servilo."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Dum programado mi uzis testajn html-pag\u0302ojn por rigardi la mesag\u0302ojn de AfterTheDeadline servilo. Tiuj pag\u0302oj povas krei direkte de html-form la HTMLL/Post mesag\u0302on, kiun analizas la gramatika servilo. Vi trovos tiun testajn pag\u0302ojn en supra zip-dosiero."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Mi penas, ke iom post iom la gramatika korektilo estos la kutima funkcio, kiun atendas uzantoj simile kiel hodiau\u0306 literumadon.\nDo eble ankau\u0306 aliaj programoj subtenos la gramatikan korektadon de komenco.\nEsperantilo povus servi kiel gramatika modulo por aliaj programoj."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Kolektado de ekzemploj de eraroj"}, {"text_idx": "#000069", "text": "Uzanto de programo Esperantilo sciigis al mi pri interesa mesag\u0302o de projekto \u201eLingvohelpilo\u201c. Mi konas tiun projekton kaj renkontis g\u0302iajn membrojn, pri kio mi jam skribis en frua blogo. Mi esperas, ke nun kelkaj esperantaj instruistoj kolektos tiujn erarojn. Kutime tiaj vokoj ne rezultigis iujn rezultojn, sed nun ekzistas ilo por firefox, kiu plifaciligas la kolektadon de eraroj. Tio eble estas pro ia malfacileco de temo kaj manko de spertaj Esperantistoj, kiu interesig\u0302as pri komputila lingvistiko. Mi esperas, ke c\u0302i-foja agado estos fruktodona."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Nun ekzistas komenca listo kun ekzemploj sur vikio de ikso. Kelkaj ekzemploj estas al mi tre konataj kiel \u201eMi vidas la hundo\u201c, sed mi rimarkis ankau\u0306 tre interesajn ekzemplojn, pri kiuj mi frue ne pensis. Mi ankau\u0306 testis Esperantilon kun tiuj frazoj. Entute Esperantilo ne povis trovi c\u0302irkau\u0306 15 erarojn. Interesaj estas ekzemploj pri falsa transitiveco:"}, {"text_idx": "#000072", "text": "En la lasta eldono 0.986 mi jam laboris pri tiu temo, sed tiujn erarojn la programo ne povas trovi.\nLa temo estas iam malfacila, c\u0302ar ne estas facile mas\u0302ine trovi, kio estas pripensita subjekto kaj kio objekto. (kiel en frazo: \u201eMi mankas monon\u201c.)"}, {"text_idx": "#000073", "text": "Felic\u0302e pro granda parto de tiuj ekzemploj mi povas facile plivastigi la gramatikan kontrolilon en Esperantilo. Do tiu listo helpos ankau\u0306 por aliaj projektoj."}, {"text_idx": "#000074", "text": "Interesa scienca laboraj\u0302o pri literumado"}, {"text_idx": "#000075", "text": "Alia membro de projekto Marek Blahu\u009a planis la laboraj\u0302on pri literumado. La laboraj\u0302o estas delonge preta, sed mi nur jam trovis g\u0302in. Ekzistas ec\u0302 al eblo testi la novajn listojn per reta programo. Marek preparis novajn listojn por Hunspell, sed lau\u0306 li la listoj ne estas pretaj. Estus bone, se tiuj listoj estus uzataj en projekto Firefox au\u0306 OpenOffice. La laboraj\u0302o estas tre interesa. G\u0302i temis ne nur pri elekto de literumilo, sed ankau\u0306 havas tre interesan parton pri konstruado de eblaj derivaj\u0302ojn depende de senco (tipo) de radiko. La plej tau\u0306ge literumilo por Esperanto estas lau\u0306 tiu laboraj\u0302o Hunspell. Mi ankau\u0306 supozis tion en mia blogo. Mi konas kaj uzas tiun literumilon en Esperantilo. Nun dezirindas nur bona libera vortaro por tiu literumilo."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Mi mem nuntempe opinias, ke la vortaro por literumilo ne havu c\u0302iujn eblajn vortojn, sed nur la plej ofte uzatajn vortojn. Ankau\u0306 la literumilo ne devas nepre trovi eblajn kunmentaj\u0302ojn (analizi morfemojn). Ofte la teoria ebla vorto estas la skriberaro de iu alia kutima vorto. Do oni devus analizi, c\u0302u malofta teorie ebla vorto ne estas tre simila al alia kutima vorto. Lau\u0306 mia opinio praktika elveno al la problemo estus konsideri nur radikojn (morfemoj), kiuj estas tre produktemaj kiel: \u201e*listo, *grupo, *ebla, ...\u201c.\nLa plej granda laboro estus trovi tiujn radikojn (au\u0306 skribi programon, kiu tion faras)."}, {"text_idx": "#000077", "text": "De laboraj\u0302o de Marek mi eksciis pri ekzisto de programo ESPSOF de Toon Witkam. La programo estas la kontrolilo por esperantaj tekstoj, kiu funkcias por programo MS Word (G\u0302i estas skribita en la programa lingvo Visual Basic). Mi mem preferus OpenOffice. Tamen MS Word estas tre vaste uzata programo kaj eble tre konata al multaj Esperantistoj. ESPSOF enhavas multajn interesajn lingvistikajn analizojn kaj kromajn ilojn. Bedau\u0306rinde mi ne havas la programon MS Word sur mia komputilo, do mi ne povis testi la programon. Lau\u0306 la priskribo de au\u0306toro la programo povas iom simile kiel Esperantilo mem trovi eblajn kunmetitajn vortojn. Tio ne estas facila tasko. Teorie ekzistas preskau\u0306 senlima nombro de ebloj. En praktiko oni devas tre limigi la nombron de radikoj kaj eblaj ligoj en unu vorto."}, {"text_idx": "#000078", "text": "S\u0302ajnas, ke la fina perfekta ideo por literumilo por esperantaj tekstoj ankorau\u0306 ne ekzistas (kaj en teorio kaj en praktiko). G\u0302i povas esti la mikso de statistika alveno kaj analiza alveno. La saman konstatas Marek en sia laboraj\u0302o. Malfacila afero estas trovi la plej oportunan proporcion inter tiuj metodoj kaj pruvi tion praktike. Ankau\u0306 la pritakso de literumilo ne estas facila afero. La literumilo devas trovi c\u0302iujn erarojn, sed ne misaverti pri bone skribitaj vortoj. Por tio ekzistas matematikaj indikoj, sed fine oni devus pritaksi, kio estas pli grava: preterpasitaj eraroj au\u0306 g\u0302enado de uzanto pri g\u0302ustaj vortoj. La bona statistiko pri esperanta morfologio estus la bona starto por la tasko."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Felic\u0302e la laboraj\u0302o estas skribita en la lingvo, kiun mi iugrade komprenas. Tio estas la angla. Mi havus problemojn kun c\u0302eh\u0302a laboraj\u0302o, kvankam la c\u0302eh\u0302a kaj pola lingvoj estas tre similaj. En la scienco la angla lingvo estas delonge memkomprenebla. Mi observis grandajn s\u0302ang\u0302ojn en lastaj 5 au\u0306 10 jaroj. Antau\u0306 10 jaroj, kiam mi studis informatikon la kono de angla lingvo estis jam tre oportuna sed ne necesa por studado. Nun ec\u0302 studentoj skribas iliajn laboraj\u0302ojn en tiu lingvo."}, {"text_idx": "#000080", "text": "La komputila lingvistiko por Esperanto progresas kaj la projektoj felic\u0302e influas unu la alian. Mi dezirus pli da tiaj projektoj."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Fine mi sukcesis kuri Esperantilon kiel kromprogramo de OpenOffice. Mi jam skribis pri tio en mia frua blogo.\nNun oni povas els\u0302uti la programo direkto de retejo de OpenOffice por kromprogramoj (angle: extensions). Nun la programo kuras nur kun nova eldono de OpenOffice 3.0, unue nur sur linukso.\nPoste mi provos prepari la eldonon por vindozo. Nun oni povas uzi la gramatikan korektilon de Esperantilo direkte de OpenOffice. La nova interfaco (API) de OpenOffice en eldono 3.0 ebligis tion.\nLa programado de kunlaboro de OpenOffice kun Esperantilo ne estis simpla afero kaj mi bezonis kelkajn vesperojn pro realigi tion. Kvankam la gramatika kontrolilo por Esperanta lingvo ne s\u0302ajnas esti interesa por plej granda parto de homoj, jam en unuaj tagoj tiu programo estas els\u0302utita de 30 personoj."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Lau\u0306 mia scio Esperantilo estas la dua programo, kiu laboras kun OpenOffice. Tio estas certe tre bona verbado por esperanta lingvo. Se OpenOffice havas gramatikan kontrolilon por tiu lingvo, tio por multaj homoj povas signifi, ke tiu lingvo estas vaste uzata. Nun mi atendas, ke aliaj programoj oferus la principan eblon de gramatika kontrolado. Mi esperas pri Firefox, KDE."}, {"text_idx": "#000083", "text": "Leo kaj Paul denove raportis multajn problemojn pri gramatika korektado.\nMi sukcesis korekti 62 raportitajn erarojn.\nAldone mi ankau\u0306 plibonigis la pruvadon de transitiveco de verboj.\nNun la programo povas indiki pri sekvaj eraroj."}, {"text_idx": "#000085", "text": "En tiu eldono la kontrolilo indikas ankau\u0306 pri eblaj falsaj amikoj lau\u0306 la listo de vikipedio.\nLa programo ankau\u0306 sugestas pri la uzo de pli oportunaj samsignifaj vortoj de la listo de retejo\u201ebona lingvo\u201c."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Tiu eldono enhavas precipe korektojn de raportitaj eraroj. C\u0302e tiu okazo mi dankas al Paul kaj Leo, kiuj raportis tre multaj raportoj pri falsa indiko de gramatikaj eraroj. Entute estis raportitaj 62 eraroj. Mi sukcesis korekti 45 erarojn en la nuna eldono. Bedau\u0306rinde la sintaksa analizo en la programo ne estas tute fidinda por komplikaj frazoj. Do la programo havas ankorau\u0306 problemojn kun korekta analizo. Tio kau\u0306zas falsaj avertojn pri gramatikaj eraroj.\nKvankam mi plibonigis la sintaksan analizon, mi ne scias, c\u0302u tiuj plibonigoj estos rimarkeblaj."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Leo sciigis al mi la ekziston de tre interesa pag\u0302o pri konvencioj de Monato. En tiu pag\u0302o mi trovis tre interesaj regolojn de uzado de komoj. Mi samopinias kun tiuj reguloj kaj Esperantilo ankau\u0306 postulas tiujn regulojn. Kvankam eble kelkaj kazoj ne estas kovritaj de tiuj reguloj."}, {"text_idx": "#000088", "text": "Mi plivastigis la kapablojn de programo trovi gramatikajn erarojn. Nun la programo povas ankau\u0306 testi la tekston lau\u0306 kelkaj reguloj de gazeto \u201eMonato\u201c."}, {"text_idx": "#000089", "text": "Mi korektis ankau\u0306 kelkajn gravajn erarojn en kampo de mas\u0302ina tradukado. Do mi esperas, ke la nuna eldono estos pli fidinda kaj la uzantoj plu raportos erarojn. Nun mi preskau\u0306 ne havas tempon por mia hobio, do la raportado de uzantoj estas preskau\u0306 sola motivo modifi la programon."}, {"text_idx": "#000090", "text": "La eldono 0.983 donas 2 grandajn teknikajn s\u0302ang\u0302ojn en la ena vivo de programo kaj multajn korektojn de eraroj.\nUnue mi nun uzas la plej novan eldono de programa lingvo Tcl en versio 8.51. Due mi nun uzas por tradukaj projektoj la sqlite.\nPri la Tcl85 mi skribis ankorau\u0306 en blogo \u201eNova versio de programlingvo Tcl 8.5\u201c.\nMi ankau\u0306 aktualigis enajn moduloj sqlite kaj XOTcl.\nLa konservado de tradukaj projektoj kiel bazoj de sqlite plirapidigis la programon.\nLa enlego kaj enskribo de datoj estas tre rapida. Ankau\u0306 la uzato de sqlite estas pli sekura pro datoj, c\u0302ar c\u0302iuj modifoj estas tuj enskribitaj sur disko."}, {"text_idx": "#000091", "text": "Por uzanto la plej videbla novaj\u0302o estas literumado en tempo de skribado. Nun literumado funkcias simile al kutimaj programoj. Oni skribas kaj la programo tuj korektas skribitajn vortojn. Oni nur komence devas lanc\u0302i la literumadon per butono \u201eABC\u201c.\nOni povas ankau\u0306 en preferaj\u0302oj au\u0306 en menuo \u201eKorektado\u201c mals\u0302alti tiun dumskriban literumadon.\nJam en komenco de la projekto kelkaj uzantoj postulis tiun funkcion, sed mi longe pensis, ke tiu funkcio estas tro malfacila au\u0306 ec\u0302 malebla en Tcl.\nPoste mi ekhavis ideon, kiu ebligis al mi realigi tion."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Mi ankau\u0306 korektis multajn erarojn, kiuj estis au\u0306tomate reportataj de multaj uzantoj. La funkcio la au\u0306tomata raportado estas tre valora. Mi ricevas multajn valorajn raportojn kaj por uzantoj la raportado signifas nur unu klakon de komputila muso."}, {"text_idx": "#000093", "text": "Mi ankau\u0306 preparis specialan version de programo kun nur tre bazaj funkcioj. Mi nomis tiun programon \u201eEsperantileto\u201c.\nEsperantileto enhavas nur kelkajn funkciojn por skribado kaj korektado de esperanta lingvo.\nTiu programo celas komencantojn, kiuj ne bezonas aliajn funkciojn au\u0306 ec\u0302 estas irititaj de multaj funkcioj.\nMi preparos poste specialan instalan programon \u201eSetup\u201c por Esperantileto, kiu estos nur 3,8MB granda kompare al 12MB granda instala programo de Esperantilo.\nPor homoj kun malrapida reta korekto tiu programo estos eble plej alloga.\nNun ekzistas aldona lanc\u0302a sistema menuo \u201eEsperantileto\u201c, kiu lanc\u0302as la redaktilon kun pli facila baza modo."}, {"text_idx": "#000094", "text": "Mi nuntempe testas kaj preparas la alian version de Esperantilo por tradukistoj kun nomo \u201eEsperantiloTM\u201c.\nTio eldono estas nur traduka programo por tradukitoj, kiuj laboras nur kun traduka memoro kaj ne estas dependa de iu lingvo.\nEkzistas grupo de tradukistoj, uzantoj de programoj kiel OmegaT kaj aliaj, kiuj ne interesig\u0302as pri Esperanto sed tradukas profesie kaj volas uzi eblojn de traduka memoro.\nEsperantiloTM estus eldono nur por tiuj homoj."}, {"text_idx": "#000095", "text": "La divido de programo en kelkaj versioj estas provo de adapto de programo al bezonoj de uzantoj. Due mi supozas, ke la intereso pri traduka memoro kaj tielspeca programaro estas pli granda ol intereso pri esperanta lingvo."}]