[{"text_idx": "#000004", "text": "Lau\u0306 studo farita en Britujo, la senkriteria uzado de telefono kaj interreto nuntempe malpliigas la memorkapablon por fres\u0302aj faktoj.\nMultaj homoj jam ne sukcesas memori la telefonnumeron de sia edzo au\u0306 edzino, au\u0306 de siaj filoj.\nMultaj homoj ne memoras ec\u0302 sian propran telefonnumeron, ankau\u0306 ne siajn retadresojn, dokumentonumerojn kaj pasvortojn.\nC\u0302ar tiuj informoj trovig\u0302as facile atingeblaj, tial la cerbo ne okupig\u0302as pri ili.\nKaj tamen, telefonaparatoj povas panei."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Oni konsultis la brazilan neu\u0306ro-kirurgiiston Ju\u0301lio Pereira pri tio.\nLi konsentis, ke tiaj teknologiaj\u0302oj tute s\u0302ang\u0302is iujn cerbajn kapablojn, sed ne c\u0302iam damag\u0302e.\nEkzemple, rilate al alfabetigo de infanoj, oni ankorau\u0306 esploras la rezultojn.\nEble la cerbo akiras iujn kuriozajn lertecojn: oni trovis, ke junuloj, kiuj kutime ludis per videoludoj dum sia infana ag\u0302o farig\u0302is poste pli lertaj kirurgiistoj."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Uzado de telefonoj kaj komputiloj frue en la infana ag\u0302o ja s\u0302ang\u0302as la kapablojn de infanoj.\nIli ne akiras iujn kapablojn, kiuj estis oftaj en antau\u0306aj generacioj, sed aliflanke ili gajnas aliajn.\nEkzemple: aparatoj permesas, ke infanoj desegnu sur la ekrano, sed tiu ludo ne envolvas la saman lertecon de la manoj, kiu necesas por krajona desegnado.\nSekve, certe oni devas kompletigi la uzadon de aparatoj per aliaj korpaj ekzercoj, por proponi al la cerbo aliajn vojojn por agado."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Multaj milionoj da homoj en la tuta mondo portas en siaj pos\u0302oj telefonaparatojn, kiuj funkcias kiel komputiloj kaj enhavas grandegan kvanton da utilaj (kaj neutilaj) informoj pretaj por tuja konsulto.\nEn Brazilo, ili estas pli ol 200 milionoj da aparatoj, kaj tiu nombro plu kreskas.\nIn Brazil, they are more than 200 million devices, and that number continues to grow.\nKroma simila kvanto da surtablaj kaj porteblaj komputiloj montras, ke tiaj aparatoj reprezentas profundan intervenon en la vivo de moderna homo."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Uzado de telefonoj kaj komputiloj frue en la infana ag\u0302o ja s\u0302ang\u0302as la kapablojn de infanoj.\nIli ne akiras iujn kapablojn, kiuj estis oftaj en antau\u0306aj generacioj, sed aliflanke ili gajnas aliajn.\nEkzemple: aparatoj permesas, ke infanoj desegnu sur la ekrano, sed tiu ludo ne envolvas la saman lertecon de la manoj, kiu necesas por krajona desegnado.\nSekve, certe oni devas kompletigi la uzadon de aparatoj per aliaj korpaj ekzercoj, por proponi al la cerbo aliajn vojojn por agado.\nTherefore, one must certainly supplement the use of devices with other physical exercises, in order to offer the brain other avenues for action."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Tamen, estas pruvite, ke troa, konstanta konektig\u0302o al interreto kaj komputiloj estas strec\u0302a kaj angoriga.\nHowever, it is proven that excessive, constant connection to the internet and computers is stressful and distressing.\nC\u0302e multaj personoj g\u0302i povas transformig\u0302i en teruran obsedon.\nNepre necese estas flankenlasi la aparatojn de tempo al tempo kaj sin doni al liberaeraj korpekzercoj kaj socia kunvivado.\nVivo plena kaj sana dependas de modereco kaj sag\u0302a ekvilibro."}]