[{"text_idx": "#000001", "text": "Klimata perturbo: la bajuoj de Luiziano malaperas"}, {"text_idx": "#000002", "text": "En la usona S\u0302tato Luiziano, la marc\u0302ejoj de la bajuoj suferas akvolevig\u0302on. Vilag\u0302oj estis jam detruitaj kaj 350 000 personoj farig\u0302os klimataj rifug\u0302antoj dum la 50 venontaj jaroj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Sude de Luiziano (Usono), tero kaj maro implektig\u0302as. La bajuoj, kio signifas \"serpentoj\" en la indig\u0302ena lingvo, estas vasta marc\u0302ejo, kiu estas rifug\u0302o por la fau\u0306no kaj floro de la S\u0302tato. Sed fronte al la akvolevig\u0302o, la areo de la Pointe-au-Chien estas hodiau\u0306 en dang\u0302ero. Donald Dardar apartenas al la triboj, kiuj vivas c\u0302i tie de antau\u0306 generacioj. Li vidas la akvon engluti tutajn pecojn da tero. \u00ab La bajuoj c\u0302i tie estis tute malgrandaj, ili ne estis tiel larg\u0302aj, ne pli larg\u0302aj ol boato \u00bb, li memoras."}, {"text_idx": "#000005", "text": "C\u0302iun horon, la akvo forglutas ekvivalenton al futbaltereno. Post fug\u0302o de g\u0302iaj log\u0302antoj, preskau\u0306 nenio plu restas de vilag\u0302o. Lau\u0306longe de la kanaloj de la bajuoj, domoj estis plialtigitaj por fronti la regulajn inundojn kaj uraganojn. \u00ab G\u0302i estas mia domo, do mi pretas akcepti la situacion. De c\u0302i tie ni originas, do ni rekonstruos samloke \u00bb, konfidas Jade Billiot, log\u0302antino de la bajuo de la Pointe-au-Chien."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Same kiel aliaj, s\u0302i ne intencas foriri. Tamen, multaj ne havis alian elekton. Estas taksite, ke dum la 50 venontaj jaroj, 350 000 personoj en Luiziano estos subakvigitaj kaj farig\u0302os klimataj rifug\u0302antoj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Klimato : klimataj rifug\u0302intoj formigras el siaj nelog\u0302eblaj teroj"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Dek lokoj, kie la konsekvencoj de la klimata s\u0302ang\u0302ig\u0302o jam estas katastrofaj (6)"}, {"text_idx": "#000009", "text": "La ISKS\u0302 atentigas nin: ni devas limigi la emisiojn de CO2 ekde nun, male estos tro malfrue"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Irano: la kinisto G\u0302afar Panahi, kiu komencis malsatstrikon, estis liberigita kontrau\u0306 kau\u0306cio, post sep monatoj da malliberejo\nMilito en Ukrainio: rusia misilo frapas log\u0302konstruaj\u0302on en Kramatorsko: almenau\u0306 du homoj mortis, kaj multaj civiluloj plu estas sub la ruinaj\u0302oj\nLa Premio Olof Palme 2023 estas atribuita al c\u0302ampioninoj pri Homaj rajtoj en Ukrainio, Turkio kaj Irano\nLa jaro 2022 finig\u0302is per pli ol 1 000 politikaj malliberuloj en la kubaj karceroj\nIsraelo-Palestino: Lau\u0306 la ambasadorino de Palestino en Francio, \u00ab Kiam Benjamin Netanjahu konsentos pri dus\u0302tata solvo \u00bb, ni c\u0302eestos por fari pacon \u00bb"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Japanio : memorinda tago por la lando, esperiga mesag\u0302o por la mondo\n14an de novembro 2012 : Eu\u0306ropa g\u0302enerala striko\nJapanio : la morteco c\u0302e la maljunuloj preskau\u0306 trioblig\u0302is proksime de Fukus\u0302imo\nKvardek jarojn por malkonstrui Fukus\u0302imon.\nFrancio : maldungoj c\u0302e Lej\u0302abi"}]