[{"text_idx": "#000005", "text": "Pensado permesas al homoj fari sensencaj\u0302on neracie, misinterpreti, misreprezenti au\u0306 mismodeligi la mondon kiun ili travivas, kaj por fari erarajn prognozojn pri tiu mondo. G\u0302i estas tial malhelpema al organismo kun bezonoj, celoj, deziroj, planoj au\u0306 celoj, c\u0302ar g\u0302i kau\u0306zas ke ili pripensadu ilin anstatau\u0306 faru ilin. Tamen pensoj ja helpas filozofojn kaj poetojn."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Aliaj, kiuj volas c\u0302ion scii pli bone ol ni, raportis, ke Hamleto de S\u0302akespiro estas fama tragedio multe persekutita siatempe pri la dang\u0302eroj de pensado. La precipa leciono de Hamleto estas, ke pensado povas plenigi kvar tedajn aktojn de dramo antau\u0306 ol okazos io interesa."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Estas mizera preteksto por malvirto, certigi, ke ie ekzistas alia malvirto pli malbona."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mi provos verki s\u0302ercon pri \"penso\":"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Kial la penso neniam estas maldika?"}, {"text_idx": "#000016", "text": "La terminon intersekca teorio unue elpensis la juristo Kimberle\u0301 Williams Crenshaw en 1989. En sia verko, Crenshaw diskutis nigran feminismon, kiu argumentas, ke la spertoj de nigra virino ne povas esti komprenataj lau\u0306 la apartaj terminoj \"nigruleco\" kaj \"virineco\" sendepende konsiderataj, sed devas inkludi la interagojn, kiuj ofte fortigas unu la alian. Crenshaw menciis, ke la pluraneca sperto de nigraj virinoj estas pli potenca ol la kombinaj\u0302o de iliaj raso kaj sekso, kaj ke c\u0302iuj observoj, kiuj ne konsideras tiujn intersekcojn, ne povas precize trakti la manieron, kiel nigraj virinoj estas subigitaj."}, {"text_idx": "#000017", "text": "La termino gajnis elstarecon en la 1990-aj jaroj kiam sociologo Patricia Hill Collins reenkondukis la ideon, kiel parto de sia diskuto pri nigra feminismo. Tiu termino anstatau\u0306is s\u0302ian antau\u0306e elpensitan esprimon \"nigra feminisma pensado,\" \"kaj plivastigis la g\u0302eneralan aplikeblon de s\u0302ia teorio pri afrik-usonaj virinoj al c\u0302iuj virinoj.\" Multe simile kiel s\u0302ia antau\u0306ulo Crenshaw, Collins argumentis, ke la kulturaj s\u0302ablonoj de subpremado ne nur interrilatas, sed kunligig\u0302as kaj influig\u0302as de la intersekcig\u0302antaj sistemoj de societoj, kiaj raso, sekso, klaso, kaj etno. Collins parolis pri tio kiel \"inters\u0302losa subpremado.\""}, {"text_idx": "#000018", "text": "Sed ve, en la praktiko okazas g\u0302uste la kontrau\u0306o![redakti]"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Kompreneble, la ideoj, kiuj formis intersekcan feminismon, ekzistis longe antau\u0306 la elpenso de la termino. Ekzemple, en 1851 Sojourner Truth liveris sian faman parolon \"Ain't I a Woman?\" (\"C\u0302u mi ne estas virino?\"), kiu kritikis la malinkludon de nigraj virinoj de la plimulta blanka movado por virinaj rajtoj. Simile, en sia 1892-a eseo, \"The Colored Woman's Office\" (\"La oficejo de la neblanka virino\"), Anna Julia Cooper identis nigrajn virinojn kiel la plej gravajn agantojn en movadoj por socia s\u0302ang\u0302ig\u0302o pro sia sperto pri multaj aspektoj de subpremado."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Lau\u0306 nigraj feministoj kaj multaj blankaj feministoj, spertoj de klaso, sekso, sekseco, ktp., ne povas esti adekvate komprenataj se oni ne zorge konsideras la influojn de rasigado. Tiun fokuson pri rasigado multfoje elstarigis la nigra feministo bell hooks[1], specife en sia 1981-a libro Ain't I A Woman?: Black Women and Feminism (C\u0302u mi ne estas virino?: nigraj virinoj kaj feminismo). Feministoj argumentas, ke kompreno de intersekca teorio estas nemalhavebla elemento por gajni politikan kaj socian egalecon kaj plibonigi niajn demokratiajn sistemojn. La teorio de Collins reprezentas la sociologian intersekcig\u0302on de la moderna kaj postmoderna feminismaj skoloj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "La intersekca teorio de Collins kaj g\u0302iaj relativaj principoj estas vaste aplikataj en la sociologia kampo, precipe al temoj, kiaj politiko kaj perforto. La malfacilaj\u0302oj, kiujn nigraj virinoj alfrontas en la ekonomia sektoro, ekzemple, montras kiel la interrilataj principoj de la teorio de Collins kunig\u0302as por aldoni novan dimension al marksisma ekonomia teorio. Collins uzis sian elscion por konstrui dinamikan teorion pri politika subpremado, kiel tio specife rilatas al nigraj virinoj."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Cheryl Townsend Gilkes ellaboris tion, rimarkante la valoron de fokuso pri la spertoj de nigraj virinoj. Joy James unupas\u0302e antau\u0306enigas la aferon, \"uzante paradigmojn de intersekca teorio por interpreti sociajn fenomenojn.\" Collins poste integris tiujn tri vidpunktojn, ekzamenante nigrulan politikan ekonomion, kaj per la centrigo de la spertoj de nigraj virinoj kaj per la uzo de intersekca teoria kadro."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Collins rigardas la temon el marksismafeminisma vidpunkto kaj aplikas siajn intersekcajn principojn al kion s\u0302i nomas la \"labor-familia ligo kaj la malric\u0302eco de nigraj virinoj\". En sia artikolo el la jaro 2000 \"Nigrula Politika Ekonomio\" s\u0302i priskribas kiel la interagadon de konsumisma rasismo, seksaj hierarkioj, kaj malavantag\u0302oj en la labora merkato povas esti centrigitaj c\u0302irkau\u0306 la unikaj spertoj de nigraj virinoj. Konsidero pri tio el historia vidpunkto, kaj ekzameno de interrasaj geedzig\u0302aj leg\u0302oj kaj proprietaj heredaj leg\u0302oj, kreas ion, kion Collins terminas \"aparta labor-familia ligo, kiu siavice influas la pli vastajn s\u0302ablonojn de nigrula politika ekonomio.\" Ekzemple, malpermeso de interrasa geedzig\u0302o efektive subpremis la superenan klasmobilecon de nigraj virinoj."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Oni montris, ke pluraneco en almarg\u0302enigitaj raso kaj sekso havas videblan efekton al la labora merkato. \"Sociologia enketado klare montras, ke enkalkulo de eduko, sperto, kaj lerteco ne sufic\u0302as por ekspliki la evidentajn malsamaj\u0302ojn en labormerkata sukceso.\" La tri c\u0302efaj kampoj, kie oni vidas la rezulton de pluraneco, estas salajroj, diskriminado, kaj hejmlaboro. La plimulto da studoj montras, ke personoj en la subo de la socia hierkarkio lau\u0306 terminoj de raso au\u0306 sekso pli probable ol aliaj gajnos pli malaltan salajron, suferos la stereotipojn de aliaj, au\u0306 dungig\u0302os al ekspluataj hejmlaboraj postenoj. Studado de la labormerkato kaj pluraneco okazigas pli bonan komprenon pri ekonomiaj malegalaj\u0302oj kaj la implicojn de la multedimensia efekto de raso kaj sekso al socia stato."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Collins referis al la diversaj intersekcoj de socia neegaleco kiel la matrico de dominado. Tio estas konata ankau\u0306 kiel \"vektoroj de subpremado kaj privilego.\" Tiuj terminoj temas pri tio, ke malsamaj\u0302oj inter homoj (seksa orientig\u0302o, klaso, raso, ag\u0302o, ktp.) servas kiel subprem-dimensioj por virinoj kaj s\u0302ang\u0302as la sperton de vivado en la socio kiel virino. Collins, Audre Lorde (en Sister Outside), kaj bell hooks rimarkas, ke \"au\u0306/au\u0306 pensado\" influas tian subpremadon kaj plu intensigas tiujn malsamaj\u0302ojn. Specife, Collins parolas pri tio kiel la konstruaj\u0302o de dikotomia opozicia diferenco. Tiu konstruaj\u0302o estas karakterizata de sia fokuso pri malsamaj\u0302oj anstatau\u0306 similaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Starpunkta epistemologio kaj la interna eksterulo[redakti]"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Kaj Collins kaj Dorothy Smith havis centran rolon en la evoluigado de sociologia difino de starpunkta teorio. Starpunkto estas la unika vidpunkto de individuo pri la mondo. La teoria bazo de tiu metodo rigardas socian scion kiel lokitan en la specifa geografia loko de individuo. Siavice, scio ig\u0302as distinge unika kaj subjektiva; g\u0302i varias depende de la sociaj kondic\u0302oj, kiuj produktis g\u0302in."}, {"text_idx": "#000032", "text": "La koncepto pri la interna eksterulo temas pri unika starpunkto, rilata al la memo, la familio, kaj la socio. Tio rilatas al specifaj spertoj, kiujn oni devas alfronti dum oni movig\u0302as el komuna kultura mondo (t.e. la familio) al tiu de la moderna socio. Tial, kvankam virino, precipe nigra virino, povas ig\u0302i influema en specifa fako, s\u0302i povas senti sin neapartenanta al g\u0302i. S\u0302iaj personeco, konduto, kaj kultura esenco flankenpus\u0302as s\u0302ian individuan valoron; tiel s\u0302i ig\u0302as la interna eksterulo."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Marg\u0302enaj grupoj ofte ricevas staton de \"alieco.\" Esence, oni estas \"aliulo\" se oni malsamas de tio, kion Audre Lorde nomas la mita normeco. \"Aliuloj\" estas preskau\u0306 c\u0302iuj, kiuj malsamas de la socia skemo de averag\u0302a blanka viro. Gloria Anzaldu\u0301a nomas tion \"aliigado,\" specifa klopodo establi iun kiel neakcepteblan, bazita je certaj kriterioj, kiujn tiu ne plenumas."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Malgrandaj pensoj pri grandaj demandoj. Artikolaro kaj leteraro de prelato Dombrowski. 1908, 216 p. \u201eLa enhavo - skribas la au\u0306toro - volvig\u0302as c\u0302irkau\u0306 la eternaj demandoj pri Dio, pri homo, pri religio, pri homaro.\u201c \u201eLibro skribita en bonega lingvo E.\u201c (L. I 1909, p: 334.)"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Edzo turnig\u0302as nokte en la lito al sia edzino."}, {"text_idx": "#000042", "text": "La liberpensuloj estas sekvantoj de la doktrino de liberpensado, deveninta el Anglujo en la 18-a jarcento. La liberpensado volas por sia celo ricevi objektivajn rezultojn per senantau\u0306jug\u0302a esplorado de la naturo, de la materio, de la homara historio kaj precipe de la sociologia historio. Tial g\u0302i preteras la malhelpojn de la libera pensado, evoluig\u0302intajn dum la jarcentoj, superstic\u0302on, lingvon, s\u0302ovinismon kaj raciecon."}, {"text_idx": "#000043", "text": "La liberpensuloj konsideras lingvon kaj raciecon c\u0302efaj kau\u0306zoj de la militoj kaj malhelpo de homa progreso. Pro la lasta kau\u0306zo ili jam frue kontaktig\u0302is kun E kaj ankau\u0306 nun uzas g\u0302in por siaj celoj. - Dum la 3-a UK en Cambridge fondig\u0302is Int. Societo E-ista de Liberpensuloj; oni reorganizis g\u0302in en 1923 sub la titoto Int. Ligo de Liberpensuloj. G\u0302ia celo estas unuigi la samcelanojn, disvastigi liberpensadon, propagandi E-n en liberpensulaj rondoj kaj eldoni E-lingvan liberpensan literaturon. 1908-14 la movado havis sian propran organon Libera Penso, en 1925-27 la Liberpensulo. Post 1927 la Ligo ne plu funkcias. - La Internacio de la Proletaj Liberpensuloj, fondita en 1925, kies celo estas liberigi la penson el mistikaj ideologioj kaj per tio plirapidigi la finon de la klasbatalo, ankau\u0306 favoras E-n, kune kun g\u0302ia prez. prof. Hartwig."}, {"text_idx": "#000044", "text": "M. Gorkij \u2014La vivo ne povas esti dolc\u0302a kaj trankvila, nek bela nek bona, dum ekzistas mastroj kaj sklavoj."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Muldo-teorio (Hipotezo da SapirWhorf): Linguo esas rigida \"muldilo\", al olqua la penso mustas adaptari sun. Irga linguo influas la manieron per olqua la parolantoi di tia linguo pensas. De to derivas du filozofiala konsequi:\n\"linguistikala determinismo\": la penso esas determinata da la linguo;\n\"linguistikala relativismo\": homoi quiuj parolas diferantajn linguoin pensas diferante. Kau\u0306ze di tio, traduko de un linguo al altra esas adminime problemoza kae foye neposibla."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Kontemplo estas stato de la homa penso en kiu aktivas samtempe racio kaj emocio kaj produktas en la animo asimilig\u0302on kun la kontemplata objekto. G\u0302i estas favorata de la preg\u0302o kaj medito, kun kiu g\u0302i havas afinecojn. Filozofoj kaj poetoj, kaj g\u0302enerale mistikuloj de c\u0302iuj religioj, g\u0302in taksas kiel jam Platono kaj Aristotelo, la plej altan aktivecon de la homa animo."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Kontemplado en la okcidenta kristanismo[redakti]"}, {"text_idx": "#000057", "text": "En la okcidenta kristanismo kontemplo estas asociita al mistikismo kaj estas plejkonsente priskribita en la verkoj de sankta Tereza el Avilo kaj sankta Johano de la Kruco. Kontemplado estas alte estimata aparte en katolika kristanismo kies granda teologo sankta Tomaso de Akvino skribis:\"Necesas por la bono de la homa komunumo ke kelkaj personoj sin dedic\u0302u la kontempla vivo\". Unu el liaj disc\u0302iploj, Josef Pieper, komentis: \"C\u0302ar estas la komtemplo kiu gardas, sine de la homa socio, la veron kiu estas samtempe sena de utileco kaj parametro de c\u0302iu utileco; tiel ke estas la kontemplado kiu plugardas la veran celon de la vivo, donante signifon al c\u0302iu vivago\"."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Kontemplado en la ortodoksa kristanismo[redakti]"}, {"text_idx": "#000059", "text": "En la ortodoksa kristanismo kontemplo samsignifas kiel dia vizio kaj kiel tekniko estas esprimita el la priasketa tradicio de Ezikasmo, konsistanta en konstanta praktiko en la preg\u0302o recitita kun absoluta sincereco cele de koncentrig\u0302o sur Dio kaj repacig\u0302o de la menso kaj koro en unu sola afero."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Kontemplado en diversaj religioj kaj filozofiaj doktrinoj[redakti]"}, {"text_idx": "#000062", "text": "La kontemplo estas ankau\u0306 fundamenta elemento de la filozofiado de Platono: en tiu sistemo per la kontemplo la animo povas atingi al la scio pri la nemateria formo de Diaj\u0302o kaj de Dio."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Ankau\u0306 lau\u0306 Plotino, la unua elstarulo de Novplatonismo, kontemplo estas la s\u0302losilo por malfermi kaj atingi La Unuon. Plotino, fakte, asertas en la \u201cNau\u0306opoj\u201d ke la plej alta formo de kontemplo konsistas en \u201csperti la vizion pri Dio\u201d, la Monado, au\u0306 \u201cLa Unuo\u201d. Lia disc\u0302iplo Porfirio transdonas ke la majstro travivis tian sperton almenau\u0306 kvarfoje."}, {"text_idx": "#000064", "text": "La vortoj \u201ckontemplo\u201d kaj \u201cmedito\u201d foje havas diametre kontrau\u0306an signifon en dependo c\u0302u la dua aperas en okcidenta kunteksto au\u0306 proksimorienta. En Okcidento kontemplo estas vidita \"adresi la menson\u201d (senigitan de c\u0302iu alia enhavo) al Dio (en kristanismo) au\u0306 al la bono (en novplatonismo), dum la medito povas postuli precizan mensan ekzercon celantan videbligi prireligian scenon au\u0306 pripensi biblian pasaj\u0302on. En la Proksima Oriento la signifo de la terminoj renversas la signifon."}, {"text_idx": "#000065", "text": "C\u0302iukaze, tradicie la gemonah\u0302oj pratikas la meditadon en fiksitaj horoj intervalitaj de la preg\u0302o kaj laboro. Verticon de la kontemplo atingas nur kelkaj kaj en kristanismo, tiu stato estas konsiderata speciala dia donaco."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Anarkiismaj pensoskoloj povas diferenci fundamente, subtenante ion el ekstrema individuismo al kompleta kolektivismo. Komprenu, kio estas la Realiganta Fido, kaj la vidpunkton de la Religio de la Tria Jarmilo pri la maniero praktiki Fidon. La tendencoj de anarkiismo estis ofte g\u0302enerale dividitaj en kategorioj de sociala kaj individuisma anarkiismo au\u0306 similaj duecaj klasigoj. Tion skribas Sten Johansson, kiu mem kulpas pri pluraj el la plej legindaj originalaj romanoj en Esperanto."}, {"text_idx": "#000070", "text": "C\u0302u estas konflikto inter vivo kaj legado? Anarkiismo estas ofte konsiderata radikala maldekstrema ideologio,[3][4] kaj multo de anarkiisma ekonomiko kaj de anarkiista jura filozofio respegulas kontrau\u0306au\u0306toritatajn interpretojn de komunisma, kolektivisma, sindikatisma, reciprokisman, au\u0306 partoprena ekonomikoj. La sorto de la c\u0302i-jara IJK, kiu lau\u0306plane devus okazi en la c\u0302efurbo de Ukrainio, dau\u0306re malcertas."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Je iu punkto \"la kolektivisma, komunisma, kaj liberala kaj individuisma tendencoj de pensaro el kiuj anarkiistoj elprenas sian inspiron ekmontras pliig\u0302antan distingan kvaliton, subtenante la aperon de nombraj anarkiismaj skoloj.\" Granda neg\u0302os\u0302tormo kun fortaj ventoj."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Antropologo David Graeber notis ke dum la c\u0302efaj skoloj de Marksismo c\u0302iam havas fondintojn (ekz. Leninismo, Trockiismo, Maoismo), la skoloj de anarkiismo \"preskau\u0306 c\u0302iam aperas el ia tipo de organiza principo au\u0306 formo de praktiko\", citante anarkisindikatismon, individuisman anarkiismon, kaj platformismon kiel ekzemploj. Oni c\u0302iam malkovras novajn vortojn en PIV."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Tagsong\u0302o - angle daydream, germane Tagtraum, france Re\u0302verie, hispane Son\u0303ar despierto - estas la konscia fluo de pensado, kiu malligas onin de aktualaj eksteraj taskoj, kiam atento drivas al pli persona kaj interna direkto. C\u0302i tiu fenomeno estas ofta en la c\u0302iutaga vivo de homoj montrita per grandskala studo, en kiu partoprenantoj averag\u0302e pasigas 47% de sia veka tempo dum revado. Estas diversaj nomoj de c\u0302i tiu fenomeno inkluzive de mensvagado, fantazio, spontaneaj pensoj, ktp. Tagsong\u0302o estas la termino uzita de la usona psikologo Jerome L. Singer, kies esploraj programoj starigis la fundamenton por preskau\u0306 c\u0302iuj postaj esploroj en c\u0302i tiu areo hodiau\u0306."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Sed ni revenu al la historio de la penso. Kiel estas konate Esperanto estis kreita de Ludoviko Zamenhof komence de la jaroj 1880-aj. Post la eldono de la unua gramatiko en 1887, ekzistis dum dek jaroj debato pri la lingvo kaj pri g\u0302ia plibonigo. Sed ekde 1898, en Francujo, estis kreita la Societo por la Diskonigo de Esperanto. Tiu societo farig\u0302is en 1903 la Franca Societo por la Diskonigo de Esperanto (SFPE). En tiu societo, trovig\u0302is racionalistoj kaj almenau\u0306 tri pensuloj. La S.F.P.E. organizis la unuan Universalan Kongreson de Esperanto en Boulogne-Sur-Mer en 1905 (UK 1905). Antau\u0306 tiu dato, en 1904, okazis la Internacia Kongreso de la penso en Romo kun komisiono pri Esperanto. En 1905, la Internacia Kongreso de la penso en Parizo esprimis bondezirojn koncerne la internacian lingvon. Tie la civitano Karel Pelant proponis skribi revuon redaktitan c\u0302u franclingve c\u0302u esperantlingve. Sed plej gravis ke la civitano Ernest Tarbouriech agnoskigis la principon de internacia lingvo, \u00ab sola ebla ilo por internacia propagando \u00bb. Esperanto estis citita por esti la internacia lingvo. Tiuj rezolucioj same kiel tiu por studado de Esperanto estis akceptataj dum la du internaciaj kongresoj de la penso."}, {"text_idx": "#000078", "text": "En 1906, en Buenos Aires okazis la Internacia Kongreso de la Penso. En tiu kongreso estis decidite krei asocion de esperantistaj pensuloj. Krome, estas rimarkinde ke dum la Universalaj Kongresoj de Esperanto okazis rug\u0302a esperantista Kongreso flanke de la oficiala kongreso. En 1907, en Cambridge okazis Universalan kongreson de Esperanto dum kiu pensuloj fondis Internacian Societon de Esperantistaj Pensuloj (S.I.P.E.) kun bulteno \u00ab Penso \u00bb dum aliaj esperantistaj pensuloj partoprenis la duan Kongreson de la rug\u0302aj esperantistoj. Tiu Kongreso de la rug\u0302aj esperantistoj arigis anarkiistojn, komunistojn, revoluciajn socialistojn... kies alvoko estis \u00ab Proletoj de c\u0302iuj Landoj, Unuig\u0302u ! \u00bb. Paralele ni retrovas en la Internacia Socia Revuo, artikolon kiu sindemandis pri Socialismo kaj la penso. En tiu sama revuo de oktobro kaj novembro 1907-aj, estis prezentita cirkuleron el la fondintoj de S.I.P.E. dum la Kongreso de Cambridge. Honora membro de tiu societo estis la civitano Karel Pelant kiu alvokis c\u0302iujn esperantistojn kaj pensulojn membrig\u0302i. Tiu societo estis nomata Internacia Societo Esperantista de Pensuloj. G\u0302i ekzistis de 1907 g\u0302is 1914. Dume, g\u0302i eldonis tekstojn de pensuloj kaj agis je la nivelo de la internacio de pensuloj por ke Esperanto estu agnoskita kiel lingvo de Internaciaj Kongresoj de la Penso. Tiu societo havis poste aliajn honorajn membrojn inter kiuj Lev Tolstoj kaj Francisco Ferrer. Okaze de la murdo de Ferrer, tiu asocio eldonis la bros\u0302uron \u00ab Pledo por Ferrer \u00bb kaj mobilizig\u0302is por kolekti monon por starigo de monumento memore al F. Ferrer. La S.I.P.E. havis g\u0302is ducent membrojn kaj devis c\u0302esigi sian agadon dum la Unua Mondmilito. En 1914, devis okazi Universala Kongreso de Esperanto en Parizo. La S.I.P.E planis sin taski pri organizado de kultura vespero al kiu L.L. Zamenhof estis invitita. Tiu c\u0302i afable respondis ke li c\u0302eestos tiun kulturan vesperon. Bedau\u0306rinde, la Kongreso ne okazis pro la proklamado de la milito en 1914. Ni konas la rolon de Jean Jaure\u0300s pro lia pacisma engag\u0302ig\u0302o kaj lian murdon far reakciulo favora al la milito. La j\u0302urnalo L'Humanite\u0301 en au\u0306gusto 1905a aperigis dum tri tagoj artikolon pri la Universala kongreso de Boulogne-sur-Mer. Estas notinde ke la unua mondmilito evidentigis fortan kaj tragikan evoluon en la historio de la penso kaj de Esperanto."}, {"text_idx": "#000079", "text": "En 1923 la sekretario de S.I.P.E., Rene\u0301 Deshays renkontis la germanan esperantiston Kurt Hubricht por transdoni al li la arh\u0302ivojn de S.I.P.E.. K. Hubricht membro de la asocio Sennacieca Asocio Tutmonda (S.A.T.) fondis la Internacian Ligon de pensuloj. Tiu ligo estis konsiderata kiel dau\u0306riganto de S.I.P.E.. K. Hubricht eldonis la revuon La Pensulo de 1925 g\u0302is 1927. En g\u0302i trovig\u0302is temoj pri la pensoj de la tuta mondo kaj artikoloj pri naciaj problemoj. En unu el la numeroj aperis la letero de L.L. Zamenhof responde al S.I.P.E. koncerne la kulturan vesperon en 1914."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Mia penso. Poemo de Z, verkita antau\u0306 1887. \u201eDum ses jaroj li restadis sub silento. G\u0302i estis tempo malfacila. Al neniu li parolis pri sia laborado. . . Tiel pasis for la plej belaj jaroj de la vivo, la studentaj, malgaje kaj dolore.\u201c (Privat, Vivo de Z, p: 32)"}]