[{"text_idx": "#000001", "text": "Ica blogo destinesas a la royalisti, qui volas komunikar en la Linguo Internaciona ed a la Idisti qui havas simpatio a la royalismo."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Pro ke me esas de Lotringiana origino e ke me grandaparte edukesis ibe, me adheris ula \u00ab facebook \u00bb-grupo koncernante ca regiono di Francia. Ibe, me sat rapide deceptesis, nam me sentas me tote stranjera a ta grupo. Nome mea origino esas la regiono di Metz e Lotringia durinta esar Franca pos 1870 esas same stranjera a me kam esus Pikardia o Normandia. Me esas multe plu proxima a la Alzaciani qui subisis la sama fato kam ni. Semblas ke, pos 1870, la Germani sucesis krear vivoza ento politikal qua permanas til nun. Ma to quon tre shokis me esis la fakto ke multa de ta Lotringiani esas separista (quankam li esas France-parolanti) ed expresas necelite la deziro divenor nedependanta. Li nomizas la Franci e la Germani nia \u00ab atakanti \u00bb e parolas pri \u00ab nia vicini Franca \u00bb. En Metz, tala mento ne existas nam ni savas ke nia fato esas sive esar Germani, sive esar Franci, ma nedependo esas absurda utopio. Me esas tante plu deskontenta ke, ante la unesma mondomilito, la maxim fanatika nacionalisti Franca esis du Lotringiani, nome la skriptisto Maurice Barre\u0300s qua volis irgakuste mantenar la memoro pri la perdinta parto de Lotringia en 1870, e deziris revancho-milito, ed il expresis ico en lua tota verko. La altra Lotringiano esis la politikisto Raymond Poincarre\u0301 qua agis omnarelate por instigar a milito kontre Germania. Il elektesis kom prezidanto en 1913 dal parlamento (itaepoke la prezidanto di Francia ne elektesis dal populo ma dal parlamento), e, kun la Angli, il preparis aktive la kondicioni por la erupto di milito kun Germania."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ma il havis kom aktiva opozanto Joseph Caillaux, ilqua tre kalumniesas dal Franca historiisti e, versimile, esas ignorata en Germania. Joseph Caillaux esis tre bone edukita viro qua de moderata republikano divenis \u00ab radikalo \u00bb. Ico esas desfacile definebla nam ica partiso esis certe sinistrana ma partisano di \u00ab pacema libera kambio \u00bb qua ne fitas tre bone kun la socialismo e mem min multe kun, plu tarde, la komunismo. Lua ideo koncerne la exterlandana politiko esis ke Francia devis irgakuste mantenar bona, od adminime korekta, relati kun Germania pro ke kaze di milito amba landi esus tre febligita ed anke Europa e, konseque, Europa divenus kolonio di Usa. Il esis bona profeto, ma itaepoke onu ne esis pronta askoltar ilu."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Komence dil yaro 1914, segun instigo da Raymond Poincarre\u0301, la jurnalo LE FIGARO komencis kampanio kontre Joseph Caillaux. La skopo esis evidenta : eliminar de la politikala aktiveso, viro qua esus apta evitar duesmafoye milito. La kalomnii e la ataki esis monstrala ed on atakis Caillaux mem pri lua intima vivo, to quo eventas en Anglosaxona landi, ma normale, e mem ankore hodie, nulatempe en Francia. La jurnalisti, ultree ed onu ne savas quale, kaptabis letri di la spozino di Caillaux quan el skribabis a lu kande li esis ankore nur amoranti e nemariajita. La skandalo esis grandega. Siorino Henriette Caillaux esis profunde vundita en sua honoro. El demandis rendevuo al direktero di LE FIGARO, Gaston Calmette, qua grantis co ad elu e, ye la 16ma di marto 1914, lor la rendevuo, siorino Caillaux pafis kontakte Gaston Calmette ed ocidis ilu. La skandalo esis tante granda ke Joseph Caillaux, fine, ne plus havis la politikala moyeni por intervenar dum la julio-krizo e tale ne povis evitigar la milito. Lor la proceso qua eventis kurtatempe ante la erupto dil milito Henriette Caillaux absolvesis pro ke el povis justifikar su. Ma lua spozulo ne plus havis la moyeni salvar la paco ed ico esis exakte to quon deziris Raymond Poincarre\u0301."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Kelki de eli esas facinanta ed atraktivanta, altri esas danjeroza e malefikanta... La sorcistini esas parto de lo imaginita populal. Kom la temo di multanombra legendi, ica kreuri profitas nun nova yuneso populara."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Kande arivas la tempo di \u00ab Halloween \u00bb, eli divenas tre famoza. Pintoza chapelo e granda mantelo, kaldrono rubandizita per araneo-teli e palia balayilo : la emblemi dil sorcistino videsas evidente en la vetrini por pavorigar (ed atraktar) yuneti e genitori per mixar ecito e pavoro."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Depos tre fora tempi, ita mulieri havante okulta povi sempre ocilis inter admiro e repulso. Ma lia historio konocis tragediala epoko kun la teroriganta chasado kontre la sorcistini, qua produktis hororinda nombro de viktimi inter la XVma e XVIIma yarcenti, en granda parto di Europa. Pos lia rehabilito dum la XIXma yarcento, eli, hodie, itere interesas la homi, danke precipue la televiziono e la cinemo, til la grado divenar nova simboli dil feminismo."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Se on volas trovar l\u2019ancestro dil alegorio di la sorcistino esas ulo simila al deziro dechifrar la nesondebla misterio koncernante l\u2019origino dil deaji feminala. Ambi existas depos ke la homaro luktas kontre la morbi e la naturala plagi."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Dum plura yarmili, la deino di la kreado perceptesis kom suprega potento dominacante la sakra energii dil vivo e dil morto per lua povo stimular la fertileso e nutrar la tero (Inanna en Mezopotamia Antiqua, Isis en la civilizuro Egiptiana, Astarte\u0301 en la lando Kanaan, Diana por la tribui latina, edc.). En Mez-Oriento, lo esis tre ofte homini qui praktikis la rituaro dil kulti. Ka povas esar ke ta sacerdotini dominacante la sakra arti esez la maxim anciena ancestrini di la sorcistini ?"}, {"text_idx": "#000014", "text": "En la granda decendantaro di savoza mulieri qui trairas la yarcenti e la civilizuri, Kirke esas una del unesma sorcistini mencionita en texto. Ca bela magiistino dil Odiseo da Homeros sorcas la homuli dil akompanant esquado di Odissevs per drinkigar da li magiala drinkajo qua transformas li a porki."}, {"text_idx": "#000015", "text": "La vorto \u00ab sorcistino \u00bb ne existis dum la Antiqua Epoko Greka e Romana. Lu aparas dum la Mezepoko kom veninta de la Latina vorto sortorius \u00ab dicanto di sorci \u00bb. Itaepoke, la balayilo (sexuala simbolo maskula ? Imajo di la hemo ?) divenas emblemo di ca matroni qui konocas la sekretajo dil planti e savas preparar sorgoze pocioni. Ja citita en la medikala texti Greka e Latina, \u00ab Abrakadabra ! \u00bb esas formulo de origino Hebrea, qua signifikas \u00ab La Omnopovanto dominacez la quar elementi \u00bb, pronuncata lor protekto-ritui kontre morbi. Plebeyi same kam siniori konsultas ca depozarii di farmakopeo e di ancestrala savaji, qui oficias necelite kom akushistini e risanigantini. Nulu ja havas la mal ideo bruligar eli."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Omno divenas plu komplikita kande Europa frapesas per serio de kalamitati : nigra pesto, famini, militi pro teritorii e religii, edc. Ka la sorcarto esus la kauzo di ta plagi ? Komence, la Eklezio havas altra sucii plu importanta koncernante la katarista e vaudana herezii qui minacas olu. Ma la situaciono divenas diferanta quik de 1326 kun papo Ioannes XXII qua, persuadita esir viktimo pro probo di sorcado, permisas per bulletro persekutar la sorcisti."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Cent yari plu tarde, ca fenomeno atingas sua tota ampleso. La nova papo Innocentius VIII, akuzas ti qui praktikas la sorcarto \u00ab destruktar la genituro dil mulieri, la mikra animali, la rekoltaji di la tero, la vitberi dil viteyi e la frukti dil arbori \u00bb. Por helpar la judiciisti dil inquiziciono lor lia trako kontre la partisani di Satano e konfesigar lia krimini, verko publikigesas en 1486 : la Malleus Maleficarum (Martelo dil sorcistini). Kunredaktita da du inquizitori dominikana, nome l\u2019Alzaciano Henri Institoris (Heinrich Kramer) e la Baselano Jakob Sprenger, lu kontas la pseudo-certaji koncernante la magio e la sorcisti, o prefere la sorcistini. Quale sempre la habitantaro, bezonante trovar pekokapro, atakas lua membri maxim vundebla : la mulieri. Kredema, impresema, ecesiva, babilema, febla mentale e korpale...lia naturo irigas eli aden la brakii dil diablo, segun ca manulibro. La violenti rekomendata por obtenar lia konfesi esas neimagineble kruela."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La Eklezio interdiktas ca texto quar yari pos lua publikigo, ma ol tamen difuzesas ye 30.000 exempleri dum nur kinadek yari. Malgre lua interdikto, la malajo efektigesas. Surbaze di simpla suspekti o di kalumnioza denunci, homini sovente vidva, sen filii od evoza povas akuzesar pri sorcarto e mustas lore justifikar su koram la judiciisti. \u00ab Respondar a vicino, parolar laute, havar forta karaktero o sexualeso kelke tro libera, esar jenantino irgamaniere suficiis por endanjerigar onu. [...] Esis suspektinda tro ofte ne asistar la meso, ma anke esis suspektinda sempre asistar ol, suspektinda la fakto asemblar su konstante kun amikini, ma anke vivar tro sola \u00bb, explikas Mona Cholet en elua verko Sorcie\u0300res, la puissance invaincue des femmes (Sorcistini, la nevinkebla povo dil mulieri) (2018). Inter la XIVma e XVIIma yarcenti, Europa subisis plu kam 110.000 procesi pri sorcado ed onu evaluas ye nombro situata inter 60.000 e 100.000 la kondamniti a morto-puniso pro ta fakti, inter li esas 85% de mulieri. Un de le unesma e maxim famoza esas certe Jeanne d\u2019Arc, bruligita dum 1431 en Rouen."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Necesesos vartar til 1682 por ke (en Francia) edikto da rejo Ludovikus (Louis) XIV finigez ica kolektiva foleso per deklarar ke la sorcarto esas \u00ab nereala ed inventita \u00bb. Se l\u2019imajo pri la homino esas durive febligita, la sorcistino koncerne elu duras populizar la rakonti por infanti, ube el rivalesas kun la bona feino. Dum la XIXma yarcento, la historiisto Jules Michelet, en lua libro La Sorcie\u0300re (La Sorcistino), rehabilitas el kun \u00ab himno a la muliero, bonfacanta e viktima \u00bb."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Dum la XXma yarcento, segun quante el populareskas, elu livas lo imaginata mital e religial por invitesar sur la skreni, ube el povas adoptar un de la du aspekti fixigita lor la Renesanco : olta di olda muliero rugizita, leda e pavoriganta, havante falanta mami ed herisita hari, od olta di yuna sedukterino sensuala havante longa hararo, sovente rufa e loklizita. Elua alta chapelo nigra e pintoza esas heredajo dil kapvesto infamiganta quan koaktesis surhavar la Judei dil mezepokal Europa e dil islamala mondo. Komence malefikanta en la unesma longa filmo desegnita Blanche-Neige et les Sept Nains (Blanka-Nivuro e la sep Nanuli) (1937), el divenas devota hemo-muliero en la Usana serio Ma sorcie\u0300re bien-aime\u0301e (Mea amata sorcistino) (1964-1972)."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Kom eterna mixuro ek pavoro ed admiro, la sorcistino duras esar persono tre romanala. Mary Poppins (1964), Kiki la mikra sorcistino di la samnoma longa filmo desegnita Japoniana (1989), la fratini Halliwell di la serio Charmed (1998-2006) od Hermione en la \u00ab saga \u00bb Harry Potter, ita fiktiva heroini ridonis lua digneso al alegorio dil sorcistino, revendikata hodie da kelka feministini. \u00ab Ni esas la nepotini dil sorcistini quin onu ne sucesis bruligar \u00bb, klamas elti qui rekomendas l\u2019emancipo de la patriarkeso e la proximigo al naturo."}, {"text_idx": "#000022", "text": "( Artiklo publikigita en la revuo Les veille\u0301es des chaumie\u0300res)"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Hiere, me vizitis la expozo pri produkturi biologial titulizita \u00ab Vivar altramaniere \u00bb. La expozeyo situesis nefore de la kastelo di Vincennes an la limito di Paris. La vetero esis bela e printempala kun blua cielo e milda temperaturo. Lo esis la unesma foyo depos la \u00ab Covid \u00bb kande me ekiris por vizitar tala expozeyo, nam onu darfis enirar ol sen vacinizala pasporto. La etoso esis serena e me kompris kelka kozi. Tamen, me astonesis ke propozesis min multa vari kam kustumale (mea lasta preirinta vizito esis en 2019). Me konjektas ke la krizo debata al \u00ab Covid \u00bb tre nocis la komerco. Omnakaze, ico esis tre agreabla jorno en pleziva kadro ed on obliviis la sucii dil epoko tala la milito en Ukrainia minacanta divenor pan-Europana e mem mondala konflikto. Me ne regretas irir adibe"}, {"text_idx": "#000024", "text": "La Ocitanisti esas tre mikranombra (apene 1% de la habitantaro en Ocitania), li volas rivivigar la linguo Ocitana e kombatar favore a la nedependo di Ocitania. Ita kombato konfrontesas al indiferenteso general. Nome, nulatempe esis historiala e/o politikala uneso di Ocitania, esis nur provinci kun diversa dialekti (di la sama linguo) qui unionesis pokope a Francia. Nula rejio, nula princio e nula republiko Ocitana irgatempe existis. Koncernante Katalunia, la situaciono esas tote diferanta, nam ol esis la maxim importanta parto dil rejio Aragonia. Ita rejio dil Iberiana peninsulo esis tre forta e povoza dum la Mezepoko e lua suvereno probis mem krear transpirenea imperio per absorbar la provinco Languedocia dum la krucmilito kontre la kataristi. Desfortunoze por il (e por Aragonia) il desvinkis ed ocidesis lor la batalio di Muret (1213), tale la transpirenea imperio ne naskis malgre ke la Kataluniani e la Ocitani parolis preske la sama linguo, kontre ke taepoke, la nord-Franci esis vera stranjeri a la Ocitani e parolis tote altra linguo."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Plu tarde, dum la fino dil XVma yarcento, la rejii Kastilia ed Aragonia unionesis per mariajo. Ico ne esis bon afero por la Kataluniani, nam quankam li esis richa, li divenis duesmaklasa Hispani, nome povra Kastilia konquestis Mez- e Sud-Amerika kaptis la ibea richaji ed impozis sua linguo a la nova imperio super qua la suno nulatempe kushesis. Ico esis tre bitra al Kataluniani qui, lore, reveskis pri separo e nedependo. Li probis obtenar sendependo singlafoye kande la Hispana stato plufebleskis. Ma li sempre desvinkis, lastafoye dum la interna milito di Hispania (1936-1939). Fine, pos la transpaso dil diktatoro Franco (1975) la Hispana stato divenis pokope multe plu liberala ed ico instigis itere la Kataluniani pensar pri nedependo. Ma li koncias ke li esus nur mikra lando koniumata inter Hispania e Francia e konseque tre frajila. Lore, pro lia fiereso esar la maxim richa regiono di Hispania lia imperialista naturo riaparis e li itere revas pri transpirenea imperio. Por atingar ta skopo on devas instigar la Ocitani a nedependo ed ica nedependanta Ocitania, sat prosperanta ma nericha, povus facile esar sub l\u2019influo di richa Katalunia ed ulamaniere unionesar kun ol. Tale instucesus lando havante cirkum 200.000 kilometri quadrati e preske same granda kam Unionita Rejio. Konseque ol egardesus bone en Europa. La problemo esas ke la Ocitani ne pensas pri nedependo (ecepte 1% de la habitantaro) e la linguo esas mortinta depos plura generacioni en la urbo e recente en la ruri. La Kataluniani koncias ke inklino a nedependo povus existar nur per aparteso lingual. E li volas rivivigar la Ocitana tante proxima a la Kataluniana. Ma, ho ve ! la Ocitani ne volas rilernar la Ocitana e preferas lernar utila lingui quale la Angla e la Hispana. Ultree, la Ocitani qui konsideras su kom Franci, sud-Franci certe, ma tamen vere Franci, savas ke la Kataluniani ne amas la Franci e pro to la advoki dal Kataluniani divenas mem plu vana. Do, la romantikeso dil imperio Kataluniana e transpirenea frakasesas per la harda realaji. La Ocitana nulatempe rinaskos kom singladia linguo dil habitanti di Ocitania e la Kataluniani mustos, quankam lente e desfacile, renuncar lia superba revi. Ma Katalunia, pro la energio e forta volo di lua habitanti duras esar problemo por Hispania ed Europa."}, {"text_idx": "#000026", "text": "(Hikeesas naraco dal Franca skriptisto dil XIXma yarcento di qua la nomo esis The\u0301ophile Gautier e qua tre amis la animali, tote aparte ilua katino, quan il nomizis siorino The\u0301ophile.)"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Siorino The\u0301ophile esis rufa katino havante blanka pektoro, rozea nazo e blua pupili. El esis sat familiara kun me e ne jenesis por haltigar lor la paso dum la repasto, la peco quan me portis de mea plado a mea boko."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Uladie, un de mea amiki, departante a voyajo por kelka semani, konfidis a ni sua papagayo por sorgar pri lu dum sua absenteso. La ucelo sentante su desorientizita acensabis, per la helpo da sua beko, til la altajo di sua perchilo e lua okuli esis trublegata."}, {"text_idx": "#000029", "text": "S-ino The\u0301ophile nulatempe antee vidabis papagayo ; ed ita animalo qua esis nova ad elu, produktis ad el evidenta surprizo. Nemovante el regardis l\u2019ucelo kun astono : \u00ab Sen irga dubito, elu pensis, ico esas verda hanyuno. \u00bb"}, {"text_idx": "#000030", "text": "La katino saltis ad la infra parto dil tablo ube el establisabis sua observeyo. El iris ad angulo dil chambro, rapidege, havante basa kapo, tensita spino e pronta saltar bruske."}, {"text_idx": "#000031", "text": "La papagayo observis la movi dal katino kun videbla desquieteso : lu herisis sua plumi, bruisigis sua kateno, levis un de sua gambi dum agitar la fingri ed akutigis sua beko sur la bordo di sua manjotrogo. Lu havis l\u2019impreso esar minacata."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Tamen la katino, kun okuli regardante fixe al ucelo, semblis dicar a su en parol-maniero quan la papagayo tre bone komprenis : \u00ab Quankam lu esas verda, ca hanyuno esas probable saporoza disho. \u00bb"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Elu kelke proximeskis ; elua rozea nazo fremisis, el duime klozis sua okuli, ekirigis e rienirigis sua ungli."}, {"text_idx": "#000035", "text": "La papagayo vidante ke il esis minacata, klamis subite : \u00ab Ka tu dejunis, Jacquot ? \u00bb Ita frazo tre pavorigis la katino qua bruske retrosaltis. Pistolago pafata an lua oreli ne produktabus ad el plu granda teroro."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Pose il kantis per surdiganta voco :"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Kande me drinkis klara vino,"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Omno jiras, omno jiras en la taverno."}, {"text_idx": "#000041", "text": "La katino, komplete stuporigata, desproximeskis pokope, segun semblo dicante a su ipsa : \u00ab To ne esas ucelo, to esas sioro, lu parolas. \u00bb"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Animali, qui esis ordenizita pro lia brava agi, ico ja eventabis, komencante per la famoza kolombo Vaillant dil fuorto di Vaux dum la batalio di Verdun. Taspeca gratitudo esas mem fako di la PDSA, People\u2019s Dispensary for Sick Animals, fonduro kreita en 1917 dal Anglino Maria Dickin e qua ordenizas depos 1943 la animali remarkita pro lia servo por la armeani o por la civila defenso. On memoras la hundo Diesel, ocidinta lor asalto kontre-terorista dal \u00ab Raid \u00bb en Saint-Denis dum la yaro 2015ma, e qua recevabis la \u00ab Dickin Medal \u00bb, prizentata kom la \u00ab Victoria Cross dil animali \u00bb. T.e. hundi, kavali, kolombi, konseque ico esas sat frequa evento ; ma ordenizar rato, ico esas sendubite unesma foyo. Magawa, giganta rato di Afrika, recevis dum la 25ma di septembro 2020 la Ora medalio, qua esas la duesma maxim alta premio dil PDSA. Edukata dal asociuro Belgiana \u00ab Apopo \u00bb, Magawa intervenas depos sis yari en Kambodja por detektar la torpedi, qui singlayare, depos plura yardeki, pluduras igar viktimi. Segun la deklari dal asociuro, Magawa posibligis, danke lua exercado e lua akutigita flarado, sekurigar plu kam 14 hektari ek tereno, per detektar plu kam 70 torpedi od eskombri di danjeroza explozili, tale salvante versimile multa vivi."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Olim, la Idisti havis renkontro nur unfoye dum la yaro ed ico esis granda joyo e plezuro rividar old amiki e videskar nov amiki ed on tre juis parolar en Ido e vivigar ol."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Tamen, me pensas ke vakanco-klubi, adube homi de multa nacionalesi venas povus esar bona instigili por lernar e praktikar Ido ed uzar videokonferi. Nome, olim la sejornanti di vakancoklubi kande li lernabis ula interlinguo en la klubi ne plus havis la posibleso uzar ta linguo pos lia vakanco ed obliviis ol e ne plus interesesis pri ol. La videokonferi ofras a la vakancoklubi, qui volus promocar Ido, nova posibleso por pludurar parolar dum la tota yaro en nia komuna idiomo ed ico esus plusajo por la klubo qua povus animar ca konversadi e promocar nova vakanco-vilaji en maxim diversa landi ube nia komuna linguo parolesus e tale facar reklamo por ke la sejornonti atraktesez da ta vilaji. Ito, regretinde, ne ja existas ma esus bon ideo."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Kantas en Ithaka la naktigali"}, {"text_idx": "#000048", "text": "Super la cedri-boski sur la rivo"}, {"text_idx": "#000049", "text": "Dil mar qua resonas qual\u2019 cimbali"}, {"text_idx": "#000050", "text": "Kontre la roki. Quale pura nivo"}, {"text_idx": "#000051", "text": "Iradias en cielo stela perli."}, {"text_idx": "#000052", "text": "E hike, dume, krias nur l\u2019or-merli,"}, {"text_idx": "#000053", "text": "La mikra rivereto kalme pasas"}, {"text_idx": "#000054", "text": "E cirkum alta popli qual\u2019 girlando"}, {"text_idx": "#000055", "text": "Korniki ronde flugas e kroasas"}, {"text_idx": "#000056", "text": "Kande printempo kreskas en Was-lando"}, {"text_idx": "#000057", "text": "Tamen parolas kun la sama emoco"}, {"text_idx": "#000062", "text": "La recenta raporto dal ex-judiciisto Marie Deschamps revelis l\u2019ampleso dil molesti e dil ataki sexual che la Kanadana trupi. Ita kazi esas raramente denuncita motive dil etoso di \u00ab omerta\u0300 \u00bb qua supozeble regnas che l\u2019armeo egarde la mala konduti sexual. Ma la mulieri konjekteble ne esus la unika viktimi di ta ataki."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Ye singla sundio, Catherine Jacques venas por pregar avan la korpala restaji di elua filiulo, Louis Tellis, qua suocidis en 2008."}, {"text_idx": "#000064", "text": "En la suocido-letro destinita a lua proximi, Louis Tellis imputas nemediate ilua ago a sexuala atako quan lu subisabis che la Trupi Kanadana en 1991."}, {"text_idx": "#000068", "text": "\u00ab On povas koncieskar til quala grado mea filio traumatizesis e destruktesis psikologiale per ita miskonduto sexual absolute neaceptebla che nia Trupi militistal \u00bb, siorino Jacques dicas kun indigno."}, {"text_idx": "#000071", "text": "\u201cOn konsilis a lu por ne nocar lua kariero ne divulgar ito. Ico esas jenanta a viro heterosexual. Me opinionas ke oportas parolar pri co, oportas ke to ekirez per la parolo, ma por lu lo ne esis facila parolar pri co \u00bb, pledas la fratino di Louis Tellis."}, {"text_idx": "#000073", "text": "La polico militistal entraprezis inquesto pri ca incidento en 2007, \u2013 ma parte pro longa tempo-intervali \u2013 olu nulatempe arivis a konkluzo."}, {"text_idx": "#000074", "text": "Pos la suocido da Louis, la familio entraprezis proceso por agnoskigar l\u2019atako. Non militisti vizesas, ma l\u2019afero finos per esar abandonata pro motivi di fristi e pro ke en letro datizita ye la 22ma di septembro 2011, la Defenso nacional fine expresas regreti pri \u00ab la desfortunoza incidento dil monato agosto 1991, dum ke Louis sejornis en la centro militistal di Muensingen en Germania \u00bb."}, {"text_idx": "#000075", "text": "La aludita letro, tamen, ne precizigas la naturo dil incidento. Segun lua familio, Louis Tellis, di qua la kariero finis kom policano en Toronto, divenabis obsedata pri ca atako e serchis trovar testi."}, {"text_idx": "#000077", "text": "\u00ab Ita homi salvesis de embaraso sen irga konsequantajo. E li tote simplamente destruktis psikologiale mea filiulo \u00bb, konkluzas Catherine Jacques."}, {"text_idx": "#000080", "text": "dil Rusa literaturo. Ma en Rusia, la filozofio di Tolstoy \u2013 \u00abTolstovstvo \u00bb \u2013 kun lua advoko por ne-violento e lua libera interpretado dil Evangelii, duras produktar feroca debati. En 1901, la Rusa Eklezio ortodoxista exkomunikis ica skriptisto ; ye kelka dii ante la 100ma aniversario di lua transmondesko, la dicita Eklezio refuzis egardar la demandi por itere examenar lua kazo. Fakte, lo ne esas tre probabla ke Tolstoy esabus tre chagrenita pro co : La forteso di lua talento donis a lu eceptala chanco surirar nekustumala voyo selektita da lu e celebrar la vivo en lua omna videblaji. Me sentas fiziologiala plezuro per lektar Tolstoy, e tante plu me lektas ilu, quante plu esas granda la plezuro. Lua vorti genitas odori, soni, vibri de sentimenti ed humori. Oli esas plu vasta kam irga filozofiala doktrino, e mem plu importanta kam la autoro ipsa, quan lua vorti explotas senkompate. En omna literaturi, forsan, nulatempe esis tante \u00ab sen-idea \u00bb skriptisto qua livris skripturo a la mondo pleniganta ni per admiro pro lua povo, e timo pro lua libera sincereso. La vorti da Tolstoy eskapas de la skriptisto por revelar la signifiko dil existo \u2013 kelkafoye astonive li revelas anke ita skriptisto dum la proceso. Marcel Proust konsideris Tolstoy kom l\u2019omnopovanta sinioro di sua verki, kontrolanta lia omna agi e pensi. Se esas tale lu esas jeneroza sinioro, qua esas granda pro ke il donas libereso a lua protagonisti, e li, per enirar nia memori, divenas plu vivanta kam lo vivanta. La unesma balo di Natasha, la kaval-kuro en \u00ab Anna Karenina \u00bb, la maladeso e morto di Ivan Ilyich \u2013 ica omno plenigas la lektero per fundamentala plezuro, ed anke per la hororo afrontar la vera fonti dil existo. Kelkafoye semblas ke Tolstoy naskis por subversar la regulo di la literaturo e por ridar pri olua pretendi esar lernolibro di la vivo. Tolstoy ne prizis diskutar pri \u00ab literaturo \u00bb, e carelate ne diferis de skriptisti quale Dante e Shakespeare. Il ne opinionis esar ipsa profesionala skriptisto. Il esis plu multe \u00ab serial killer \u00bb di literaturala normi. Ilua mento e korpo furiis pro tante nedominacita pasioni ke lo ne esis posibla perceptar ube oli finis. Il esis subverso-modelo en lua personala konduto ; il odiis la \u00ab progreso \u00bb e l\u2019 \u00bbepoko dil progreso \u00bb ; il salutis la libereso por la mulieri en mondo di severa sociala konvencioni ; il amis la simpla rurano, quankam per la sango e la kustumo il esis tiloste aristokrato. Lenin esis extraordinare justa kande il nomizis Tolstoy kom \u00ab spegulo di la Rusa revoluciono \u00bb. Me prizas lektar pri la relati di Tolstoy kun lua famoza samtempani, nam oli esis plena de miskompreni e perfidaji. Il odiis Turgenev pro lua \u00ab demokratiala kruri \u00bb e pro lua amo di babilacho. Il deziregis defiar lu pri duelo per karabino povante pafar sisfoye. Il deskriptis la hororaji dil milito en lua historii pri Sevastopol, quankam lua propra karaktero esis anke kombatema e ke lu terorizis lua spozino, Sofia Andreevna. Ilua demonstriva vejetarismo e ruranolabori aspektis prefere kom jokachi (\u00ab Mujiko* venis opoze a la komto ed anuncis, \u2018La plugilo servesas\u2019 \u00bb). Andre\u0301 Gide en esayo pri Dostoevksky redaktis ke Tolstoy obskurigis la grandeso di Dostoevsky. Ma kun la tempo-irado, la preponderanta opiniono che la intelektozi divenis ke la monto reprezentanta Dostoevsky esis plu alta kam olta di Tolstoy. Nome, Dostoevsky havas klara skopo e definita ago. Kande, en lua verko, la cenokurteno apertesas, ni povas spektar quale sendea vivo duktas infalible a la peko ed a lo mala. La krimino transformesas a puniso. Kontraste, kande Anna Karenina da Tolstoy lansas su ipsa sub treno, quo esas ico ? Kad lo esas lua puniso ? Granda tragedio ? La fato di falinta muliero ? Deliranta koncio-nivelo ? Ne esas respondo. Por obtenar ica respondo, segun la logikozeso di Tolstoy, onu iras a la policeyo, ma ico ne plus koncernas la skriptisto. Che Dostoevsky, la vivo obedias la penso. Che Tolstoy, la penso esas en konstanta turnado, quale la grenado qua explozos ed ocidos Princo Andrei Bolkonsky. La noveli di Tolstoy ekiras de la mikra detali di lua diala agendo ; li kreskas e matureskas departante de sociala babilachi, infanteso-impresi, familiala legendi. Il aquizas lua gardeno ed ibe kreskas arboro kun paradiziatra frukti \u2013 delicoza, parfumizita, sukoza, unika. La maxim nereala literaturo en la historio \u2013 la socialista realismo \u2013 selektis kooptar Tolstoy. Lu esperis imitar ilua stilo por subversar la mondo. Quankam se on volas definar ico, Tolstoy ne povas imitesar : por skriptar quale Tolstoy on devus esar netolerebla ed individualista komto. Ye la fino di lua vivo Tolstoy ipsa arivis til la grado kritikar la ecesiva laudo pri Milito e Paco ed Anna Karenina \u2013 lo esas sama, il dicis, kam laudar granda fizikisto pro ke il dansas bone la mazurko. Kad ico ne esas extraordinara e brilanta miskompreno pri il ipsa e pri lua kreiva naturo ? Fine, Tolstoy la predikero arivis a konflikto kun lua propra talento. Lua teorio pri neviolentoza rezisto inspiris Gandhi e revelis la orientala radiki di la Rusa penso. La Leo Tolstoy quan me amas, malgre to, esas la skeptiko, la juero, la konstanta movanto. Me amas lua dornoza vizajo, lua nebrosita barbo e lua infantatra serchado por trovar magiala \u2018verda vergo\u2019 en la foresto, olqua tenus la klefo pri la universala feliceso. Lua finala sekreta fugo de lua hemo en Yasnaya Polyana evidenteskas kom la kolmo dil dementeso. Ico produktas l\u2019impreso ke por la skriptisto la tempo venabis lansar su ipsa sub la treno. Recente, me vizitis Yasnaya Polyana, olqua jacas ye aproxime 100 kilometri sude de Moskva, e me vagis tra lua muzea domo meze di la mobli e di la objekti di aristokratal nesto. Subite, me intelektis de ube venis Milito e Paco \u2013 lo esis la longa, senafektaca jorno travivita en ica rurala proprietajo, la teoceremonio dil samovaro, la marchi tra la nepolutata aero. Du provincala policani halte-restis an la pordo di ca proprietajo. Kad li lektabis Tolstoy ? Lin me questionis. Ni agis lo en la skolo, ili respondis. Sen Tolstoy, la vivo esus plu pala e plu povra. Ilua frazi tordita quale la radiki di arboro, lua observi, tam exakta kam olti da pafanto, ne apartenas nur a ni, ma anke a la futura generacioni."}, {"text_idx": "#000081", "text": "la nekonocata viro asertas ke il nomesas Pierre Neveu, deklaras ke il esas arkitekto e ke lua pre-avulo esis un de la du konstrukteri dil kastelo di Chambord. Ica dicita Neveu, se ico esas vere lua nomo, semblas terorigita per la posturo di ti omna qui questionas lu. Ne esas dubo en lua mento ke il esas en la manui di stranja homi. Il pavorigesas enstrade kande il vidas automobili, il ne konocas la elektro nek la acensili, nek la telefonilo... Semblante, Pierre Neveu venas de altra yarcento ! Dum tri semani, il submisesas a diversa psikiatriala exameni. Expertizisti studias lua omna aserti. Nome olti esas multanombra ! Unesme Neveu semblas konocar perfekte singla de la chambri dil kastelo. Il parolas pri la splendida eskalero sur qua il falis ye kelka dii antee pos la vizito da rejo Henrikus III. Kande ulu ridachas lor ita deklaro, Neveu ekirigas de sua posho ganto pri qua il asertas ke ol apartenas ad ica rejo di Francia ! Ita ganto dil dextra manuo egaresis da Henrikus III lor lua maxim recenta vizito en Chambord e Neveu konservas olu en la skopo retrodonar ol a Sinioro Rejo. Historiisti studias ica objekto, li konstatas ke lu konformesas exakte ad altra ganto, cafoye dil sinistra manuo, olqua konservesas en vetrino dil kastelo-muzeo. Samamaniere Neveu ekirigas de sua poshi mikra tabakuyo qua apartenas a lu e sur qua gliptesas N per ora litero. Il havas anke brodita naztuko ek linono e kelka ora moneto-peci dil XVIma yarcento. Kompense, lu ipsa ne povas explikar de-ube venas la vesti quin il surhavas, t.e. vesti dil XXma yarcento quin il asertas nulatempe vidir antee. Koram tala desordinaji, ma anke pro ica preske konvinkiva fakti pro ke li esas verikifebla e verifikata, la jendarmi publikigas en omna regionala jurnali fotografuro di la nekonocato di Chambord. Camotive, du dii pose, siorino Pierre Berthier eniras la jendarmeyo di Blois, urbo ube el habitas. Simone Berthier konocesas dal policani nam tri yari antee, ye la 27ma di junio 1954, lua spozulo desaparis misterioze. Pierre Berthier, kontisto che mikra entraprezeyo dil mezo di Blois, evis lore triadek-e-non yari, aspektis quale meznombra civitano, laboris konciencoze e nulatempe remarkesis irgamaniere. Il esis patro di du filiineti, esis tre akurata, tre ordinema, prizis nek lo neexpektita nek la surprizi, oli esez bona o mala. Singlavespere, lu livis lua laboreyo ye sis kloki e kin minuti, pariris dum kelka minuti la duacent metri qui esis la disto de lua laboreyo a lua domo, sen irgatempe haltar survoye. Ye dek-e-ok kloki dek-e-kin minuti, lu instalis su en lua fotelo e funcionigis anciena radiofono* dum vartar la retroveno da Simone e da lua du filiineti. Ma ye ta dio, tamen, Pierre ne retrovenabis adheme ! Malgre minucioza serchado, la policani qui informesis quik da Simone ne trovis mem la maxim mikra traco di lu. Il, segunvorte, desaparabis inter lua laboreyo e lua apartamento. Dum ica komenco di decembro 1957, kande Simone Berthier instalas su avan la kapitano dil jendarmi el ridetas joyoze e tenas enmanue la jurnalo di ca dio. Ne esas irga dubo por elu ke elua spozulo fine trovesis. Pierre Neveu, elu pensas, esas nulu altra kam Pierre Berthier ! De lore, nova exameni efektigesos ye ilta quan la jurnalaro duras nomizar \u00abLa nekonocato di Chambord\u00bb. Se lu esas Pierre Berthier, quon lu facis dum la tri yari di lua desaparo ? Esas neposibla ke il restis en ica regiono sen remarkesir da ulu. E pro quo lu retrovenas nunadie ? Psikiatriisti e psikologiisti balde konvinkesas ke Berthier ne esas simulanto, ke lu esas vere amneziika e nule memoras sua preirinta existo apud Simone e lua du filiini. Organizita renkontro inter amba esas konkluziva pri ca temo nam segun Berthier \u2013 o Neveu ? Simone esas stranjera persono quan il nulatempe antee vidis. Samatempe, la tabakuyo di Neveu, lua brodita naztuko e lua ora moneto-peci examenesas ed analizesas sorgoze, e furnisas astoneganta konkluzi : ica omna objekti evas de la XVIma yarcento, ma tamen oli semblas esar preske nova. Omno instigas kredar ke Pierre Neveu dicas la vereso e do ke lu esus viktimo di \u00abtempo-glito\u00bb, t.e. ke lu esas civitano dil XVIma yarcento misirinta erore ye la XXma yarcento. Quoniam* lu asertas ke lu esas arkitekto, altra expertizisti subisigas mentala exameni da lu. Pierre havas nenegebla savo en ica feldo, ma lua omna skisuri esas anakronismala e facesas quale oli povus facesir tri yarcenti antee. Vice quieteskar, Pierre Neveu semblas foleskar sempre plu multe singladie. Il ne plus povas tolerar la fakto ke il mustas senfine subisar la questioni da ta omna homi, qui nule kredas lua dicaji. Il ne plus povas tolerar ke il mustas justifikar su sencese. Il suplikas por ke on lasez lu rividar lua amiki, lu citas kelka nomi quin la historiisti quik notas en la skopo verifikar plu tarde kad la citita personi existis reale. Plura de li semblas esar nekonocata ma pos profunda serchado, semblas ke omni vere vivis ye la sam epoko, nome ye ca fino dil XVIma yarcento de-ube venas Pierre Neveu. Ed omni interkonoceskis en Chambord ! Ne esabus posibla ad un de nia samtempani konocar ita omna detali pro ke mem la historiisti nesavis oli. La jendarmi, qui esas racionala homi, ne aceptas ica expliko. Li prenas la fingrala traci da Pierre Neveu, sendas oli ad Interpol, inquestas en diversa medii. Sen irga valida rezulto. Quankam ico desplezas a li, li devas aceptar agnoskar la fakto ke Pierre Berthier ne trovesis e ke parolesas nur pri stranja simileso. Ma qua esas ica viro inkluzata en hospitalo-chambro ? Li ne volas kredar ke il povus esar eskapito de la tempo veninta rekte de la XVIma yarcento ! Parisana inspektisto komisita irar a Chambord preparas su por rikomencar la inquesto. Il renkontras ica nekonocato en la komfortoza karcero ube il inkluzesas, nome granda chambro aparte aranjita por lu en la hospitalo dil dicita urbo. Plusafoye, Neveu respondizas la granda quanto de questionis qui demandesas a lu, il furnisas detali, segun semblo tote vera, e pluduras ne rikonocar Simone Berthier e lua du filiini. Nun esas preske sis monati ke il inkluzesas en ica chambro. Ye ula matino, flegisto eniras la chambro permanante klefoklozata e trovas ke la loko esas vakua. Il informas quik sua superiori nam il pensas nemediate pri eskapo. Ma la fenestro klozesas interne e provizesas per du dika stangi. Koncerne la pordo, ol duople klozesis ! Malgre omna entraprezata serchadi, Neveu nulatempe itere trovesos. E Simone Berthier perdas duesmafoye, ilta quan elu kredis ke il esas elua spozulo. Quale dum la monato junio 1954, malgre importanta explori, nulu esis rividonta la misterioza viro di Chambord. Nulu esis audonta parolar itere pri Pierre Berthier, nek pri lua sozio Pierre Neveu. La policani ne plus savis quon konjektar : la voyajero di altra yarcento desaparabis same stranje kam il arivabis, quaze eroro dil tempo sendabis lu inter ni e nun retrovenigis lu ye la XVIma yarcento."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Kande la famoza etnologiisto Bretona, Paul Se\u0301billot, publikigis en 1885, en L\u2019homme, skisuro dil Le\u0301gendes de Paris, il sendis ica mikra laboruro a s-ro de Ronchaud, lore direktisto dil Muzei nacional, dum pregar ilu questionar l\u2018olda gardisti di Le Louvre e di le Tuileries, kad ula memorajo pri la reda hometo ankore posrestis, kad il chanjis sua lojeyo pos l\u2019incendio di le Tuileries, e kad Le Louvre havis anke lua hemala demono. De Ronchaud respondis a Se\u0301billot ke on povabis furnisar a lu nul informo.Esas versimila ke altra palaci havas anke lia feulo hemal : forsan la reda hometo venis de la palaco di le Tournelles o dil palaceto SaintPaul, pos esir antee asociita a la palaco dil Cite\u0301 ed al palaco di le Thermes. Lo ne esus neposibla trovar analoga mencioni che la historiisti anciena. La Palais-Royal, Le Louvre, la Luxembourg, l\u2019Urbodomo di Paris, plus altra luxoza domegi Parisana destruktita od ankore stacanta, povabus anke havar fantomi hemal."}, {"text_idx": "#000083", "text": "Durigante la artikli pri India, ni pritraktas la temo pri la \u00abayurveda \u00bb,olqua esas la tradicionala medicino Indiana. Ol difuzesas en Ocidento sub la efiko di certena modo. Ita tendenco ne darfas obliviigar ke la dicita medicino esas kompleta sistemo di saneso, qua vizas riestablisar l\u2019equilibro inter la korpo e la mento."}]