[{"text_idx": "#000000", "text": "blogs in auxilinguas colectata per robot"}, {"text_idx": "#000002", "text": "La arkivo de UEA kaj unikaj libroj el la biblioteko nepre estu transdonitaj al Vieno por savi ilin por la komunumo kaj la esploristoj. Tion opinias profesoro Pascal Dubourg Glatigny, kiu nun kunorganizas altnivelan serion de seminarioj pri la historio de Esperanto. Dum la unua kunveno en septembro en Berlino oni diskutos la sorton de la havaj\u0302oj de UEA."}, {"text_idx": "#000004", "text": "\u2013 Ni krome preparas konservoprojekton pri la vojag\u0302o de Lucien Pe\u0301raire (1928-1932), iom kompleksa kaj ambicia el la vidpunkto de ciferecaj kultursciencoj. Paralele al tiuj esplorprojektoj nia celo estas kontribui al komunumo de esplorantoj pri la historio de Esperanto, rakontas Pascal Dubourg Glatigny."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Tiucele oni kreis la publike alireblan dokumentujon HAL-Esperanto historio, kie eblas deponi kompletajn esplortekstojn au\u0306 bibliografiajn referencojn pri rilataj temoj. La slipoj estas poste rikoltitaj de internaciaj metakatalogoj kaj konsekvence troveblaj en multaj katalogoj de c\u0302efaj bibliotekoj mondaj."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Lastatempe ankau\u0306 Javier Alcalde estis gastoprofesoro c\u0302e EHESS kaj prelegis pri Esperantaj temoj. En proksimaj tagoj en Berlino okazos la unua ero en serio de seminarioj organizataj de EHESS kunlabore kun la universitatoj de Bonn kaj St Andrews por enkonduki studentojn al la historio de Esperanto."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Tuj post la unua seminario Pascal Dubourg Glatigny organizos simpozion por diskuti pli larg\u0302e la signifon de la arkivoj por la historio de Esperanto kaj por prezenti la nunan situacion de iuj gravaj arkivoj. Centra temo certe ig\u0302os la estonta sorto de la biblioteko kaj arkivo de UEA."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Kiel pli frue raportis Libera Folio, la estraro de UEA nun planas transdoni al la Nacia Biblioteko de Au\u0306strio la arkivon de la asocio kaj tiujn librojn el la biblioteko de UEA, kiujn la biblioteko en Vieno ne jam havas. Tion Pascal Dubourg Glatigny trovas la plej bona el la eblaj solvoj, kaj tio estas ankau\u0306, kion li mem konsilis al UEA:"}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u2013 Post jardekoj da neglekto de sia historia havaj\u0302o UEA trovig\u0302as antau\u0306 la muro. Praktike ekzistas tri opcioj kiuj aktuale estas diskutataj. Unue, UEA povus mem konservi la dokumentaron kaj fine starigi profesiajn bibliotekon kaj arkivon. Tiucele g\u0302i devus dedic\u0302i la tuton de sia malgranda kapitalo kaj rezigni pri aliaj movadaj iniciatoj. Tio signifus ke Esperanto estas afero de la pasinteco kaj ne de la estonteco."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Libera Folio: C\u0302u vere la havaj\u0302o estis neglektata? Katalogo mankas, sed oni ja investis por plibonigi la fizikajn kondic\u0302ojn de la biblioteko?"}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u2013 Ni parolas pri du havaj\u0302oj: la biblioteko kaj la arkivo, kiuj estas en malsimilaj kondic\u0302oj kaj postulas malsimilan traktadon. Pri la biblioteko mankas ne nur katalogo sed ankau\u0306 kompleta inventaro. La paperaj dokumentoj bezonas senpolvigon kaj por multaj el ili senacidigon. La arkivo en la subtegmento estas konservata en acidaj kartonoj, malsekeco regas. Iuj el la dokumentoj de antau\u0306 pli ol 70 jaroj jam ne plu estas legeblaj pro tiuj kondic\u0302oj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Do, lau\u0306 vi UEA ne povas mem profesie prizorgi siajn arkivon kaj bibliotekon kaj samtempe plenumi siajn aliajn taskojn. Kiuj estas la aliaj eblaj solvoj, lau\u0306 vi?"}, {"text_idx": "#000013", "text": "\u2013 Opcio B signifas transdoni la tutan bibliotekon al Vieno. Tiam la duoblaj\u0302oj restos tie en kelo kiel eterne dormanta kolekto. En la nuna periodo, kiam c\u0302iuj bibliotekoj bremsas la alprenon de novaj dokumentoj pro spacomanko kaj la enormaj kostoj kiujn postulas ilia pritrakto, neniu biblioteko prenas duoblaj\u0302ojn. Opcio C signifas transdoni nur tiujn presitajn dokumentojn kiujn Vieno ne posedas."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Evidente variaj\u0302o B praktike ne eblas, kaj lau\u0306 vi la plej bona solvo estas tiu nun proponata de la estraro de UEA. Sed kio okazu al la libroj, kiujn la biblioteko en Vieno ne pretas akcepti?"}, {"text_idx": "#000015", "text": "\u2013 Por la duoblaj\u0302oj oni devus serc\u0302i alian hejmon, tio estas alian profesian bibliotekon kiu pretas starigi imponan kolekton de esperantaj\u0302oj. Tio havus sencon lau\u0306 mi kiel eble plej for de Vieno por respondi al la tutmondaj aspiroj de UEA."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Kial ne doni la tutan havaj\u0302on al tiu alia profesia biblioteko, se troveblus tia?"}, {"text_idx": "#000017", "text": "\u2013 C\u0302ar c\u0302iukaze Vieno jam havas la plej vastan kolekton. Se ni deziras ke iam ajn tiu historio estu esplorata ni bezonas centran lokon kie trovig\u0302as la absolute plej ampleksa kolekto."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La nuna plano estas portempe deponi la duoblaj\u0302ojn ie en Slovakio. Tio apenau\u0306 estas pli bona ol la nuna situacio, c\u0302u? Pakado kaj transporto riskas difekti la materialon."}, {"text_idx": "#000019", "text": "\u2013 Tio veras, sed eble intertempe estos trovata la dua hejmo. Ja la translokado al Slovakio au\u0306 alia stokejo ne okazos morgau\u0306. UEA havas sian ritmon, kaj tiuj intertraktadoj estas komplikaj, c\u0302ar supozeble ne multas la bibliotekoj en la mondo kiuj pretas investi grandegajn monsumojn por konservi la esperantan heredaj\u0302on."}, {"text_idx": "#000020", "text": "En la 1930-aj jaroj la arkivo de UEA trovig\u0302is en plorinda stato. Foto: Revuo Esperanto 1937."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Multaj kredas, ke transdono au\u0306 divido de la biblioteko estas kontrau\u0306a al la testamento de Hector Hodler, la fondinto de UEA. C\u0302u estas tiel?"}, {"text_idx": "#000022", "text": "\u2013 Tia estas la vivo de multaj kolektoj. Ili ofte kunfandig\u0302as kaj dividig\u0302as. La unua nukleo de la biblioteko estis efektive persone akirita de Hodler kaj trovig\u0302is en la c\u0302ambroj de UEA kiam li forpasis. Sed en lia testamento temas nur pri pentraj\u0302oj kaj mondonacoj. Poste lia vidvino rezignis pri la kolekto favore al UEA, sen speciala kondic\u0302o, kiel oni komprenas el la revuo Esperanto en 1920. C\u0302e arkivo kiu konservas la postlasaj\u0302on de Hodler ne trovig\u0302as dokumentoj kiuj klarigus iun specifan volon de Hector rilate al la biblioteko."}, {"text_idx": "#000023", "text": "La unuan fojon kontrakto pri transdono de la biblioteko de UEA al la Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno estis subskribita jam en 1936, ankau\u0306 tiam lige kun financaj problemoj kaj translokig\u0302o de la oficejo, rakontas Pascal Dubourg Glatigny. Tiam la transdono fine ne okazis pro interna konflikto kiu kondukis al skismo kaj disdividig\u0302o de la asocio."}, {"text_idx": "#000024", "text": "\u2013 La konflikto ligig\u0302is al financa sanigo de la asocio iniciatita de prezidanto Bastien, kiu antau\u0306vidis translokig\u0302on al Londono. La asocio ne plu havis la monrimedojn por adekvate vivteni la bibliotekon kaj apenau\u0306 sin mem. Kontrakto estis subskribita kun la biblioteko en Vieno por transdono. G\u0302i antau\u0306vidis interalie, ke la eniro estos senpaga kaj la duoblaj\u0302oj restos je dispono de UEA. Kiel ni scias, \u201cla svisoj\u201d malhelpis jure iun ajn translokig\u0302on kaj rezultig\u0302is skismo. Kontaktoj estis tiam prenitaj kun svisaj bibliotekoj, specife kun la Vadiana en Sankt Gallen. Sed evidentig\u0302is ke neniu krom Vieno havis la motivojn kaj la rimedojn transpreni la havaj\u0302on."}, {"text_idx": "#000026", "text": "\u2013 Longe la historiaj studoj restis sub la s\u0302ildo de interlingvistiko. Tio metis Esperanton sur la saman nivelon kiel centoj da planlingvoj, kiuj apenau\u0306 disvastig\u0302is ekster la praktiko de sia kreinto. Konsideri Esperanton kiel historian fenomenon komplete inversigas la perspektivon. Ni ne plu parolas pri projekto, sed pri socia, kultura kaj politika realaj\u0302o."}]