[{"text_idx": "#000000", "text": "Wikipedia's Stamen as translated by GramTrans"}, {"text_idx": "#000001", "text": "La stameno ( plural eltenemo au\u0306 stamenoj) estas la poleno-produktado"}, {"text_idx": "#000002", "text": "0 Tradukita artikolo1 Morfologio kaj terminologio\n5 Seksa reproduktado en plantoj"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Stameno tipe konsistas el tigo nomita la filamento kaj antero kiu enhavas microsporangian .\nPlej ofte anteroj estas du-lobaj kaj estas alkroc\u0302itaj al la filamento au\u0306 en la bazo au\u0306 en la mezareo de la antero.\nLa sterila histo inter la loboj estas nomita la konektiva.\nPolengreno evoluas el mikrosporo en la mikrosporangio kaj enhavas la masklan gametofiton."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La stamenoj en floro estas kolektive nomitaj la androecio .\nLa androecio en diversaj specioj de plantoj formas bonegan gamon da padronoj, kelkaj el ili tre kompleksa.\nG\u0302i c\u0302irkau\u0306as la ginoecion kaj estas c\u0302irkau\u0306ita de la perianto.\nKelkaj membroj de la familio Triuridaceae, precipe Lacandonia schismatica , estas esceptaj en tio ke ilia gynoecia c\u0302irkau\u0306as ilian androecian."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Stameno estas la latinaj\u0302signifo- \"fadeno\" (originale fadeno de la varpo, en teksado).\nFilamento venas de klasika latina filamento, kun la signifo \"fadeno\" [5]\nAnther derives from French anthe\u0300re,[6] from classical Latin anthera, meaning \"medicine extracted from the flower\"[7][8] in turn from Ancient Greek \u03b1\u0313\u03bd\u03b8\u03b7\u03c1\u03b1\u0301,[6][8] feminine of \u03b1\u0313\u03bd\u03b8\u03b7\u03c1\u03bf\u0301\u03c2, \"flowery\",[9] from \u03b1\u0313\u0301\u03bd\u03b8\u03bf\u03c2,[6] \"flower\"[9]\nAndroecium derives from Ancient Greek \u03b1\u0313\u03bd\u03b7\u0301\u03c1 meaning \"man\",[9] and \u03bf\u03b9\u0313\u0342\u03ba\u03bf\u03c2 meaning \"house\" or \"chamber/room\".[9]"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Dependi de la specio de planto, kelkaj au\u0306 c\u0302iuj la stamenoj en floro povas esti alkroc\u0302itaj al la petaloj au\u0306 al la flora akso.\nIli ankau\u0306 povas esti liberstarantaj au\u0306 kunfanditaj unu al la alia lau\u0306 multaj malsamaj manieroj, inkluzive de fuzio de kelkaj sed ne c\u0302iuj stamenoj.\nLa filamentoj povas esti kunfanditaj kaj la anteroj liberigas, au\u0306 la filamentoj liberigas kaj la anteroj kunfandig\u0302is.\nPrefere ol ekzisti du lokule, unu lokule de stameno povas malsukcesi formig\u0302i, au\u0306 alternative la du lokule malfrue povas kunfali en evoluo doni ununuran lokule.\nEkstremaj kazoj de stamenfuzio okazas en kelkaj specioj de Cyclanthera en la familio Kukurbacoj kaj en sekcio Cyclanthera de genro Phyllanthus (familio Eu\u0306forbiacoj) kie la stamenoj formas ringon c\u0302irkau\u0306 la ginoecio, kun ununura lokule."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Tipa antero enhavas kvar microsporangian.\nLa microsporangiaj formpos\u0302oj au\u0306 pos\u0302oj ( lokules) en la antero.\nLa du aparta lokules sur c\u0302iu flanko de antero povas kunfandig\u0302i en ununuran lokule.\nC\u0302iu mikrosporangio estas vicita kun nutranta histtavolo vokite la tapetum kaj komence enhavas diploidajn polenajn patrinc\u0302elojn.\nTiuj spertas mejozon por formi haploidajn sporojn.\nLa sporoj povas resti fiksitaj al unu la alian en tetrad au\u0306 apartigi post mejozo.\nC\u0302iu mikrosporo tiam disigas mitoticaly por formi nematuran mikrogametofiton nomitan polengreno."}, {"text_idx": "#000008", "text": "La poleno estas poste liberigita kiam la antero formas malfermaj\u0302ojn ( dehiskas).\nTiuj povas konsisti el longitudaj fendoj, poroj, kiel en la varmeg familio ( Erikacoj), au\u0306 de valvoj, kiel en la berberis familio ( Berberidacoj).\nEn kelkaj plantoj, precipe membroj de Orkidacoj kaj Asclepiadoideae, la poleno restas en masoj nomitaj pollinia, kiuj estas adaptitaj por alkroc\u0302i al akuratajn polenante agentojn kiel ekzemple birdoj au\u0306 insektoj.\nPli ofte, maturaj polengrenoj apartigas kaj estas liveritaj per vento au\u0306 akvo, polenante insektojn, birdojn au\u0306 aliajn polenadvektorojn."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Poleno de angiospermoj devas esti transportita al la stigmato, la akceptema surfaco de la karpelo , de kongrua floro, por sukcesa polenado por okazi.\nPost alvenado, la polengreno (nematura mikrogametofito) tipe kompletigas g\u0302ian evoluon.\nG\u0302i povas kreskigi polentubon kaj spertantan mitozon por produkti du spermnukleojn."}, {"text_idx": "#000010", "text": "En la tipa floro (t.e., en la plimulto de florplantospecioj) c\u0302iu floro havas kaj karpelojn kaj stamenojn.\nEn kelkaj specioj, aliflanke, la floroj estas diklinaj kun nur karpeloj au\u0306 stamenoj.\n( monoikaj = ambau\u0306 specoj de floroj trovitaj sur la sama planto;\ndioecaj = la du specoj de floro trovis nur sur malsamaj plantoj).\nFloro kun nur stamenoj estas nomita androecioza.\nFloro kun nur karpeloj estas nomita gynoecioza."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Floro havanta nur funkciajn stamenojn kaj malhavanta funkciajn karpelojn estas nomita maskla floro, au\u0306 (malprecize) maskla.\nPlanto kun nur funkciaj karpeloj estas nomita pistilato, au\u0306 (malprecize) ina."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Malsukcesa au\u0306 rudimenta stameno estas nomita staminodio au\u0306 staminode, kiel ekzemple enen Scrophularia nodosa ."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La karpeloj kaj stamenoj de orkideoj estas kunfanditaj en kolonon.\nLa pintparto de la kolono estas formita per la antero, kiu estas kovrita per anterc\u0302apo."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Kolono formita de la fuzio de multoblaj filamentoj estas konata kiel androforo ."}, {"text_idx": "#000015", "text": "La antero povas esti alkroc\u0302ita al la du manieroj de la filamento konektiva en: [13]"}, {"text_idx": "#000016", "text": "basifikseita: alkroc\u0302ita en g\u0302ia bazo por la filamento pseudobasifikseita: iom misnomkonfiguracio kie konektiva histo etendas en tubo c\u0302irkau\u0306 la filamento\ndorsifikseita: alkroc\u0302ita en g\u0302ia centro al la filamento, kutime multflanka (kapabla movig\u0302i)"}, {"text_idx": "#000017", "text": "pseudobasifikseita: iom misnomkonfiguracio kie konektiva histo etendas en tubo c\u0302irkau\u0306 la filamento"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Stamenoj povas esti konato (kunfandita au\u0306 enirita en la sama volvaj\u0302o):"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Stamenoj ankau\u0306 povas esti adnato (kunfandita au\u0306 enirita de pli ol unu volvaj\u0302o):"}, {"text_idx": "#000021", "text": "epipetaloza: adnato al la korolo\nepiphylloza: adnato al sennuancaj tepaloj (kiel en multaj Liliacoj)"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Ili povas havi malsamajn longojn de unu la alian:"}, {"text_idx": "#000023", "text": "didynamoza: okazante en du paroj, longa paro kaj pli mallonga paro\ntetradynamoza: okazante kiel aro de ses stamenoj kun kvar longsilaboj kaj du pli mallongaj"}, {"text_idx": "#000024", "text": "au\u0306 respektiva al la resto de la floro ( perianto):"}, {"text_idx": "#000025", "text": "ekserteita: etendante preter la korolo\ninkludita: ne etendanta preter la korolo"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Ili povas esti arang\u0302itaj en unu el du malsamaj padronoj:"}, {"text_idx": "#000027", "text": "whorleite: unu au\u0306 pluraj diskretaj volvaj\u0302oj (serio)"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Ili povas esti arang\u0302itaj, kun respekto al la petaloj:"}, {"text_idx": "#000029", "text": "diplostemonoza: en du volvaj\u0302oj, la ekstera alternado kun la petaloj, dum la interna estas kontrau\u0306 la petaloj.\nobdiplostemonoza: en du volvaj\u0302oj, la ekstera kontrau\u0306 la petaloj"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Insektoj kolektante nektaron pretervole transigan polenon al aliaj floroj, kau\u0306zante polenadon"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Floro de la aranearbo ( Crateva religiosa) kun g\u0302iaj multaj okulfrapaj stamenoj"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Florojn de tritiko c\u0302e antezo montranta stamenojn."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Stamenoj de taglilio ( Hemerocallis), dike kovrita per poleno"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Floroj de la \"silkarbo\" ( Albicio julibrissin ) havas multajn longajn faden-similajn stamenojn"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Stamenojn de pasiofloro ( Passiflora caerulea ) montranta interesan simetrion"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Hylocereus undatus montranta al la stilo kaj stigmaton, kaj stamenojn"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Tiuj Dulkamaro anteroj liberigas polenon tra poro c\u0302e sia pinto"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Bluaj kaj rug\u0302aj akvoliliostamenoj deplojantaj en la matena suno ( Nila nimfeo )"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Kvinoo-floro kun sepaloj forigis, rivelante kvin grandajn flavajn bilobajn anterojn"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Iriso barbo, kun la poleno sur multoblaj filamentoj"}, {"text_idx": "#000048", "text": "Stameno estas la vira organo de la floro. Kompare, la ina florparto estas karpelo. Androceo [1] au\u0306 stamenaro estas c\u0302iuj stamenoj de iu floro."}, {"text_idx": "#000049", "text": "la stamentigo (au\u0306 filamento[2][3].), baze, fadenforma, subtenas la polenujoj.\nla polenujaro (au\u0306 antero[4][5].), supre, plej larg\u0302a parto. La pelenujaro estas 2 polenujoj kiuj produktas kaj entenas la polenon. Krome, en c\u0302iu polenujo estas 2 polensakoj."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Kiam la stameno estas matura, la polenujoj malfermig\u0302as, liberigante la polenerojn."}]