[{"text_idx": "#000000", "text": "Wikipedia's Alcohol as translated by GramTrans"}, {"text_idx": "#000001", "text": "En kemio, alkoholo estas ajna organika substanco en kiu la hidroksil funkcia grupo ( - O\nH) estas ligita al saturita karbonatomo.\nLa esprimo alkoholo origine rilatis al la primara alkoholetanolo (etilalkoholo), kiu estas utiligita kiel medikamento kaj estas la c\u0302efalkoholo en alkoholaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000002", "text": "La sufikso - ol aperas en la IUPAC-kemia nomo de c\u0302iuj substancoj kie la hidroksilgrupo estas la funkcia grupo kun la plej alta prioritato;\nen substancoj kie pli alta prioritatgrupo c\u0302eestas la prefikso hidroksi- aperos en la IUPAK (IUPAC) nomo.\nLa sufikso - ol en ne-sistemaj nomoj (kiel ekzemple paracetamolo au\u0306 kolesterolo) ankau\u0306 tipe indikas ke la substanco inkludas hidroksil funkcia grupo kaj, do, povas esti nomita alkoholo.\nSed multaj substancoj, precipe sukeroj (ekzemploglukozo kaj sakarozo) enhavas hidroksil funkciajn grupojn sen uzado de la sufikso.\nGrava klaso de alkoholoj, de kiu metanolo kaj etanolo estas la plej simplanimaj membroj estas la saturitaj rekta c\u0302en alkoholoj, la g\u0302enerala formulo por kiu estas Cn-H2n+1OH."}, {"text_idx": "#000003", "text": "1 Alkilaj c\u0302envarioj en alkoholoj\n4 Fizikaj kaj kemiaj trajtoj"}, {"text_idx": "#000004", "text": "1 Alkilaj c\u0302envarioj en alkoholoj"}, {"text_idx": "#000005", "text": "3 Alkoholoj kiel klaso de kombinaj\u0302oj"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Muhammad ibn Zakariya al-Razi ( \u0627\u0628\u0648\u0628\u0643\u0631 \u0645\u062d\u0645\u0651\u062f \u0632\u06a9\u0631\u064a\u0627\u0649 \u0631\u0627\u0632\u0649\nAbu\u0304bakr Mohammad-e Zakariyya\u0304-ye Ra\u0304zi\u0304 (Abu\u0304bakr Mohammad-e Zakariyya\u0304-je Ra\u0304zi\u0304), ankau\u0306 konata sub lia Latinigita nomo Rhazes au\u0306 Rasis) (854 p.K. - 925 p.K.), estis la persa [3] [4] [5]\npolihistoro, kuracisto, alkemiisto, filozofo kiu malkovris multajn kunmetaj\u0302ojn kaj kemiaj\u0302ojn inkluzive de \"alkoholo\" evoluigante plurajn kemiajn instrumentojn kaj metodojn de distilado."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La vorto \"alkoholo\" estas de la araba palpebra s\u0302minko ( araba:\n\u0627\u0644\u0643\u062d\u0644 \u200e, translit. al-kuh\u0323l \u200e), pulvoro utiligita kiel brovonigrigilo.\nAl estas la araba difinita artikolo, ekvivalenta al la en la angla.\nAlkoholo estis origine uzita por la fajnega pulvoro produktita per la sublimado de la natura mineralo stibnito por formi antimontrisulfidon Sb2S3, tial la esenco au\u0306 \"spirito\" de tiu substanco.\nG\u0302i estis utiligita kiel antisepsaj\u0302o, brovonigrigilo, kaj kosmetika.\nLa signifo de alkoholo estis etendita al distilitaj substancoj g\u0302enerale, kaj tiam mallarg\u0302igis al etanolo, kiam \"spiritoj\" kiel sinonimo por alkoholaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Bartholomew Traheron, en lia 1543 traduko de John of Vigo (Necesejo de Vigo), lanc\u0302as la vorton kiel esprimo uzita fare de \"barbaraj\" ( mau\u0306raj) verkintoj por \"bona pulvoro.\"\nVigo skribis: \"la barbaraj au\u0306ktour uzas alkoholon, au\u0306 (kiel mi finde g\u0302i sometimesarkasmadeko) alkofol, por mostbona poudre.\""}, {"text_idx": "#000009", "text": "La Lexicon Chymicum de 1657, de William Johnson glosas la vorton kiel \"antimoniosivestibio.\"\nPreter etendaj\u0302o, la vorto rilatis al iu likvaj\u0302o akirita per distilado, inkluzive de \"alkoholo de vino\", la distilita esenco de vino.\nLibavius en Alchymia (1594) rilatas al \"vinialkoholvelvinumalcalisatum\".\nJohnson (1657) glosas alkoholvini kiel \"kvandomnissuperfluita vini vinseparatur, ITA-utaccensumardeatodonectotumkonsumatur, nihilkvef\u00e6cum au\u0306tophlegmatis en fundremaneat.\"\nLa signifo de la vorto ig\u0302is limigita al \"vinspirito\" (la kemiaj\u0302o konata hodiau\u0306 kiel etanolo) en la 18-a jarcento kaj estis etendita al la klaso de substancoj tielnomitaj kiel \"alkoholoj\" en moderna kemio post 1850."}, {"text_idx": "#000010", "text": "La esprimo etanolo estis inventita 1892, surbaze de kombinado de la vorto etano kun \"ol\" la lasta parto de \"alkoholo\"."}, {"text_idx": "#000011", "text": "IUPAC-nomenklaturo estas uzita en sciencaj publikaj\u0302oj kaj kie preciza identigo de la substanco estas grava, precipe en kazoj kie la relativa komplekseco de la molekulo ne igas tian sistema nomo maloportuna.\nEn la IUPAC-sistemo, en nomaj simplaj alkoholoj, la nomo de la alkanc\u0302eno perdas la finan \"e\" kaj aldonas \"ol\", ekz., kiel en \"metanolo\" kaj \"etanolo\".\nKiam necese, la pozicio de la hidroksilgrupo estas indikita per nombro inter la alkannomo kaj la \"ol\":\nSe pli alta prioritatgrupo c\u0302eestas (kiel ekzemple aldehido, ketono, au\u0306 karboksilacido), tiam la prefikso \"hydroxy\" estas uzita, [11] ekz., kiel en 1-hidroksi-2-propanone (CH3C (O) CH2OH)."}, {"text_idx": "#000012", "text": "En aliaj malpli formalaj kuntekstoj, alkoholo ofte estas vokita kun la nomo de la ekvivalenta alkilgrupo sekvita per la vorto \"alkoholo\", ekz., metilalkoholo, etil alkoholo.\nPropilalkoholo povas esti n-propila alkoholo au\u0306 izopropilalkoholo, depende de c\u0302u la hidroksilgrupo estas kunligita al la fino au\u0306 meza karbono sur la rekta propan c\u0302eno.\nKiel priskribite sub sistema nomado, c\u0302u alia grupo sur la molekulo prenas prioritaton, la alkoholduono ofte estas indicita uzante la \"hidroksin-\" prefikson."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mallong-c\u0302enaj alkoholoj havas alkilkatenojn el 1-3 karbonoj.\nMez-c\u0302enaj alkoholoj havas alkilkatenojn el 4-7 karbonoj.\nLong-c\u0302enaj alkoholoj (ankau\u0306 konataj kiel grasalkoholoj) havas alkilkatenojn el 8-21 karbonoj, kaj tre long-c\u0302enaj alkoholoj havas alkilkatenojn el 22 karbonoj au\u0306 pli longaj."}, {"text_idx": "#000015", "text": "\"Simplaj alkoholoj\" s\u0302ajnas esti tute nedifinita esprimo.\nTamen, simplaj alkoholoj ofte estas referitaj sub komunnomoj derivitaj aldonante la vorton \"alkoholo\" al la nomo de la konvena alkilgrupo.\nEkzemple, c\u0302eno konsistanta el unu karbono (metilogrupo, CH3) kun Oh-grupo alkroc\u0302ite al la karbono estas nomita \"metilalkoholo\" dum c\u0302eno el du karbonoj (etilogrupo, CH2o-CH3) kun Oh-grupo ligite al la CH2 estas nomita \"etilalkoholo.\"\nPor pli kompleksaj alkoholoj, la IUPAC-nomenklaturo devas esti uzita."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Simplaj alkoholoj, aparte etanolo kaj metanolo, posedas denaturigadon kaj inertajn igajn trajtojn, kau\u0306zante sian uzon kiel antimikrobaj agentoj en medicino, apoteko, kaj industrio."}, {"text_idx": "#000017", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] Pli altaj alkoholoj"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Encyclopaedia Britannica s\u0302tatoj, \"La pli altaj alkoholoj - tiuj enhavantaj 4 g\u0302is 10 karbonatomojn - estas iom viskozaj, au\u0306 oleaj, kaj ili havas pli pezajn fruktecajn odorojn.\nKelkaj el la tre branc\u0302itaj alkoholoj kaj multaj alkoholoj enhavantaj pli ol 12 karbonatomojn estas solidoj c\u0302e c\u0302ambra temperaturo.\""}, {"text_idx": "#000019", "text": "Kiel etanolo, butanolo povas esti produktita per fermentadprocezoj.\nSaccharomyces-gisto povas produkti tiujn pli altajn alkoholojn c\u0302e temperaturoj super 75 \u00b0F (24 \u00b0C).\nLa bakterio kiun Clostridium acetobutylicum povas mang\u0302igi sur celulozo por produkti butanolon sur industria skrapas."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Alkoholo havas longan historion de pluraj uzoj tutmonde.\nG\u0302i estas trovita en alkoholaj\u0302oj venditaj al plenkreskuloj, kiel fuelo, kaj ankau\u0306 havas multajn sciencajn, medicinajn, kaj industriajn uzojn.\nLa esprimo alkohol-libera ofte estas uzita por priskribi produkton kiu ne enhavas alkoholon."}, {"text_idx": "#000022", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] Tokseco"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Etanolo supozeble kau\u0306zas damag\u0302on parte kiel rezulto de rekta difekto en DNA kau\u0306zita de siaj metabolitoj."}, {"text_idx": "#000024", "text": "La tokseco de etanolo estas plejparte kau\u0306zita de it primara metabolito, acetaldehido (sisteme etanal) [25] [26] kaj sekundara metabolito, acetacido.\nMultaj primaraj alkoholoj estas metaboligitaj en aldehidojn tiam al karboksilacidoj kies toksecoj estas similaj al acetaldehido kaj acetacido.\n[ citaj\u0302o bezonis ] Metabolittokseco estas reduktita en ratoj mang\u0302igitaj N-acetilcisteino [25] [30] kaj tiamino."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Kvankam la mekanismo estas neklara, metaanalizo de 572 studoj montris pliigitan kancerdang\u0302eron de konsumo de etanolo."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Terciaraj alkoholoj ne povas esti metaboligitaj en aldehidojn [34] kaj kiel rezulto ili kau\u0306zas neniun postebrion au\u0306 toksecon tra tiu mekanismo."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Kelkaj sekundaraj kaj terciaraj alkoholoj estas malpli venenaj ol etanolo, c\u0302ar la hepato estas nekapabla metaboligi ilin en toksajn kromproduktojn.\nTio igas ilin pli tau\u0306gaj por farmacia uzo kiel la kronikaj damag\u0302oj estas pli malaltaj.\nEthchlorvynol kaj tert-amylo alkoholo estas terciaraj alkoholoj kiuj vidis kaj medikamentan kaj distran uzon."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Aliaj alkoholoj estas sufic\u0302e pli venenaj ol etanolo, parte c\u0302ar ili prenas multe pli longe por esti metaboligitaj kaj parte c\u0302ar ilia metabolo produktas substancojn kiuj estas ec\u0302 pli toksaj.\nMetanolo (metanolo), ekzemple, estas oksigenita al formaldehido kaj tiam al la venena formikacido en la hepato de alkoholdehidrogenazo kaj formaldehiddehidrogenazo\namasig\u0302o de formikacido povas kau\u0306zi blindecon au\u0306 morto.\nSame, venenig\u0302o pro aliaj alkoholoj kiel ekzemple etilenglikolo au\u0306 dietilenglikolo s\u0302uldig\u0302as al iliaj metabolitoj, kiuj ankau\u0306 estas produktitaj per alkoholdehidrogenazo."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Metanolo mem, dum venene ( LD50 5628 mg/kg, bus\u0302a, rato [41] ), havas multe pli malfortan sedativan efikon ol etanolo."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Izopropilalkoholo estas oksigenita por formi acetonon de alkoholdehidrogenazo en la hepato, sed estis foje misuzita fare de alkoholuloj, kondukante al vico da negativaj sanefektoj."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Efika terapio malhelpi toksecon post metanolo au\u0306 etilenglikolkonsumado devas administri etanolon.\nAlkoholdehidrogenazo havas pli altan afinecon por etanolo, tiel malhelpante metanolon ligi kaj funkciado kiel substrato.\nC\u0302iu restanta metanolo tiam havos tempon esti sekreciita tra la renoj."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Alkoholoj havas odoron kiu ofte estas priskribita same \"mordante\" kaj kiel \"pendante\" en la nazaj trairejoj.\nEtanolo havas iomete pli dolc\u0302an (au\u0306 pli fruktecan) odoron ol la aliaj alkoholoj."}, {"text_idx": "#000034", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] Pro hidrogenligado, alkoholoj tendencas havi pli alte bolpunktojn ol kompareblaj hidrokarbidoj kaj eteroj.\nLa bolpunkto de la alkoholetanolo estas 78.29 \u00b0C, komparite kun 69 \u00b0C por la hidrokarbidheksano (ofta ero el benzino), kaj 34.6 \u00b0C por dietiletero."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Alkoholoj, kiel akvo, povas montri au\u0306 acidajn au\u0306 bazajn trajtojn c\u0302e la Oh grupo.\nKun pKa de proksimume 16-19, ili estas, g\u0302enerale, iomete pli malfortaj acidoj ol akvo, sed ili dau\u0306re povas reagi kun fortaj bazoj kiel ekzemple natriohidrido au\u0306 reaktivaj metaloj kiel ekzemple natrio.\nLa salas tiun rezulton estas nomitaj alkoksidoj , kun la g\u0302enerala formula RO \u2212"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Dume, la oksisgenatomo havas solajn parojn de nonbondeitaj elektronoj kiuj igas g\u0302in malforte baza en la c\u0302eesto de fortaj acidoj kiel ekzemple sulfata acido."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Alcohols povas esti oksigenita por doni aldehidojn, ketonojn au\u0306 karboksilacidojn, au\u0306 ili povas esti senakvigitaj al alkenoj.\nIli povas reagi kun karboksilacidoj por formi esterkompundaj\u0302ojn, kaj ili povas (se aktivigite unue) sperti nukleofilajn anstatau\u0306ig reagojn.\nLa solaj paroj de elektronoj sur la oksigeno de la hidroksilgrupo ankau\u0306 produktas alkoholojn nukleofiloj.\nPor pli da detaloj, vidu la reagoj de alkohol sekcio malsupre."}, {"text_idx": "#000038", "text": "C\u0302ar unu movig\u0302as de antau\u0306baloto al sekundara al terciaraj alkoholoj kun la sama spino, la hidrogenliga forto, la bolpunkto, kaj la acideco tipe malpliig\u0302as."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Etanolo okazas nature kiel kromprodukto de la metabola procezo de gisto.\nKiel tia, etanolo c\u0302eestos en iu gistvivejo.\nEtanolo povas ofte esti trovita en tromatura frukto."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Metanolo estas produktita nature en la malaeroba metabolo de multaj gamoj da bakterioj, kaj c\u0302eestas ofte en malgrandaj kvantoj en la medio."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Alkoholoj estis trovitaj ekster la Sunsistemo c\u0302e malaltaj densecoj en stel-formadaj regionoj de interstela spaco."}, {"text_idx": "#000042", "text": "En la Ziegler-proceso, liniaj alkoholoj estas produktitaj de etileno kaj triethylaluminio sekvitaj per oksigenado kaj hidrolizo.\nIdealigita sintezo de 1-oktanol estas montrita:"}, {"text_idx": "#000043", "text": "La proceso generas vicon da alkoholoj kiuj estas apartigitaj per distilado."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Multaj pli altaj alkoholoj estas produktitaj per hidroformilation de alkenoj sekvitaj per hidratigo.\nSe aplikite al fina alkeno, kiel estas ofta, oni tipe akiras linian alkoholon: [50]"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Tiaj procesoj donas grasalkoholojn, kiuj estas utilaj por lesivoj."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Malalte molekulpezalkoholoj de industria graveco estas produktitaj per la aldono el akvo al alkenoj.\nEtanolo, isopropanol, 2-butanolo, kaj tert-butanolo estas produktita per tiu g\u0302enerala metodo.\nDu efektivigoj estas utiligitaj, la rektaj kaj nerektaj metodoj.\nLa rekta metodo evitas la formadon de stabilaj intermediatoj, tipe uzante acidokatalizilojn.\nEn la nerekta metodo, la alkeno estas transformita al la sulfatestero, kiu poste estas hidroligita.\nLa rekta hidratigo uzante etilenon ( etilenohidratigo) [51] au\u0306 aliajn alkenojn de knalado de frakcioj de distilita nafto."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Hidratigo ankau\u0306 estas uzita industrie por produkti la diolan etilenglikolon de etilenoksido."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Etanolo akirig\u0302as per fermentado uzanta glukozon produktitan de sukero de la hidrolizo de amelo, en la c\u0302eesto de gisto kaj temperaturo de malpli ol 37 \u00b0C por produkti etanolon.\nEkzemple, tia proceso eble dau\u0306rigos per la konvertig\u0302o da sakarozo de la enzimsamseksemulazo en glukozon kaj fruktozon, tiam la konvertig\u0302o de glukozo de la enzimkompleksoozimo en etanolon (kaj karbondioksidon)."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Pluraj de la bonkoraj bakterioj en la intesto utiligas fermentadon kiel formon de malaeroba metabolo.\nTiu metabola reago produktas etanolon kiel kromprodukto, ekzakte kiel aeroba spirado produktas karbondioksidon kaj akvon.\nTiel, homaj korpoj enhavas iom da kvanto de alkoholo endogene produktite per tiuj bakterioj.\nEn maloftaj kazoj, tio povas esti sufic\u0302a kau\u0306zi \" au\u0306t-bierfarejan sindromon \" en kiu ebriigi kvantojn de alkoholo estas produktita."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Primaraj Alkilhalogenidoj reagas kun akva NaOH au\u0306 KOH plejparte al primaraj alkoholoj en nukleofila alifata anstatau\u0306igo.\n(Sekundaraj kaj aparte terciaraj Alkilhalogenidoj donos al la elimino (alkeno) produkton anstatau\u0306e).\nGrignard-reakciiloj reagas kun karbonil grupoj al sekundaraj kaj terciaraj alkoholoj.\nRilataj reagoj estas la Barbier-reago kaj la Nozaki-Hiyama reago."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Aldehidoj au\u0306 ketonoj estas reduktitaj kun natrioborohidrido au\u0306 litia aluminiohidrido (post acida u\u0306orkup).\nAlia redukto de aluminiumisopropilatoj estas la Meerwein-Ponndorf-Verley-redukto.\nNoyori-malsimetria hidratigo estas la malsimetria redukto de \u03b2-keto-esteroj."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Alkenoj okupig\u0302as pri acido katalizita hidratigreago utiliganta densan sulfatan acidon kiel katalizilon kiu donas kutime sekundarajn au\u0306 terciarajn alkoholojn.\nLa hydroboration-oksigenado kaj oxymercuration-redukto de alkenoj estas pli fidindaj en organika sintezado.\nAlkenoj reagas kun NB kaj akvo en halohidrin-formacioreago.\nAminoj povas esti transformitaj al diazonio salas, kiuj tiam estas hidroligitaj."}, {"text_idx": "#000053", "text": "La formado de sekundara alkoholo per redukto kaj hidratigo estas montrita:"}, {"text_idx": "#000054", "text": "Alkoholoj kondutas kiel malfortaj acidoj, spertante deprotonation, sed fortaj bazoj estas postulataj.\nLa deprotonation-reago al produkto alkoksid salo estas farita kun forta bazo kiel ekzemple natriohidrido au\u0306 natriometalo."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Akvo estas simila en pKa al multaj alkoholoj, tiel kun natriumhidroksido ekvilibro ekzistas, kiu kutime mensogas maldekstren:"}, {"text_idx": "#000057", "text": "La acideco de alkoholoj estas forte trafita per solvigo.\nEn la gasfazo, alkoholoj estas pli acidaj ol estas akvo."}, {"text_idx": "#000058", "text": "La Oh-grupo ne estas bona forlasa grupo en nukleofilaj anstatau\u0306ig reagoj, tiel ke neu\u0306tralaj alkoholoj ne reagas en tiaj reagoj.\nTamen, se la oksigeno unue estas protonateita por doni al R\u2212 OH2 +, la foriranta grupo ( akvo) estas multe pli stabila, kaj la nukleofila anstatau\u0306igo povas okazi.\nEkzemple, terciaraj alkoholoj reagas kun klorida acido por produkti terciarajn Alkilhalogenidojn, kie la hidroksilgrupo estas anstatau\u0306igita per klor atomo per unimolekula nukleofila anstatau\u0306igo.\nSe primaraj au\u0306 sekundaraj alkoholoj devas esti reagis kun klorida acido, aktiviganto kiel ekzemple zinkoklorido estas necesa.\nEn alternativa modo, la konvertig\u0302o povas esti farita rekte uzante tionilkloridon."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Alkoholoj povas, same, esti transformitaj al alkilbromidoj uzantaj hidrobromic-acidon au\u0306 fosfortribromidon, ekzemple:"}, {"text_idx": "#000060", "text": "En la Barton-McCombie-senoksigenigijono alkoholo estas senoksigenigita al alkano kun tributiltin-hidrido au\u0306 trimethylborane-akva komplekso en radikala anstatau\u0306ig reago."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Alkoholoj estas sin nukleofilaj, tiel ke R\u2212 OH2 + povas reagi kun ROH por produkti eterojn kaj akvon en dehidratig\u0302reago, kvankam tiu reago malofte estas uzita krom en la fabrikado de dietiletero."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Pli utila estas la E kun nombro eliminreago de alkoholoj por produkti alkenojn.\nLa reago, g\u0302enerale, obeas Zaitsev's Rule, kiu deklaras ke la plej stabila (kutime la plej anstatau\u0306igita) alkeno estas formita.\nTerciaraj alkoholoj eliminas facile c\u0302e j\u0302us super c\u0302ambra temperaturo, sed primaraj alkoholoj postulas pli altan temperaturon."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Tio estas diagramo de acida katalizita dehidratig\u0302o de etanolo por produkti etenon:"}, {"text_idx": "#000064", "text": "Pli kontrolita eliminreago estas la Chugaev-elimino kun karbondisulfido kaj iodometane."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Formi esteron de alkoholo kaj karboksilacido la reagon, konatan kiel Fischer-esterigado, estas kutime farita c\u0302e falo kun katalizilo de densa sulfata acido:"}, {"text_idx": "#000066", "text": "Por movi la ekvilibron dekstren kaj produkti bonan rendimenton de estero, akvo estas kutime forigita, au\u0306 per trostato de H2 SO4 au\u0306 uzante Dekan-ekstreman aparataron.\nEsteroj ankau\u0306 povas esti preparitaj per reago de la alkoholo kun acidklorido en la c\u0302eesto de bazo kiel ekzemple piridino."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Aliaj specoj de estero estas pretaj en simila maniero - ekzemple, tosil (tosilato) esteroj estas faritaj per reago de la alkoholo kun p-toluenesulfonyl klorido en piridino."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Primaraj alkoholoj ( R-CH2-Oh) povas esti oksigenitaj au\u0306 al aldehidoj (R-CHO) au\u0306 al karboksilacidoj ( R-CO2H), dum la oksigenado de sekundaraj alkoholoj ( R1 R2CH-OH) normale finig\u0302as c\u0302e la ketono ( R1-R2C = o) scenejo.\nTerciaraj alkoholoj ( R1 R2 R3C-OH) estas rezistemaj al oksigenado."}, {"text_idx": "#000069", "text": "La rekta oksigenado de primaraj alkoholoj al karboksilacidoj normale enspezo per la ekvivalenta aldehido, kiu estas s\u0302ang\u0302ita per aldehidhidrato (R-CH (OH) 2) per reago kun akvo antau\u0306 ol g\u0302i povas esti plue oksigenita al la karboksilacido."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Reakciiloj utilaj por la transformo de primaraj alkoholoj al aldehidoj estas normale ankau\u0306 tau\u0306gaj por la oksigenado de sekundaraj alkoholoj al ketonoj.\nTiuj inkludas Collins-reakciilon kaj Dess-Martin periodinane.\nLa rekta oksigenado de primaraj alkoholoj al karboksilacidoj povas esti arang\u0302ita uzante kalian permanganaton au\u0306 la Jones-reakciilon."}, {"text_idx": "#000076", "text": "substanco, kiu trovig\u0302as en fermentintaj trinkaj\u0302oj, kaj kiun oni povas koncentri per distilado; pli precize nomata \"etilalkoholo\" au\u0306 \"etanolo\".\niu ajn ano de klaso de kemiaj kombinaj\u0302oj, el kiuj etilalkoholo estas unu."}, {"text_idx": "#000077", "text": "La vorto devenas de la araba al-kohl, kiel oni nomas antimonan sulfidon. La ligo estas, ke alkemiistoj izolis antimonan sulfuridon, (por uzo kiel kontrau\u0306sepsaj\u0302o kaj kosmetikaj\u0302o) per sublimado. Oni latinigis la vorton kiel alcohol, kaj uzis g\u0302in por nomi ankau\u0306 aliajn produktojn de sublimado au\u0306 distilado, inkluzivante la distilaj\u0302on de vino."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Malkovris unue la persoj en la araba imperio la metodon de distilado, per \"alambiko\" (distililo). Abu Bakr al Razi, persa kuracisto (864-925), unue priskribis science principojn de alkohola distilado, la ilojn bezonatajn, kaj elfarado de brando."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Aviceno, persa filozofo (980-1037) plibonigis la distililon per elpensado de la distil-serpento."}, {"text_idx": "#000080", "text": "Distililo kaj brando alvenis Andaluzion, kaj poste disvastig\u0302is tra Eu\u0306ropo. Ofte la monah\u0302oj en la abatejoj estis la unuaj produktantoj kaj vendistoj de tiaj \"akvoj\", kiel oni tiam ilin nomis. Tiel la abatejoj de Irlando jam distilis la uisce beatha en 1170, kiam la soldatoj de Henriko la 2-a (Anglio) invadis Irlandon."}, {"text_idx": "#000081", "text": "En 1661, per la distilado de buksa ligno, izolis Robert Boyle la substancon (ne tau\u0306ga por trinki), kiun li nomis spirit of box (spirito de bukso). Pli malfrue oni nomis tion substancon \"ligna alkoholo\", \"metilalkoholo\", \"metanolo\"."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Oni diras alkoholo, kiam oni pensas pri alkoholaj\u0302o, ebriigaj\u0302o, trinkaj\u0302o. La efika parto de la naturaj ebriigaj\u0302oj estas kemie etanolo."}, {"text_idx": "#000083", "text": "Malsanece c\u0302iama sopiro je alkoholo nomig\u0302as alkoholismo."}, {"text_idx": "#000084", "text": "En nuntempa kemio, la vorto \"alkoholo\" signifas ne nur la etanolon (au\u0306 etilalkoholon) en trinkaj\u0302oj. Anstatau\u0306e, la vorto signifas iun ajn anon de klaso de kombinaj\u0302oj, inter kiuj etanolo estas unu."}, {"text_idx": "#000085", "text": "Alkoholoj estas organikaj substancoj kun OH-grupo. Se la grupo ligig\u0302as al karbono de aromata ciklo temas pri fenoloj."}, {"text_idx": "#000086", "text": "alifata saturita alkoholo kiel etanolo (C2H5OH), metanolo (CH3OH)\nnesaturita alkoholo kiel vinilalkoholo (CH2=CH-CH2OH)\naromata alkoholo kiel benzila alkoholo\nheterocikla alkoholo kiel furfurila alkoholo"}, {"text_idx": "#000088", "text": "duvalora alkoholo kiel etilenalkoholo (glikolo)"}, {"text_idx": "#000089", "text": "Ili estas senkoloraj likvoj au\u0306 solidoj (se ili estas grandmolekulaj). La fizikaj kaj kemiaj proprecoj dependas de la loko de la OH-grupo kaj la bazmolekulo, aliaj funkciaj grupoj."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Nature trovig\u0302as multe en la volatilaj oleoj. Ili estas partoj (kiel esteroj) en oleoj kaj vaksoj."}, {"text_idx": "#000091", "text": "El tiuj kombinaj\u0302oj, kelkaj estas venenaj, ec\u0302 en malgrandaj kvantoj. Ekzemple, konsumo de metanolo (au\u0306 metilalkoholo) povas kau\u0306zi dumvivan blindecon, c\u0302ar la metabolo de mamulo s\u0302ang\u0302as g\u0302in en formaldehidon kaj formikan acidon."}]