[{"text_idx": "#000000", "text": "La kunularo de l' ringo"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Tamen c\u0302iu pado havas du finojn. Kaj ne ekzistas eloj, nur transoj.\nLasante postdorse la realan mondon, vi mars\u0302as ne en vakuon, c\u0302ar iu nova\nmondo devas premi vin en sia brakumo."}, {"text_idx": "#000005", "text": "C\u0302i-jaro felic\u0302as por la verda popolo, c\u0302ar en Esperanto aperis unu\nel kelko da plejaj libroj-pontoj. Ankorau\u0306 atendas sian tempon Cent\njaroj de soleco, Kronikoj de Sukceno,\nTeroj, sed la ora runo jam premsignitas sur la nigra kovrilo de la\nTolkiena La Mastro de la Ringoj, tradukita de William Auld, \u2014"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Frodo vivas! \u2014 kaj la koro hastigas sian ritmon sen klara proo, kaj\nmalvarmo tus\u0302as la spinon, kaj la lipoj reflustras la kvar silabojn, kiuj\nel c\u0302uo hazarde ig\u0302as certo, nepro, leg\u0302o."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Frodo vivas. Kvazau\u0306 magia s\u0302losil' al pordeto, post kiu pendas en aer'\ntransirinda ponto. Malfermu la libron je ajna pag\u0302o, kaj ne plu disigos\nkonversacia tablo vestitajn en grizo Bonon kaj Malbonon, ne plu vi devos\nelspezi viajn pensojn kaj vian orvaloran tempon por solvado de memsolvig\u0302ontaj\nproblemetoj, por teda umado ripetig\u0302anta c\u0302iutage kaj c\u0302iumonate. C\u0302ar\ntrans la ponto vin c\u0302iam pretas renkonti ne c\u0302i tiu reala mondeto, sed"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Kie homoj ne pretendas esti la supro de la naturo, sed trovas sian lokon\ninter elfoj, gnomoj, entoj, agloj... kaj drakoj, homlupoj, orkoj, troloj..."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Kaj ne la apero de la homo estas la komenca punkto de la monda historio,\n\u2014 male la lasta gasto venis preskau\u0306 post disiro de aliaj, por resti\nfine en trista solo, c\u0302e lignofajro sub nokta c\u0302iel' recitonte fabelojn"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Pri antikvaj j\u0302uroj kaj enkatenigaj malbenoj, metiaj mastroj kaj iliaj\nsignifoplenaj kreaj\u0302oj, pri c\u0302iama milito de Nigro kontrau\u0306 Blanko kaj\nlamento de disig\u0302antaj amikoj, pri gentoj de arbaroj kaj dentoj de montaj\ninternoj, pri devo de elektito kaj mirakla Valinoro \u2014 insulo de eterna"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Tri recenzoj pri unu libro (unua)"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ringoj, elfoj, hobitoj... Planedo Ardao."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mi \u201csukcesis\u201d neniam legi Tolkien nacilingve, do legado de la Esperanta eldono estis mia unua renkonto kun tiu stranga kaj mirakla mondo. Tro malrapida kaj pena estis la legado \u2014 mi baraktis en amaso de person- kaj lok-nomoj, plurfoje devis rerigardi antau\u0306ajn pag\u0302ojn kaj la mapojn de la Mez-Tero kaj de la Provinco. Mi ne \u201cfanatikig\u0302is\u201d pri tiu fikcia mondo, eble c\u0302ar mi jam maljunas? Eble ec\u0302 mi bedau\u0306ru pri tio \u2014 ja mi ne povas trovi vere indajn vortojn por omag\u0302i tiun elstaran libron. Tial mi preferas cedi la parolon al miaj pli junaj geamikoj."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Tri recenzoj pri unu libro (dua)"}, {"text_idx": "#000019", "text": "La libroj de profesoro Tolkien penetris nian mondon, kaj la mondo devas modifi sin."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Jam hontindas ne scii, kio estas hobitoj kaj nazguloj, jam aperis amaso da anekdotoj pri Sau\u0306rono kaj Gandalfo, jam estas kompilata de M.Ramanou\u0306ski en Minsk elf-Esperanta vortaro (pri la elf-angla kaj elf-rusa ec\u0302 paroli superfluas), jam aperis dau\u0306rigoj far popularaj scienc-fikciaj verkistoj, kaj oni apenau\u0306 povas nombri la mokaj\u0302ojn kaj perversaj\u0302ojn."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Sed kial? Kial tiel allogaj ig\u0302is tiuj libroj, ke multaj sag\u0302aj (kaj ne tre sag\u0302aj) talentaj (kaj ne tiel talentaj) homoj, sendepende de la sekso, nacieco, log\u0302loko kaj politika situacio \u2014 de la paca Novosibirsk g\u0302is sufic\u0302e malkomfortaj Bakuo kaj Jerevano \u2014 kudras mantelojn, plektas mas\u0302c\u0302emizojn, fabrikas glavojn kaj sagojn, elpensas por si kaj por aliaj ludnomojn k.t.p.? Ne 10\u201412-jaruloj, ekde pratempo ludintaj Robin Good, \u2014 ec\u0302 post la trideka vivojaro oni ne malpli verve skermas, pafas, kantas..."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Mi provis analizi, almenau\u0306 lau\u0306 la pli konata por mi eu\u0306ropa parto de eksa USSR."}, {"text_idx": "#000025", "text": "En la tolkiena movado c\u0302eestas tio, sen kio jam komencas sufokig\u0302i la\nmondo: romantiko, heroaj\u0302oj. Viro povas senti sin vire: en kiraso, kun\nglavo \u2014 dum batalo; virino \u2014 virine: leg\u0302era mantelo, ornamaj\u0302oj strangaj\npor nia tempo (memfarita diademo sen diamantoj, sed ne gravas) kaj ponardo\nsubmantele. Gitaro bonas por c\u0302iuj: menestrelojn (preskau\u0306 oficiala statuso)\noni s\u0302atas, estimas kaj nutras."}, {"text_idx": "#000027", "text": "2. La tolkiena movado estas, antau\u0306 c\u0302io, komunumo de homoj, por kiuj\nagrablas esti kune. Sag\u0302ulo diris: ``La g\u0302angala slogano \u201cNi estas de\nla sama sango: vi kaj mi\u201d transformig\u0302is. Nun pli korekte direndas: ni\nestas de la sama anaro''. Trovi sian anaron ne tre simplas. Sed la trovintoj\nspertas mirindaj\u0302ojn. Mi neniam forgesos, kiel mi kun mia amiko venis en\nabsolute nekonatan por mi urbon Kazanj, kaj la unua renkontito, kiun ni\ndemandis pri la vojo je la duono post la sesa matene, evidentig\u0302is tolkienulo."}, {"text_idx": "#000028", "text": "3. Plia stimulo, malpli rimarkebla (g\u0302i mirigus bonmoran kristanon Tolkien)\npor la hodiau\u0306a eksploda disvastig\u0302o de la tolkienismo estas kunfandig\u0302o"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Unu el la sekvoj ig\u0302is opozicio al kristanismo (F = -F, evidente). Limigante\nmin per mia temo, mi diru, ke la romantiko de \u201cnigra disidenteco\u201d en\nla tolkienismo prosperas kaj ne velkas. Sorc\u0302ado pli noblas ol kredo, c\u0302ar\nmagio estas krea procezo... Kie estas bono kaj kie malbono?.. Kion skribis\nhindaj au\u0306 persaj historiistoj pri Aleksandro la Macedona?"}, {"text_idx": "#000033", "text": "4. La tolkienismo bonas, c\u0302ar g\u0302i ne metas limojn por sinesprimo. Se\nvi subtenas la \u201cnigrajn\u201d, estu Melkoro au\u0306 simpla orko, se \u2014 la helajn,\nestu Frodo au\u0306 ec\u0302 Iluvataro (se vi malsanas je manio de grandiozo). Troveblas\nloko por anarkiistoj, kosmopolitoj k.t.p. Se nenio tau\u0306gas por vi, kreu\nion propran; se vi tute ne emas ludi, simple kaptu plezuron en baladoj\nkaj parodioj. \u201cNi vojag\u0302as, ni serc\u0302as ringojn.\u201d"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Legu, gesinjoroj. Vi ne bedau\u0306ros. Sed memoru la konatan anekdoton pri\nla stadioj de la tolkienismo:"}]