[{"text_idx": "#000000", "text": "La komitato de UEA havas nenion por diri"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Grandaj defioj staras antau\u0306 UEA, sed la supera organo de la asocio preskau\u0306 plene silentig\u0302is. Ajna diskuto mankas, en aprilo aperis nur manpleno da rutinaj diskonigoj en la komitata retlisto. \u201dG\u0302i atendas, sed ne havos kialon ne aktivi post nelonge\u201d, klarigas la prezidanto de UEA."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Nur dek mesag\u0302oj aperis en la reta diskutejo de la komitato de UEA dum la pasinta aprilo. Tiu estas malrekordo dum la trijara ekzisto de la nuna retlisto, kiu estis starigita en majo 2020 por anstatau\u0306i la malnovan diskutejon c\u0302e la servo Yahoo, kiu c\u0302esis funkcii."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Dum la lastaj tri jaroj aperis mezume 76 mes\u0302ag\u0302oj monate en la komitata diskutejo. En periodoj de vigla diskutado la monata kvanto de mesag\u0302oj variis inter 100 kaj 150, kaj en au\u0306gusto 2020 g\u0302i atingis 195. En tiu tempo estis diskutata interalie raporto pri \u201cfinanca resanigo\u201d de la asocio."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Nun alvenis tempo por realigi la c\u0302efan parton de tiu \u201cresanigo\u201d, nome la vendon de la oficeja domo en Nieuwe Binnenweg 176, sed la okazaj\u0302oj c\u0302irkau\u0306 la Centra Oficejo s\u0302ajne c\u0302esis interesi la komitatanojn. C\u0302ia diskuto en la komitata retlisto s\u0302rumpis, kaj en marto 2023 atingis la absolutan malrekordon de nur 10 mesag\u0302oj dum la tuta monato."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Preskau\u0306 c\u0302iuj mesag\u0302oj estis rutinaj\u0302oj sen rekta rilato al la laboro de la komitato. Plej konkreta estis mesag\u0302o de Renato Corsetti, kiu agitis por \u201cvalorigi la 26-an de julio kiel tagon de Esperanto\u201d."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Temas pri la ne aparte realisma ideo, ke Unesko povus deklari la apertagon de la Unua Libro internacia tago de Esperanto."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Afis\u0302o por diskonigi la proponatan internacian \u201cEsperanto-tagon\u201d."}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u2013 Ni tre dankas la iniciaton de la laborgrupeto, kun la bela afis\u0302o. Kiam li estis Estrarano, Trezoro multe laboris por antau\u0306enigi la ideon peti tiun deklaron de Unesko. Franc\u0327ois [Lo Jacomo] entuziasme transprenis la laboron c\u0302e Unesko. Ju pli ni multflanke strebos antau\u0306e por vidigi la Tagon, des pli ni preparig\u0302os por la momento kiam ni estos pretaj prezenti la proponon al Unesko."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Renato Corsetti atentigis, ke lia alvoko ne aktivigis la komitatanojn:"}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u2013 Dankon, Dunkan, pro la subteno. Ni provas helpi Franc\u0327ois, sed sen la helpo de la komitatanoj kaj de la landaj asocioj ni ne povos atingi multon, sed ni provas."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Tre granda parto el la mesag\u0302oj en la komitata diskutejo estas verkita de manpleno da personoj. El la entute 2 683 mesag\u0302oj aperintaj en la retlisto dum la pasintaj tri jaroj, Renato Corsetti verkis 304, Stefan MacGill 298, Aleks Kadar 190 kaj Fernando Maia 147. Sume tiuj kvar personoj respondecis do pri 35 procentoj el la mesag\u0302oj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La mesag\u0302oj de MacGill grandparte estas EKO-cirkuleroj, kiuj estas amase sendataj al multaj adresoj. G\u0302enerale la komunikado en la komitata listo grandparte estas unudirekta. Malofte okazas tie diskuto pri temoj, pri kiuj disputas la cetera esperantistaro."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Tipa ekzemplo estas la decido de la estraro de UEA kongresi en Tanzanio. Nek antau\u0306 la decido, nek post g\u0302i aperis en la komitata listo ajna diskuto pri la meritoj kaj malmeritoj de la kongreslando, kie samseksemuloj estas konsiderataj krimuloj."}, {"text_idx": "#000015", "text": "La decido pri la kongreslando estis diskonigita en EKO-cirkulero kun la aldona atentigo: \u201cTutpag\u0302a bilda prezento pri la bestoj en Tanzanio en la PDF. Indas rigardi!\u201d"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Pri la c\u0302efaj nunaj defioj de UEA \u2013 la sorto de la Centra Oficejo, la biblioteko, la libroservo kaj la baldau\u0306 dekjarig\u0302onta reteja projekto \u2013 neniu vorto aperis dum longa tempo. La lasta tiutema mesag\u0302o estis sendita de la estraro la 8-an de januaro 2023, reage al demandoj senditaj de Libera Folio."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Tiam eblis ekscii, ke \u201cla Estraro serc\u0302adas\u201d novan hejmon por la biblioteko Hector Hodler, la libroservo \u201cseninterrompe funkcios\u201d, c\u0302ar la libroservisto Ionel Onet\u0327 \u201ckonsentis dej\u0302ori kelkajn pliajn monatojn\u201d. Pri la sorto de la domo en Nieuwe Binnenweg la estraro povis informi nur, ke g\u0302i ja estas vendata, sed ne estis trovita ac\u0302etanto."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Tiuj mankohavaj informoj vekis nenian reagon c\u0302e la komitato, kaj post tiam nenio estis dirita en la komitata listo pri tiuj gravaj temoj."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Ec\u0302 pli forgesita estas la reteja renovigo, por kiu UEA en decembro 2022 decidis bug\u0302eti pliajn 18 000 eu\u0306rojn. Pri tiu temo s\u0302ajne nenio entute estis dirita en la komitataj diskutoj post junio 2022, kiam Martin Scha\u0308ffer raportis, ke \u201cla laboroj multe progresis\u201d, sed ke TEJO ricevos plian pagon nur kiam la fina rezulto estos liverita lau\u0306 la kontrakto. Tiu informo vokis nenian reagon."}, {"text_idx": "#000024", "text": "En majo g\u0302is nun aperis nur unu mesag\u0302o en la komitata diskutejo. G\u0302i estas la rutina EKO-komuniko, dissendita de Stefan MacGill."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Alklaku por kunhavigi c\u0302e Facebook(Malfermig\u0302as en nova fenestro)Alklaku por kunhavigi per Telegramo(Malfermig\u0302as en nova fenestro)Click to share on Mastodon(Malfermig\u0302as en nova fenestro)"}, {"text_idx": "#000026", "text": "IJK 2024 okazos en Litovio"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Tiu c\u0302i artikolo malfruas kelkajn jarojn, eble ec\u0302 jardekon."}, {"text_idx": "#000030", "text": "G\u0302uste pro la pigreco kaj neinteresiteco de la komitato Maia kaj Charters povis nepunite detrui UEA."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Mi ne volas opinii nun pri la prava au\u0306 malprava (mal)punindeco de Charters kaj Maia sed ja volas rememorigi, ke la estraro komencinta en 2019 maldungadi oficistojn (kio, kiel mi siatempe komentis, estis la komenco de la fino) kaj lanc\u0302inta en 2013 la multekostegan projekton pri la neniam finota grandioza retejo (kio tra la jaroj i.a. forte subfosis la reputacion de la asocio) ne estis la estraro de Charters kaj Maia. Cui honorem honorem."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Charters kaj Maia fakte estis la lastaj, kiuj ankorau\u0306 povis s\u0302ang\u0302i la sorton de UEA.\nAnstatau\u0306e ili dau\u0306rigis la detruadon komencintan sub Fettes kaj nomumis sin mem ekzekutistoj.\nNe gravas al mi, kiel vi taksas tion, sed en mia opinio, tio faras ilin ec\u0302 pli kulpaj."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Cetere, oni ne devis esti profeto por vidi en 2019 la finon de UEA, ne nur la komencon de la fino.\nFakte UEA c\u0302esis normale funkcii post la pensiig\u0302o de Osmo Buller."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Mi volas defendi neniun \u2013 bv. relegi kaj kompreni la frazon \u201cMi ne volas opinii nun pri la prava au\u0306 malprava (mal)punindeco de Charters kaj Maia\u201d. S\u0302ajnis al mi tute klara, sed vi evidente (mis)komprenas lau\u0306plac\u0302e, ne por la unua fojo."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Inter tio, kion homoj diras, volas kaj faras \u2013 estas granda diferenco."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Vi klopodas verve defendi kaj minimumigi la kulpon de la nunaj respondeculoj.\nTamen je pli ol lamentinda provo vi ne sukcesas."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Kiam en la hejmo estas tumultoj, kulpas unualoke la hejmestro.\nSe grupo malbone funkcias, kulpas unualoke la estraro de la grupo."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Jam en 2006 mi proponis labormetoton al la komitato. Oni iel komencis kaj poste, eble pro konservemo, oni reiris al la siatempa kutimo. Mia propono koncernis la diskutojn en la komitato."}, {"text_idx": "#000044", "text": "En (1) oni nur informu la komitatanojn pri io. Ili povos reagi au ne.\nEn (2) estu tagordo de la diskuto, kaj poste estos raporto kaj konkludo. Tio signifas, ke komitatanoj partoprenos la retan kunsidon.\nLa tria punkto koncernas vochdonojn retajn en la komitato, dam la kvara estas periodajho kiu regule aperu por resumi kion la komitato faris. Tiu chi cirkulero povus esti dumonata au trimonata, ktp."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Se nun aperas, ke la komitato ne bone movighas, kiu UNUALOKE kulpas, tiu estas la estraro de UEA kun la prezidanto che la supro."}, {"text_idx": "#000047", "text": "La silentado kaj silentigo estas komuna malbonaj\u0302o en Esperantujo, ne nur en UEA. La situacio en SAT estas ec\u0302 pli malbona, c\u0302ar la silentado de prezidanto kaj komitatanoj farig\u0302is la normo en la diskutejo. La resanig\u0302o de nia movado komencig\u0302os nur kiam en diskutejoj estos sincera interparolado anstatau\u0306 silentado."}, {"text_idx": "#000051", "text": "G\u0302i devus esti \u201csimpla\u201d Esperanto-asocio, lingva asocio, kiu disvastigas la lingvon kaj interligas la esperantistojn.\nEstas klare, mi supozas, ke UEA jam delonge ne plu plenumas tiun rolon."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Ni bezonas asocion, kiu okupig\u0302os pri la lingvo, kaj pri la \u201cordinara popolo\u201d. Nova asocio ne devas esti \u201cen konsultaj rilatoj kun Unuig\u0302intaj Nacioj\u201d: Tiu frapfrazo de UEA iam donis prestig\u0302on al la lingvo, kiam mi 15-jarulo lernis la lingvon fine de la okdekaj jaroj en la antau\u0306a jarmilo, sed nuntempe tio ne plu impresas homojn.\nUEA tro longe estis asocio de (preskau\u0306) nur intelektuloj: nia kara lingvo tamen havis, havas, kaj bezonas homojn el c\u0302iaj tavoloj de la socio.\nNova asocio devus miaopinie forte atenti tion."}, {"text_idx": "#000055", "text": "UEA de Hodler havis individuan membrecon, sed estis detruita. Ni devas lerni la lecionojn de la historio k kompreni la kialojn de c\u0302i tiu detruo. En preskau\u0306 c\u0302iuj similaj okazoj kulpas ne nur eksteraj obstakloj, sed la indiferenta amaso da esperantistoj, kiu ebligas al e-friponoj kapti la potencon. Tial ni ne devas ripeti la erarojn denove. La nova estonta organizo havu ne nur individuan membrecon, sed ankau\u0306 ideologian bazon. Nur neu\u0306trala lingva fundamento ne provizas fortikan bazon por organizo.\nSe ni volas reveni al UEA de Hodler, tiam ni devas rememori liajn pensojn.\nHodler speciale interesig\u0302is pri socialaj demandoj. Privat skribis pri li: \u201cAl tio, kion iniciatis la genio de Zamenhof sur kampo lingva, li aldonis la necesan bazon sur la kampo socia.\u201d\nNuna UEA estas hipokrite neu\u0306trala rilate al politiko kaj sociaj demandoj.\nPor Hodler la esperantismo estis unuavice socia afero kun la penado prepari internacian tuthomaran popolon.\n\u201cSe sur la nunaj ruinoj ni volas konstrui novan domon, oni bezonos tiujn laboristojn, kiujn ne timigos la malfacilaj\u0302oj de la rekonstruo. Ni esperantistoj, estu la embrio de tiuj elitoj. Por inde plenumi nian taskon, ni konservu nian idealon kaj ne lasu nin subpremi de la malespero au\u0306 de la bedau\u0306ro.\u201d (Hodler)"}, {"text_idx": "#000058", "text": "Se onta asocio havus ankau\u0306 (al)eksteran ideologion kaj politikon, tio signifus, ke estonte g\u0302i devus jug\u0302i, almenau\u0306 havi opinion pri konfliktoj kaj tio povus endang\u0302erigi la asocion. Kaj verdire, mi ne kredas, ke nia E-popoleto povos signife influi la grandajn mondajn eventojn."}, {"text_idx": "#000059", "text": "En Nederlando oni emas diri: se vi volas s\u0302ang\u0302i la mondon, komencu c\u0302e vi mem, do se ene de nova, onta asocio oni povus organizi honestan, pacan kaj entuziasman kunlaboron por la antau\u0306enigo de Esperanto, tio jam estus grava pas\u0302o kaj praktike multe pli signifa ol la \u201cgrandaj ideologiaj vortoj\u201d de ekzemple UEA, kiuj tamen praktike montrig\u0302as malplenaj \u2013> ekz. la ridindaj konduto kaj deklaroj c\u0302irkau\u0306 la rusa militado en Ukrainujo kaj la organizo de UK en lando, kiu krimuligas gejojn."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Tamen onta asocio plej okupig\u0302u pri la disvastigo kaj popularigo de Esperanto, kaj la disponigo de lerniloj \u2013 c\u0302ar tiuj kampoj estas kruele neglektitaj de la mos\u0302toj en UEA:"}, {"text_idx": "#000062", "text": "Mi demandas min: Dum la UEA-\u201celito\u201d lukse kongresos en Tanzanio, kiom da eu\u0306roj fluos al lerniloj kaj la disvastigo de la lingvo, kun la celo ebligi lernadon de la lingvo al tiuj, kiuj ne havas rimedojn?"}, {"text_idx": "#000064", "text": "La elekto de A komitatanoj estas automata kaj neniu povas kontroli la taugecon de la elektito.\nLa elekto de la komitatanoj B povus liveri bonajn kandidatojn, sed okazas, ke ne okazas la elekto kaj oni prenas nur la homojn en nombro postulata de la statuto de UEA.\nNur C-komitatanoj povus esti pli bonaj, sed ankau tie ofte okazas \u201cmisoj\u2019. Io aperis en la lasta elekto de C-komitatanoj. Osmo BULLER kaj Boris MANDIOLA kontraustaris elekton de afrikano ne pro la ne-kompetenteco/taugeco de la homo, sed nur pro la fakto, ke la homo pozitive kritikas la laborojn de Osmo kaj Boris.\nPlia kialo estas tio, kion iu jam menciis. Oni NUR PRO HONORO sidas en la segho komitata.\nNun chu necesas shangho de la elektomaniero?"}, {"text_idx": "#000065", "text": "Per ambau\u030c manoj mi subtenas deklaron fare de UNESKO la 26an de Julio kiel festa tago: la 26an de Julio 1987 naskig\u0302is mi filino (fakte, jaro ne gravas: c\u0302u 1887 au\u030c 1987)."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Ne nur la komitato havas nenion por diri, sed en UEA oni silentas g\u0302enerale. Tradicie la revuo servis kiel diskutejo. Tiel devus esti ankau\u0306 nun, c\u0302ar malgrau\u0306 dau\u0306ra s\u0302rumpado g\u0302ia abonantaro plu estas multe pli granda ol ekz. la retlisto uea-membroj. Neniu memoras, kiam la revuo ankorau\u0306 havis aktivan rubrikon de leteroj de legantoj. C\u0302i-jare aperis unu teksto kun la rubrik-kapo \u201cLetero de leganto\u201d, sed tems pri naiva reklamo de japana ric\u0302ulo por sia sensenca gazetara reklamkampanjo. C\u0302u vere la redakcio ne ricevas reagojn pri la enhavo, pri la agado de UEA au\u0306 pri aliaj temoj? Ili estas natura fonto, el kiu c\u0302erpi por rubriko de legantoj. Eble reagoj vere ne venas, c\u0302ar pro la manko de rubriko por ili oni konkludas, ke reagoj ne estas atendataj kaj c\u0302iukaze ne publikigotaj. Se c\u0302iunumere estus tia rubriko, certe ne mankus ankau\u0306 komentoj pri la menciita finvenkaj\u0302o de la ric\u0302a japano. Rubriko de reagoj plivigligus la tedan revuon kaj samtempe la vivon de la asocio."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Fakte, jam delonge, la asocio ne plu vekas ajnan atenton de la interna nek de la ekstera publiko. Ni 60-jaruloj (ne parolante pri la 70-, 80-, 90- kaj 100-jaruloj) jam malofte aktivas kaj en mallonga tempoperspektivo malaperos el la mondo. Tiujn, kiuj nun lernas la lingvon, ne aparte allogas la kongresoj de olduloj kaj la kolora, multekosta, neiteresa revuo. Kaj la ceter\u2019? Eble restos iom da reta literaturo?!"}, {"text_idx": "#000069", "text": "La revuo \u2018ESPERANTO\u2019 tamen valoregas char surpapere kaj en la etero ghi estas tre profesie elmontrita por vasta legantaro. Ke relative malmultaj junaj esperantistoj en la nuno ghin abonas estas portempa problemo, Dio donu! La norda somero de 2023 koincidas kun la kulmino de mia tridek jara kampanjo por esperantistigi junajn bahaanojn. * (Parenteze, aperis nekontestite en \u2018Esperanto sub la suda kruco\u2019, ke preskau duono de la UEA-a membraro en fakaj kaj grupigitaj organizoj apartenas al filozofiaj au religiaj organizoj.)"}, {"text_idx": "#000070", "text": "* Tiucele aperos pagita anonco (tamen malavare rabatita char en la urbocentro de Adelajdo mi jam du jarojn okazigas senpagajn Esperanto-lecionojn en mia nov-farejo) en la junia eldono (samkiel en du baldauaj eldonoj de \u2018LA ONDO\u2019) por informi junajn samreligianojn miajn pri la esperantisteco de la fondinto de bahaismo jam en 1890. La redaktoro de \u2018MONATO\u2019 afable konfirmis ke en onta eldono aperos similtema letereto. Vera konsultado okazas en Esperantujo. \ud83d\ude42"}, {"text_idx": "#000071", "text": "Fakte ankau\u0306 tio montras la katastrofon, kiu(n) UEA kreis kaj estas nun.\nG\u0302uste en tempo de abundaj komunikmanieroj g\u0302i havas c\u0302iajn ilojn por esti proksima ankau\u0306 al malpli junaj esperantistoj, sed... ankau\u0306 c\u0302i-terene neniu serioza provo teni tiujn membrojn kaj oferti ion allogan al ili."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Se Esperanto postvivos, estos malgrau\u0306 UEA, certe ne dank\u2019 al g\u0302i."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Mi retrovis en al arkivo de LF la artikolon de Steven Brewer: UEA devas eliri el sia morta spiralo, kiun Steven aperigis en 2011. Kompreneble ne nur li vidis la problemojn de UEA. Post 12 jaroj la asocio estas en la spiralo multe pli profunde!"}, {"text_idx": "#000075", "text": "Bonvolu spekti de foto malric\u0302a afrika virino (\u201cLibera folio\u201d) \u2013 c\u0302i tio estas aspekto Esperanton. Kaj komparu g\u0302in kun aspekto de homo kiu parolas en angla lingvo kreis per filmoj golivudo kaj amasinformiloj \u2013 c\u0302i tio estas sukcesa viro kiu veturas en au\u0306tomobilo, uzas komputilo, havas de sciadoj, erudicio. Kiam Esperanto estos asociadi pri sukceso, sciado c\u0302i tiu lingvo estos interesa por homoj."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Mi samopinias kun vi, ke la foto kaj la teksto estas tre malbone elektitaj. Ne pro la \u201cmalric\u0302a afrika virino\u201d sed pro la maldekstremeco, kiun g\u0302i elradias. En okcidentaj landoj, c\u0302iam pli da homoj ne plu volas au\u0306di pri \u201cdau\u0306ripoveco\u201d \u201cklimats\u0302ang\u0302o\u201d ktp.\nKaj \u201cmonda paco\u201d kaj \u201cdialogo\u201d estas pli utopiaj nun pli ol iam...\nUEA bone sukcesis portreti sin kiel klubeto de maldekstremuloj. Kompreneble tio g\u0302i ankau\u0306 estas kaj tial tute ne plu universala nek neu\u0306trala. Ni, la esperantistaro urg\u0302e bezonas novan asocion por reprezenti la lingvon kaj la komunumon."}, {"text_idx": "#000077", "text": "Vera problemo, miavide, estas ne la foto kaj ne la sloganoj, sed verbo \u201claboras\u201d. Kio do estas rezulto de c\u0302i tiu laboro?"}, {"text_idx": "#000078", "text": "Ekzemple, iu bonintenca j\u0302urnalisto tute sincere decidos rakonti pri la laboro de Esperanto. Certe, ni akceptos lin kun malfermitaj brakoj, sed kion ni povos demonstri al li kaj al lia legantaro? Ja c\u0302io, kion ni disponas, estas de vidpunkto de la ekstera publiko tiom mizera kaj sensignifa, ke ajnaj pretendoj je \u201cgraveco\u201d de Esperanto (ja la propono pri la \u201cEsperanto-tago\u201d bazig\u0302as g\u0302uste sur tio) povas aspekti nur ridinde. Se ni volas s\u0302ang\u0302i la mondon, ni devas komenci de ni mem. Oni kredas ne vortojn, sed agojn. Se tiaj agoj estos, oni atentos Esperanton."}, {"text_idx": "#000079", "text": "La mondo venos al ni nur tiam, kiam g\u0302i vidos en ni potencon."}, {"text_idx": "#000081", "text": "La ideo, ke \u201clingvo laboras\u201d por io, estas sensenca. Lingvoj laboras por nenio, ili nur ekzistas kiel rimedoj de komunikado. La slogano atestas pri intelekta mizero."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Prezidanto Charters vivas en paralela mondo, s\u0302ajnas al mi. Mi komunikis al li mian malkontentegon pri la decido kongresi en Tanzanio pro la nazisimila sinteno al GLAT-uloj, kaj c\u0302u vi scias, kion li respondis? Li pensas, ke la kongresado de UEA estos subteno al jug\u0302istoj de afrika homrajta kortumo, kaj ke la c\u0302eesto de UEA do povos pozitive influi gejajn rajtojn en Tanzanio...\nJes la \u201cpretendoj je la graveco de Esperanto\u201d estas nemezureble grandaj ridindaj kaj komplete idiotaj."}, {"text_idx": "#000088", "text": "Nu, ni c\u0302iuj jam bone scias vian rilaton al UEA, tamen vi ja preteratentas la plej gravan. En mia supra komento mi skrbis ne pri UEA, sed pri la tuta Esperanta komunumo. Jes, UEA ne okupig\u0302as pri agado vere enda, sed tio ja ne malebligas al aliaj fari g\u0302in. Tamen s\u0302ajnas, ke neniu en tuta Esperantujo strebas fari ion, kio kapablus konkuri por atento de la ekstera mondo. Tio c\u0302i estas la kerna problemo, kaj ne la Estraro."}, {"text_idx": "#000089", "text": "Bedau\u0306rinde vi forgesas, ke la plej granda kapitalo amasigita dum generacioj de energie laborantaj por la bona kau\u0306zo esperantistoj trovig\u0302as g\u0302uste c\u0302e UEA.\nLa Esperantan komunumon c\u0302iam konsistigis UEA je kiom, 80 elcentoj?\nSe vi volas \u201ckonkuri por atento de la ekstera mondo\u201d, vi bezonos monon, ec\u0302 multe da.\nDo lau\u0306 mi tamen la kerna problemo estas UEA, g\u0302ia komitato kaj la estraro. La \u201cAsocio\u201d c\u0302iam estis centra, sed morta nun.\nLa problemo estas, ke se iu mortas, kutime aliaj heredas monon. Sed c\u0302i-kaze la mortinto dau\u0306re posedas la monon kaj tiu mono ne laboras por Esperanto."}, {"text_idx": "#000090", "text": "La problemo ne estas, ke ekster UEA esperantistoj ne farus ion por Esperanto. La problemo estas, ke la plimulto de la \u201ckomunuma\u201d mono de la esperantistaro trovig\u0302as c\u0302e UEA, kaj ke ind(eg)aj projektoj ekster UEA ne au\u0306 apenau\u0306 povas profiti je tiu mono.\nUEA elspezis....kiom por propra neniam aperanta retpag\u0302aro? Mi ne remac\u0302os tion, sed imagu se tiu au\u0306 ec\u0302 nur triono de tiu mono estus investita en edukado.net?"}, {"text_idx": "#000092", "text": "La kerna problemo estas, ke Esperanto estas zombia lingvo, c\u0302ar la revo de Zamenhof ne sukcesis realig\u0302i, kaj la angla estas la vera internacia lingvo."}, {"text_idx": "#000093", "text": "La inerciaj, zombiaj organizoj kiel UEA estas nur simptomo de tiu c\u0302i realo, ne la kau\u0306zo."}, {"text_idx": "#000094", "text": "Nu, tio dependas de tio, kion oni nomas \u201cinternacia\u201d. Por mi, la angla lingvo estas ligita al specifaj kulturoj, landoj kaj popoloj, do neniam povas esti tiel internacia kiel Esperanto."}, {"text_idx": "#000095", "text": "Aserti, ke UEA estus \u201czombia\u201d pro tio, ke alia granda lingvo regas la mondon estas plene absurda c\u0302ar tiel jam estas de la naskig\u0302o de Esperanto kaj UEA g\u0302is almenau\u0306 2000 kaj eble ec\u0302 iom poste estis respektinda kaj vigla asocio."}, {"text_idx": "#000096", "text": "Ne, la problemo estas absoluta malkompetentego kaj detruemo de la nunaj gvidantoj kaj neinteresig\u0302o flanke de la komitato de UEA."}, {"text_idx": "#000097", "text": "Mi ne dirus \u201cplene absurda\u201d. La Angla ne estis same internacia kaj disvastigata kiel nun antaux cent aux ecx tridek jaroj."}, {"text_idx": "#000098", "text": "C\u0302irkau\u0306 1 en 8 de la monda populacio parolas la anglan je bonan nivelon."}, {"text_idx": "#000099", "text": "Kio estas la procento de la homaro, kiu parolas Esperanton je bona nivelo!?"}, {"text_idx": "#000100", "text": "C\u0302u? Mi certas, ke en Francio la proporcio ne ec\u0302 atingas 1 en 10...\nKrom se vi konsideras, ke kapablo mendi bieron estas sufic\u0302e bona nivelo.\n(tamen se la kelnero demandas \u201cstout or ale?\u201d, ec\u0302 tiu proporcio draste falas...)"}, {"text_idx": "#000101", "text": "Ethnologue diras ke 1,5 miliardoj parolas la anglan. Do proksimume 1 el 5."}, {"text_idx": "#000102", "text": "Ec\u0302 la esperantisto propagandisto Claude Piron, diris ke 10% de la homaro, parolas la anglan c\u0302e bonan nivelon."}, {"text_idx": "#000103", "text": "Se la angla (kun c\u0302irkau\u0306 miliardo da parolantoj) ne estas \u2013 lau\u0306 vi \u2013 la vera internacia lingvo, kio do estas Eo? Kies realisme havas c\u0302irkau\u0306 50-75,000 parolantojn (je bona nivelo)?!"}, {"text_idx": "#000104", "text": "Kaj ne nur en Francujo, Tjeri.\nMi, nederlandano havas C-2 kapablon pri la angla, sed kiam mi travojag\u0302is Londonon, kompreni la unue renkontitan homon por demandi pri la vojo montrig\u0302is tre malfacile. Poste en Kimrujo mi tamen povis bone kompreni la homojn angle.\nSufic\u0302e amuze, en Parizo mi havis nenian problemon rilate la francan."}, {"text_idx": "#000105", "text": "Mi ne parolis tiurilate specife pri la angla. En la pli frua tempo de Esperanto la franca rolis kiel monda lingvo."}, {"text_idx": "#000106", "text": "La tuta vortprovizo de Esperanto devenas el eu\u0306ropaj lingvoj. Same kiel la angla."}, {"text_idx": "#000107", "text": "Nun la angla estas disvastigita tra la mondo, kaj havas pli da nedenaskaj parolantoj ol denaskaj parolantoj."}, {"text_idx": "#000108", "text": "G\u0302i plenumas la revon de Zamenhof, kaj funkcias kiel li planis por Esperanto."}, {"text_idx": "#000109", "text": "\u201cAserti, ke UEA estus \u201czombio\u201d, c\u0302ar alia granda lingvo regas la mondon, estas tute absurde, c\u0302ar g\u0302i estis tiel ekde la naskig\u0302o de Esperanto kaj UEA g\u0302is almenau\u0306 2000 kaj eble ec\u0302 iom poste g\u0302i estis estiminda kaj vigla. asocio.\u201d"}, {"text_idx": "#000110", "text": "En la vivperiodo de Zamenhof, revoj kiel la \u201cfina venko\u201d estis seriozaj aferoj por la esperantistoj. Nuntempe tamen estas klare, ke tiu celo ne estas atingebla, kaj la angla venkis kaj regas kiel la vera internacia lingvo."}, {"text_idx": "#000111", "text": "Pro tiu fakto, la esperantistoj devas alfronti la realon, ke Esperanto estas nur hobia lingvo, \u2013 kaj la \u201cnormaluloj\u201d ne trovas c\u0302i tiun s\u0302atokupon interesa. (la minoritato de \u201cnormalaj homoj\u201d, kiuj ec\u0302 au\u0306dis pri Esperanto)."}, {"text_idx": "#000112", "text": "Lau\u0306 mia honesta opinio, estus granda sukceso, se Esperanto atingus \u2018nur\u2019 10 milionojn da parolantoj."}, {"text_idx": "#000113", "text": "Kaj probable j\u0302us por tiu celo Esperanto bezonas multajn milionulojn investi en la lingvon."}, {"text_idx": "#000114", "text": "Do jes, forj\u0302etu UEA, sed kiu investus la milionojn necesajn en la disvastigo de la nobla hobio de Esperanto, en la realeco?"}, {"text_idx": "#000115", "text": "Tre malfacile antau\u0306vidi tion, bedau\u0306rinde."}, {"text_idx": "#000116", "text": "Lau\u0306 mia opinio, la Fina Venko tute eblas kaj g\u0302uste nuntempe \u2014 unuan fojon en la historio de la lingvo \u2014 aperis kondic\u0302oj por tio."}, {"text_idx": "#000117", "text": "Tamen por ekvidi c\u0302i tiujn kondic\u0302ojn, ni devas ekkonscii tion, kion Zamenhof konsciis ekde komenco: disvastig\u0302o de Esperanto eblas nur se g\u0302i okazos alimaniere, ol disvastig\u0302o de ajna etna lingvo en la rolo de internacia. Esperanto ne devas konkuri kun jam establig\u0302inta(j) lingvo(j) internacia(j), g\u0302i devas kunekzisti kaj evolue plivastigi sian terenon. Homoj ne devas elekti inter g\u0302i kaj aliaj variantoj; c\u0302iu varianto servu siajn celojn. Kaj plej grave estas, ke utileco de Esperanto por tiuj, kiuj uzas g\u0302in, ne dependu de la kvanto da uzantoj. Zamenhof formulis tion jam en la Unua Libro, tamen ni ankorau\u0306 ne sukcesis kompreni plenan signifon de c\u0302i tiu tezo."}, {"text_idx": "#000118", "text": "Kaj disvastig\u0302o de tiu au\u0306 alia scipovo (skill en la angla) nuntempe povas okazi tre rapide. Kiam aperas populara komputila ludo, post kelk monatoj dekmilionoj da homoj ricevas sperton de g\u0302ia uzado, kompareblan lau\u0306 amplekso kun tiu, kiu bezonatas por ekposedi Esperanton (rememoru, kiel Pokemon Go furoregis en 2016). Do ekzistas neniuj fundamentaj obstakloj por ke Esperanto disvastig\u0302u konsiderinde en la monda skalo; c\u0302io dependas de konkretaj cirkonstancoj, kiujn eblas influi."}, {"text_idx": "#000120", "text": "Kiel mi diris, ke Esperanto atingus ec\u0302 10 milionojn da parolantoj estus granda sukceso. (Au\u0306 ec\u0302 1 miliono da parolantoj!)."}, {"text_idx": "#000121", "text": "Kaj por atingi ec\u0302 \u201cnur\u201d 10 milionojn da parolantoj, Esperanto bezonus milionojn da dolaroj."}, {"text_idx": "#000123", "text": "(Mi ne diris, ke Esperanto ne havas utilon, iu ajn lingvo uzebla havos uzon."}, {"text_idx": "#000124", "text": "Sed la lingvokomunumo de Esperanto estas tre malgranda, kaj g\u0302i bezonus multe da mono kaj promocio, por konkuri kun lingvoj kiel la anglan (au\u0306 ec\u0302 esti 1% de la grandeco de la anglan)."}, {"text_idx": "#000125", "text": ">g\u0302i bezonus multe da mono kaj promocio, por konkuri kun lingvoj kiel la anglan (au\u0306 ec\u0302 esti 1% de la grandeco de la anglan)."}, {"text_idx": "#000126", "text": "Tio estas c\u0302iama eraro de E-istoj, kiu gvidas senelirejen. Kiel mi jam skribis, Esperanto ne devas konkuri kun la angla, g\u0302i ne penu penetri nic\u0302ojn jam okupatajn. G\u0302i kreu proprajn nic\u0302ojn. Zamenhof ekde komenco komprenis, ke ne okazu elekto inter Esperanto kaj jam funkcianta lingvo internacia (tiutempe la franca). Ja se homoj bezonos elekti inter c\u0302i tiuj du variantoj por investi siajn tempon kaj fortojn en studadon, do ili, kompreneble, ne preferos Esperanton."}, {"text_idx": "#000127", "text": "Sekve, kiel internacia komunikilo Esperanto povas ekzisti nur paralele kun aliaj. Kial do oni uzu ankorau\u0306 unu lingvon, se alia(j) jam funkcias en tiu rolo? Tio povas okazi nur se estos konkreta situacio, en kiu Esperanto servos pli efike, ol c\u0302iuj aliaj variantoj, inklude la anglan. Kaj tia situacio ne povas aperi spontanee, necesas konstrui g\u0302in konscie. Se vi sukcesos tion fari, homoj lernos kaj uzos la lingvon. Je se vi por via laboro au\u0306 hobio bezonas uzi certan aplikan komputilan programon, por vi ja ne gravas, kiom da homoj en la mondo jam uzas g\u0302in. Gravas nur, kiom efika g\u0302i estas pli plenumi la bezonatan taskon."}, {"text_idx": "#000128", "text": "Mi konsentas kun vi, ke la celo estu kreskigi la lingvan komunumon de Esperanto, ne konkuri kun la angla au\u0306 aliaj lingvoj."}, {"text_idx": "#000129", "text": "Sed mia punkto restas, tio bezonas multan monon kaj reklamadon, kaj probable ke famaj kaj influaj homoj rimarku la lingvon."}, {"text_idx": "#000130", "text": "Nu, pozitivan bildon de Esperanto povas krei ne \u201cfamaj kaj influaj homoj\u201d, sed nur g\u0302ia sukceso en praktika rolo."}, {"text_idx": "#000131", "text": "Ja tasko de c\u0302iu propagando/reklamo estas konvinki adresaton, ke tio, pri kio oni informas, gravas por li persone. Kaj tio ja eblas nur se la reklamata objekto jam gravas por aliaj. Nuntempe averag\u0302aj homoj, kiam ili renkontas informon pri Esperanto, perceptas g\u0302in kiel ankorau\u0306 unu kuriozaj\u0302on, kiaj multegas en la mondo kaj kiajn oni povas abunde trovi en la interreto. Nenio diras al ili, ke g\u0302uste c\u0302i tiu temo por ili povas havi pli grandan signifon, ol aliaj. Tamen se ili lernos, ke Esperanto liveras utilon al granda (kaj c\u0302iam pli granda) nombro da homoj (ec\u0302 se tiuj ne posedas g\u0302in), ili havos ideon, ke en certaj cirkonstancoj g\u0302i povas montrig\u0302i utila ankau\u0306 por ili persone."}, {"text_idx": "#000132", "text": "Certe ili povas krei pozitivan bildon de Esperanto."}, {"text_idx": "#000133", "text": "Ekzemple, multaj okcidentuloj interesig\u0302as pri la japana lingvo spektante Animeon."}, {"text_idx": "#000134", "text": "Io simila produktita en Esperanto, povus altiri la atenton de multaj homoj."}, {"text_idx": "#000135", "text": "\u201d Kaj plej grave estas, ke utileco de Esperanto por tiuj, kiuj uzas g\u0302in, ne dependu de la kvanto da uzantoj.\u201d"}, {"text_idx": "#000136", "text": "Mi komprenas, kion vi volas diri, sed la praktiko estas alia, mi pensas.\nKiam mi estis 15-jara kaj havis korespondamikon en Leningrado kaj Esperanto servis kiel ponto trans du malamikegaj mondaj regionoj, Esperanto estis treege utila kaj speciala."}, {"text_idx": "#000137", "text": "Tamen, nun, kiam oni povas facilege kaj rapide kontakti aliajn en preskau\u0306 c\u0302iu ajn parto de la mondo ankau\u0306 per la angla, tiu c\u0302armo de Esperanto preskau\u0306 plene perdig\u0302is. Nun ec\u0302 pli c\u0302ar la milito de Rusujo en Ukrainujo montras, ke la nuna esperantistaro ne plu similas al tiu de antau\u0306 kelkaj jardekoj.\nTiam oni ofte preferis ne paroli pri politiko, oni simple estis esperantistoj kaj ne unualoke rusoj, ukrainoj, okcidentuloj au\u0306 kio ajn.\nKiam regis grandega malamikeco inter landoj, dum la malvarma milito, esperantistoj ne partoprenis en tio. Inverse nun.\nDo la pacama kulturo, kiu antau\u0306e kvazau\u0306 au\u0306tomate venis kun Esperanto, malaperis. Ni c\u0302iuj povis konstati tion je la rusa invado en Ukrainujo. Sed evidente la fenomeno jam pli frue disvolvig\u0302is."}, {"text_idx": "#000138", "text": "Lau\u0306 mi, en la hodiau\u0306a tempo ja gravas kiom da homoj parolas lingvon: En alia komento vi klopodis s\u0302ajnigi, ke mono ne gravas, sed ju pli granda lingvokomunumo estas, des pli interesajn servojn g\u0302i povas krei kaj oferti.\nEn Esperanto ec\u0302 mankas bazon da servoj. Tio estas problemego neneglektinda."}, {"text_idx": "#000139", "text": "\u201cEn Esperanto ec\u0302 mankas bazon da servoj. Tio estas problemego neneglektinda.\u201d"}, {"text_idx": "#000140", "text": "Ne transprenu mian eraran akuzativon \ud83d\ude09 \u2014-> devas esti \u201d mankas bazo da\u201d. Mi g\u0302ojas, ke ni fojon povas samopinii \ud83d\ude09"}, {"text_idx": "#000141", "text": "C\u0302u mi rajtas demandi, kio instigis vin lerni Esperanton?"}, {"text_idx": "#000143", "text": "Kiel vi, mi unue au\u0306dis pri la \u201cstranga\u201d lingvo de Esperanto kiam mi estis c\u0302irkau\u0306 14-15 jarag\u0302a. Sed en tiu periodo, kompreneble mankas esperantistoj en sociaj retejoj, la manko de lernomaterialoj estas pli profunda ec\u0302 kompare kun la nuntempo (tio estas antau\u0306 la ekzisto de Duolingo kompreneble!)."}, {"text_idx": "#000144", "text": "Do mi c\u0302esis la studadon de la lingvo."}, {"text_idx": "#000145", "text": "Sed dum la pandemio mi rememoris la lingvon."}, {"text_idx": "#000146", "text": "Nun estas esperantistoj en sociaj retoj, Telegramo, Jutubo, kaj g\u0302i havas pli da materialoj, kaj kursoj, vortaroj ktp."}, {"text_idx": "#000147", "text": "Sed la problemo de la manko de interesaj materialoj \u2013 certe Komparas kun lingvoj kiel la franca kaj la hispana ktp \u2013 kontinuas esti la plej frustranta afero pri la lingvo."}, {"text_idx": "#000148", "text": "La interreto estas la granda espero por la futuro de la lingvo, miaopinie."}, {"text_idx": "#000149", "text": "Nu, mi ne asertis, ke mono tute ne gravas. Mi nur opinias, ke ankau\u0306 sen seriozaj investoj eblas komenci vere efikan laboron por kaj per Esperanto. Kaj tia laboro ja ebligos, krom c\u0302io cetera, perlabori monon."}, {"text_idx": "#000150", "text": "Koncerne gravecon de la kvanto da la parolantoj \u2014 jes, ju pli da homoj uzas Esperanton, des pli utila g\u0302i povas esti por c\u0302iu uzanto. Inter alie, tio kreas sufic\u0302an kialon por disvastigi la lingvon sendepende de \u201cteoriaj\u201d rigardoj al g\u0302ia rolo."}, {"text_idx": "#000151", "text": "Koncerne servojn \u2014 jes, mi vidas unu la el plej grandaj problemoj de nuntempa E-komunumo en tio, ke fruktoj de g\u0302ia agado uzeblas unuavice por homoj, por kiuj Esperanto estas unu el c\u0302efaj aj\u0302oj en la vivo, kiuj dedic\u0302as al g\u0302i multon da tempo kaj fortoj. Ja se ni asertas, ke Esperanto estas \u201clingvo por c\u0302iuj\u201d, do g\u0302i estu lau\u0306eble plej utila por ajna uzanto, sendepende de liaj kondic\u0302oj kaj prioritatoj. Ja lingvo estas nenio alia ol ilo, kaj por homoj pli gravas ne ilo, sed tasko, kiun g\u0302i plenumas (kutime ja oni elektas ilon por certa tasko, sed ne inverse). En la realo, tamen, Esperanto nun servas plene nur al \u201cg\u0302isostaj movadanoj\u201d."}, {"text_idx": "#000152", "text": "\u2014>\u201dla nobla \u201chobio\u201d de Esperanto\u201d"}, {"text_idx": "#000153", "text": "Por vi, g\u0302i eble estas s\u0302atokupo. Por mi, kiu eklernis la lingvon je la ag\u0302o de 14, g\u0302i estas multe pli ol tio. G\u0302i ebligis al mi dum la \u201cmalvarma milito\u201d havi korespondamikon en Leningrado. G\u0302i estis la lingvo de amo kaj amoro kun mia unua granda amo \u2013 usona knabo, kiu ankau\u0306 estis mia unua korespondamiko.\nMi renkontis poste ankau\u0306 multajn aliajn homojn diverslandajn, dank\u2019al Esperanto, kaj nun la lingvo estas c\u0302iutage uzata de mia edzo kaj mi.\nNe, nura s\u0302atokupo g\u0302i certe ne estas."}, {"text_idx": "#000155", "text": "Krome, kun aliaj lingvoj, (lingvoj kiel la angla, la franca, la hispana, la portugala, la germana, ktp.) Oni povas komuniki kun dekoj au\u0306 centoj da milionoj da homoj \u2013 ne nur kun kelkaj dekoj da miloj.)"}, {"text_idx": "#000156", "text": "(Kaj c\u0302iuj kiuj parolas Esperanton, parolas ankau\u0306 la anglan, au\u0306 almenau\u0306 unu el la grandaj naturaj lingvoj.)"}, {"text_idx": "#000157", "text": "Nu, mi vidas neniujn problemojn c\u0302i tie:"}, {"text_idx": "#000158", "text": "1. Nun oni povas efike labori por/per Esperanto sen ajnaj financaj investoj. Dum pli ol 18 jaroj de mia por-Esperanta agado mi ne elspezis por g\u0302i ec\u0302 unu moneron."}, {"text_idx": "#000159", "text": "2. Esperantistoj ja povas subteni iniciaton, se ili vidas g\u0302ian realigeblecon kaj utilecon. Tion montras Mia Vivo, kiu funkcias dank\u2019 al amasfinancado."}, {"text_idx": "#000160", "text": "3. Per-Esperantaj projektoj multlingvaj kapablas trovi apogon de publiko nacilingva. Ja homoj povas apogi tion, kion ili trovas utila kaj bezonata por ili mem kaj por aliaj. Kaj por ili ne gravos, kiel tio estis farita \u2014 c\u0302u kun uzo de Esperanto au\u0306 alimaniere. Tial do mi elpas\u0302as por c\u0302i tiu vojo."}, {"text_idx": "#000164", "text": "Kiel kurdlingvaj dividoj malhelpas aliron al informojRusiaj diplomatoj reagas al nova lingvoleg\u0302o en Kirgizio, revenigante kolonian pasinteconTiuj fotoj montras la historion de la \u2018rusaj dometoj\u2019 en Havano, Kubo"}]