[{"text_idx": "#000001", "text": "Vivo dedic\u0302ita al Esperanto kaj Ukrainio"}, {"text_idx": "#000002", "text": "La vivo en Ukrainio pluiras, spite la militon \u2013 ankau\u0306 la esperantista vivo. J\u0302us aperis nova libro pri la pioniro Orest Kuzma, kiu eldonis ukrainan lernolibron pri Esperanto en 1922. Komence de la dua mondmilito lia hejmregiono ig\u0302is parto de Sovetio, kaj en 1947 li, same kun multaj aliaj edukitaj homoj, estis deportita al Siberio."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Loka televidkanalo raportis pri la prezento de nova libro pri Orest Kuzma."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Malgrau\u0306 la milito, la vivo kontinuas. La 20-an de au\u0306gusto en la Historia Muzeo de la urbo Kolomeo (Kolomija) de la Ivano-Frankivska provinco en la okcidento de Ukrainio okazis prezento de la nova libro de Bohdan Volos\u0302inskij kaj Miroslava Koc\u0302erj\u0302uk, \u201dUkraina stelo de kolomea esperantisto\u201d."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La vivo de Orest Kuzma (1893-1968), la heroo de la libro, estis markita de multaj tragikaj eventoj: la teruraj tempoj de la 1-a kaj 2-a mondmilitoj, la nacia liberiga lukto de Ukrainio en 1918-1923 por sia s\u0302tatig\u0302o, komunisma subpremo de ukrainoj en 1940\u20131950..."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Malgrau\u0306 io ajn, li c\u0302iam restis ukraina patrioto, au\u0306toritata instruisto kaj altmorala homo, kaj liaj vivovojo, pedagogio kaj socia agado, granda eduka laboro por disvastigo de Esperanto, lasis konsiderindajn postsignojn en la ukraina socio."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La publikigo de la libro estis dedic\u0302ita al la 130-a datreveno de la naskig\u0302o de Orest Kuzma kaj la 100-a datreveno de la aperigo de lia \u201dPlena lernolibro pri la studo de la Internacia Lingvo Esperanto\u201d (Kolomeo, 1922), kaj la c\u0302i-jara prezento dau\u0306rigis la tradicion okazigi Orest Kuzma-Tagojn. Lastatempe, preskau\u0306 c\u0302iujare, esperantistoj el tuta Ukrainio, same kiel eksterlandaj gastoj, kunvenas Kolomeon somerfine por honori lian memoron."}, {"text_idx": "#000008", "text": "En 2013, kadre de la festoj dedic\u0302itaj al la 100-a datreveno de la eldono de la kolomea esperanta gazeto Ukraina Stelo, lau\u0306 iniciato de la kolomea enterprenisto kaj mecenato Vasil Antonjuk, estis inau\u0306gurita memortabulo sur la domo en la strato de familio de Kuzma. Tie iam log\u0302is la familio, kaj g\u0302ia posedanto estas nun Antonjuk. Orest Kuzma estis elstara kolomea pedagogo, publika figuro, verkisto kaj esperantisto. En la domo mem trovig\u0302as nuntempe muzeo kun ekspozicio pri la vivo kaj agado de Orest Kuzma."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Orest studis la internacian lingvon kun siaj kungimnazianoj, kaj baldau\u0306 li trovis la adreson de Universala Esperanto-Asocio en la revuo Pola Esperantisto kaj establis kontaktojn kun UEA. Tio donis al li eblon ekkomunikig\u0302i kun esperantistoj el diversaj landoj. Kelkajn jarojn poste, lau\u0306 lia iniciato, en 1912 en Kolomeo estis fondita la Landa Societo de Ukrainaj Esperantistoj Postup (Progreso)."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Kiel fondinto kaj redaktisto, li komencis eldoni en 1913 la unuan ukrainan Esperanto-periodaj\u0302on en Kolomeo \u2013 la c\u0302iumonatan revuon Ukraina Stelo, kiu aperadis de 1913 g\u0302is 1914 kaj de 1922 g\u0302is 1923. Li tradukis en Esperanton kaj publikigis en periodaj\u0302oj verkojn de klasikuloj de la ukraina literaturo: I. Franko, M. Kocjubinskij, V. Stefanik, B. Lepkij, O. Makovej kaj aliaj, historiajn verkojn de M. Hrus\u0302evskij kaj literaturajn studojn."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Orest Kuzma kreis kaj eldonis en la ukraina \u201dPlenan lernolibron pri la studo de la Internacia Lingvo Esperanto\u201d kaj plurajn mallongajn lernilojn. Li partoprenis en la 8-a kaj 23-a Universalaj Kongresoj de Esperanto kaj fruktodone kontaktis kun samideanoj en multaj landoj."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Orest Kuzma estis inter la unuaj ukrainaj esperantistoj, kiuj sukcese taksis kaj efike uzis en sia praktika pedagogia kaj kultur-eduka agado la fortegan komunikan potencialon de Esperanto kiel la plej novan rimedon de la internacia interkompreno kaj edukado."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Lerte uzante la eblojn de Esperanto, li kontribuis al la starigo de multkultura dialogo en eu\u0306ropaj landoj kaj per Esperantaj eldonaj\u0302oj disvastigis tra la mondo verajn informojn pri Ukrainio, propagandis g\u0302ian historian heredaj\u0302on, la kulturajn kaj artajn atingojn de ukrainoj."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Post la 2-a mondmilito Orest Kuzma laboris kiel instruisto de kemio kaj biologio en lokaj mezlernejoj kaj en lernejo de flegistinoj. En tiu tempo brutala ondo de komunista subpremo kovris la okcidenton de Ukrainio. G\u0302i tus\u0302is ankau\u0306 la familion de Kuzma, kiu havis rilatojn kun reprezentantoj de la nacia liberiga movado."}, {"text_idx": "#000017", "text": "En oktobro 1947 ilia domo estis c\u0302irkau\u0306ita de sovetaj militistoj kaj la familio ricevis nur unu horon por preparig\u0302i por sia longa vojo. La edzino Maria poste rememoris, ke Orest rapidis kunpreni siajn Esperantajn eldonaj\u0302ojn, kiuj estis por li precipe karaj. Orest Kuzma, liaj edzino kaj filino estis deportitaj al Siberio en Rusio."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Tie, malgrau\u0306 la malfacilaj\u0302oj, la iama profesoro de la Kolomea gimnazio ne perdis siajn homecon, laboremon kaj kreemon. La kolomeano kreskigis en Siberio g\u0302ardenon kun frukt- kaj berarboj: pomujoj, c\u0302erizujoj, frambujoj, ribujoj... Nur post la morto de la sovetia diktatoro Stalin la familio povis reveni Ukrainion en 1956."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Nuntempaj ukrainaj esperantistoj konservas la memoron pri hela ukraina stelo, la nelacigebla kolomea esperantisto Orest Kuzma, kiu lumis en la tagig\u0302o de la kultura kaj politika revivig\u0302o de la ukraina nacio komence de la s\u0302torma dudeka jarcento."}]