[{"text_idx": "#000000", "text": "Siktivkaro, la c\u0302efurbo de Komio"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Siktivkaro (komie kaj ruse: \u0421\u044b\u043a\u0442\u044b\u0432\u043a\u0430\u0440) estas administra centro de Komia Respubliko situanta en la nord-orienta parto de Eu\u0306ropa Ruslando. G\u0302ia areo 416,8 mil km2 preskau\u0306 egalas al tiu de Svedio. La regiono estas malavare dotita je naturric\u0302aj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Iam sur la loko de Siktivkaro estis eta setlejo sur la maldekstra bordo de la rivero Sisola (\u0421\u044b\u0441\u043e\u043b\u0430) apud la enfluejo de la rivero Vic\u0302egda (\u0412\u044b\u0447\u0435\u0433\u0434\u0430). Unuafoje la log\u0302loko Ustj-Sisoljsk (\u0423\u0441\u0442\u044c-\u0421\u044b\u0441\u043e\u043b\u044c\u0441\u043a, tiel Siktivkaro nomig\u0302is g\u0302is 1930) estis menciita en 1586, tiam c\u0302i tie estis preg\u0302ejeto kaj nau\u0306 domkortoj. La oportuna situo c\u0302e la akvovojo al Siberio kontribuis al g\u0302ia evoluo kaj log\u0302atigo. C\u0302i tien venis kampuloj kaj komercistoj, kies c\u0302efa enspezo s\u0302uldig\u0302is al feloj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "En 1780 Ustj-Sisoljsk ricevis la urbostatuton en la gubernio de Vologda. Sur g\u0302ia blazono estis urso kus\u0302anta en kavo, c\u0302ar \u201cmulte da tiaj bestoj estas en la c\u0302irkau\u0306aj\u0302o de la urbo\u201d. Tiam en la urbeto estis tricent domkortoj."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La urbo evoluis lau\u0306 la plano, kreita de Peterburgaj fakuloj, kun strikta sistemo de stratoj konsideranta la reliefon kaj riverfluon. G\u0302in c\u0302irkau\u0306is negranda remparo. Baldau\u0306 aperis s\u0302tatoficejoj, c\u0302e la krucig\u0302o de la centraj stratoj formig\u0302is la c\u0302efa placo, nomita omag\u0302e al Stefano la Perma \u2013 misiulo disvastiginta la rus-ortodoksan eklezion en Komio."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Fine de la 19a jarcento en Ustj-Sisoljsk estis pli ol 30 komercejoj, la foira komercado lasis sian lokon al butikoj. Sur la rivero Vic\u0302egda estis arang\u0302ita regula s\u0302ipa trafiko. En 1815 malfermig\u0302is malsanulejo, en 1822 la unua paroh\u0302a bazlernejo, en 1837 publika biblioteko, en 1872 pos\u0302tejo, en 1895 fotografejo, en 1911 arkeologia kaj etnografia muzeoj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "En 1910 en la urbo estis 15 s\u0302tonaj konstruaj\u0302oj, sep preg\u0302ejoj kaj du kapeloj \u2013 la plej granda estis la Stefana Katedralo, kiu ne konservig\u0302is. Sur g\u0302ia loko estas monumento Lenin. La nova Stefana katedralo estis konstruita en 2001 aliloke."}, {"text_idx": "#000009", "text": "La rusa nomo de la urbo en 1930 estis s\u0302ang\u0302ita al la komilingva Siktivkar; \u201cSiktiv\u201d en la komia estas rivero Sisola, kaj \u201ckar\u201d \u2013 urbo, do urbo c\u0302e Sisola."}, {"text_idx": "#000010", "text": "La urbo situis tau\u0306ge ne nur por esplori nordajn regionojn de Ruslando, sed ankau\u0306 por log\u0302atigi kaj ekspluati ilin. La fora situo kaj granda distanco faris g\u0302in ankau\u0306 ekziloloko."}, {"text_idx": "#000013", "text": "En la 20a jarcento c\u0302i tien estis ekzilataj revoluciuloj, inter ili estis la konata arkta esploristo Vladimir Rusanov. La Stalina gvidantaro faris Komion unu el la c\u0302efaj regionoj de politika ekzilo. G\u0302uste en Siktivkaro funkciis la c\u0302efa administrejo de la specialaj nordaj malliberejoj. La 16an de novembro 2000 en la centro de Siktivkaro, kie iam situis prizono No1, estis malfermita memorkapelo omag\u0302e al la viktimoj de politikaj persekutoj."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Fine de la 19a jarcento en la urbo log\u0302is 4464 personoj, el kiuj 731 (16,4%) rusoj kaj 3699 (82,9%) komioj. Kun la kresko de la log\u0302antaro la proporcio de la komioj malkreskis, precipe post la Dua Mondmilito. Hodiau\u0306 en Siktivkaro log\u0302as c\u0302. 250 mil personoj, inter kiuj c\u0302. 26% estas komioj, 66% rusoj, 3% ukrainoj k. a."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Dum la plurjarcenta kunlog\u0302ado de komioj kaj rusoj en la urbo neniam estis naciaj konfliktoj. En la 1990aj jaroj komiaj aktivuloj ekgrumblis, ke la s\u0302losilajn postenojn okupas rusoj. Tamen la situacio komencis s\u0302ang\u0302ig\u0302i. En 2001 la rusa respublikestro Jurij Spiridonov malgajnis la baloton, kaj la postenon okupis komio Vladimir Torlopov. La nova estro enkondukis novajn metodojn kaj agmanierojn. Lia kunlaborantaro estas plejparte komia, sed ne rusa."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Dum 1963-1990 okazis intenca kunlaborado de Sovetunio kaj Bulgario sur la teritorio de Komio. Per la bulgaria-sovetunia kunlaboro estis konstruitaj grandaj entreprenoj pri segado, prilaborado kaj eksportado de ligno."}]