[{"text_idx": "#000000", "text": "blogs in auxilinguas colectata per robot"}, {"text_idx": "#000018", "text": "La plej multaj homoj trovas Esperanton neinteresa. Ne indas trudadi la lingvon al tiuj, kiuj ne volas au\u0306di pri g\u0302i. Prefere ol propagandi, indas mem lerni la lingvon bone kaj uzi g\u0302in en internaciaj kontaktoj, skribas Liu Xiaozhe."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Oni trovas, ke multaj informitoj, eksciinte pri la ekzisto de la internacia lingvo, nur surprizig\u0302as pri la artefareblo de homa lingvo, sed ili tuj forgesas g\u0302in turninte la atenton al alia afero. Iuj scivolaj forlasas la lernadon post nur kelkaj kursoj."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Kial? Kial oni ne varme brakumas tiun bonan lingvon kun bela interna ideo? Kial ilin ne interesas tiu lingvo, kiu povas forigi la lingvan baron en la internacia komunikado?"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Jes, lokaj esperantistoj multe helpas vin dum via vojag\u0302o en aliaj landoj, sed multaj homoj ec\u0302 neniam foriras el siaj naskig\u0302aj vilag\u0302o au\u0306 urbo."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Jes, per Esperanto vi povas legi informojn el diversaj partoj de la mondo, sed multaj homoj ne povas au\u0306 ne volas legi j\u0302urnalon ec\u0302 en sia nacia lingvo."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Jes, Esperanto estas lingvo kun bela ideo, kaj partopreni en la Esperanta movado estas kontribuo al pli bela mondo. Sed multaj homoj opinias, ke estas multaj aliaj aferoj pli gravaj ol la lingva problemo en la mondo, ekzemple, malric\u0302o, malsato, medio, akva ric\u0302fonto, klimato, homaj rajtoj, ktp.."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Do, kion ni faru? C\u0302u ni c\u0302esu propagandi Esperanton al aliaj homoj?"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Propagandado nepre estas farinda laboro, kiu povas varbi latentajn lernantojn. Sed se oni ne interesig\u0302as pri nia lingvo, ni ne dau\u0306rigu proponi g\u0302in al ili. Kaj ni ne tro senesperig\u0302u. C\u0302ar ne ekzistas afero, kiu povas altiri c\u0302iujn homojn. Sufic\u0302as, ke c\u0302irkau\u0306aj homoj sciu pri Esperanto, kaj ili mem elektu c\u0302u lerni au\u0306 ne."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Fakte, estas pli efika rimedo propagandi la lingvon Esperanto, nome, ni mem lernu kaj uzu g\u0302in en la internaciaj kontaktoj. Vidinte, ke Esperanto estas utila, la veraj interesatoj lernos g\u0302in. Ni influu aliajn homojn per nia agado, sed ne per senc\u0302esaj ripetitaj vortoj. Kiel oni admonas iujn religi-anojn: ne nur deklaru vian religion paca, sed ankau\u0306 agu pace!"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Esperantistoj kampanjas por liberigi Bogatov"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Komence de aprilo en Moskvo estis arestita Dmitrij Bogatov, esperantisto, komputisto kaj matematikisto. Oni akuzas lin pri disvastigo de \u201calvokoj al terorismo\u201d. La 19-an kaj 20-an de junio ankau\u0306 esperantistoj partoprenos kampanjon por lia liberigo."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Lau\u0306 akuzo li sub la kas\u0302nomo \u201cAjrat Bas\u0302irov\u201d en la reto instigis manifestaciantojn porti al la Rug\u0302a Placo \u201cc\u0302ifonojn, botelojn, benzinon, terebinton kaj s\u0302au\u0306mplaston\u201d. Lau\u0306 liaj advokatoj pri la alvoko kulpas ne li, sed alia persono, kiu uzis lian elirnodon de la sistemo Tor, kiu permesas anoniman aliron al la reto."}, {"text_idx": "#000041", "text": "De tiam Dmitrij Bogatov restas malliberigita. En majo la homrajta organizaj\u0302o Memorial rekonis lin kiel politikan prizonulon. La 19-an kaj 20-an de junio okazas internacia kampanjo por lia liberigo, kiun partoprenos almenau\u0306 kelkaj esperantistoj."}, {"text_idx": "#000042", "text": "La kampanjo havas retejon ankau\u0306 en Esperanto, kaj g\u0302uste la 19-an kaj 20-an de junio la celo estas, ke eksterlandaj subtenantoj fotu sin kun afis\u0302o subtena al Bogatov c\u0302e rusiaj reprezentejoj, kaj poste afis\u0302u la fotojn en la reto kun la etikedo #freeBogatov."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Libera Folio petis ke Irina Gonc\u0302arova, la kunordiganto de MASI, respondu al kelkaj demandoj lige kun la kampanjo."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Libera Folio: Kial lau\u0306 vi gravas, ke esperantistoj partoprenu en la kampanjo?"}, {"text_idx": "#000046", "text": "\u2013 C\u0302iuj tiuj paroloj kaj mencioj envenas tute nature, sen ajna fanatika trudo de esperantistoj, la temo aperas nur c\u0302ar oni pri tio demandas. Tia natureco estas, lau\u0306 mi, tre valora, g\u0302i neniel s\u0302ajnas propagando de Esperanto. Aliflanke, se estas menciata internacia esperantista komunumo, venas la demando: kie do estas viaj samideanoj? Speciale nun \u2013 kiam la politikaj aktivuloj ekis organizadi agojn subtene al Dmitrij en aliaj landoj. Sur tiu fono apero de esperantistoj estas ne nur tre natura, sed ankau\u0306 tre dezirinda."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Kiaj g\u0302is nun estis la reagoj al la aferoj inter esperantistoj en Rusio kaj alilande?"}, {"text_idx": "#000049", "text": "\u2013 Malgrau\u0306 ke en lastaj jaroj pli kaj pli da homoj venas al Esperanto-kursoj pro la noblaj idealoj de Esperanto, por pleja parto tio estas abstraktaj\u0302oj. Jes, kelkaj membroj de la Moskva Esperanto-Asocio MASI c\u0302eestadis la jug\u0302procesojn de Dmitrij \u2013 por esprimi al li, sidanta en la kag\u0302o, sian homan subtenon. Sed c\u0302u veran solidarecon? C\u0302u iu pretas por liberiga agado? Dume s\u0302ajnas, ke ne. Pri pli ag\u0302a generacio ec\u0302 ne temas. Neniu pretas enplektig\u0302i en politikon, neniu pretas riski... Kaj lau\u0306 mi gravas, ke decidoj pri protestaj agoj estu absolute memstaraj, estas privata afero de c\u0302iu homo."}, {"text_idx": "#000050", "text": "\u2013 Mi admiras la rapidegan politikan maturig\u0302on de Tatjana, s\u0302iajn kurag\u0302on kaj senlacan diversflankan agadon por liberigi la edzon. Mi mem c\u0302eestis preskau\u0306 c\u0302iujn j\u0302ug\u0302procesojn, estis kun la protestantaj gejunuloj c\u0302e la Administrejo de la Prezidento dum la serio de unuopaj manifestacioj la 30-an de majo kaj korespondas kun Dmitrij per la socia interretmesag\u0302ejo \u201cPolitika prizonulo\u201d. Jen c\u0302io, pri kio mi povas raporti. Estas nia kulpo, ke ni maltro informas alilandajn esperantistojn pri la afero de Bogatov. Se oni ne scias \u2013 al kio oni reagu?"}, {"text_idx": "#000054", "text": "Duolingo kaj Amikumu estas multe pli signifaj por la evoluo de Esperantujo ol dekoj da pag\u0302oj de filozofiumado en strategiaj laborplanoj, skribas Dennis Keefe. Li opinias, ke la sukcesoj de la projektoj povas utili por ec\u0302 pli vaste diskonigi Esperanton al reta publiko."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Mi pensas, ke la esperantistoj kiuj donacis iom da mono lastjare al la projekto Amikumu povas fieri pri sia investo en la estontecon de Esperantujo. La projekto Amikumu, lau\u0306 strategia vidpunkto, estas elstare bona ilo por kunigi lokajn kaj vojag\u0302antajn esperantistojn tra la tuta mondo."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Kio estas tiu dua etapo kaj la strategia sekvo? Tio estos la lanc\u0302o de la apo en aliaj lingvoj, por diverslingvaj lingvolernantoj. Ekzemple, en la kataluna au\u0306 la irlanda au\u0306 la bulgara au\u0306 la latina au\u0306 la urdua au\u0306 la kec\u0302ua au\u0306 la lingala, ktp."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Mi ne scias g\u0302uste kiuj lingvoj aperos nek en kiu vicordo, sed c\u0302iu aldonata lingvo kreos, speciale se la lingvo estas relative neofta, espereble grandan entuziasmon kaj dankemon en la mensoj de la uzantoj de unu lingvokomunumo post la alia. Mi j\u0302us vidis hierau\u0306 unu ekzemplon de tio: homo kiu parolas la jidan lingvon. Vidu mem."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Kun bona merkatika strategio, kaj ec\u0302 sen g\u0302i, povos multoblig\u0302i g\u0302uste tia tre pozitiva mesag\u0302o en multaj aliaj lingvoj. Tio estas, homoj ekster la Esperanto-movado kontribuos al la varbado por Amikumu, varbado en kiu Esperanto profitos."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Tia efiko kongruas kun tiu de Lingvaj Festivaloj kiam tiuj festivaloj estas sponsorataj de esperantistoj. En Lingva Festivalo, ni esperantistoj kreas eventon kiu servas aliajn lingvojn, ne nur la nian."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Sed Amikumu fekundigos ankau\u0306 la grundon de la tradiciaj amaskomunikiloj. Povas ekaperi tra la tuta mondo, per la helpo de merkatiko kaj publikaj rilatoj, artikoloj pri Amikumu kaj pri la motora rolo de Esperanto."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Mi kredas, ke baldau\u0306 tiuj lingvokomentariistoj, kiuj abundas sur la Interreto, povas ekpreni la novajn lingvojn lanc\u0302itajn kaj lanc\u0302otajn de Amikumu (kataluna, islanda, korea, ktp.), kaj ne dekmiloj (kiel nun ofte estas la kazo en Esperantujo), sed centmiloj, kaj ec\u0302 milionoj da homoj ekau\u0306dos pri la bona laboro de la esperantistoj Chuck Smith, Richard Delamore, kaj la Amikumu-teamo."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Jen nia plej bona ekzemplo de tio, kio estas parto de la puzlo de vera strategio kaj Esperanto. Duolingo kaj Amikumu apartenas al projektoj kiuj estas multe pli ol 30-pag\u0302a dokumento pri filozofio de strategio. Kaj per tio, mi tute ne volas subtaksi la valoron de la Strategia Laborplano de Mark Fettes; tiuj aliro kaj analizo pri strategio estas brilegaj (eble la plej elegante verkita analizo en la historio de Esperantujo), sed ili ne kongruas kun nuntempa, moderna penso pri praktikaj kaj realigeblaj strategiaj planoj."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Aliflanke, la novaj projektoj el Berlino ja estas la realigo de potencaj strategioj, kiuj meritas c\u0302ies atenton kaj, mi dirus, konkretan laboron por kiel eble plej sinergiigi kaj simbiozigi c\u0302iujn ekster-movadanojn. Estus bone, ke UEA dedic\u0302u multe malpli da tempo al punktoj kaj komoj kiuj dancas en la statuto de la Asocio (necesaj aferoj sed tute ne sufic\u0302aj por sukceso en strategio), kaj ke c\u0302iuj el ni iru eksteren, surstraten, interreten por vidi homojn kiel tiuj de Amikumu, kie vera strategio estig\u0302as kaj okazas."}, {"text_idx": "#000072", "text": "En ege malpli da tempo la strategia kerno de la Esperanto-movado kapturne transiris de Roterdamo al interretaj serviloj en, eble, Berlino. Rigardu c\u0302iuj tiujn signifoplenajn projektojn, kaj kreu kune, simbioze kaj sinergie! Jen strategio, vera kaj kunlaboriga, por niaj internaciaj, landaj kaj lokaj asocioj. Jen strategio por ke Esperanto estu lingvo de homoj kun homoj."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Ukrainiaj esperantistoj kunvenis c\u0302e la fronto"}, {"text_idx": "#000077", "text": "Dum la unua semajnfino de junio en Slovjansk en orienta Ukrainio okazis malgranda Esperanto-renkontig\u0302o, kiun sukcesis partopreni ankau\u0306 unu esperantisto veninta el la alia flanko de la apuda milita frontlinio. Pavel Korotenko sendis raporton."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Jen g\u0302i finfine okazis \u2013 turisma Esperanto-kunveno en Slovjansko, kiun partoprenis 9 homoj el diversaj urboj de Ukrainio, inter tiuj kompreneble Pavel Korotenko el Slovjansko. La nomon de samideano, kiu sukcesis alig\u0302i al ni veninte el la okupita Donecko, ni prefere ne menciu publike."}, {"text_idx": "#000080", "text": "Fakte ni sukcesis fari c\u0302ion planitan: ni vizitis la monah\u0302ejon en Svjatohirsko, ceramikaj\u0302an bazaron kaj salajn lagojn. Malgrau\u0306 la ne tro varma vetero, kurag\u0302aj esperantistoj testis ties kuracajn kapablojn proprakorpe."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Ni ankau\u0306 partoprenis rondan tablon en la centra urba biblioteko, kie ni renkontig\u0302is kaj interparolis kun lokaj esperantistoj, anoj de la Esperanto-klubo funkciinta en Slovjansko dum la 1980-j jaroj."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Krom tio, nia grupo transdonis al la biblioteko kelkajn librojn, speciale kolektitajn por la slovjanskanoj. Inter aliaj tie estis tute fres\u0302a eldono: la libro de la svedia j\u0302urnalisto Kalle Kniivila\u0308, Homoj de Putin, tradukita al la ukraina lingvo el Esperanto fare de kievanoj."}, {"text_idx": "#000083", "text": "Mapo de la aktuala milita situacio en orienta Ukrainio. (Bildo: )"}, {"text_idx": "#000084", "text": "Kunvenante en Slovjansko ni ne povis preterpasi la temon de la rusia-ukrainia milito. La programo de la renkontig\u0302o enhavis la eblon ekskursi al lokoj de aktivaj bataloj, kie nun estas memorsignoj de murditaj ukrainiaj herooj."}, {"text_idx": "#000085", "text": "La kunveno montris interesan tendencon: krokodili ukrainlingve. C\u0302iu sperta esperantisto scias, ke ajna Esperanto-renkontig\u0302o inkluzivas iom da krokodilado \u2013 g\u0302uste por tio ekzistas la institucio de verdaj policistoj. Do, ni, dank\u2019 al nia patriota policisto, lingvopekis ukraine. Konsiderante la cirkonstancojn, d-ro Zamenhof nin pardonus."}, {"text_idx": "#000088", "text": "Resume, en Slovjansko unuafoje okazis Esperanto-renkontigo dum la periodo de sendependa Ukrainio. (La lasta renkontig\u0302o tie okazis fine de la 1980-j jaroj.) Pri la kunveno aperis publikaj\u0302oj en lokaj retejoj, gazetoj kaj televido; krome ni konatigis kun la koncepto de la Esperanto-movado la aktivulojn de tutukrainia junulara projekto de vojag\u0302-blogistoj, Vis\u0302ivanij s\u0302ljah\u0302 (tiun blogvojag\u0302on interaktive spektas miloj da ukrainiaj kaj eksterlandaj junuloj)."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Noto de la redakcio: \u201cVerdaj policanoj\u201d, kiuj c\u0302asas kaj s\u0302erce punas krokodilantojn, estis tradicia ero en sovetiaj Esperanto-renkontig\u0302oj, kie praktike neniam estis eksterlandaj partoprenantoj, kaj la tento krokodili tial estis granda."}, {"text_idx": "#000091", "text": "La centjara datreveno de la forpaso de Zamenhof estas celebrata c\u0302ie en la mondo. Kvin esperantistoj en Kopenhago faris cele\u00adbradon en tute nekutima maniero: biciklado de unu esperantista memorejo al alia tra la urbo. La gvidinto Jens S. Larsen raportas."}, {"text_idx": "#000093", "text": "1-a halto: Burger King c\u0302e la angulo de \u201cStr\u00f8get\u201d kaj \u201cRa\u030adhuspladsen\u201d"}, {"text_idx": "#000094", "text": "\u2013 La krucig\u0302o de la c\u0302efa piedira strato kaj la granda urbodoma placo de Kopenhago kompreneble estas tre facile trovebla ... sed kiel do rilatas al Esperanto tia duaranga Usona rapidmang\u0302eja c\u0302eno kiel Burger King?"}, {"text_idx": "#000095", "text": "Tiel oni nature demandos, se oni nenion scias pri la historio de Esperanto en Kopenhago. Kaj se oni iom scias, oni obj\u0302etos ke estus multe pli bone renkontig\u0302i antau\u0306 la domo de la granda gazeto Politiken, c\u0302ar ankau\u0306 g\u0302i situas c\u0302e la urbodoma placo, kaj ja siatempe Politiken estis tiu kiu ekstartigis Esperanton en Danio."}, {"text_idx": "#000096", "text": "Kaj vera estas tio. Unu el la plej fruaj Esperanto-pioniroj de Danio estis Frederik Skeel-Gio\u0308rling (1876-1910), lingvoinstruisto en Aalborg. Lin Politiken invitis al Kopenhago en 1907 por gvidi Esperanto-kurson. G\u0302i estis grandega sukceso, kaj rapide oni starigis multege da kluboj kaj landan asocion."}, {"text_idx": "#000097", "text": "Sed Politiken translokig\u0302is al la urbodoma placo nur en 1912! En la domo de Politiken oni havis ne nur redaktejon, sed ankau\u0306 librovendejon kaj ekspoziciojn kaj prelegojn kaj vendadon de teatraj kaj tramaj biletoj. Tia speco de kultura centro estis tre avangarda tiutempe."}, {"text_idx": "#000098", "text": "Tamen, jam tiam estis du c\u0302efaj gazetoj en Kopenhago: la progresema Politiken kaj la konservativa Berlingske Tidende. Do kiam Politiken ekkonstruis sian domon, c\u0302e Berlingske oni tuj pensis: \u201cUps! Se Politiken havas domon kun librovendejo kaj ekspozicioj kaj prelegoj kaj vendado de teatraj kaj tramaj biletoj ... tiam ankau\u0306 ni devas havi tion!\u201d Sed ili ne volis nomi g\u0302in simple \u201cla domo de Berlingske Tidende\u201d \u2013 devis esti s\u0302ike kaj moderne, kaj la rezulto estis B.T.-Centralen. G\u0302is 1977 tiu centrejo situis g\u0302uste c\u0302i tie, kie nun rezidas Burger King."}, {"text_idx": "#000099", "text": "Sed kiel B.T.-Centralen do rilatis al Esperanto? Nu, la unua posedanto de g\u0302ia librovendejo estis Louise Blicher. S\u0302i kaj s\u0302ia edzo ambau\u0306 estis fervoraj esperantistoj. Tuj post la unua mondmilito en 1917 s\u0302i organizis en B.T.-Centralen ekspozicion kaj serion da prelegoj pri Esperanto, kaj ili estis sufic\u0302e granda sukceso. Tamen tute ne rezultis tia re-ekstartigo kiel el la kursoj de Politiken; inter 1919 kaj 1926 la danaj esperantistoj ec\u0302 ne havis propran revuon! Tio akre kontrastas al Germanio, kie Esperanto vere prosperis dum la 20-aj jaroj."}, {"text_idx": "#000100", "text": "Sed kial do Esperanto estis tiel prospera antau\u0306 la unua mondmilito kaj tiel neprospera post la milito? La respondon al ambau\u0306 tiuj demandoj oni fakte povas respuri al unu sama persono, kaj lin ni nun iras iom rigardi. Estas tiel mallonge ke indas iri piede."}, {"text_idx": "#000102", "text": "Vilhelm Thomsen (1842\u20131929) estis siatempe la plej elstara lingvisto de Danio \u2013 iuj ec\u0302 volis diri ke de la tuta mondo! Hodiau\u0306 antau\u0306 precize 115 jaroj li estis rektoro de la universitato kaj tial devis fari festparoladon okaze de la naskig\u0302tago de la reg\u0302o."}, {"text_idx": "#000103", "text": "La busto de Thomsen, kune kun tiuj de aliaj famaj profesoroj, trovig\u0302as antau\u0306 la malnovaj universitataj konstruaj\u0302oj en la urbocento. La naskig\u0302taga festo okazis en la c\u0302efpreg\u0302ejo tuj vid-al-vide, kaj g\u0302i estis enorme solena. C\u0302eestis ne nur c\u0302iuj profesoroj kaj studentoj, sed ankau\u0306 la c\u0302efepiskopo, la kortega mars\u0302alo kaj tri princaj mos\u0302toj en propraj altaj personoj. Kaj pri kio do parolis la monde plej eminenta lingvisto tiumomente?"}, {"text_idx": "#000104", "text": "Li parolis pri la internacia lingva problemo de la scienco post kiam latino ig\u0302is ne uzata. Thomsen antau\u0306vidis tri eblajn solvojn: Unue, oni povus reenkonduki latinon, sed tion li opiniis ne ebla. Due, oni povus akordig\u0302i pri unu nacia lingvo, kaj Thomsen opiniis ke tiam estu la angla. Sed, li diris, oni konsideru ankau\u0306 la trian eblecon, nome konstrui tute novan kaj facile lerneblan neu\u0306tralan lingvon. Kaj se oni havu neu\u0306tralan lingvon, tiu apenau\u0306 povus esti iu krom Esperanto!"}, {"text_idx": "#000105", "text": "Do, matene la 17-an de aprilo 1902 Esperanto estis nenio tre grava. Se iu kun memrespekto parolis pri g\u0302i, estis por ridindigi g\u0302in. Vespere la 17-an de Aprilo 1902, male, Esperanto jam estis io tute serioze diskutebla \u2013 sole nur pro la au\u0306toritato de Vilhelm Thomsen en lingvaj aferoj. Nedubeble, do, Thomsen estas granda heroo en la Dana Esperanto-historio."}, {"text_idx": "#000106", "text": "Sed samtempe li estas granda fripono! Li nome ne kredis ke oni povus au\u0306 devus identigi sin kun la internacia lingvo, tiel ke oni komencus esprimi sentojn en g\u0302i; tio estu tasko sole de la gepatra nacia lingvo. Hodiau\u0306 ni scias ke tio estas sensencaj\u0302o, c\u0302ar multege da danoj facile esprimas siajn sentojn en la angla, kaj ne malmultaj povas tion fari ankau\u0306, ekzemple, en la turka au\u0306 la sveda. Sed tiu\u00adtempe multege da homoj pensis simile kiel Thomsen, kaj ili certe multas ankorau\u0306 hodiau\u0306."}, {"text_idx": "#000107", "text": "Se estus nur pro Vilhelm Thomsen mem, ne estus tiel grave, c\u0302ar li poste ne okupig\u0302is pri la demando de internacia lingvo. Sed lia parolado inspiris lian proksiman kunlaboranton Otto Jespersen (1860\u20101943). La c\u0302efideo de Jespersen estis progreso en la lingvo. Li opiniis ke la malnovaj lingvoj, precipe latino, estis pli maltau\u0306gaj por esprimi pensojn ol la pli novaj lingvoj, precipe la angla. Li do opiniis ke iuj lingvoj objektive estas pli bonaj ol aliaj \u2013 kaj li opiniis ke oni povas plibonigi la unuopajn lingvojn per konscia lingvoplanado."}, {"text_idx": "#000108", "text": "Jespersen opiniis Esperanton pli bona ol la naciaj lingvoj, kaj la esperantistoj kompreneble entuzi\u00adasmis pro tio. Sed la g\u0302ojo dau\u0306ris mallonge, c\u0302ar en 1908 Jespersen estis logita en internacian grupon kiu volis \u201cplibonigi\u201d Esperanton. Tamen ne multaj sekvis lin, c\u0302ar tutmonde la espe\u00adrantistoj mildadire ne s\u0302atis la ideon devi relerni sian lingvon!"}, {"text_idx": "#000109", "text": "La unua mondmilito venis kiel s\u0302oko, sed post la milito la du grupoj ja devis provi konvinki unu la alian pri tio kiu pravas. Ni nun vizitos la esperantiston kiu plej multe diskutis kun Jespersen dum la intermilita tempo. S\u0302i estas entombigita en la urboparto \u00d8sterbro, proksime al la Usona ambasadejo, en la tombejo \u201cGarnisons\u201d."}, {"text_idx": "#000111", "text": "Sur la tombos\u0302tono de Margrethe Noll (1874-1962) oni povas legi ke s\u0302i estis la \u201cpatrino de la Dana Esperanto-movado\u201d. S\u0302i lernis la lingvon en la kurso de Politiken kaj estis gvida figuro en la movado dum la pliparto de sia vivo. Kiam eksplodis la unua mondmilito en 1914, s\u0302i helpis vojag\u0302igi la familion Zamen\u00adhof hejmen al Varsovio. Ili estis en Germanio survoje al la Universala Kongreso en Parizo; necesis revojag\u0302i tra la neu\u0306tralaj landoj Danio kaj Svedio, c\u0302ar la limo inter Germanio kaj Rusio estis fermita."}, {"text_idx": "#000112", "text": "Ke Jespersen alig\u0302is al la reformo, kompreneble estis granda perdo al la Esperanto-movado, precipe la dana. Ankau\u0306 en Danio la reformita lingvo allogis nur treege malmultajn homojn, sed inter la espe\u00adrantistoj disvastig\u0302is enorme multe da malcerteco. Ke tia au\u0306toritato kiel Jespersen favoris reformon, estis sufic\u0302e malbone, sed neniu alia je lia scienca nivelo emis entute diskuti la demandon de neu\u0306trala internacia lingvo."}, {"text_idx": "#000113", "text": "C\u0302iuokaze, la diferenco inter la reformemuloj kaj la tradiciuloj ne tiom temis pri la lingvaj detaloj, sed pri tio c\u0302u oni rajtu identigi sin kun la lingvo. Margrethe Noll altgrade identigis sin kun Espe\u00adranto, kaj s\u0302i obstine informadis pri g\u0302i al c\u0302iu kiu emis au\u0306skulti. Jespersen, male, ne volis koni ian iden\u00adtig\u0302on, kaj tiam ja estas malfacile impresi konvinke, kiom ajn da scienca au\u0306toritato oni cetere havas."}, {"text_idx": "#000114", "text": "Kaj en 1928 Jespersen rezignis. Li ne revenis al Esperanto, kaj li ne rezignis pri la ideo de neu\u0306trala internacia lingvo, sed li publikigis sian propran proponon de reformo de la reformo de Esperanto \u2013 kaj tio ja praktike egalis al konfeso ke li eraris la tutan tempon antau\u0306e."}, {"text_idx": "#000115", "text": "La prospera sinteno do estis tiu de Noll. S\u0302i neniam faris unu grandan heroaj\u0302on, sed s\u0302i antau\u0306 c\u0302iuj simbolis tiun nesubigeblan persiston kiun la movado tiutempe bezonegis. Iom post iom estis allogataj agemaj homoj, kaj la organizaj\u0302o kreskis. En 1934 oni ec\u0302 spertis duoblig\u0302on de la landa membronombro en unu sola jaro \u2013 g\u0302uste kiam la germana Esperanto-movado komencis sperti gravajn malfacilaj\u0302ojn."}, {"text_idx": "#000116", "text": "Dum la plua vivo de Noll Esperanto trankvile kreskadis en Danio. Ec\u0302 la okupado 1940\u20131945 estis nur malgranda g\u0302eno, c\u0302ar kvankam la nazioj malpermesis Esperanton en Germanio kaj multaj aliaj landoj, en Danio kaj Norvegio ili lasis la asociojn dau\u0306rigi sian laboron. Noll mortis kiel felic\u0302a esperantisto."}, {"text_idx": "#000117", "text": "Sed kial Esperanto en Danio komencis stagni post s\u0302ia morto? Por respondi tiun demandon ni devas rigardi ne nur la duonan jarcenton post s\u0302ia tempo, sed ankau\u0306 la antau\u0306ajn jarcentojn. C\u0302u vi sciis ke la unua profesia lingvisto de la mondo estis dano? Kaj c\u0302u vi sciis ke li ellaboris projekton de inter\u00adnacia lingvo, kiun li neniam publikigis? Lian tombon ni nun vizitos. G\u0302i estas en la tombejo \u201cAssistens\u201d en urboparto \u201cN\u00f8rrebro\u201d. Atentu la au\u0306tojn transirante la straton, kaj la piedirantojn sur la pado lau\u0306 la lagoj!"}, {"text_idx": "#000119", "text": "Rasmus Rask (1787\u20131832) estis inteligenta knabo de la insulo Fueno. Li estis eksterordinare lingvo\u00adlerta, kaj tion rimarkis liaj instruistoj en la gimnazio de Odense. Kiam li venis al Kopenhago por studi c\u0302e la universitato, li do kunportis belajn rekomendojn. Estis tre bela tempo en Danio tiam, c\u0302ar la reg\u0302o c\u0302ion decidis. Post siaj ekzamenoj Rask do iris al la reg\u0302o kaj demandis:"}, {"text_idx": "#000120", "text": "\u2013 Diru, reg\u0302o, c\u0302u mi ne povas farig\u0302i la unua profesoro de lingvistiko en la mondo c\u0302e via universitato?"}, {"text_idx": "#000121", "text": "\u2013 G\u0302uste nun ni ne havas liberan profesoran postenon, \u2013 respondis la reg\u0302o \u2013 sed vi ja povas fari vojag\u0302eton al Hindio kaj vidi c\u0302u estas vere, kiel oni diras, ke c\u0302iuj lingvoj originas de tie. Tiam ni tre favore rigardos vian peton."}, {"text_idx": "#000122", "text": "Tiam Rask ja devis iri al Hindio. Li iris surtere tra Svedio, Rusio kaj Persio, tiel ke li povis studi c\u0302iujn lingvojn survoje, kaj li revenis per s\u0302ipo."}, {"text_idx": "#000123", "text": "Sed dum la vojag\u0302o Rask ja devis ne nur studi la lingvojn, li ankau\u0306 bezonis ilin por paroli kun homoj. En Sankt-Peterburgo, c\u0302efurbo de Rusio, log\u0302is homoj el c\u0302iuj partoj de la granda rusa imperio, krom eminentuloj el la pliparto de Eu\u0306ropaj landoj \u2013 kaj Rask devis paroli kun c\u0302iaspecaj homoj. Iam li devis en unu tago j\u0302ongli inter ses malsamaj lingvoj, kaj tio estis iom multe, ec\u0302 al lingva geniulo kiel Rask. Tial li ekhavis la ideon ke estus agrable se c\u0302iuj homoj havus almenau\u0306 unu saman komunan lingvon apud la gepatra."}, {"text_idx": "#000124", "text": "Tio ne estis nova ideo. 5 + 5 = 10; sed oni ja ne povas vidi per la vorto \u201ckvin\u201d ke g\u0302i signifas \u201c5\u201d, tion oni devas scii antau\u0306e. Kiel do, se oni povus fari lingvon el matematiko? Tiel oni havus lingvon per kiu eblus diri nur veraj\u0302ojn. Falsaj\u0302oj simple sonus strange \u2013 kiel \u201c5 + 5 = 9\u201d \u2013 kaj oni ne povus konvinki iun pri io nevera."}, {"text_idx": "#000125", "text": "Jam longe antau\u0306 Rask multaj provis fari tian matematikan lingvon. Neniu el ili sukcesis. Rask ankau\u0306 opiniis ke tio estas tute malg\u0302usta maniero procedi. La germana kaj la rusa ja pruntis multege da vortoj el la franca kaj latino \u2013 kial ne uzi tion kiel bazon de la vortaro de nova lingvo? La grama\u00adtiko nur estu lau\u0306eble simpla kaj regula, sen revoj malebligi erarojn. Alivorte, Rask volis ke la inter\u00adnacia lingvo estu natura lingvo. Li sekvis la samajn principojn kiel Zamenhof farante Esperanton."}, {"text_idx": "#000126", "text": "Pri internacia lingvo Rask okupig\u0302is en liberaj horoj dum sia hindia vojag\u0302o, kredeble precipe dum la s\u0302ipvojag\u0302o hejmen. Sed li estis ia strangulo, c\u0302ar veninte hejmen li flankenlasis sian projekton kaj anstatau\u0306e plenanime j\u0302etis sin en la debaton pri \u2013 dana ortografio! Rask havis grandan au\u0306toritaton en lingvaj aferoj, kaj multaj sekvis lin. Fakte, dum pli ol jarcento preskau\u0306 c\u0302iuj danaj lingvistoj uzis alian ortografion ol la oficialan. Tio finig\u0302is en 1948, kiam okazis oficiala ortografia reformo, kiu alprenis la plimulton el la proponoj de Rask."}, {"text_idx": "#000127", "text": "Kaj la danaj lingvistoj skribis ne nur kiel Rask, sed ankau\u0306 pri Rask. Dum longa tempo estis tradicio ke c\u0302iu dana lingvisto kun ia renomo skribu ion pri Rask. Tiel faris ankau\u0306 Otto Jespersen, en 1918. Sed sciu kio estas stranga: En sia libreto pri Rask Jespersen ne mencias ec\u0302 per unu vorto lian lingvo\u00adprojekton! Oni ja kredus ke utilus al Jespersen uzi la au\u0306toritaton de Rask por subteni la argumenton pri neu\u0306trala internacia lingvo, sed tion li ne faris."}, {"text_idx": "#000128", "text": "Sed kial do? Nu, ankau\u0306 Vilhelm Thomsen neniam menciis tion, kaj Jespersen tre admiris Thomsen. Eble ili ambau\u0306 timis ke la prestig\u0302o de Rask suferus pli multe ol gajnus la afero de internacia lingvo, se la projekto estus pli vaste konigata. Alia kau\u0306zo povas esti banala lingva detalo: Rask uzis specialan kromsignon super kelkaj literoj (simile al c\u0302g\u0302h\u0302j\u0302s\u0302u\u0306 en Esperanto), dum Jespersen en siaj reform\u00adproponoj c\u0302iam insistis pri sensupersigna alfabeto."}, {"text_idx": "#000129", "text": "Tiuj du aferoj eble ludis rolon, tamen Jespersen estis ne nur lingvisto, sed ankau\u0306 konvinkita social\u00addemokrato. Kaj kiel lingvokonscia socialdemokrato li tute certe havis rolmodelon, kiu hazarde ankau\u0306 estas entombigita en c\u0302i tiu tombejo. Tiun rolmodelon ni nun iras viziti. S\u0302losu la biciklojn kaj lasu ilin c\u0302i tie, c\u0302ar nur sur kelkaj el la tombejaj padoj oni rajtas bicikli."}, {"text_idx": "#000131", "text": "Frederik Dreier (1827\u20131853) kus\u0302as c\u0302i tie kun siaj patrino kaj onklino. Li estis medicina studento kaj mortis tiel juna ke li neniam farig\u0302is kuracisto. Tamen li sukcesis impresi siajn samtempulojn per kelkaj tre revoluciaj ideoj. En Danio li estas la unua kiu nomis sin socialisto."}, {"text_idx": "#000132", "text": "En la tempo de Dreier la industria revolucio apenau\u0306 tus\u0302is Danion ankorau\u0306, sed li klopodegis por starigi laboristan movadon. Li provis fari sindikatojn el klerigaj asocioj, li agitadis por fondi laboristan partion, li eldonis semajnan revuon kiu estu la g\u0302ermo de laborista gazetaro, kaj li fondis kooperativan vendejon. Sed li estis tro frua, nenio el c\u0302io tio postvivis lin."}, {"text_idx": "#000133", "text": "Kiam la socialdemokratio venis al Danio en la 1870-aj jaroj, ankorau\u0306 vivis la memoro pri Dreier. Li estas la Dano inter la \u201cutopiaj socialistoj\u201d, antau\u0306ulo de la marksismo. Tial li ludas tute specialan rolon por danaj socialdemokratoj kaj entute maldekstruloj. Jam la fama literatura kritikisto Georg Brandes (1842-1927) proponis eldonigi c\u0302iujn liajn postlasitajn manuskriptojn, \u2013 sed lian plenan verkaron oni sukcesis eldoni nur en 2003!"}, {"text_idx": "#000134", "text": "Se oni tralegas la verkojn de Dreier, oni ekkomprenas ke la \u201coficiala\u201d socialdemokrata historio pri li estas sufic\u0302e elektema. Nome, la tuta filozofio de Dreier estis lingve bazita, kaj tion oni ne vaste sciis antau\u0306e. Sed krom tio Dreier estis komplete malnaciema. Li fajfis pri tio c\u0302u la dana lingvo pluvivos. Li opiniis ke la danoj iom post iom kutimig\u0302ados uzi la germanan, unue en suda Jutlando, poste tutlande, c\u0302ar ja estas produktata multe pli da multe pli valora literaturo en la grandaj lingvo ol en la malgrandaj."}, {"text_idx": "#000135", "text": "Sed kompreneble Dreier ne haltas tie. Same kiel la dialektoj formortos favore al la regna lingvo, kaj la dana formortos favore al la germana, tiel la grandaj lingvoj formortos favore al unu universala lingvo tutmonda. Kaj tiu universala lingvo estos ia lingvigita matematiko \u2013 g\u0302i ne estos natura lingvo, sed lingvo pli kapabla ol la naturaj. Sammaniere li opiniis ke la dana objektive estas pli bona lingvo ol la gronlanda, kaj la germana pli bona lingvo ol la dana."}, {"text_idx": "#000136", "text": "Dreier do opiniis, precize kiel Jespersen poste, ke estas progreso en la lingvo (kvankam Jespersen preferis la anglan anstatau\u0306 la germanan). Jespersen entute mirinde similas al Dreier, ne nur enhave, sed ankau\u0306 en la maniero esprimi sin. Ekzemple Dreier parolas tre lau\u0306de pri la projekto de Rask, kaj Jespersen tre lau\u0306das Esperanton \u2013 sed se estas progreso en la lingvo, tio ja ne sufic\u0302as."}, {"text_idx": "#000137", "text": "Dreier kaj Jespersen ankau\u0306 havas la saman estetikon. Samkiel formortos la naciaj lingvoj, lau\u0306 Dreier, formortos ankau\u0306 poezio kaj entute beletro. Tamen, se tio havis sencon kiel pens-instiga provoko en la tempo de Dreier, en la tempo de Jespersen g\u0302i jam estis iom malnovig\u0302inta."}, {"text_idx": "#000138", "text": "Jespersen opiniis ke beletro en internacia planlingvo estas miskompreno \u2013 kaj lia tre naciema, pli ag\u0302a kolego Vilhelm Thomsen ja permesis al li opinii tion! Jespersen neniam rivelis kiom profunde influis lin Dreier, certe c\u0302ar tio malfavore impresus ne nur al Vilhelm Thomsen, sed ankau\u0306 al la Marksisme inspiritaj socialdemokratoj."}, {"text_idx": "#000139", "text": "Sed kvankam beletro lau\u0306difine estas mensogo kaj manipulado, ni ne povas malhavi g\u0302in. Belo ne estas malgrava, kvankam g\u0302i estas subjektiva. Tion komprenis Margrethe Noll, sed unu alia el la fruaj Danaj esperantistinoj komprenis tion ec\u0302 pli bone. Ankau\u0306 s\u0302ia tombo estas en c\u0302i tiu tombejo, kaj g\u0302in ni vizitos nun."}, {"text_idx": "#000142", "text": "Almenau\u0306 tiel multe ni scias, ke s\u0302ia frato Harald estis j\u0302urnalisto c\u0302e Politiken kaj lernis Esperanton. Somere en 1907 la gazeto sendis lin tra Eu\u0306ropo por provi kiel bone oni elturnig\u0302as per Esperanto en eksterlanda vojag\u0302o. (Poste oni s\u0302ajne nenion au\u0306das pri li.) Tuj post la artikoloj de Harald la kursoj de Politiken estis starigitaj, kaj por povi uzi la lingvon praktike poste, la kursanoj fondis Konversacian Esperanto-Klubon (KEK), kie Marie Schr\u00f8der estis estrarano."}, {"text_idx": "#000143", "text": "KEK estis kaj tre laborema kaj tre festema klubo. Tre ofte estis koncertoj kaj baloj. Jam en 1908 KEK organizis sian unuan internacian kunvenon. G\u0302i estis \u201cpost-postkongreso\u201d de la Universala Kongreso, kiu tiujare okazis en Dresdeno, Germanio. Dum tiu kunveno en Kopenhago okazis sekreta kunveno inter Zamenhof kaj Jespersen. La intenco estis revenigi Jespersen al Esperanto. Oni bedau\u0306rinde ne sukcesis, kvankam Jespersen tre s\u0302atis Zamenhof kiel personon."}, {"text_idx": "#000144", "text": "La \u201cpostpostkongreso\u201d entute ne estis granda sukceso. La vetero estis venta kaj pluva, kaj multaj el tiuj kiuj alvojag\u0302is el Germanio, interalie Zamenhof, marmalsanig\u0302is en la pramo. Malgrau\u0306 tio Zamenhof tre aprezis la klopodojn de Marie Schr\u00f8der, c\u0302ar kiam oni kolektis monon por la tombos\u0302tono, li estis la plej malavara kontribuanto."}, {"text_idx": "#000145", "text": "Apud la multaj sukcesoj de KEK estis fakte same multe da fiaskaj klopodoj, sed estas karakterize ke oni ne lasis sin malkurag\u0302ig\u0302i de tio. En 1908 oni ankau\u0306 fondis landan asocion, la nunan Danan Esperanto-Asocion. Poste en la sama jaro oni organizis turneon, kie la landa prezidanto kun profesia operkantisto prelegis kaj koncertis en unu urbo post alia tra tuta Danio. Sen Marie Schr\u00f8der c\u0302io tio tute ne ekflorus tiel rapide."}, {"text_idx": "#000146", "text": "Bela, modesta, iniciatema, kurag\u0302a kaj laborema \u2013 krom ke Marie Schr\u00f8der certe ne estis senmorta, s\u0302i preskau\u0306 impresas kiel superhomo. C\u0302u s\u0302i tute ne havis ombrajn flankojn? Nu, estis Esperantistoj en Kopenhago antau\u0306 KEK, kaj ili povis senti sin iom flankenpus\u0302itaj de s\u0302ia enorma energio. Du-tri el ili sekvis Jespersen en la reformon. Sed krom tio s\u0302i simple ne g\u0302isvivis disvolvi c\u0302iujn siajn flankojn, ankau\u0306 ne la malpli flatajn."}, {"text_idx": "#000147", "text": "Kio do okazas, se Esperantisto simila al Marie Schr\u00f8der havas vivon de normala longeco? La plej bona ekzemplo de tio fakte ankau\u0306 estas entombigita c\u0302i tie en Kopenhago. Sed nun ni devas fari iom longan bicikladon, c\u0302ar li kus\u0302as en la antau\u0306urbo R\u00f8dovre."}, {"text_idx": "#000149", "text": "Malkiel Vilhelm Thomsen en la komenco, Ivo Lapenna (1909\u20131987) tute unusence estas heroo de la Esperanta historio. Notu la mortodaton: la 15-a de Decembro 1987, la naskig\u0302datreveno de Zamen\u00adhof en la centa jaro de Esperanto."}, {"text_idx": "#000150", "text": "Lapenna kus\u0302as c\u0302i tie apud siaj bogepatroj. Lia bopatrino Kirsten Zacho (1913\u20131975) ankau\u0306 estis iom simila al Marie Schr\u00f8der. S\u0302i estis la motoro de speciala Esperantista kulturklubo, kiu havis imponan aktivecon dum la 1950-aj kaj 60-aj jaroj."}, {"text_idx": "#000151", "text": "Lapenna naskig\u0302is en tiu parto de Au\u0306strio-Hungario kiu post la unua mondmilito farig\u0302is Jugoslavio. Dum la intermilita tempo li helpis defendi politikajn akuzitojn en la kortumoj. Dum la 2-a mondmilito li estis partizano. Post la milito li estis unu el la plej eminentaj juristoj en la reg\u0302imo de Tito, sed li forlasis Jugoslavion c\u0302ar li ne volis subteni diktaturon. Li fine farig\u0302is specialisto pri kompara Jugoslavia kaj Soveta juro c\u0302e London School of Economics, kredeble la plej renoma instituto de sociaj sciencoj entute."}, {"text_idx": "#000152", "text": "Lapenna lernis Esperanton en 1928 kaj 10 jarojn poste li farig\u0302is estrarano de Universala Esperanto-Asocio (UEA). Post la milito necesis g\u0302isfunde reformi UEA-n, kaj la rolo de Lapenna en tiu procezo meritigis al li la epiteton sur lia tombos\u0302tono: \u201cLa konstruinto de la moderna Esperanto-movado\u201d. Lia plej granda ekstera sukceso estis en 1954, kiam li fondis la rilatojn inter UEA kaj Unesko. Tio postulis enorman antau\u0306laboron. En la 1960-aj jaroj oni provis interesigi la Unuig\u0302intajn Naciojn (UN) pri la lingva demando. Tio bedau\u0306rinde ne estis sukcesa. \u201cEvidente la tempo ne estas matura,\u201d oni diris."}, {"text_idx": "#000153", "text": "Tiam oni ja devis provi maturigi la tempon. Lapenna estis inter la unuaj kiuj parolis pri lingva diskriminado kaj lingva imperiismo en la 1960-aj jaroj \u2013 post la fiasko en UN. Tiujn esprimojn oni simple ne uzis antau\u0306e, ankau\u0306 ne ekster la Esperanto-movado. Sed la movado ne estis matura por tio. En 1974 Lapenna eliris el UEA kaj brue j\u0302etfermis la pordon post si."}, {"text_idx": "#000154", "text": "En Sovetio kaj orienta Eu\u0306ropo g\u0302is 1953 Esperanto estis same malpermesita kiel en Germanio sub Hitler, sed post la morto de Stalin la movado tie komencis reviglig\u0302i. Lapenna mem opiniis ke lastinstance KGB decidis forpus\u0302i lin. Estas kredeble io en tio, c\u0302ar en totalismaj s\u0302tatoj c\u0302io principe devas esti sub s\u0302tata kontrolo \u2013 nur estas necerte kiagrade KGB celis Lapenna persone. Oni neniam sukcesis g\u0302isfunde esplori tiun aferon, kaj dubindas c\u0302u oni iam sukcesos."}, {"text_idx": "#000156", "text": "Danion oni ja kutime konsideras tre felic\u0302a lando. Tial aparte gravas kion danaj esperantistoj faras por maturigi la tempon por Esperanto. Kaj tial aparte gravas ke danaj esperantistoj konu la historion de la internacia lingvo, tiel ke ni scios ne nur kiujn tradiciojn ni volas konservi, sed ankau\u0306 kiujn ni volas anstatau\u0306igi \u2013 kaj per kio ni volas anstatau\u0306igi ilin."}, {"text_idx": "#000157", "text": "Kelkaj Esperantaj tradicioj estas jarcentojn pli ag\u0302aj ol Esperanto mem. Prenu ion tian kiel la fanta\u00adziaj\u0302ojn de Dreier pri lingvo perfekta. Tiu ideo ag\u0302is jam kelkajn jarcentojn kiam Dreier alig\u0302is al g\u0302i. Zamenhof opiniis mem ke li kreis perfektan lingvon en Esperanto. Tion saman opiniis Lapenna, kvankam li moderigis g\u0302in al \u201crelative perfekta\u201d."}, {"text_idx": "#000158", "text": "Sed kiel ni ankau\u0306 vidis c\u0302e Dreier, la ideo de perfekta artefarita lingvo nedisigeble rilatas kun kultura rasismo. Eble estas iom malfacile kompreni kio malg\u0302ustas se oni rigardas la Gronlandan lingvon kiel malpli valoran ol la danan. Eble kelkaj iomete maltrankvilig\u0302as se oni asertas ke la feroa estas malpli valora ol la dana. Sed se iu au\u0306dacas aserti ke la dana lingvo estas malpli valora ol la germana, tiam mi j\u0302uras al vi ke subite multegaj homoj tute klare ekkomprenas la principon!"}, {"text_idx": "#000159", "text": "C\u0302io tio, tamen, kompreneble estas nur teorio. Praktike Esperanto estas unu granda kontrau\u0306rasisma projekto kaj c\u0302iam estis. Sed se teorio kaj praktiko malharmonias, homoj povas senti tion. Kaj se ili ne scias kion fari por reakiri tiun harmonion, tiam ili iom post iom malaktivig\u0302as. Do jen kial la Esperanto-movado havis tiel malmulte da allogkapablo en felic\u0302aj landoj dum la lasta duona jarcento."}, {"text_idx": "#000166", "text": "La prezidanto de TEJO, Michael Boris Mandirola, sekve havis kun si longan liston de postuloj, kiam li kelkajn tagojn post la komitata kunsido de TEJO veturis al la Centra Oficejo por partopreni la estrarkunsidon de UEA kiel reprezentanto de TEJO."}, {"text_idx": "#000168", "text": "Post la estrarkunsido de UEA fine de aprilo la prezidanto de la asocio, Mark Fettes, mallonge respondis al demando de Libera Folio pri la temo:"}, {"text_idx": "#000174", "text": "La listo de postuloj, kiujn TEJO direktas al UEA, tamen ne elc\u0302erpig\u0302as per tiu unua punkto. Krom ke la nova statuto estu oficiale registrita, TEJO postulas interalie, ke:"}, {"text_idx": "#000176", "text": "Aldone TEJO volas, ke la prezidanto, la g\u0302enerala sekretario kaj la kasisto regule ricevu aktualajn informojn pri la spezoj kaj membraro de TEJO. Pri la eventuala plenumo de c\u0302iuj c\u0302i postuloj flanke de UEA mankas konkretaj promesoj. Responde al demando de Libera Folio Mark Fettes aludas, ke temas ankau\u0306 pri protekto de personaj datumoj de la membroj:"}, {"text_idx": "#000180", "text": "Lige kun la estrara kunsido de TEJO, okazinta en Italio de la 2-a g\u0302is la 5-a de junio, la kasisto de la asocio, Ce\u0301dric Marchal, en la komitata diskutlisto de TEJO anoncis, ke li jam certe ne sukcesos prepari tiujn gravegajn financajn dokumentojn antau\u0306 la fino de sia mandatperiodo:"}]