[{"text_idx": "#000001", "text": "Nig\u0302ero: preskau\u0306 20 milionoj da tunoj da radioaktivaj rubaj\u0302oj estas stokitaj subc\u0302iele fare de franca entrepreno"}, {"text_idx": "#000002", "text": "La nig\u0302era filio de Orano, antau\u0306e nomita Areva, ekspluatis dum 40 jaroj tiun minejon de uranio en Saharo por nutradi nukleajn centralojn."}, {"text_idx": "#000003", "text": "La pejzag\u0302o konsistas en dezerto de sablo kaj rokoj, kie potenca vento regule balaas la grundon. En Arlit, Nig\u0302era Saharo, la radioaktivaj kotoj, la rubaj\u0302oj de la Cominak estas stokitaj subc\u0302iele."}, {"text_idx": "#000004", "text": "\u00ab Tio reprezentas c\u0302irkau\u0306 20 milionojn da tunoj da radioaktivaj rubaj\u0302oj produktataj dum 40 jaroj \u00bb, komentas Bruno Charon, ing\u0302eniero pri nuklea fiziko c\u0302e la laboratorio Criirad, asocio pri protektado de la medio, kiu analizis tiujn rubaj\u0302ojn, kaj alarmas hodiau\u0306 pri la dang\u0302eroj por la log\u0302antoj kaj la medio."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La nig\u0302era filio de Orano, antau\u0306e nomita Areva, ekspluatis dum 40 jaroj tiun minejon de uranio en Saharo por nutradi interalie nukleajn centralojn. La minejo fermis de preskau\u0306 du jaroj, sed la rubaj\u0302oj ne ankorau\u0306 estas izolitaj."}, {"text_idx": "#000006", "text": "\u00ab Pro la potenco de la ventoj en la regiono, la radioaktivaj polvoj, la radioaktiva gaso estas tre facile disigeblaj en la medio, eksplikas la ing\u0302eniero. C\u0302ar tiuj rubaj\u0302oj ne estas izolitaj, la infektado eniras en la subgrundajn akvojn. Tio estas absolute neakceptebla. \u00bb"}, {"text_idx": "#000007", "text": "\u00ab Arlit estas paradizo por la sano \u00bb"}, {"text_idx": "#000008", "text": "C\u0302e la Cominak, la g\u0302enerala direktoro Mahaman Sani Abdoulaye asertas, ke nenia risko ekzistas koncerne la demandon pri akvo en Arlit, ekzemple: \u00ab G\u0302i estas trinkebla. Neniu emiso atingas lokon ekster nia zono. Tio estas tau\u0306ge retenata, tau\u0306ge kontrolata en nia industria areo. \u00bb"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Lau\u0306 li, nenia problemo ekzistas ankau\u0306 por la 600 personoj, kiuj plu laboras en la loko. Tio ridetigas Almoustapha Alhacen, prezidento de la NeRegistara Organizaj\u0302o Aghinr'inman, en Arlit: \u00ab Profesiaj malsanoj neniam okazis dum 50 jaroj da laboro, nek malsanoj ligitaj al uzataj produktaj\u0302oj, nek malsanoj ligitaj al la radioaktiveco. Dum 50 jaroj, neniu malsano okazis. Arlit estas paradizo por la sano \u00bb, li ironias. - Almoustapha Alhacen, prezidento de la NRO Aghinr'inman"}, {"text_idx": "#000010", "text": "La prezidento de la NRO Aghinr'inman elvokas spirmalsanojn en Arlit, malsanoj pri renoj, hepato... \u00ab Sed ni ne havas rimedojn, li bedau\u0306ras, por pruvi, ke ili estas ligitaj au\u0306 ne kun la minaj aktivecoj. \u00bb"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Siaflanke, la entrepreno promesis, ke g\u0302i iompostiom kovros la rubaj\u0302ojn g\u0302is 2026 per argilo kaj rokoj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Video: \u00ab 20 milionoj da radioaktivaj kotoj \u00bb (en la franca)"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Nig\u0302ero: miloj da manifestaciantoj kontrau\u0306 Areva en la nordo"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Nig\u0302ero: striko sur la laborejo de Imuraren, ekspluatata de Areva"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Irano: la kinisto G\u0302afar Panahi, kiu komencis malsatstrikon, estis liberigita kontrau\u0306 kau\u0306cio, post sep monatoj da malliberejo\nMilito en Ukrainio: rusia misilo frapas log\u0302konstruaj\u0302on en Kramatorsko: almenau\u0306 du homoj mortis, kaj multaj civiluloj plu estas sub la ruinaj\u0302oj\nLa Premio Olof Palme 2023 estas atribuita al c\u0302ampioninoj pri Homaj rajtoj en Ukrainio, Turkio kaj Irano\nLa jaro 2022 finig\u0302is per pli ol 1 000 politikaj malliberuloj en la kubaj karceroj\nIsraelo-Palestino: Lau\u0306 la ambasadorino de Palestino en Francio, \u00ab Kiam Benjamin Netanjahu konsentos pri dus\u0302tata solvo \u00bb, ni c\u0302eestos por fari pacon \u00bb"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Japanio : memorinda tago por la lando, esperiga mesag\u0302o por la mondo\n14an de novembro 2012 : Eu\u0306ropa g\u0302enerala striko\nJapanio : la morteco c\u0302e la maljunuloj preskau\u0306 trioblig\u0302is proksime de Fukus\u0302imo\nKvardek jarojn por malkonstrui Fukus\u0302imon.\nFrancio : maldungoj c\u0302e Lej\u0302abi"}]