[{"text_idx": "#000000", "text": "Wikipedia's Dundalk as translated by GramTrans"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Dundalk ( / d \u028c n \u02c8 d \u0254\u02d0 k / , irlanda:\nDu\u0301n Dealgan , kun la signifo \"Dalgan's fortikaj\u0302o\") [6] estas la distrikturbo de Distrikto Louth, Irlando.\nG\u0302i estas c\u0302e la Castletown Rivero, kiu fluas en Dundalk Bay, kaj estas proksime de la limo kun Nord-Irlando, duonvoje inter Dublino kaj Belfasto.\nG\u0302i havas asociojn kun la mita militistheroo Cu\u0301 Chulainn."}, {"text_idx": "#000002", "text": "La Dundalk-areo estis log\u0302ita ekde almenau\u0306 3500 a.K., en la Neolithic periodo.\nPerceptebla memorigilo de ilia c\u0302eesto dau\u0306re povas esti vidita en la formo de la Proleek dolmanoj, la eroziitaj restaj\u0302oj de megalita tombo situanta en la Ballymascanlon areo en Nord Dundalk.\nKelta kulturo alvenis en Irlando c\u0302irkau\u0306 500 a.K.\nLau\u0306 la legendaj historiaj raportoj, [11] la grupo log\u0302igita en Norda Louth estis konata kiel la Conaille Muirtheimne kaj prenis sian nomon de Conaill Carnagh, legenda c\u0302efo de la Rug\u0302eca Branc\u0302o-Kavaliroj de Ulstero.\nIlia tero nun formas supran kaj pli malaltan Dundalk."}, {"text_idx": "#000004", "text": "En 1169 la normandoj alvenis en Irlando kaj aro ronde konkerante grandajn areojn.\nAntau\u0306 1185 normanda nobelo nomita Bertram de Verdun konstruis grandbienon en Castletown Mount kaj poste akiris la c\u0302arton de la urbo en 1189.\nAlia normanda familio, la De Courcys, gvidita fare de John de Courcy, eklog\u0302is en la Seatown-areo de Dundalk, la \"Nova Villa de Dundalke\".\nAmbau\u0306 familioj helpite kun la fortikaj\u0302o de la urbo, konstruante murojn kaj alian fortikaj\u0302on en la stilo de normanda fortikaj\u0302o.\nLa urbo Dundalk estis evoluigita kiel g\u0302i kus\u0302is proksime al facila transponta punkto super la Castletown Rivero kaj kiel limurbo, la norda limo de La Barilolato.\nEn la nepo de 1236 Bertram, Rohesia komisiis Castle Roche por fortikigi la regionon, kaj por oferti protekton de la irlanda teritorio de Ulstero."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La urbo estis maldungita en 1315, dum la Bruce-kampanjo.\nPost prenposedo de la urbo Edward Bruce proklamis sin Reg\u0302o de Irlando kaj restis c\u0302i tie c\u0302ar preskau\u0306 tutan jaron antau\u0306e lia armeo estis totale venkita kaj sin mortigiten post estado atakita fare de John de Birmingham."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La moderna urbo de Dundalk plejparte s\u0302uldas it formon al sinjoro Limeriko (James Hamilton, poste unua Earl of Clanbrassil (Grafo de Clanbrassil) en la 17-a jarcento.\nLi komisiis la konstruadon de stratoj kondukantaj al la urbocentro;\nliaj ideoj venis de multaj vizitoj al Eu\u0306ropo.\nAldone al la malkonstruo de la malnovaj muroj kaj kasteloj, li havis novajn vojojn arang\u0302itaj orienten de la c\u0302efstratoj.\nLa plej grava el tiuj novaj vojoj ligis lastatempe metita malsupren Urboplacon, kiu dau\u0306re pluvivas, kun tola kaj kambria fabriko c\u0302e it orienta fino, najbara al kio iam estis armeokavalerio- kaj artileriokazerno (nun Aiken Barracks)."}, {"text_idx": "#000008", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] En la 19-a jarcento la urbo kreskis en graveco kaj multaj industrioj estis starigitaj en la loka c\u0302irkau\u0306aj\u0302o, inkluzive de granda distilejo.\nTiu evoluo estis helpita konsiderinde per la malfermo de fervojoj, la vastig\u0302o de la haven areo au\u0306 \"Kajo\" kaj la scenaro supren de komisiono de komisaroj por prizorgi la urbon."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Dum pluraj jardekoj post la fino de la Civita milito, Dundalk dau\u0306re funkciis kiel kampurbo, regiona centro, kaj centro de administracio kaj produktado.\nG\u0302ia pozicio proksima al la limo donis al g\u0302i konsiderindan signifon dum la \" Problemoj \" de Nord-Irlando.\nMultaj homoj estis komprenemaj al la kialo de la Provizora irlanda respublika armeo kaj Sinn Fe\u0301in.\nEstis en tiu periodo ke Dundalk gajnis al la moknom 'El tiu de Paso, post la teksana limurbo de la samnoma sur la limo kun Meksiko."}, {"text_idx": "#000011", "text": "La 1an de septembro 1973, la 27\nInfanteribataliono de la Irlanda Armeo estis establita kun sia c\u0302efsidejo en Dundalk-kazerno, renomitaj Aiken Barracks en 1986 en honoro de Frank Aiken."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Dundalk suferis ekonomie kiam irlanda membreco de la Eu\u0306ropa Ekonomia Komunumo en la 1970-aj jaroj eksponis lokajn produktantojn al eksterlanda konkurado kiu ili estis mis-ekipitaj trakti.\n[ citaj\u0302o bezonis ] La rezulto estis la fino de multaj lokaj fabrikoj, rezultigante la plej alta senlaborecoprocento Leinster, la plej ric\u0302an provinco de Irlando.\nAlta senlaboreco produktis gravajn sociajn problemojn en la urbo kiuj estis nur mildigitaj per la apero de la Celtic Tiger investhau\u0306so c\u0302e la komenco de la 21-a jarcento.\nLa ekonomio de Dundalk evoluis rapide ekde 2000.\n[ citaj\u0302o bezonis ] Hodiau\u0306 multaj internaciaj firmaoj havas fabrikojn en Dundalk, de nutraj\u0302prilaborado g\u0302is altteknologiaj komputilkomponentoj.\nHarp Lager, biero produktita fare de Diageo, estas farita en la Granda Norda Bierfarejo, Dundalk."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La Earls of Roden (Grafoj de Roden) [26] havis posedaj\u0302interesojn en Dundalk dum pli ol tri jarcentoj, kaj c\u0302e au\u0306kcio en julio 2006 la 10-a grafo vendis sian memposedon de la urbo, inkluzive de grundpagoj, mineralrajtoj, s\u0302arg\u0302umaj rajtoj, la atavismo de lizkontraktoj kaj la memposedon de au\u0306tovojoj, oftan teron, kaj la justan legomon.\nInkludita en la vendo estis multaj dokumentoj, kiel ekzemple granda 18-a-jarcenta domejmapo."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Kurbo inter ses specimenaj foiretoj formas la blazonon.\nLa kurbo kaj specimenaj foiretoj estas derivitaj de la familio de Thomas de Furnivall [44] kiuj akiris grandan parton de la tero kaj posedaj\u0302o de Dundalk kaj distrikto en proksimume 1309 per geedzig\u0302o al Joan de Verdon-filino de Theobald de Verdon (anglo-normanda familio).\nTri el tiuj specimenaj foiretoj, en inversigitaj tinkturoj, formas la brakojn de Dundalk FC.\nLa mustelvirporksubtenanto estas derivita de la armiloj de la o\u0301 hAnluain (O'Hanlon) familio, Reg\u0302oj de Airthir."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Trovig\u0302is kie la Castletown Rivero fluas en Dundalk Bay, la urbo estas proksima al la limo kun Nord-Irlando (3.5 km direktas punkt-al-punktan aertransitan padlimon al limo) kaj egaldistancaj de Dublino kaj Belfasto."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Simila al granda parto da nordokcidenta Eu\u0306ropo, Dundalk travivas maran klimaton, s\u0302irmitan per la Cooley- kaj Mourne Montoj al la Nordo, kaj montetaj montetoj al la okcidenta kaj suda, la urbo travivas mildajn vintrojn, malvarmetigas somerojn, kaj mankon de temperaturekstremaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Populacio proksime de loko de naskig\u0302o:"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Populacio de etna au\u0306 kultura fono:"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Dundalk havas viglan muzikan medion."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Dundalk estas grava halto lau\u0306 la Dublin-Belfasta fervoja linio, estante la lasta stacio sur la Republic-flanko de la limo.\nG\u0302ia fervoja interligo al Dublino estis inau\u0306gurita en 1849 kaj la linio al Belfasto estis malfermita la sekvan jaron.\nPlia fervojo ligas malfermig\u0302is al Derry antau\u0306 1859 kaj Greenore en 1873."}, {"text_idx": "#000027", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] En la 20-a jarcento, la sekundaraj fervojligiloj de Dundalk estis fermitaj: unue la linio al Greenore en 1951 kaj tiam tio al Derry en 1957.\n[ citaj\u0302o bezonis ] En 1966 Dundalk stacidomo estis renomita Dundalk Clarke Station post la irlanda respublikana aktivulo Tom Clarke, kvankam g\u0302i dau\u0306re estas kutime j\u0302us nomita Dundalk Station.\nLa stacio estas servita fare de la Dublin-Belfast \" Enterprise \" ekspresoj same kiel lokaj navedoservoj al kaj de Dublino.\nG\u0302i ankau\u0306 log\u0302igas malgrandan muzeon de fervojhistorio."}, {"text_idx": "#000028", "text": "La busstacidomo de Dundalk estas funkciigita fare de Buso E\u0301ireann kaj situanta en Long Walk proksime de la urbocentro."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Dau\u0306rantaj infrastrukturevoluoj dau\u0306re en kaj c\u0302irkau\u0306 Dundalk por renkontas programon templimo de 2020.\n[ citaj\u0302o bezonis ] Tiuj plibonigoj ampleksas la vojon, relo- kaj telekomunikadinfrastrukturojn por - lau\u0306 la Nacia Destinprojekto - pli bona integrig\u0302o per la najbara Dublino, Midlands Gateway, kaj Cavan / Monaghan Naboj."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Dundalk Institute of Technology (Dundalk Instituto de Teknologio) (ofte mallongigita al DkIT) estas la primara altedukprovizanto en la nordoriento de la lando.\nG\u0302i estis establita en 1970 kiel la Regiona Teknika Lernejo, ofertante c\u0302efe teknikiston kaj metilernadkursojn."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Rete nur-au\u0306dvida butiko inkludas Babiladon de la urbo."}, {"text_idx": "#000038", "text": "La lokaradia stacio estas Dundalk FM dissendanta sur 97.7 FM, [87] kun regionaj stacioj LMFM (Louth-Meath FM) sur 95.8 FM, kaj iRadio (NE kaj Midland) sur 105-107 FM ankau\u0306 kovrante la areon."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Dundalk F.C. estas profesia futbalklubo bazita en Dundalk.\nLa klubo nuntempe ludo en la Unua divizio de la League of Ireland (Ligo de Irlando).\nFondita en 1903, ili estas la dua plej sukcesa teamo, lau\u0306 trofeoj venkis (12 ligotitoloj & 10 FAI-Tasoj), en la historio de la Ligo de Irlando.\nIli ludas siajn hejmmatc\u0302ojn en Oriel Park."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Dundalk R.F.C. estas unu el la plej antau\u0306aj junioraj rugbekluboj en Leinster.\nFormita en 1877 Dundalk havas longan kaj eminentan historion atingis multajn honorgradon tra la jaroj.\nTiuj atingoj inkludas venki en la Provincaj Urboj-Pokalo dum 10 okazoj de 15 aspektoj.\nDundalk estas nuntempe en la Leinster Ligdivizio 1A kaj kampo tri ag\u0302ulteamoj kaj plie juneco kaj au\u0306tetteamoj c\u0302e c\u0302iuj ag\u0302oklasoj, kaj la parteamoj de kelkaj knabinoj."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Ambau\u0306 estas tenitaj en Dundalk Stadium.\nAu\u0306gusto 2007 vidis la unuan c\u0302iuveteran c\u0302evalvetkurspuron de Irlando malfermig\u0302i en la loko de la malnova Dundalk-hipodromo.\nLa direkto tenis Irlando plej unua renkontan sub vers\u0302lumoj la 27an de septembro 2007."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Dundalk ankau\u0306 okazigis g\u0302ian plej unuan nacian skermadoturniron en aprilo 2007."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Dundalk Cricket Club estis fondita en novembro 2009 kaj komencis ludi matc\u0302ojn en la 2010-datita sezono.\nG\u0302i realigis la raran distingon de esti rekonita fare de la mondo gvidanta kriketrevuon The Wisden Cricketer kiel g\u0302ia \"Klubo de la Monato\" por oktobro 2010.\nTio estas kaj nekutima por irlanda klubo kaj klubo nur dek du monatojn en sian ekziston.\nEn 2011, la klubo estis allasita en la Leinster Kriketon de Unio kaj ludita en Leinster Senior League dividado 11.\nEn la sezono (2011) g\u0302i gajnis la Leinster Ligdivizion 11 c\u0302ampionectitolo kaj en la kurso de fari tion ig\u0302is la nura klubo en la tutaj\u0302o de Leinster trans la 14 sekciojn por ig\u0302i nesuperita.\nLa klubo akumulis 277 poentojn supertuton la plej altaj punktoj de iu Leinster-klubo en la 2011-datita sezono.\nEn la sezono (2012) la klubo gajnis ilian duan titolon kiel Leinster League Division 9 c\u0302ampionoj."}, {"text_idx": "#000050", "text": "La unua bicikladklubo en Dundalk estis fondita en 1874.\nCuchulainn Cycling Club [99] estis formita en 1935 kaj estas nuntempe unu el la plej grandaj kaj la plej multaj aktivaj bicikladkluboj en la lando kun pli ol 300 membroj.\nLa klubo servas c\u0302iujn disciplinojn de la sporto inkluzive de vojo, ekster-voja kaj BMX.\nLa klubo akiris permeson por la konstruado de bicikladparko kaj 250m velodrome en Muirhevna Mor."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Dundalk Kayak Club, fondita en 2005, havas sia bazonas en ilia klubejo tuj ekster Dundalk-urbo.\nIli servas c\u0302iujn nivelojn de kajakisto kaj kontrolitaj komencantkursoj dufoje c\u0302iujare."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Por la celo de elektoj la urbo estas dividita en du lokajn balotareojn:\nDundalk-Carlingford (6 Sidlokoj) kaj Dundalk Suda (7 Sidlokoj)."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Da\u0301il E\u0301ireann / d \u0254\u026a l da \u02c8 \u025b\u0259r \u0259 n / [104] estas la malsupra c\u0302ambro, kaj c\u0302efkamero, de la Oireaktas (la irlanda parlamento;\nkiu ankau\u0306 inkludas la Prezidanton de Irlando, kaj la superan c\u0302ambron au\u0306 Seanad E\u0301ireann).\nDundalk estas reprezentita en Da\u0301il E\u0301ireann fare de la Louth-parlamenta balotdistrikto."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Dundalk estas spegulita kun la sekvaj lokoj:"}, {"text_idx": "#000061", "text": "Listo de abatejoj kaj priorecoj en Distrikto Louth\nListo de urboj kaj vilag\u0302oj en Irlando\nDundalk, kiu ekzistis g\u0302is la Act of Union (Ago de Union) en 1800"}, {"text_idx": "#000065", "text": "La loko estas okupita ekde la neolitika epoko. Malfrue de la 12-a jarcento normandaj invadantoj kaptis la urbon. Dum la 17-a jarcento la urbaj muroj kaj fortikaj\u0302oj malkonstruig\u0302is kaj estig\u0302is multe de la nuna stratoplano."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Dum la irlanda enlanda milito (1922-1923) okazis pluraj bataletoj c\u0302e Dundalk."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Antau\u0306e Dundalk estis grava industria centro kaj dokejo. Tamen, post kiam Respubliko Irlando alig\u0302is al la Eu\u0306ropa Unio, multaj irlandaj fabrikoj fermig\u0302is kaj sekvis multe da senlaboreco c\u0302e Dundalk. Ekde 2000 la ekonomia situacio ege malplibong\u0302as kaj multaj internaciaj kompanioj nun havas fabrikojn en la urbo."}]