[{"text_idx": "#000000", "text": "C\u0302u vi vidas c\u0302iujn lingvojn supre de la pag\u0302o ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por c\u0302iuj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Arto kaj kulturoBona novaj\u0302oCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFres\u0302a Novaj\u0302oHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndig\u0302enojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj j\u0302urnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraj\u0302oParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifug\u0302intojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuig\u0302itaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojag\u0302o"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Nova libro pri la sufero kaj rezisto de iranaj kaptitinoj"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Irana aktivistino pri homaj rajtoj Narges Mohammadi [eo] ricevas gratulojn pro sia liberigo el la malliberejo, dum en la fono aliaj iranaj virinoj estas arestitaj. Bildo de Assad Binakhahi, irana ilustristo log\u0302anta en Germanio. Uzata kun permeso."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Blanka torturo estas psikologia tortura tekniko, en kiu malliberuloj estas longdau\u0306re enfermitaj en tute blankaj c\u0302eloj. La celo estas totala sensa senigo kaj izolado de la viktimo. G\u0302i estas unu el la torturaj metodoj uzataj en iranaj malliberejoj kune kun fizika torturo."}, {"text_idx": "#000007", "text": "G\u0302i ankau\u0306 estas la nomo de nova libro de Narges Mohammadi, c\u0302efa irana j\u0302urnalistino kaj homrajta aktivulino. \u201cBlanka Torturo\u201d, publikigita perslingve de la sveda eldonisto Baran, prezentas 12 intervjuojn kun politikaj kaptitinoj kune kun la personaj spertoj de la verkistino, kiu mem pasigis ok jarojn kaj duonon en irana malliberejo."}, {"text_idx": "#000008", "text": "La 12 virinoj intervjuitaj estas j\u0302urnalistinoj, membroj de religiaj malplimultoj kaj politikaj aktivulinoj. Iliaj rakontoj priskribas la teruran staton de iranaj malliberejoj, kie katastrofaj sanitaraj kondic\u0302oj kaj etaj malhelaj c\u0302eloj oftas. Malliberuloj intence ne ricevas medicinan prizorgon, submetitaj al horoj da esplordemandado, minacoj estas faritaj al parencoj, kaj soleca enkarcerigo estas utiligata kiel tortura tekniko."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Reza Kazemzadeh [fr], eminenta irana psikologo log\u0302anta en Belgio [eo], kiu laboras kun viktimoj de torturo, skribis jenon pri la tekniko de blanka torturo:"}, {"text_idx": "#000010", "text": "It can be argued that if physical torture is used at the beginning of an arrest to make a prisoner talk (providing information), the purpose of the psychological torture is to infiltrate the identity and influence his or her personality in the long run."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Ni povas diri, ke fizika torturo estas uzata komence por paroligi la kaptiton (por ke tiu donu informojn) kaj ke la celo de psikologia torturo estas penetri en la identecon de la kaptito kaj longtempe influi ties personecon."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La libro malkas\u0302as, ke la 12 intervjuitaj virinoj estis arestitaj ne pro krimoj, sed c\u0302ar la iranaj sekurecaj kaj sekretaj servoj kredas, ke ili povas uzi ilin por enketoj. C\u0302i tiuj kaptitinoj estas fortege premitaj fari konfesojn au\u0306 devigitaj kunlabori."}, {"text_idx": "#000015", "text": "En la libro Mohammadi ankau\u0306 rakontas pri siaj propraj spertoj en malliberejo, pri la izolaj c\u0302eloj [Ndlt: speco de malliberejo, en kiu kaptito havas neniun kontakton kun iu ajn krom prizona dungitaro] kaj la pridemandadoj. S\u0302i klarigas, ke kvankam la pridemandistoj g\u0302enerale sciis c\u0302ion, ili tamen postulis, ke s\u0302i oficiale eksig\u0302u de la organizaj\u0302o pri homaj rajtoj \u201cCentro de la Defendantoj de Homaj Rajtoj\u201d fondita de eminentaj iranaj advokatoj inter alie S\u0302irin Ebadi [eo], lau\u0306reato de la Nobel-premio pri paco."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mohammadi, kiu ankau\u0306 kampanjas kontrau\u0306 la mortopuno, skribas en sia libro:"}, {"text_idx": "#000017", "text": "The solitary cell is not just a location, but a place where all elements concur to make to have the imprisonment impact us. This includes the indifference of doctors towards our pain, blindfolding prisoners, dirty curtains, dead cockroaches on the floor, unfitting prison clothes, and long periods of sitting in interrogation cells."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La izola c\u0302elo estas ne nur c\u0302elo, sed koncentrig\u0302o de c\u0302io, kio invadas nin dum malliberigo: kuracistoj nesentemaj al nia doloro, okulkovrado de la malliberuloj, malpuraj kurtenoj, mortaj blatoj sur la planko, malkonvenaj malliberejaj vestaj\u0302oj kaj la longa atendado en la pridemandejaj c\u0302ambroj."}, {"text_idx": "#000019", "text": "C\u0302iu kaptito reagas malsame al la samaj cirkonstancoj. Nigara Afsharzadeh estas turkmena [eo] kaptitino, kiu estis kondamnita al kvin jaroj da malliberejo en 2014 pro suspekto de spionado. S\u0302i klarigas kiel s\u0302i sukcesis pluvivi en sia c\u0302elo parolante al formikoj. \u201cMi nur volis kundividi mian c\u0302elon kun alia vivanta estaj\u0302o\u201d s\u0302i diras."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Sima Kiani estas adepto de la Bahaa Kredo [eo] kaj eksa politika kaptitino. S\u0302i diras, \u201cMi preferus esti pridemandita ol lasita sola en mia [karcera] c\u0302elo.\u201d"}, {"text_idx": "#000021", "text": "La pridemandistoj ankau\u0306 uzas informojn pri la familioj au\u0306 sano de la malliberulinoj por subpremi ilin. Mahvas\u0302 S\u0302ahriari, kiu ankau\u0306 estas parto de la bahaa komunumo kaj kiu pasigis 10 jarojn en malliberejo, trovis la minacojn faritajn kontrau\u0306 siaj edzo kaj filo \u201cla plej malfacilaj\u201d aspektoj de la pridemandado."}, {"text_idx": "#000022", "text": "La irana-brita civitanino Nazanin Zaghari-Ratcliffe klarigas, kiel oni rifuzis al s\u0302i medicinan prizorgadon en la malliberejo, ec\u0302 la preskribitajn medikamentojn."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Post konvertig\u0302o al kristanismo, Mary Mohammadi pasigis ses monatojn en malliberejo por esti membro de hejmpreg\u0302ejo. S\u0302i rakontas kiel la gardistoj konstante insultis s\u0302in, s\u0302ian familion kaj s\u0302ian kristanan kredon. \u201cIli nomis la preg\u0302ejon hazardludejo\u201d s\u0302i diras."}, {"text_idx": "#000024", "text": "La libro klarigas kiel la pridemandaj teknikoj celas transformi la kaptitojn en kunlaborantoj. Unu el la pridemandistoj deklaris sian amon al Hangameh S\u0302ahidi, kiu estas j\u0302urnalistino kaj virinrajta aktivulino, kaj petis s\u0302in geedzig\u0302i kun li kontrau\u0306 fermado de s\u0302ia dosiero. S\u0302i firme rifuzis la oferton, dirante ke s\u0302i preferas plenumi sian punon ol iam revidi lin."}, {"text_idx": "#000025", "text": "En c\u0302i tiuj cirkonstancoj, iuj el c\u0302i tiuj kaptitinoj ankorau\u0306 sukcesis komenci fastostrikon por defendi siajn memfidon kaj rajtojn."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Plej multaj malliberuloj suferas la psikologiajn konsekvencojn de torturo dum longa tempo. Mansour Borji estas la plenuma direktoro de Artikolo 18, londona kristana premorganizaj\u0302o, kiu helpas kristanajn eksajn kaptitojn trakti trau\u0306mojn. Li diris al Global Voices:"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Awareness about this kind of torture and the ways to identify the symptoms in victims\u2019 behaviour and moods is key. It is essential that the victims, their families, and the broader community know about the root causes of the unusual behaviour in some specific circumstances and are able to react in an appropriate way. Former prisoners re-live trauma and suffering caused by torture repeatedly. You should not respond lightly to the way they react stressfully to the ring of a phone, or to some smells and noises. Awareness will help them gradually improve their mental wellbeing."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Estas grave konscii pri c\u0302i tiu speco de torturo kaj rekoni g\u0302iajn simptomojn en la konduto kaj humoro de la viktimoj. Nepre necesas ke la viktimoj, iliaj familioj kaj la pli vasta komunumo sciu la kau\u0306zojn de ilia stranga konduto en iuj cirkonstancoj kaj povu tau\u0306ge respondi. Eksaj malliberuloj regule retravivas sian trau\u0306maton kaj la suferojn kau\u0306zitajn de la torturo. Vi ne devas reagi frivole al la strec\u0302o, kiun ili spertas kiam telefono sonas, au\u0306 c\u0302e iuj odoroj kaj sonoj. Konscii pri tio estas la unua pas\u0302o al la iom-post-ioma plibonigo de ilia mensa bonfarto."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Kamran As\u0302tari estas la direktoro de Arseh Sevom [en, fa], organizaj\u0302o por antau\u0306enigi demokration, homajn rajtojn kaj civilan socion en Irano. Li mem estis torturita en irana malliberejo kiel adoleskulo kaj li diras al Gobal Voices:"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Any form of torture can cause psychological trauma. But it\u2019s especially bad for young people under 25 because their brains are still forming. It becomes permanent and life-long (...). Unfortunately, for all of us who have experienced trauma, there is no returning to the people we once were. There is only finding ways to dim the nightmares."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Iu ajn torturo povas kau\u0306zi psikologian trau\u0306maton. Sed g\u0302i estas speciale malbona por junuloj sub 25 jaroj, c\u0302ar iliaj cerboj ankorau\u0306 disvolvig\u0302as. G\u0302i farig\u0302as definitiva kaj dau\u0306ras tutan vivon (...). Bedau\u0306rinde por c\u0302iuj el ni, kiuj suferis trau\u0306maton, ne eblas retropas\u0302i. Ni povas trovi nur manierojn mildigi la kos\u0302marojn."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Civitanaj komunikilojHomaj rajtojParolliberecoPolitikoProtestoVirinoj kaj socia sekso"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Kiel tiu c\u0302i tunizia insulo kunigis islamanojn kaj judojn"}, {"text_idx": "#000035", "text": "La hig\u0302abo c\u0302e televido en Alg\u0302erio: Fino de c\u0302io franca"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Aboni komentojn de c\u0302i tiu artikolo per retpos\u0302to"}, {"text_idx": "#000042", "text": "C\u0302iuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje c\u0302ar tiu povus esti markita kiel spamo.\nBonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaj\u0302ojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Speciala danko al niaj multaj subtenantoj"}]