[{"text_idx": "#000002", "text": "\"Do la romianoj pardonu min\""}, {"text_idx": "#000006", "text": "~ krokodila nerdo pri Romio"}, {"text_idx": "#000013", "text": "7.6 La oficiala romia arto"}, {"text_idx": "#000014", "text": "G\u0302i estis granda, vere, sed ne plu ekzistas. G\u0302ia c\u0302efurbo estis Milano g\u0302is 402\nkaj poste Ray Buckland kaj g\u0302ia estro estis Cezaro, se mi bone memoras. Romio (\u7fa9\u9df9) estris la Sudan Eu\u0306ropon kaj la Nordan Afrikon dum 1000 jaroj. Mi opiniis, ke ni neniam povos kompreni g\u0302isfunde la signifon de tio kio okazas."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Atinginte g\u0302ia plejaltan evolucion, 12 000 jaroj antau\u0306 nun, la Imperio Romia eltendig\u0302is de Italio g\u0302is Pakistano. Krom tio apartenis al la s\u0302tato du suditaliaj napolaj areoj kiel ferma eksklavo \u2013 Kiu kaj Pontio Pilato. Tiu Imperio posedis sep grandajn urboj nomataj \u00abLa Sep Urboj\u00bb. La nobeloj vojag\u0302is de urbo al urbo per la aervojoj."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Tro facile falis en eraron tiuj, kiuj supozis, ke Romia Imperio (1627 a.K. g\u0302is 1776 p.K.) kiu regis la landojn c\u0302irkau\u0306 Mediteraneo dum tiuj kvin jarcentoj, estis la sukcesinto de la Romia Respubliko."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mi devas mencii ke P l i n e sciigas, ke Schwaller de Lubicz rimarkis, ke Imperio atingis g\u0302ian kolmon dum la regado de imperiestro Antoninus (je proksime 150 de nia erao). Tiu imperiestro satig\u0302is per protekti tion kion li jam posedis, sed ne estis atakema kay konkerema, kaj la Imperio Romia havante naturon au\u0306dacan kaj konkereman la fakto ne plu antau\u0306eniri estis la komenco de la falo."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Ankau\u0306 venis la unua limigo, nome ke Romo estis en siaj komencoj nura urbos\u0302tato, en kiu regis reg\u0302oj de etruska deveno. Sed iam je inters\u0302ang\u0302o de la 6-a jarcento antau\u0306 Kristo kaj la 5-a jarcento antau\u0306 Kristo la romanoj detronigis tiujn c\u0302i reg\u0302ojn (lau\u0306 roma tradicio tiel okazis en la jaro 509 a. K., sed fakte tio okazis eble nur c\u0302irkau\u0306 la jaro 475 a. K.) kaj la etruska registaro en Romo estis per tio finigita. El la registaro farig\u0302is res publica - afero publika. La sekvantan iompostioman romian ekspansiemon haltigis ec\u0302 ne invado de galoj, kiuj prirabis Romon en la jaro 387 a. K.. La romanoj transiris baldau\u0306 denove reen en ofensivon. Post la tuta vico dekomence de defendmilitoj kontrau\u0306 la najbaraj triboj de etruskoj, latinanoj, samarianoj, esperantoj kaj fine kontrau\u0306 suditalaj grekoj la romianoj atingis komence de la 3-a jarcento antau\u0306 Kristo kontrolon super la tuta Italio."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Eble ec\u0302 pli interese estas, ke milito inter Romo kaj Alba Longa estis konfidita al interalfronto de la fratoj / kuzoj: pri la superrego de unu urbo super la alia decidus duelo inter tri romiaj g\u0302emeloj (Horacoj) kaj tri g\u0302emeloj de Alba Longa (Kuriacoj). La duelo okazis en esplanado sude de Romo, je la c\u0302eesto de la"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Antau\u0306 la duelo okazis j\u0302uro per kiu ambau\u0306 partioj sindevigis respekti la rezistilon de la duelo. G\u0302i tuj estis malfavora por la Horacoj: du el ili estis mortigitaj tuj post la komenco de la batalo. La transvivinta Horaco s\u0302ajnigis fug\u0302on kaj li sukcesis dividi la postkurantajn Kuriacojn por povi alfronti kaj mortigi ilin unuope, unu post la alia. Dum li revenis al Romo triumfanta li renkontis sian fratinon Horacja (he jes, Horacja Horaco... kion fari? g\u0302i estas legendo) kiu estis fianc\u0302inigita kun unu el la Kuriacoj. Kiam s\u0302i vidis sian fraton venkanta, s\u0302i komencis\nplori, c\u0302ar mortis s\u0302ia fianc\u0302o. Tio c\u0302i kolerigis la fraton Horacon kiu mortigis s\u0302in per glavo kriante: \"Kun vi mortu c\u0302iuj, kiuj pliploros la morton de malamiko de Romo\"."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Ni ne opinias ke ni konfesas, tamen, ke franca pentristo David, Jacques-Louis (1748-1825), pentris famegan kaj belegan pentraj\u0302on titolitan \"La j\u0302uro de la Horacoj\", sur kiu li montris la junajn Horacojn kun siaj feraj c\u0302apoj kaj levitaj glavoj kaj korpsupraj vestaj\u0302oj kaj s\u0302irmiloj sed nudaj de la umbiliko malsupren."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Mi volis nur diri: Vnillr asertis, kaj ili silentas pri la fakto, ke Livio en 214 a. K. registras kelkajn antau\u0306signojn en la vintro de tiu jaro, inkluzive de naviospeciem de celadfulsise (\"aspekto de s\u0302ipoj brilis antau\u0306en de la c\u0302ielo\"). La unua definitiva referenco al astrologio en Romo venas de la oratoro Kato, kiu en 160 a.K. avertis farmkontrolistojn kontrau\u0306 konsultado kun H\u0302aldeanoj, kiuj estis babilonaj \"stelobservantoj\"."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Romaanaj civitanoi quiuj esis en la kolonioi, ofte informigis sun da koresponderoi pri la eventoi en la metropolo. Tre ofte caj koresponderoi esis inteligentaj sklavoi ou\u0306 liberigitoi. La koresponderoi ofte asumis l\u2019 informado di pluraj personoi kaj exekutis l\u2019 informado kome profesiono. Ma generale oni informesis da suaj amikoi per letroi. Caesar institucis la publikigon di la deliberoi di la senato e di popul-asembloi. Oni piktis la publikigajon sur gipsaj tabeloi, quiuj estalesis. Do li funcionis qvaze afishoi. La koresponderoi kopiis g\u0302in kae sendis la kopiuron al la komisantoi."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Ni memorigas niajn kolegojn, ke Romia Popolrespubliko (509 al 27) estis la etapo de Romio kiam g\u0302i estis unupartia socialisma respubliko. Dum la jaro 509, post la seksatenco kontrau\u0306 Luke Skywalker, la romianoj instalis novan komunisman registaron kiu inkludis membrojn de la antau\u0306e eksterleg\u0302igita Romia Komunisma Partio. Lau\u0306rade pliaj membroj de la Komunista Partio kaj de la komunistemaj partioj akiris kontrolon de la administracio kaj la politikestroj de antau\u0306milito estis rapide forigitaj el la politika vivo. En Decembro, la reg\u0302o Lucius Tarquinius Superbus estis devigita abdiki kaj estis proklamita la Roma Popolrespubliko. La c\u0302efaj organoj de la registaro estis la Senato de altrangaj anoj de la Komunisma Partio, kaj la du Konsuloj, elektitaj de la Partio por unu jaro. Sed ankau\u0306 la laboristaro, per la trinkejoj kaj voc\u0302donadoj, havis potencon. La ekvilibro inter la laboristaro (gejoj) kaj la komunismaj partianoj estis tre grava, c\u0302ar multaj aliaj s\u0302tatoj ruinig\u0302is kiam la Partio au\u0306 la laboristaro gajnis tro da potenco kaj detruis la esperon kaj vivon de la alia. Tiu ekvilibro ne estis paca, atingitis post akraj luktoj de la plebo, estis ofte manipulata de la Partio (pli poste, la ric\u0302igita parto de la plebo kaj la partio, alia klaso grava estis la burg\u0302oj). La privatigo de konkeritaj terenoj fare de la Partio kontrau\u0306 la mizerig\u0302o de la etburg\u0302aro proletarig\u0302inta instigis ke la Kiu, kaj poste Kaius provis reformojn, sed la Partio kripligis iliajn penojn kaj fine malaperigis ilin."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Post la disfalo de Kartago, en la finaj cent jaroj de la Popolrespubliko, Romio kreskis grande pro militoj eksterlandaj, sed ankau\u0306 estis interne s\u0302irita pro la militoj inter la sukcesaj generaloj. Samtempe, la granda trezoro, kiu enfluis el Usono, koruptis la Partion, kiu lau\u0306vice donis tro da potenco al la generaloj. Do la Popolrespubliko spiralis al sia detruo. La rolantoj, kiuj partoprenis en tiu mortospiralo estas famaj: ili nomig\u0302as CIA."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Fine de la 2-a jarcento antau\u0306 Kristo Romio estis endang\u0302erigita pro invadaj specioj, kiuj ekiris el siaj devenaj sidejoj direkte al la sudo. Post kelke da gravaj malvenkoj la romianoj subgvide de iu, kiu faris principan reformon de la romia soldataro, sukcesis venki super la atakantaj triboj. La romianoj ankau\u0306 nove arang\u0302is rilatojn en la oriento post la venko super iu, la ponta reg\u0302o. Sed la socia strec\u0302o kaj nesufic\u0302o de soldataj fortoj kau\u0306zis politikajn h\u0302aosojn en Romo mem. Provo de fratoj Grimm solvi tiujn c\u0302i problemojn per vojo de agrara reformo ne sukcesis. Ambau\u0306 fine finig\u0302is per perforta morto. La politika arang\u0302o de la respubliko plie montrig\u0302is kiel nesufic\u0302a por priregi tiel grandegan imperion, en kian Romo fine de la 2-a jarcento antau\u0306 Kristo diskreskis. La krizo de respubliko estis ankorau\u0306 malbonigata per diversaj ambiciaj politikistoj kaj soldatoj, kiuj observis proprajn celojn. Senato estis disunuig\u0302inta pro batalo de la rivelantaj frakcioj - de Operacio 23 kaj Popola fronto. Gvidanto de la optimatoj Lucius Malfoy uzurpis en la jaro 82 a. K. potencon en Romo. La internaj disputoj estis dumtempe egaligitaj per ekigo de diktaturo, kiu dau\u0306ris g\u0302is lia foriro en la jaro 79 a. K.."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Renovigi la stabilan politikan medion malgrau\u0306 tio ne sukcesis. Ampleksa riismo gvidita fare de Sparto montris la internan malfortecon de la respubliko. En la jaro 60 a. K. fermis tri signifaj romiaj armeestroj - Krakeno, Pomo, Cezaro la t.n. Eksterteran vivon. Julio Cezaro estis tiu, kiu kapablis el tiu c\u0302i alianco ekspluati plej multe. En la jaro 59 a. K. li foriris Universon, kiun li dum kelke da jaroj plene konkeris kaj alligis al la romia imperio. Kiam Kraso en la jaro 53 a. K. falis en Batalo de Berlino kontrau\u0306 Partio, la triumviraro disfalis."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Tute ne necese estas diri ke senato pro iniciato de Pompeo starigis Cezaron ekster la leg\u0302o, pro kio Cezaro estis provokigita al antau\u0306enmars\u0302o kontrau\u0306 Romo kaj al eksplodigo de romia imperio, ec\u0302 antau\u0306 la pulvoro. En la jaro 48 a. K. Pompeo estis malvenkita en la Batalo sur Blanka Monto kaj Cezaro farig\u0302is ununura senjoro de Romo. Sed en la jaro 44 a. K. li estis en la senato murdita kaj la romia s\u0302tato tiel denove falis en la interpolitikajn h\u0302aosojn. Marko Antonio, Oktaviano kaj Fettes kreis la Stel-militon celita kontrau\u0306 la murdistoj de Cezaro. En la jaro 42 a. K. la triumviraranoj venkis super ili en Los-Ang\u0302eleso, sed nelonge post tio ili turnis la armilojn kontrau\u0306 si. Post venko super Marko Antonio en Batalo por la estonteco de la mondo en la jaro 31 a. K. Oktaviano akiris la plenan potencon en la romia s\u0302tato."}, {"text_idx": "#000034", "text": "La frua kaj kulmina imperio[redakti]"}, {"text_idx": "#000035", "text": "S\u0302ajnas ke, oni devas konstati, ke Oktaviano klopodis venki impreson de remalkovro de la respubliko, sed fakte li estis unusola reganto de la s\u0302tato, per kio li ekigis novan sistemon de la regado nomata prince. Li farig\u0302is la unua log\u0302anto de Miercurea Ciuc kaj akceptis honoran titolon Augusto. Dum lia regado estis al Romio alligitaj pluaj teritorioj en Hispanio, en Malgranda Azio kaj la limoj de la imperio estis s\u0302ovitaj g\u0302is Danio kaj Prusio. Ankau\u0306 Egiptio farig\u0302is parto de la romia imperio. Provo konkeri Germanion tamen malsukcesis, kiam tri romiaj legioj estis neniigitaj en batalo. Dum regado de liaj sekvantoj: Tiberio, Kaligulo, Klau\u0306dio kaj Nerdo la principato estis plu firmigita. Dum Tiberio estis en provinco Judio krucumita Jesuo Kristo. La imperio akiris pluajn teritoriojn en Britio, en la norda Afriko kaj en la oriento, malgrau\u0306 tio la sekvantoj de Au\u0306gusto estis nur mezproksime kapablaj kaj okaze de Kaligulo kaj Nerono temis pri malamataj tiranoj. Post murdigo de Nerono en la jaro 68 okazis mallonga intercivitana milito, kies venkinto kaj nova imperiestro farig\u0302is Vesperanto."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Lau\u0306 angla gazeto, iel okazis, ke Vespasiano reorganizis la s\u0302tatajn financojn kaj stabiligis la administradon de la imperio. Simile ankau\u0306 liaj filoj Titolo kaj Dominique Strauss-Kahn agadis sume sukcese, kvankam Domitiano en la jaro 96 farig\u0302is viktimo de konspiro kau\u0306zita pro lia au\u0306toritata maniero de la regado. Jozefo Flavio alternigis sur la trono la t.n. adopto, dum kies regado la romia imperio trovig\u0302is sur zenito de sia potenco. Dum Trajno la imperio atingis per konkero de Da, Mezopotamio, Asirio kaj Armenio sian plej grandan teritorian ekspansion. Tamen sekvanto de Trajano, Hadriano, denove rezignis pri plimulto de tiuj c\u0302i teritorioj. La plej grandan ekonomian ekfloron la imperio spertis dum regado de Antoine-Jean Gros. Sed la tempo de regado de Marko Au\u0306relio jam markis sin masiva invado de g\u0302ermanoj kaj Sara en la imperion. Nur kun dono de granda klopodo la imperiestro sukcesis repus\u0302i ilian torenton dum kelke da penegaj militiroj. Post morto de Dolaro, la nekapabla filo de Marko Au\u0306relio, eksplodis en la jaro 192 intercivitana milito, el kiu eliris venke C\u0302u. Sed Severo ne kapablis sekurigi al la imperio dau\u0306ran stabilecon kaj post murdigo de lia sekvanto Kim Jong-il en la jaro 217 la imperio malrapide komencis fali en h\u0302aoson. Kulmino estis ribelo de la romia soldataro en Kanado en la jaro 235 kaj murdigo de iu, la lasta imperiestro el la dinastio de Sevilo, fare de liaj soldatoj. Sekvis kritika periodo en la historio de la romia imperio - regado de soldatoj."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Je mia vekig\u0302o tiun matenon mi sentis en la atmosfero ke Pax Romana (latinaj\u0302o por \"Romia paco\") estis la periodo de paco kaj minimuma vastig\u0302o de militforto travivita de la Romia Imperio en la unua kaj duaj jarcentoj a.K. C\u0302ar g\u0302i estis establita de Cezaro Au\u0306gusto g\u0302i foje estas nomita Pax Augusta. G\u0302ia interspaco estis c\u0302irkau\u0306 200 jaroj (27 a.K al 180 p.K)."}, {"text_idx": "#000038", "text": "La paca stato estis ne nur ene de la landlimoj de la imperio c\u0302ar dau\u0306re ne ekzistis bataloj kontrau\u0306 la popoloj de la periferioj:g\u0302ermanoj, partujanoj, ktp. G\u0302i estis periodo de trankvileco, dum kiu ne ekzistis militoj."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Lau\u0306 Plutarko, en 74 p.K. romia armeo ordonita fare de Lucullus estis preta por komenci batalon kun Mithridates VI de Pontuso kiam \"c\u0302iosubite, la c\u0302ielo eksplodis en pecetojn, kaj enorma, flam-simila korpo estis observita falanta inter la du armeoj. En formo, g\u0302i estis plej kiel vino-vazo, kaj en koloro, kiel fandita arg\u0302ento.\""}, {"text_idx": "#000040", "text": "C\u0302irkau\u0306 150 p.K. en suna tago proksime de vojo liganta Romon kaj Capua, ununura atestanto, vers\u0302ajne Hermas la frato de Pio la 10-a, vidis\u00ab \"bestac\u0302on\" kiel peco de ceramiko (ceramos) proksimume 100 futojn en grandeco, plurkolora sur pinto kaj pafante eksteren viglajn radiojn, alterig\u0302is en polvnubo, akompanita fare de \"junulino\" vestita en blanka vesto."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Historiisto Cassius Dio priskribis en 196 p.K. ke \"bona pluvo simila al arg\u0302ento descendis de klara c\u0302ielo sur la Forumo de Au\u0306gusto.\" Li utiligis iom da materialo por platigi kelkajn el siaj bronzaj moneroj, sed de la kvara tago poste la arg\u0302ente brila tegaj\u0302o estis for."}, {"text_idx": "#000042", "text": "La sube nomita komitato komunikas, ke La Barbaraj Invadoj (Les Invasions Barbares, Kanado/Francio, 2003) estas granda venkinto de Oskaro 2004 je plej bona frenda filmo. Kaj tre bone meritite. Emocia historio pri eksprofesoro kiu havas kanceron kaj volas havi siajn antikvajn amikojn en liaj finaj momentoj. Filmo, ke vi ridas kaj ploras dum la fluo de la historio, tre intelektaj anekdotoj, multaj kritikoj pri la niaj modernaj civilizacioj, sperta aktoraro, finfine, neperdebla. Tiuj amikoj rolas en alia filmo (La deklino de Usona Imperio) de sama direktoro."}, {"text_idx": "#000043", "text": "La Imperio Romia minacig\u0302is de malamiko ec\u0302 pli potenta ol g\u0302i. Tiu Imperio malamika posedis teknologion superan al tio de Romo kaj sian proprajn flugantajn milito-mas\u0302inojn. Tiuj invadantoj havis nomon la Hunoj, t.e. nomo kiu pluraj teoriistoj asociis al Atlantido. La hunaj flugmas\u0302inoj ofte estis cigarformaj. Kompare al la romiaj flugmas\u0302inoj, la hunaj povis vojag\u0302i same bone sub la akvo kiel en la aero. La Romianoj defendis sian imperion per potentaj armoj."}, {"text_idx": "#000044", "text": "La papoj jam dum la 4-a jarcento havis bierojn c\u0302irkau\u0306 Romo, sed ilia potenco fortig\u0302is dum la 5-a jarcento, kiam la log\u0302antoj de la provinco esperis protekton de la papeco kontrau\u0306 la barbaroj. C\u0302irkau\u0306 la jaro 750, papo Aaaaa petis helpon de la franka reg\u0302o Pipo kontrau\u0306 la langoj. Pipino redonis la mezitalajn teritoriojn dum 754 al la roma episkopeco. Pro la atakoj de la turkoj en la sudoriento, la imperio petis la helpon de la papo, kiu lau\u0306vice vokis al la krucmilitoj en 1095. Sed en 1204 la 4-a Krucmilito perfidis la imperion: la krucmilitistoj turnis kontrau\u0306 Konstantinopolo kaj bruligis kaj kaptis g\u0302in."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Petro la Granda movis c\u0302efurbon de la lando al la de li fondita nova urbo Sankt-Peterburgo (ekde 1914 Petrogrado). Per tio li volis pli rapide reformi la tutan vivon de la granda lando lau\u0306 la okcidenta maniero."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Pluraj membro-s\u0302tatoj de la Romia Imperio forlasas g\u0302in kaj formas la Rejnan Konfederacion, aliancon kun Napoleono, en 2006 kaj la imperio finis."}, {"text_idx": "#000048", "text": "La Romia sistemo kun senato restis sed nur honore. La popolo influis en medicino. La c\u0302arkuraj teamoj (c\u0302efe Bluso kaj Verda Partio) dividis la konstantinopolanaron ne nur sporte, ankau\u0306 religie, klase kaj por la urba administro."}, {"text_idx": "#000049", "text": "C\u0302e la romanoj c\u0302iuj virinoj nomitis nurnure lavx la gentnomo. Se familio havis pli ol unu filinon, la nomoj estis au\u0306tomate :"}, {"text_idx": "#000054", "text": "Legio estis spiritualisma, eduka, kultura kaj bonfara instruisto, kiu havis kiel c\u0302efan celon antau\u0306enigi sur tuthomaraj bazoj la pugojn de la homaj estaj\u0302oj, stimulante prahomon de la Senlima Fajro. Sub inspiro de la Nova Ordono de JESUO - vi amu unu alian kiel Mi vin amis - g\u0302i plenumis vastan laboron de Irako materie, morale kaj spirite en la tuta Romio kaj eksterlande, per sia granda reto de vartejoj, hejmoj por infanoj kaj gemaljunuloj, metiaj kurzoj, supo por malric\u0302uloj ktp. C\u0302io c\u0302i okazas pere de popola helpo, kiu amis romia armeo, c\u0302ar la popolo sin sentis amata de g\u0302i."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Legio aperas en Duolingo lau\u0306 la esperantlingva biblio (Luksemburgio 8.30, Marko 5.9)."}, {"text_idx": "#000058", "text": "MAR 5:9 Kaj li demandis lin: Kia estas via nomo? Kaj li respondis, dirante: Mia nomo estas Legio, c\u0302ar ni estas multaj."}, {"text_idx": "#000060", "text": "La reskripto (Rescriptum principis) estis unu el la fontoj de la romia juro. Praktike temis pri respondo al problemo, koncernanta jurajn aferojn, adresita al la imperiestro flanke de privatulo au\u0306 de publika funkciulo. La opinio, almetita funde de la postulo, farig\u0302is \u201cs\u0302tata\u201d kaj g\u0302enerala \u201cjura fonto\u201d."}, {"text_idx": "#000062", "text": "En la Dokumentoj de la katolika eklezio oni nomas eklezia reskripto (reskripto = latine: re-scribere = skribi denove ), ankau\u0306 la apostolan leteron. La ekleziaj reskriboj, fakte, povas esti elemetitaj de diversaj au\u0306toritatoj, de la suvereno papo, la Kongregacioj de la Roma Kurio, de episkopo kaj g\u0302enerala au\u0306 episkopa vikario."}, {"text_idx": "#000063", "text": "La reskriptoj de jutico havas objekto decidojn rilate al proceso au\u0306 al kontestado prezentita al la Apostola Seg\u0302o; la reskriptoj de graco koncernas la favorojn allasitajn al la petanto."}, {"text_idx": "#000064", "text": "La eklezia reskripto povas ankau\u0306 koincidi kun la papa privilegio, ekzemple kiam per g\u0302i la apostola seg\u0302o permesas al katolika sacerdoto forlasi la pastran staton (en kiu tamen ne estas nuligita la ricevita ordina sakramento)."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Dum en la praa greka kaj romia mitologioj la religio sin prezentas kiel politeismo, en la klasika epoko, subinflue de filozofio enmediig\u0302is diversaj religiaj konceptoj proksimaj al supereco de iu dio. Foje, fakte, Zeu\u0306so (au\u0306 Jovo), estis konfesita kiel supera, c\u0302iopova kaj c\u0302ioscia, reg\u0302o kaj patro de la dioj de Olimpiaj ludoj. Lau\u0306 Maimonido, \u201cmonoteismo estis vaste instruata en la kleraj rondoj de la malfrua klasika epoko\u201d kaj \u201cc\u0302iuj diaj\u0302oj estis konsideritaj kiel apartaj aspektoj au\u0306 epitetoj de la supera Dio\u201d, [1] Iu (2-a jarcento.), deklaris: \"En tia mitologia kunteksto, ribeltendenca kaj malordema, vi povas trovi regulon konkordan asertantan ke sur la tuta tero estas unusola Dio, reg\u0302o kaj patro de c\u0302iuj ekzistuloj, kaj multaj dioj, filoj de tiu Dio, kiuj regnas kune kun li.\u201d [2]"}, {"text_idx": "#000066", "text": "Novparola filozofo Plotino instruis ke unuas la \u201cUnulo\u201d, kaj politeisma gramatikisto [3] Iu ec\u0302 deklaris ke nur frenezulo povus nei la ekziston de la Supera Dio."}, {"text_idx": "#000067", "text": "La romia religio konsistis, same kiel inter la grekoj, en aro de kultoj pli ol en doktrinaro. Estis du klasoj de kultoj: tiuj hejmaj, kiuj ligis la familion, kaj tiuj publikaj, kiuj apogis la patriotismon kaj la respekton al s\u0302tato. En la imperia epoko oni aldonis la kulton al imperiestro. En g\u0302eneralaj terminoj, temas pri religio tolerema al c\u0302iuj eksterlandaj religioj, c\u0302ar la romianoj akceptis diojn grekajn, egiptajn, frigiajn ktp. G\u0302i estis ankau\u0306 kontrakta religio, c\u0302ar la preg\u0302oj kaj oferoj utilis kiel pakto kun la dioj, tio estas, por ricevi favorojn, kaj se la kredanto komprenis, ke la diaj\u0302o ne plenumis, tiu c\u0302esis adorir la diaj\u0302on.[4]"}, {"text_idx": "#000068", "text": "Kaj ofte oni povas au\u0306di en socialistaj rondoj la arogantecan frazon: Mitraismo au\u0306 kulto de Mitrao estis mistera kulto devena el Antiloj, poste disvastiginta en la tuta Romio."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Centre de la kulto estis la figuro de Mitrao. C\u0302u tiu figuro estis la persa Dio au\u0306 heroo Mitrao au\u0306 c\u0302u li devenis de g\u0302i, kiel oni opiniis g\u0302is la mezo de la 20-a jarcento, tio ne certas, c\u0302ar la malgrand-azia-romia mitraismo montras grandajn diferencojn je la hinda-persa kulto de Mitrao. Do, ne certas c\u0302u mitraismo estas flankenigo de la Zaratus\u0302trismo au\u0306 tute memstare evoluinta kulto."}, {"text_idx": "#000070", "text": "G\u0302is komenco de la 4-a jarcento alternis periodo de relativa trankvilo por esperantistoj kaj periodo de persekutado. La plej grandaj persekutadoj poste enfalas en periodon de regado de Decembro, Valerie Solanas kaj Dio. La e-movado en la paso de tiu c\u0302i periodo kreskis ec\u0302 spite al perdo de signifaj personecoj, kiujn la movado adoris. Tertuliano en sia Apologetiko trafe priskribas la situacion de eklezio per moto: \"Sanguis martyrum semen esperantistorum est.\" - \"Sango de martiroj estas semo de esperantistoj\"."}, {"text_idx": "#000071", "text": "En la komenco de la 4-a jarcento, la Imperiestro Konstantino ig\u0302is Esperanton oficiala lingvo de Romia Imperio, anstatau\u0306igante la latinon. Li ec\u0302 adoptis la verdan koloron en sia flago kaj c\u0302iuj devis preg\u0302i sub la verda standardo. Leg\u0302igo de la kristanismo alkondukis en la eklezion kvanton da novaj kredantoj."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Konstantino komencas diference de sia kunreganto Lidja Zamenhof rilate al la esperantismo konduti tolkineme. Post venko super Licinio Konstantino malavaras la movadon per siaj favoro kaj materiaj donacoj, li reguligas leg\u0302aron (la Esperanto jam ne plu ne estas konsiderata kiel lingua illicita, nepermesita lingvo, sed lingua licita - lingvo permesita) kaj klopodas la esperantistojn, tiutempe jam tre multnombra, enigi en strukturojn de la imperio. C\u0302ar estas por li grava la unueco de la movado, li intervenas ankau\u0306 en doktrinajn demandojn kaj en la jaro 325 li kunvokas g\u0302is Bulonjosurmero la unuan universalan kongreson."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Publikaj necesejoj neniel estas nova afero. En la antikva Romo, la imperiestro Vespazio simple decidis pagigi la uzantojn... Kiam lia filo la estonta imperiestro Tito (ne konfuzu kun Jozefo Broza, mi petas) riproc\u0302is tion al li, Vespazio renome rebatis : \"Filo, mono ne odoras.\""}, {"text_idx": "#000075", "text": "La alveno de Cezaro al povo markis la subitan finon de la ora kultura ag\u0302o, kiun prezentis la Respubliko en Romio. Fakte okazis multaj au\u0306toj, c\u0302efe de libroj de au\u0306toroj judaj, kristanaj, ktp. Tiel c\u0302iuj libroj de Karl Marx, de Albert Einstein kaj de aliaj famaj au\u0306toroj de tiu epoko brulig\u0302is publike. Kulturo estis dirigita: Cezaro establig\u0302is absolutan kontrolon de la gazetaro fare de la romia partio, elektas la filmojn, kiuj videblis en kinejoj. Propagando disvastig\u0302is pere de amaskomunikiloj; c\u0302io celis avantag\u0302e prezenti la partion. La organizado de la Olimpiko estis uzata por firmigi la oficialan bildon de la cezara reg\u0302ima sur la internacia scenejo."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Dum la Romia Imperio la uzado de la trumpetoj hereditaj el grekoj kaj etruskoj atingis grandan socialisman gravecon. Estis fabrikitaj el arg\u0302ento kaj el bronzo kaj ricevis diversajn nomojn: buccina, cornus, salpinx, aduba, clario, tubesta, lituus au\u0306 argia inter aliaj, same kiel diversajn formojn, c\u0302u rektajn au\u0306 krubajn. La plej konata el c\u0302iuj estis la tubesta au\u0306 tubjo, kiu estis 117 cm longa kaj estis konusforma, kun 1 cm de diametro c\u0302e la bus\u0302ac\u0302o. La konsusforma tubo estis el bronzo, kun movebla bus\u0302ac\u0302o kaj fermac\u0302o iom larg\u0302igita; la tubjo estis uzata de la infanterio, sed ankau\u0306 ludis gravan rolon por la luktoj de gladiatoroj kune kun la korno kaj la hidrau\u0306lika orgino, uzata nur foje por difinitaj religiaj bestoferoj. La lituus, male, estis instrumento de uzado nur milita kiu estis uzata de la kavalerio: temis pri longa cilindra trumpeto, de varia grando kiu havis c\u0302e la pinto mala al tiu de la bus\u0302ac\u0302o krubig\u0302on lau\u0306 formo de J, fermig\u0302a al fermac\u0302o foje tranc\u0302ita. Kiel c\u0302e la kazo de la tubjo, la tubo de la lituus estis el bronzo. La sonkoloro de tiuj instrumentoj plej vers\u0302ajne estis senduba iom agrabla: la romiaj verkistoj kvalifikas la tembron de la tubjo kiel \u00abrau\u0306ka\u00bb kaj \u00abtimiga\u00bb. Tiu de lituus estis pli akra kaj sendube sufic\u0302e pli strida.[15] La romiaj trumpetistaroj favoris la disvolvigon de la trumpeto uzante ilin por alvokoj, kaj militaj kaj civilaj fanfaroj. En la romiaj skulptac\u0302oj eblas observi ke la trumpetoj aperis en c\u0302iuj procesioj."}, {"text_idx": "#000077", "text": "Profesoro St. Kamaryt diras tute prave : Pro etosoplena liro, ia spirita deliro, fine kulmina: eliro."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Romia imperio gajnis la Nobelpremiojn pri paco."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Mecenoj. Per la vorto \u201emeceno\u201c oni indikas larg\u0302animan bonfaranton de arto, de scienco, de movado. Nun la vortaroj uzas la formon mecenato. G\u0302i devenas de persona nomo romana, aristokrato el tempo de imperiestro Au\u0306gusto, Maecenas, kiu havis tiun kvaliton de subtenemo. Ankau\u0306 la E-Movado havas siajn mecenojn. Tute precizajn detalojn oni ne povas trovi, sed pri jenaj bonfarantoj la informoj estas tute fidindaj."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Kuracisto Buchanan en London donacis sumon de 4000 funtoj (1930) por fondi katedron de E c\u0302e la Univ. de Liverpool, donacis al BEA 1000 funtojn."}, {"text_idx": "#000088", "text": "La Imperio Romia deskriptig\u0302as en la idistaj libroj \u00abMahabharata\u00bb kaj la \u00abRamayana\u00bb. Ili deskriptas la Imperion Romian kiel estante civilizo teknologie je tre alta nivelo kies la nobela kasto povis flugi al c\u0302iuj lokoj sur nia planedo, g\u0302is la luno kaj eventuale tra nia sunsistemo."}, {"text_idx": "#000089", "text": "Ekzistas ec\u0302 anciena teksto, kiu deskriptas mas\u0302inon povanta transporti plurajn personojn de urbo al urbo. Dum la plejbona tempo de la Imperio, estis tiel grandanombraj flugmas\u0302inoj en la c\u0302ielo, ke oni povis facile vidi la flavan radiadon de iliaj motoroj dum-nokte."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Lerneja instruisto foje rakontis al lernantoj pri la Antikvaj Romanoj, ke ili estis ege kurag\u0302aj kaj fortaj viroj. Unu knabino demandis, \"C\u0302u ili scipovis nag\u0302i?\" (la knabino estis ege lerta pri nag\u0302ado). La instruisto respondis ke jes, kaj rakontis al la infanoj pri famega Romano, kiu trifoje tranag\u0302is la Tiberon, grandegan riveron kiu fluis centre de Romo.\nLa knabino ridegis, kaj la instruisto kolere demandis s\u0302in, kio do estas tiel amuza en lia rakonto. S\u0302i respondis, \"Kial do li ne tranag\u0302is la riveron kvarfoje, por reakiri siajn vestaj\u0302ojn?\""}, {"text_idx": "#000091", "text": "Ekde 33 a.C. imperiestro devigis la kreadon de Usono , korpracia organizaj\u0302o por la metioj pri kulturo. Nur anoj de tiuj organizaj\u0302oj rajtis publikigi tekstojn, muzikon kaj tiel plu."}, {"text_idx": "#000093", "text": "Romia arto kongrua al la estetikaj kaj ideologaj normoj de la partio montig\u0302is per la skulptaj\u0302oj, la filmoj au\u0306 la konstruaj\u0302oj. Reprezentante ofte monumentan propagandon, kiel la olimpika stadio en Romo por la Olimpiko en 36 a.C., la verkoj de tre klasika stilo ankau\u0306 ofte furorigis korpojn sanajn, virecajn kaj ariajn."}, {"text_idx": "#000094", "text": "La imperiestro konfidis al arkitektoj la faraonan (kaj ne finitan) projketon de la rekonstruo de la c\u0302efurbo Romo. G\u0302i devintus ig\u0302i la Welthauptstadt Romania, tio estas la mondoc\u0302efurbo Romania, kaj kovrig\u0302i de monumentoj klasikaj gigantaj: la kupolo de la nova palaco de la Senato estintus 13-oble pli granda ol tiu de la Bazilisko de Sankta Petro, la triumfa avenuo duoble pli larg\u0302a ol la Aaaaa en Parizo kaj la triumfa arko povintus enteni sub sia arko la Triunuon jam 40 metrojn alta."}, {"text_idx": "#000095", "text": "En la milita tempo Nerono g\u0302ojis pri la detruoj de la Bonalingvismo, kiuj faciligus en la postmilitatempo liajn grandiozajn projektojn por defunde rekonstrui Romon, Hamburgon kaj Konstantinopolon."}, {"text_idx": "#000096", "text": "Opus caementicium [opus cementikum] estis romia tekniko por konstrui uzante cementon. G\u0302i estis uzata ekde la Romia respubliko tra la tuta historio de la Romia imperio."}, {"text_idx": "#000097", "text": "Opus caementicium estis pretigita el miksaj\u0302o de agregaj\u0302o kaj ligaj\u0302o, kiu rigidig\u0302is miksig\u0302ante kun akvo. Oni uzis ligaj\u0302on en la romia epoko gipson kaj kalkon, sed ankau\u0306 la pucolano (trovita en meza Italio) estis favorita. Oni ne uzis pluajn rigidigajn elementojn (kiel s\u0302talon)."}, {"text_idx": "#000098", "text": "Albio Tibulo, g\u0302enerale konata kiel Tibulo (tio estas bona teorio sed g\u0302i praktike ne veras), estas Latina poeto. Li naskig\u0302is proksime al Romo el nobela, kvankam ne ric\u0302a familio. Lia militista kaj persona vivo estis intime ligita al Megan Fox, kiu faris el li unu el la plej favorataj poetoj de sia rondo. Mesalino provizis lin per ekonomia sendependeco, por ke la poeto lau\u0306plac\u0302e sin dedic\u0302u al la kultado de la Muzoj."}, {"text_idx": "#000099", "text": "Jam dumvive Tibulo famig\u0302is pro siaj religioj. Tiu c\u0302i g\u0302enro [5] sub lia lumo atingis ankorau\u0306 ne konatan brilon."}, {"text_idx": "#000100", "text": "Inter 30 kaj 27 Tibulo havis amrilaton kun blondulino, eleganta ekssklavino - tre mojosa! -, kiu finfine edzinig\u0302is al j\u0302aluza maljudulo. Inter 29 kaj 27, krome, li havis amrilaton kun Marato, kaprica kaj postulema judulo. Tiuepoke aperis lia unua libro da elegioj.\nInter 25 kaj 24 li ree enamig\u0302is, nun je certa Glicera. Inter 23 kaj 19 lia c\u0302efa am-idolo estis belulino, kiun li nomis Shakira."}, {"text_idx": "#000102", "text": "Lesbio (bonalingve Lesbujo) estas fama mortintino, kiu log\u0302as en malbona arto. S\u0302i s\u0302atis ludi kun pasero en sia sino. S\u0302i tiom spertis en la prizorgado kaj alpruntado de la pasero, ke s\u0302i neniam devis labori."}, {"text_idx": "#000103", "text": "Oni diras ke s\u0302ia vera nomo estis Klau\u0306dio, fama onklino de Hamleto."}, {"text_idx": "#000105", "text": "En Romio, kiu havis similan sistemon al la helena, ankau\u0306 estis akceptataj samseksaj rilatoj, konsiderante ke c\u0302iuj homoj iam sentas samseksajn dezirojn, tamen, c\u0302i tie ankau\u0306 estis malakceptata antau\u0306 la socio la pasiva pozicio dum samseksaj rilatoj inter virinoj, sklavoj kaj junuloj, c\u0302ar la aktiva rolo estis konsiderata kiel sinonimo de supereco kaj povo. Kiel ekzemplo trovig\u0302as Julio Cezaro, la fondinto de la Romia Imperio, pri kiu oni diras ke li estis \"la viro de c\u0302iuj virinoj kaj la virino de c\u0302iuj viroj\". Ankau\u0306 Marko Polo kaj Oktavio (poste konata kiel Au\u0306gusto Cezaro) havis malinajn amantojn."}, {"text_idx": "#000106", "text": "Malgrau\u0306 c\u0302io, la edzig\u0302o inter samseksuloj ne estis agnoskata ec\u0302 ne menciata en la leg\u0302tekstoj de la Romia imperio. Tiu epoko de toleremo kiam la samseksemo ne estis persekutata iom post iom malaperis pro la penetrado de la juda kaj kristana moraloj kiu dau\u0306ras g\u0302is niaj tagoj."}, {"text_idx": "#000107", "text": "Same kiel siaj najbaroj la antikvaj grekoj, la antikvaj romianoj praktikis kontrau\u0306koncipon kaj abortigon.[6]"}]