[{"text_idx": "#000001", "text": "Ekskurso lau\u0306 spuroj de Zamenhof"}, {"text_idx": "#000003", "text": "C\u0302u veras, ke maltoleremo venas de nescio? Mi log\u0302as en Bjalistoko de 53 jaroj kaj mi observas kiel bele s\u0302ang\u0302ig\u0302as la urbo kaj g\u0302iaj log\u0302antoj. Ili s\u0302ajnas esti pli malfermaj al la mondo, kaj tamen kiam mi unue parolis publike pri la propono de KELI organizi Kongreson de E-Kristanoj en nia urbo, mi estis korektita: katolikoj, eble? Ni pripensis la aferon kaj Bjalistoka Esperanto-Societo kun la Fondaj\u0302o Ludoviko Zamenhof, surbaze de la sperto de Kristana Esperantista Ligo Internacia, decidis kune organizi arang\u0302on por esperantistoj titolitan \u201d Dialogo inter religioj \u201d . Nia landlima regiono montrig\u0302is bonega loko por prezenti malsamajn vidpunktojn al la partoprenantoj. Venis homoj el 12 landoj. Neniu demandis ilin c\u0302u ili estas ateistoj au\u0306 kredantoj kaj e kio ili kredas. Neniu kontrolis c\u0302u ili partoprenis matene au\u0306 vespere mallongan komunan preg\u0302on. En la unua organiza kunveno vespere ni diris: partoprenu c\u0302iujn punktojn de la programo por ke vi sciu, pri kio vi parolas, kaj ne supozu, ke tiel estas..."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Sur la kongresan afis\u0302on ni metis fragmenton de la poemo de Ludoviko Zamenhof \u201d Preg\u0302o sub la verda standardo\u201d \u2013 ... kristanoj , hebreoj ah mahometanoj ni c\u0302iuj de Di\u2019estas filoj .\u201d Viviana I., Vicprezidanto de la Internacia Amnestio en Italio, orienta fakulo, tuj reagis dirante, ke la esprimo \u201cmahometano\u201d estas ofenda. Ni ne proponis, ke s\u0302i korektu la au\u0306toron de la poemo, sed ni ekproponis, ke s\u0302i faros prelegon dum la Kongreso. Tio rezultigis bonegan laborrenkontig\u0302on pri antau\u0306jug\u0302o en la Islama Kulturcentro de Edukado de Polaj Tataroj en Kruszyniany."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La termino \u201cdialogo\u201d estis diskutita jam antau\u0306 la Kongreso fare de la judo Josele \u2013 esperantisto, kiu elmigris el Bjalistoko al Usono antau\u0306 30 jaroj. Li konstatis, ke dialogo inter religioj ne ekzistas \u2013 ekzistas diskuto inter civilizuloj kun malsamaj vidpunktoj. \u201cSe mi akceptus vian vidpunkton, mi devus farig\u0302i kristano kaj inverse.\u201d En 2 prelegoj, Josele parolis pri la juda vidpunkto, ofte alportante rideton al la vizag\u0302oj de la au\u0306skultantoj, sed ankau\u0306 grimacon de ribelo."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Grandioza loko por okazigi la Kongreson montrig\u0302is la C\u0302efdioceza C\u0302efseminario en Bjalistoko, kiu estis malplena dum la someraj ferioj. Belega kunvenejo, kapelo kaj granda mang\u0302oc\u0302ambro estis starigitaj je la dispono de la partoprenantoj. Neniu demandis kian religion prezentas homoj, kiuj c\u0302i tie kune preg\u0302os, au\u0306skultos prelegojn au\u0306 spektos kulturan programon. \u201cUnu dekoracio por c\u0302iuj\u201d \u2013 unu el la partoprenantoj tiamaniere subskribis sian foton en Fejsbuko . La organizantoj tre multe laboris por tiu c\u0302i kongresa unueco."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ni denove renkontig\u0302is c\u0302e la monumento \u201cJunulo Zmenhof \u201c. Al la historia, eta preg\u0302ejo c\u0302e granda paroh\u0302a preg\u0302ejo gvidis nin trumpetisto ludanta mars\u0302ajn melodiojn per la trumpeto. Estis homamaso en la Merkata Placo dimanc\u0302e posttagmeze. La verda Esperanto-flago montris la g\u0302ustan vojon!"}, {"text_idx": "#000010", "text": "En la tempo de Zamenhof, Bjalistoko travivis periodon de evoluo de la teksa industrio. Teknikistoj el Prusio venis por labori en la novaj fabrikoj. Plej ofte ili estis protestantoj kaj g\u0302uste ili konstruis la preg\u0302ejon de St. Adalberto. Post la dua mondmilito, kiam liaj paroh\u0302anoj foriris al Germanion la objekto pasis en la manojn de katolikoj . Pri g\u0302ia sorto kaj pri renaskita lasttempe komunumo de protestantoj en Bjalistoko rakontis Jarek P."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Sesioj for de Bjalistoko dum la kongreso okazis en 4 najbaraj urboj. C\u0302iu el ili estis karakterizaj\u0302o de malsama religio."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La bela sinagogo en Tykocin gastigis 3 prelegojn pri la juda religio. Sur la konstruaj\u0302o vid-a-vide de la sinagogo, la urbestro Mariusz Dudzin\u0301ski malkovris novan, dulingvan plakedon dedic\u0302itan al la familio Zamenhof, kiu log\u0302is c\u0302i tie en la 19-a jarcento kaj ilia filo Ludoviko \u2013 la kreinto de la universala lingvo ESPERANTO."}, {"text_idx": "#000014", "text": "En Wasilko\u0301w ni estis gastoj de la sanktejo \u201cSankta Akvo\u201d. Sur la Krucmonteto ni ektrovis krucon altan 5 metrojn, starigitan en 2010 por la monda paco danke al la klopodoj de IKUE kaj BTE. En la katekisma c\u0302ambro salutis nin la urbestro de Wasilko\u0301w Adrian \u0141uckiewicz , kaj unufoje la katolika pastro Adam Skreczko , kiu antau\u0306 jaroj iniciatis la meson en Esperanto en Bjalistoko okaze de Esperanto-festoj."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Supras\u0301l ravigis nin per belaj ikonoj en la Muzeo kaj la ric\u0302eco de internoj en la monah\u0302ejo. La Supraska Akademio rakontis sian historion per filmo en Esperanto \u201cC\u0302e la fonto de la Supraski Monah\u0302ejo\u201d. La Publika Biblioteko montris al ni la plej valorajn kolektojn kaj invitis nin al la g\u0302ardeno por pikniko."}, {"text_idx": "#000016", "text": "La imamo en la moskeo en Kruszyniany parolis pri tio, kion ni devus scii pri la islama religio. La moskeoj konstruitaj en la Oriento kaj la niaj diferencas en konstruado, sed la principoj de kredo restas sens\u0302ang\u0302aj. La laborrenkontig\u0302o de Viviana pri antau\u0306jug\u0302o donis al ni multon por pripensi."}, {"text_idx": "#000017", "text": "La partoprenanto Gregorio K. Jekel diris:"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Ni kune spektis la filmojn \u201cIda\u201d kaj \u201cKazo de Kristo\u201d. Eble ili vekis malsamajn emociojn en kelkaj personoj kaj devigis ilin analizi siajn proprajn kredojn."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Biblia rondo gvidata de protestantoj estas meditado pri bibliaj versoj. Kiu el ni legis la Biblion? Inter ni estis Grzegorz J. \u2013 poligloto kaj tradukinto de la Biblio de la hebrea al Esperanto. Ni parolas pri la Malnova kaj Nova Testamentoj, sed kiu scias, en kiu lingvo estis skribita la unua Biblio?"}, {"text_idx": "#000021", "text": "La koncerto de la tatara junulara bando \u201cBun\u0301czuk\u201d montris la kulturon de homoj, kies prapraavoj eklog\u0302is en Podlah\u0302io antau\u0306 pli ol 600 jaroj."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Kune en Bjalistoko \u2013 integrig\u0302o de rifug\u0302intoj kaj log\u0302antoj"}, {"text_idx": "#000027", "text": "\"description\": \"&lt;p&gt;La detaloj aperos baldau\u0306.&lt;/p&gt; \",\n\u201eC\u0302e Nemano\u201d: Nacia Legado en Esperanto\nKongreso de KELI en Bjalistoko \u2013 impresoj\nKune en Bjalistoko \u2013 integrig\u0302o de rifug\u0302intoj kaj log\u0302antoj"}]