[{"text_idx": "#000002", "text": "Dum du jardekoj svisa civitano Martin Dregger estis altranga, altestimata funkciulo de la Internacia Rug\u0302a Kruco, respondeca pri la savado de dekmiloj da homoj en Afriko kaj Suda Azio. Antau\u0306 24 jaroj la juna germana leu\u0306tenanto Martin Dregger ordonis ekzekuton de kamparana familio en Italio pro s\u0302irmado de partizano. Nun, en 1968, j\u0302urnalisto hazarde eltrovis, ke la du Martin Dregger estas unusama persono. Au\u0306 ... c\u0302u efektive la du samas? Dregger mem ne scias. Do li \"fug\u0302as\" -- el lando kie li nur perdos postenon al lando kie li devos fronti prizonon -- al la itala vilag\u0302eto Lavello por pruvi au\u0306 malpruvi al si la identecon inter la bonkora sed malfortika junulo, kiu \"nur obeis ordonojn\", kaj la 48-jara bonfaranto."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mankas spaco en la romano por plena disvolvo de la rolantoj. Mi trovis la vilag\u0302anojn kartonaj figuroj. Stefan, la filo de Dregger, estas tipe idealisma studento, kiu tamen en la fino montras neatendeblan komprenon pri la problemoj, kiuj frontas oficiron dum milita situacio. Ec\u0302 Dregger-1968 kaj liaj motivoj restas por mi ne tute klaraj."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Surprize, Dregger-1944 estas eble plej simpatie traktita. Li estas juna eksstudento, kiu volas c\u0302iam fari nur bonon -- ne nur por siaj soldatoj, sed ankau\u0306 por la italaj vilag\u0302anoj. En unu sceno, rekonante ke pro sia potenco en la vilag\u0302o li povas trudi sin al tre dezirinda vilag\u0302a junulino, li tamen rezignas pri tio. Sed en decida momento li sukcesas pravigi al si faron de grava malbono."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Se g\u0302i ne estas Nobel-premia verko, Sur kampo granita estas almenau\u0306 facila legaj\u0302o por longa vespero. Cetere, g\u0302i estas pensinstiga, kaj tio estas maloftaj\u0302o c\u0302e nuntempaj romanoj. Mi rekomendas g\u0302in."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Kiel kutime c\u0302e Nemere la priskriboj de homoj kaj medioj estas\nneampleksaj. Tamen ili sufic\u0302as por krei ian angoran etoson. La\nplektig\u0302o de la du-tri planoj funkcias bone, eble dank' al tio,\nke c\u0302iam la c\u0302efa rolanto samas. La stilo estas simpla kaj trafa."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La enhavo de la romano Sur kampo granita konsistas el rememoroj de la c\u0302efa protagonisto Martin Dregger, elvokitaj de grava evento el lia vivo: oni anoncis lin militkrimulo."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Infanag\u0302e Dregger estis ordinara mezkapabla knabo kun vigla imagpovo, sentimentala kaj indiferenta al aliaj homoj. Kiam la milito komencig\u0302is, li devas militi kiel c\u0302iuj, lau\u0306 ordono. Li g\u0302ojas, ke eblas fari militan karieron kaj s\u0302atas mars\u0302i dum la paradoj. Dum tiuj mars\u0302oj li sentas, ke estas nenio pli forta ol la Armeo, nur tie oni atingas kunordigon de volo kaj forto. Dekomence la milita servo estis relative trankvila c\u0302ar Martin c\u0302efis 16 homojn, kiuj estis radiistoj. Gravaj bataloj, murdoj kaj kadavroj preterpasis lian tac\u0302menton, ja la fronto estis malproksima de Lavello. La posedo de la itala lingvo permesas al Martin trovi kontakton kun la kamparanoj. Okazas tiel, ke la tac\u0302menton atakis partizanoj \u0096 li pafekzekutas partizanon kaj lian familion. Se tio ne okazus, li neniam enpensig\u0302us pri sia dummilita konduto. Li agis lau\u0306 ordono, bone c\u0302efis la tac\u0302menton da radiistoj, kiuj bone plenumadis la militan taskon, kaj neniam opiniis sin murdisto. Tamen li kontaktig\u0302is kun la kamparanoj kaj ne konsideras ilin malamikoj. Tial komencig\u0302as turmentoj k konsciencriproc\u0302oj de Dregger."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Tiuj turmentoj nestas en li dum la tuta vivo. Li pensis pri la dangera, riska laboro en la Rug\u0302a Kruco, pri miloj da homoj, al kiuj li helpis, pri sia karaktero, kiu s\u0302ang\u0302ig\u0302is dum la honesta vivo, pri sia filo, kiun li bone edukis \u0096 c\u0302iuj absolvoj estis vanaj. Lia propra konscienco restas senindulge. Tiam li decidas reveni al Lavello, esperante, ke tie li trovos se ne amnestion de la kamparanoj, do almenau\u0306 ilian kompaton."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Lau\u0306 siaj agoj Dregger estas unuflanke forta kurag\u0302a persono plenumanta siajn oficialajn homajn taskojn; duaflanke \u0096 senpova kaj indiferenta tipo. Li havis korinklinon nek al iu loko nek al iu homo. Tamen tio ne estas lia kulpo, sed rezulto de la s\u0302tata politiko, rezulto de socia edukado. Ja Dregger estis edukita lau\u0306 la rutinaj tradicioj de la germana burg\u0302a spirito. Al mi s\u0302ajnas, ke liaj pozitivaj naturaj trajtoj senkonscie kontrau\u0306as la realecon. Pro tio li ne povis trovi firman fundamenton por kresko kaj prosperi. Kiel kreskaj\u0302o plantita sur kampo granita. C\u0302iu bona au\u0306 malbona vento povus forporti g\u0302in en bonan au\u0306 malbonan direkton."}, {"text_idx": "#000022", "text": "La au\u0306toro de la romano metas sian protagoniston en cirkonstancaron, kiu ne permesas lin propravole agi; li ne povas helpi al infanoj kaj virinoj dum la incidento sur Filipinoj, c\u0302ar li devas savi sin. Li ne volas, sed li devas pafmortigi amikemajn homojn."}]