[{"text_idx": "#000004", "text": "Akademio Internacia de la Sciencoj San Marino eldonis novan libron, en sia kutima maniero kun du paralelaj tekstoj \u2013 esperante kaj germane. La temon eblas difini kiel \u201eLa lingvoproblemo en Eu\u0306ropo kaj g\u0302ia solvo per Esperanto\u201d. Esence g\u0302i dau\u0306rigas la libron La kostoj de la Eu\u0306ropa lingva (ne)komunikado, iam eldonitan en kelkaj lingvoj, sed, c\u0302ar tiu libro aperis antau\u0306 pluraj jaroj, eldono de nova libro pri la sama temo estas sendube dezirinda. El g\u0302i oni povas facile c\u0302erpi materialojn por \u201esciencece\u201d propagandi ideon pri enkonduko de neu\u0306trala interlingvo, kio estas tre grava, c\u0302ar ofte la samideanoj faras tion iom amatorece. Almenau\u0306 pro tio la libron eblas rekomendi al c\u0302iuj aktivaj Esperanto-movadaj propagandistoj. Por germanlingvanoj la libro povas esti ec\u0302 pli facile uzebla, c\u0302ar por ili eblas c\u0302erpi citaj\u0302ojn por varboprelegoj sen tradukpenoj."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Du nomoj de la au\u0306toroj sur la kovrilpag\u0302o ne tro misgvidu la legonton: al la Nobelpremiito profesoro Selten en la libro apartenas nur unu ne tre granda artikolo; c\u0302io cetera apartenas al profesoro Frank, kaj, krome, estas kolekto de diversaj dokumentoj pri neceso de la internacia lingvo, sufic\u0302e granda kaj utila (tie troveblas c\u0302io ekde dokumentoj de kristanoj kaj budhanoj g\u0302is la Praga Manifesto). La verva artikolo de profesoro Selten aparte gravas, tamen, pro tio, ke g\u0302i permesas al c\u0302iuj propagandistoj de la verda lingvo rekte citi tiun grandan eminentulon \u2013 ja nuntempe ne tro multaj Nobelpremiitoj estas adeptoj de Esperanto! Da artikoloj de profesoro Frank estas tri; unu temas pri la lingvo-orientiga instruado, ankau\u0306 g\u0302i utilas kiel rekta citadfonto por propagandistoj, kaj du temas pri argumentoj por la internacia lingvo, speciale por Eu\u0306ropo."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Tamen tiuj artikoloj de Frank, malgrau\u0306 senduba utileco, entenas kelkajn dubindajn asertojn, kiuj povas iom senvalorigi la tuton. Neniu aziano, afrikano kaj amerikano povas dubi, ke enkonduko de Esperanto en Eu\u0306ropa Unio (EU) estus la unua pas\u0302o al la disvastig\u0302o de la internacia lingvo tra la tuta mondo, c\u0302ar tie g\u0302ia bezono, pro c\u0302iam pli evoluanta ekonomia kaj politika integrig\u0302o de la s\u0302tatoj kaj popoloj, estas plej evidenta. Kaj, akceptite en Eu\u0306ropo, Esperanto pli facile disvastig\u0302os en la ceteraj mondopartoj. Tial c\u0302iu esperantisto ekster EU nepre salutas penojn por g\u0302ia oficiala enkonduko en Eu\u0306ropo. Sed por profesoro Frank la afero aspektas iom alimaniere. Li vidas enkondukon de Esperanto kiel lastan pas\u0302on de la lingva unuig\u0302o de Eu\u0306ropo; kaj la unua pas\u0302o, lau\u0306 li, devas esti enkonduko de ... la germana kiel la dua lingvo por c\u0302iu eu\u0306ropano, c\u0302ar la germanoj nun estas la plej grandnombra kaj ekonomie potenca nacio en EU."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Sed kiaj avantag\u0302oj do de Esperanto, lau\u0306 la estimata profesoro, ekzistas? Krom la komune konataj al ni c\u0302iuj \u2013 facileco, logikeco, belsoneco ktp, ktp? Ankau\u0306 la \u201eeu\u0306ropeco\u201d?! Jes, jes, por profesoro Frank Esperanto estas eu\u0306ropa lingvo, kiu kontribuos al kreo de eu\u0306ropa identeco kaj apartigo de Eu\u0306ropo disde la cetera mondo, kiu al g\u0302i minacas! Do, fakte, lia koncepto estas, se ni ekspliku liajn pensojn malkas\u0302e, ke devas aperi la nova eu\u0306ropa nacio kun sia forta naciismo; kaj portanto, vehiklo de tiu eu\u0306ropa naciismo estu la lingvo Esperanto (eble, iom s\u0302ang\u0302ig\u0302onta) ... C\u0302u tio similas al kutima esperantisma koncepto, pensu mem \u2013 precipe se vi ne estas eu\u0306ropuniano!"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Per tio ne finig\u0302as la sensaciaj malkovroj, kiujn oni povas trovi en la artikoloj de profesoro Frank. Li atencis ne nur la esperantismon (nu, kiu, krom esperantistoj tion rimarkos?), sed ankau\u0306 la estimindan sciencon geografion. Vi opiniis, ke Eu\u0306ropo trovig\u0302as inter Atlantiko okcidente kaj Uralo oriente? Vane! Eu\u0306ropo oriente finig\u0302as c\u0302e la limo de Rusio \u2013 minimume, c\u0302ar la rusa lingvo estas same fremda al la eu\u0306ropa pensmaniero, kiel la angla, kaj Rusio tial ne estas parto de Eu\u0306ropo, same kiel Usono. (Samtempe, lau\u0306 profesoro Frank, la ukraina lingvo, proksima al la rusa, sufic\u0302e bone esprimas la eu\u0306ropajn valorojn, por ke Ukrainio estu parto de Eu\u0306ropo.) De la alia flanko, sud-oriente Eu\u0306ropo facile transsaltis Bosporon kaj okupis la tutan Turkion (pro proksimeco de Turkio al propre eu\u0306ropaj valoroj kaj pensmaniero). Do, g\u0302i estas EU en tiu konsisto, kiun volas vidi sinjoro profesoro, sed ne tiu Eu\u0306ropo, kiun vidas la malnovig\u0302intaj geografoj de la Konsilio de Eu\u0306ropo."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mi ne kredas, ke profesoro Frank mem c\u0302ion tion inventis koncerne la geografion. Li, vers\u0302ajne, lau\u0306te esprimas tiujn opiniojn, kiuj ja cirkulas en la medio de eu\u0306ropuniaj politikemaj intelektuloj kaj influaj politikistoj, kaj kiuj rivelig\u0302as en la reala agado \u2013 ekzemple, per emfaze severa viza politiko rilate al civitanoj de Rusio, certaj ekonomiaj agoj kaj multe da aliaj aferoj. Li simple sekvas tiun ne tre estimindan pensmanieron. Sed c\u0302u tiu pensmaniero vere helpos al enkonduko de Esperanto en tiu limigita Eu\u0306ropo? C\u0302u c\u0302iujn eu\u0306ropuniajn esperantistojn g\u0302i kontentigos? Mi esperas, ke ne ..."}]