[{"text_idx": "#000000", "text": "C\u0302u vi vidas c\u0302iujn lingvojn supre de la pag\u0302o ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por c\u0302iuj."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Batalo de identecoj: Kial la Kremlo pretendas paroli nome de la \u201crusparolantoj\u201d de Ukrainio"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Ekrankopio de la kanalo en Jutubo [eo] de la humuristo Sergej Larin: \u201cLa granda kaj potenca rusa lingvo\u201d."}, {"text_idx": "#000006", "text": "El la lingva vidpunkto, la rusa, la ukraina kaj la belorusa formas tion kion oni nomas la orienta branc\u0302o de la slavaj lingvoj. C\u0302iuj devenas de la komuna slava lingvo kiu estis la c\u0302efa lingvo de komunikado en la Kieva Regno [eo], civilizacio ekzistinta de la 9-a g\u0302is la 13-a jarcento, kiu aperis en tio kio nun estas Kievo kaj de tie etendig\u0302is al Ukrainio, Belorusio kaj la eu\u0306ropa parto de Rusio. Malgrau\u0306 siaj multaj diferencoj, la tri lingvoj uzas la cirilan alfabeton kaj permesas certan gradon de reciproka kompreno sen bezono de tradukado. Ili estas ankorau\u0306 esence apartaj lingvoj, kun malsamaj literaturoj kaj kuntekstoj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "G\u0302is la fino de la rusa carisma imperio en 1917, la teritorioj kie oni parolis tiujn tri lingvojn estis plejparte sub rusa kaj pola kontrolo. La carisma Rusio trudis la rusan kiel lingvon de la administrado, armeo kaj edukado, dum la ukraina kaj la belorusa estis parolataj hejme, en la strato, en la preg\u0302ejoj, kaj, en iuj periodoj, en lernejoj. Plejparte, en la carisma imperio, la elitoj estis dulingvaj, c\u0302ar paroli la rusan ofertis sociekonomiajn privilegiojn."}, {"text_idx": "#000008", "text": "La sovetia nocio de \u201crusparolantoj\u201d"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Dum la nova sovetia s\u0302tato aperis kaj plifortigis siajn instituciojn en la 1920-aj jaroj, g\u0302i ankau\u0306 efektivigis plurajn politikojn, sed fine, en 1938, deklaris la rusan kiel devigan lingvon en c\u0302iuj sovetiaj lernejoj."}, {"text_idx": "#000010", "text": "La rusa, supozeble, farig\u0302us la reganta lingvo de c\u0302iuj popoloj de la sovetia bloko en utopia komunisma estonteco: lingvo de scienco, progreso kaj paco. En c\u0302i tiu rakontado, la rusan ofte priskribis citaj\u0302o de la rusa verkisto de la 19-a jarcento Ivan Turgenev: \u201c\u0432\u0435\u043b\u0438\u043a\u0438\u0438\u0306, \u043c\u043e\u0433\u0443\u0447\u0438\u0438\u0306 \u0440\u0443\u0441\u0441\u043a\u0438\u0438\u0306 \u044f\u0437\u044b\u043a\u201d, au\u0306 \u201cla granda kaj potenca rusa lingvo\u201d."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Tial, la antau\u0306aj carismaj politikoj estis plifortigitaj kaj igis multajn elitojn nerusajn sendi siajn infanojn al ekskluzivaj ruslingvaj lernejoj, anstatau\u0306 lernejoj kun studprogramo en la oficiala lingvo de unu el la 14 neruslingvaj sovetiaj respublikoj. La rusa estis plifortigita hejme kaj farig\u0302is la c\u0302efa lingvo de televido. Rezulte, granda nombro da homoj kiuj ne devenas de rusa etno farig\u0302is denaskaj rusparolantoj, kun diversaj gradoj de scio pri sia hereda lingvo. C\u0302i tiuj heredaj lingvoj ofte estis konsiderataj neallogaj au\u0306 senutilaj. Por iuj naciecoj, estis simple neeble lerni la lingvon kiun oni heredus, c\u0302ar ne estis lernejoj, lernolibroj au\u0306 instruistoj kiuj faciligus g\u0302ian lernoprocezon. Tio estis la kazo de koreoj, judoj (konsiderataj etna kaj religia komunumo lau\u0306 sovetia difino de naciecoj) kaj germanoj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Iom post iom, la esprimo \u201crusparolanto\u201d farig\u0302is signo de rafinado, supera edukado, pli bonaj laboraj kaj profesiaj perspektivoj, pli alta vivnivelo kaj parto de la sovetia nocio \u201c\u043a\u0443\u043b\u044c\u0442\u0443\u0440\u043d\u044b\u0438\u0306 \u0447\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435\u043a\u201d, tio estas iu kun bona edukado kaj progresemaj kaj intelektaj kvalitoj, kiu povus aliri scion danke al rusaj tradukoj."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Kiam Sovetunio c\u0302esis ekzisti fine de 1991, c\u0302iuj eksaj sovetiaj respublikoj komencis vojon por remalkovri sian historian, kulturan kaj lingvan identecon, kiu estis longe cenzurita kaj misprezentita de la sovetia ideologio, inkluzive de Rusio."}, {"text_idx": "#000015", "text": "La etnaj rusoj, kiuj ofte estis privilegiitaj kiel portantoj de la \u201cgranda kaj potenca\u201d rusa lingvo en c\u0302iuj respublikoj krom la rusa [respubliko], devis fari neatenditajn decidojn. Ili povus akcepti la novan kulturan diskurson de siaj novaj patrioj kie la rusa [lingvo] perdis (en la plej multaj lokoj) sian statuson kiel oficiala lingvo, kaj vidi kiel g\u0302iaj plej altaj pozicioj estis okupitaj fare de la novaj lokaj elitoj, kutime membroj de la dominanta etna grupo de la novaj au\u0306 revivigitaj s\u0302tatoj. Au\u0306 ili povus translokig\u0302i al la nova Rusio, kie ili pensis ke ili ne devus sperti tion kion ili konsideris \u201cperdo de pozicio\u201d."}, {"text_idx": "#000016", "text": "En c\u0302i tiu fazo, la termino \u201crusparolanto\u201d priskribas du malsamajn grupojn distingig\u0302antajn etne: la unua grupo rilatas al etnaj rusoj, kaj, lau\u0306 etendo, al etnaj slavoj, sed ankau\u0306 inkluzivas la judojn, germanojn, grekojn kaj tiujn kiuj estas minoritato en sia nova log\u0302lando."}, {"text_idx": "#000017", "text": "La dua grupo inkluzivas homojn el la reganta etno, kiel la azeroj au\u0306 la kirgizoj, kiuj parolas la rusan kiel gepatran ligvon, kaj foje nur g\u0302in. Ili ofte malakceptas referencojn al religia novigado kiun aliaj spertas kaj estas vidataj kiel grupo aparte de la plimulto."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Malkreskanta Rusio deklaras sin protektanto de c\u0302iuj rusparolantoj"}, {"text_idx": "#000021", "text": "C\u0302i tiu granda grupo estas strategia por Rusio pro pluraj kialoj: Unue, Rusio estas plejparte malkreskanta nacio kun log\u0302antaro en konstanta malpliig\u0302o rezulte de la malbonaj vivkondic\u0302oj de la plimulto, malata vivdau\u0306ro kaj amasa intelekta elmigrado."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Due, Rusio dependas de la rusparolantoj kiuj g\u0302enerale sekvas rusiajn amaskomunikilojn por ke tiuj reprezentu g\u0302iajn interesojn en pluraj landoj kaj kreu lokajn premajn grupojn kiuj favoras rusian komercon kaj politikajn interesojn."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Trie, Moskvo utiligas tiujn komunumojn kiam g\u0302i volas kontrau\u0306i lokajn au\u0306 eksterlandajn registarojn, per ludado de la karto de minoritatoj supozeble senigitaj de siaj kulturaj au\u0306 ligvaj rajtoj. C\u0302i tio ofte okazas por kontrau\u0306stari al Eu\u0306ropa Unio [eo] per la rusparolantaj komunumoj de la baltaj s\u0302tatoj. Tio servas kiel ekskuzo por dau\u0306rigi subtenadon de Transnistrio [eo] kaj, fine, tio estis uzata en la pravigo de Moskvo por okupi Krimeon [eo], partojn de la Luganska kaj Donecka provincoj [eo], kaj plej lastatempe, la tutan Ukrainion."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Nuntempe, Moskvo intence manipulas la diversan kaj kompleksan nocion de la rusparolantoj por nei iliajn proprajn specifajn identecojn: multaj el ili, ec\u0302 en Ukrainio, kiuj parolas la rusan kiel gepatran lingvon au\u0306 estas dulingvaj, ne identig\u0302as kiel rusa etno kaj, certe, ne identig\u0302as kun Rusio. Tamen, Moskvo deklaras ke g\u0302i defendas ilin."}, {"text_idx": "#000025", "text": "La realo estas ke kiam (Rusio) bombardas urbojn kiel H\u0302arkivo, en norda Ukrainio, g\u0302i bombas homojn de rusa etno kaj rusparolantojn egale."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Por pli da informoj pri tiu c\u0302i temo, vidu nian specialan dosierujon Rusio invadas Ukrainion."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Civitanaj komunikilojEdukadoEtno kaj rasoHistorioInternaciaj rilatojLingvoMilito kaj konfliktoRussia invades Ukraine"}, {"text_idx": "#000030", "text": "C\u0302u eblas revivigi \u201ctatarismon\u201d malgrau\u0306 la identeca politiko de Rusio?"}, {"text_idx": "#000031", "text": "\u201cLa Balkanoj estas la eu\u0306ropa Latinameriko en multaj belaj aspektoj\u201d, diras albana verkisto Elvi Sidheri"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Estas ridige legi pri Rusio kiel \u2018malkreskanta nacio\u2019, pro la malbonaj vivkondic\u0302oj ja, kiam ekzistas nacioj en prospera Eu\u0306ropo, kun bonaj vivkondic\u0302oj, kie la statistiko estas ec\u0302 pli malbona pri la kvanto de naskoj po unu virino. Ec\u0302 Turkio jam falas sub 2 po virino, sen paroli pri formortanta Bulgario, senhomig\u0302antaj Latvio kaj Estonio.\nSame la intelekta elmigrado ne estas trajto de Rusio, sed de Usono kaj okcidenta Eu\u0306ropo, kiuj elsuc\u0302as pretajn edukitajn fakulojn anstatau\u0306 mals\u0302pari monon je edukado de sufic\u0302e da ili. Pro tio politiko suferas ankau\u0306 Barato, Turkio, orient-eu\u0306ropaj landoj.\nPri la rusa lingvo estus tamen klerige mencii la plej lastajn antau\u0306militajn reformojn en Ukrainio, kiu neniigis lernejan instruadon pere de la rusa lingvo, pro la dau\u0306ra konflikto kun Rusio (deklarita \u2018agresanta s\u0302tato\u2019 en Ukrainio antau\u0306 kelkaj jaroj), do temas pri tio, ke Ukrainio rilatas al la rusa lingvo kiel al malamikaj\u0302o, sendepende de tio, c\u0302u ruslingvaj ukrainianoj identig\u0302as kun Rusio au\u0306 ne (supozeble estas dang\u0302ere malkas\u0302e identig\u0302i kun Rusio tie, UN raportis ion pri tio)."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Retpos\u0302to (ne estos publikigata) (deviga)"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Aboni komentojn de c\u0302i tiu artikolo per retpos\u0302to"}, {"text_idx": "#000038", "text": "C\u0302iuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje c\u0302ar tiu povus esti markita kiel spamo.\nBonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaj\u0302ojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Speciala danko al niaj multaj subtenantoj"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Bonvolu subteni nian gravan laboron"}]