[{"text_idx": "#000005", "text": "Eblas au\u0306skulti c\u0302i tiun artikolon, kiun voc\u0302legis Maurizio \u2018Rico\u2019 Giacometto."}, {"text_idx": "#000006", "text": "En pluraj landoj, precipe en Eu\u0306ropo, oni celebras festotagon meze de au\u0306gusto. Kvankam nuntempe g\u0302i estas katolika festo, g\u0302i ekestis en la tempo de la antikvaj romanoj. La lando, en kiu oni vers\u0302ajne plej multe festas tiun tagon, estas Italujo. Tie g\u0302i nomig\u0302as Ferragosto."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La vorto Ferragosto venas el la latina feriae Augusti, la ferioj de la imperiestro Au\u0306gusto. Au\u0306gusto mem kreis tiun festotagon por propagandi la personon de la imperiestro. Tion li faris en la jaro 18 de nia erao. Temis pri festotago, la unua tago de la monato au\u0306gusto, kiun li donacis al la popolo, por ke la homoj ripozu post la penoj kaj malfacilaj\u0302oj de la pasinta jaro, kaj precipe post la lacigaj laboroj de la antau\u0306aj semajnoj en la kamparo."}, {"text_idx": "#000008", "text": "En la sama monato estis aliaj festotagoj, kiam la popolo g\u0302uis ripozon. Ekzemple, la dek-tria de la monato estis festotago dedic\u0302ita al la diino Diano. En la tuta roma imperio kreig\u0302is tiam tiaj por-popolaj festoj, kaj dum tiuj festotagoj okazis c\u0302eval-konkursoj. La c\u0302evaloj mem iomete ripozis dum tiu periodo, kaj oni ornamis ilin dum ceremonioj kaj paradoj. La tradicio de la c\u0302evalkonkursoj en la somero kaj precipe en la mezo de au\u0306gusto dau\u0306ras g\u0302is nun. La plej fama ekzemplo estas tiu de la Palio di Siena, fama c\u0302evalkonkurso en la urbo Sieno."}, {"text_idx": "#000009", "text": "La katolika eklezio komencis celebradon de la c\u0302iel-iro de Maria pli-malpli en la jaro 600 de nia erao. Oni elektis por tiu festotago la dek-kvinan de au\u0306gusto. Por malhelpi kaj finfine ne plu permesi nekristanan feston, oni movis la daton de la feriae Augusti al la sama dato, la dek-kvina de au\u0306gusto. La celo estis, ke la publiko festu la c\u0302ieliron de Maria anstatau\u0306 tiun nekristanan feston, sed tiu espero ne realig\u0302is. Italoj ankorau\u0306 nun kun granda plezuro g\u0302uas tiun mezau\u0306gustan liberan tagon, kiun la imperiestro Au\u0306gusto kreis antau\u0306 2000 jaroj."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Maurizio Giacometto (Rico) estas redaktoro de la rubriko \u201cLibroservo\u201d en uea.facila."}, {"text_idx": "#000011", "text": "ceremonio: festo por speciala religia au\u0306 publika okazo.\ndedic\u0302i: plenkore doni sin mem au\u0306 ion alian por iu celo.\neklezio: organizita religia komunumo, kutime kristana.\nkatolika: rilata al granda grupo interne de la kristana religio, kun gvidanto en Romo (Italujo).\nimperio: granda s\u0302tato, kiu konsistas el pluraj landoj kutime regataj de unu tre forta lando; imperiestro: reganto de tia s\u0302tato."}, {"text_idx": "#000012", "text": "latina (lingvo): la lingvo parolata de la Romanoj antau\u0306 multaj jarcentoj, la antau\u0306ulo de la modernaj itala, hispana kaj franca lingvoj inter aliaj, kaj ankorau\u0306 nun uzata por krei sciencajn vortojn.\nornami: aldoni detalojn al objekto au\u0306 alia aj\u0302o por plibeligi g\u0302ian aspekton.\nparado: festa mars\u0302ado de soldatoj au\u0306 aliaj homoj, por montri sin al la publiko."}, {"text_idx": "#000013", "text": "propagandi: aktive labori por disvastigi ideon, ekzemple politikan opinion au\u0306 idealon kiel Esperanto."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mi proponas la komenton de La Boesi... (c\u0302irkau\u0306 la mezo de la deksesa jarcento !)..."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Sed nenio pli klare evidentigas la tiranan ruzon brutigi siajn regatojn, ol la konduto de Ciro kontrau\u0306 Lidianoj, post kiam li sturme prenis Sardeson, la lidian c\u0302efurbon, kaj kaptis Krezon, tiun tiel ric\u0302an reg\u0302on, kiu mallibera sekvis lin. Oni informis lin, ke Sardesanoj j\u0302us ekribelis. Li rapide submetis ilin. Sed c\u0302ar li volis nek disrabi tiel belan urbon, nek dau\u0306re lasi armeon por gardi g\u0302in, li sin elturnis por teni g\u0302in. Li starigis bordelojn, drinkejojn, ludejojn kaj ordonis, ke la log\u0302antoj uzu ilin. Tio montrig\u0302is tiel efika, ke neniam plu poste la reg\u0302o bezonis ekmiliti kontrau\u0306 Lidianoj. Tiuj kompatinduloj amuzig\u0302is elpensante c\u0302iuspecajn ludojn, tiel ke Latinanoj tiris el tio vorton : kion ni nomas tempopasigilo, tion ili nomas 'ludi', kvazau\u0306 ili volus diri 'Lidi'. Ne c\u0302iuj tiranoj tiel eksplicite deklaris, ke ili celas virinigi siajn virojn, sed fakte estas, ke, kion c\u0302i tiu formale dekretis, tion kas\u0302e celis plejparto el la aliaj. Verdire, tia estas la natura karaktero de la popolamaso, kiu estas pli multnombra en la urboj. G\u0302i estas suspektema kontrau\u0306 kiu g\u0302in amas, kaj simplanima kontrau\u0306 kiu g\u0302in trompas. Kredu tion : neniu birdo estas tiel facile kaptebla per kric\u0302aso, neniu fis\u0302o tiel gluteme sin alkroc\u0302as al hoko, kiel c\u0302iuj popoloj logig\u0302as al servuto, se nur per plej eta plumo oni tiklas ilian bus\u0302on. Kaj mirige estas, kiel ili sin allasas, tuj kiam oni apenau\u0306 tiklas ilin. Teatraj\u0302oj, ludoj, farsoj, spektaj\u0302oj, strangaj bestoj, medaloj, bildoj kaj similaj trompiloj estis por la antikvaj popoloj la logaj\u0302oj al servuto, la prezo de ilia libero, la iloj de la tiraneco. Tiun rimedon, tiun procedon, tiujn logaj\u0302ojn uzis la antikvaj tiranoj por dormigi siajn regatojn sub la jugo. Tiel la stultigitaj popoloj admiris tiujn tempopasigilojn, amuzate de vana plezuro pasanta antau\u0306 iliaj okuloj ; ili kutimig\u0302is servuti same naivege, sed pli malbone, ol la infanoj, kiuj lernas legadon pro videmo al brile kolorigitaj bildoj."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Dankon, @op97 pro via interesa komento - kvankam g\u0302i vers\u0302ajne estas tro malfacila por la legantoj de uea.facila! Ec\u0302 se la c\u0302efa celo de Au\u0306gusto ne vere estis helpi la popolon, sed propagandi la personon de la imperiestro, la fakto estas, ke tiu feria tago dau\u0306ras g\u0302is nun, kaj estas tre grava festotago en Italujo. Vers\u0302ajne la verkinto de tiu komento, La Boesi, g\u0302enerale malaprobis la fakton, ke la popolo rajtas amuzig\u0302i kaj g\u0302ui liberan tempon."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Jes, ne estas facile sekvi tiun legaj\u0302on. Kian malbonan opinion Boesi havas pri la malric\u0302uloj! Lau\u0306 li, neniel ili povas konscii sian sorton. Kaj frazo kiel \"Ili celas virinigi siajn virojn\" hirtigas miajn harojn. Tamen mi emas pardoni lin, c\u0302ar Montanjo, kiu estas unu el miaj plej amataj filozofoj, amis lin tiel kare.\nAnkau\u0306 pardonu min pro la vers\u0302ajne multaj eraroj en c\u0302i tiu komento. Kvankam la temo multe interesas min, mi ne jam kapablas esprimi g\u0302in Esperante."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Kaj frazo kiel \"Ili celas virinigi siajn virojn\" hirtigas miajn harojn."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Pardonu pro la eta rimarko, prefere \"au\u0306gustmeza\" festo, c\u0302ar ne estas pluraj au\u0306gustoj el kiuj oni festus la mezan."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Prefere ne. La c\u0302efelemento de kunmetita vorto trovig\u0302u en la dekstra parto. Oni serc\u0302u la c\u0302efelementon de la kombino. C\u0302i-okaze, la c\u0302efelemento estas 'au\u0306gusto'. Temas pri au\u0306gusta festotago. Kiu parto de la c\u0302efelemento? Kiu parto de au\u0306gusto? Tiu, kiu trovig\u0302as en la mezo de la monato. Do mezau\u0306gusto, mezau\u0306gusta (festo)tago. Same kiel 'hispanujo estas sud-eu\u0306ropa lando' au\u0306 'antau\u0306parolo' au\u0306 'retro-iri'. C\u0302i tie oni ne parolas pri iu 'speco' de iu c\u0302efa ideo, iu c\u0302efelemento. Oni parolas pri iu parto de la c\u0302efelemento. Kaj la c\u0302efelemento estas au\u0306gusto, ne la mezo."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Mi komprenas, ke temas pri la mezo de au\u0306gusto. Lau\u0306 mi, ambau\u0306 formoj funkcias."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Mi vidas, ke estas iom da konfuzo. Oni povus pasigi tagojn kaj pravigi tiun au\u0306 tiun vorton (precipe se oni pensus influite de la naciaj lingvoj. Tiun oni ne faru, oni pensu esperante). La tuto dependas de la signifo. Vi mem diris, ke ambau\u0306 formoj funkcias, sed havas malsamajn signifojn. C\u0302i tie la signifo estas 'mez-au\u0306gusta'. Ne temas pri la speco de mezo, kiu trovig\u0302as en au\u0306gusto (au\u0306gusto-mezo), sed pri la parto de au\u0306gusto kiu trovig\u0302as en la mezo, la meza parto de au\u0306gusto."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Mi konsentas, ke tiu estas la senco, je (lau\u0306/en?) kiu La Boesi vers\u0302ajne celis tian esprimon. Ja estas lau\u0306dinde kontrau\u0306batali tiranecon kaj ekspluaton. Kaj mi komprenas la deziron de politikaj aktivuloj veki la homaron kaj decidigi ilin agi. Tamen mi havas problemon pri la ideo, ke iu felic\u0302o, kiun oni c\u0302erpas dum la vivo, antau\u0306 ol ni faros paradizon, estas nur malalta, senvalora eskapo."}, {"text_idx": "#000031", "text": "au\u0306gust(\u00b7o)\u00b7mez\u00b7o \u2248 mezo de au\u0306gusto\n(simile al tagmezo, noktomezo, semajnfino, mondfino, ktp.)\nmez(\u00b7o)\u00b7au\u0306gust\u00b7o \u2248 au\u0306gusto kiu (iu sence) estas en la mezo.\n(simile al mezfingro, mezlernejo, mezvaloro, finaj\u0302o, finludo ktp.)"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Bonvolu diri al mi se vi pensas ke mi fus\u0302is ion en la analizo.\nFontoj sur kiuj mi provis surbazi mian analizon:\n- C\u0302u Esperanto Fundamente estas facila? de Pierre Telle-Bouvier\n- Kunmetado estas simpla! de Tirifto\n- Fundamentaj reguloj de la vort-teorio en Esperanto de Rene\u0301 de Saussure"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Dankon pro via detala analizo. Sed mi jam sentas kapturnig\u0302on. Mi esperas, ke iu alia pretos komenti pri g\u0302i."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Eblas afis\u0302i nun kaj registrig\u0302i poste.\nSe vi jam havas konton, ensalutu nun por afis\u0302i uzante g\u0302in."}]