[{"text_idx": "#000002", "text": "Archivo por meses: diciembre 2011"}, {"text_idx": "#000003", "text": "J\u0302us aperis libro en kiu mi havis la honoron kaj la bons\u0302ancon partopreni, kaj kiu pagas s\u0302uldon al grupo de homoj g\u0302is nun tro forgesitaj au\u0306 ec\u0302 malamataj inter siaj profesiaj posteuloj: la militistoj kiuj defendis la Respublikon dum la civila milito en Hispanio."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La libro nomig\u0302as simple \u00ab25 militistoj de la Respubliko\u00bb, kaj enhavas tiun nombron da biografioj de homoj sufic\u0302e diversaj, sed kun tiu komuna eco: ke ili konservig\u0302is lojalaj al la legitima registaro en tiu malfacila momento de la historio. Kaj la plej grava detalo de la verko: g\u0302in publikigis la Servo pri Publikigaj\u0302oj de la Ministerio pri Defendo de Hispanio."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mi mallonge klarigu la kuntekston por la legantoj kiuj ne multe konas la historian disvolvig\u0302on. Kiam parto de la hispania armeo levig\u0302is en 1936 kaj organizis puc\u0302on kontrau\u0306 la maldekstrema respublikana registaro, organizig\u0302is forta rezisto, kiu kondukis al interna milito. Lau\u0306 la plej disvastigataj mitoj, la reziston gvidis nur la popolaj amasoj, kiuj malsukcesigis la ribelon en pli ol duono de la lando. Oni tamen ofte forgesas ke la ribelo de la armeo ne estis unuanima, kaj ec\u0302 ne majoritata: pli ol duono de la oficiroj ne sekvis la puc\u0302on, kaj ec\u0302 aktive kontrau\u0306is g\u0302in. La vera nombro estas malfacile konebla, c\u0302ar en multaj okazoj la sinteno dependis de la loko kie ili hazarde trovig\u0302is en tiu momento, sed granda procentaj\u0302o simple decidis ke la registaro estas legitima, ec\u0302 se ili ne konsentis kun g\u0302iaj politikoj, kaj do agadis lau\u0306 sia respondecosento kaj sia disciplinemo."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Pluraj el ili, foje el tre alta rango, prenis c\u0302efrolon dum la disvolvo de la milito. La famo en multaj okazoj falis sur la milicianoj, sed estas klare ke sen la apogo de la profesiaj militistoj la konfronto estus finig\u0302inta multe pli baldau\u0306."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Sed la plej granda forgeso, kaj la atako, okazis post la fino de la milito. La venkintoj ne kompatis siajn antau\u0306ajn kolegojn, kaj kiam eble punis, ofte mortpafis, ilin, per la akuzo de... ribelo! Ili estis krome eliminitaj de la armea memoro, ignorataj kaj malestimataj. Ec\u0302 post la alveno de la demokratio, la armeo majoritate plu sentis sin morala heredanto de la venkinta flanko, kaj do provis malhelpi la rekonon de multaj el tiuj figuroj. Diversaj iniciatoj venis gutpostgute, kun akcepto de certaj kompensadoj, kaj kun partaj agnoskoj, sed tro malrapide, kaj kun diversaj polemikoj, kiuj kas\u0302is sin sub la preteksto \u00abne malfermi malnovajn vundojn\u00bb."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Finfine, la Ministerio pri Defendo j\u0302us iel pagis parton de la s\u0302uldo al 25 el ili, probable la plej karakterizaj. Dum iom da tempo estis duboj c\u0302u fine la verko aperos, c\u0302ar antau\u0306 kelkaj tagoj la konservativa partio, en multaj aspektoj heredintoj de la venkintoj, akiris grandan plimulton en la parlamentaj elektoj, kaj baldau\u0306 okazos s\u0302ang\u0302o de registaro. Sed estis tempo por ke la antau\u0306aj respondeculoj finpretigu la libron, kaj ili j\u0302us prezentis g\u0302in."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Kiel dirite, mi mem partoprenis en g\u0302i. Preskau\u0306 hazarde mi eksciis pri la preparoj, kaj proponis al la kunordiganto, kiu ankorau\u0306 ne havis kompletan liston de biografiotoj, ke ili aldonu la nomon de nia malnova samideano Julio Mangada Ro\u0308senorn, pri kiu mi dum tempo sufic\u0302e multe esploris, kaj kies biografio en Esperanto, publikigita en tiu c\u0302i retejo, tau\u0306gis kiel argumento por konvinko."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mangada bone konformig\u0302as al la profilo de la aliaj militistoj aperantaj en la libro: li tre c\u0302efrolis en la respublikana armeo, kvankam lia kazo estas iom malsimila, c\u0302ar ja lia agado pli akordig\u0302as kun la miliciana fazo, kaj ne tiom kun la pli profesieca kaj strukturita, kiu estis la karakterizo de plejmulto el la ceteraj. Sed li ja estis profesia militisto lau\u0306 deveno, la plej lojala kaj plej fidata el c\u0302iuj. Kaj sur lin falis ec\u0302 kun pli da intenso, la malamo, la persekuto kaj la ignoro de la venkintoj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Kiel dirite, la kunordiganto de la libro akceptis mian proponon, kaj do dum fino de la somero mi pretigis g\u0302in kaj sendis al la la Ministerio. Dum iom da tempo restis duboj c\u0302u fine g\u0302i povos aperi, ne nur pro la s\u0302ang\u0302o de la registaro, sed ankau\u0306 pro la bug\u0302etaj malfaciloj, sed bons\u0302ance la libro estis fine eldonita, kaj prezentita antau\u0306 du tagoj, en prestig\u0302a librovendejo de Madrido, hazarde tre proksima al la sidejo de Hispana Esperanto-Federacio."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La libro estas impona, ec\u0302 se nur lau\u0306 aspekto. Preskau\u0306 900 pag\u0302ojn longa, en g\u0302i kunlaboris sufic\u0302e prestig\u0302aj historiistoj, kaj mi nur esperas ke g\u0302i havu bonan distribuadon kaj estos sufic\u0302e legita. S\u0302ajnas al mi ke (mi esperas) mia kontribuo ne malbone kongruas kun la ceteraj tekstoj."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Tiu kongruo tamen rezultis en iom malbona konsekvenco por Esperanto: en la teksto mi kompreneble aludas al la esperantista flanko de Mangada, ne nur pro lia agado en tiu kampo, sed ankau\u0306 c\u0302ar lia esperantismo, tute ideologia lau\u0306 la influo de la homaranismo de Zamenhof, bone prilumas lian ideologion. Do, krom disaj aludoj, mi dedic\u0302is unu c\u0302apitron al lia rilato al Esperanto, kaj alia al lia verkado, ne nur en tiu lingvo sed ankau\u0306 en la hispana. En la presita versio, mi nun konstatis ke ambau\u0306 malaperis entute, sen antau\u0306a atentigo. Nu, mi komprenas ke en kolektiva verko, pli fokusita sur la militistan karieron de la c\u0302efroluloj, tiu aspekto povas esti malpli interesa, sed mi bedau\u0306ras, c\u0302ar temis pri integra parto de la profilo de la biografiito. Kaj ec\u0302 se mi komprenas ke ili hastis, mi pensas ke simpla g\u0302entileco postulus antau\u0306averton."}, {"text_idx": "#000015", "text": "C\u0302iukaze, mi esperas ke mia kontribuo parte plenigas vakuon. Estis maljuste ke, kiel mi skribis en la enkonduko de la teksto, lia figuro estas pli konata ekster Hispanio, pro lia rilato al Esperanto, ol en lia lando mem. Nun ni almenau\u0306 havas referencon en la hispana."}, {"text_idx": "#000016", "text": "25 militares de la Repu\u0301blica"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Al final salio\u0301: se acaba de publicar el libro \u00ab25 militares de la Repu\u0301blica\u00bb, que, editado por el Ministerio de Defensa, recoge las biografi\u0301as de, como indica el ti\u0301tulo, 25 militares profesionales que durante la guerra civil defendieron la legalidad republicana, y por ello sufrieron la venganza y la inquina del re\u0301gimen triunfante. Como hizo notar en la presentacio\u0301n del libro su coordinador, Javier Garci\u0301a Ferna\u0301ndez, de los veinticinco, siete murieron fusilados, quince exiliados, y tres en Espan\u0303a, pero perseguidos o despreciados."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Hago notar un dato que he mencionado, y que podri\u0301a pasar inadvertido: la obra ha sido editada por el Ministerio de Defensa. Ello es notable, porque por fin desde ese organismo se reconoce el valor de personalidades que fueron miembros de las fuerzas armadas, y de los que e\u0301stas no pareci\u0301an sentirse herederas ni orgullosas. Se trata sin embargo de figuras que cumplieron con su deber de forma estricta: obedeciendo a sus superiores y a la legalidad de su pai\u0301s."}, {"text_idx": "#000019", "text": "El libro contiene una contribucio\u0301n mi\u0301a: la biografi\u0301a del coronel Julio Mangada Ro\u0308senorn. Sobre este destacado militar ya he tratado en esta web en diversas ocasiones, dada su fuerte vinculacio\u0301n con el movimiento esperantista. Le habi\u0301a dedicado una amplia semblanza en esperanto, pero faltaba hasta el momento una biografi\u0301a ma\u0301s completa en castellano. Como he dicho en otras ocasiones, era extran\u0303o que una persona que fue tan famosa en diversos periodos de su vida, hubiera sido condenada casi al olvido salvo en ambientes especializados. Peor au\u0301n: incluso en estos a\u0301mbitos su imagen esta\u0301 claramente distorsionada: se le adjudica una fama de loco, derivada de algunas caracterizaciones de la e\u0301poca, que creo que no merece, o que al menos deben ser fuertemente matizadas."}, {"text_idx": "#000020", "text": "No voy a negar que ciertos rasgos de Mangada le acercan a una figura quijotesca, en ambos sentidos de la palabra (\u00abhombre que antepone sus ideales a su conveniencia y obra desinteresada y comprometidamente en defensa de causas que considera justas, sin conseguirlo\u00bb y \u00abhombre alto, flaco y grave, cuyo aspecto y cara\u0301cter hacen recordar al he\u0301roe cervantino\u00bb, segu\u0301n el DRAE), y asi\u0301 lo he hecho notar en el texto. Pero espero haber dado los elementos de juicio necesarios para que cada lector saque una conclusio\u0301n ma\u0301s fundada sobre su personalidad, sobre la que ha cai\u0301do un juicio que sucesivos historiadores habi\u0301an aceptado hasta ahora con poco espi\u0301ritu cri\u0301tico."}, {"text_idx": "#000021", "text": "La biografi\u0301a que he publicado cubre todas sus facetas: su vida personal y profesional, su activismo, su relacio\u0301n con diversos movimientos sociales, sus momentos de brillo y su posterior apagamiento, las opiniones muy polarizadas sobre su papel militar y poli\u0301tico y sobre su cara\u0301cter. En el proceso de edicio\u0301n se ha suprimido una parte de su relacio\u0301n con el esperanto, una de las actividades que ma\u0301s le ocuparon, y que en gran parte permite valorar su cara\u0301cter, ya que su aproximacio\u0301n a este idioma estaba netamente ideologizada. Tampoco ha cabido la discusio\u0301n sobre su amplia obra escrita, algo que le diferenciaba de la mayori\u0301a de sus colegas de armas. Es una pena, porque creo que completaban bien su figura, aunque comprendo que en el contexto de una obra como e\u0301sta no se puede profundizar en todos los aspectos que definen la personalidad de los biografiados."}, {"text_idx": "#000022", "text": "No se\u0301 si la obra va a tener la difusio\u0301n que merece, y va a conseguir el objetivo que seri\u0301a deseable. En los medios so\u0301lo he visto hasta el momento un reportaje amplio: la entrevista que \u00abPu\u0301blico\u00bb hizo al coordinador del libro. La primera noticia sobre e\u0301ste, no obstante, fue indirecta: el arti\u0301culo de A\u0301ngel Vin\u0303as en \u00abEl Pai\u0301s\u00bb sobre uno de sus biogrados, el coronel Segismundo Casado. Se trata sin embargo de un arti\u0301culo que ilustra uno de los problemas historiogra\u0301ficos del que este libro al parecer no se libra: que incluso tras ma\u0301s de setenta an\u0303os es difi\u0301cil evitar la guerra cainita en el interior del campo republicano. Las pole\u0301micas sobre las culpabilidades de cada faccio\u0301n son irreconciliables, y aparecen a poco que se rasque. De hecho, en la propia presentacio\u0301n del libro se reprodujeron estas diferencias de opinio\u0301n, en la intervencio\u0301n de Jorge Marti\u0301nez Reverte, que copresento\u0301 el acto (y que aparece en la fotografi\u0301a adjunta, junto con Javier Garci\u0301a Ferna\u0301ndez), y en el debate posterior. A mi\u0301 no me parece mal el debate (y de hecho he expresado mi opinio\u0301n en este mismo blog), pero me parece que a menudo la pasio\u0301n puede sobre la objetividad, y que no era e\u0301ste el lugar ma\u0301s adecuado para tratar un tema importante, pero que puede oscurecer el objetivo principal de la obra: recordar a aque\u0301llos a quienes su condicio\u0301n de perdedores les hurto\u0301 de ser reconocidos como se merecen, incluso por la institucio\u0301n, el eje\u0301rcito, que tantos sirvieron con lealtad y honestidad."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Voy a cumplir mi rito anual: como todos los an\u0303os este di\u0301a 8 de diciembre me voy a meter con la Puri\u0301sima \ud83d\ude42"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Lo que ocurre es que se ha tomado una situacio\u0301n excepcional, este inmenso puente al final del an\u0303o, como un espantajo para generalizar una situacio\u0301n particular, y para dar argumentos a un intento de eliminar otro tipo de derechos. En concreto, quiero defender que no es que haya demasiadas fiestas, sino que los periodos de descanso no los determina una planificacio\u0301n racional o una tradicio\u0301n aceptada, sino la fuerza injustificada de una instancia que au\u0301n mantiene ma\u0301s poder de la que merece: la Iglesia cato\u0301lica."}]