[{"text_idx": "#000003", "text": "Arto kaj kulturoBona novaj\u0302oCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFres\u0302a Novaj\u0302oHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndig\u0302enojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj j\u0302urnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraj\u0302oParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifug\u0302intojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuig\u0302itaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojag\u0302o"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Astrofizikistoj traveturas Etiopion por malkovri morgau\u0306ajn inventistojn"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Astrobus Ethiopia 2019 ekis sian turneon en Norda Etiopio, j\u0302us antau\u0306 la lanc\u0302o de la unua etiopia satelito, decembre 2019. Foto de Astrobus Ethiopia, uzata kun permeso."}, {"text_idx": "#000006", "text": "[C\u0302iuj ligiloj en tiu c\u0302i artikolo estas en la angla, krom alia mencio.]"}, {"text_idx": "#000007", "text": "La etiopiaj au\u0306toritatuloj anoncis lanc\u0302on de sia unua satelito tiun-c\u0302i monaton. La 7-an de decembro, kelkajn tagojn antau\u0306 tiu historia momento, skipo el 24 astrofizikistoj, sciencistoj, artistoj kaj novigistoj eniris en \u201cAstrobus Ethiopia\u201d por turneo tra 8 urboj de Norda Etiopio dum kiu ili proponas praktikajn atelierojn pri scienco kaj arto."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ekveturinte el la c\u0302efurbo Adis-Abebo, la grupo planas renkonti pli ol 1000 mezlernejanojn en c\u0302iu urbo, tra arang\u0302oj preparitaj de la tieaj universitatoj. Tie, ili enkondukos atelierojn favore al disvolvigo de abstrakta kaj kritika pensado. Entute ili intencas atingi 8000 junulojn kaj eksciti ilian scivolemon."}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u201cLa c\u0302efa celo estas trapasigi ideojn abstraktajn sed akireblajn kaj proksimajn al nia c\u0302iutaga vivo, kaj starigi konektojn, novajn kaj ludemajn\u201d, klarigis D-ro Nebiha Shafi al Global Voices dum videoalvoko."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Nebiha Shafi estas etiopia astrofizikisto kiu nuntempe laboras en Sud-Afriko, kie s\u0302i esploras la evoluon de la galaksioj. Sed s\u0302i ankau\u0306 s\u0302ategas komunikadon kun la publiko, specife kiam temas pri kurag\u0302igo de junulinoj kaj de virinoj por aliri al scienco."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Shafi, kune kun la kosmologo Yabebal Tadesse, kiu laboras en Germanio kiel sendependa scientisto, kunspertas la aventuron de Astrobus Ethiopia jam ekde g\u0302ia komenco en 2017. Tadesse, kiu esploras \u201cla universon tra la signoj de kosmaj mikro-ondoj\u201d, diras, ke la ideo de Astrobus Ethiopia tus\u0302is lin kiam li vidis c\u0302e Facebook foton de \u201cAstro Truck\u201c, esplora projekto pri astronomio en Senegalo."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Tadesse tuj alvokis Shafin por proponi la ideon realigi similan projekton, sed li plilarg\u0302igis g\u0302in por inkludi arton kaj novigadon kune kun astronomia esploro. Ambau\u0306 kun pluraj kolegoj tuj komencis plani kaj desegni la projekton antau\u0306 peti financadon de Astronomy for Development, instituto \u2014 membro de Internacia Astronomia Unio (IAU)."}, {"text_idx": "#000014", "text": "\u201cNi alparolis niajn amikojn, niajn kolegojn kaj c\u0302iuj entuziasmis, specife pri la ligo inter arto kaj novigado \u2013 temas ne nur pri scienco\u201d, diras Shafi."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Tamen ili bezonis du jarojn por realigi la projekton, pro la politika malstabileco en Etiopio inter 2015 kaj 2017. \u201cLa politika situacio en tiu tempo zorgigis nin, c\u0302ar okazis multaj manifestacioj en la regionoj kiujn ni planis traveturi. Ni devis do atendi iomete kaj, krome, ni ankau\u0306 deziris surlokan partneron, c\u0302ar multaj el ni estis for de la lando en tiu momento kaj ni bezonis log\u0302istikan helpon\u201d, klarigas Tadesse en video alvoko kun Global Voices."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Fine ambau\u0306 arang\u0302is teknikan skipon kaj partnerig\u0302is kun la Etiopia societo pri spaca scienco [amh] (ESSS), unua tiela arang\u0302o en Etiopio."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Fondita en 2004 kun 47 membroj, ESSS havas nun 10 000 membrojn, 19 filiojn kaj 100 astronomiajn klublojn tra Etiopio. ESSS instalis la unuan observejon kaj esploro-centron de Orientafriko [eo] (East African Entoto Observatory and Research Center) kaj membras en UAI, perfekta partnero por Astrobus Ethiopia. La plimulto de la skiparo de Astrobus ankau\u0306 laboras kun la Etiopia Instituto por Teknologio pri Spaca Scienco, kies frapfrazo estas \u201cNi esploras la universon por la profito de nia popolo\u201d."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La turneo de 2019 reprenas grandan parton de la celoj de la eldono 2017. Grupo el 27 artistoj, scientistoj, novigistoj kaj lekciistoj kunigas junulojn por instrui ilin pri steloj, planedoj, galaksioj, kosmo, sed ankau\u0306 pri rakont-arto, fotografio, muziko, film-arto, kin-arto, agrikulturo kaj modo. La skipo produktas siajn edukajn materialojn en tri lokaj lingvoj: la amhara, la oroma kaj la tigraja [c\u0302iuj eo]."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Astrobus Etiopio kreis pedagogiajn enhavojn pri astronomio kaj astrofiziko en lokaj lingvoj kiel ekzemple la amhara kaj la oroma."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Dum tiu turneo en 9 tagoj, lernantoj el almenau\u0306 10 diversaj mezlernejoj kunig\u0302as en la arang\u0302oj de ilia loka universitato por lerni, ensociig\u0302i kaj konfronti novajn ideojn. Se multaj organizantoj estas astrofizikistoj kaj kosmologoj, Shafi kaj Tadesse diras ke ilia misio pli koncernas kritikan kaj kreeman pensadon ol ion ajn."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Astrobus instruas gejunulojn kiel alfronti defiojn, kiel faras la novigistoj en siaj respektivaj terenoj. Tadesse klarigas la gravecon lerni \u201cla vortaron pri defio\u201d, por kompreni kaj interpeti, kombini kaj komponi, krei novajn ideojn kaj solvojn."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Por multaj lernantoj, tio estos la unua kontakto kun teleskopo, droneo [eo] au\u0306 binoklo por studi la universon. Por havi pli da tiaj materialoj por mana uzo de tiuj scivolemaj junuloj, Astrobus Ethiopia lanc\u0302is kampanjon de kunfinancado."}, {"text_idx": "#000025", "text": "La grupo revenos al Adis-Abebo, la c\u0302efurbo, g\u0302ustatempe por la historia lanc\u0302o de la satelito en la spacon, anoncita por la 17-a de decembro. La skipo planas esti tie por festi la finon de Astrobus kaj ankau\u0306 la nacian sukceson de Etiopio pri astronomio kaj kosmo."}, {"text_idx": "#000026", "text": "\u201cNi deziras elprovi tion, kiel tra eta malsama pripenso, ni kelkfoje povas plibonigi la sistemon\u201d, substrekas Tadesse kaj li aldonas, ke la lastaj antau\u0306eniroj de Etiopio pri astronomio kaj kosmo devus esti plivalorigitaj. Ekzemple la c\u0302i-jara Nobel-premio pri fiziko [eo] estis aljug\u0302ita al eltrovo de ekstersunsistema planedo en la orbito de stelo [fr], kaj Internacia Astronomia Unio [eo] (IAU) petis Etiopion nomi unu el ili kadre de la kampanjo NameExoWorlds."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Arto kaj kulturoBona novaj\u0302oCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoJunulojSciencoTeknikaroVirinoj kaj socia sekso"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Plej novaj artikoloj pri Subsahara Afriko"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon."}]