[{"text_idx": "#000001", "text": "Trezorejo ( franca vou\u0302te, de itala volta) estas arkitektura esprimo por arkaj\u0302a formo uzita por provizi spacon per plafono au\u0306 tegmento.\nLa partoj de trezorejo penas lateralan pus\u0302on kiu postulas sumigilreziston.\nKiam trezorejoj estas konstruitaj subtere, la grundo donas la tutan reziston necesan.\nTamen, kiam la trezorejo estas konstruita supre grundon, diversaj anstatau\u0306aj\u0302oj estas dungitaj por provizi la bezonatan reziston.\nEkzemplo estas la pli dikaj muroj uzitaj koncerne barelon au\u0306 kontinuajn trezorejojn.\nMurapogiloj kutimas provizi reziston dum intersekcado de trezorejoj estas utiligitaj."}, {"text_idx": "#000002", "text": "La plej simpla speco de trezorejo estas la barelarkaj\u0302o (ankau\u0306 nomita c\u0302aro au\u0306 tuneltrezorejo) kiu estas g\u0302enerale duonronda lau\u0306 formo.\nLa barelarkaj\u0302o estas kontinua arko, la longo estanta pli bonega ol sia diametro.\nKiel en konstruado de arko, provizora subteno estas necesa dum ringoj el volbxs\u0302tonoj estas konstruitaj kaj la ringoj lokis en pozicio.\nG\u0302is la plej supra volbxs\u0302tono, la fins\u0302tono, estas poziciigita, la trezorejo ne estas memsubtena.\nKie konstruligno akirig\u0302as facile, tiu provizora subteno estas disponigita per centrado konsisti el enkadrigita herniobandag\u0302o kun duonronda au\u0306 segmenta kapo, kiu apogas la volbxs\u0302tonojn g\u0302is la ringo de la tuta arko estas finita.\nKun barelarkaj\u0302o, la centrado tiam povas esti s\u0302ang\u0302ita por apogi la venontajn ringojn."}, {"text_idx": "#000003", "text": "2 bizancaj trezorejoj kaj kupoloj\n4 gotika supervivo kaj la renesanco\n5 Stangsaltado kaj Faux Vaulting en la Renesanco kaj post"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Inter la plej fruaj konataj ekzemploj de iu formo de stangsaltado troveblas en la neoolita vilag\u0302o de Khirokitia sur Kipro.\nOriginante de c\u0302. 6000 a.K., la cirklaj konstruaj\u0302oj apogis abelujon forman konzolapogas kupolhavajn trezorejojn de ne bruligitaj argilbrikoj kaj ankau\u0306 reprezentas la unuan indicon por setladoj kun supra etag\u0302o.\nSimilaj abelujo-tomboj, nomitaj toloi, ekzistas en Kreto kaj Norda Irako.\nIlia konstruo devias de tio c\u0302e Khirokitia en tio kiun la plej multaj prezentig\u0302as parte entombigitaj kaj faras kondic\u0302on por dromos eniro."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La inkludo de kupoloj, aliflanke, reprezentas pli larg\u0302an senton de la vorto trezorejo.\nLa distingo inter la du estas ke trezorejo estas esence arko kiu estas elstarita en la tria dimension, dum kupolo estas arko rondiris c\u0302irkau\u0306 sia y-akso."}, {"text_idx": "#000006", "text": "J\u0302etit-brikaj trezorejoj estas nomumitaj lau\u0306 sia konstruo, la brikoj estas instalitaj vertikale (ne radiale) kaj klinas (j\u0302etitaj) lau\u0306 angulo: Tio permesas al ilia konstruo esti kompletigita sen la uzo de centrado.\nEkzemploj estis trovitaj en arkeologiaj elfosejoj en Mezopotamio datrilatanta al la dua kaj tria jarmilo a.K. [2] kiuj enkadrig\u0302is en gipsos\u0302tonpistujo."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Barelarkaj\u0302o estas la plej simpla formo de trezorejo kaj similas barelon au\u0306 tuneltranc\u0302on lau\u0306longe en duono.\nLa efiko estas tiu de strukturo kunmetita da kontinuaj duonrondaj au\u0306 pintaj sekcioj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "La plej fruaj konataj ekzemploj de barelarkaj\u0302oj estis konstruitaj fare de la sumeranoj, eventuale sub la Zigurato c\u0302e Nippur en Babilonio, [4] kiuj estis konstruitaj de pafitaj brikoj cementis per argil mortero."}, {"text_idx": "#000009", "text": "La plej fruaj barelarkaj\u0302oj en Egiptujo supozeble estas tiuj en la grenejoj konstruitaj fare de Ramesses II, kies ruinoj estas malantau\u0306 la Ramesseum, en Tebo.\nLa interspaco estis 12 futoj (3.7 m) kaj la subaj\u0302o de la arko estis konstruita en horizontalaj kursoj, g\u0302is koncerne unu-trionon de la alteco, kaj la ringoj supre estis emaj reen lau\u0306 iometa angulo, tiel ke la brikoj de c\u0302iu ringo, metis platmanieron, adheris al la ringo estis kompletigitaj, neniu centrado de iu speco estanta necesaj;\nla trezorejo tiel formita estis elipsa en sekcio, ekestig\u0302ante de la metodo de sia konstruo.\nSimila sistemo de konstruo estis utiligita por la volbo super la au\u0306lo c\u0302e Seleu\u0306kio-Ktesifono, kie la materialo de te dungita estis pafitaj brikoj au\u0306 kaheloj de granda grandeco, cementita per mortero;\nsed la interspaco estis proksima sur 83 futoj (25 m), kaj la dikeco de la trezorejo estis preskau\u0306 5 futoj (1.5 m) c\u0302e la pinto, ekzistante kvar ringoj de masonaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Estas vers\u0302ajne ke la grandaj trezorejoj de la asiraj palacoj estis konstruitaj en lau\u0306 la saman manieron, sed kun ne bruligitaj brikoj sekig\u0302is nur en la suno: unu el la dreniloj malkovritaj fare de sinjoro Austen Henry Layard c\u0302e Nimrud estis konstruitaj kiel j\u0302etit-brika trezorejo.\nDe la fakto ke c\u0302iu asira monarko sur sia surtronig\u0302on komencis sian regadon per la konstruo de palaco, estas vers\u0302ajne ke, pro la efemera konstruado de tiuj grandaj trezorejoj, duona jarcento estis la esprimo de ilia ekzisto.\nTio ankau\u0306 povas respondeci pri la fakto ke neniuj kupolhavaj strukturoj ekzistas de la tipo montrita en unu el la bareliefoj de Nimrud;\nla tradicio de ilia erektig\u0302o, aliflanke, s\u0302ajnus estinti donita malsupren al iliaj posteuloj en Mezopotamio, viz.\nal la Sassanians, kiu en iliaj palacoj en Serbio kaj Firouzabad konstruis kupolojn de simila formo al tiuj montritaj en la Nimrud-skulptaj\u0302oj, la c\u0302efa diferenco estanta ke, konstruis en rub s\u0302tono kaj cementis per mortero, ili dau\u0306re ekzistas, kvankam vers\u0302ajne prirezignite sur la islama invado en la 7-a jarcento."}, {"text_idx": "#000011", "text": "En c\u0302iuj kazoj supre cititaj en Sumero kaj Egiptujo la brikoj, c\u0302u brulguste au\u0306 sunsekigite, estis de la priskribo al kiu la esprimo \" kahelo \" nun estus donita;\nla grandeco variis de 10 coloj (25 cm) al 20 coloj (51 cm) estantaj g\u0302enerale kvadrataj kaj proksimume 2 coloj (5.1 cm) g\u0302is 4 coloj (10 cm) dikaj, kaj ili ne estis formitaj kiel volbxs\u0302tonoj, la devontiga medio estanta pli dikaj c\u0302e la pinto ol c\u0302e la fundo.\nLa plej fruaj egiptaj ekzemploj de regulaj volbxs\u0302tonoj en s\u0302tono apartenas al la XXVIth Dinastio ( c\u0302. 650 a.K.) al la adicioj faritaj tiam al la templo de Medinet Habu, kaj c\u0302i tie estas vers\u0302ajne ke centrado de iu speco estis disponigita, c\u0302ar la trezorejoj estas konstruitaj en boksejoj, tiel ke la sama centrado povus esti s\u0302ang\u0302ita post la kompletigo de c\u0302iu ringo.\nLa plej frua ekzemplo de regule formis volbxs\u0302tonojn, kaj da proksimume la sama dato, estas trovita en la kloako c\u0302e Graviscae en Etruria, kun interspaco de proksimume 14 futoj (4.3 m), kies volbxs\u0302tonoj estas de 5 g\u0302is 6 futojn (1.8 m) longaj.\nLa kloakmaksimumo en Romo, konstruita fare de Lucius Tarquinius Priscus (603 a.K.) por dreni la marc\u0302an grundon inter la Palatino kaj la Capitoline Hills, estis lau\u0306 Commendatore Boni volbita inte en la unua jarcento a.K., la trezorejo estanta pli ol 800 futojn (240 m) longaj, 10 futoj (3.0 m) en interspaco, per tri samcentraj ringoj el volbxs\u0302tonoj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La grandega Eyvan-e Khosro c\u0302e Seleu\u0306kio-Ktesifono (proksime de aktuala Bagdado) estis konstruita dum 1,500 jaroj antau\u0306e dum la persa Sasaniana periodo kiel tronsalono.\nLa arko estas proksimume 37 metrojn (121 ft) alta, 26 metroj (85 ft) lau\u0306larg\u0302e kaj 50 metrojn (160 ft) longa, konstruitaj tute sen centrado kaj g\u0302i estis la plej granda trezorejo konstruita g\u0302is modernaj tempoj."}, {"text_idx": "#000014", "text": "C\u0302ar la muroj portantaj tiujn trezorejojn ankau\u0306 estis enkonstruitaj betonon kun fojaj obligaciokursoj de briko, la tuta strukturo estis homogena.\nUnu el la gravaj ingrediencoj el la mortero estis vulkana deponaj\u0302o trovis proksime de Romo, konata kiel Pucolano, kiu, kiam la betono metis, ne nur igis la betonon same solida kiel la roko mem, sed lau\u0306 certa mezuro neu\u0306traligis la pus\u0302on de la trezorejoj, kiuj formis konkojn ekvivalentaj al tiu de metalkovrilo;\nla romianoj, aliflanke, ne s\u0302ajnas esti rekoninta la specialan valoron de tiu Pucolanmiksaj\u0302o, c\u0302ar ili alie disponigita tre por la kontrau\u0306agado de iu pus\u0302o kiu eble ekzistos per la konstruo de transversaj muroj kaj murapogiloj.\nEn la varmetario de la Termoj kaj en la baziliko de Konstantino, por alporti la pus\u0302on bone ene de la muroj, la c\u0302efbarelarkaj\u0302o de la halo estis prezentita sur c\u0302iu flanko kaj ripozis en serenaj kolonoj, kiuj konsistigis la c\u0302efan arkitekturan ornamadon.\nEn kazoj kie la kructrezorejintersekcado ne estis de la sama interspaco kiel tiuj de la c\u0302eftrezorejo, la arkes estis au\u0306 afektitaj tiel ke iliaj kurboj eble estos de la sama alteco, au\u0306 ili formis pli malgrandajn intersekcig\u0302ojn en la subaj\u0302o de la trezorejo;\nen ambau\u0306 de tiuj kazoj, aliflanke, la intersekcig\u0302oj au\u0306 ingvenoj estis torditaj, por kiun estis tre malfacile formi centradon, kaj, krome, ili estis de malagrabla efiko: kvankam c\u0302iu provo estis farita por maski tion en la ornamado de la trezorejo per paneloj kaj krizhelpoj modeligitaj en stuko."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Unu el la plej fruaj ekzemploj de la enkonduko da la meza ripo estas trovita en la navo da Katedralo Lincoln, kaj tien la krestripo ne estas portita al la murripo.\nEstis baldau\u0306 trovite, aliflanke, ke la konstruado de la reto estis multe faciligita per kromaj ripoj, kaj sekve ke ekzistis emo pliigi ilian numeron, tiel ke en la navo de Exeter Katedralo tri mezaj ripoj estis disponigitaj inter la murripo kaj la diagonala ripo.\nPor maski la krucvojon de la diversaj ripoj, iliaj intersekcig\u0302oj estis ornamitaj kun ric\u0302e c\u0302izitaj estroj, kaj tiu praktiko pliig\u0302is en la enkonduko de alia mallonga ripo, konata kiel la lierne, esprimo en Francio donita al la krestripo.\nLierne-ripoj estas mallongaj ripoj krucantaj inter la c\u0302efripoj, kaj estis utiligitaj c\u0302efe same dekoraciaj ecoj, kiel, ekzemple, en la Liebfrauenkirche (1482) de Mu\u0308hlacker, Germanio.\nUnu el la plej bonaj ekzemploj de Lierne-ripoj ekzistas en la trezorejo de la orielo de Crosby Hall, London.\nLa emo pliigi la nombron da ripoj kau\u0306zis eksterordinarajn rezultojn en kelkaj kazoj, kiel en la koruso de Gloucester Cathedral, kie la ordinaraj diagonalaj ripoj ig\u0302as nuraj ornamaj fasonadoj sur la surfaco de intersekcita pinta barelarkaj\u0302o, kaj denove en la klostroj, kie la enkonduko de la fantrezorejo, formante konkav-flankan konoidon, resenditan al la principoj de la romia geometria trezorejo.\nTio estas plue montrita en la konstruado de tiuj fantrezorejoj, por kvankam en la plej fruaj ekzemploj c\u0302iu el la ripoj super la tas-de-akuzo estis sendependa trajto, poste ke g\u0302i estis trovita pli facila por c\u0302izi ilin kaj la reton el la solida s\u0302tono, tiel ke la ripo kaj reto estis sole dekoraciaj kaj havis neniujn konstruajn au\u0306 sendependajn funkciojn."}, {"text_idx": "#000020", "text": "La fantrezorejo s\u0302ajnus esti s\u0302uldinta sian originon al la apliko de centradoj de unu kurbo por c\u0302iuj ripoj, anstatau\u0306e de havado de apartaj centradoj por la transversa, diagonala muro kaj mezaj ripoj;\ng\u0302i estis faciligita ankau\u0306 per la enkonduko de la kvar-centrita arko, c\u0302ar la pli malalta parto da la arko formis parton de la adoranto, au\u0306 konoidon, kaj la supraj\u0302o povus esti etendita c\u0302e plezuro kun pli granda radiuso trans la trezorejon.\nLa plej simpla versio estas ke trovite en la klostroj de Gloucester Cathedral, kie la adorantoj renkontas unu la alian c\u0302e la pintkunveno, tiel ke ekzistas nur malgrandaj sekcioj inter la adorantoj en estig\u0302o plenanil.\nEn pli postaj ekzemploj, kiel en King's College Chapel, Kembrig\u0302o, pro la granda grandeco de la trezorejo, g\u0302i estis trovita necesa enkonduki transversajn ripojn, kiuj estis postulataj por doni pli grandan forton.\nSimilaj transversaj ripoj estas trovitaj en la kapelo de Henry VII kaj en la dieclernejoj en Oksfordo, kie nova evoluo prezentis sin.\nUnu el la difektoj de la adoranto volbas c\u0302e Gloucester estas la aspekto g\u0302i elastecoj de esti la duono mallevita en la muro;\nmildigi tion, en la du konstruaj\u0302oj j\u0302us citis, la kompleta konoido estas serena kaj traktita kiel juvelo."}, {"text_idx": "#000021", "text": "La trezorejo de la Basilica of Maxentius (Baziliko de Maksencio), kompletigita fare de Konstantino, estis la lasta bonega laboro arang\u0302ita en Romo antau\u0306 g\u0302ia falo, kaj du jarcentoj pasas antau\u0306 ol la venonta grava evoluo estas trovita en la Church of the Holy Wisdom (Preg\u0302ejo de la Sankta Sag\u0302eco) (Hagia Sofia) en Konstantinopolo.\nEstas vers\u0302ajne ke la efektivigo de la granda antau\u0306enig\u0302o en la scienco de stangsaltado montrita en tiu preg\u0302ejo s\u0302uldis ion al la orienta tradicio de kupol stangsaltado vidita en la asiraj kupoloj, kiuj estas konataj al ni nur per la reprezentantaroj en la bareliefo de Nimrud, c\u0302ar en la grandaj akvocisternoj en Istanbulo, konata kiel la Yere Batan Serai- (la subtera palaco) kaj Bin-birdirek (cisterno kun milo kaj oni kolonas), ambau\u0306 konstruite fare de Konstantino, ni trovas la intersekcajn ingventrezorejojn de la romianoj jam anstatau\u0306igite per malgrandaj kupoloj au\u0306 kupoloj.\nTiuj kupoloj, aliflanke, estas de malgranda grandeco kiam komparite kun tio projekciita kaj arang\u0302ita fare de Justinian en la Hagia Sofia.\nAntau\u0306a al tio la plej granda kupolo estis tiu de la Panteono en Romo, sed tio estis portita sur enorman muron 20 ft dikaj, kaj kun la escepto de malgrandaj nic\u0302oj au\u0306 nic\u0302oj en la dikeco de la muro ne povus esti plilongigita, tiel ke Justinian s\u0302ajne instrukciis sian arkitekton disponigi enorman duoncirklon au\u0306 absidon c\u0302e la orienta fino, simila absido c\u0302e la okcidenta parto, kaj grandaj arkes sur ambau\u0306 flankoj, la muroj sub kiuj estus trapikitaj kun fenestroj.\nMale al la Panteono-kupolo, kies supraj partoj farig\u0302is el betono, bizancaj kupoloj estis faritaj de briko, kiuj estis pli malpeza kaj pli maldika, sed pli minacata per la fortoj penis sur ili."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Ekzistas unu alia rimarkinda trezorejo, ankau\u0306 konstruita fare de Justinian, en la Eklezio de la Saints Sergius kaj Bakh\u0302o en Konstantinopolo.\nLa centra areo de tiu preg\u0302ejo estis okangula en plano, kaj la kupolo estas dividita en dek ses kupeojn;\nel tiuj ok konsistas el larg\u0302aj plataj grupoj levig\u0302antaj de la centro de c\u0302iu el la muroj, kaj la alternaj ok estas konkavaj c\u0302eloj super la anguloj de la oklatero, kiuj ekstere kaj interne donas al la tegmento la aspekton de ombrelo."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Kvankam la kupolo konsistigas la c\u0302efkarakterizaj\u0302on de la bizanca eklezio, c\u0302ie en Malgranda Azio estas multaj ekzemploj en kiuj la navoj estas volbitaj kun la duonronda barelarkaj\u0302o, kaj tio estas la speco de trezorejo trovita c\u0302ie en Sud Francio en la 11-a kaj 12-a jarcentoj, la nura s\u0302ang\u0302o estanta la foja anstatau\u0306igo de la pinta barelarkaj\u0302o, adoptitaj ne nur pro g\u0302ia penado de malpli pus\u0302o, sed c\u0302ar, tiel pinta de Fergusson (vol.\n46), la tegmentaj\u0302kaheloj estis metitaj rekte sur la trezorejo kaj malpli kvanto de plenigaj\u0302o c\u0302e la pinto enestis postulata."}, {"text_idx": "#000025", "text": "La kontinua pus\u0302o de la barelarkaj\u0302o en tiuj kazoj estis renkontita au\u0306 per duonrondaj au\u0306 pintaj barelarkaj\u0302oj sur la navoj, kiuj havis nur duono de la interspacon de la navo;\nde tio ekzistas interesa ekzemplo en la Kapelo de Sankta Johano en la Turo de Londono - kaj foje proksime de duon-barelaj trezorejoj.\nLa granda dikeco da la muroj, aliflanke, postulis en tiaj konstruoj s\u0302ajnus esti kondukinta al alia solvo de la problemo de tegmentaj\u0302o super preg\u0302ejoj kun nebruligeblaj\u0302o, viz.\nke kiu estas trovita c\u0302ie en Pe\u0301rigord kaj La Charente, kie serio da kupoloj portitaj sur pendentive'ojn kovritajn super la navo, la c\u0302efaj karakterizaj\u0302oj de tiuj kupoloj estantaj la fakto ke la arkes portante ilin formas parton de la pendentive'oj, kiuj estas c\u0302iu konstruis en horizontalaj kursoj."}, {"text_idx": "#000026", "text": "La intersekca kaj groinita trezorejo de la romianoj estis utiligita en la fruaj kristanaj eklezioj en Romo, sed nur super la navoj, kiuj estis relative de malgranda interspaco, sed en tiuj ekzistis emo kreskigi la centrojn de tiuj trezorejoj, kiuj ig\u0302is iomete domaj;\nen c\u0302iu tiuj kazoj centrado estis utiligita."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Gotika supervivo kaj la renesanco"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Unu el la plej interesaj ekzemploj de la fantrezorejo estas ke super la s\u0302tuparo kondukanta al la halo de Christ Church College, kaj c\u0302i tie la kompleta konoido estas elmontrita en sia centro portita en centran kolonon.\nTiu trezorejo, ne konstruita g\u0302is 1640, estas escepta ekzemplo de la longa dau\u0306rigo de tradicia metio, vers\u0302ajne en Oksfordo elsendita en sekvo de la malfrua stangsaltado de la enirejenirejoj al la altlernejoj.\nVentumilarkaj\u0302oj estas aparta al Anglio, la nura ekzemplo aliranta g\u0302in en Francio estanta la juvelo de la Sinjorino-kapelo c\u0302e Caudebec, en Normandio."}, {"text_idx": "#000029", "text": "En Francio, Germanio, kaj Hispanio la multipliko da ripoj en la 15-a jarcento kondukis al dekoraciaj trezorejoj de diversaj specoj, sed kun kelkaj eksterordinaraj modifoj.\nTiel en Germanio, rekonante ke la ripo jam ne estis necesa helpema trajto, ili fortranc\u0302is g\u0302in subite, forlasante stumpeton nur;\nen Francio, aliflanke, ili dau\u0306re donis pli da graveco al la ripo, per farado de g\u0302i de pli granda profundo, trapikante g\u0302in kun bastonaraj\u0302o kaj pendigante juvelojn de g\u0302i, kaj la reto ig\u0302is horizontala s\u0302tono pavimanta metite sur la pinto de tiuj pimpaj vertikalaj retoj.\nTio estas la karakterizaj\u0302o de la bonega Renesanclaboro en Francio kaj Hispanio;\nsed g\u0302i baldau\u0306 kolapsis al itala influo, sen kiam la konstruado de trezorejoj revenis al la geometriaj surfacoj de la romianoj, aliflanke, c\u0302iam tiu ekonomio en centrado al kiu ili atribuis tiel multe da graveco, kaj pli precipe en malgrandaj strukturoj.\nEn grandaj trezorejoj, kun kie g\u0302i konsistigis gravan elspezon, la c\u0302efa fanfaronaj\u0302o de kelkaj el la plej eminentaj arkitektoj estis ke centrado estis liverita, kiel en la kazo de la kupolo de la Santa Maria del Fiore en Florenco, konstruita fare de Filippo Brunelleschi, kaj Ferguson citas ekzemple la grandan kupolon de la eklezio c\u0302e Mousta en Malto, starigis en la unua duono de la 19-a jarcento, kiu estis konstruita tute sen centrado de iu speco."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Estas grave noti ke dum romiaj trezorejoj, kiel tiu de la Panteono, kaj bizancaj trezorejoj, kiel tio c\u0302e Hagia Sofia, ne estis protektitaj kontrau\u0306 supre (t.e. la trezorejo de la interno estis la sama tiu oni vidis de la ekster), la eu\u0306ropaj arkitektoj de la Mezepoko, protektis siajn trezorejojn kun lignaj tegmentoj.\nEn aliaj vortoj, oni ne vidos gotikan trezorejon de la ekster.\nLa kialoj de tiu evoluo estas hipotezaj, sed la fakto ke la superkovrita bazilik formo antau\u0306is la epokon kiam trezorejoj komencas esti faritaj estas certe esti konsideritaj.\nEn aliaj vortoj, la tradicia bildo de tegmento prenis precedencon super la trezorejo."}, {"text_idx": "#000032", "text": "La apartigo inter interno kaj ekstero - kaj inter strukturo kaj bildo - estis evoluigota tre celkonscie en la Renesanco kaj pretere, aparte post kiam la kupolo ig\u0302is reinstalita en la okcidenta tradicio kiel pivota elemento en preg\u0302ejdezajno.\nLa kupolo de Mikelang\u0302elo por Baziliko de Sankta Petro de Romo en Romo, tiel restrukturitaj inter 1585 kaj 1590 de Giacomo della Porta, ekzemple, konsistas el du kupoloj de kiuj, aliflanke, nur la interna estas struktura.\nBaltasar Neumann, en liaj barok preg\u0302ejoj, perfektigis malpezajn gipsootrezorejojn apogitajn per lignoframoj.\nTiuj trezorejoj, kiuj penis neniujn lateralajn premojn, estis perfekte konvenitaj por kompleksaj plafonumaj freskoj.\nEn Katedralo de Sankta Pau\u0306lo en Londono ekzistas tre kompleksa sistemo de trezorejoj kaj fals-trezorejoj.\nLa kupolo kiun tiu unu vidas de la ekstero ne estas trezorejo, sed relative malpeza ligna-enkadrigita strukturo ripozanta sur nevideblaj\u0302o - kaj por it ag\u0302o altagrade origina - c\u0302enlinio trezorejo de briko, sub kiu estas alia kupolo, (la kupolo tiu unu vidas de la interno), sed de gipso apogita per lignoskeleto.\nDe la interno, oni povas facile supozi ke tiu unu rigardas la saman trezorejon kiun tiu unu vidas de la ekster."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Ekzistas du karakterizaj \"aliaj riphavaj trezorejoj\" (nomitaj \"Karbandi\" en la persa) en Hindio kiuj formas neniun parton de la evoluo de eu\u0306ropaj trezorejoj, sed estas tro rimarkindaj por esti transsaltitaj;\noni portas la centran kupolon de la Jumma Musjid c\u0302e Bijapur (A.D. 1559), kaj la aliaj estas Gol Gumbaz, la tombo de Muhammad Adil Shah II (Mohamedo Adil Shah II) (A.D. 1626-1660) en la sama urbo.\nLa trezorejo de c\u0302i-lasta estis konstruita super halo al 135 ft kvadrato, por porti duongloban kupolon.\nLa ripoj, anstatau\u0306e de esti portitaj trans la angulojn nur, tiel donantajn okangulan bazon por la kupolo, estas portitaj lau\u0306larg\u0302e al la plia moleo de la oklatero kaj sekve intersekcas unu la alian, reduktante la centrejon malfermig\u0302antan al 97 ft en diametro, kaj, de la pezo de la masonaj\u0302o ili portas, funkcii kiel kontrau\u0306balancu al la pus\u0302o de la kupolo, kiu estas metita reen forlasi trairejon proksimume 12 ft larg\u0302an rau\u0306ndon la internon.\nLa interna diametro de la kupolo estas 124 ft, g\u0302ia alteco 175 ft kaj la ripoj frapitaj de kvar centroj havas sian arc\u0302bazon 57 ft de la planko de la halo.\nLa Jumma Musjid-kupolo estis de pli malgranda grandeco, sur kvadrato da 70 ft kun diametro de 57 ft, kaj estis portita sur pilastrojn nur anstatau\u0306e de imense dikaj muroj kiel en la tombo;\nsed c\u0302iu pus\u0302o kiu eble ekzistos estis kontrau\u0306agita memstare dissendo trans navoj al la ekstera muro."}, {"text_idx": "#000034", "text": "La 20-a jarcento vidis grandajn progresojn en s\u0302talbeton dezajno.\nLa apero de s\u0302elkonstruo kaj la pli bona matematika kompreno de hiperbolaj Paraboloidoj permesis tre maldikaj, fortaj trezorejoj esti konstruita kun antau\u0306e neviditaj formoj."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Volbo en la arh\u0302itekturo kaj konstruteh\u0302niko estas arkoforma parto de konstruaj\u0302o (ekzemple plafono de c\u0302ambro au\u0306 arko de ponto), konstruita per s\u0302tonoj de tiaj formoj kaj arang\u0302o, ke ili kuntenas sin per sia propra pezo super la profundo."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Se la volboripoj plurfoje interkrucig\u0302as kiel la fadenoj de reto, oni diras retovolbo."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Ventumilvolbo, ankau\u0306 palmovolbo, disradia volbo[1] ekestas, se de la abutmentoj c\u0302e la muro deiras pli ol tri ripoj, pro kio po navero ne plu formig\u0302as la krucformo de la krucripovolbo, sed du ventumiloj, radioforme strebantaj unu kontrau\u0306 la alia. Anglaj ventumilvolboj konsistas el konusformaj masonitaj s\u0302eloj suprig\u0302aj de la ripokomencoj. Iliajn interspacojn oni kovris volbomeze per horizontaj platoj.[2]"}, {"text_idx": "#000044", "text": "Reta volbo de paroh\u0302opreg\u0302ejo en Stirio"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Palmovolbo de Jakobano-Preg\u0302ejo de Tuluzo"}, {"text_idx": "#000046", "text": "Ligna ripovolbo en Haarlem, Nederlando"}]