[{"text_idx": "#000000", "text": "Wikipedia's Iliad as translated by GramTrans"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Ah\u0302ilo emante la pafvunditan Patroklon (subtegmento rug\u0302-cifera kiliks, c\u0302. 500 a.K.)"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Troja milito en popola kulturo"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Eneo kaj la Fondo de Romo"}, {"text_idx": "#000005", "text": "\u03b9\u0313\u03bb\u03b9\u03b1\u0301\u03c2 Ilias , prononcitaj [i\u02d0.li.a\u0301'oj] en Classical Attic;\nfoje prisignite kiel la Song of Ilion (Kanto de Ilion) au\u0306 Song of Ilium (Kanto de Ilium) ) estas malnovgreka\nepopeo en daktila heksametro, tradicie atribuita al Homero.\nMetite dum la Troja Milito, la dekjara sieg\u0302o de la grandurbo de Trojo (Ilium) fare de koalicio de grekaj s\u0302tatoj, g\u0302i rakontas pri la bataloj kaj okazaj\u0302oj dum la semajnoj de kverelo inter reg\u0302o Agamemno kaj la militisto Ah\u0302ilo."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Kvankam la rakonto kovras nur kelkajn semajnojn en la lastjara klaso de la milito, Iliado mencias au\u0306 aludas al multaj el la grekaj legendoj pri la sieg\u0302o;\nla pli fruaj okazaj\u0302oj, kiel ekzemple la renkontig\u0302o de militistoj por la sieg\u0302o, la kialo de la milito, kaj parencaj konzernoj emas ekaperi proksime de la komenco.\nTiam la eposa rakonto prenas supren okazaj\u0302ojn profetitajn por la posta tempo, kiel ekzemple la baldau\u0306a morto de Ah\u0302ilo kaj la falo de Trojo, kvankam la rakonto finig\u0302as antau\u0306 ol tiuj okazaj\u0302oj okazas.\nTamen, c\u0302ar tiuj okazaj\u0302oj estas anoncitaj kaj aluditaj al pli kaj pli da imagive, kiam g\u0302i atingas finon la poemo rakontis tiamaniere kompletan rakonton de la Troja Milito."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Iliado estas parigita kun io de dau\u0306rigo, la Odiseado , ankau\u0306 atribuite al Homero.\nKune kun la Odiseado, Iliado estas inter la plej malnovaj recentaj verkoj de okcidenta literaturo, kaj g\u0302ia skriba versio estas kutime datita c\u0302irkau\u0306 la 8-a jarcento a.K.\nLastatempa statistika modeligado bazita sur lingvevoluo donas daton de 760-710 a.K.\nEn la moderna Vulgato (la normo akceptis version), Iliado enhavas 15,693 liniojn;\ng\u0302i estas skribita en Homeric Greek, literatura amalgamo de Ionic Greek kaj aliaj dialektoj."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Notu: Libronombroj estas en krampoj kaj venas antau\u0306 la sinoptiko de la libro."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Post alvokado al la muzoj, la rakonto lanc\u0302as en medias RES direkte al la fino de la Troja Milito inter la Trojanoj kaj la sieg\u0302antaj grekoj.\nChryses, troja pastro de Apolono, ofertas al la grekoj ric\u0302aj\u0302on por la reveno de lia filino Chryseis, tenis kaptiton de Agamemno, la greka gvidanto.\nKvankam la plej granda parto de la greka armeo estas en favoro de la oferto, Agamemno rifuzas.\nChryses preg\u0302as por la helpo de Apolono, kaj Apolono igas peston g\u0302eni la grekan armeon."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Post nau\u0306 tagoj da pesto, Ah\u0302ilo, la gvidanto de la Akompananto kontingento, anoncas kunigon por trakti la problemon.\nSub premo, Agamemno jesas resendi Chryseis al s\u0302ia patro, sed decidas preni la kaptiton de Ah\u0302ilo, Briseis, kiel kompenso.\nIndignigis, Ah\u0302ilo deklaras ke li kaj liaj viroj jam ne batalos por Agamemno sed iros hejmen.\nOdiseo prenas s\u0302ipon kaj resendas Chryseis al s\u0302ia patro, post kio Apolono finas la peston."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Intertempe, la mesag\u0302istoj de Agamemno prenas Briseis for.\nAh\u0302ilo ig\u0302as tre agitita, sidas c\u0302e la marbordo, kaj preg\u0302as al sia patrino, Thetis.\nAh\u0302ilo petas al sia patrino peti al Zeu\u0306so alporti la grekojn al la rompopunkto de la trojanoj, tiel ke Agamemno ekkomprenos kiom multe la grekoj bezonas Ah\u0302ilo'n.\nThetis faras tion, kaj Zeu\u0306so konsentas."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Zeu\u0306so sendas song\u0302on al Agamemno, instigante lin por ataki Trojo'n.\nAgamemno atentas la song\u0302on sed decidas al unua testo la laboretoson de la greka armeo, per rakontanta al ili iri hejmen.\nLa plano miskarburas, kaj nur la interveno de Odiseo, inspirita fare de Ateno, c\u0302esigas fiaskon."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Odiseo alfrontas kaj batas Thersites, oftan soldaton kiu esprimas malkontenton koncerne batalado de la milito de Agamemno.\nPost mang\u0302o, la grekoj deplojig\u0302as en firmaoj sur la troja ebenaj\u0302o.\nLa poeto eluzas la eblecon priskribi la devenon de c\u0302iu greka kontingento."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Kiam novaj\u0302o de la greka deplojo atingas reg\u0302on Priamo, la trojanoj ankau\u0306 atakmision sur la ebenaj\u0302o.\nEn listo simila al tio por la grekoj, la poeto priskribas la trojanojn kaj iliajn aliancanojn."}, {"text_idx": "#000016", "text": "La armeoj aliras unu la alian, sed antau\u0306 ol ili renkontas, Parizo ofertas fini la militon batalante duelon kun Menelao, instigita fare de lia frato kaj kapo de la troja armeo, Hektoro.\nDum Heleno rakontas Priamo'n pri la grekaj komandantoj de la muroj de Trojo, ambau\u0306 flankoj j\u0302urkonfirmas armisticon kaj promesas sekvi la rezulto de la duelo.\nParizo estas batita, sed Afrodito savas lin kaj kondukas lin al lito kun Heleno antau\u0306 ol Menelao povas mortigi lin."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Aglomerite per la malamo de Hera al Trojo, Zeu\u0306so arang\u0302as ke la troja Pandaros por rompus la armisticon de vundiganta Menelao per sago.\nAgamemno vekas la grekojn, kaj batalo estas ligita."}, {"text_idx": "#000018", "text": "En la batalado, Diomedes mortigas multajn trojanojn, inkluzive de Pandaros, kaj venkas Eneo'n, kiun Afrodito savas, sed Diomedes-atakojn kaj vundojn la diinon.\nApolono alfrontas Diomedes kaj avertas lin kontrau\u0306 militado kun dioj.\nMultaj herooj kaj komandantoj alig\u0302as, inkluzive de Hektoro, kaj la dioj subtenantaj c\u0302iun flankon provas influi la batalon.\nKurag\u0302igita fare de Ateno, Diomedes-vundaj Areso kaj metas lin for el ago."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Hektoro amasig\u0302as la trojanoj kaj malhelpas fiaskon;\nla greka Diomedes kaj la Trojano Glaukos trovas komunan bazon kaj inters\u0302ang\u0302ajn neegalajn donacojn.\nHektoro envojag\u0302as la grandurbon, instigas preg\u0302ojn kaj oferojn, incitas Parizon al batalo, ofertas sian edzinon Andromaka kaj filon Astyanax adiau\u0306on sur la urbomuroj, kaj realig\u0302as al la batalo."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Hektoro duelas kun Ajaco, sed vesperkrepusko interrompas la batalon, kaj ambau\u0306 flankoj demisias.\nLa grekoj konsentas bruligi sian mortan, kaj konstrui muron por protekti siajn s\u0302ipojn kaj kampadi, dum la trojanoj kverelas pri resendado de Heleno.\nParizo ofertas resendi la trezoron li prenis kaj doni plian ric\u0302aj\u0302on kiel kompenso, sed ne Heleno'n, kaj la oferto estas rifuzita.\nLa armistico de tago estas interkonsentita por bruligado de la morta, dum kiu la grekoj ankau\u0306 konstruas sian muron kaj tranc\u0302eon."}, {"text_idx": "#000021", "text": "La venontan matenon, Zeu\u0306so malpermesas la diojn de interferado, kaj militanta komencig\u0302as denove.\nLa trojanoj triumfas kaj devigas la grekojn reen al sia muro, dum Hera kaj Ateno estas malpermesitaj helpi.\nNokto falas antau\u0306 ol la trojanoj povas ataki la grekan muron.\nIli kampadas en la kampo por ataki komence lumon, kaj iliaj gardfajroj lumigas la ebenaj\u0302on kiel steloj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Dume, la grekoj estas malesperaj.\nAgamemno koncedas sian eraron, kaj sendas ambasadon kunmetitan de Odiseo, Ajaco, Fenikso, kaj du heroldoj por oferti Briseis kaj ampleksajn donacojn al Ah\u0302ilo, kiu estis kampadita plej proksime al siaj s\u0302ipoj g\u0302enerale, se nur li revenos al la batalado.\nAh\u0302ilo kaj lia kunulo Patroklo ricevas la ambasadon bone, sed Ah\u0302ilo kolere rifuzas la oferton de Agamemno kaj deklaras ke li nur revenus al batalo se la trojanoj atingus liajn s\u0302ipojn kaj minacus ilin kun fajro."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Poste tiun nokton, Odiseo kaj Diomedes enriskig\u0302as eksteren al la trojaj linioj, mortigas la trojanon Dolon, kaj kau\u0306zas grandan damag\u0302on en la tendaroj de kelkaj trakiaj aliancanoj de tiu de Trojo."}, {"text_idx": "#000024", "text": "En la mateno, la batalado estas furioza, kaj Agamemno, Diomedes, kaj Odiseo estas tute pafvunditaj.\nAh\u0302ilo sendas Patroklon de sia tendaro por demandi koncerne la grekajn viktimojn, kaj dum tien Patroklo estas proponita por kompati per parolado de tiu de Nestor."}, {"text_idx": "#000025", "text": "La trojanoj atakas la grekan muron sur piedo.\nHektoro, ignoranta antau\u0306signon, gvidas la teruran bataladon.\nLa grekoj estas superfortitaj kaj venkitaj, la pordego de la muro estas rompita, kaj Hektoro-akuzoj en."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Multaj falas sur same flankoj.\nLa troja viziulo Polydamas instigas Hektoro'n por retirig\u0302i kaj avertas lin pri Ah\u0302ilo, sed estas ignorita."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Hera delogas Zeu\u0306son kaj logas lin dormi, permesante al Pozidono helpi al la grekoj, kaj la trojanoj estas movitaj reen sur la ebenaj\u0302on."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Zeu\u0306so vekig\u0302as kaj estas iritita per la interveno de Pozidono.\nKontrau\u0306 la munta malkontento de la Grek-apogaj dioj, Zeu\u0306so sendas Apolono'n por helpi la trojanojn, kiuj denove rompas la muron, kaj la batalo atingas la s\u0302ipojn."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Patroklo ne povas observos ajnan pli longe kaj petegas Ah\u0302ilo'n por esti permesita defendi la s\u0302ipojn.\nAh\u0302ilo malinsistas kaj pruntedonas al Patroklo sian kirason, sed sendas lin for kun severa admono ne por persekuti la trojanojn, timante ke li prenu la gloron de Ah\u0302ilo.\nPatroklo gvidas la akompanantojn en batalon kaj alvenas c\u0302ar la trojanoj ekigis fajron al la unuaj s\u0302ipoj.\nLa trojanoj estas venkitaj per la subita alsturmo, kaj Patroklo komencas sian atakon mortigante la trojan heroon Sarpedon.\nPatroklo, ignoranta la komandon de Ah\u0302ilo, traktas kaj atingas la pordegojn de Trojo, kie Apolono mem maldau\u0306rigas lin.\nPatroklo estas metita sur fare de Apolono kaj Euphorbos, kaj estas finfine mortigita fare de Hektoro."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Hektoro prenas la kirason de Ah\u0302ilo de la falinta Patroklo, sed batalado formig\u0302as c\u0302irkau\u0306 la korpo de Patroklo."}, {"text_idx": "#000032", "text": "En la mateno, Agamemno donas al Ah\u0302ilo c\u0302iujn promesitajn donacojn, inkluzive de Briseis, sed Ah\u0302ilo estas indiferenta pri ili.\nAh\u0302ilo fastas dum la grekoj prenas sian mang\u0302on, rimenojn sur lia nova kiraso, kaj eklevas [ klarigon bezonis ] lian grandan lancon.\nLiaj c\u0302evalaj Ksantos antau\u0306diroj al Ah\u0302ilo lia morto.\nAh\u0302ilo veturas sian armean c\u0302aron en batalon."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Zeu\u0306so c\u0302esigas la malpermeson de la interfero de la dioj, kaj la dioj libere helpas al ambau\u0306 flankoj.\nAh\u0302ilo, bruligante kun kolerego kaj funebro, mortigas multajn."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Movante la trojanojn antau\u0306 li, Ah\u0302ilo fortranc\u0302as duonan ilian numeron en la rivero Skamandros kaj enspezo por buc\u0302i ilin, plenigante la riveron kun la morta.\nLa rivero, kolera pri la mortigo, alfrontas Ah\u0302ilo'n sed estas batita reen per la fajros\u0302tormo de Hefesto.\nLa dioj batalas inter ili mem.\nLa grandaj pordegoj de la grandurbo estas malfermitaj por ricevi la fug\u0302antajn trojanojn, kaj Apolono gvidas Ah\u0302ilo'n for de la grandurbo per s\u0302ajnigado esti trojano."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Kiam Apolono rivelas sin al Ah\u0302ilo, la trojanoj retirig\u0302is en la grandurbon, c\u0302io krom Hektoro, kiun, dufoje ignoris la konsiladoj de Polydamas, sentig\u0302as la honto de la fiasko kaj solvas por alfronti Ah\u0302ilo'n, malgrau\u0306 la pledoj de liaj gepatroj, Priamo kaj Hecuba.\nKiam Ah\u0302ilo alproksimig\u0302as, la volo de Hektoro perfidas lin, kaj li estas postkurita c\u0302irkau\u0306 la grandurbo fare de Ah\u0302ilo.\nFinfine, Ateno trompas lin en halton, kaj li kontaktas vizag\u0302on lia kontrau\u0306ulo.\nPost mallonga duelo, Ah\u0302ilo ponardas Hektoro'n tra la kolo.\nAntau\u0306 mortado, Hektoro memorigas Ah\u0302ilo'n ke li, ankau\u0306, estas sortkondamnita morti en la milito.\nAh\u0302ilo prenas la korpon de Hektoro kaj malhonoras g\u0302in."}, {"text_idx": "#000036", "text": "La fantomo de Patroklo venas al Ah\u0302ilo en song\u0302o kaj instigas la entombigon de sia korpo.\nLa grekoj tenas tage da entombigludoj, kaj Ah\u0302ilo donas la premiojn."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Terurigite per la dau\u0306ra fitraktado de Ah\u0302ilo de la korpo de Hektoro, Zeu\u0306so decidas ke g\u0302i devas esti resendita al Priamo.\nGvidita fare de Hermeso, Priamo prenas c\u0302aron el Trojo, trans la ebenaj\u0302oj, kaj en la grekan tendaron nerimarkita.\nLi agrafas Ah\u0302ilo'n de la genuoj kaj petegas por la korpo de sia filo.\nAh\u0302ilo estas proponita al larmoj, kaj la du priploras iliajn perdojn en la milito.\nPost mang\u0302o, Priamo portas la korpon de Hektoro reen en Trojo'n.\nHektoro estas entombigita, kaj la grandurbo funebras."}, {"text_idx": "#000038", "text": "La multaj kvalitoj de Iliado estas katalogitaj;\nla lasta-duono de Book II, la \" Catalogue of Ships (Katalogo de S\u0302ipoj) \", listkomandantoj kaj kohortoj;\nbatalscenoj havas rapide mortigitajn kromfigurojn."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Multe da debato c\u0302irkau\u0306is la naturon de la rilato de Ah\u0302ilo kaj Patroklo, kiel al c\u0302u g\u0302i povas esti priskribita kiel homoerotika au\u0306 ne.\nKlasikaj kaj helenismaj atenaj akademiuloj perceptis g\u0302in tiel pederastaj, [6] dum aliaj perceptis g\u0302in kiel platona militisto-obligacio."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Hecuba ( \u03b5\u0314\u03ba\u03b1\u0301\u03b2\u03b7, Hekabe) - la edzino de Priamo, patrino de Hektoro, Kasandra, Parizo, kaj aliaj.\nHeleno ( \u03b5\u0314\u03bb\u03b5\u0301\u03bd\u03b7) - filino de Zeu\u0306so;\napogite unue al Parizo, tiam al Deiphobus;\ns\u0302ia forkapto de Parizo j\u0302etis la militon.\nAndromaka - la edzino de Hektoro, patrino de Astyanax.\nKasandra - la filino de Priamo.\nBriseis - troja virino kaptita fare de Ah\u0302ilo de antau\u0306a sieg\u0302o, super kiu la kverelo de Ah\u0302ilo kun Agamemno komencig\u0302is."}, {"text_idx": "#000045", "text": "En la literatura Troja milito da Iliado, la olimpikuldioj, diinoj, kaj negravaj diaj\u0302oj batalas inter ili mem kaj partoprenas homan militadon, ofte per influado homojn por rebati aliajn diojn.\nMale al iliaj portretadoj en greka religio, la portretado de Homero de dioj konvenis lian rakontan celon.\nLa dioj en tradicia penso de kvarajarcentaj atenanoj ne estis parolitaj pri enen esprimoj konataj al ni de Homero.\nLa Klasik-epoka historiisto Herodoto diras ke Homero kaj Heziodo, lia samtempulo, estis la unuaj verkistoj se temas pri nomi kaj priskribi la aspekton kaj karakteron de la dioj."}, {"text_idx": "#000047", "text": "En La Origino de Konscio en la Kolapso de la Dukamera Menso, psikologo Julian Jaynes utiligas Iliadon kiel gravan pruvon por sia teorio da Bicameralism, kiu postulas ke g\u0302is proksimume la tempo priskribita en Iliado, homoj havis pli malsaman pensmanieron ol aktualaj homoj.\nLi diras ke homoj dum tiu tempo mankis kion ni hodiau\u0306 nomas konscio.\nLi sugestas ke homoj au\u0306dis kaj obeis komandojn de kion ili identigis kiel dioj, g\u0302is la s\u0302ang\u0302o en homa pensmaniero kiu integrigis la instigan forton en la konscia memo.\nLi indikas ke preskau\u0306 c\u0302iu ago en Iliado estas direktita, kau\u0306zis, au\u0306 influita fare de dio, kaj ke pli fruaj tradukoj montras mirigan mankon de vortoj indikantaj opiniis, planado, au\u0306 introspekton.\nTiuj kiuj ekaperas, li kverelas, estas misinterpretoj faritaj fare de tradukistoj trudantaj modernan pensmanieron al la karakteroj."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Nostos ( \u03bd\u03bf\u0301\u03c3\u03c4\u03bf\u03c2, \"reveno\") okazas sep fojojn en la poemo.\nTeme, la koncepto de reveno estas multe esplorita en Malnovgreka literaturo, precipe en la postmilitaj alhejmaj ric\u0302aj\u0302oj travivitaj fare de la Atreidae (Agamemno kaj Menelao), kaj Odiseo (vidu la Odiseadon ).\nTiel, nostoj estas maleblaj sen maldungado Trojo - la motivo de reg\u0302o Agamemno por venkado, je iu kosto."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Kleos ( \u03ba\u03bb\u03b5\u0301\u03bf\u03c2, \"gloro, famo\") estas la koncepto de gloro gajnita en heroa batalo.\nPor la plej multaj el la grekaj invadantoj de Trojo, precipe Odiseo, kleoj estas gajnitaj en venka nostos (reveno).\nAnkorau\u0306, Ah\u0302ilo devas elekti nur unu el la du kompensoj, au\u0306 nostojn au\u0306 kleojn.\n410-16), li distingive rakontas la senditojn de Agamemno - Odiseo'n, Fenikso'n, Ajacon - petegante sian reinstalon al batalo koncerne devado elekti inter du sortoj ( \u03b4\u03b9\u03c7\u03b8\u03b1\u03b4\u03b9\u0301\u03b1\u03c2 \u03ba\u03b7\u0301\u03c1\u03b1\u03c2, 9.411)."}, {"text_idx": "#000052", "text": "\u03bc\u03b7\u0301\u03c4\u03b7\u03c1 \u03b3\u03b1\u0301\u03c1 \u03c4\u03b5\u0301 \u03bc\u03b5\u0301 \u03c6\u03b7\u03c3\u03b9 \u03b8\u03b5\u03b1\u0300 \u0398\u03b5\u0301\u03c4\u03b9\u03c2 \u03b1\u0313\u03c1\u03b3\u03c5\u03c1\u03bf\u0301\u03c0\u03b5\u03b6\u03b1 (410)\n\u03b4\u03b9\u03c7\u03b8\u03b1\u03b4\u03b9\u0301\u03b1\u03c2 \u03ba\u03b7\u0342\u03c1\u03b1\u03c2 \u03c6\u03b5\u03c1\u03b5\u0301\u03bc\u03b5\u03bd \u03b8\u03b1\u03bd\u03b1\u0301\u03c4\u03bf\u03b9\u03bf \u03c4\u03b5\u0301\u03bb\u03bf\u03c2 \u03b4\u03b5\u0301.\n\u03b5\u03b9\u0313 \u03bc\u03b5\u0301\u03bd \u03ba' \u03b1\u03c5\u0313\u0342\u03b8\u03b9 \u03bc\u03b5\u0301\u03bd\u03c9\u03bd \u03a4\u03c1\u03c9\u0301\u03c9\u03bd \u03c0\u03bf\u0301\u03bb\u03b9\u03bd \u03b1\u0313\u03bc\u03c6\u03b9\u03bc\u03b1\u0301\u03c7\u03c9\u03bc\u03b1\u03b9,\n\u03c9\u0313\u0301\u03bb\u03b5\u03c4\u03bf \u03bc\u03b5\u0301\u03bd \u03bc\u03bf\u03b9 \u03bd\u03bf\u0301\u03c3\u03c4\u03bf\u03c2, \u03b1\u0313\u03c4\u03b1\u0300\u03c1 \u03ba\u03bb\u03b5\u0301\u03bf\u03c2 \u03b1\u0313\u0301\u03c6\u03b8\u03b9\u03c4\u03bf\u03bd \u03b5\u0313\u0301\u03c3\u03c4\u03b1\u03b9\n\u03b5\u03b9\u0313 \u03b4\u03b5\u0301 \u03ba\u03b5\u03bd \u03bf\u03b9\u0313\u0301\u03ba\u03b1\u03b4' \u03b9\u0314\u0301\u03ba\u03c9\u03bc\u03b9 \u03c6\u03b9\u0301\u03bb\u03b7\u03bd \u03b5\u0313\u03c2 \u03c0\u03b1\u03c4\u03c1\u03b9\u0301\u03b4\u03b1 \u03b3\u03b1\u03b9\u0342\u03b1\u03bd,\n\u03c9\u0313\u0301\u03bb\u03b5\u03c4\u03bf\u0301 \u03bc\u03bf\u03b9 \u03ba\u03bb\u03b5\u0301\u03bf\u03c2 \u03b5\u0313\u03c3\u03b8\u03bb\u03bf\u0301\u03bd, \u03b5\u0313\u03c0\u03b9\u0300 \u03b4\u03b7\u03c1\u03bf\u0300\u03bd \u03b4\u03b5\u0301 \u03bc\u03bf\u03b9 \u03b1\u03b9\u0313\u03c9\u0300\u03bd (415)\n\u03b5\u0313\u0301\u03c3\u03c3\u03b5\u03c4\u03b1\u03b9, \u03bf\u03c5\u0313\u03b4\u03b5\u0301 \u03ba\u03b5\u0301 \u03bc' \u03c9\u0313\u0342\u03ba\u03b1 \u03c4\u03b5\u0301\u03bb\u03bf\u03c2 \u03b8\u03b1\u03bd\u03b1\u0301\u03c4\u03bf\u03b9\u03bf \u03ba\u03b9\u03c7\u03b5\u03b9\u0301\u03b7. [21]"}, {"text_idx": "#000053", "text": "Por mia patrino Thetis la diino de arg\u0302entaj piedoj rakontas al mi ke mi portas du specojn de sorto direkte al la tago da mia morto.\nC\u0302iu el ambau\u0306, se mi stabiligas c\u0302i tie kaj batalas apud la grandurbo de la trojanoj, mia reveno hejmen estas for, sed mia gloro devas esti eterna;\nsed se mi revenas hejmen al la kara tero de miaj patroj, la plejboneco de mia gloro estas for, sed ekzistos longa vivo foriris al mi, kaj mia fino en morto ne venos al mi rapide."}, {"text_idx": "#000054", "text": "En perdado de liaj nostoj, li gajnos la pli grandan kompenson de kleaftiton ( \u03ba\u03bb\u03b5\u0301\u03bf\u03c2 \u03b1\u0313\u0301\u03c6\u03b8\u03b9\u03c4\u03bf\u03bd, \"famo neeluzebla\").\nEn la poemo, aftiton ( \u03b1\u0313\u0301\u03c6\u03b8\u03b9\u03c4\u03bf\u03bd, \"neeluzebla\") okazas kvin aliaj fojoj, [23] c\u0302iu okazo indikas objekton: la sceptro de Agamemno, la rado de la armea c\u0302aro de Hebo, la domo de Pozidono, la trono de Zeu\u0306so, la domo de Hefesto.\nTradukisto Lattimore igas kleaftiton tiel eterne senmorta kaj kiel eterne neeluzebla - implicante la mortecon de Ah\u0302ilo substrekante sian pli grandan kompenson en revenado al batalo Trojo."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Kleos ofte estas donitaj videblan reprezentantaron per la premioj gajnitaj en batalo.\nKiam Agamemno prenas Briseis de Ah\u0302ilo, li prenas for parton de la kleos kiun li gajnis."}, {"text_idx": "#000056", "text": "La s\u0302ildo de Ah\u0302ilo, kreita fare de Hefesto kaj donita al li fare de lia patrino Thetis, portas bildon de steloj en la centro.\nLa steloj elvokas profundajn bildojn de la loko da ununura viro, ne grave kiom heroa, en la perspektivo de la tuta kosmo."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Simila al kleoj estas time\u0302 ( \u03c4\u03b9\u03bc\u03b7\u0301, \"respekto, honoras\"), la koncepto indikanta la respektecon kiun honorinda viro akumulas kun plenumo (kultura, politika, militema), per sia stacio en vivo.\nEn Book I, la grekaj problemoj komencig\u0302as kun la malhonora konduto de reg\u0302o Agamemno nereg\u0302a - unue, per minacado de la pastro Chryses (1.11), tiam, per plimalbonigado de ili en malrespekta Ah\u0302ilo, per konfiskado de Briseis de li (1.171).\nLa sekva amareco de la militisto kontrau\u0306 la malhonora reg\u0302o detruas la grekan armean celon."}, {"text_idx": "#000058", "text": "La ekvorto de la poemo, \u03bc\u03b7\u0342\u03bd\u03b9\u03bd ( me\u0304nin, akuzativo de \u03bc\u03b7\u0342\u03bd\u03b9\u03c2, me\u0304nis, \"kolerego, kolerego, kolerego\"), establas la c\u0302eftemon de Iliado: La \"Kolerego de Ah\u0302ilo\".\nLia persona kolerego kaj la vanteco de pafvundita soldato propulsas la rakonton: la grekoj hezitado en batalo, la mortigoj de Patroklo kaj Hektoro, kaj la falo de Trojo.\nEn Book I, la Kolerego de Ah\u0302ilo unue aperas en la Ah\u0302il-kunvokita renkontig\u0302o, inter la grekaj reg\u0302oj kaj la viziulo Calchas.\nReg\u0302o Agamemno malhonoras Chryses, la trojan pastron de Apolono, per rifuzado kun minaco la restituo de sia filino, Chryseis - malgrau\u0306 la proponita elac\u0302etomono de \"donacoj preter kalkulo\".\nLa insultita pastro petegas la helpon de sia dio, kaj nau\u0306-tagan pluvon de Diaj pestsagfaloj sur la grekoj.\nKrome, en tiu renkontig\u0302o, Ah\u0302ilo akuzas Agamemno'n je esti \"plej avida por gajno de c\u0302iuj viroj\"."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Sed c\u0302i tie estas mia minaco al vi.\nEc\u0302 c\u0302ar Phoibos Apollo prenas for mian Chryseis.\nmi devas peri s\u0302in reen en I propra s\u0302ipo, kun I propraj anoj;\nsed mi devas preni la just-impertinentitan Briseis, via premio, mi I iro al via s\u0302irmejo, kiun vi povas lerni bone kiom multe pli granda mi estas ol vi, kaj alia viro povas s\u0302rumpi reen de komparado de si kun mi kaj interbatalado kontrau\u0306 mi."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Tiel estis c\u0302i tie ke la sinjoro de viroj Agamemno indignigis min.\nTamen, ni lasos c\u0302ion de tion esti aj\u0302o de la pasinteco, kaj por nia tuta malg\u0302ojo batis malsupren de forto la koleron profunde ene de ni.\nNun mi devas iri, por preterpasi tiun murdinton de kara vivo, Hektor;\ntiam mi faras promeso mia propra morto, c\u0302e whatever tempon Zeu\u0306so deziras kau\u0306zi g\u0302in, kaj la aliajn eternulojn."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Akceptante la perspektivon de morto kiel bonan prezon por veng\u0302ado de Patroklo, li revenas al batalo, kondamnante Hektoro'n kaj Trojo'n, trifoje postkurante lin' je la trojaj muroj, antau\u0306 mortigado de li, tiam trenante la kadavron malantau\u0306 sia armea c\u0302aro, reen por kampadi."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Sorto ( \u03ba\u03b7\u0301\u03c1, ke\u0304r, \"sortcerta morto\") propulsas la plej multajn el la okazaj\u0302oj de Iliado.\nPost kiam metite, dioj kaj viroj dau\u0306ras g\u0302i, nek vere kapabla nek volante kontrau\u0306i g\u0302in.\nKiel sorto estas metita estas nekonata, sed g\u0302i estas dirita konkludante de la parcoj kaj konkludante de Zeu\u0306so tra sendado de antau\u0306signoj al viziuloj kiel ekzemple Calchas.\nViroj kaj iliaj dioj kontinue parolas pri heroa akcepto kaj malkurag\u0302a evitado de onies planita sorto.\nSorto ne determinas c\u0302iun agon, okazaj\u0302on, kaj okazon, sed g\u0302i determinas la rezulton de vivo - antau\u0306 mortigado de li, Hektoro nomas Patroklon malsag\u0302ulo por malkurag\u0302a evitado de sia sorto, per provado de sia malvenko;\n[ citaj\u0302o bezonita ] Patroklo-retortoj: [30]"}, {"text_idx": "#000064", "text": "Ne, mortiga sorto, kun la filo de Leto, mortigis min, kaj de viroj g\u0302i estis Euphorbos;\nvi estas nur mia tria mortiganto.\nKaj formetu en via koro tiun alian aj\u0302on kiun mi rakontas al vi.\nVi mem ne estas unu kiu devas vivi longe, sed nun jam morto kaj potenca sorto apud vi, iros malsupren sub la manojn de la granda filo de Aiakos, Achilleus."}, {"text_idx": "#000065", "text": "C\u0302i tie, Patroklo aludas al sortcerta morto per la mano de Hektoro, kaj la sortcerta morto de Hektoro de la mano de Ah\u0302ilo.\nC\u0302iu akceptas la rezulto de lia vivo, ankorau\u0306, neniu scias c\u0302u la dioj povas s\u0302ang\u0302i sorton.\nLa unua kazo de tiu dubo okazas en Libro-XVI.\nVidante Patroklon ronde por mortigi Sarpedon, lian mortontan filon, Zeu\u0306so diras:"}, {"text_idx": "#000066", "text": "Ah min, ke estas destinite ke la karulo de viroj, Sarpedon, devas iri malsupren sub la manojn de la filo de Menoitios Patroklo."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Pri lia dilemo, Hera demandas Zeu\u0306son:"}, {"text_idx": "#000068", "text": "Majesto, filo de Kronos, kiu speco de aj\u0302o havas vin parolite?\nC\u0302u vi deziras alporti reen viron kiu estas mortonta, unu longe poste kondamnita per lia sorto, de malbonsona morto kaj liberigas lin?\nsed ne la tuta resto de ni dioj devas aprobi vin."}, {"text_idx": "#000069", "text": "En elektado inter perdado de filo au\u0306 dau\u0306ra sorto, Zeu\u0306so, Reg\u0302o de la dioj, permesas g\u0302in.\nTiu c\u0302eftemo ripetig\u0302as kiam li pripensas malabundan Hektoro'n, kiun li amas kaj respektas."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Patro da la luma riglilo, mallumo misteis, kio estas tio vi diris?\nC\u0302u vi deziras alporti reen viron kiu estas mortonta, unu longe poste kondamnita per lia sorto, de malbonsona morto kaj liberigas lin?\nsed ne la tuta resto de ni dioj devas aprobi vin."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Denove, Zeu\u0306so prezentig\u0302as kapabla je s\u0302ang\u0302ado de sorto, sed ne faras, decidante anstatau\u0306e elteni metitajn rezultojn;\nankorau\u0306, alikaze, sorto esceptigas Eneo'n, post kiam Apolono konvinkas la superitan trojanon kontrau\u0306batali Ah\u0302ilo'n."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Sed venu, lasis nin mem ricevi lin for de morto, por timo kiun la filo de Kronos povas esti indignigita se nun Achilleus mortigas tiun viron.\nEstas destinite ke li devas esti la pluvivanto, kiu la generacio de Dardanos ne devas morti ..."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Die helpita, Eneo evitas la koleregon da Ah\u0302ilo kaj postvivas la Trojan Militon.\nC\u0302u au\u0306 ne la dioj povas s\u0302ang\u0302i sorton, ili dau\u0306ras g\u0302i, malgrau\u0306 g\u0302ia rebatadoj de iliaj homaj fidelecoj;\ntiel, la mistera origino de sorto estas potenco preter la dioj.\nSorto implicas la praan, tripartan dividadon de la mondo kiun Zeu\u0306so, Pozidono, kaj Hadeso realigis en senpovigado de ilia patro, Krono, por g\u0302ia regno.\nZeu\u0306so prenis la Aeron kaj la C\u0302ielon, Pozidono'n la Akvojn, kaj Hadeson la submondon, la mortoregnon - ankorau\u0306 ili dividas regnon de la Tero.\nMalgrau\u0306 la teraj potencoj de la olimpikaj Dioj, nur la Tri sortoj metis la sorton de MAN."}, {"text_idx": "#000074", "text": "La poemo datrilatas al la arkaika periodo de Grek-romia antikvo.\nScienca interkonsento plejparte lokas g\u0302in en la 8-a jarcento a.K., kvankam kelkaj favoras 7-ajarcentan daton.\nHerodoto metis Homero'n je c\u0302irkau\u0306 400 jaroj antau\u0306 sia propra tempo, kiu poziciigus Homero'n c\u0302e c\u0302irkau\u0306 850 a.K."}, {"text_idx": "#000075", "text": "La historia fono de la poemo estas la tempo da la Malfrua Bronzepokkolapso, en la frua 12-a jarcento a.K.\nHomero estas tiel apartigita de sia temo de proksimume 400 jaroj, la periodo konata kiel la Greka Malhelaj Ag\u0302oj.\nIntensa scienca debato c\u0302irkau\u0306is la demandon da kiu partoj de la poemo konservas originalajn tradiciojn de la mikena periodo.\nLa Catalogue of Ships (Katalogo de S\u0302ipoj) aparte havas la frapan trajton kiun g\u0302ia geografio ne portretas Grekion en la Ferepoko, la tempo de Homero, sed c\u0302ar g\u0302i antau\u0306e estis la dorika invado."}, {"text_idx": "#000076", "text": "The title \u0399\u0313\u03bb\u03b9\u03b1\u0301\u03c2 \"Ilias\" (genitive \u0399\u0313\u03bb\u03b9\u03b1\u0301\u03b4\u03bf\u03c2 \"Iliados\") is elliptic for \u03b7\u0314 \u03c0\u03bf\u03b9\u0301\u03b7\u03c3\u03b9\u03c2 \u0399\u0313\u03bb\u03b9\u03b1\u0301\u03c2 \"he poiesis Ilias\", meaning \"the Trojan poem\". \u0399\u0313\u03bb\u03b9\u03b1\u0301\u03c2, \"of Troy\", is the specifically feminine adjective form from \u0399\u0313\u0301\u03bb\u03b9\u03bf\u03bd, \"Troy\"; the masculine adjective form would be \u0399\u0313\u03bb\u03b9\u03b1\u03ba\u03bf\u0301\u03c2 or \u0399\u0313\u0301\u03bb\u03b9\u03bf\u03c2.[36] It is used by Herodotus.[37]"}, {"text_idx": "#000077", "text": "Venetus A, kopiita en la 10-a-jarcenta p.K., estas la plej malnova tute pluekzistanta manuskripto de la Iliad. [38] La unua eldono de la \"Iliado\", editio princeps , de Demetrius Chalcondyles estis presita en Florenco en 1488."}, {"text_idx": "#000078", "text": "En antikvo, la grekoj uzis Iliadon kaj la Odiseadon kiel la bazojn de pedagogio.\nLiteraturo estis centra al la instru-kultura funkcio de la migranta Rapsodo, kiu verkis koherajn epopeojn de memoro kaj improvizo, kaj disvastigis ilin, per kanto kaj c\u0302anto, en siaj vojag\u0302oj kaj c\u0302e la Panathenaic Festivalo de atletiko, muziko, poetiko, kaj ofero, festante la naskig\u0302tagon de Ateno."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Origine, Classical-akademiuloj traktis Iliadon kaj la Odiseadon Homero'n kiel skriban poezion, kaj kiel verkisto.\nAnkorau\u0306, de la 1920-aj jaroj, Milman Parry (1902-1935) lanc\u0302is movadpostuladon alie.\nLia enketo de la bus\u0302a homera stilo - \"akciepitetoj\" kaj \"ripeto\" (vortoj, frazoj, strofoj) - establis ke tiuj formuloj estis artefaktoj de bus\u0302a tradicio facile aplikita al heksametra linio.\nDu-vortaj stokas epiteton (ekz. \"eltroveman Odiseo\") ripeto povas kompletigi karakteron nomo plenigante duon-linion, tiel, liberigantan la poeton por kunmeti duon-linion el \"origina\" formuleca teksto por kompletigi lian signifon.\nEn Jugoslavio, Parry kaj lia asistanto, Albert Lord (1912-1991), studis la bus\u0302-formulecan kunmetaj\u0302on da serba bus\u0302a poezio, donante la Paradon /sinjortezon ke establita bus\u0302a tradicio legas, poste evoluigite fare de Eric Havelock, Marshall McLuhan, Walter Ong, kaj Gregory Nagy."}, {"text_idx": "#000080", "text": "En The Singer of Tales (1960), sinjoro prezentas similecojn inter la tragedioj de la greka Patroklo, en Iliado, kaj de la sumera Enkidu, en la Eposo pri Gilgames\u0302 , kaj asertoj refuti, kun \"zorgema analizo de la ripeto de temaj padronoj\", ke la Patroklo-intrigo renversas la establitajn komponajn formulojn de Homero de \"kolerego, novedzino-s\u0302telado, kaj savo\";\ntiel, akci-fraza ripeto ne limigas lian originalecon en konvenado de rakonto por rimig\u0302i.\nSame, en La Armado-C\u0302eftemo, Profesoro.\nJames Armstrong raportas ke la formuloj de la poemo donas pli ric\u0302an signifon c\u0302ar la \"arma c\u0302eftemo-\" eldirado - priskribanta Ah\u0302ilo'n, Agamemno'n, Parizo, kaj Patroklon - helpas \"pliigi la gravecon de ...\nimpona momento\", tiel,\" [ripeto] kreas atmosferon de glateco\", en kio, Homero distingas Patroklon de Ah\u0302ilo, kaj antau\u0306signas la morton de la formanto kun pozitivaj kaj negativaj turnoj de frazo."}, {"text_idx": "#000081", "text": "En Iliado, foja sintaksa faktkonflikto povas esti bus\u0302a tradiciefiko - ekzemple, Afrodito estas \"rid-ama\", malgrau\u0306 estado dolore vundita fare de Diomedes (Libro V, 375);\nkaj la diaj reprezentantaroj povas miksi mikenanon kaj Greek Dark Age (c\u0302. 1150-800 a.K.) mitologiojn, egalante la heredajn basileis nobelulojn (pli malalte socia rangoregantoj) kun negravaj diaj\u0302oj, kiel ekzemple Scamander, et al. [46]"}, {"text_idx": "#000082", "text": "Malgrau\u0306 Mikeno kaj Trojo estanta maraj potencoj, Iliado havas neniujn marbatalojn.\nTiel, la troja s\u0302ipc\u0302arpentisto (de la s\u0302ipo ke transportita Heleno al Trojo), Phereclus, bataloj perpiede, kiel infanteriisto.\nLa batalrobo kaj kiraso de heroo kaj soldato estas klare priskribitaj.\nIli eniras batalon en armeaj c\u0302aroj, lanc\u0302ante j\u0302etlancojn en la malamikformaciojn, tiam dec\u0302evalig\u0302as - por mal-al-mana batalo kun ankorau\u0306 pli da j\u0302etlancoj\u0302etado, rokoj\u0302etado, kaj eventuale doni por doni glavon kaj s\u0302ultro-portitan hoplon (s\u0302ildo) bataladon.\nAjaco la Granda, filo de Telamon, elmontras grandan, rektangulan s\u0302ildon ( \u03c3\u03b1\u0301\u03ba\u03bf\u03c2, sakoj) kun kiu li protektas sin kaj Teucer, lian fraton:"}, {"text_idx": "#000084", "text": "Nau\u0306ono venis Teucer, etendante lian kurban arkon."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Kiel Ajaco singarde tiris sian s\u0302ildon flankenmetiten,"}, {"text_idx": "#000088", "text": "trafis iun en la homamaso, faligante tiun soldaton"}, {"text_idx": "#000090", "text": "kau\u0306rig\u0302ante de Ajaco, kiel infano apud g\u0302ia patrino."}, {"text_idx": "#000091", "text": "Ajaco tiam kas\u0302us lin kie lia poluras s\u0302ildon."}, {"text_idx": "#000093", "text": "La maloportuna s\u0302ildo de ajaco estas pli tau\u0306ga por defendo ol por delikto, dum lia kuzo, Ah\u0302ilo, elmontras grandan, rondetan, okangulan s\u0302ildon kiun li sukcese deplojas kune kun sia lanco kontrau\u0306 la trojanojn:"}, {"text_idx": "#000095", "text": "Ekzakte c\u0302ar viro konstruas muron por iu alta domo,"}, {"text_idx": "#000097", "text": "tio estas kiel fermas iliajn kaskojn kaj komandumitajn s\u0302ildojn vicigitajn,"}, {"text_idx": "#000100", "text": "c\u0302evalharplumoj kortus\u0302itaj kiam militistoj movis siajn kapojn."}, {"text_idx": "#000103", "text": "En priskribado de infanteriobatalo, Homero nomas la falangoformacion, [50] sed la plej multaj akademiuloj ne kredas ke la historia Troja milito estis tiel batalita.\nEn la Bronzepoko, la armea c\u0302aro estis la c\u0302efbataltransporto-armilo (ekz. la Battle of Kadesh (Batalo de Kadesh).\nLa havebla indico, de la Dendra kiraso kaj la Pylos Palace-pentraj\u0302oj, indikas ke la mikenanoj uzis du-personajn armeajn c\u0302arojn, kun long-lanc-armita c\u0302efrajdanto, male al la tripersonaj hititaj armeaj c\u0302aroj kun mallong-lanc-armitaj rajdantoj, kaj male al la sag-armitaj egiptaj kaj asiraj du-personaj armeaj c\u0302aroj.\nNestor gvidas siajn soldatojn kun armeaj c\u0302aroj;"}, {"text_idx": "#000105", "text": "En via entuziasmo dungi la trojanojn,"}, {"text_idx": "#000106", "text": "faru ne ajna de vi s\u0302argi antau\u0306 aliaj,"}, {"text_idx": "#000107", "text": "fidante je via forto kaj rajdarto."}, {"text_idx": "#000108", "text": "Ajna viro kies armea c\u0302aro alfrontas malamiko"}, {"text_idx": "#000109", "text": "devus pus\u0302i per lia lanco c\u0302e li de tie."}, {"text_idx": "#000110", "text": "Tio estas la plej efika taktiko, la maniero"}, {"text_idx": "#000111", "text": "viroj forvis\u0302is urbokernfortikejojn antau\u0306 longe -"}, {"text_idx": "#000112", "text": "iliaj brustoj plenaj de tiu stilo kaj spirito."}, {"text_idx": "#000114", "text": "Kvankam la bildigoj de Homero estas grafikaj, g\u0302i povas esti vidita en la fino kiun tiu venko en milito estas multe pli da somberokazo, kie c\u0302io de tio estas perdita mem ig\u0302as s\u0302ajna.\nAliflanke, la entombigludoj estas viglaj, c\u0302ar la vivo de la mortinto estas famkonata.\nTiu totala bildigo da milito kuras kontrau\u0306e al multaj aliaj [ citaj\u0302o bezonataj ] malnovgrekaj bildigoj, kie milito estas aspiro por pli granda gloro."}, {"text_idx": "#000115", "text": "Dum la homeraj poemoj ( Iliado aparte) estis ne nepre honorita skribaj\u0302o de la malnovgrekaj, ili estis plej certe viditaj kiel gvidistoj kiuj estis gravaj al la intelekta kompreno de iu klera greka civitano.\nTio estas konstatita de la fakto ke en la malfrua kvina jarcento a.K., \"g\u0302i estis la signo de viro de povos deklami Iliadon kaj Odiseadon de koro.\"\nKrome, povas esti argumentite ke ke la militado montrita en Iliado, kaj la maniero kiel en kiu g\u0302i estis prezentita, havis profundan kaj tre spureblan efikon al greka militado g\u0302enerale.\nAparte, la efiko de eposa literaturo povas esti malkonstruita en tri kategoriojn:\ntaktikoj, ideologio, kaj la pensmaniero de komandantoj.\nPor percepti tiujn efikojn, estas necese preni rigardon c\u0302e kelkaj ekzemploj de c\u0302iu el tiuj kategorioj."}, {"text_idx": "#000116", "text": "Multe de la detala batalado en Iliado estas farita fare de la herooj en bonorda, unu-kontrau\u0306-unu modo.\nTre kiel la Odiseado, ekzistas ec\u0302 arrito kiu devas esti observita en c\u0302iu el tiuj konfliktoj.\nEkzemple, grava heroo povas renkonti pli malgrandan heroon de la kontrau\u0306partio, en kiu kazo la negrava heroo estas prezentita, minacoj povas esti inters\u0302ang\u0302itaj, kaj tiam la negrava heroo estas mortigita.\nLa venkinto ofte senvestigas la korpon de g\u0302ia kiraso kaj armeaj ekipaj\u0302oj.\nJen estas ekzemplo de tiu rito kaj tiu speco de unu-kontrau\u0306-unu batalo en Iliado:"}, {"text_idx": "#000117", "text": "Tie Telamonian Ajaco frapis malsupren la filon da Anthemion, Simoeisios en la beleco, kiuj de lia flavbekulo unufoje lia patrino descendanta de IDA portis apud la bankoj de Simoeis kiam s\u0302i sekvis she patron kaj patrinon por emi la shepflocks.\nTial ili nomis lin Simoeisios;\nsed li ne povis igi denove la prizorgon de siaj karaj gepatroj;\nli estis mallongdau\u0306ra, batita malsupren sub la lanco de alt-hearted Ajaco, kiu frapis lin kiam li unue venis antau\u0306en apud la cico de dekstra mamo, kaj la bronza lancopinto movis pura tra la s\u0302ultro."}, {"text_idx": "#000118", "text": "La plej granda temo en unuigado de la ligo inter la eposa batalado de Iliado kaj poste greka militado estas la falango, au\u0306 hoplito, militado vidita en greka antau\u0306historio bone post Iliado de Homero.\nDum ekzistas diskutoj de soldatoj starigitaj en s\u0302ajnoj de la falango c\u0302ie en Iliado, la fokuso de la poemo sur la heroa batalado, kiel menciite supre, s\u0302ajnus kontrau\u0306diri la taktikojn de la falango.\nTamen, la falango havis siajn heroajn aspektojn.\nLa vira unu-kontrau\u0306-unu batalado de epopeo estas manifestita en falangobatalado sur la emfazo de tenado de onies pozicio en formacio.\nTio anstatau\u0306igas la eksterordinaran heroan konkuradon trovitan en Iliado."}, {"text_idx": "#000119", "text": "Unu ekzemplo de tio estas la spartana rakonto de 300 fajnaj viroj batalantaj kontrau\u0306 300 fajnaj Argives.\nEn tiu batalo de c\u0302ampionoj, nur du viroj estas forlasitaj signifi la Argives kaj unu por la spartanoj.\nOthryades, la restanta spartano, iras reen por stari en sia formacio kun mortvund dum la restanta du Argives iras reen al Argos por raporti sian venkon.\nTiel, la spartanoj postulis tion kiel venko, kiam ilia lasta viro montris la finfinan atingon de braveco konservante sian pozicion en la falango."}, {"text_idx": "#000120", "text": "Lau\u0306 la ideologio de komandantoj en pli posta greka historio, Iliado havas interesan efikon.\nIliado esprimas definitivan malestimon por taktika trompado, kiam Hektoro diras, antau\u0306 ol li defias la grandan Ajacon:"}, {"text_idx": "#000121", "text": "mi scias kiel al s\u0302tormo mia maniero en la lukton de flugaj C\u0302evaloj;\nmi scias kiel surpas\u0302i la iniciatojn sur la sinistran plankon de la militdio.\nAnkorau\u0306 granda c\u0302ar vi estas mi ne frapus vin de sekreto, observado"}, {"text_idx": "#000122", "text": "Tamen, malgrau\u0306 ekzemploj de malestimo por tiu taktika trompado, ekzistas racio kredi ke Iliado, same kiel poste greka militado, apogis taktikan geniulon sur la parto de iliaj komandantoj.\nEkzemple, ekzistas multoblaj trairejoj en Iliado kun komandantoj kiel ekzemple Agamemno au\u0306 Nestor diskutanta la starigadon de soldatoj akiri avantag\u0302on.\nEfektive, la Troja Milito estas gajnita per fifama ekzemplo de greka ruzaj\u0302o en la Troja c\u0302evalo.\nTio ec\u0302 poste estas referita fare de Homero en la Odiseado.\nLa ligo, en tiu kazo, inter guilefultaktikoj de la grekoj en Iliado kaj tiuj de la pli postaj grekoj estas ne malfacila trovi.\nSpartanaj komandantoj, ofte viditaj kiel la pinto da greka armea lerteco, estis konataj pro sia taktika trompado, kaj, por ili, tio estis atingo por esti dezirataj en komandanto.\nEfektive, tiu speco de gvidado estis la norma konsilo de grekaj taktikaj verkistoj."}, {"text_idx": "#000123", "text": "Finfine, dum homera (au\u0306 eposa) batalado estas certe ne tute reproduktita en pli posta greka militado, multaj el g\u0302iaj idealoj, taktikoj, kaj instrukcio estas."}, {"text_idx": "#000124", "text": "Hans van Wees argumentas ke la periodo kiun la priskriboj de militado rilatigas povas esti alpinglita malsupren sufic\u0302e specife - al la unua duono de la 7-a jarcento a.K."}, {"text_idx": "#000125", "text": "Influo en la artoj kaj literaturo"}, {"text_idx": "#000126", "text": "Iliado estis normlaboraj\u0302o de granda graveco jam en Klasikaj\u0302o-Grekio kaj restis tiel dum la helenismaj kaj bizancaj periodoj.\nG\u0302i faris sian revenon al Italio kaj Okcidenteu\u0306ropo komencig\u0302anta en la 15-a jarcento, c\u0302efe tra tradukoj en la latinan kaj la vulgarajn lingvojn.\nAntau\u0306 tiu reenkonduko, mallongigita latina versio da la poemo, konata kiel la Ilias Latina, estis tre vaste studita kaj legita kiel bazlernejteksto.\nLa Okcidento, aliflanke, emis rigardi Homero'n kiel nefidinde, c\u0302ar ili kredis ke ili posedis multe pli praktikan kaj realisman c\u0302eestinton klarigas de la Troja Milito verkita fare de Au\u0306dacaj\u0302oj kaj Dictys Cretensis kiuj c\u0302eestis supozeble c\u0302e la okazaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000127", "text": "Tiuj malfruaj antikvaj imititaj raportoj formis la bazon de pluraj elstare popularaj mezepokaj kavaliraj enamig\u0302oj, plej precipe tiujn de Benoit de Sainte-Maure kaj Guido-forigendaj\u0302o Colonne.\nTiuj en victurno generis multajn aliajn en diversaj eu\u0306ropaj lingvoj, kiel ekzemple la unua presita angla libro, la 1473 -datita Recuyell of the Historyes of Troye (Rekuiel de la Historyes de Troye).\nAliaj raportoj legitaj en la Mezepoko estis antikvaj latinaj rerakontadoj kiel ekzemple la Excidium Troiae kaj laboras en la popollingvoj kiel ekzemple la Islanda Troja Sagao.\nEc\u0302 sen Homero, ltrojmilito-rakonto restis centra al okcidenteu\u0306ropa mezepoka literatura kulturo kaj g\u0302ia senco de identeco.\nLa plej multaj nacioj kaj pluraj reg\u0302aj familioj spuris siajn originojn al herooj c\u0302e la Troja Milito.\nBritio estis supozeble log\u0302igita fare de la troja Brutus, ekzemple."}, {"text_idx": "#000128", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] subjektoj de la Troja Milito estis favorato inter malnovgrekaj dramistoj.\nLa trilogio de Esh\u0302ilo, la Oresteia, konsisti el Agamemno, el La Vers\u0302ofero-Portantoj, kaj el La Eumenides, sekvas la rakonton de Agamemno post lia reveno el la milito."}, {"text_idx": "#000129", "text": "Homero ankau\u0306 estis de granda influo en eu\u0306ropa kulturo kun la reviglig\u0302o da intereso en greka antikvaj\u0302o dum la Renesanco, kaj g\u0302i restas la unua kaj plej multe de la influa laboro de la okcidenta kanono."}, {"text_idx": "#000130", "text": "William Shakespeare utiligis la intrigon de Iliado kiel fontomaterialon por sia ludo Troilus and Cressida , sed temigis mezepokan legendon, la amrakonton de Troilus, filo de reg\u0302o Priamo de Trojo, kaj Cressida, filino de la troja au\u0306guristo Calchas.\nLa teatraj\u0302o, ofte konsiderita kiel komedio, inversigas tradiciajn videblojn en la okazaj\u0302oj de la Troja Milito kaj prezentas Ah\u0302ilo'n kiel malkurag\u0302ulon, Ajacon kiel enuiga, senpensa soldulo, ktp."}, {"text_idx": "#000131", "text": "William Theed la pli ag\u0302a faris imponan bronzan statuon de Thetis kiam s\u0302i alportis al Ah\u0302ilo sian novan kirason forg\u0302itan fare de Hephaesthus.\nG\u0302i estis sur ekrano en la Metropolitan Museum of Art (Metropolano Muzeo de Arto) en Novjorko ekde 2013."}, {"text_idx": "#000132", "text": "La poemo Development de Robert Browning diskutas lian infantempan enkondukon al la demando pri Iliado kaj lia g\u0302ojo en la epopeo, same kiel nuntempaj debatoj c\u0302irkau\u0306 sia au\u0306toreco."}, {"text_idx": "#000133", "text": "Simone Weil verkis al la eseo The Iliad au\u0306 la Poem of Force (Poemo de forto) en 1939, baldau\u0306 post la komenco de 2-a Mondmilito.\nLa eseo priskribas kiel Iliado montras ke la manierforto, praktikis al la ekstremaj\u0302o en milito, reduktas kaj viktimon kaj agresemulon al la nivelo de la sklavo kaj la senpensa au\u0306tomato."}, {"text_idx": "#000135", "text": "La romano Kasandra de Christa Wolf (1983) estas kritika engag\u0302ig\u0302o kun Iliado.\nLa rakontanto de Wolf estas Kasandra, kies pensojn ni au\u0306das en la momento j\u0302us antau\u0306 s\u0302ia murdo de Clytemnestra en Sparto.\nLa rakontanto de Wolf prezentas la opinion de feministo de la milito, kaj de milito g\u0302enerale.\nLa rakonto de Kasandra estas akompanita per kvar eseoj kiu Lupo liveris kiel la Frankfurtulo Poetik-Vorlesungen.\nLa eseoj la konzernoj de nuna Wolf kiel verkisto kaj reverkanto de tiu kanonika rakonto kaj spektaklo la genezo de la romano tra la propraj valoroj de Wolf kaj en ekskurseto s\u0302i vojag\u0302is al Grekio."}, {"text_idx": "#000136", "text": "La Viroj en Aida de David Melnick ( kp. \u03bc\u03b7\u0342\u03bd\u03b9\u03bd \u03b1\u0313\u0301\u03b5\u03b9\u03b4\u03b5) (1983) estas postmoderna homosontraduko de Book One en farsecan bandomscenaron, konservante la sonojn sed ne la signifon de la originalo."}, {"text_idx": "#000137", "text": "La eposa de Dan Simmons sciencfikcio adaptado/tributo, Ilium estis liberigita (2003), ricevis Locus Award por plej bona sciencfikcioromano de 2003."}, {"text_idx": "#000138", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] Trojo (2004), loza filmadaptigo da Iliado, ricevis miksitajn recenzojn sed estis komerca sukceso, precipe en internacia vendo.\nG\u0302i atingis 133 milionojn USD en Usono kaj 497 milionoj USD tutmonde, igante g\u0302in la 88-a pint-atinganta filmo de c\u0302iuj tempoj."}, {"text_idx": "#000140", "text": "La sesa kolekto de Alice Oswald, Memorial (2011), [66] estas bazita sur sed foriras de la rakont formularo de Iliado por temigi, kaj tiel festas, la individue-nomitajn karakterojn kies mortoj estas meciitaj en tiu poemo.\nPoste en oktobro 2011, Memorial estis prioritatita por la T. S. Eliot Prize, [70] sed en decembro 2011, Oswald reprenis la libron de la urg\u0302olisto, [71] [72] citante zorgojn vedr. la etiko de la sponsoroj de la premio."}, {"text_idx": "#000141", "text": "The Rage of Achilles (La Kolerego de Ah\u0302ilo), de amerika verkinto kaj la Conference-fondinto de Yale Writers Terence Hawkins, rakontas Iliadon kiel romano en modernulo, foje grafika lingvo.\nInformite per la teorio de Julian Jaynes de la dukamera menso kaj la historia korekteco de la Troja Milito, g\u0302i prezentas siajn karakterojn kiel realajn virojn al kiun la dioj prezentig\u0302as nur kiel halucinoj au\u0306 komandvoc\u0302oj dum la subita kaj dolora transiro al vere moderna konscio."}, {"text_idx": "#000142", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] anglaj tradukoj"}, {"text_idx": "#000143", "text": "George Chapman publikigis sian tradukon de Iliado, en partopagoj, komencig\u0302ante en 1598, publikigis en \"fourteener'oj\", longs\u0302nuro-baladmetron kiu \"havas lokon por c\u0302iuj la parolfiguroj de Homero kaj amaso da novajn, same kiel klarigojn en krampoj.\nC\u0302e de g\u0302ia plej bone, kiel en Ah\u0302ilo malakcepto da la ambasado en Iliado Nau\u0306o;\ng\u0302i havas grandan retorikan potencon\".\nG\u0302i rapide establis sin kiel klasikan en angla poezio.\nEn la antau\u0306parolo al sia propra traduko, papo lau\u0306das \"la au\u0306dacan viglan spiriton\" de la interpreto de Chapman, kiu estas \"io kiel kion oni eble imagos Homero'n, sin, havus asignon antau\u0306 ol li alvenus c\u0302e jaroj da diskreteco\"."}, {"text_idx": "#000144", "text": "John Keats lau\u0306dis Chapman en la soneto On First Looking into Chapman's Homer (1816).\nLa mez-deksep-jarcenta traduko de John Ogilby estas inter la frue komentitaj eldonoj;\nLa 1715 traduko de Alexander Pope, en heroa pareto, estas \"The classic translation that was built on all the preceding versions (La klasika traduko kiu estis konstruita en c\u0302iuj antau\u0306aj versioj)\", [75] kaj, kiel Chapman, g\u0302i estas grava poezia laboro en it propra rajto.\nKilometrodektona, blanka verso 1791 eldono estas altagrade rigardita por sia pli granda fideleco al la greko ol au\u0306 la Chapman au\u0306 la Pope-versioj: \"mi preterlasis nenion;\nmi inventis nenion\", Cowper diras en komencado de sia traduko."}, {"text_idx": "#000145", "text": "En la prelegoj On Translating Homer (1861), Matthew Arnold traktas la demandojn pri traduko kaj interpreto en igado de Iliado al la angla;\nkomentante sur la versioj nuntempe haveblaj en 1861, li identigas la kvar esencajn poeziajn kvalitojn de Homero al kiu la tradukisto devas trompi justecon:"}, {"text_idx": "#000146", "text": "[mi] ke li estas elstare rapida;\n[ii] ke li estas elstare simpla kaj rekta, kaj en la evoluo de lia penso kaj en la esprimo de g\u0302i, t.e., kaj en sia sintakso kaj en siaj vortoj;\n[iii] ke li estas elstare simpla kaj rekta en la substanco de lia penso, t.e., en sia afero kaj ideoj;\nkaj, finfine, [iv] ke li estas elstare nobla."}, {"text_idx": "#000147", "text": "Post diskuto de la metroj utiligitaj fare de antau\u0306aj tradukistoj, Arnold argumentas por poezia dialekta heksametrotraduko de Iliado, kiel la originalo.\n\"Peniga c\u0302ar tiu metro estis, ekzistis almenau\u0306 duon dekduo provoj traduki la tutan Iliadon au\u0306 Odiseadon en heksametroj;\nEble la plej flua el ili estis de J. Henry Dart [1862] en respondo al Arnold\".\nEn 1870, la amerika poeto William Cullen Bryant publikigis blankversan version, tiu Van Wyck Brooks priskribas kiel \"kuracherbon, fidelan\"."}, {"text_idx": "#000149", "text": "Ekde 1950, okazis pluraj anglaj tradukoj.\nLa versio de Richmond Lattimore (1951) estas \"libera ses-elc\u0302erpita linio-post-linia interpreto tio eksplicite evitas \"poezian dialekton\" por \"la klaraj lingvoj de hodiau\u0306\".\nG\u0302i estas lau\u0306vorta, male al pli malnovaj versinterpretoj.\nLa versio de Robert Fitzgerald ( Oxford World's Classics, 1974) klopodas por trovig\u0302i Iliadon en la muzikaj formoj de angla poezio.\nLia forta versio estas pli libera, kun pli mallongaj strekoj kiuj pliigas la sencon de rapideco kaj energio.\nRobert Fagles ( Penguin Classics, 1990) kaj Stanley Lombardo (1997) estas pli au\u0306dacaj ol Lattimore en aldonado de drameca signifo al la konvencia kaj formuleca lingvo de Homero.\nLa traduko de Barry B. Powell ( Oxford University Press, 2014) igas la homeran grekon kun simpleco kaj digno rememoriga pri la originalo."}, {"text_idx": "#000150", "text": "Ekzistas pli ol 2000 manuskriptoj de Homero.\nKelkaj el la plej famaj manuskriptoj inkludas:"}, {"text_idx": "#000158", "text": "Konkurso de Homero kaj Heziodo"}, {"text_idx": "#000160", "text": "The Rape of the Lock (1712)"}, {"text_idx": "#000164", "text": "\" Tenu viajn c\u0302evalojn \""}, {"text_idx": "#000171", "text": "Iliado estas \u2013 kun Odiseado \u2013 atribuata al la praa Greka poeto Homero. G\u0302i konsistas el dudek kvar libroj au\u0306 kantoj. Kompleksa kaj enciklopedia verko, g\u0302i estas konsiderata c\u0302efelemento de la Greka literaturo. G\u0302i rakontas la eventojn de mallonga epizodo de la Troja milito: tiu pri la kolero de Ah\u0302ilo."}, {"text_idx": "#000172", "text": "La poemo rakontas militon inter Grekoj kaj Trojanoj, kiu dau\u0306ris dek jarojn, kaj originis el la forrabo de Helena, edzino de Menelao, reg\u0302o de Sparto kaj frato de Agamenono, fare de Pariso, filo de Priamo, reg\u0302o de Trojo. La Iliado disvolvig\u0302as tamen en kvindek unu tagoj en la nau\u0306a milita jaro. Homero kantas la eventon ekirante de la priskribo de la kolero de Ah\u0302ilo, la pli forta el la Ah\u0302ajaj herooj: li rifuzas batali plu, c\u0302ar Agamennono, reg\u0302o de Mikeno kaj c\u0302efo de la Ah\u0302aja armearo, forprenis de li lian sklavinon Brizeida. En la sekva batalo la Grekoj suferas gravajn malvenkojn kaj la Troja heroo Hektoro mortigas Patroklon, la amikon de Ah\u0302ilo. La dua parto de la poemo pivotas c\u0302irkau\u0306 la violenta veng\u0302o de Ah\u0302ilo, kiu mortigas Hektoron kaj trenas lian al c\u0302aro ligitan kadavron c\u0302irkau\u0306 la muregoj de Trojo: la Iliado finig\u0302as per la funebrado pri Hektoro kaj ne pritraktas la finon de la milito kiun venkas la Grekoj danke al la fama ruzaj\u0302o de Odiseo pri la ligna c\u0302evalo. Al la Troja milito estas ligitaj multnombraj mitoj de la klasika antikveco."}, {"text_idx": "#000173", "text": "En la latina ekzistas eta epopeo Iliado Latina el la tempo de Nerono en kiu oni resumis la Grekan Iliadon. Danke al tiu Latina versio, Mezepoko konis la miton."}, {"text_idx": "#000174", "text": "La Iliado konsistas el 15.693 heksametraj versoj kaj estas disdividita en 24 kantojn."}, {"text_idx": "#000175", "text": "Unua kanto: Ekesto de la kolero de Ah\u0302ilo\nApolono sendas peston sur la greka armeo, c\u0302ar Agamemno, la estro de la grekaj batalantoj, estis ofendinta la Apolonan pastron, Krizeson.\nAh\u0302ilo vokas la grekan armeon al kunsido kaj ekkverelas kun Agamemno, kiu intencas forpreni de li lian trofeon, la virgulinon Brizeidan. Ah\u0302ilo, la plej forta greka batalanto, ekkoleras kaj ne plu pretas partopreni la militon.\nTetisa, la patrino de Ah\u0302ilo, iras al Zeu\u0306so kaj petas, ke pro puno li lasu la Grekojn malvenki kontrau\u0306 la Trojanoj."}, {"text_idx": "#000176", "text": "Dua kanto: Preparo de la batalo\nZeu\u0306so sendas al Ah\u0302ilo song\u0302on, kiu profetas lian baldau\u0306an morton.\nPor testi la batalemon de sia armeo, Agamemno trompe proponas c\u0302esi la milition kaj hejmenveturi. Sed Odieseo kontrau\u0306as kaj kapablas reentuziasmigi la batalantojn. Nestor memorigas la antau\u0306signojn kaj j\u0302urojn el la komenco de la milito. La Greka kaj Troja armeoj preparas por batalo."}, {"text_idx": "#000178", "text": "Kvara kanto: Komenco de la unua g\u0302enerala batalo\nZeu\u0306so kunvokas la diojn kaj sendas Atenon al la Tojano Pandaros, por ke s\u0302i instigu lin, pafi al Menelao. Menelao nur malgrave vundig\u0302as, sed tamen tiu okazaj\u0302o kau\u0306zas la unuan g\u0302eneralan batalon."}, {"text_idx": "#000180", "text": "Sesa kanto: Hektoro preparas sin por partopreni en la batalo\nLau\u0306 la konsilo de la viziulo Helenu\u0306so, Hektoro iras al Troja kaj petas sian patrinon Hekubo oferi al Ateno.\nHektoro adiau\u0306as sian edzinon Andromaka kun sia filo Astianakso sub la Pordoj Skeoj de la urbo.\nEn la batalkampo Diomedeso renkontas sian sampopolanon Glau\u0306kon kaj kiel signo de amikeco ili inters\u0302ang\u0302as iliajn armilojn.\nC\u0302e la c\u0302efa pordego de Troja, Hektoro renkontas sian edzinon Andromakon, kiu vizie antau\u0306diras lian baldau\u0306an morton."}, {"text_idx": "#000181", "text": "Sepa kanto: Duelo inter Hektoro kaj Ajakso\nHektoro ofertas dueli kontrau\u0306 iu el la Grekoj. Ajakso akceptas tiun defion kaj ambau\u0306 interbatalas sendecide g\u0302is la nokto.\nKonsilio en Troja petas Parison redoni Helenon al la Grekoj, sed Pariso rifuzas.\nNokte la Grekoj pro timo konstruas fortresan muron c\u0302irkau ilia s\u0302iparo."}, {"text_idx": "#000182", "text": "Oka kanto: La dua tago de la batalo\nZeu\u0306so malpermesas al la dioj interveni en la milito, kies dua tago alportas senbridan bataladon. Spite al tiu malpermeso Hero kaj Ateno provas helpi la Grekojn sed estas revokita de Iriso.\nJe la fino de la tago la Grekoj estas grave batitaj kaj la Trojanoj sentime pasigas la nokton en la malferma kampo."}, {"text_idx": "#000185", "text": "Dekunua kanto: La tria tago de la batalo; Nestoro petas Ah\u0302ilon pri helpo"}, {"text_idx": "#000186", "text": "Dekdua kanto: Hektoro konkeras la grekan fortresan muron"}, {"text_idx": "#000187", "text": "Dektria kanto: La batalo pri la grekaj s\u0302ipoj"}, {"text_idx": "#000190", "text": "Deksesa kanto: Patroklo eniras la batalon kaj estas mortigita de Hektoro"}, {"text_idx": "#000192", "text": "Dekoka kanto: Ah\u0302ilo ekscias pri la morto de sia kamarado Patroklo kaj decidas puni Hektoron"}, {"text_idx": "#000194", "text": "Dudeka kanto: Ah\u0302ilo eniras la batalon"}, {"text_idx": "#000195", "text": "Dudekunua kanto: Kverelo inter la dioj kiuj parte favoras Trojon parte la Grekojn"}, {"text_idx": "#000196", "text": "Dudekdua kanto: Ah\u0302ilo mortigas Hektoron"}, {"text_idx": "#000198", "text": "Dudekkvara kanto: Ah\u0302ilo transdonas la senhonorigitan kadavron de Hektoro al ties patro Priamo"}]