[{"text_idx": "#000000", "text": "Verkinto: Anna Lo\u0308wensteinSpeco: originala verko, romano, Stafeto, FELHaveblo: En stokoPrezo: \u20ac20.00Eldonjaro: 2008Formo: libro kudre binditaAliaj formoj/eldonoj: Kindle8 \u20ac10.50, ePub \u20ac10.50, PDF \u20ac10.50Priskribo: Juna komika aktoro, Prokulpio, estas nura sklavo, kiam li renkontas Neronon c\u0302e festo. La du junuloj baldau\u0306 amikig\u0302as pro sia komuna intereso pri teatro kaj la artoj. Kune ili esploras la noktan vivon kaj aliajn distraj\u0302ojn de Romo, g\u0302is Nerono, nur 16-jara, estas nomumita imperiestro. Kun lia subteno, Prokulpio ig\u0302as la c\u0302efa organizanto de mirigaj spektakloj prezentataj al la roma publiko, inkluzive de la amasa ekzekutado de fanatika nova sekto, la kristanoj. Kaj tamen, ne c\u0302iam facilas esti amiko de imperiestro.Senpaga provlibro: ePub els\u0302uti, Kindle8 els\u0302uti, PDF els\u0302utiPag\u0302oj: 624Larg\u0302o: 135 mmAlto: 205 mmStafeto n-ro: 33Pezo: 714 gISBN: 978-90-77066-39-3Recenzo: De Christian Declerck: Panoramo de la Nerona RomoDe Bj\u00f8rn A. Bojesen: NekropsioDe Paul Gubbins: Pri historia romano kaj romana historioDe Sten Johansson: Admirinde pri kiel potenco koruptasDe Pau\u0306lo Se\u0301rgio Viana: Morto de artisto, vivo de romanoDe Davide Zingone: Scienca rekonstruadoDe Mia: Morto de ArtistoDe Ugo: Morto de artistoDe Fis\u0302ino (Germanio): Morto de artisto de Anna Lo\u0308wenstein Morto de artisto de Anna Lo\u0308wenstein, same kiel La s\u0302tona urbo, estas interesa historia romano, kiu priskribas la vivon dum la Romia Imperio,\nne de la vidpunkto de povaj altranguloj, sed de tiuj en la plej malaltaj sociaj niveloj. Ambau\u0306 romanoj estas tre interesaj kaj facile legeblaj\n(speciale pro tio, ke la verkisto penas uzi kiel eble plej malmulte novajn radikojn, por faciligi la legadon). Mi kore rekomendas ambau\u0306 verkojn al c\u0302iuj.\n(Rafa - Internacia Esperanto-Sumoo Marto 2017)Pritakso: Aldoni mian pritakson"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Panoramo de la Nerona Romo"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Pri Nerono, la imperiestro, mi sciis \u2013 au\u0306 memoris \u2013 nur, ke li bruligis Romon. La verko de Anna Lo\u0308wenstein diras multe pli, kaj donas detalojn absolute interesajn. S\u0302i prezentas al ni aliajn facetojn de tiu imperiestro: liajn talentojn, lian karakteron."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La rakontanto estas Prokulpio, aktoro kaj amiko de Nerono. Ni renkontas Lukanon, Oktavian kaj Senekon. Tiel Anna Lo\u0308wenstein situigas por ni en la kunteksto de la historio verkistojn de (kaj personojn el) jamaj tradukaj\u0302oj en Esperanto. La du amikoj ie ec\u0302 komentas diron de Seneko. Tra ili s\u0302i transdonas al ni kulturajn citojn, interalie kelkajn versojn. Scenoj \u2013 kruelaj au\u0306 idiliaj \u2013 estas jen alude tus\u0302ataj, jen ankau\u0306 perage kaj detale. C\u0302u la \u201epubliko\u201d finfine maturig\u0302is, mi miris, \u2013 ke oni povas priskribi la morojn de Romo lau\u0306vere kaj lau\u0306fakte? Ec\u0302 se lerta aludo ofte sufic\u0302as."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Fine de la libro ni trovas liston de 172 roluloj, el kiuj 67 vere ekzistis. (Ec\u0302 pliaj nomoj menciig\u0302as en la teksto, sed de homoj ne rolantaj.) Tiu nombro ne timigu. Ni tiun \u201eamason\u201d ne rimarkas en la 600-pag\u0302a verko. Ofte Anna Lo\u0308wenstein montras karakterfacetojn, alude mencias etajn flankojn de roluloj. Ni konstatas: funde, homoj en 2000 jaroj ne s\u0302ang\u0302ig\u0302is."}, {"text_idx": "#000006", "text": "La romano estas bone konstruita: ok partoj kun numeritaj subdividoj. Pli kaj pli, lau\u0306 la plulegado, la fabulo montrig\u0302as trapensita, bone planita en funkcio de la fono historia. Lertaj\u0302o estas alporti iujn sciigojn postprokraste-g\u0302ustatempe. Fojfoje tre subtila humuro subsonas en iu frazo. Konversacioj ig\u0302as pli kaj pli naturaj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Kiam ni prijug\u0302as legitan libron, ni serc\u0302as kriteriojn. C\u0302e tio, por ni mem estas tute nature, \u2013 malgrau\u0306 averto \u2013 ke ni faras komparojn. Kaj mi pensas ne sole pri konfrontado de la du romanoj de la recenzata au\u0306torino. Neeviteble kaj nerezisteble, niaj pensoj iras al du \u2013 ankau\u0306 tradukaj\u0302oj \u2013 klasikaj verkoj de nia kulturo: La faraono de Prus (trad. Kabe) kaj Cezaro de Jelus\u0302ic\u0302 (trad. Ivo Rotkvic\u030c, lingvovirtuozo). En nia menso poste tuj aperas aliaj nomoj; kaj titoloj de \u201ehistoriaj romanoj\u201d originalaj kaj eble iugrade pli fikciaj: unuflanke Trevor Steele (Sed nur fragmento kaj la brila Neniu ajn papilio), aliflanke Spomenka S\u030ctimec (Tilla kaj Hodler en Mostar, se ne paroli pri la delikata Tena). S\u030ctimec revivigas ekzistintajn personojn, Steele metas siajn rolulojn en iun historian periodon. Zagrebo ne estas Romo. Au\u0306stralio ne estas Eu\u0306ropo. Sed vidu: rekta pensado en iu lingvo certe rezultigas malsaman lingvaj\u0302on ol traduko al tiu lingvo. Arto, c\u0302i-okaze verkado, estas afero de ekvilibro inter multaj prikalkulindaj\u0302oj kaj g\u0302ia sukceso dependas de diversaj faktoroj. Eblus fari komparon ankau\u0306 inter Kaj staros tre alte (Steele) kaj La tago kiam Jesuo perfidis Judason (de Seabra). Ja estus interese, se literaturfakulo analizus kaj komparus certajn romanojn, malkovronte la esencan diferencon."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Sed ni restu c\u0302e la romanoj de Lo\u0308wenstein. Kiam ni tiel pas\u0302tas la penson tra nia memoro de legemulo, ig\u0302as klare, ke la j\u0302us \u201ekonsumita\u201d verko estas historia romano, ne beletraj\u0302o. La rakonto progresas kronologie, sen retroiroj, trankvile kaj nekomplike, kaj iom post iom g\u0302i konstruas koheran totalbildon de la Roma civilizacio, de g\u0302iaj moroj, de g\u0302iaj kulturaj pintoj, de la c\u0302iutaga vivo, de krueleco kaj maljusto, de degenero kaj dekadenco."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Kun siaj tri partoj (Britujo, Romo, Kristanoj) La s\u0302tona urbo estas pli varia, pli densa, ankau\u0306 enhave, ol Morto de artisto, kiu temas sole pri la vivo en Romo tempe de Nerono. La malvolvig\u0302o de okazaj\u0302oj estas do pli rapida kaj pli kuntrena en la unua libro. En la nuna duoble ampleksa Morto de artisto la agado aperas pli modera, minimuma, kaj jen kaj jen apenau\u0306 vivtenas la intereson, ec\u0302 se plu g\u0302i tenas la atenton: intensa strec\u0302o forestas preskau\u0306 entute. C\u0302ar mankas lingva vervo, vivo, efervesko; mankas energio, eksperimentemo, pasio. Oficialaj vortoj, jes! Vortoj ligitaj strikte lau\u0306leg\u0302e en frazoj preskribitaj gramatikiste. Nu, bone. Nenia j\u0302onglado do. Neniu libera, nelimigita, defia kreado. Teksto iomete enkorseta, korsetita, sen novismoj. Sed por multaj legantoj tio estos avantag\u0302o: ke en la lingvaj\u0302o nenio surprizas, nenio frapas, nenio mirigas au\u0306 konsternas. Tio, tamen, forprenas el la eventuale beletreca valoro, kiu nun kus\u0302as sole en la alta kvalito de la teksto, vere elstara el gramatika vidpunkto. Jes, nepre: la stilkvalito konsistas precize en tio: la gramatika g\u0302usteco. Jen elekto de la au\u0306toro: gravas precipe la enhavo. S\u0302ia krea kapablo kus\u0302as ne en la lingvaj\u0302o, sed en la rakonto, substrato, kiu portu la historian faktaron."}, {"text_idx": "#000010", "text": "La teksto de La s\u0302tona urbo komencig\u0302as tuj ege pli densa ol tiu de la nova verko, kies lingvaj\u0302o estas pli facila, pli ordinara, pli komunvorta. Tiu simpleco estas intenca kaj sekvo de evoluo, de polurado, de laboro. La peza libro bezonas subapogan sinon, eble ec\u0302an tablon (au\u0306 fortikajn brakojn), sed la legaj\u0302o mem estas multe malpli peza. Malgrau\u0306 tio, au\u0306 g\u0302uste grau\u0306 g\u0302i, dau\u0306ris pli longe antau\u0306 ol la fluo de l' rakonto kaptis min. Kelkaj \u2013 tamen raraj \u2013 pag\u0302oj tang\u0302as tedon pro similripeta frazado, pro troa reuzo de la samaj vortoj. La s\u0302tona urbo kuntrenas la leganton sed Morto entenas tekstopartojn malpli atentotenajn: kvin pag\u0302oj por priskribi konkurson \u2013 la vetkuradon de c\u0302aristoj \u2013 estas tro. Same preskau\u0306 enuigas la priskribo de la preparoj al la imperiestra citroludado en Neapolo. (C\u0302u hazardo? Humor-agordo? Sur pag\u0302o 344 ni legas: \u201eDum la unua peco proksimig\u0302is al fino, au\u0306dig\u0302is jen kaj jen tusado kaj flustroj, kaj mi rimarkis, ke maljuna senatano endormig\u0302is en la unua vico.\u201d) Kelkfoje preterglitas banalaj\u0302oj. Ekzemple: \u201esur la strato ekstere\u201d (ja ne interne); \u201ela noktoj longig\u0302is pro la proksimig\u0302o de la vintro\u201d (evidente). En la rakonta prozo tio kompreneble tute ne g\u0302enas, sed tio tamen, nerimarkate, maldensigas la beletrecon, diluas la arton, ec\u0302 se tio neniom adulteras la sciencan au\u0306 fakan nivelon de la verko. Sekve, plezuro kaj utilo estas c\u0302efe trovendaj en la historia fundo de la rakonto, c\u0302ar la frazado ofte donas malmultan beletran g\u0302uon. Tamen la verko, kiu sendube postulis seriozan dokument-esploradon, vere estas fortostrec\u0302aj\u0302o. Por prezenti la faktojn de la historio la au\u0306toro devis elpensi kaj strukturi fikcian framon. La fikcio servu al la eksponado de historia epizodo: g\u0302i devas krei koheran priskribon de la realo kaj igi tiun pli viva, pli kredinda, pli konvinka. Multaj detaloj pri la \u201ecivilizo de la Romanoj\u201d estas ens\u0302ovitaj tra la teksto, tiel ke, iom post iom, kvazau\u0306 senkonscie, ni absorbas la etoson de la granda urbo kaj la vivo en kaj c\u0302irkau\u0306 g\u0302i. Anna Lo\u0308wenstein teksis, varpe kaj vefte, legindan romanon el fikcio kaj el faktoj. S\u0302i lerte pentras interhoman konduton, esprimante homajn sentojn kaj pensojn. La oka kaj lasta parto alportas klimakson: fine sentig\u0302as ia strec\u0302o. Anna Lo\u0308wenstein kulminigas la rakonton per resumeca traktado de la imperiestra karaktero: elstarigo de lia psiko."}, {"text_idx": "#000011", "text": "S\u0302i trovis helpon: apogantojn, instigantojn, provlegantojn; ili korektis kaj konsilis. Tamen ne c\u0302iuj mistajpoj kaj eraretoj estis elsarkitaj (mi kalkulis kvardekon). Krome, c\u0302u ne ia hezito inter \u201ede\u201d kaj \u201eda\u201d? Vortordo: \u201eMi vidis plurajn batalantojn ricevi la mallevitajn dikfingrojn, kiujn en Romo oni pardonus.\u201d Vortelekto: \u201egvardiisto\u201d (gvardiano, gardisto); konfuzo inter \u201evesto\u201d kaj \u201evestaj\u0302o\u201d; \u201eforbruligita\u201d (364, 383, kial ne forbrulinta?)."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Laste du linioj pri la libro kiel materia produkto: bona blanka papero, klara preso sufic\u0302e grandlitera, firma bindo en fortika supla kovrilo. C\u0302io tio faras novnivelan atingon de la eldonejo. Sed, bedau\u0306rinde, oni ne atentis la vortodividojn: ofte ili ne elegantas: ra-jtis, rima-rkos, brako-jn, dankop-agon, ek-spalaco, mala-ltan, dancol-ecionoj, sv-ingis, he-jmo. Mi streknombris 38 da tiaj. Sed fojfoje fus\u0302o amuzas: pub-liko."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Dum mia finlegado de la fres\u0302a romano de Anna Lo\u0308wenstein, Morto\nde artisto, mi stumblis je retartikolo pri la itala\nc\u0302efministro Berlusconi kaj ties lau\u0306klac\u0302a emo al tre junaj\nbelulinoj. \"En Italujo nenio nova,\" mi iom antau\u0306jug\u0302e\nekpensis. Sed al tio mi revenu."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Tamen indas memori ke historia fikcio same fikcias kiel\nscienca fikcio. La du variabloj \u2019tempo\u2019 kaj\n\u2019spaco\u2019 povas senfine varii. Por mi la esenca demando\nestas c\u0302u la fikcio funkcias kiel rakonto. (Se oni scivolemas pri\nla konjektoj de arkeologoj, oni konsultu faklibron.)"}, {"text_idx": "#000016", "text": "C\u0302u la fikcio de Morto de artisto funkcias? Jes kaj ne.\nLo\u0308wenstein pentras sian mondon tre zorge kaj scioplene, sed iom\ntro proze. Leginte kelkajn c\u0302apitrojn, mi trovis min saturita de\ninformoj, sed malsata je misteroj."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Leginte la tuton, mi demandas min c\u0302u la c\u0302efroluloj efektive\naliig\u0302as, au\u0306 c\u0302u nur plifortig\u0302as dekomencaj ecoj. (Eble mi\ndevus relegi?) Nerono pli kaj pli paranojig\u0302as, timante komploton\nc\u0302ie. Prokulpio, dank\u2019 al sia potenca amiko, farig\u0302as pli\nkaj pli hava, sed ankau\u0306 pli kaj pli senprotesta antau\u0306 la"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Tamen la mi-persono montras mildigajn trajtojn. (Komika aktoro\nne povas esti tute malsimpatia!) Severe agresinte sian\n\"bat-rajtigan\" edzinon, li s\u0302ajnas sincere penti:\n\"Mi sentis kulpon pro mia rolo [...] kvankam mi nur agis\nsame kiel farus iu ajn edzo\" (p. 261.). Kaj sur pag\u0302o 414 li\nploras pro la morto de amiko, la filozofo Seneko."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Je la fina triono, Morto de artisto por mi farig\u0302is\nvere atentokapta, kiel bona krimromano. Jen plievidentig\u0302as la\nfrenezo de Nerono, la ritmo akcelig\u0302as, kaj mi komencis kuntimi\nkaj kunesperi kun la roluloj. Jam antau\u0306 tio mi certe havis\nagrablajn legomomentojn, sed pli ofte mi devis discipline devigi\nmin mem tralegi la longajn babilojn kaj detalajn priskribojn. Ec\u0302\nne la fojaj tikloj de sekso, perforto kaj skandaloj helpas sur"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Resume: Morto de artisto estas tro longeca, g\u0302ia\nmi-persono tro supraj\u0302e emocia (ne sufic\u0302e kunsentiga), kaj g\u0302ia\nintrigo tro disa kaj lante evoluanta por mia gusto. Por semajno\nsur plag\u0302a bantuko g\u0302i certe tau\u0306gas kiel distraj\u0302o, sed se vi\nesperas je spirhaltiga historia fikcio, eble konsideru alian"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Fine mi volas emfazi ke nova Esperanta romano estas\nmaloftaj\u0302o, kaj pro tio ne indas subtaksi la niakulturan valoron\nde Morto de artisto. Nun la c\u0302apellitera publiko decidu\nc\u0302u g\u0302i same popularig\u0302u kiel la unua E-romano de Lo\u0308wenstein\n\u2013 La s\u0302tona urbo, kiu ja tiel brile furoris."}, {"text_idx": "#000029", "text": "3 Kiel li aperas en la klac\u0302gazetoj"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Pri historia romano kaj romana historio"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Invitas al komparo du romanoj kun fonoj faktaj kaj historiaj.\nAmbau\u0306 devenas de la sama prestig\u0302a eldonejo, ambau\u0306 de konataj\nesperantaj verkistoj. Ambau\u0306 rekondukas legantojn al kampoj jam\nplugitaj de siaj au\u0306toroj: Anna Lo\u0308wenstein al antikva Romo, en La\ns\u0302tona urbo (1999); Trevor Steele al triaregna Germanujo, en Apenau\u0306\npapilioj en Bergen-Belsen (1994). Tamen c\u0302i tie c\u0302esas\nsimilaj\u0302oj: la du romanoj tiel diferencas kiel Esperanto kaj"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Verdire la romanoj meritas studadon kiel pritrakti \u2013 au\u0306\nne pritrakti \u2013 la pasintecon en beletra formo. Evidentas du\nkontrastaj manieroj procedi: Lo\u0308wenstein verkas de la vidpunkto\nde romanisto, kaj do kreas historian romanon; Steele \u2013\nmalgrau\u0306 tio, ke eble li celis historian romanon \u2013 tamen\nverkas de la vidpunkto de historiisto, kaj do kreas romanan\nhistorion. Tial multe pli imponas, multe pli legindas la volumo"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Neniam, tamen, entrudig\u0302as la historia fono. Aperas en la\nromano multe da figuroj el la epoko, kelkaj konataj, kelkaj\nmalpli konataj, samkiel diversaj ejoj kaj institucioj: tiuj, kiuj\nscivolemas, povas informig\u0302i en 14-pag\u0302a glosaro pri 'nomoj,\nlokoj kaj romaj apartaj\u0302oj' (p.601). Sed eblas g\u0302ui la romanon,\nne c\u0302iam kontrolante, kaj simple akceptante la historian fonon\nkiel specon de sursceneja dekoracio. Tiel verkas Lo\u0308wenstein"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Kontraste, en Kvazau\u0306 c\u0302io dependus de mi, g\u0302enas la\nmultaj piednotoj: ekzemple 'Freikorps, germana vorto por\nneoficiala soldataro, kutime kun reakciaj celoj' (p. 71), au\u0306\n'Fritz Thyssen, tre ric\u0302a industriisto' (p. 281). Se gravas\nkonceptoj kaj nomoj tiaj por ankri la eventojn en la elektita\nepoko, kial ne \u2013 kiel en Morto de artisto \u2013\nklarigi la signifon kuntekste kaj ne, por tiel diri, subtekste?"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Tiamaniere, kaj kontraste al Lo\u0308wenstein, Steele sklavig\u0302as al\nsiaj historiaj modeloj, la skribistoj Carl von Ossietzky kaj Kurt\nTucholsky, kiuj kurag\u0302e, sinofere, kampanjis pere de la gazetaro\nkontrau\u0306 nacisocialismo. Pro tio la c\u0302efrolulo de la romano, la\nj\u0302urnalisto Kurt Lenz, neniam plene konvinkas kiel kredeble,"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Tial la 624 pag\u0302oj de Morto de artisto pli agrable, pli\nflue legig\u0302is ol la 343 pag\u0302oj de Kvazau\u0306 c\u0302io dependus de mi.\nVarme rekomendata estas la romano de Lo\u0308wenstein, kiu rakontas,\nne prelegas; honeste, tamen, la hibrida romano/historio de Steele\nne plenumis esperojn. Dum gratulindas la au\u0306toro pro la deziro\nprilumi malluman kaj malfacilan epokon, vers\u0302ajne nur tiuj, kiuj\ninteresig\u0302as aparte pri prahitlerismo, aprezos la libron."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Admirinde pri kiel potenco koruptas"}, {"text_idx": "#000044", "text": "La c\u0302efa risko de historia romano eble estas, se la historia\ndekoraj\u0302o ig\u0302as preteksto por ne prezenti konvinkajn,\nmultfacetajn personojn kaj interesan, ric\u0302an intrigon. Tiu risko\nkredeble kreskas, se oni verkas pri famaj, okulfrapaj personoj,\nkorifeoj de la reala historio. Pro tiu risko mi apriore preferus\nla ideon verki pri fikcia sklavino rabita el kelta Britio, ol pri"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Cetere, mi konfesu ke mi entute ne oftege voras historiajn\nromanojn. Eble pro tio mi dum kelkaj jaroj prokrastis legi la\nduan romanon de Anna Lo\u0308wenstein, kvankam s\u0302ia unua ja grandparte\nplac\u0302is al mi. Alia kialo estis, ke Morto de artisto\nampleksas 621 pag\u0302ojn, kio \u2013 same apriore \u2013 vere\ns\u0302ajnis al mi iom tro."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Mi antau\u0306vidis, ke sescentpag\u0302a historia romano almenau\u0306 de\ntemp\u2019 al tempo tedos min. Okazis la malo. La rakonto kaptis\nmin, kaj mi plulegis kun granda intereso, preskau\u0306 avide. Eble\nokazis ie-tie en deko da pag\u0302oj, ke perdig\u0302is la ekscito, tamen\ng\u0302i baldau\u0306 reaperis. Mi devas diri kun granda admiro, ke Anna\nLo\u0308wenstein mastris sian taskon ege pli sukcese ol mi atendis."}, {"text_idx": "#000052", "text": "La rakonta tono de Prokulpio plejparte estas iom seka,\nneu\u0306trale raporta. Eble oni atendus iom pli da emocioj c\u0302e komika\nartisto, tamen li ja estas figuro kun individuaj trajtoj. Unu tia\nestas lia organiza talento, alia lia kapablo travivi en tre\ndang\u0302era medio. Do, lia tono ne estas malbone elektita."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Ankau\u0306 La s\u0302tona urbo estas verkita en mi-formo. Tie la\nau\u0306toro kelkloke s\u0302arg\u0302is la rakontanton, kiu komence estas\ndekkvinjara kelta vilag\u0302anino, per tro malfacila tasko. En Morto\nde artisto la rakontado estas pli lerte adaptita al la"}, {"text_idx": "#000057", "text": "Parolante pri amaj aferoj, mi devas mencii la sintenon de\nRomaj viroj al seksumado kun infanoj. Tiu malfacila temo sufic\u0302e\nofte c\u0302eestas en la romano, kaj la au\u0306toro tre bone traktas g\u0302in\nsen altrudi la sintenon de nia epoko. La samo cetere validas\nankau\u0306 pri la rilato inter edzoj kaj edzinoj, ankau\u0306 c\u0302e la du"}, {"text_idx": "#000059", "text": "La fino de la romano estas iomete stumpa. Povas esti, ke tio\ntute fidele spegulas la historiajn eventojn, sed el\nromanstruktura vidpunkto estus preferinde iom malpli subite fini\nla aferon, ec\u0302 se tio necesigus aldonon de pliaj dudek pag\u0302oj al"}, {"text_idx": "#000062", "text": "En La s\u0302tona urbo oni facile povis trovi pliajn\nneoficialajn vortojn, krom tiuj en s\u0302ia listo, sed c\u0302i-verke mi\nne sukcesis trovi ec\u0302 unu tian. Nu, krom se temas pri\n\"kelkaj teknikaj terminoj\" (p. 596), kaj pri aro da\nnomoj de popoloj, kiel g\u0302ermanoj, fenicoj, partoj kaj aliaj."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Cetere, la teksto enhavas ankau\u0306 kelkajn formojn ne tute\nortodoksajn, kiel genepo (en singularo)."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Eble iomete g\u0302ena estas la sistema uzo de estus -inta.\nS\u0302ajne lau\u0306 Anna Lo\u0308wenstein ne eblas uzi simplan -us pri\npasintaj aferoj. Ekzemple en p. 441 aperas diraj\u0302o: \u2018Li\nne estus farinta, se li estus havinta alian elekton.\u2019\nPoste sekvas du pag\u0302oj da dialogo kun ankorau\u0306 manpleno da tiaj"}, {"text_idx": "#000066", "text": "Alia apartaj\u0302o estas la \"kiaismo\". Anna Lo\u0308wenstein\npreferas formojn de kia por egaligaj komparoj, anstatau\u0306\nla klasika kiel, ekzemple: c\u0302e tiaj fontoj kiaj"}, {"text_idx": "#000067", "text": "La lingva reviziado kaj polurado estis admirinde sukcesa en la\nunua duono de la verko. Poste la korektlegantoj iomete lacig\u0302is,\nkaj oni trovas manplenon da tajperaroj kaj plian manplenon da\nnetrovitaj fus\u0302etoj pri refleksivo, akuzativo kaj simile. Tamen,\nni parolas pri tre ampleksa teksto, do vere ne indas plendi, kaj"}, {"text_idx": "#000068", "text": "C\u0302iuj nomoj aperas en esperantigita formo, kiu ja alportas kelkajn avantag\u0302ojn. Librofine aperas listo pri aperantaj nomoj, realaj kaj fikciaj, bedau\u0306rinde sen origina latina formo. Alia listo enhavas klarigojn pri nomoj, lokoj kaj alio, sed la personoj rolantaj en la rakonto ne aperas tie. Do oni ekscias, kiuj estis ekzemple Herkulo kaj Remulo, sed nenion pri Petronio, Seneko ktp. Ankau\u0306 en tiu listo originaj nomoj aperas malofte kaj kaprice. Aperas ankau\u0306 Noto de la verkisto, Klarigoj pri la traduko kaj alio."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Kiel mi jam menciis, miaj atendoj antau\u0306 eklego de c\u0302i romano\nestis iomete miksitaj. Postlege mi estas tre kontenta kaj admira.\nC\u0302i dua romano kelkrilate superas la unuan, kaj se aperos tria\nromano de Anna Lo\u0308wenstein, mi estos tuja ac\u0302etanto! La samon mi"}, {"text_idx": "#000070", "text": "Morto de artisto, vivo de romano"}, {"text_idx": "#000071", "text": "Morto de artisto estas pli granda ol sescent-pag\u0302a romano. La libro temas pri la vivo de la roma imperiestro Nerono, (pK 54-68), pridiskutata personeco, unu el la plej kalumniataj el c\u0302iuj romaj imperiestroj.\nLa verkistino, per grava historia esplorado ec\u0302 raportas pri la vivo de aliaj samtempuloj de Nerono kaj de iuj personoj de lia tempo.\nJe la fino de la libro, Anna Lo\u0308wenstein aldonas utilan suplementon: klarigoj pri la traktado de latinaj nomoj - C\u0302u Romo au\u0306 Romio? - k.t.p.\nKaraj partoprenantoj de la sumoo, c\u0302u vi volas bonan konsilon? Do, mi konsilas legi la interesan libron de Anna Lo\u0308wenstein kaj mi kaptas la oportunon konsili ankau\u0306 la legon de la unua romano de la sama verkistino: La s\u0302tona urbo."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Morto de artisto de Anna Lo\u0308wenstein"}]