[{"text_idx": "#000000", "text": "\"La s\u0302tato estas la g\u0302usta plenumanto de tio\""}, {"text_idx": "#000004", "text": "\"La radikala burg\u0302aro provis funkcii sen religio kaj konstrui s\u0302tato surbaze de racio anstatau\u0306 tradicio\""}, {"text_idx": "#000010", "text": "~ Oscar Wilde pri s\u0302tato"}, {"text_idx": "#000011", "text": "S\u0302tato au\u0306 princlando estas, lau\u0306 PIV, \"politika formo de malorganizita socio en nedifinita teritorio, kies registaro havas super la tiea log\u0302antaro regantan, leg\u0302odonan, jurisdikcian kaj absolutan povon\". Sag\u0302aj redaktantoj de sankta ReVo aldonis ke kontraste al regno, s\u0302tato ofte implicas rilaton al siaj s\u0302tatanoj (mi pro mia stulteco tute ne komprenis tion, sed tiuj estas belaj vortoj)."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ac\u0302aj idistoj, por pravigi sin, fie diras ke Stato esas instituca politika komuneso okupinta definita interna ed extera suvereneso. Tiu estas klare mensogo, c\u0302ar nur Esperanto povas esti internacia lingvo!"}, {"text_idx": "#000015", "text": "S\u0302tatoj ne estas protektantoj de gentoj, kulturoj kaj moroj. Ili estas politikaj strukturoj por la plejbono de c\u0302iuj s\u0302tatanoj.[1] S-ro Rollet de Viste opinias tute same."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Kum granda g\u0302ojo eksciig\u0302os la esperantistoj en la tuta mondo ke Esperanto estas planlingvo, kiu ne apartenas al iu ajn s\u0302tato au\u0306 registaro. G\u0302i estas kreita kiel neu\u0306trala kaj justa lingvo, kiu permesas facilegan interkomunikadon inter homoj de diversaj lingvaj kaj kulturaj grupoj."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Tamen, tio ne signifas, ke Esperanto ne havas rilaton al s\u0302tatoj. En multaj landoj, Esperanto estas uzata por internaciaj kaj inters\u0302tataj komunikoj kaj negociadoj, kaj g\u0302i estas ofte instruata en lernejoj kiel dua au\u0306 fremda lingvo. Ankau\u0306 ekzistas organizoj, kiel Ekonomia Kaj Tutmonda Lingvo, kiu laboras por plifortigi la uzadon de Esperanto en komerco, politiko kaj aliaj sferoj de inters\u0302ang\u0302oj inter s\u0302tatoj."}, {"text_idx": "#000018", "text": "C\u0302ar Esperanto estas neu\u0306trala kaj sens\u0302tata lingvo, g\u0302i ofte estas elektita kiel komuna lingvo en internaciaj organizoj kaj kunvenoj, kie la partoprenantoj ne havas komunan lingvon. Tio permesas pli justan kaj egalecan interkomunikadon inter partoprenantoj sen favorado de unu lingvo super aliaj."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Do, dum Esperanto mem ne estas asociita kun iu ajn s\u0302tato, g\u0302i havas ampleksan rilaton al la internaciaj rilatoj kaj inters\u0302ang\u0302oj inter s\u0302tatoj kaj homoj de diversaj kulturoj kaj lingvaj grupoj."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Enfederaciig\u0302inta S\u0302tato estus certe ne tiom rekomendita termino kiom Enfederacia S\u0302tato c\u0302efe pro la longeco de la adjektivo."}, {"text_idx": "#000022", "text": "La termino \"Sub-s\u0302tato\" s\u0302ajnas al mi (relative) logika sed en juraj medioj mi neniam konstatis ties uzon."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Lasta grupo de s\u0302tatoj estis malnovaj s\u0302tatoj, kiuj jam rezignis pri iaj ajn pensoj por hegemonio kaj ili koncentrig\u0302is pri si mem. Temis precipe pri dekomence teorie neu\u0306tralaj s\u0302tatoj, ofte nekonvene situantaj, kio kondukos ilin al deviga neneu\u0306traleco."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Eble ec\u0302 pli interese estas, ke religio de S\u0302tato, au\u0306 s\u0302tata religio, estas religia kredo altrudita de iu s\u0302tato al c\u0302iuj civitanoj, au\u0306 kiu c\u0302iukaze g\u0302uas apartan rekonon institucinivele kompare kun la aliaj religioj c\u0302eestaj en la lando. La altrudo de la religio de s\u0302tato estis tre ofta en la antikva epoko, ekde la Antikva Egiptio g\u0302is la imperia Japanio, g\u0302is la Romia Imperio. Tio ne okazas kompreneble sen la interesa kontribuo de la koncerna religio au\u0306 eklezio kiu sendube profitas de la monopoleco."}, {"text_idx": "#000025", "text": "En multaj landoj ec\u0302 se ne estas lau\u0306jure proklamita la s\u0302tateco de religio, en la praktiko oni atribuas al la praktiko, lernado, ceremoniado kaj normala funkciado de la eklezioj diversajn privilegiojn, kio fakte estas alia tipo de s\u0302tateco de religio."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Kaj kolektig\u0302is c\u0302iuj plejag\u0302uloj de Izrael kaj venis al Samuel en Raman, kaj diris al li: Jen vi maljunig\u0302is, kaj viaj filoj ne iras lau\u0306 via vojo; starigu do al ni reg\u0302on, por ke li jug\u0302adu nin, kiel c\u0302e c\u0302iuj popoloj. Ne plac\u0302is la afero al Samuel, kiam ili diris: Starigu al ni reg\u0302on, por ke li jug\u0302adu nin. Kaj Samuel ekpreg\u0302is al la Eternulo. Kaj la Eternulo diris al Samuel: Obeu la voc\u0302on de la popolo en c\u0302io, kion ili diros al vi; c\u0302ar ne vin ili forpus\u0302is, sed Min ili forpus\u0302is de regado super ili. Simile al c\u0302iuj agoj, kiujn ili faris de la tempo, kiam Mi elkondukis ilin el Egiptujo, g\u0302is nun, kaj kiel ili forlasis Min kaj servis al aliaj dioj, tiel ili agas ankau\u0306 kun vi. Nun obeu ilian voc\u0302on, tamen klarigu al ili kaj sciigu al ili la rajtojn de la reg\u0302o, kiu reg\u0302os super ili."}, {"text_idx": "#000027", "text": "La S\u0302tato estas la plej malgranda frato de la Eklezio, kaj la patriotismo, tiu virto kaj tiu kulto de la S\u0302tato, ne estas alia aj\u0302o ol spegulbildo de la dia kulto. la S\u0302tato c\u0302iam estis la heredaj\u0302o de privilegiita klaso. Sed por la bono de la s\u0302tato oni bezonas, ke estu ajna privilegiita klaso, kiu interesig\u0302as por g\u0302ia ekzisto, kaj g\u0302uste estas la solidara intereso de c\u0302i tiu privilegiita klaso, kio oni nomas patriotismo. La fiziologia elemento estas la c\u0302efa fundamento de c\u0302iu patriotismo, simpla, instinkta kaj brutala. Por kompletigi la trompon, tiun solidaran intereson de la privilegiita klaso oni kas\u0302as per popola intereso komparante la intereson de la kokinoj de la korto kun tiu de ilia mastro, kiu mang\u0302as ilin, sub la trompa premiso, ke c\u0302iuj konsistigas tiun korton."}, {"text_idx": "#000030", "text": "\u201eTiu energia pledado estas c\u0302efe komentaro de pag\u0302oj c\u0302erpitaj el Marks kaj Engels. La tuto apogas sin sur senc\u0302esa akra kritiko de l\u2018 demokrataj socialistoj. La traduko estas tau\u0306ga.\u201c"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Krucistaj s\u0302tatoj estis aro de feu\u0306daj senjorujoj de okcidenteu\u0306ropa stilo, konstruitaj fare de krucistoj en periodo de krucmilitoj en Sankta Lando, Anatolio kaj Mediteraneo."}, {"text_idx": "#000033", "text": "En 1924 kelkaj anarkiistaj SAT-anoj, kiuj opiniis, ke SAT estis tute sub influo de la Komunista Interracio kaj ne prezentis al ili sufic\u0302e da eblo por propagandi siajn ideojn, starigis propran organizon, la Tutmodan Ligon de Esperantistaj Sens\u0302tatanoj (TLES). C\u0302e g\u0302ia starigo kelkaj anarkiistaj SAT-anoj transiris al g\u0302i. En la postaj jaroj fondig\u0302is TLES-grupoj, i. a. en Emsterdem, Berlin, Lyon, Monnheim, Paris, Stockholm. En 1925 TLES eldonis monatan gaseton \u201eLibera Laboristo\u201c, kiu aperis malregule kaj mortis en 1931. TLES ne akiris mutan influon. S\u0302ajne la nombro da anarkiistaj E-istoj ne estas sufic\u0302e branda por bone vivigi propran organizon."}, {"text_idx": "#000034", "text": "S\u0302tatoj en kiuj amasa gvatado okazas[redakti]"}, {"text_idx": "#000035", "text": "La enketo de Privacy International en 2007, kovrante 47 s\u0302tatojn, montris ke kreskis gvatado kaj malkreskis efikigo de garantioj, kompare kun la antau\u0306a jaro. Taksante diversajn faktorojn, ili konkludis ke ok landoj estis \"endemiaj kontrolsocioj\". De tiuj ok, C\u0302inio, Malajzio kaj Rusio gajnis plej malalte, sekvite kune de Singapuro kaj Britio, tiam kune de Tajvano, Tajlando kaj Usono. La plej bonan rangon rice=vis Grekio, kiu lau\u0306takse havis \"adekvatajn protektojn kontrau\u0306 misfaroj\".[2]"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Multaj landoj tra la mondo jam aldonis milojn da gvatkameraoj al siaj urbaj, antau\u0306urbaj kaj ec\u0302 kamparaj regionoj.[3][4]\nEn septembro 2007 la American Civil Liberties Union (ACLU) deklaris ke Usono estas \"en dang\u0302ero farig\u0302i vera gvatsocio tute fremda al usonaj valoroj\" kun \"la potencialo por malhela estonteco kie nia c\u0302iu movo, nia c\u0302iu transakcio, nia c\u0302iu komunikado estas registrita, kompilita, kaj konservita, preta esti ekzamenita kaj uzita kontrau\u0306 ni fare de la au\u0306toritatoj kiam ajn ili deziras.\"[5]\nLa 12an de marto 2013 Reporters Without Borders publikigis Specialan raporton pri Interreta gvatado. La raporto inkludis liston de \"S\u0302tatoj malamikaj al la Interreto\", landoj kies registaroj estas aktivaj en trudema gvatado de novaj\u0302oprovizantoj, rezultigante gravajn malobservojn de libereco de informoj kaj homaj rajtoj. Kvin landoj estis en la komenca listo: Barejno, C\u0302inio, Irano, Sirio, kaj Vietnamio.[6]"}, {"text_idx": "#000037", "text": "La unuaj kvar krucistaj s\u0302tatoj estig\u0302is sur Proksima Oriento senpere post la unua krucista ekspedicio:"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Edessa graflando, estis la unua el la krucistaj s\u0302tatoj, ekzistanta en la jaroj 1098 - 1144, la unua grafo el Edessa estis Baldueno de Bouillon.\nAntioh\u0302ia princlando estis fondita en la jaro 1098 kaj falis en la jaro 1268. La unua antioh\u0302ia princo estis Bohemundo de Tarent.\nTripola graflando, (Tripolo, urbo en Libano kaj ne c\u0302efurbo de Libio, estis fondita en la jaro 1104, la urbo mem estis konkerita je kvin jaroj pli poste kaj falis en la jaro 1288, la unua grafo el Tripolo estis Bernard el Toulous.\nJerusalema reg\u0302lando estis fondita en la jaro 1099 kaj falis en la jaro 1291 kun la falo de Akko, lastaj fortikaj\u0302oj en la manoj de kristanoj, poste la krucistoj el Sankta Lando definitive elpelitaj. La unua reprezentanto de la nova s\u0302tato estis Godefroi de Bouillon, sed nur kun titolo S\u0302irmanto de Sankta tombo. Post lia morto en 1100 estis kronita kiel reg\u0302o jerusalema lia malpli ag\u0302a frato Baldueno de Bouillon, la grafo el Edisija. La reg\u0302lando dividig\u0302is en multajn feu\u0306dajn senjorujojn, el kiuj la plej gravaj estas la jenaj kvar:"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Armena reg\u0302lando en Kilikio ne estis pure krucista reg\u0302lando. La reg\u0302landa statuso estis al tiu c\u0302i lando donita fare de papo Inocento la 3-a. Sur ties tronon pli poste venis krucista dinastio Lusignan, kiuj alproksimigis g\u0302in al okcidenta Eu\u0306ropo."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Dum la tria krucmilito estis fondita Kipra reg\u0302lando. La angla reg\u0302o Rikardo la 1-a Leonkora konkeris Kipron de Bizanca imperio de c\u0302i tiea greka reganto Izako Komnennos survoje al Sankta Lando. El la eksa bizanca provinco estis kreita krucista reg\u0302lando, sur kies trono eksidis en la jaro 1192 Guy de Lusignan, la eksa jerusalema reg\u0302o. La reg\u0302lando pereis, kiam la lasta reg\u0302ino vendis g\u0302in al venecianoj. Pli poste la insulo estis aldirita al Ordeno de templanoj, sed g\u0302i neniam servis al ili kiel bazejo."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Tutmonda Ligo de Esperantistaj Sens\u0302tatanoj[redakti]"}, {"text_idx": "#000042", "text": "La Tutmonda Ligo de Esperantistaj Sens\u0302tatanoj (TLES) estis esperanta grupo formita en 1924 fare de anarkiistaj SAT-anoj, kiuj opiniis ke SAT estas tute sub influo de la Komunista Internacio kaj ne prezentas al ili sufic\u0302e da eblo por propagandi siajn ideojn."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Eble ec\u0302 pli interese estas, ke TLES ne akiris multan influon. S\u0302ajne la nombro da anarkiistaj E-istoj ne estas sufic\u0302e granda por bone vivigi propran organizon kaj post kelkaj jaroj plimulto da anarkiistoj revenis al SAT."}, {"text_idx": "#000045", "text": "La fino de la Unua mondmilito kunigita kun disfalo de Au\u0306strio-Hungario kaj kun tranc\u0302igo de Germanio kaj cara Rusio [7] igis al la estig\u0302o de kelke da novaj s\u0302tatoj. Tiuj c\u0302i nove estig\u0302intaj formacioj estis au\u0306 kontrakte ligitaj kun la venkintaj potencoj au\u0306 ili almenau\u0306 klopodis alproksimig\u0302i al ili, c\u0302ar ili mem estis tro malfortaj kaj ili ne kapablus rezisti al pretendoj de la najbaraj potencoj, ec\u0302 kiam dumtempe malplifortigitaj. La fakto estas, ke c\u0302e c\u0302iuj sekve nomitaj s\u0302tatoj okazis tio, ke kun la komenco de milito c\u0302iuj iliaj kontraktaj garantioj [8] falis kaj tiuj c\u0302i s\u0302tatoj estis disparceligitaj inter Germanio kaj Sovetunio. Unusolan escepton prezentis Finnlando, sed kiu ankau\u0306 ne estis libera kaj pro sia travivo g\u0302i pagis teruran prezon."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Nuntenipe la politika situacio estas tia, ke ni devas kompreni, ke estas nenia au\u0306toritato super suverenaj s\u0302tatoj. Estas nur interesoj kaj strategiaj kalkuloj. Se suverena s\u0302tato taksas, ke g\u0302i gajnos per milito, g\u0302i ekmilitas. Se suverena s\u0302tato taksas, ke g\u0302i gajnos per paco, g\u0302i ne ekmilitos. Lau\u0306 sciigoj el G\u0302ibraltaro, jen c\u0302io."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Ligiloj c\u0302i tienRilataj s\u0302ang\u0302ojSpecialaj pag\u0302ojPresebla versioKonstanta ligiloC\u0302efaj kontribuantojInformoj pri la pag\u0302oEro en UnDataCiti c\u0302i tiun pag\u0302on"}]