[{"text_idx": "#000000", "text": "Tritt dir selbst den Beweis an"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Ich habe in der Na\u0308he von Budapest gewohnt, in einem Dorf der slowakischen Minderheit. Schon dieser Punkt, als ungarische Minderheit in einem Ort von Minderheiten in Ungarn zu wohnen, gab meiner linguistischen Karriere einen interessanten Anfang. Spa\u0308ter, als ich von Zamenhof erfuhr und den Ideen, dass es verschiedene Sprachen in Bialystok gab und Versta\u0308ndigung, war fu\u0308r mich gefu\u0308hlsma\u0308\u00dfig klar, bei Esperanto anzukommen."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Vor 20 Jahren habe ich Ungarn verlassen wegen eines Herzensprojektes. Das war mein Ehemann \u2013 das gro\u00dfe Herzensprojekt! Ich verlie\u00df auch meine Familie, kam in die Niederlande, wo ich keine Arbeit mehr fand, weil ich u\u0308berqualifiziert war: vier Diplome und Promotion. Darum habe ich fu\u0308r mich Arbeit durch Esperanto geschaffen."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Seit 20 Jahren bin ich nicht an einen Arbeitsort gebunden. Ich bin sozusagen professionelle Esperantistin, die seitdem ausschlie\u00dflich dafu\u0308r arbeitet und wenig verdient. Aber zum Glu\u0308ck entscheide ich selbst, was ich mache. Sein eigener Chef zu sein, ist das Schlimmste, weil ich ein schrecklicher Chef bin, der sich selbst ausbeutet."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Es ist tatsa\u0308chlich ein Herzensprojekt seit meinem 10. Lebensjahr. Damals habe ich das erste Mal davon geho\u0308rt. So entstand eine Sehnsucht nach Treffen und Austausch, die immer mehr wurde. Dass ich in Esperanto studiert habe und ein Diplom erlangt habe, hatte keinen Bezug zur Karriere, sondern hat dem Hobby einen offiziellen Anstrich gegeben. Was ich fu\u0308r Esperanto getan habe und mache ist nicht fu\u0308r mich, sondern fu\u0308r dieses Ideal und dafu\u0308r, dass es sich in der Welt verfestigt und offiziell anerkannt wird. Es ist so, als ob man eine sehr gute Idee verbreitet, damit andere davon profitieren."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Ich war gar nicht ku\u0308nstlerisch begabt"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Du musst wissen, dass ich u\u0308berhaupt nicht ku\u0308nstlerisch begabt war. Als Schu\u0308lerin musste ich mit meinem Pausenbrot einen Mitschu\u0308ler bezahlen, der fu\u0308r mich im Unterricht alles gezeichnet hat, den Hammer, die Schachtel, den Wu\u0308rfel. Das war eine Aufgabe, zu der ich gar nicht fa\u0308hig war. Vom Charakter her bin ich aber eine Person, die ihre Fehler nicht leicht akzeptiert. Ich will mich bezwingen und zeigen, dass ich es kann. Deswegen habe ich einmal einen Rock gena\u0308ht und einen Pullover gestrickt. Das war nicht mein Fachgebiet, aber ich war erfolgreich. So versuche ich mich in verschiedenen Dingen auszuprobieren."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ich wu\u0308rde gerne fu\u0308r 3 oder 4 Tage in jeden Beruf gehen, ihn ausprobieren und sehen, wie dieser Beruf ist, aber natu\u0308rlich nicht, um ihn nachher auszuu\u0308ben, sondern um zu verstehen. So ungefa\u0308hr war es auch mit der Kunst und speziell mit Glas."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mich hat das Glas als Material fasziniert, weil es sehr fest, sehr stabil und dennoch leicht zerbrechlich ist. Es ist also eine Art Widerspruch in sich selbst. Eine feste Sache, die du zerbrechen kannst, um daraus etwas schaffen."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Zuerst haben mich Mosaiken angezogen. Erst nach zehn Jahren habe ich verstanden, dass das mein Leben absolut widerspiegelt. Wenn ich etwas fertig aufgebaut hatte, habe ich es sofort verlassen und mir eine neue Herausforderung gesucht. Ich zersto\u0308re tatsa\u0308chlich das gut Funktionierende, vera\u0308ndere es, um wieder Ziele und Herausforderungen zu haben. Irgendwie ist das Mosaik so etwas und Patchwork, was ich auch gemacht habe, ebenso. Ein ganzes Stoffstu\u0308ck, ein ganzes Glas Stu\u0308ck, das ich zerbreche oder auseinanderschneide, um aus ihm etwas Neues zu erschaffen. Ich habe erst spa\u0308ter bemerkt, dass mein ganzes Leben wie Patchwork oder ein Mosaik war. Eine gute, funktionierende Sache, die du zerbricht und neu schaffst. Das charakterisiert mich und mein Leben."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Glas hat mich angezogen, als ich ungefa\u0308hr 30 Jahre alt war, aber Glaskunst zu praktizieren kostet enorm viel Geld. In Ungarn hatte ich es nicht. Ich ha\u0308tte Platz gehabt in meiner damaligen Wohnung, aber nicht das Geld, um in Werkzeuge zu investieren und mich ganz da hinein zu begeben."}, {"text_idx": "#000019", "text": "In einer perso\u0308nlichen Krise habe ich begonnen"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Als ich vor einigen Jahren eine Sinneskrise hatte, fragte mich mein Mann, ob es nicht etwas in meinem Leben gab, was ich bis dahin nicht realisieren konnte. Ich wollte immer mit Glas arbeiten und innerhalb von zwei Tagen hat er ein Atelier gesucht und einen zweita\u0308gigen Kurs gefunden, damit ich meine Niedergeschlagenheit vergesse und ich Glaskunstwerke machen konnte."}, {"text_idx": "#000021", "text": "In dem Kurs habe ich ein 50\u00d750 cm gro\u00dfes Glasstu\u0308ck erstellt. Von dem Augenblick an war ich fasziniert. Ich habe zuna\u0308chst mit Tiffany-Technik gearbeitet. Danach habe ich gelernt, Glasfenster zu erstellen und dann das Glasschmelzen. Unsere sehr kleine Wohnung ist inzwischen zu 50 % von der Glaskunst besetzt. Kunstwerke, gro\u00dfe Glasstu\u0308cke, Tische, Materialien und Maschinen."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Ich habe mir Geld geliehen, damit ich jede Technik ausprobieren kann. Ich habe mit YouTube-Filmen gelernt \u2013 ganz scho\u0308n gefa\u0308hrlich, weil man dort nicht alles erkla\u0308rt, wie dass man etwas in den Ofen stellt, es dann aber mit Handschuhen herausnehmen soll. Trotzdem habe ich geschafft, auf dem Gebiet der Glaskunst ein ziemlich hohes Niveau fu\u0308r einen Autodidakten zu erreichen."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Spa\u0308ter habe ich in einer Glasakademie ein Jahr studiert, weil sie einen gro\u00dfen Ofen hatten und ich dort die Sachen machen konnte, die ich zu Hause nicht realisieren konnte. Wie gro\u0308\u00dfenwahnsinnig bewegte ich mich zu den anspruchsvolleren Projekten. Inzwischen habe ich sogar den gro\u00dfen Ofen, der gro\u0308\u00dfer ist als eine Badewanne."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Finanziell ist das Ganze eine komplette Katastrophe, weil die Investitionen sehr viel gro\u0308\u00dfer sind als der materielle Profit. Aber psychisch ist es eine extrem gute Therapie: Ich, die ganz und gar nicht handwerklich talentiert war, kann Sachen herstellen, so dass ich jedes Mal mich selbst ansehe und mich wundere: \u201eHabe ich das gemacht?!\u201c"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Ich habe 3.000 Glasprodukte geschaffen"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Ich sage dir, dieses Herzensprojekt hat mir enorm viel gegeben. Ich habe mindestens 3.000 Glasprodukte, einzelne Stu\u0308cke von einem kleinen Schmuckstu\u0308ck bis zu einem gro\u00dfen Fenster. Aber ich kann sie nicht verkaufen, weil ich keine Zeit habe, das gut zu managen und auf Ma\u0308rkte zu gehen. Wenn ich Zeit habe, produziere ich lieber und wenn das nicht mo\u0308glich ist, rede ich daru\u0308ber."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Fu\u0308r mich war es wichtig, dass sich etwas gemacht habe, von dem niemand gedacht ha\u0308tte, dass ich es machen ko\u0308nnte, auch ich selbst nicht. Das war fu\u0308r ein Beweis meiner Fa\u0308higkeiten."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Ich muss hinzufu\u0308gen, dass es auch ein bitteres Ergebnis gibt, weil die Leute nicht kaufen. Wenn ich das sa\u0308he, wu\u0308rde ich verru\u0308ckt danach sein und es haben wollen. Einige sind verru\u0308ckt danach, einige kaufen, aber nicht so viel, wie es wert wa\u0308re, weil ich nicht bekannt bin, weil ich keine Marke habe \u2013 niemand sucht Juvelina-Glaskunst \u2013, weil das eine geschlossene Welt ist. Du musst akzeptieren, dass du wunderscho\u0308ne Dinge produzierst, aber wenn das gleiche Produkt von einer bekannten Marke wa\u0308re, wu\u0308rden die Menschen zehnmal so viel Geld geben und kaufen. Das ist eine schmerzhafte Sache, dass du etwas objektiv Scho\u0308nes produzierst, aber die Welt ungerecht ist."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Wenn ich als Lehrerin unterrichte, habe ich nicht sofort das Feedback. Ich sehe auch nicht die Ergebnisse, nur einige La\u0308cheln. Aber, ob ich die Menschen wirklich effektiv unterrichte, ob es bleibt und sie einen Nutzen aus dem Unterricht ziehen, sehe ich selten, insbesondere nicht online. Aber wenn ich mit Glas arbeite, sehe ich das Ergebnis meiner Arbeit sofort oder nach einigen Stunden. Es zerbricht, wenn ich es nicht gleichma\u0308\u00dfig gedreht habe. Dann kommen Risse und du kannst es wegwerfen. Das wei\u00df ich aber erst nach 5 Stunden, wenn es aus dem Ofen kommt. Was ich gelernt habe, ist meine Fehler zu akzeptieren. Ich werde nicht hysterisch \u2013 ich stelle fest, betrachte und bedaure. Ich habe gelernt, Dinge wegzuwerfen, in viel Arbeit gesteckt habe."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Ich habe gelernt, sich mit offensichtlichen Fehlern auseinanderzusetzen. Wenn Glas zerbricht, kannst du nicht sagen \u201ePah, ich habe es trotzdem gut gemacht.\u201c Nein, du hast es schlecht gemacht. Ob die Ursache ein Luftzug war oder irgendetwas anderes, das ist vo\u0308llig egal, weil es nicht erfolgreich war."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Wa\u0308hrend Arbeit mit der Flamme kann ich Dinge vera\u0308ndern und reparieren, aber wenn ich etwas in den Ofen stelle, kann ich es nicht mehr beru\u0308hren. Es bleibt, wie es ist. Wenn es sich 1 mm bewegt, wa\u0308hrend du die Tu\u0308r am Ofen schlie\u00dft, kannst du schon nichts mehr machen. Fu\u0308r mich ist diese Kunst wie ein psychologisches Verfahren, das mich trainiert und geistig entwickelt."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Ich konnte einen Traum erfolgreich realisieren"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Ich konnte einen Traum erfolgreich realisieren. Die Leute sind bereit Geld fu\u0308r das auszugeben, was sie sehen. Aber gleichzeitig muss ich mich mit den Misserfolgen auseinandersetzen. Das gibt einem eine viel gesu\u0308ndere Selbsteinscha\u0308tzung als beispielsweise zu unterrichten und in einer Fu\u0308hrungsrolle zu sein, bei der niemand das Recht hat, dich zu kritisieren oder sich nicht traut, dich zu kritisieren. Du kannst also denken, dass du perfekt bist. Jetzt habe ich einen wirklichen Spiegel im Leben, dass ein Fehler ein Fehler ist. Das ist etwas, dass du in einer anderen Position nicht siehst oder siehst und nicht akzeptierst. Daher fasziniert es mich, farbige Dinge aus Glas zu machen \u2013 in den Niederlanden sogar noch mehr als in Ungarn, weil hier alles grau ist."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Ich habe etwas u\u0308ber mich selbst gelernt und ich arbeite an mir. Wir haben diese Tiffany-Lampe an der Decke. Ich habe sie in fu\u0308nf Tagen ununterbrochener Arbeit hergestellt, die letzten zwei Tage waren ohne Schlaf und an einem Ort. Mein Mann hat sie beim Transport fallenlassen und sie zerbrach. Es war ein Geschenk fu\u0308r ihn. Selbst damit musste ich zurechtkommen, dass eine fu\u0308nfta\u0308gige Arbeit in einer Sekunde zerbricht. Ich habe das in der Form akzeptiert, dass sich sie niemals repariert habe. Sie ha\u0308ngt dort oben."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Ich kann mich nicht vorstellen, es aufzugeben"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Ju\u0308rgen Wulff: Warum bist du beim Glas geblieben, wo du doch so viele andere Dinge wieder aufgegeben hast?"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Ich will Fortschritte machen, ich will den Spa\u00df und ich kann mir nicht vorstellen, dass ich es jemals vollsta\u0308ndig aufgeben wu\u0308rde. Ich wu\u0308rde extrem leiden, wenn man mir die Mo\u0308glichkeit na\u0308hme, nicht mehr damit zu arbeiten."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Hier ein Beispiel. Du siehst hier eine Violine. Ich habe vier Violinen gekauft. Es war nicht einfach, nicht ganz fertige zu kaufen. Ich wollte fehlerhafte Exemplare. Die Meister in den Werksta\u0308tten sagten, dass sie keine fehlerhaften haben, also habe ich halbfertige gekauft, die nicht zu Ende bearbeitet sind. Diese Komposition ist eine Hommage an Vivaldis vier Jahreszeiten. Eine Jahreszeit, der Herbst, ist fertig und die folgende soll der Winter sein. Ich habe bisher nicht die richtigen Glasstu\u0308cke fu\u0308r Winter gefunden, daher bin ich blockiert. Ich habe nicht mit Sommer weitergemacht, bin nicht zu den anderen Jahreszeiten u\u0308bergegangen. Herbst ist fertig, aber ich muss alles vollenden, weil ich die vier Jahreszeiten will, die vier Violinen. Wenn ich das beendet habe, habe ich mehrere gute Ideen. Das sind meine Tra\u0308ume, die ich in Formen aus Glas ausdru\u0308cke."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Mein anderes Dauermotiv sind die Pfauen. Weil sie fu\u0308r mich wichtig sind, umgeben sie mich. Der Pfau, das scho\u0308ne, das pra\u0308chtige farbefrohe Tier, aber gleichzeitig ein sehr gefa\u0308hrliches und a\u0308u\u00dferst aggressives Tier. Sie faszinieren und in vielen meiner Objekte kommen die Pfauen vor."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Oh ja. Jedes einzelne Stu\u0308ck. Etwas aus Glas zu machen ist eine Herausforderung und selbst die gro\u0308\u00dften Ku\u0308nstler es sehr leicht verderben. Du kannst nie sicher sein, dass du Erfolg haben wirst. Das ist jedes Mal ein Sieg. Und das brauche ich, die Besta\u0308tigung und Bewertung, dass es akzeptabel ist, nein oder ja."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Ich habe einen gro\u00dfen Beha\u0308lter, in den ich das hineinwerfe, was ich nicht scho\u0308n finde. Da gibt es sehr scho\u0308ne Beispiele. Ich habe diese Stu\u0308cke weggeworfen, weil sie nicht gelungen sind. Das war im Anfangsjahr. Weil ich verschiedene Glasarten gemischt habe, die falschen Techniken angewandt habe, sind alle diese Stu\u0308cke nichts geworden. Ich habe sie in den Mu\u0308lleimer geworfen. Ich habe ihn sogar selbst an die Stra\u00dfe getragen und mich davon befreit. in der Nacht konnte ich dann nicht schlafen. Ich spu\u0308rte eine Unruhe. Ich verstand, dass ich das weggeworfen hatte, an dem ich gelernt hatte und nicht erfolgreich war. Ich ging also an die Stra\u00dfe, nahm alle Stu\u0308cke zuru\u0308ck und war gleich glu\u0308cklich. In der gleichen Nacht habe ich ein Spiegelrahmen genommen und darauf alle misslungenen Stu\u0308cke geklebt. Dieser Spiegel ist tatsa\u0308chlich eine Sammlung von Fehlschla\u0308gen. Ich bewahre ihn mit Stolz auf. Ich erinnere mich daran, dass ich wei\u00df, warum jedes Stu\u0308ck misslungen ist. Ich habe so ein Kunstwerk aus Fehlschla\u0308gen geschaffen. Du musst verstehen, dass man sogar die Misserfolge aufbewahren und erinnern will. Ich bewahre sie in einem gro\u00dfen Topf auf und mache etwas aus ihnen."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Entscheidungen akzeptieren, die nicht wieder ru\u0308ckga\u0308ngig gemacht werden ko\u0308nnnen"}, {"text_idx": "#000051", "text": "Die Glaskunst hat mich gelehrt, eine Entscheidung akzeptieren, die nicht wieder ru\u0308ckga\u0308ngig gemacht werden kann. Ich brauche keinen Psychologen. Ich zahle fu\u0308r das Glas. (lacht) Ich kann die Abla\u0308ufe in mir selbst beobachten, analysieren, sie verstehen und u\u0308ber Fehlschla\u0308ge und Erfolge mit meinem Mann und meinen Freundinnen sprechen."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Ju\u0308rgen Wulff: Ich habe Menschen kennengelernt, die das Gefu\u0308hl haben, dass in ihnen auch ein Herzensprojekt schlummert, aber sie sind unsicher, was es ist, und deshalb unternehmen sie auch nichts. Was ra\u0308tst du diesen Menschen?"}, {"text_idx": "#000053", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Ich rate jedem, dass wenn er bereits u\u0308ber etwas fu\u0308r ihn Interessantes nachdenkt, das gemacht oder ausprobiert werden will, den Gedanken eine Weile abzuwa\u0308gen. Monate, Jahre, abha\u0308ngig von dem Zeitraum, der zur Verfu\u0308gung steht, aber schlie\u00dflich einen Zeitpunkt festzulegen und innerhalb dieser Zeit etwas dafu\u0308r zu tun, um fu\u0308r sich selbst den Beweis anzutreten und nicht irgendeine Fantasie ewig hin und her zu schaukeln, weil das keinen Sinn ergibt. Das ist dann eine Illusion. Ich mag die umsetzbaren Dinge."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Man muss nicht gleich ein Atelier einrichten. Nicht gleich in etwas investieren, lieber in einem Workshop in einem Atelier u\u0308ber ein bis zwei Tage ausprobieren. Die Leute sollten keine Bedenken haben, sich damit auseinanderzusetzen. Sie sollten keine Angst haben, den Traum zu verlieren. Weil die Menschen nicht probieren, verlieren sie den Traum. Wenn der Traum ist, etwas zu machen, muss man sich damit auseinandersetzen. Nicht sofort, man soll ruhig tra\u0308umen. Nach einer Zeit des Tra\u0308umens muss man sich sagen, \u201eUnd jetzt probiere ich es bis zum Ende des Monats aus!\u201c."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Und dann werden sie feststellen, dass es schon gut funktioniert hat, aber nicht ganz. Sie mu\u0308ssen entscheiden, ob sie es fortsetzen wollen, um das Ziel zu erreichen, oder ob sie sich eine andere Sache suchen. Man muss den Mut haben, sich damit auseinanderzusetzen und danach zu entscheiden: Ja, ich tra\u0308ume weiter und mache etwas dafu\u0308r! Oder: Nein, ich muss das aufgeben und andere Tra\u0308ume suchen."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Nur tra\u0308umen hat keinen Wert"}, {"text_idx": "#000057", "text": "Dauernd nur von etwas zu tra\u0308umen, hat fu\u0308r mich keinen Wert. Das ist eine Illusion. Das ist meiner Meinung nach Selbstbetrug. Der Selbstbetrug, einen Traum zu haben. Ich kann davon tra\u0308umen in die Antarktis zu fahren, habe aber weder die ko\u0308rperlichen Voraussetzungen noch das Geld. Diese Tra\u0308ume sind keine Projekte, es sind Tra\u0308ume und sie bleiben ewig nur Tra\u0308ume. Diese Tra\u0308ume na\u0308hren die Menschen nicht, diese Tra\u0308ume betru\u0308gen sie. Sie haben nur den Sinn, dass man sich mit Dingen tro\u0308stet, die nicht real sind. Fu\u0308r mich ist ein Herzensprojekt nicht nur zu tra\u0308umen, sondern auch etwas zu machen. Umsetzen, sonst ist es nur eine Fantasie."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Pruvu g\u0302in por vi mem"}, {"text_idx": "#000062", "text": "Ju\u0308rgen Wulff: Bonvolu mallonge prezenti vin mem kaj vian profesian vojon."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Mi estas Katalin Kova\u0301ts, mi estas hungarino, naskig\u0302is en Hungario de hungaraj gepatroj. La patrino estis padagogo, sed en la familio de mia patro estis de kvin au\u0306 ses generacioj retro estis pedagogoj. Do estas nature, ke mi sekvis tiun vojon kaj ankau\u0306 mia fratino. Ni estas c\u0302iuj pedagogoj iel \u2013 profesie au\u0306 instinkte. Mi log\u0302is proksime al Budapes\u0302to en iu minoritata slovaka vilag\u0302o, sed ni estis hungaroj tie. La patrinon ne lernis la hungaran, estante instruisto en la vilag\u0302o la patro estis hungaro sed komprenis la slovakan. Tiu punkto jam, log\u0302i kiel hungaro-minoritato en minoritata vilag\u0302o en Hungario donis iun interesan komencon de mia lingvistika kariero. Imagu, en lernejo c\u0302iam estis slovaka leciono por la vilag\u0302anoj. Mi devis c\u0302eesti sed ne devis partopreni. C\u0302eesti por ke mi ne perdig\u0302u en la koridoro. Mi estis tie sed la gepatroj bedau\u0306rinde ne devigis min studi la slovakan. Tamen, kio eniris eliris, do mi komprenis baze, sed mi bedau\u0306ras ke mi ne studis g\u0302in vere."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Poste, kiam mi ekkonis pri Zamenhof kaj ideoj ke estas pluraj lingvoj en Bjalistoko kaj la komprenig\u0302o, iel devis esti nature alveni al Esperanto lau\u0306 mi sento. Mi studis en pluraj mezlernejoj matematikon speciale, poste la anglan speciale altnivele, sed diplomig\u0302is unuarange kiel instruisto pri matematiko kaj rusa lingvo. Poste la rusa en 89 farig\u0302is tute malutila diplomo, do mi malkovris dume Esperanton kaj mi finis ankau\u0306 la studojn universitatajn pri Esperantologio. Tio estis mia tria diplomo."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Poste, Esperanto ne estis tiel facile instruebla, do mi ankorau\u0306 havis nur unu kruron, matematikon, kiu ne utilis por mi. G\u0302i validis nur por elementaj lernejoj sed mi jam laboris kiel lektoreto de universitato, do mi farig\u0302is preskau\u0306 ne kvalifikita por mia posteno. Do mi studis, finstudis kaj akiris diplomon ankau\u0306 pri la itala lingvo. Mi havas kvar diplomojn, tri lingvojn \u2013 rusa, Esperanto kaj la itala \u2013 kaj aldone matematikon, kaj mi ankau\u0306 doktorig\u0302is pri la propedeu\u0306tika valoro de Esperanto por hungaraj infanoj kiuj lernas la italan lingvon."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Mi laboris en elementa lernejo, iom c\u0302efe en pedagogia altlernejo, trejnante instruistojn pri la rusa lingvo kaj poste pri la itala lingvo. Antau\u0306 dudek jaroj mi forlasis la landon pro \u201ekorprojekto\u201c, estis mia edzo \u2013 la granda korprojekto. Mi forlasis mian antau\u0306an familion, venis al Nederlando, kie mi ne plu trovis laboron c\u0302ar mi estis tro kvalifikita: kvar diplomoj, doktorig\u0302o, c\u0302io sen vere bone koni la anglan kaj la nederlandan por labori. Fakte mi malfacile trovintus laboron kaj tiel mi kreis por mi laboron pere de Esperanto."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Laboron, ke mi povas labori, sed aliflanke iun mallaboron c\u0302ar mi ne povas vere gajni monon. Do estas interesa situacio, sed mi plene plong\u0302is en tio kaj mi laboras kvinoble ol laborus kun diplomoj en iu entrepreno au\u0306 lernejo. Iel tiel estis la kariera vidpunkto. De dudek jaroj mi ne estas ligita al iu laborloko, sed mi estas, mi diru, profesia Esperantisto kiu dudek jarojn laboros nur por tio, iom gajnas, sed mi mem decidas kion mi faras, bons\u0302ance. Esti propra c\u0302efo estas la plej terura afero, c\u0302ar mi estas terura c\u0302efo kiu ekspluatas subulon."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Ju\u0308rgen Wulff: Vi ekspluatas vin mem. C\u0302u vi dirus ke Esperanto en la komenco jam estis korprojekto por vi au\u0306 c\u0302u g\u0302i pli kaj pli ig\u0302is via korprojekto, c\u0302ar estis ja neceso ke vi gajnu monon. Vi havis ja tiun diplomon pri Esperanto kaj interesig\u0302is vin la lingvo kaj la ideo, sed tio ne nepre signifas ke g\u0302i estas io kion vi vere el la fundo de via koro volas fari."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Do fakte, absolute korprojekto ekde mia deka jarag\u0302o. Tiam mi la unuan fojon au\u0306dis pri g\u0302i \u2013 oni povas paroli kun aliaj homoj, tute ne estis laboro au\u0306 vojag\u0302o. Sopiro al renkontig\u0302oj kaj inters\u0302ang\u0302oj. Farig\u0302is pli kaj pli. En Hungario studi Esperanton kaj akiri diplomon ne rilatis al kariero sed oficialigis sian manion au\u0306 hobion estis eblo kaj mi faris tion sed tute ne pensante pri laboro kiel mongajna rimedo. Sed kial mi tamen kreis fakon en mia pedagogia altlernejo estis por stabiligi la situacion. Fakte, kion mi faris kaj faras por Esperanto ne estas io por fari por mi mem sed por fari por tiu idealo ke g\u0302i firmig\u0302u en la mondo. Mi volas servi kaj disvastigi g\u0302in por ke aliaj havu g\u0302in, rekonu g\u0302in, KER-ekzameno en Strasburgo, iel oficialigi. Ne estis por mi mem, sed estis por g\u0302i, estas kvazau\u0306 disvastigi iun tre bonan ideon por ke aliaj profitu el g\u0302i. Tial la tuta fluo estis inverse al normale. Ne individuaj celoj sed g\u0302uste por la projekto, por g\u0302ia statuso kiu devus firmig\u0302i."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Ju\u0308rgen Wulff: Vi havas kvar diplomojn. Tio sonas por kiel homo kiu havas multajn talentojn. Mi scias ke vi ankau\u0306 estas artistino. C\u0302u tio ankau\u0306 estas korprojekto \u2013 eble eta, ne tiel granda ke vi volas servi por la mondo, por la paco, por la homoj, sed por vi mem, por ke vi havu ion kio esprimas vin mem, vian amon, vian animon."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Por ke vi komprenu tion, estas necesa ke vi komprenu ke mi tute ne estis talenta en artoj. Kiam mi estis lernejano, mi devis pagi per mia intermang\u0302eto al amiko kiu desegnis en la leciono c\u0302iufoje la martelon, la skatolon, la kubon \u2013 tiu estis tasko kiun mi tute ne kapablis. Mi tamen estas karaktere persono kiu malfacile akceptas siajn mankojn. Mi volas venki min mem kaj pruvi ke mi kapablas. Tial mi kudris unusolan robon, mi trikis unusolan puloveron. Ne estis mia fako, sed mi sukcesis. Tiel mi provas provi min en multaj aferoj. Mi bakas panon por ec\u0302 vidi tion. Mi emus iri por tri, kvar tagoj preskau\u0306 al c\u0302iu profesio. Fari g\u0302in, vidi kio g\u0302i estas, kompreneble ne por poste praktiki sed por kompreni. Tiel estis iel kun la arto kaj precipe per vitro. Mi fascinig\u0302is pri la materialo de vitro kiu estas tre firma, tre stabila, tamen rompig\u0302ema. Do estas iu kontrau\u0306diro el tio. Tre firman aferon vi povas rompi kaj poste krei ion. Unue allogis min la mozaikoj. Nur post dek jaroj mi komprenis, ke tio absolute respegulis mian vivon. Kiam mi finkonstruis ion, mi havis bonan log\u0302ejon au\u0306 laboron, mi tuj forlasis kaj serc\u0302is alian por novaj defioj. Do fakte mi detruas la bone funkciantajn, s\u0302ang\u0302as por denove havi celojn kaj defiojn. Iel la mozaiko estas tio kaj Patchwork same, kiun mi faris. Mi havas tutan tekstilpecon, tutan parton de vitro, kiun vi disrompas au\u0306 distondas por krei el g\u0302i novan. Kiel lasi bonan funkciantan familion kaj rekrei novan. Do mi nur poste rimarkis ke mia tuta vivo estas kiel Patchwork au\u0306 mozaiko. Bona, preta afero ekzistas kiun vi rompas kaj rekreas, kaj tio karakterizas min same."}, {"text_idx": "#000072", "text": "La vitro allogis min kiam estis pli malpli dudek, tridek jara sed apliki vitroarton kostas enorme multe. En Hungario mi ne havis. Mi havintus spacon por g\u0302i en tiama log\u0302ejo sed ne la monon investi por iloj kaj entute eniri."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Antau\u0306 ses, ok jaroj mi havis vere grandan krizon c\u0302i tie en Nederlando, c\u0302ar oni volis forpreni de mi edukado.net, kiun mi kreis kaj la asocio ESF simple volis akapari kaj komplete regi kion mi kreis kaj mi regis g\u0302is tiam. En tiu psika krizo mia edzo diris, \u201eHej vekig\u0302u, ne sinku en tiu krizo. C\u0302u vi havis ion en via vivo kion vi ne povis realigi? Do, ni rigardu.\u201c Mi diris, \u201eMi c\u0302iam volis labori pri vitro.\u201c Do ene de du tagoj li serc\u0302is atelieron, dutagan kurson, ke mi forgesu mian grandan deprimig\u0302on kaj mi iru fari vitroartaj\u0302on. Ne estis granda investo sed tamen io."}, {"text_idx": "#000074", "text": "Oni akceptis min, iu majstro, kiu diris, ke por du tagoj mi povas fari pli malpli 30\u00d730 cm grandan vitropecon. Mi diris tuj mi volas 50\u00d750 cm. Li diris ne, mi diris ne, kaj fine mi venkis por fari mian projekton. Ekde tiu momento mi estis fascinita. Mi unue investis por Tiffany-tekniko, poste al vitraloj, poste al fandado de vitroj. Nia tre malgranda log\u0302ejo plena je pli malpli du mil libroj kaj infano kaj c\u0302io, nun pli ol 50 procente estas okupata de vitroj. Pecoj grandaj, tabloj, materialoj, mas\u0302inoj. Mi investis el ne-ekzistanta mono, c\u0302ar mi pruntis, ricevis multon por ke mi povu plu kaj plu iri kaj provi c\u0302iun teknikon. Mi mem studis per YouTube-filmoj \u2013 sufic\u0302e dang\u0302ere c\u0302ar oni ne klarigis c\u0302ion, ke en la fornon oni metas ion sed oni elprenu per gantoj. Oni ne montris c\u0302iujn dang\u0302erajn aferojn, sed mi sukcesis atingi en la vitrokampo nivelon sufic\u0302e altan por memlernanto. Poste mi studis en vitroakademio unu jaron, c\u0302ar ili havis grandan fornon, kiun mi ne povis fari hejme. Iel magalomanie mi altirig\u0302is al grandaj projektoj. Sed nun mi havas ec\u0302 la grandan fornon kiu estas pli granda ol bankuvo. Mi iris plu kaj la esenco estis ke mi jes ja realigis iun dudek-jaran revon \u2013 mia edzo kaj filo malpli sed tamen toleris kaj subtenis en tio. Finance estas kompleta katastrofo c\u0302ar la investo estas multe pli granda ol la materia profito, sed psike g\u0302i estas ekstreme bona terapio, c\u0302ar mi kiu tute ne estis mane talenta povas produkti aferojn, ke post c\u0302iu fojo mi mem rigardas kaj miras: \u201eC\u0302u mi faris tion?! C\u0302u mi sukcesis?\u201c Kion la observantoj de miaj aj\u0302oj, objektoj fakte diras ke la fantazio, la kolorric\u0302eco, la diverseco de broc\u0302oj, ne nur de orelpendaj\u0302oj, ne nur de teleroj, sed c\u0302io, tiu varia bunta serio fakte fascinas la homojn sed pleje min mem. Kion g\u0302i ankorau\u0306 donis, mi estas traktata ne-talenta kaj tamen faras ion per miaj manoj kiuj antau\u0306 dek-du jaroj estis paralizitaj. Mi havis virusan infekton, paralizig\u0302is komplete, mi devis relerni paroli, pas\u0302i, movi min. En la tekniko de lamp work, de perlofarado per torc\u0302o, vi devas turni aferojn, havas varmon kaj komence tute ne kapablis fari tion. Ankau\u0306 tion mi venkis ke per la torc\u0302o kaj varmo mia mano denove funkcias. Do terapio fizika kontrau\u0306 paralizig\u0302o."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Mi lernis akcepti, kion mi ne povis fari facile en mia faka laboro, la vera laboro. Akcepti konfrontig\u0302on kun evidenta eraro c\u0302ar se frakasig\u0302as vi ne povas diri, \u201ePah, mi tamen bone faris.\u201c Ne, vi malbone faris. C\u0302u estis vento, c\u0302u estis io alia, tute ne gravas kial, g\u0302i ne sukcesis. Por mi estas unu parto ke mi povis realigi revon kaj estas sukcesa lau\u0306 la vido \u2013 mia edzo c\u0302iam admiras c\u0302iufoje c\u0302iujn aferojn \u2013 ke homoj pretas se ili vidas elspezi monon por tiuj aferoj. Sed samtempe mi mem devas konfrontig\u0302i kun la malsukcesoj. Donas multe pli sanan memtaksadon ol ekzemple instrui kaj esti en c\u0302efa rolo kiam neniu rajtas vin kritiki kaj ne kurag\u0302as vin kritiki. Do vi povas pensi vin perfekta. Nun mi havas iun veran spegulon en la vivo ke eraro estas eraro nigra-blanke kiun en aliaj pozicioj au\u0306 vi ne vidas au\u0306 vi vidas sed ne akceptas au\u0306 kiu ajn kombino povas esti. Kaj por tio tiu korprojekto fari vitrajn aferojn kolorajn tre fascinas min, en Nederlando ec\u0302 pli ol en Hungario c\u0302ar c\u0302i tie c\u0302io estas griza."}, {"text_idx": "#000077", "text": "Mi lernis ion pri mi mem kaj trejnig\u0302as. Vi povas ekzemple vidi c\u0302i tie iun lampon, estas iu Tiffany. Mi faris g\u0302in dum kvin tagoj senc\u0302ese, la lastaj du estis sendorme en unu loko, kaj mi edzo tus\u0302is g\u0302in, portis g\u0302in kaj faligis g\u0302in kaj rompis. Estis donaco por li. Ec\u0302 tion mi devis trakti, ke iu kvintaga laboro en sekundo rompas. Mi akceptis g\u0302in tiel ke mi neniam riparis. G\u0302i pendas tie."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Mi diras al vi, ke tiu korprojekto enorme multe donis al mi \u2013 mi havas almenau\u0306 tri mil pecojn da vitroproduktoj \u2013 de malgranda juvelo al granda fenestro. Tio estas unu flanko. Mi ne povas vendi c\u0302ar mi ne havas tempon por iri al bazaroj. Mi ne havas tempon bone manag\u0302i tion. Eble iam kiam mi nenion havos mi pagos panon per tiuj aferoj. C\u0302ar se mi havas tempon mi preferas produkti au\u0306 se ne eblas, paroli pri g\u0302i."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Gravis ke mi faris ion pri kiu NENIU pensintus ke mi povas fari, ec\u0302 mi mem ne. Estis pruvo por mi mem pri kapabloj, grandega fantazio. Kio estas interese kaj eble ne tute same en aliaj agadoj, ke ekzemple mi komencas en la fajro kaj mi volas fari iun perlon nigran-blankan au\u0306 tiel dekoritan kaj la fina rezulto estos rug\u0302a kaj flava kaj tute alia formo ktp., ke dum la agado se vi eraras vi povas ripari kaj fine vi alvenas al TUTE alia afero. Estas pli malpli ke iu verkisto komencas poemon kaj alvenas al dramo au\u0306 komencas dramon kaj alvenas al kanzono. Iel tiel mi povas s\u0302ang\u0302i la tutan proceduron. Tio ekstreme plac\u0302as al mi. G\u0302i instruis ankau\u0306 al mi esti multe pli fleksa. Dum la proceduro mi povas s\u0302ang\u0302i aferojn, dum la torc\u0302o-laboro, ne en la forno. Se mi metas ion en la fornon, mi ne plu povas tus\u0302i g\u0302in. Restas kiel estas. En la sama arto mi povas iri du aferojn. Iron kiun vi tute ne povas influi kaj tus\u0302i plu, kiu estas kiel vi decidis kaj se milimetron pus\u0302ig\u0302as dum vi fermas la pordon de la forno jam vi nenion povas fari. Kaj en la alia vi povas fari el globeto kubeton kaj kion ajn. Ankau\u0306 tio estas mirinda afero."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Ju\u0308rgen Wulff: Tio s\u0302ajne ankau\u0306 estas la kialo ke tamen fascinas vin post tiom longa tempo. Vi diris ke vi bakis panon por montri ke vi kapablas fari tion. Mi ofte ankau\u0306 faras aferojn, nur por pruvi ke mi kapablas fari tion, do ni similas iel. Sed la vitrolaboro restas c\u0302ar estas tiu ambigueco de iu frakasebla tamen fleksebla materialo kaj la diversmaniera agado. El vitro oni povas fari diversajn aferojn \u2013 vi montris al mi Tiffany-lampon, juvelojn el vitro ktp. Do la fascino restas. Se oni havas korprojekton mi konas multajn homojn, kiuj komencas ion kaj post iom da tempo forlasas c\u0302ar la motivigo ne estas la treno kiel vi diris \u2013 ili ne sentas tion. Kial vi restis c\u0302e la vitro kaj ne c\u0302e la aliaj aferoj."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Mi ne povas nun vere analizi. Mi restis eble c\u0302ar mi jam investis TIOM da mono ke mi havas tiom da bazan materialon. C\u0302i tie staras, kus\u0302as grandaj plankoj de vitroj. Kion mi faru, mi devas prilabori ilin. Mi havas investitajn plurdekmil eu\u0306rojn, la mas\u0302inoj kaj aparatoj. Mi ne povas diri al mia edzo, \u201eHo, mi ne plu volas fari!\u201c Tio estus tre racia klarigo. Sed mia edzo estas tia ke li dirus, \u201eNi vendu, ni forj\u0302etu, ni liberig\u0302u. Ni havus c\u0302ambron por finfine sidi. Bonege, vi c\u0302esu!\u201c Do vers\u0302ajne tio ne estas la kialo. Mi volas progresi, mi volas la g\u0302uon kaj mi ne povas imagi ke mi komplete forlasas tion. Mi EKSTREME suferus se oni forprenus de mi la eblon ke mi ne vidu ilin, ke mi tus\u0302u. Jen ekzemplo. Vi vidas c\u0302i tie violonon. Mi ac\u0302etis kvar violonojn. Ne estis facile ac\u0302eti ne tute pretajn. Mi volis fus\u0302itajn. La veraj majstroj en la atelieroj diris ke ili ne havas fus\u0302itajn, do mi ac\u0302etis duonpretajn kiuj ne havas la finon. Tiu komponaj\u0302o estas omag\u0302o al Vivaldi \u201eLa kvar sezonoj\u201c. Do unu sezono pretas kaj la sekva mi decidis estu vintro. Mi ne trovis la plej bonajn vitropecojn por vintro do mi blokig\u0302is. Mi ne iris al somero, kaj ne iris al la aliaj. Au\u0306tuno pretas, sed mi devas finfari tion, c\u0302ar mi volas la kvar sezonojn, la kvar violonojn. Sed kien mi metos poste, mi ne scias. Do, la revoj restas. Kiam mi finos tion, mi havos plurajn bonajn ideojn. Miaj revoj iel montri min estas fakte en la formo de vitroj."}, {"text_idx": "#000083", "text": "Ju\u0308rgen Wulff: Kaj tio ankau\u0306 estas la motivigo. Kio motivigas vin malgrau\u0306 ke vi ne tiom vendas, malgrau\u0306 ke vi ne estas agnoskata kiel granda artistino. Oni bezonas grandan motivigon en si mem por dau\u0306rigi la tuton. Vi trovas tion c\u0302iam en vi mem c\u0302ar vi havas tiujn revojn kaj ideojn kiuj trenas vin."}, {"text_idx": "#000084", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Jes, estas iu esprimformo. Eble pro la instrumentoj estas ke mi s\u0302atas muzikon sed mi absolute ne povas distingi au\u0306 bone memori. Do mi fascinig\u0302as por la muziko, mi ekstreme s\u0302atus kanti au\u0306 muziki. Mi ne kapablas. Malgrau\u0306 sesjara pianludado mi opinias min nulo. Sed tamen unu el la revoj estas fari tiujn violonojn. La neatingeblajn en iu senco mi volas fakte venki per alia maniero. Miaj violonoj neniam donos muzikon kiel mi mem ne donas, sed estos belaj. Lau\u0306 mi la plej granda instigo estas krei au\u0306 venki ion kion vi ne kapablas. Tion la aliaj pensas ke vi ne kapablas, vi mem pensas ke vi ne kapablas, sed vi strebas fari kaj alimaniere mi uzos la violonojn. Do mi faras ion pri violonoj. Tio estas eble memtrompo sed lau\u0306 mi miaj violonoj estos absolute fascinaj ec\u0302 por muzikisto kiu ludas violonon. Iel estas metamorfozo de tiuj aferoj. Tio tiras min."}, {"text_idx": "#000085", "text": "Mia alia dau\u0306ra motivo estas la pavoj. C\u0302ar ili estas gravaj por mi, ili c\u0302irkau\u0306as min. Pavo, la bela, la pompa besto kun koloroj sed tamen tre dang\u0302era kaj tre agresema besto. Ili estas ekstreme agresemaj. Do ili fascinas kaj en multaj miaj objektoj la pavo revenas. Estas kelkaj fiksaj motivoj kiuj en diversaj formoj revenas. Tiujn mi volas realigi sed mi ne volas pavojn fari en mil ekzempleroj en diversaj formoj."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Ju\u0308rgen Wulff: C\u0302u vi dirus ke estas ankau\u0306 venko kontrau\u0306 vi mem?"}, {"text_idx": "#000087", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Ho jes. C\u0302iu peco. C\u0302iu, c\u0302ar fari ion el vitro estas defio kaj ec\u0302 la plej grandaj artistoj povas fus\u0302i. Tre facile. Vi neniam povas certi ke vi sukcesos. Neniu. Neniu kaj tio estas c\u0302iufoje venko. Kaj tion mi bezonas, konfirmon kaj akceptite ne \u2013 jes, sed mezurig\u0302i."}, {"text_idx": "#000088", "text": "Ju\u0308rgen Wulff: Vi tuj havas tiun Feedback kiel vi diris antau\u0306e, la rezulton kaj vidas kaj ne estas iu griza afero, estas nigra au\u0306 blanka, estas jes au\u0306 ne, estas sukceso au\u0306 malsukceso."}, {"text_idx": "#000089", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Jes kaj mi havas grandan ujon kien mi forj\u0302etas kiun mi ne opinias bela. Estas tre bonaj ekzemploj. Jen la fiaskoj. Mi forj\u0302etis tiujn pecojn c\u0302ar ili ne sukcesis. Estis en la komenca jaro. Pro miksado de diversaj vitroj, pro teknikoj c\u0302iuj pecoj estis fus\u0302aj. Mi forj\u0302etis en la rubujon, mi ec\u0302 portis sur la straton, do mi liberig\u0302is. Kaj nokte mi ne povis dormi. Mi ne sciis kial mi havis maltrankvilon. Mi komprenis ke mi forj\u0302etis tiujn per kiuj mi lernis kaj ne sukcesis. Mi reiris al la strato, reprenis c\u0302iujn pecojn, jam estis felic\u0302a kaj en la sama nokto mi prenis tiun kadron de spegulo kaj gluis c\u0302iujn fus\u0302aj\u0302ojn. Tiu spegulo estas fakte kolekto de fus\u0302pecoj. Mi fiere konservas g\u0302in. Mi memoras ke mi scias kial mi fus\u0302is tion kaj tion. Do fakte mi faris artaj\u0302on ec\u0302 el la fus\u0302aj\u0302oj. Multaj volas ac\u0302eti c\u0302ar mi prenas al bazaroj ke ili povu vidi sin mem en la juveloj. Kaj ili volas ac\u0302eti, sed mi diras \u201eNe, estas c\u0302iu rompita.\u201c Ke vi komprenu ke ec\u0302 la fus\u0302aj\u0302ojn oni volas gardi kaj memori. Mi gardas ilin en iu granda poto kaj faras ion el g\u0302i, sed kelkajn mi nur malfermas kaj forj\u0302etas."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Do, oni povas liberig\u0302i kaj tion oni devas lerni. Imagu verki libron. Vi komprenas ke vi ne sukcesis. C\u0302u vi vere povas forj\u0302eti? Ne estas tiel ke vi gardas la dig\u0302itan version, sed komplete forj\u0302eti el nia vivo. C\u0302u oni povas fari tion kun multaj aferoj? La vitroarto instruis al mi ankau\u0306 tion. Akcepti decidon nerefareblan c\u0302ar la au\u0306to forprenas krom tiu kiam mi ankorau\u0306 volis havi memoraj\u0302ojn. La s\u0302ang\u0302ig\u0302o en la dau\u0306raj proceduroj estas ekstreme grava kaj mi opinias ke de tiuj ses, sep jaroj ekde kiam mi okupig\u0302as pri tio, mi multe lernas pri mi mem. Mi ne bezonas psikologon. Mi pagas por la vitro. (ridas) Mi povas observi la procedurojn kiuj iras en mi mem kaj analizi kaj kompreni kaj paroli pri fiaskoj kun mia edzo kaj miaj amikinoj."}, {"text_idx": "#000091", "text": "Vi demandis c\u0302u oni forlasas aferojn. Dume mi prenis aliajn branc\u0302ojn, ekzemple pentrado de silko. Estas sufic\u0302e nova unujara. Mi faras belegajn aferojn sed ne s\u0302ang\u0302as. Mia edzo diras \u201eMalpli dang\u0302era ol la vitroj. C\u0302u vi ne volas transiri. Ni pli facile kunportas al Universalaj Kongresoj silkos\u0302alojn ol vitron. Estas pezo kaj rompis.\u201c Mi diris \u201eNe, vitro restas, eble silko estas ekskurso.\u201c La vitro restas."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Ju\u0308rgen Wulff: Mi konatig\u0302is kun homoj kiuj sentas ke dormetas en ili ankau\u0306 iu korprojekto sed ili ne certas kio estas kaj ili ec\u0302 ne faras ion. Ili ne elprovas ion. Kion vi diras al tiuj homoj, kiuj sentas en si ke ili ne estas kompletaj, iel, mankas io sin esprimi. Do kion vi, kiu tiel multe provis, elprovis kaj pruvis ke vi kapablas, konsilas al tiuj homoj?"}, {"text_idx": "#000093", "text": "Katalin Kova\u0301ts: Mi dirus eble, c\u0302e ili ankorau\u0306 ne estas korprojekto sed iu deziro, revo por realigi ion. C\u0302ar se estas jam korprojekto ili devas fari ion, do almenau\u0306 projekti. Mi prenu ekzemplon el mi propra vivo. Mi volis ekzemple per argilo fari potojn. G\u0302i restas ankorau\u0306 ke IAM mi volas fari ion. Mi revas pri tio, sed nenion faris. Do kial? C\u0302u mi timas realigi au\u0306 investi? Mi konsilus al c\u0302iu ke se ili jam pensas pri io farenda, provenda eble interesa por ili, ili povas luli la penson en iu periodo, monatojn, jarojn \u2013 dependas de la tempospaco de la homoj- sed fine difini iun daton ke ene de tiu tempo mi faros ion por tio por pruvi por mi mem por ne luli iun fantazion eterne, c\u0302ar tio ne havas sencon. Tio estas iluzio. Mi s\u0302atas la realigeblajn aferojn."}, {"text_idx": "#000094", "text": "Oni ne devas mem krei atelieron. Mi unue iris c\u0302e iu provi unu tagon c\u0302u mi kapablas turni. Estas stulte investi, sed iu unutaga, dutaga Workshop au\u0306 ateliero por provi. Ili ne timu konfrontig\u0302i, ili ne timu eventuale perdi la revon. C\u0302ar la homoj ne provas, c\u0302ar tiam ili perdas la iluzion kaj la revon. Se la revo estas iam fari ion, oni konfrontig\u0302u kun tio. Ne tuj, oni devas revi. Post revperiodo oni diru, \u201eKaj nun g\u0302is fino de Junio mi provos.\u201c (batas sur la skribotablon) Kaj poste ili komprenu ke iris bone sed ne tute. Ili devas decidi c\u0302u dau\u0306rigi por atingi la celon au\u0306 c\u0302u akcepti \u201eHa, eble mi serc\u0302u alian aferon. Eble mi j\u0302etu min per paras\u0302uto de la c\u0302ielo.\u201c Oni kurag\u0302u konfrontig\u0302i kaj poste decidi: Jes, mi plu revas kaj faras ion por tio au\u0306 ne, mi devas rezigni kaj serc\u0302i aliajn revojn. C\u0302ar tiuj kiuj dau\u0306re nur revas, por mi tio ne valoras. Tio estas iluzio. Tio estas memtrompo lau\u0306 mi. Memtrompo havi revon. Mi povas revi iri al la Antarkto sed nek fizika, nek mono, nek ... Tiuj revoj ne estas projektoj, estas revoj, restos revoj por eterne. Tiuj ne nutras, tiuj trompas la homojn. Tiuj absolute nur en tiu helpas ke oni konsolig\u0302u pro aferoj kiuj ne estas reale. Por mi, korprojekto estas ne nur revi, sed ankau\u0306 fari ion. Realigi, alikaze estas nur fantazio."}, {"text_idx": "#000095", "text": "D-ro Katalin Kova\u0301ts estas lingvisto, matematikisto kaj vitroartistino S\u0302i naskig\u0302is en Hungario sed nun vivas kaj laboras en Nederlando. Pro sia engag\u0302ig\u0302o por Esperanto UEA en 2010 aljug\u0302is al s\u0302i la titolon \u201eEsperantisto de la jaro\u201c. Kiel artistino s\u0302i intertempe kreis pli ol 3000 vitroartaj\u0302oj kiujn s\u0302i vendas pere de s\u0302ia propra retapag\u0302aro JuveLIna."}, {"text_idx": "#000096", "text": "C\u0302i-tiu intervjuo estis farita kadre de la germanlingva libro \u201eGesagt ist nicht getan\u201c de Ju\u0308rgen Wulff."}]