[{"text_idx": "#000001", "text": "Memoroj meditaj pri la tutmondaj E-kongresoj antau\u0306 50 jaroj en Au\u0306strio....En la jaro 1970, kvaronjarcenton post la Dua Mondmilito okazis kaj la 55a Universala Kongreso de Esperanto en la au\u0306stra metropolo Vieno kaj la 26a Internacia Junulara Kongreso de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO) en Graz, la dua plej granda urbo de Au\u0306strio.Jam la trian fojon lastjarcente okazis UK en Au\u0306strio post 1924 kaj 1936. Elstara eco de la 55a UK estis la inau\u0306gura parolado de la au\u0306stria prezidento, aktiva esperantisto en la intermilita laborista movado, d-ro Franz Jonas en la Viena Stadthalle (urba halo) je la 2a de au\u0306gusto c\u0302eeste de 2000 personoj, komplete en Esperanto!"}, {"text_idx": "#000002", "text": "La foto montras s-anon Jonas, kiam li estis bonvenigata de d-ro Ivo Lapenna, prezidanto de Universala Esperanto-Asocio (UEA) per transdono de florbukedo de 4 geknaboj. Tiu elstara sceno aperis ankau\u0306 sur la frontpag\u0302o de la revuo \u201eEsperanto\u201c de septembro 1970, en kiu aperis la ampleksa raporto pri la programo realigita en la UK. La teamestro de la Internacia Esperanto-Muzeo Vieno, mag. Bernhard Tuider afable disponigis al mi kopie tiun numeron por verki c\u0302i-raporton."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mi partoprenis en Vieno lau\u0306 la kongresa libro kiel germano (KN-ro 51), c\u0302ar tiutempe mi laboris (por 8 jaroj) en la astronomia instituto de la Ruhr-Universitato Bochum.Alig\u0302is 1987 anoj al tiu UK el 45 landoj. Komparo montras, ke tio estis la tria au\u0306stria UK lau\u0306 la membronombro, la sekva au\u0306stra UK en 1992 havis 3033 anojn, preskau\u0306 same multe kiel tiu de 1924 kun 3054 partoprenintoj, multe pli ol la antau\u0306milita Viena UK en 1936 en malfacila tempo povis arigi (854).Necesas mencii, ke 1970 pasis jam 4 jaroj post la skismo en la au\u0306stra Esperanto-movado, kiu estis rezulto de strategia konflikto inter la antau\u0306milita generacio en Au\u0306stria Esperanto-Federacio (AEF) kaj la juna E-generacio c\u0302efe Viena, kiu fondis Au\u0306strian Esperanto-Movadon (AEM) \u2013 reunuig\u0302o okazis nur post preskau\u0306 4 jardekoj. La 55-a UK estis loke organizita do c\u0302efe de AEF (Loka Kongresa Komitato estrata de D-ro Leopold Grimme) kunlabore kun UEA, aparte ties Konstanta Kongresa Sekretario Mikulas Nevan.Ne estas spaco c\u0302i tie por priskribi la okazigon de la kongreso (vidu la menciitan raporton).En mia memoro restas aparte menciinda la fakto ke la diplomatia reprezentanto de Usono dum la inau\u0306guro alparolis la UK en Esperanto! Unuafoje, do unika fakto de rekono. Nekomparebla al la j\u0302usa misnomado de la usona ministro pri defendado Mark Esper, kiu en oficiala komunikoaperis kiel \u201eMark Esperanto\u201c en 2019. Alia memorinda programero estis la Oratora Konkurso dum la Junulara Tago. La temaro elektita de la tiamaj geretorikuloj estis \u201eau\u0306toritatismo, demokratio au\u0306 anarkio en lernejoj?\u201c au\u0306 \u201eC\u0302u la lernejoj edukas la junularon por la estonteco?\u201c au\u0306 \u201eKion volas mia generacio?\u201c. Ne hazarde, c\u0302ar tio ligig\u0302as al la temo de la tuj sekva 26a Internacia Junulara Kongreso de TEJO. Venkinto estis usona junulo Duncan Charters kiu ricevis tial la Pokalon Ivo Lapenna. Nuntempe li estas prezidanto de Universala Esperanto-Asocio!Tuj post la la solena fermo de la Viena UK je la 8a de au\u0306gusto 1970 komencig\u0302is do la TEJO-Kongreso en Graz, kies kongresa libreto frontpag\u0302e montris la temon: \u201eLernejo \u2013 ejo de la revolucio?\u201c. Kaj tio kondukis al okazaj\u0302oj en la Graz-Liebenau -kongresejo, kiuj estis unikaj en la historio de TEJO. C\u0302efkau\u0306zo estis la partopreno de du italaj mao-istoj, kiuj insiste ignoris la demandosignon en la temo kaj komprenis tiun kiel imperativon. Pligravigis la tensioplenan atmosferon konata franca kontrau\u0306revoluciulo. Mi mem verkis poste por la TEJO-j\u0302urnalo \u201eKontakto\u201c, Septembro 1970 dupag\u0302an raporton sub la titolo \u201eAnatomio de klasbatalo en la TEJO kongreso\u201c . Tie aperis ankau\u0306 kopio de loka gazetraporto titolita \u201eKrach bei Kongre\u00df \u2013 Wirbel bei der Esperantisten-Jugend\u201c (vidu foton)."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Kulmino estis la eksplodigo de du bombetoj fare de la italaj ekstremistoj rug\u0302verdaj dum la kongres balo, proteste al la elekto tradicia de \u201eFrau\u0306lino Esperanto 1970\u201c, kia estis elektita Zagreba kongresanino Vesna Stanicic (cetere mia iama, unua fianchino). La dau\u0306ra g\u0302enado kaj konfliktemo de la italaj revoluciuloj kondukis al kontakto de LKK kun la polico. La estraro de TEJO decidis nuligi la kongresanecon de ili kaj sekve eksigis la mao-istojn el Milano el la baroka kongresejo situanta en la suda parto de Graz...."}]