[{"text_idx": "#000000", "text": "Flagoj estas tre gravaj simboloj en nia mondo, ili havas la povon reprezenti kau\u0306zojn, ideologiojn kaj ec\u0302 la volon krei novan landon. La intenco de c\u0302i tiu artikolo estas scii, kio estas preter tiuj simboloj."}, {"text_idx": "#000001", "text": "La flagoj estas simbolaj elementoj, kiuj estis gravaj tra la historio de la homaro. Unue ili estis nur desegnoj, kiuj prezentis familiojn, imperiestrojn, armeojn ktp. La standardoj estis uzata por identigi amikojn, malamikojn, aliancanojn, dang\u0302eron, nobelon au\u0306 reg\u0302on."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Sed hodiau\u0306, kio estas flago? Lau\u0306 vortaro.net, flagoj havas du interesajn signifojn."}, {"text_idx": "#000003", "text": "\u2693 Peco de stamino, de kiu unu flanko estas fiksita al s\u0302nuro, k kiun oni povas hisi k malhisi: diversformaj k diverskoloraj ."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Peco de tolo au\u0306 alia s\u0302tofo ordinare kvadrata au\u0306 oblonga, fiksita al stango, au\u0306 horizontala au\u0306 vertikala, k prezentanta diversajn kolorojn, simbolojn, desegnojn, brodaj\u0302ojn ktp, uzata por ornamo en festoj."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Flagojn la homaro uzis kaj uzas en la plej gravaj eventoj. Landoj uzas ilin por paroli pri siaj nacioj, pri demando sendependon, por batali kontrau\u0306 aliaj landoj au\u0306 homoj."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Flagojn oni uzas por mortigi homojn kaj por helpi aliajn homojn. Ekzitas leg\u0302oj por defendi la flagojn, ekzemple en Dominika Respubliko kaj Usono, interalie. Estas homoj kiuj ploras rigardante flagojn, aliaj kiuj bruligas ilin por montri siajn ideojn kontrau\u0306 registaro, prezidanto, au\u0306 defendi la demokration."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ekzemplo pri tio estas la batalo de belarusa popolo por la demokratio. En Belarusujo la popolo uzis malnovan flagon por batali kontrau\u0306 la nuna registaro. Esperantisto el Belarusujo faris videon klarigante la historion de la rug\u0302a kaj blanka flago, uzata de la popolo dum la manifestacioj kaj de la politikaj rifug\u0302intoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Alia ekzemplo estas la flago el Misisipo. Dum manifestacioj de la afro-amerika popolo en Usono unu el la petoj estis s\u0302ang\u0302i la flagon de la misisipa stato. En tiu flago aperis la flago uzita de la homoj kiuj defendis la sklavecon dum la enlanda milito. En 2020 la registaro nomis komisionon por elekti novan flagon."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Nov-Zelando estas alia ekzemplo. La landa flago de Nov-zelando havas la \u201cUnion Jack\u201d kiel multe el la ekskolonioj de Britio. Lau\u0306 multaj homoj en Nov-Zelando oni devas s\u0302ang\u0302i g\u0302in. La landa registaro proponis novan flagon lau\u0306 la historio de la insulo kaj demandis al la popolo per referendo. La popolo voc\u0302donis \u201cNE\u201d kaj la flago ne s\u0302ang\u0302ig\u0302is."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Kvin bazaj principoj por desegni flagon"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Lau\u0306 la internacia Federacio de Veksilologio ekzistas 5 bazaj principoj kiuj devas inspiri la projektadon de flagoj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Simboleco \u2013 Simboloj, bildoj, koloroj kaj desegnoj devas rilati inter si kaj esprimi tion, kion ili volas reprezenti au\u0306 transdoni."}, {"text_idx": "#000014", "text": "3. Uzu malmultajn kolorojn \u2013 Limigu la nombron de koloroj al ne pli ol tri, kiuj estas bazaj kaj kontrastas inter si. Lau\u0306 tiu regulo la dominika respublika flago estas pli bone ol la Dominika flago."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Sed foje flagoj kun multe de koloroj bone funkcias : ekzemple de tio estas la sud-afrikana flago. En la jardeka 90, Nelson Mandela, kiu prezidis Sud-Afrikon, elektis la plej koloratan flagon de la mondo kaj la Sud-Afriko tre s\u0302atis g\u0302in. G\u0302i hodiau\u0306 estas la oficiala flago de Sud-Afriko."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Malsami al iu ajn alia. \u2013 Ne ripetu la projektadon de ekzistanta flago, krom se tio celas historian, geografian, kulturan rilaton, ktp."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Lau\u0306 tiuj reguloj la japana flago estas, lau\u0306 multaj, unu el la plej bonaj flagaj desegnoj, g\u0302i estas rekonita por c\u0302iuj, havas nur du kolorojn, ne havas skribaj\u0302ojn, kaj estas simbola. La rug\u0302a cirklo parolas pri la naskig\u0302suno en okcidentaj landoj : oni parolas pri \u201cLando de la Levig\u0302anta Suno\u201d."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Veksilologio estas la scienco pri flagoj (konsiderante la koncepton de flago en g\u0302ia plej vasta senco) per c\u0302iuj iliaj aspektoj (la flagoj mem, iliaj signifoj, ilia uzo, ktp.), hodiau\u0306 kaj en pasintaj tempoj. Malgrau\u0306 tio, ke la flagoj estas dokumentitaj de 3000 jarojn antau\u0306 Kristo en C\u0302inio, Veksilologio kiel scienco komencis sian disvolvig\u0302on tutmonde antau\u0306 c\u0302irkau\u0306 50 jaroj. La termino Veksilologio (el la latina vexillum, \u201cflago\u201d kaj la greka logos, \u201cscio\u201d) estis uzita por la unua fojo en 1957 de D-ro Whitney Smith, profesoro pri Politikaj Sciencoj en Boston University, fondinto en 1962 de la Flaga Esplorcentro, kiu povas esti konsiderata la unua centro por veksilologiaj studoj."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Eksistas multe da lokaj, landaj kaj internaciaj asocioj pri flagoj. La plej fama organizo estas FIAV (Fe\u0301de\u0301ration Internationale des Associations Vexillologiques), en esperanto \u201cInternacia Federacio de Veksilologia Asocio\u201d. La Franca Societo de Veksilologio (Socie\u0301te\u0301 franc\u0327aise de vexillologie) estas klera socio fondita en marto 1985, kiu celas popularigi en Francio la studadon de c\u0302iuj temoj pri flagoj."}, {"text_idx": "#000021", "text": "En multaj landoj la veksilologiaj asocioj estas konsultitaj por la landa/loka/regiona registraroj por designi flagojn."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Kompreneble ne c\u0302iuj flagoj sekvas la bazajn principojn de veksilologio por designi flagojn. En la veksilologia movado eksistas multaj interesaj faktoj pri flagoj. Sube ni povas trovi plurajn:"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Kiu estas la plej antikva landa flago?"}, {"text_idx": "#000024", "text": "La Dana flago estas la plej malnova en la mondo. Ekde 1219 ni havas skribaj\u0302ojn pri tiu flago kaj en 1559 la reg\u0302o Federiko la 2-a de Danio ordenis uzi tiun flagon oficial-maniere. Multaj nordlandaj flagoj inspirig\u0302is de la dana flago"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Kaj la plej nova flago estas la Libia flago adoptita en 2011."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Preskau\u0306 c\u0302iuj flagoj en la mondo estas rektanguloj sed ne c\u0302iuj. Eksistas 3 interesaj landaj flagoj kiuj ne estas rektangulaj. La flago de Svislando kaj dela vatikana urbo estas kvadrataj. Aliflanke ni havas la flagon de Nepalo, c\u0302i tiun flagon havas kvin flankojn. Ekzistas nerektangulaj flagoj en aliaj regionoj, lokoj, kiel la ohia flago."}, {"text_idx": "#000027", "text": "La koloro, la koro de la flagoj."}, {"text_idx": "#000028", "text": "La koloroj estas unu el la plej gravaj partoj de la flagoj. 70% de la landoj havas unu el tiuj tri koloroj: rug\u0302a, blua au\u0306 blanka. Kaj el la tri, rug\u0302a estas la plej ripetita, c\u0302e 30,3% de la flagoj, lau\u0306 la portalo Statista, kiu entute konsideris la flagojn de la 193 membrolandoj de Unuig\u0302intaj Nacioj. Nur ok landaj flagoj ne uzas nek rug\u0302an nek bluan, Kipro, Nig\u0302erio, Nig\u0302ero, Sau\u0306da Arabio, Pakistano, Jamajko, Irlando, kaj Eburbordo."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Unu el la plej interesa fakto pri la koloro estas pri la filipina flago. La Filipinoj s\u0302ang\u0302as la koloron de sia flago se estas milito. La kutima flago el Filipinoj estas blua, supre, kaj rug\u0302a, malsupre sed la ordo s\u0302ang\u0302ig\u0302as, se la lando estas en milito : g\u0302i ig\u0302as rug\u0302a, supre, blua sube."}, {"text_idx": "#000030", "text": "La nura landa flago kiu havas du flankoj estas la de Paragvajo."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Multaj flagoj estas inspiritaj de aliaj. La centr-amerikaj flagoj estis inspiritaj de la Argentina flago c\u0302ar Argentino helpis ilin dum iliaj sendependaj militoj. Aliaj ekzemploj estas la franca flago kiu inspiris la Rusan flagon. Au\u0306 kiel ni diris la Dana flago kiu inspiris la Skandinavajn landajn flagojn."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Ekzistas amuzaj faktoj pri la simileco inter flagoj. La flagoj de Haitio kaj Liechtens\u0302tejno estis la sama g\u0302is 1936. Dum la Olimpia Ludoj ili rimarkis ke siaj flagoj estis la sama kaj poste la eu\u0306ropa lando aldonis kronon al sia flago por ke ne plu estu la sama."}, {"text_idx": "#000033", "text": "7 familioj en la flaga mondo:"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Nordaj flagoj.- kiel ni diris c\u0302i tiujn flagojn estis inpirita per la dana flago."}, {"text_idx": "#000035", "text": "TutAfrikaj flagoj.- Estas kialo, pri kio plej multaj landoj en Afriko havas rug\u0302ajn au\u0306 nigrajn, flavajn kaj verdajn flagojn. La inspiro malantau\u0306 c\u0302i tiu elekto trovig\u0302as en la tutafrika movado. G\u0302i trovas sian originon meze de la 20a jarcento, kiam multaj afrikaj landoj komencis akiri sian sendependecon. La koloroj devenas de la flago de Etiopio, lando situanta en la korno de Afriko, kiu farig\u0302is simbolo de la lukto, c\u0302ar neniam en sia historio estis submetita al la eu\u0306ropaj koloniigistoj."}, {"text_idx": "#000036", "text": "TutArabaj flagoj \u2013 c\u0302i tiuj flagoj uzas la kolorojn rug\u0302a, nigra, blanka kaj verda. Multaj havas stelo kaj luno en la mezo. Tiu simbolo estas uzata de la islamaj landoj en la nordo de Afriko, araba duoninsulo kaj centra Azio. Ni povas trovi tre similajn flagojn en Egiptujo, Irako, Jordanio, Kuvajto, Palestino au\u0306 Sahara Araba Demokratia Respubliko inter aliaj."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Tutslavaj flagoj \u2013 La koloroj rug\u0302a, blanka kaj blua ofte trovig\u0302as en simboleco de la slavaj s\u0302tatoj. Ili c\u0302eestas sur la flagoj de Rusio, Kroatio, Slovakio, Serbio, same kiel aliaj landoj kaj regionoj. Tuj koloroj estis elektitaj c\u0302e la unua tutslava kongreso en 1848."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Granda Kolombio.-La flagoj de Kolombio, Venezuelo kaj Ekvadoro estas inspiritaj de la flagoj de la komuna lando, la Granda Kolombio kiu ekzistis inter 1819 kaj 1831."}, {"text_idx": "#000039", "text": "\u201cCommonweath\u201d-aj flagoj \u2013 Alia familio estas la flagoj kiuj havas la Britan flagon ene, tiomontras ke tiuj landoj estis partoj de la Brita imperio."}, {"text_idx": "#000041", "text": "En esperantujo, ni havas ankau\u0306 revuon pri veksilologio. VENTO estas revuo eldonita en Kordovo (Hispanio) de la Andaluzia Esperantisto-Unig\u0302o. VENTO estas \u201cLa sola revuo en Esperantio pritraktanta flagsciencajn temojn\u201d. En c\u0302i tiu revuo vi povas trovi informojn esperante pri flagoj, uzoj de la flagoj kaj multe da informoj pri kiel uzi la flagojn en malsamaj situacioj."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Kie vi povas trovi pli da informoj?"}]