[{"text_idx": "#000000", "text": "En kiun pordon vi s\u0302atus eniri?"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Libro-Recenzo: 1984, Distopio, kiu malpermesas amon kaj menson"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Malkurag\u0302uloj malpermesas amon, ili jam estas kaptitaj al la tero / C\u0302iuj plorantaj stratoj bezonas veran amon..."}, {"text_idx": "#000003", "text": "C\u0302i tiuj linioj estas el la kanto de Deja Vu \u201cSistem\u201c. (La kanto estas en la turka.) Ili c\u0302iam memorigis min pri 1984. Kiam mi legis la plej faman distopion de la literatura mondo antau\u0306 jaroj, g\u0302i kau\u0306zis tertremojn en mia mondo de ideoj kaj emocioj. G\u0302i dau\u0306re dau\u0306re estas unu el la libroj, kiuj plej impresis min."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La temo estas mallonge jene: Post la dua mondmilito la mondo dividig\u0302is en tri partojn. Estas tri landoj, unu el ili estas Oceanio. La libro temas pri la ribelo de Winston Smith, kiu laboras por la Ministerio pri Vero en Oceanio, en lando regata de Granda Frato. Se vi ne legis la libron, la sekcioj post c\u0302i tiu paragrafo povas enhavi spoilerojn. Por ne renkonti spoileroj, vi povas salti al la titolo \u201c1984, Obsedoj kaj Aliaj Aj\u0302oj\u201d en la lasta parto kaj dau\u0306rigi de tie."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Foto de la filmadaptigo en 1956."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Vi c\u0302iam estas en lando, kie paro da okuloj rigardas vin. Vi havas devojn. Vi rajtas nur lojali al tiu paro de okuloj, al Granda Frato kaj malami liajn malamikojn. Kaj la pensoj trapasantaj vian cerbon kaj la emociojn fluantajn en via sango c\u0302iam kontrolas \u2014 24/7."}, {"text_idx": "#000007", "text": "C\u0302iuj tendencoj, kiuj povas rompi lojalecon kaj farig\u0302i ribelo, estas disbatitaj antau\u0306 ol ili naskig\u0302as. Ekzemple, vortoj ... Kiom dang\u0302eraj povas esti vortoj? La s\u0302tato enkondukas novajn vortarojn, forigas la vortojn, kiujn g\u0302i opinias nenecesaj, kaj certigas, ke la dang\u0302eraj pensoj ne povas formig\u0302i en mensoj per la Novparolo."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Kio se ne ekzistas tia \u201clibereco\u201d?"}, {"text_idx": "#000010", "text": "\u201cKiel unu ekzemplo: la vorto \u201clibera\u201d ankorau\u0306 ekzistis en Novparolo, sed g\u0302i estis uzebla nur en tiaj diraj\u0302oj kia \u201cC\u0302i tiu hundo estas libera de pedikoj\u201d au\u0306 \u201cC\u0302i tiu kampo estas libera de fiherboj\u201d. G\u0302i ne estis uzebla kun sia malnova senco \u201cpolitike libera\u201d au\u0306 \u201cintelekte libera\u201d, c\u0302ar la politika kaj intelekta liberecoj ne plu ekzistis, ec\u0302 kiel konceptoj, kaj tial estis neeviteble sennomaj. Tute aparte de la subpremig\u0302o de klare herezaj vortoj, reduktado de la vortaro estis opiniata esti celo en si mem, kaj neniu ne nepre necesa vorto estis permesata transvivi. Novparolo estis pretigita ne por plivastigi, sed por malvastigi, la pensokampon, kaj tiu celo estis nerekte helpata per minimumigo de la nombro da vortoj.\u201d"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Kiam vortoj kaj iliaj rilataj signifoj estas detruitaj, la sola solvo de la menso estas observi kaj kompari la datumojn logike. Ekzemple, birdoj povas flugi lau\u0306plac\u0302e kaj iri ie ajn en la mondo. Oceania civitano ne povas forlasi sian urbon sen permeso. Estas kiel rigardi la birdojn kaj rigardi sin mem kaj malkovri liberecon."}, {"text_idx": "#000013", "text": "C\u0302i tie la s\u0302tato disvolvas novan aliron kun la filozofio de \u201cnecesas s\u0302telisto por kapti s\u0302teliston\u201d por kastri logikon: Duoblapenso!"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Kun la difino de Vikipedio: \u201cDuoblapenso estas procezo de endoktrinigo, per kiu la subjekto devas akcepti klare falsan aserton kiel la veron, au\u0306 samtempe akcepti du reciproke kontrau\u0306dirajn kredojn kiel g\u0302ustajn, ofte kontrau\u0306e al propraj memoroj au\u0306 sento de realo.\u201d"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ni povas ekzempligi g\u0302in jene: Milito estas paco. Libereco estas sklaveco. Senscio estas forto."}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u201cScii, sed ne scii; konscii ke oni plene diras la veron, dum oni tre zorge diras kompleksajn mensogojn; samtempe kredi du opiniojn sinkontrau\u0306dirajn, sciante ke ili estas sinkontrau\u0306diraj, tamen kredante ambau\u0306; uzi la logikon kontrau\u0306 la logiko; malakcepti la moralecon dum oni pretendas moralecon; kredi ke la demokratio estas malebla, kaj ankau\u0306 ke la Partio estas la gardanto de la demokratio; forgesi tion kion oni devas forgesi, sed poste rememori g\u0302in je la momento kiam g\u0302i estas bezona, kaj tuj reforgesi g\u0302in: kaj, plej gravege, uzi la saman procedon por tiu procedo mem. Tio estis la plejkompleta subtileco: konscie malkonsciig\u0302i, kaj poste, denove, remalkonsciig\u0302i pri la hipnotig\u0302o kiun oni j\u0302us faris en si. Ec\u0302 por kompreni la vorton \u201cduoblapenso\u201d, oni devis uzi duoblapenson.\u201d"}, {"text_idx": "#000017", "text": "La arto trompi vin mem ... C\u0302u ne miriga? La partio de Granda Frato pensis pri c\u0302io por siaj civitanoj. Mi preskau\u0306 pensus, ke 1984 estas utopio, ne distopio. Finfine, c\u0302u c\u0302iu distopio ne estas utopio, kaj c\u0302iu utopio estas distopio? \ud83d\ude1b"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Milito estas paco, libereco estas sklaveco, senscio estas forto."}, {"text_idx": "#000020", "text": "\u201cKiu regas la pasintecon, regas la estontecon. Kiu regas la nunon kontrolas la pasintecon.\u201d"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Speciala ministerio estis establita por c\u0302i tiu. Divenu la nomon: Minivero, la Ministrejo de la Vero!"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Estas kvar ministerioj en Oceanio. C\u0302iuj estas nomitaj lau\u0306 la principo de Duoblapenso. Minipaco, La Ministrejo de la Paco, taskita batali. Homoj, kiuj konstante sentas sin en milito, estas unuig\u0302intaj kontrau\u0306 imagaj malamikoj."}, {"text_idx": "#000025", "text": "\u201cAntau\u0306 tre mallonge, en februaro, la Ministrejo de la Abundo promesis (\u201cnes\u0302ang\u0302eble certigas\u201d diris la oficialaj vortoj) ke ne okazos reduktig\u0302o de la c\u0302okoladoporciumo dum 1984. Efektive, kiel sciis Winston, la c\u0302okoladoporciumo reduktig\u0302os de tridek gramoj g\u0302is dudek, je la fino de la aktuala semajno. Nur necesis anstatau\u0306igi la originalan promeson per averto ke, vers\u0302ajne, necesos redukti la porciumon iam en aprilo.\u201d"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Miniamo au\u0306 la Ministrejo de la Amo... C\u0302i tiu ministerio havas la taskon observi la publikon dum sep tagoj, dudek kvar horoj. Kiam vi montros suspektan geston au\u0306 agon, la Penspolico venos por preni vin kaj transdoni vin al la \u201cama\u201d ministerio."}, {"text_idx": "#000029", "text": "En la mondo de 1984, la publiko dividig\u0302is en tri partojn. La Interna Partio estas malplimulto, kiu log\u0302as en belaj domoj, mang\u0302as bonajn mang\u0302aj\u0302ojn, vagas sur la bonaj stratoj kaj administras la s\u0302taton."}, {"text_idx": "#000030", "text": "La proletaro estas la malric\u0302aj laboristoj, kiuj konsistigas la vastan plimulton de la homoj. Ili vivas c\u0302iutage, ne pensas profunde, nenion scias. Ili esperas, ke ili povos ric\u0302ig\u0302i per la loterio. Ili estas relative liberaj. C\u0302ar la s\u0302tato ec\u0302 ne pensas, ke ili povas ribeli. \u201cKrom se ili konsciig\u0302os, ili neniam ribelos, kaj g\u0302is post ribelo ili ne povos konsciig\u0302i.\u201d"}, {"text_idx": "#000031", "text": "La Ekstera Partio estas grupo de s\u0302tatoficistoj, kiu efektivigas s\u0302tatajn politikojn. La plej granda premo estas sur la Eksteraj Partianoj. C\u0302ar ili konscias pri okazontoj. Ili estas sub gvatado, de sia geedzeco al siaj infanoj, de nokto al tago."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Winston Smith ekkomprenas ke io misas kaj tenas taglibron en angulo ne vidata de teleekranoj. Liaj malobeemaj tendencoj, kiuj eble ne rimarkig\u0302is, se li povus resti inter si kaj lia taglibro, plifortig\u0302as kiam li renkontas Julia."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Winston kaj Julia trovas unu la alian alloga. Fakte ne ekzistas amo, sed pura seksa pasio. Sed ec\u0302 c\u0302i tio estas bonega venko kontrau\u0306 la Partio, espero de libereco kontrau\u0306 la au\u0306toritato de Granda Frato."}, {"text_idx": "#000035", "text": "C\u0302ar la Partio konscias pri tio, g\u0302i prenas rimedojn por malebligi seksan plezuron, kiu estas eneca bezono. Tiel, la strec\u0302o estig\u0302anta de subpremo de sekseco povas manifestig\u0302i kiel perforta sindedic\u0302o al Granda Frato kaj malamo al \u201cmalamikoj\u201d."}, {"text_idx": "#000036", "text": "\u201cLa celo de la Partio ne estis nur malebligi ke la viroj kaj virinoj farig\u0302os lojalaj paroj, kiujn g\u0302i eble ne povos regi. G\u0302ia vera, nedeklarita, celo estis forpreni c\u0302ian plezuron el seksagado. Ne tiom amo kiom erotikeco estis la malamiko, interne de geedzeco kiel ankau\u0306 ekster g\u0302i. C\u0302iujn geedzig\u0302ojn inter Partianoj devis aprobi komitato nomumita por tio, kaj \u2014 kvankam la principo neniam estis klare deklarita \u2014 oni c\u0302iam rifuzis permeson kiam la koncerna paro iel indikis mutualan fizikan allogon. La sola rekonita celo de geedzeco estis naski infanojn por servi la Partion. Koiton oni devis rigardi kiel iom nau\u0306zan agon, simile kiel klisteron. Ankau\u0306 tion oni neniam klare esprimis pervorte, sed nedirekte g\u0302i estis s\u0302ovita en c\u0302iun Partianon ekde infaneco. Ec\u0302 ekzistis organizoj kiaj la Junulara Kontrau\u0306-Seksa Ligo, kiuj propagandis plenan seksabstinon por ambau\u0306 seksoj.\u201d"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Kvankam Winston kaj Julia komencis renkontig\u0302i sekrete, ili baldau\u0306 estis kaptitaj de membro de Interna Partio (O\u2019Brien), kiun ili opiniis unu el la ribeluloj. Neniu fug\u0302o el la okuloj de Granda Frato."}, {"text_idx": "#000038", "text": "C\u0302ambron 101 kaj Kreante Martirojn"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Kiom longe vi eltenos por alfronti vian plej malbonan timon?"}, {"text_idx": "#000040", "text": "La Partio lernis de la historio en la formo de batalantaj ribeluloj. O\u2019Brien rakontas al Winston sur unu pag\u0302o pri la Inkvizicio kaj la rusaj komunistoj."}, {"text_idx": "#000041", "text": "La Inkvizicio mortigis tiujn, kiuj malakceptis la religion sen rezigni siajn verajn kredojn kaj penti, tiel kau\u0306zante la krimulojn honore morti. Ili estis martirigitaj. Por ne ripeti c\u0302i tiun eraron, la rusaj komunistoj rompis la homan dignon de la krimuloj per torturo, ili forlasis siajn pensojn kaj ricevis konfesojn; tamen, kiam oni komprenis, ke c\u0302i tiuj konfesoj estis falsaj kaj ke ili estis akiritaj per torturo, tiuj, kiuj mortis, estis konsiderataj honorindaj denove."}, {"text_idx": "#000042", "text": "La Partio vere volas s\u0302ang\u0302i la menson de la ribeluloj. La Partio volas detrui la ofendajn pensojn ene de la kranio, ne la korpojn."}, {"text_idx": "#000043", "text": "\u201cNe kontentigas nin negativa obeo, ec\u0302 ne kune kun la plej humilega sindono. Kiam fine vi cedos al ni, devos esti pro via libera volo. Ni ne detruas la herezulon c\u0302ar li rezistas nin: dum li rezistas nin, ni neniam povas detrui lin. Ni konvertas lin, ni kaptas la internon de lia menso, ni re-formas lin. Ni elbruligas c\u0302ian malbonon kaj c\u0302ian iluzion el li; ni venigas lin al nia flanko, ne aspekte, sed tutvere, elkore kaj elanime. Ni faras el li unu el ni, antau\u0306 ol mortigi lin. Estas netolereble por ni, ke erara penso ekzistas ie en la mondo, negrave kiom sekrete kaj senpove.\u201d"}, {"text_idx": "#000044", "text": "1984, Obsedoj kaj Aliaj Aj\u0302oj"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Mi pensas, ke estas sufic\u0302e da leteroj pri la temo de la libro. Estas mia konsilo, ke vi legis c\u0302i tiun libron, kiu esploras la fenomenon de au\u0306toritato kaj estas unu el la plej bonaj distopioj en la historio de literaturo. Se vi havas antau\u0306jug\u0302ojn kontrau\u0306 popularaj libroj, mi povas diri, ke vi povas facile rompi g\u0302in por 1984."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Mi restos iom libera de c\u0302i tie. Mi parolos pri koncepto, kiu 1984 elvokis min."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Obsedoj ... Pensoj plenigas vian cerbon, kiujn vi ne povas malhelpi, kaj kiuj atakas ec\u0302 pli dum vi batalas. Povas esti dekoj da specoj de c\u0302i tiuj pensoj. De la obsedo pri purigado, kiu aperis kun la serio Masumlar Apartman\u0131 (Senkulpa Log\u0302ejo), g\u0302is la timo lasi la fenestron malfermita, ne estingi la fornon, ne esti sufic\u0302e bona persono..."}, {"text_idx": "#000049", "text": "La rilato kun 1984 estas, ke obsedoj estas Grandaj Fratoj, O\u2019Briens, kiuj volas regi vian personecon. Kaj vi estas kompatinda Winston ... Ili ne haltos antau\u0306 ol ili frakasos vin kaj detruos vin. Vi volas esti trankviligita per diversaj devigoj. Ili ne estas konvinkitaj. Ili sentigas vin kaptita en C\u0302ambro 101. Vi konstante alfrontas viajn timojn, viajn timobildojn. Legantoj, kiuj ne komprenas, kion mi skribis, vi bons\u0302ancas. Legantoj, kiuj komprenas, ni brakumu."}, {"text_idx": "#000051", "text": "1984 estis adaptita al filmoj dufoje. La unua estis pafita en 1956 kaj la alia en 1984."}, {"text_idx": "#000052", "text": "1984 afis\u0302oj de filmoj. La unua estis pafita en 1956, kaj la alia en 1984."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Kvankam la dua filmo pli sukcese reflektas la malgajan etoson, mi ne tre s\u0302atis g\u0302in. La c\u0302efa kialo estis, ke la roluloj de Winston kaj Julia ne kongruis kun miaj imagoj. Mi ne povis eniri la filmon. Ankau\u0306 iuj el la scenoj \u2013 la prostituitino, ktp \u2013 estis nau\u0306zaj kaj ne donis la plezuron rigardi. Mi memoras, ke g\u0302i kongruis kun la libro. Sed mi ne g\u0302uis spekti g\u0302in."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Male, mi tre s\u0302atis la unuan filmon! G\u0302i estas nigra kaj blanka filmo. G\u0302iaj scenoj estas sufic\u0302e belaj kaj g\u0302ia dau\u0306ro estas mallonga, 90 minutoj. Mi pensas, ke g\u0302i bone reflektas la libron."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Lau\u0306 Vikipedio, ekzistas alia adapto, unu el ili estas dek-minuta parodia mallonga filmo Me and the Big Guy, filmita en 1999."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Me and the Big Guy (1999)"}, {"text_idx": "#000057", "text": "En 2012, asocio de holivudaj produktentreprenoj ac\u0302etis la rajtojn pri la libro kaj anoncis, ke ili filmos novan plenlongan filmon. Ili anoncis sed faris nenion alian. La skriptisto deklaris en 2020 kiel \u201cC\u0302i tiu projekto tre ekscitis nin, sed g\u0302i estis malfacila, ni prokrastis g\u0302in, do kion ni faru ...\u201d. Do ankorau\u0306 ne estas nova filmo c\u0302e la horizonto."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Estis tri televidaj adaptaj\u0302oj en 1953, 1954 kaj 1965, kaj sep radiaj adaptaj\u0302oj de 1949 g\u0302is 2013. Mi ankorau\u0306 ne spektis au\u0306 au\u0306skultis iun el ili, sed mi povos spekti / au\u0306skulti."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Fine mi fermas la artikolon per la kanto 1984 de Louna."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Kontrolu vian enirkeston au\u0306 spamon por konfirmi vian abonon."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Tamen, Tero. Estontece mi precizigos mian lokon, eble de spaco."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Mi konstruis malgrandan domon en la interreto, kun nokta vido, ornamita per sciencfikciaj padronoj. Mi enmetas kusenojn en la g\u0302ardenon por ke tiuj, kiuj falas c\u0302i tie, komforte kaj spiru la malvarmecon de la nokto."}]