[{"text_idx": "#000000", "text": "Wikipedia's Nobility as translated by GramTrans"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Nobelaro estas socia klaso, normale vicigita tuj sub reg\u0302eco, kiu posedas pli agnoskis privilegiojn kaj pli alte socian statuson ol la plej multaj aliaj klasoj en socio, membrecon de tio tipe estante hereda.\nLa privilegioj rilatis kun nobelaro povas konsistigi grandajn avantag\u0302ojn super au\u0306 relative al ne-nobeluloj, au\u0306 povas esti plejparte honoraj (ekz., prioritato), kaj varii de lando al lando kaj epoko al epoko.\nHistorie, membreco en la nobelaro kaj la prerogativoj de tio estis reguligita au\u0306 agnoskita fare de la monarko au\u0306 registaro, tiel distingante g\u0302in de aliaj sektoroj de la supera klaso de nacio en kio ric\u0302aj\u0302o, vivstilo au\u0306 alligiteco povas esti la elstaraj signoj de membreco.\nTamen, nobelaro en si mem malofte konstituis fermitan kaston;\nakiro de sufic\u0302a potenco, ric\u0302aj\u0302o, armea lerteco au\u0306 reg\u0302a favoro havas, kun s\u0302ang\u0302ig\u0302anta frekvenco, rajtigis malnobelojn supreniri en la nobelaron."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Ekzistas ofte gamo da rangoj ene de la nobla klaso.\nLau\u0306leg\u0302a rekono de nobelaro estis pli ofta en monarkioj, sed nobelaro ankau\u0306 ekzistis en tiaj registaroj kiel la Respubliko de la Sep Unuig\u0302intaj Provincoj (1581-1795), la G\u0302enova Respubliko (1005-1815) kaj la Venecia respubliko (697-1797), kaj restaj\u0302oparto de la lau\u0306leg\u0302a socia strukturo de kelkaj ne-heredaj registaroj, ekz., San-Marino kaj la Vatikanurbo en Eu\u0306ropo.\nHeredaj titoloj ofte distingas nobelulojn de ne-nobeluloj, kvankam en multaj nacioj la plej granda parto de la nobelaro estis sentitola, kaj hereda titolo ne devas profakte indiki nobelaron (ekz., vidame).\nKelkaj landoj havis ne-heredan nobelaron, kiel ekzemple la Empiro de Brazilo."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La esprimo venas de latinaj nobilitaj, la abstraktaj\u0302substantivo de la adjektivo nobilis (\"bonkonata, fama, rimarkinda\").\nDe antikva romia socio, nobilis originis kiel neformala nomo por la politika reganta klaso kiu aliancis interesojn, inkluzive de kaj patricioj kaj plebaj familioj ( sinjoroj) kun prapatro kiu ekstaris al la konsulejo tra sia propra merito (vidu novus homon , \"novan viron\")."}, {"text_idx": "#000005", "text": "En moderna uzokutimo, \"nobelaro\" estas aplikita al la plej alta socia klaso en antau\u0306-modernaj socioj, esceptante la regantan dinastion.\nEn la feu\u0306da sistemo (en Eu\u0306ropo kaj aliloke), la nobelaro estis g\u0302enerale tiuj kiuj tenis feu\u0306don, ofte akiras au\u0306 oficejon, sub vasalecon, t.e., en inters\u0302ang\u0302o por fideleco kaj diversajn, plejparte armeajn, servojn al lordo, kiu eble estos higher-estra nobelo au\u0306 monarko.\nG\u0302i rapide estis vidita kiel hereda kasto, foje asociite kun rajto porti heredan titolon kaj, ekzemple en antau\u0306-revolucia Francio, g\u0302uantan impostajn kaj aliajn privilegiojn."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Dum nobla statuso antau\u0306e transigis signifajn privilegiojn en la plej multaj jurisdikcioj, ekde la 21-a jarcento g\u0302i farig\u0302is plejparte honora digno en la plej multaj socioj, kvankam kelkaj, restaj privilegioj dau\u0306re povas esti konservitaj lau\u0306leg\u0302e (ekz., Nederlando, Hispanio, UK) kaj iu aziano, Pacific kaj afrikaj kulturoj dau\u0306re alkroc\u0302as konsiderindan signifon al formala hereda rango au\u0306 titoloj.\n(Komparu la fortikigitajn pozicio- kaj gvidad atendojn de la nobelaro de la Regno de Tongo."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Nobelaro estas historia, socia kaj ofte lau\u0306leg\u0302a nocio, devii de alta sociekonomika statuso en tio c\u0302i-lasta estas plejparte bazita sur enspezo, havaj\u0302oj kaj/au\u0306 vivstilo.\nEsti ric\u0302a au\u0306 influa ne povas, profakte , fari unu nobelulon, nek estas c\u0302iuj nobeluloj ric\u0302aj au\u0306 influaj (aristokrataj familioj perdis siajn ric\u0302aj\u0302ojn lau\u0306 diversaj manieroj, kaj la koncepto de la \"malric\u0302a nobelo\" preskau\u0306 estas same malnova kiel nobelaro mem)."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Diversaj respublikoj, inkluzive de iamaj Ferakurtenaj landoj, Grekio, Meksiko, kaj Au\u0306strio eksplicite aboliciis la transdonon kaj uzon de titoloj de nobelaro por iliaj civitanoj.\nTio estas aparta de landoj kiuj ne aboliciis la rajton heredi titolojn, sed kiuj ne donas lau\u0306leg\u0302an rekonon au\u0306 protekton al ili, kiel ekzemple Germanio kaj Italio, kvankam Germanio rekonas ilian uzon kiel parto de la lau\u0306leg\u0302a familia nomo.\nDau\u0306re aliaj landoj kaj au\u0306toritatoj permesas ilian uzon, sed malpermesas alligon de iu privilegio g\u0302is tie, ekz., Finnlando, Norvegio kaj la Eu\u0306ropa Unio, dum franca juro ankau\u0306 protektas lau\u0306leg\u0302ajn titolojn kontrau\u0306 uzurpo."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Kvankam multaj socioj havas privilegiitan superan klason kun granda ric\u0302aj\u0302o kaj potenco, la statuso ne estas nepre hereda kaj ne implicas klaran juran pozicion, nek nuancitajn formojn de adreso."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Ne c\u0302iuj la avantag\u0302oj de nobelaro derivitaj de nobla statuso en si mem.\nKutime privilegioj estis konceditaj au\u0306 rekonitaj fare de la monarko en unuig\u0302o kun posedo de specifa titolo, oficejo au\u0306 biendomo.\nLa ric\u0302aj\u0302o de la plej multaj nobeluloj derivita de unu au\u0306 pluraj biendomoj, grandaj au\u0306 malgrandaj, tio eble inkludos kampojn, pas\u0302tejon, fruktoplantejojn, arbaran areon, c\u0302askampojn, riveretojn, ktp.\nG\u0302i ankau\u0306 inkludis infrastrukturon kiel ekzemple kastelo, bone kaj muelejon al kiuj al lokaj kamparanoj estis permesitaj iom da aliro, kvankam ofte c\u0302e prezo.\nNobeluloj estis atenditaj vivi \"noble\", t.e., de la enspezo de tiuj havaj\u0302oj.\nLaboro implikanta korpan plaboron au\u0306 subigon al tiuj de pli malalta rango (kun specifaj esceptoj, kiel ekzemple en armea au\u0306 klerikecservo) estis au\u0306 malpermesita (kiel devio de nobla statuso) au\u0306 brovsulkis sur socie.\nAliflanke, membreco en la nobelaro estis kutime antau\u0306kondic\u0302o por plenumado de oficoj de fido en la sfero kaj por karierreklamo, precipe en la militistaro, en tribunalo kaj ofte la pli altaj funkcioj en la registaro, jug\u0302istaro kaj preg\u0302ejo."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Antau\u0306 la Franca Revolucio, eu\u0306ropaj nobeluloj tipe ordonis tributon en la formo de rajto al kontantlupagoj au\u0306 uzokutimimpostoj, laboro kaj/au\u0306 parto de la c\u0302iujara kultivaj\u0302orendimento de malnobeloj au\u0306 nobeluloj de pli malalta rango kiuj vivis au\u0306 laboris pri la grandbieno de la nobelulo au\u0306 ene de sia seigneurial domajno.\nEn kelkaj landoj, la loka sinjoro povis trudi restriktojn en la movadoj, religio de tia malnobelo au\u0306 lau\u0306leg\u0302aj entreprenoj.\nNobeluloj ekskluzive g\u0302uis la privilegion de c\u0302asado.\nEn Francio, nobeluloj estis esceptitaj de pagado de la taile , la plej gravan rektan imposto.\nKamparanoj ne estis nur ligitaj al la nobelaro fare de s\u0302uldmonoj kaj servoj, sed la praktikado de iliaj rajtoj ofte estis ankau\u0306 kondic\u0302igita de la jurisdikcio de tribunaloj kaj polico de kies au\u0306toritato la agoj de nobeluloj estis tute au\u0306 parte sendevigas.\nEn kelkaj partoj de Eu\u0306ropo la rajto de privata milito longe restis la privilegio de c\u0302iu nobelulo."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Dum la frua Renesanco, dueli establis la statuson de estiminda sinjoro, kaj estis akceptita maniero de solvado de disputoj.\nLau\u0306 Ariel Roth, dum la regado de Henriko la 4a, pli ol 4,000 francaj aristokratoj estis mortigitaj en dueloj \"en dekokjara periodo\" dum dudek-jara periodo de la regado de Louis XIII vidis proksimume ok mil pardonojn por \"murdoj asociitaj kun dueloj\"."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ekde la fino de 1-a Mondmilito la hereda nobelaro rajtigita al specialrajtoj estis plejparte aboliciita en Okcidento tiel interne diskriminacia, kaj misfamiganta kiel malsupere en efikeco al individua meritokratio en la asigno de sociaj resursoj.\nNobelaro estis asociita kun socia prefere ol lau\u0306leg\u0302a privilegio, esprimita en g\u0302enerala atendo de submetig\u0302o de tiuj de pli malalta rango.\nEkde la 21-a jarcento ec\u0302 tiu submetig\u0302o farig\u0302is c\u0302iam pli minimumigita."}, {"text_idx": "#000014", "text": "En Francio, seigneurie (rego) eble inkludos unu au\u0306 pluraj grandbienojn c\u0302irkau\u0306itajn de tero kaj vilag\u0302oj kun la prerogativoj kaj emo de nobelulo.\nSeigneury povus esti ac\u0302etitaj, venditaj au\u0306 hipotekitaj.\nSe starigite fare de la krono en, ekz., baronlando au\u0306 kalkuleco, kiun g\u0302i ig\u0302is lau\u0306leg\u0302e implicis por specifa familio, kiu povis utiligi g\u0302in kiel ilian titolon.\nAnkorau\u0306 la plej multaj francaj nobeluloj estis sentitolaj (\"seigneur de Montagne\" simple signifita proprieto de tiu rego sed ne, se oni ne estis alie noblaj, la rajto utiligi titolon de nobelaro, kiam malnobeloj ofte ac\u0302etis regojn).\nNur membro de la nobelaro kiu posedis kalkulecon estis permesita, profakte, al stilo mem kiel g\u0302ia komte, kvankam tiu restrikto estis c\u0302iam pli ignorita kiam la ancienre\u0301gime tiris al sia proksime."}, {"text_idx": "#000015", "text": "En aliaj partoj de Eu\u0306ropo, suverenaj regantoj arogis al ili mem la ekskluzivan prerogativon por funkcii kiel FON-honorum ene de siaj sferoj.\nEkzemple, en Britio-reg\u0302aj leteroj patentaj estas necesaj akiri titolon de la nobeleco, kiu ankau\u0306 portas nobelaron kaj antau\u0306e sidloko en la Lordc\u0302ambro, sed neniam venis kun au\u0306tomata implicu de tero nek rajtoj al la produktaj\u0302o de la lokaj kamparanoj."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Rango ene de la nobelaro"}, {"text_idx": "#000018", "text": "En Francio, iu ric\u0302a burg\u0302ulo , plej precipe la membroj de la diversaj parlement'oj , estis nobeligita fare de la reg\u0302o, konstituante la nobelaron de robo .\nLa maljuna nobelaro de terhava au\u0306 kavalireca origino, la nobelard'e\u0301pe\u0301e , c\u0302iam pli indignis pri la influo kaj malmodestemoj de tiu parvenuo nobelaro.\nEn la lastaj jaroj da la ancienre\u0301gime la maljuna nobelaro pus\u0302ita por limigoj de certaj oficoj kaj kavalirordenoj al nobeloj kiu povis protesti ke ilia genlinio etendis \" enlog\u0302igojn \", t.e. plurajn generaciojn de nobla deveno, por esti elektebla por oficoj kaj favoroj en tribunalo kune kun nobeluloj de mezepoka deveno, kvankam historiistoj kiel ekzemple William Doyle kontestis tiun tielnomitan \"Aristocratic Reaction\".\nDiversa tribunalo kaj armeaj pozicioj estis rezervitaj lau\u0306 tradicio por nobeluloj kiuj povis \"pruvi\" deveno de minimume konfiskas kvartier (16 enlog\u0302igoj), indikante ekskluzive noblan devenon (kiel elmontrite, ideale, en la blazono de la familio) etendantan reen kvin generaciojn (c\u0302iuj 16 prapraj geavoj)."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Tio ilustras la tradician ligon en multaj landoj inter heraldiko kaj nobelaro;\nen tiuj landoj kie heraldiko estas utiligita, nobeluloj preskau\u0306 c\u0302iam estis armigerozaj, kaj utiligis heraldikon por montri sian genealogian arbon kaj genealogion.\nTamen, heraldiko neniam estis limigita al la noblaj klasoj en la plej multaj landoj, kaj esti armigeroza ne nepre montras nobelaron.\nEn kelkaj lastatempaj kazoj en Skotlando la Sinjoro de Leonreg\u0302o de Armiloj kontestate (la salfranka leg\u0302o de vid-a\u0300-vid-Skotlando) donis la armilojn kaj asignis la kiefships de mezepokaj nobelgentoj por virina linio posteulojn de sinjoroj, ec\u0302 kiam ili ne estis de nobla genlinio en la virlinio, dum personoj de legitima virliniodeveno dau\u0306re povas pluvivi (ekz. la moderna Chiefs of Clan MacLeod (C\u0302efoj de Clan MacLeod)."}, {"text_idx": "#000020", "text": "En kelkaj nacioj, heredaj titoloj, c\u0302ar aparta de nobla rango, estis ne c\u0302iam rekonitaj bofamiliano, ekz., Szlachta de Pollando.\nEu\u0306ropaj rangoj de nobelaro sub la nivelo de barono au\u0306 g\u0302ia ekvivalento, estas ofte referitaj kiel la avara nobelaro, kvankam baronetoj de la Britaj Insuloj estas rigarditaj kiel titolita subnobelaro.\nLa plej multaj nacioj tradicie havis sentitolan pli malaltan nobelaron aldone al titolitaj nobeluloj.\nEkzemplo estas la ternobelaro de la Britaj Insuloj.\nMale al la subnobelaro de Anglio, la Junkroj de Germanio, la nobelaro de robo de Francio, la hidalgoj de Hispanio kaj la nobili de Italio estis eksplicite agnoskitaj fare de la monarkoj da tiuj landoj kiel membroj de la nobelaro, kvankam sentitola.\nEn Skandinavio, la Benelukso nacioj kaj Hispanio ekzistas dau\u0306re sentitole same kiel titolitaj familioj rekonitaj bofamiliano kiel nobeluloj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Kelkaj trompartistoj vendas falsajn titolojn de nobelaro, ofte kun imponeaspektanta dokumentaro.\nTio povas esti kontrau\u0306leg\u0302a, depende de loka juro.\nIli pli ofte estas kontrau\u0306leg\u0302aj en landoj kiuj fakte havas nobelarojn, kiel ekzemple eu\u0306ropaj monarkioj.\nEn Usono, tia komerco povas konstitui priageblan frau\u0306don prefere ol krima uzurpo de ekskluziva rekte por uzi de iu antau\u0306fiksita titolo de establita klaso."}, {"text_idx": "#000023", "text": "\"Aristokrato\" kaj aristokrataro, en moderna uzokutimo, rilatas ordinarlingve kaj larg\u0302e al personoj kiuj heredas levitan socian statuson, c\u0302u pro membreco en la (antau\u0306e) oficiala nobelaro au\u0306 la monieita supera klaso."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Blua blood estas angla idiomaj\u0302o registrita ekde 1834 por nobla naskig\u0302o au\u0306 deveno;\ng\u0302i ankau\u0306 estas konata kiel traduko de la hispana frazo sangreazul, kiuj priskribis la hispanan reg\u0302an familion kaj alian altan nobelaron kiuj asertis esti de Visigothic deveno, [12] kontraste al la mau\u0306rojn.\nLa idiomaj\u0302o originas de maljunegaj kaj mezepokaj socioj de Eu\u0306ropo kaj karakterizas superan klason (kiujn kies supraj\u0302aj vejnoj prezentig\u0302is bluaj tra sia netanita hau\u0306to) de laborista klaso de la tempo.\nC\u0302i-lasta konsistis plejparte el agrikulturaj kamparanoj kiuj foruzis la plej grandan parton de sia tempo laborante ekstere kaj tiel sunbrunumis hau\u0306ton, tra kiu supraj\u0302aj vejnoj ekaperas malpli elstare."}, {"text_idx": "#000026", "text": "G\u0302i estis la hispanoj kiuj donis al la mondo la nocion ke la sango de aristokrato ne estas rug\u0302a sed blua.\nLa hispanaj nobeloj komencis formig\u0302i c\u0302irkau\u0306 la nau\u0306a jarcento en klasika armea modo, okupante teron kiel militistoj sur c\u0302evaldorso.\nIli devis dau\u0306rigi la proceson dum pli ol kvin cent jaroj, ungovundante reen sekciojn de la duoninsulo de g\u0302iaj mau\u0306raj posedantoj, kaj nobelo montris sian genealogion tenante supren sian glavbrakon por elmontri la filigranon de blu-sangumitaj vejnoj sub lia pala hau\u0306to - pruvo ke lia naskig\u0302o ne estis poluita fare de la malhelhau\u0306ta malamiko."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Eu\u0306ropa nobelaro originis de la feu\u0306da/seignorial sistemo kiu ekestis en Eu\u0306ropo dum la Mezepoko.\nOrigine, kavaliroj au\u0306 nobeluloj estis surgrimpitaj militistoj kiuj sakris fideleco al ilia reganto kaj promesis batali por li en inters\u0302ang\u0302i por asigno de tero (kutime kune kun servutuloj vivantaj tereon).\nDum la periodo konata kiel la Armea Revolucio, nobeluloj iom post iom perdis sian rolon en altigo kaj komandanta privatajn armeojn, kiam multaj nacioj kreis koheziajn popolarmeojn."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Tio estis kunligita kun perdo de la sociekonomika potenco de la nobelaro, pro la ekonomiaj s\u0302ang\u0302oj de la Renesanco kaj la kreskanta ekonomia graveco de la komercistoklasoj, kiuj dau\u0306re pliig\u0302is plu dum la Industria revolucio.\nEn landoj kie la nobelaro estis la domina klaso, la burg\u0302aro iom post iom kreskis en povo;\nric\u0302a urbokernkomercisto estis pli influa ol nobelo, kaj c\u0302i-lasta foje serc\u0302itan intergeedzigon kun familioj de la unua konservi iliajn noblajn vivstilojn."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Tamen, en multaj landoj c\u0302e tiu tempo, la nobelaro retenis grandan politikan gravecon kaj socian influon: ekzemple, la registaro de Britio estis dominita fare de la nobelaro g\u0302is la mezo de la 19-a jarcento.\nPoste la potencoj de la nobelaro estis lau\u0306stadie reduktitaj per leg\u0302aro.\nTamen, g\u0302is 1999, c\u0302iuj heredlordoj estis rajtigitaj por sidi kaj voc\u0302doni en la Lordc\u0302ambro.\nEkde tiam, nur 92 el ili havas tiun rajton, de kiu 90 estas elektitaj fare de la heredlordoj kiel tutaj\u0302o por reprezenti la nobelecon."}, {"text_idx": "#000030", "text": "La landoj kun la plej alta proporcio de nobeluloj estis Kastilio (vers\u0302ajne 10%), Respubliko de Ambau\u0306 Nacioj (15% de 18-ajarcenta populacio de 800,000), Hispanio (722,000 in 1768 kiu estis 7-8% de la tuta populacio) kaj aliaj landoj kun pli malaltaj procentoj, kiel ekzemple Rusio en 1760 kun 500,000-600,000 nobeluloj (2-3% de la tuta populacio), kaj antau\u0306-revolucia Francio kie ekzistis ne pli ol 300,000 antau\u0306 1789, kiuj estis 1% de la populacio (kvankam kelkaj akademiuloj kredas ke tiu figuro estas supertakso).\nEn 1718 Svedio havis inter 10,000 kaj 15,000 nobeluloj, kio estis 0.5% de la populacio."}, {"text_idx": "#000031", "text": "En la Hungarreg\u0302lando nobeluloj konsistigis 5% de la populacio.\nC\u0302iuj nobeluloj en 18-ajarcenta Eu\u0306ropo numeritaj eble 3-4 milionoj el totalo de 170-190 milionoj da log\u0302antoj."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Multaj homoj kaj nacioj havis noblajn au\u0306 aristokratajn klasojn de diversaj specoj: tiuj estas tiel diversspecaj ke povas ekzisti neniuj klaraj ekvivalentoj en la historioj de aliaj kulturoj, kaj prizorgo en traduko kaj kunteksto estas grava minimumigi miskonstruan, aparte dum komparado de konceptoj kaj terminologio al tiuj derivitaj de okcidenta feu\u0306dismo."}, {"text_idx": "#000033", "text": "En Orientazio la sistemo ofte estis formita lau\u0306 imperia C\u0302inio, la gvida kulturo.\nImperiestroj transigis titolojn de nobelaro.\nImperiaj posteuloj formis la plej altan klason de antikva c\u0302ina nobelaro, sian statuson bazitan sur la rango de la imperiestrino au\u0306 konkubino de kiuj ili descendas patrine (c\u0302ar imperiestroj estis poligamiaj).\nMultaj titoloj kiel ekzemple Taizi (kronprinco), kaj ekvivalentoj de \"princo\" estis aljug\u0302itaj, kaj pro kompleksecoj en dinastiaj reguloj, reguloj estis lanc\u0302itaj por imperiaj posteuloj.\nLa titoloj de la junioraj princoj estis iom post iom malaltigitaj en rango fare de c\u0302iu generacio dum la seniora heredanto dau\u0306re heredis la titolojn de ilia patro."}, {"text_idx": "#000034", "text": "G\u0302i estis kutimo en C\u0302inio por la nova dinastio nobeligi kaj doti membron de la dinastio kiun ili faligis kun titolo de nobelaro kaj feu\u0306do de tero tiel ke ili povis oferti oferojn al siaj prapatroj, aldone al membroj de aliaj antau\u0306aj dinastioj."}, {"text_idx": "#000035", "text": "C\u0302inio havis feu\u0306dan sistemon en la Shang- kaj Zhou-dinastioj, kiuj iom post iom kolapsis al pli burokratia unu komenco en la Qin-dinastio (221 a.K.).\nTio dau\u0306ris tra la Song-dynastio, kaj de g\u0302ia pintpotenco s\u0302ang\u0302is de nobelaro g\u0302is burokratoj."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Tiu evoluo estis lau\u0306pas\u0302a kaj g\u0302enerale nur finita en plena de la Song-dynastio.\nEn la Han-dinastio, ekzemple, ec\u0302 se nobelaj titoloj jam ne estis donitaj al tiuj krom la parencoj de la imperiestro, la fakto ke la procezo de selektado de oficialuloj estis plejparte bazita sur garantia sistemo fare de nunaj oficialuloj kiam oficialuloj kutime garantiis por siaj propraj filoj au\u0306 tiuj de aliaj oficialuloj signifis ke fakta aristokrataro dau\u0306re ekzistis.\nTiu procezo estis plue profundigita dum la Tri Regnoj periodo kun la enkonduko de la Nau\u0306-rekta sistemo."}, {"text_idx": "#000037", "text": "De la SUI-dinastio, aliflanke, la institucio de la imperia ekzamensistemo markis la transformon de potencos\u0302ang\u0302o direkte al plena burokratio, kvankam la procezo ne estus vere kompletigita g\u0302is la Song-dynastio."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Titoloj de nobelaro ig\u0302is simbolaj kune kun stipendio dum administrado de la lando s\u0302ang\u0302ig\u0302is al akademiuloficialuloj."}, {"text_idx": "#000039", "text": "En la Qing-dinastio titoloj de nobelaro estis dau\u0306re koncedita fare de la imperiestro, sed funkciis simple kiel formalaj parolmanieroj bazitaj sur loza sistemo de favoroj al la Qing-imperiestro."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Sub alcentrigita sistemo, la administrado de la imperio estis la respondeco de la Konfuce-kleraj akademiulo-oficialuloj kaj la loka subnobelaro, dum la literaturuloj estis aljug\u0302itaj subnobelarstatuso.\nPor viraj civitanoj, akcelo en statuso estis ebla per rikoltado de la supraj tri pozicioj en imperiaj ekzamenoj."}, {"text_idx": "#000043", "text": "La donado de titoloj estis aboliciita sur la establado de la C\u0302ina Popola Respubliko en 1949, kiel parto de pli granda laboro por forigi feu\u0306dajn influojn kaj trejnhorojn de c\u0302ina socio."}, {"text_idx": "#000044", "text": "En kelkaj islamaj landoj, ekzistas neniuj definitivaj nobelaj titoloj (titoloj de heredaj regantoj estantaj apartaj de tiuj de heredaj perantoj inter monarkoj kaj malnobeloj).\nPersonoj kiuj povas spuri legitiman devenon de Mohamedo au\u0306 la klanoj de Quraysh, kiel membroj de pluraj povas nunaj au\u0306 antau\u0306e regantaj dinastioj, estas vaste rigarditaj kiel apartenante al la maljunega, hereda islama nobelaro.\nEn kelkaj islamaj landoj ili heredas (tra patrino au\u0306 patro) heredajn titolojn, kvankam sen iu alia rilata privilegio, ekz., varioj de la titolo Sajido kaj Sharif .\nRigardite kiel pli religiaj ol la g\u0302enerala populacio, multaj homoj kontaktas ilin por klarigo au\u0306 konsilado en religiaj aferoj."}, {"text_idx": "#000045", "text": "En Irano, historiaj titoloj de la nobelaro inkluzive de Mirza , h\u0302ano , ed-Dowleh kaj Shahzada (\"Filo de S\u0302aho), nun estas jam ne rekonitaj.\nAristokrata familio nun estas rekonita sub ilia familia nomo, ofte derivite de la pos\u0302to tenita per iliaj prapatroj, pripensante la fakton ke familiaj nomoj en Irano nur aperis en la komenco de la 20-a jarcento.\nSultanoj estis integrita parto de historio de islamo."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Dum la Otomana Regno en la Imperiestra kortego kaj la provincoj ekzistis multaj otomanaj titoloj kaj nomoj formantaj iom nekutiman kaj kompleksan sistemon en komparo kun la aliaj islamaj landoj.\nLa donado de noblaj kaj aristokrataj titoloj estis g\u0302eneraligita trans la imperio ec\u0302 post g\u0302ia falo de sendependaj monarkoj.\nUnu el la plej kompleksaj ekzemploj estas tiu de la plej granda klano de la egipta aristokrataro, la Abaza familio."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Mezepoka Japanio evoluigis feu\u0306dan sistemon similan al la eu\u0306ropa sistemo, kie tero estis tenita en inters\u0302ang\u0302o por militservo.\nLa daimio\u0304 klaso, au\u0306 heredaj terposedantaj nobeluloj, tenis grandan socipolitikan potencon.\nKiel en Eu\u0306ropo, ili komandis privatajn armeojn konsistigitajn de samurajo , elita militistoklaso;\npor longaj periodoj, tiuj tenis la realan potencon sen reala centra administracio, kaj ofte enigis la landon en staton de civita milito.\nLa Daimio klaso povas esti komparita kun eu\u0306ropaj kunuloj, kaj la samurajo al eu\u0306ropaj kavaliroj, sed gravaj diferencoj inkludas la distingon inter la eu\u0306ropa kodo de kavalireco kaj la japana kodo de bushido ."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Feu\u0306da titolo kaj rango estis aboliciitaj dum la Meiji-Restau\u0306racio en 1868, kaj estis anstatau\u0306igitaj per la kazoku , kvin-rekta nobeleco sistemo post la brita ekzemplo, kiu donis sidlokojn en la supera c\u0302ambro de la Imperia Dieto;\ntio finig\u0302is en 1947 sekvante la malvenkon de Japanio en 2-a Mondmilito."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Kiel aliaj sudorient aziaj landoj, multaj regionoj en Filipinio havas indig\u0302enan nobelaron, parte influiten fare de hinduo, c\u0302ina, kaj islama kutimo.\nEkde antikvaj tempoj, Datu estis la komuna titolo de c\u0302efo au\u0306 monarko de la multaj antau\u0306-koloniaj princlandoj kaj suverenaj regnoj c\u0302ie en la mezkoridoroj;\nen kelkaj lokoj la esprimo APO ankau\u0306 estis uzita.\nKun la titoloj Sultan kaj Rag\u0302o , Datu (kaj sia malaja parenca, Datok) estas nuntempe uzita en kelkaj partoj de Filipinio, Indonezio, Malajzio kaj Brunejo.\nTiuj titoloj estas la malglataj ekvivalentoj de eu\u0306ropaj titoloj, kvankam dependa de la fakta ric\u0302aj\u0302o kaj prestig\u0302o de la portanto."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Sur la Kristanigo de la insuloj, la datus retenis administradon de iliaj teritorioj malgrau\u0306 aneksado al la Hispana Imperio.\nEn leg\u0302o subskribita 11 junio 1594, [20] reg\u0302o Filipo la 2-a ordonis ke la indig\u0302enaj regantoj dau\u0306rigu ricevi la saman honorgradon kaj privilegioj aljug\u0302is al ili antau\u0306aj sian konvertig\u0302on al Katolikismo.\nLa baptita nobelaro poste kunfluis en la ekskluziva, terposeda regantan klason de la malaltebenaj\u0302o konataj kiel la Principali\u0301a ."}, {"text_idx": "#000051", "text": "La 22an de marto 1697, reg\u0302o Karlo la 2-a konfirmis la privilegiojn konceditajn fare de siaj antau\u0306uloj (en Title VII, Book VI de la Laws of the Indies (Leg\u0302oj de la Indies) [21] al indig\u0302enaj nobelaroj de la kronkolonioj, inkluzive de la Rektoroj de Filipinio, kaj etenditajn al ili kaj al iliaj posteuloj la supereco kaj honoroj kutime atribuis al la Hidalgoj de Kastilio."}, {"text_idx": "#000052", "text": "La rekono de la rajtoj kaj privilegioj de la filipina Principali\u0301a kiel ekvivalente al tiuj de la Hijosdalgos de Kastilio s\u0302ajnas faciligi enirejon de filipinaj nobeluloj en instituciojn de malsupre la hispana krono, au\u0306 g\u0302entila au\u0306 religiema, kiuj postulis pruvojn de nobelaro.\nTamen, tia aproksimado eble ne estas g\u0302usta poste en realeco, kvankam la rektoroj estis vasaloj de la krono, siaj rajtoj kvankam suverenaj en siaj iamaj regejoj estis garantiitaj fare de la Laws of the Indies (Leg\u0302oj de la Indies), pli precipe la Reg\u0302a Dekreto de Filipo La 2-a De Savojo de 11 junio 1594, kiu Charles II konfirmis por la celo deklarita supre por kontentigi la postulojn de la ekzistantaj leg\u0302oj en la Duoninsulo.\nDevas esti memorite ke iam-ajna poste la komenco de la koloniigo, la konkistadoro Miguel Lo\u0301pez de Legazpi ne senvestigis la maljunegajn suverenajn regantojn de la Arkipelago (kiu j\u0302uris fidelecon al la hispana krono) de iliaj legitimaj rajtoj.\nMultaj el ili akceptis la katolikan religion kaj estis liaj aliancanoj de la tre komenca.\nLi nur postulis de tiuj lokaj regantoj vasalecon g\u0302is la hispana krono.\nInteresa demando restas post la cesesion da la hispana regulo en Filipinio, t.e., kio estas la ekvivalento de la rango de la filipina Principali\u0301a, liberigita de vasaleco ankorau\u0306 ne kapabla ekzerci ilian suverenecon ene de la demokrata socio en la Arkipelago?"}, {"text_idx": "#000053", "text": "Unu logika konkludo estus la restarigo de ilia antikva digno kiel Datu - la historia digno de lokaj nobeluloj respektitaj kaj protektitaj fare de la Jura Leg\u0302o de la Indig\u0302enaj homoj de 1997, la ekzistanta trafa leg\u0302o de Filipinio;\nkaj de rilata internacia leg\u0302aro, la Deklaracio en la Rights of Indigenous Peoples (Rajtoj de Indig\u0302enaj popoloj)."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Afriko havas abundon da maljunegaj genlinioj en g\u0302iaj diversaj konsistigaj nacioj.\nKelkaj, kiel ekzemple la multaj sharifian familioj de Nordafriko, la Keita dinastio de Malio, la salmona dinastio de Etiopio kaj la Sherbro Tucker klano de Siera-Leono, postulas devenon de famuloj de ekstere de la kontinento.\nLa plej granda parto, kiel ekzemple tiuj kunmetitaj de la posteuloj de S\u0302aka kaj Moshoeshoe de Suda Afriko, apartenas al popoloj kiuj estis log\u0302antaj en la kontinento por Jarmiloj.\nG\u0302enerale ilia reg\u0302a au\u0306 nobla statuso estas rekonita per kaj venita de la au\u0306toritato de tradicia kutimo.\nKelkaj ilin ankau\u0306 g\u0302uas au\u0306 konstitucian au\u0306 lau\u0306leg\u0302an rekonon de iliaj altaj socipozicioj."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Etiopio havas nobelaron kiu preskau\u0306 estas same maljuna kiel la lando mem.\nDum la historio de la Etiopa Imperio la plej multaj el la titoloj de nobelaro estis tribaj kaj/au\u0306 armeaj en naturo.\nTamen la etiopa nobelaro similis g\u0302iajn eu\u0306ropajn ekvivalentojn en kelkaj rilatoj;\ng\u0302is 1855, kiam Tewodros II finis la Zemene Mesafint g\u0302ia aristokrataro estis organizita simile al la feu\u0306da sistemo en Eu\u0306ropo dum la Mezepoko.\nDum pli ol sep jarcentoj, Etiopio (au\u0306 Abyssinia, c\u0302ar g\u0302i tiam estis konata) konsistis el multaj malgrandaj regnoj, princlandoj, emirlandoj kaj imamatoj, kiuj s\u0302uldis sian fidelecon al la n\u0259gusa\u0308 na\u0308ga\u0308st (lau\u0306litere \"S\u0302ahans\u0302aho\").\nMalgrau\u0306 tio ke g\u0302i estas kristana monarkio, diversaj islamaj s\u0302tatoj lau\u0306dis la imperiestroj de Etiopio dum jarcentoj: inkluzive de la Adal Sultanlando, la Emirate of Harar (Emirlando de Harar), kaj la Awsa sultanlando."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Malgrau\u0306 estado plejparte dominita per kristanaj elementoj, kelkaj islamanoj akiris entre\u0301e en la etiopan nobelaron kiel parto de sia serc\u0302ado de pligrandigo dum la 1800s.\nFarendaj\u0302o tiel ili havis g\u0302enerale devon forlasi sian kredon kaj kelkaj vers\u0302ajne s\u0302ajnigis konvertig\u0302on al kristanismo por la konsidero de akcepto de la maljunaj kristanaj aristokrataj familioj.\nUnu tia familio, la Wara Seh (pli ofte nomita la \"Yejju dinastio\") transformita al kristanismo kaj poste havis potencon por pli ol jarcento, regante kun la sankcio de la salmonaj imperiestroj.\nLa lasta tia islama nobelulo se temas pri interligi la rangojn de etiopa socio estis Mikael of Wollo (Mikel de Wollo) kiu konvertis, farig\u0302is al Vingrogo de Wollo, kaj pli posta Reg\u0302o de Jerusalemo, kaj ec\u0302 geedzita en la imperian familion.\nLi vivis por vidi sian filon, Iyasu V, heredas la tronon en 1913 - nur por esti senpovigita en 1916 pro sia konvertig\u0302o al Islamo."}, {"text_idx": "#000058", "text": "La nobelaro en Madagaskaro estas konata kiel la Andriana .\nEn granda parto da Madagaskaro, antau\u0306 franca koloniigo de la insulo, la malagasoj estis organizitaj en rigidan socian kastismon, ene de kiu la Andriana ekzercis kaj spiritan kaj politikan gvidadon.\nLa vorto \"Andriana\" estis uzita por indiki nobelaron en diversaj etnecoj en Madagaskaro: inkluzive de la Merina , la Betsileo , la Betsimisaraka , la Tsimihety , la Bezanozano , la Antambahoaka kaj la Antemoro ."}, {"text_idx": "#000059", "text": "La vorto Andriana ofte formis parton de la nomoj de madagaskaraj reg\u0302oj, princoj kaj nobeluloj.\nLingva indico indikas ke la origino de la titolo Andriana estas spurebla reen al antikva java titolo de nobelaro.\nAntau\u0306 la koloniigo de Francio en la 1890-aj jaroj, la Andrianaj tenis diversajn privilegiojn, inkluzive de terposedado, avancado por senioraj registarpostenoj, senkosta labora de membroj de malsuperaj klasoj, la rajto havi iliajn tombojn konstruitaj ene de urblimoj, ktp.\nLa Andriana malofte geedzig\u0302is ekster ilia kasto: prominenta virino kiu geedzig\u0302is kun malsupra-estra viro akceptis la pli malaltan rangon de s\u0302ia edzo, sed prominenta viro geedzig\u0302anta kun virino de pli malalta rango ne perdis sian statuson, kvankam liaj infanoj ne povis heredi lian rangon au\u0306 posedaj\u0302on ( kp. morganata geedzeco)."}, {"text_idx": "#000060", "text": "En 2011, la Konsilio de Reg\u0302oj kaj Princoj da Madagaskaro aprobis la reanimadon de kristano Andriana monarkio kiu miksus modernecon kaj tradicion."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Nuntempa Nig\u0302erio havas klason de tradiciaj famuloj kies titoloj estas ligitaj al tiuj de g\u0302iaj regaj monarkoj, la nig\u0302eriaj tradiciaj regantoj.\nKvankam iliaj funkcioj estas plejparte ceremoniaj, iliaj titoloj ofte estas jarcentaj\u0302aj kaj apartenas kutime al la membroj de historie elstaraj familioj en la diversaj subnaciaj regnoj de la lando."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Membreco de la unuaj socioj kiuj havas neforigeblajn funkciojn ene de la regnoj ankau\u0306 estas komuna trajto de nig\u0302eria nobelaro, precipe inter la sudaj triboj, kie tiaj figuroj kiel la Ogboni de la jorubo , la Nze na Ozo de la Igbo kaj la Ekpe de la Efik estas kelkaj el la plej famaj ekzemploj.\nKvankam multaj el iliaj tradiciaj funkcioj c\u0302esis en prokraston kun la apero de moderna administrado, iliaj membroj retenas prioritaton de tradicia naturo kaj estas aparte elstaraj dum festivaloj."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Ekstere de tio, multaj el la tradiciaj nobeluloj de Nig\u0302erio dau\u0306re funkcias kiel reg\u0302konsilantoj kaj vicreg\u0302oj en la servo de iliaj tradiciaj regantoj en simbola dau\u0306rigo de la maniero kiel kiun iliaj titolitaj prapatroj kaj antau\u0306uloj faris dum la antau\u0306-koloniaj kaj koloniaj periodoj.\nMultaj el ili ankau\u0306 estas membroj de la politika elito de la lando pro ilia ne estante kovritaj per la malpermeso de implikig\u0302o en politiko kiu regas la agadojn de la tradiciaj regantoj."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Teni treibestrec titolon, au\u0306 de la tradicia diverseco (kiu implikas c\u0302arman parton en ritaj resurscenigoj de la historio de via titolo dum jaraj festoj, malglate simila al brita nobeleco) au\u0306 la honora diverseco (kiu ne implikas la menciitajn resurscenigojn, malglate simila al kavaliraro), donas al individuo la rajton uzi la vorton \"c\u0302efo\" kiel antau\u0306-nominalan formalan parolmanieron dum en Nig\u0302erio."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Aldone al gamo da indig\u0302enaj popoloj (kiel ekzemple la Aymara kaj la la kec\u0302ua , kiuj havas longajn tradiciojn de esti gviditaj fare de nobeluloj nomitaj Apu Mallkus kaj Mallkus ), tribaj ligoj ekzistas inter kelkaj aliaj grupoj.\nNobelectradicioj datrilatantaj al la kolonia periodo de tiaj landoj kiel Brazilo, Kubo kaj Meksiko forlasis nobelgentojn en c\u0302iu el ili al kiuj havas praulajn kravatojn al la indig\u0302enaj triboj de tiuj nacioj, dum tiaj figuroj kiel la afro-bolivia reg\u0302o kaj la alta pastrino de la Ile Maroia Laji sekto de brazila Kandombleo spuras siajn genealogiajn arbojn kaj derivas ilian prestig\u0302on de maljunegaj monarkoj kaj nobeluloj de la antau\u0306-kolonia afrika kontinento."}, {"text_idx": "#000066", "text": "La nobelaro en Brazilo komencis dum la kolonia epoko kun la portugala nobelaro.\nKiam Brazilo ig\u0302is unuig\u0302inta regno kun Portugalio en 1815, la unuaj brazilaj titoloj de nobelaro estis konceditaj fare de la Reg\u0302o de Portugalio, Brazilo kaj la Algarve."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Kun la sendependeco de Brazilo en 1822 kiel konstitucia monarkio kiun la titoloj de nobelaro iniciatitaj fare de la Reg\u0302o de Portugalio estis dau\u0306raj kaj novaj titoloj de nobelaro estis kreitaj fare de la Emperor of Brazil (Imperiestro de Brazilo).\nTamen, lau\u0306 la brazila konstitucio de 1824, la imperiestro transigis titolojn de nobelaro, kiuj estis personaj kaj tial ne-heredaj, male al g\u0302ia portugala kaj portugal-brazila antau\u0306ulo, estante hereditaj ekskluzive al la reg\u0302aj titoloj de la Brazila Imperia Familio."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Dum la ekzisto de la Empiro de Brazilo 1211 nobelaj titoloj estis agnoskitaj.\nKun la proklamo de la Unua Brazila Respubliko, en 1889, la brazila nobelaro estis estingita.\nG\u0302i ankau\u0306 estis malpermesita, sub puno de akuzo de s\u0302tatperfido kaj la suspendo de politikaj rajtoj, akcepti nobelajn titolojn kaj eksterlandajn ornamadojn sen la bonorda permeso de la S\u0302tato.\nAparte, la nobeluloj de pli bonega distingo, lau\u0306 respekto kaj tradicio, estis permesitaj utiligi siajn titolojn dum la respublikana registaro.\nLa Imperia Familio ankau\u0306 ne povus reveni al la brazila grundo g\u0302is 1921, kiam la Elpelo-Juro estis nuligita."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Inter la Polinezianoj de la Pacifiko la Ali'i okupis la tradician lokon de Aristokrata klaso.\nLa Regnoj de Havajo, Tahitio kaj aktuale la Regno de Tongo estis c\u0302iuj regitaj fare de reganta klaso konata kiel la Ali'i"}, {"text_idx": "#000070", "text": "La Ali'i rutine disponigis la reg\u0302ojn kaj nobelulojn de diversaj polineziaj regnoj;\ninkluzive de la Regno de Havajo antau\u0306 g\u0302ia dissolvo 1893, kaj esti funkciinta kiel bastiono de Native Hawaiian revivig\u0302ismo ekde g\u0302ia okazo.\nEn Tongo, post kontakto kun okcidentaj nacioj, la tradicia sistemo de c\u0302efoj estis evoluigita en Okcidentstilan monarkion kun hereda klaso de \"baronoj\", la Tongan'oj ec\u0302 adoptante tiun anglan titolon kiel sinonimon por c\u0302efo."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Listo de nobelaj titoloj por malsamaj eu\u0306ropaj landoj povas esti trovita c\u0302e Royal kaj noblaj rangoj."}, {"text_idx": "#000075", "text": "Skota nobeleco Baronoj en Skotlando"}, {"text_idx": "#000077", "text": "Kasto (socia hierarkio de Hindio)"}, {"text_idx": "#000081", "text": "Nobelo estas homo, kiu pro sia familia deveno au\u0306 pro favoro de regnestro ricevis apartajn privilegiojn kaj kiu almenau\u0306 posedas honoran titolon, kiu distingas lin au\u0306 s\u0302in de la ceteraj regnanoj."}, {"text_idx": "#000082", "text": "1 Origino de la nobela titolaro\n2 Revivig\u0302o de titoloj en Mezepoko"}, {"text_idx": "#000083", "text": "\u00a7Origino de la nobela titolaro"}, {"text_idx": "#000084", "text": "La vorto nobelo devenas de latina nobilis, kiu signifas \"fama\" kaj estis uzita por nomi homojn de nobelaj familioj (natus nobilis, \"naskig\u0302inta fama\"). La nunaj titoloj de nobelaro originas de antikva Romo. La tri c\u0302efaj titoloj romanaj kiuj disvastig\u0302is tra la eu\u0306ropaj kaj aziaj kortegoj estas: princeps (princo), dux (duko) kaj comes (grafo) - ili estis donita al personoj pro la gravaj militaj sukcesoj au\u0306 pro la fidela servo al la reganta familio."}, {"text_idx": "#000085", "text": "Princeps, signifas \"unua\", estis uzita por la rangoj de civitanoj kaj senatanoj kaj indikas negravan rilaton kun la reg\u0302a titolo - princo. Unua homo kiuj uzis titolon \"princo\" estis la imperiestro Oktavio Au\u0306gusto. Poste multaj romianoj uzis g\u0302in. Tiu titolo malaperis dum mezepoko, dum renesanco, italaj s\u0302tatestroj, multaj el ili, kiuj ne havis oficialajn nobelajn titolojn, reprenis la titolon \"princeps\"."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Dux signifas \"estro, komandanto, generalo\", kutime estis aljug\u0302ita al romanaj generaloj kaj provincestroj. Dum la fina antikvo kaj frua mezepoko, g\u0302i estas la c\u0302efa titolo de barbaraj tribestroj. Romiaj imperiestroj de okcidento kaj oriento, kiam perdis teritorion, fikcie, en traktatoj, \"donis\" la perditan teritorion al venkanta tribo kaj titolon de \"duko\" al tribestro. Tiel la venkanto estis, lau\u0306 fikcia juro, \"reprezentanto\", de imperiestro en konkerita lando. Poste, Karolo la Granda nomis la estrojn de c\u0302efaj provincoj \"dukoj\"."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Comes (grafo) estis donita al favoritoj de Romanaj imperiestroj kaj signifas \"kuniranton, kompanjonon\". La Romana nobelaro estis nomita patricioj, de la latina vorto pater (patro au\u0306 c\u0302efo de klano). Post la disfalo de Romana imperio (5-a jarcento), la romanaj titoloj estis forgesitaj. Reprenis g\u0302in la papo kaj Karolo la Granda en la 9-a jarcento por ministroj kaj sekretarioj. La Esperanta vorto devenas el la germana \"Graf\"."}, {"text_idx": "#000088", "text": "Krom tiuj \"klasikaj\" titoloj, Karolo la Granda kreis aliajn du: markizo kaj vicgrafo. Vicgrafo estis sekretario au\u0306 ministro en rango malalta ol grafo. Markizo estis la estro de duagradaj provincoj, markioj, apud landlimoj. Tre ofte markizoj en Karola imperio estas la samo ol \"duko\" de tiama bizanca imperio, t. e., barbara estro kiu faris traktaton kun imperiestro kaj estas \"provincestro\" pro fikcia juro."}, {"text_idx": "#000089", "text": "Fine, barono, el la franka lingvo varon (viro), ne estis nobela titolo, sed signifis simple \"libera homo\". Sekve, c\u0302iuj kiuj ne estis sklavoj au\u0306 servistoj estis \"baronoj\". Nur en malfrua mezepoko, kiam liberaj homoj estis maloftaj, \"barono\" ig\u0302is nobela titolo."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Krom tiuj, estas \"reg\u0302o\", el la latina rex, kaj \"imperiestro\", el la latina imperator, kiuj ne estas nobelaj titoloj, sed titoloj de s\u0302tatestroj."}, {"text_idx": "#000091", "text": "Kelkaj landoj havas titolojn sub barono."}, {"text_idx": "#000092", "text": "\u00a7Revivig\u0302o de titoloj en Mezepoko"}, {"text_idx": "#000093", "text": "Dum la erao de Karolo la Granda (8-9 jc), multaj tradicioj de romana imperio revivig\u0302is, inter ili la titoloj dux kaj comes (en la origina latina formo). Post la morto de Karlomano, g\u0302ia imperio dividig\u0302is kaj fondig\u0302is du nacioj Franca kaj Germana. La latinaj titoloj estis adoptitaj en ambau\u0306 lingvoj. La sekva listo montras la adaptadon de nobela titolaro en Eu\u0306ropaj c\u0302eflingvoj de tiu tempo."}, {"text_idx": "#000097", "text": "\u201e Nobelo promesojn disdonas, kampulo promesojn plenumas. \u201d"}]