[{"text_idx": "#000001", "text": "Elvi Sidheri, foto de la au\u0306toro, uzata kun permeso."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Li estis kvar tagojn inter la plastaj seg\u0302oj en la Barah\u0302a flughaveno en Madrido [c\u0302iuj eo], atendante ke migrantaj agentoj estu tiel decaj por doni al li respondon. Li vojag\u0302is por perfektigi sian [hispanan] lingvon per stipendio de la Casa Espan\u0303a (eo: Domo Hispanio) de Tirano, Albanio [c\u0302iuj eo], sed li jam estis perdita pri kiom da fojoj li recitis en sia menso la versojn de la poetoj Lope de Vega, Go\u0301ngora kaj Garci\u0301a Lorca. La plibonigon [de sia hispanlingva nivelo] li jam estis faranta ne en la klasc\u0302ambro, sed konvinkante la policon pri tio ke li ne portis drogojn au\u0306 estis plananta eklog\u0302i en Madrido: nur por koni la urbon. Li povus senti sin kiel Quijote en la mezo de la jaro 2000, sed, tiukaze, neniu pridubus la eniron al tiu Regno de Hispanio tiel malsaman al la bonecoj kiujn li imagis. Lia sola peko estis havi albanan pasporton, lando el kiu alvenis nur katastrofaj novaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Li ne povis atendi plu kaj decidis malantau\u0306eniri. Lia pacienco atingis sian limon. \u201cSe Hispanio ne volas ricevi Elvi-on, Elvi ankau\u0306 ne volas eniri Hispanion\u201d, li diris al si mem, plifortigante elmontron kiu karakterizas lin g\u0302is hodiau\u0306: paroli pri si mem en la tria persono. Li turnis sin duonvoje, petis sian pasporton kaj komencis la sekvan flugon al Albanio. Li konis kaj ne konis Madridon samtempe en tiu okazo."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Politikaj situacioj estis malfaciligantaj la disvastigon de la albana kulturo en la mondo. La internacia izoliteco de Albanio, unue, dum la komunisma reg\u0302imo de Enver Hog\u0302a (1944-1985), kaj la nuna diplomatia blokado de Kosovo, lando rekonita hodiau\u0306 de 97 el la 193 membroj de UN [eo], kunlaboris por portreti kulturon kiu, ec\u0302 kuntekste de Balkanio, estas imagata kiel la plej enigma. Oni taksas ke estas inter kvin kaj ses milionoj da homoj kiuj sin identigas etne kiel albanojn, kaj ne log\u0302as nur en Albanio. Ili konsistigas la c\u0302efan etnon en Kosovo (c\u0302irkau\u0306 93%), la c\u0302efan etnan minoritaton en Nord-Makedonio [eo] kaj havas konsiderindan c\u0302eeston en Nigramonto, Italio kaj Grekio, aldone al grava diasporo en Usono, Italio kaj Norda Eu\u0306ropo [c\u0302iuj eo]."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Pli ol dudek jarojn post sia unua intenco viziti Hispanion, Elvi Sidheri estas unu el la malmultaj tradukistoj kaj kulturaj perantoj inter la iberamerika mondo kaj la albana mondo. Fakte, li estas sperta konanto de la kultura monda romantiko kaj precipe de Hispanameriko c\u0302ar li estas tradukisto de la hispana, itala kaj portugala al la albana, kaj dedic\u0302is du romanojn al Hispanio: Du mondoj (Dy\u0308 bote, origine en la albana), publikita en 2019, kaj A Espan\u0303a con Amor (Sama titolo en originala verkaj\u0302o albane) [eo: Al Hispanio kun Amo], eldonita en 2021."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Kun tiu spirito, ni parolis kun Elvi Sidheri per retpos\u0302to kaj jen la intervjuo, kiu estis redaktita."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Kiel restas la bildo kiun vi perceptis pri Hispanio post vivado de tia malagrabla situacio en la Madrida flughaveno?"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Fue muy impactante, ya que me di cuenta de que la Espan\u0303a de mis suen\u0303os de juventud, la que habi\u0301a conocido leyendo a Lope de Vega, Go\u0301ngora y Garci\u0301a Lorca, era otra cosa. Pero, aunque fui consciente que la realidad era distinta, no senti\u0301 ningu\u0301n resentimiento hacia Espan\u0303a. Volvi\u0301 a los pocos an\u0303os, en 2004, y despue\u0301s muchas otras veces, cada vez que podi\u0301a. De hecho, despue\u0301s de dos de\u0301cadas tome\u0301 esa experiencia como inspiracio\u0301n y la plasme\u0301 como autor en una parte de mi libro publicado en 2021, A Espan\u0303a con amor, por ma\u0301s que el libro no sea autobiogra\u0301fico."}, {"text_idx": "#000009", "text": "G\u0302i estis tre s\u0302oka, c\u0302ar mi rimarkis ke la Hispanio de miaj song\u0302oj en mia juneco, kiun mi konis legante Lope de Vega, Go\u0301ngora, Graci\u0301a Lorca, estis io alia. Sed, kvankam mi konstatis ke realeco malsamas, mi ne sentis ian rankoron kontrau\u0306 Hispanio. Mi revenis ene de kelkaj jaroj, en 2004, kaj poste multalifojojn, c\u0302iufoje kiam mi povis. Fakte, post du jardekoj mi prenis tiun sperton kiel inspiron kaj reflektis g\u0302in kiel au\u0306toro en parto de mia libro eldonita en 2021, Al Hispanio kun Amo, malgrau\u0306 tio ke la libro ne estas au\u0306tobiografia."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Elvi Sidheri, albana verkisto kaj tradukisto"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Kiel vi rekonektis kun la hispana mondo poste?"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Fui a Ame\u0301rica casi inmediatamente despue\u0301s de esta primera fea experiencia y fue muy oportuno porque en el Caribe pude reencontrar las rai\u0301ces de mi amor por el mundo hispano, su cultura y su lengua. Fui a Repu\u0301blica Dominicana y al principio me senti\u0301 casi como en casa porque estaba lleno de turistas italianos, que son muy parecidos a nosotros, los albaneses. En mi pai\u0301s la cultura y la lengua italianas esta\u0301n muy presentes. Y despue\u0301s empece\u0301 a apreciar la forma relajada en que vivi\u0301an los lugaren\u0303os, el clima, la naturaleza, el mar azul y la mu\u0301sica. Despue\u0301s en Cuba me senti\u0301 muy atrai\u0301do por su orgullo, la cultura asombrosa que tienen y la arquitectura colonial de Santiago de Cuba y La Habana. Descubri\u0301 que, aunque Espan\u0303a y Ame\u0301rica Latina tienen ori\u0301genes comunes, como la misma lengua y algunas tradiciones, el Caribe e Hispanoame\u0301rica son realidades lejanas, que difieren visiblemente de Espan\u0303a y de Europa."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mi ris al Ameriko preskau\u0306 tuj post c\u0302i tiu unua malbela sperto kaj tio estis tre tau\u0306ga c\u0302ar en Karibio mi povis renkonti la radikojn de mia amo por la hispana mondo, g\u0302ia kulturo kaj lingvo. Mi iris al Dominika Respubliko [eo] kaj komence mi sentis min preskau\u0306 hejme c\u0302ar g\u0302i estis plena de italaj turistoj kiuj tre similas al ni, la albanoj. En mia lando la itala kulturo kaj lingvo tre c\u0302eestas. kaj poste mi komencis estimi la malstrec\u0302itan manieron en kiu la lokanoj, la vetero, la naturo, la blua maro kaj la muziko vivis. Poste, en Kubo mi sentis min tre allogita de ilia fiereco, la nekredebla kulturo kiun ili havas kaj la kolonian arkitekturon de Santiago de Kubo kaj Havano [c\u0302iuj eo]. Mi malkrovis ke kvankam Hispanio kaj Latinameriko havas komunajn originojn, kiel la sama lingvo kaj iuj tradicioj, Karibio kaj Latinameriko estas malproksimaj realaj\u0302oj kiuj videble diferencas de Hispanio kaj Eu\u0306ropo."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Kion vi povus rakonti al ni pri c\u0302i tiuj kulturaj diferencoj inter Hispanio kaj Latinameriko el via perspektivo kaj viaj spertoj?"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Espan\u0303a es casi un ti\u0301pico pai\u0301s de Europa Occidental: desarrollado, moderno, de mentalidad abierta, aunque mantiene sus rai\u0301ces mediterra\u0301neas. Ame\u0301rica Latina ha heredado la mayor parte del legado cultural espan\u0303ol, como su lengua y muchas tradiciones, pero tambie\u0301n ese maravilloso Nuevo Mundo ha creado su propia conciencia, a partir de la mezcla de muchas culturas y etnias que emigraron a lo largo de los siglos y se fusionaron con el componente nativo y con personas de otros ori\u0301genes como A\u0301frica y Asia."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Hispanio estas preskau\u0306 tipa okcidenteu\u0306ropa lando: disvolvita, moderna, kun malferma menso, kvankam g\u0302i konservas siajn mediteraneajn radikojn. Latinameriko heredis la plej grandan parton de la hispana kultura postlasaj\u0302o, kiel g\u0302ian lingvon kaj multajn tradiciojn, sed ankau\u0306 tiu mirinda Nova Mondo kreis sian propran konsciencon, el la miksaj\u0302o de multaj kulturoj kaj etnoj kiuj elmigris tra la jarcentoj kaj kunfandig\u0302is kun la denaska komponento kaj kun homoj el aliaj originoj, kiel Afriko kaj Azio."}, {"text_idx": "#000017", "text": "En tiu miksaj\u0302o de kulturoj en Latinameriko, kiel vi vidas, el Albanio, tiun denaskan komponenton kiun vi mencias kaj g\u0302ian interagadon kun aliaj kulturoj? C\u0302u vi vidas similecojn inter tiu realaj\u0302o kaj via balkana kunteksto?"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Las poblaciones indi\u0301genas conforman la parte ma\u0301s importante de la imagen que tenemos de Ame\u0301rica Latina, y en particular la que yo tengo como hispano\u0301filo porque son el corazo\u0301n mismo del continente americano. Pienso en la mezcla de etnias, lenguas, tradiciones y rai\u0301ces que aportaron civilizaciones histo\u0301ricas y tambie\u0301n en el aporte de culturas nativas: sin ellas Ame\u0301rica Latina no seri\u0301a la misma."}, {"text_idx": "#000019", "text": "La peni\u0301nsula balca\u0301nica tambie\u0301n ha estado habitada por muchas naciones diferentes y la regio\u0301n siempre ha sido una encrucijada de civilizaciones, religiones e imperios. Soy muy consciente de que mi identidad albanesa fue forjada por la mezcla de estos pueblos y culturas a lo largo de los siglos."}, {"text_idx": "#000020", "text": "La indig\u0302enaj popoloj konsistigas la plej gravan parton de la bildo kiun ni havas de Latinameriko, kaj precipe tiun kiun mi havas kiel hispansimpatianto, c\u0302ar ili estas la koro mem de la amerika kontinento. Mi pensas pri la miksaj\u0302o de etnoj, lingvoj, tradicioj kaj radikoj kiuj kontribuis al historiaj civilizacioj kaj ankau\u0306 pri la kontribuo de denaskaj kulturoj: sen ili Latinameriko ne estus la sama."}, {"text_idx": "#000021", "text": "La Balkana Duoninsulo ankau\u0306 estis log\u0302ata de multaj diversaj nacioj kaj la regiono c\u0302iam estis vojkrucig\u0302o de civilizacioj, religioj kaj imperioj. Mi tre scias ke mia albana identeco estis forg\u0302ita de la miksaj\u0302o de c\u0302i tiuj popoloj kaj kulturoj tra la jarcentoj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "C\u0302u vi trovas multajn kulturajn similecojn inter Balkanoj kaj Latinameriko?"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Seguramente podemos encontrar muchas, si\u0301. Aunque no me gusta hablar de aspectos negativos hay que mencionar que en estas dos regiones hay problema\u0301ticas comunes como falta de estabilidad, problemas econo\u0301micos, crisis gubernamentales, dictaduras pasadas y sistemas democra\u0301ticos hi\u0301bridos. Afortunadamente tambie\u0301n compartimos una actitud en la vida cotidiana de vivir con alegri\u0301a, somos irascibles, despreciamos las dificultades que enfrentamos y hay un cierto disfrute de la lentitud en el di\u0301a a di\u0301a que nos permite apreciar los pequen\u0303os placeres que se nos presentan. Me gusta pensar que, en cierto modo, los Balcanes son la Ame\u0301rica Latina de Europa en muchos aspectos hermosos."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Ni certe povas trovi multajn, jes. Kvankam mi ne s\u0302atas paroli pri negativaj aspektoj, ni menciu ke en c\u0302i tiuj du regionoj estas oftaj problemoj kiel manko de stabileco, ekonomiaj dilemoj, registaraj krizoj, pasintaj diktaturoj kaj hibridaj demokratiaj sistemoj. Felic\u0302e ni ankau\u0306 kundividas sintenon en la c\u0302iutaga vivo de travivado kun g\u0302ojo, ni estas koleruloj, ni malestimas malfacilaj\u0302ojn kiujn ni alfrontas kaj estas certa g\u0302uo de la malrapideco en la tago al tago kiu permesas al ni estimi la malgrandajn plezurojn kiuj estas prezentitaj al ni. Mi s\u0302atas pensi ke, iel, Balkanoj estas la Latinameriko de Eu\u0306ropo en multaj belaj aspektoj."}, {"text_idx": "#000025", "text": "C\u0302u ekzistas vortoj en la albana kiujn oni povas traduki klare al la hispana, sed samtempe, traduki ilin en aliajn lingvojn malfacilegas c\u0302ar ne ekzistas ekvivalentoj?"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Creo que si\u0301. Pienso en la muy ti\u0301pica palabra espan\u0303ola \u201csiesta\u201d que puede traducirse fa\u0301cilmente con la palabra albanesa \u201ckotem\u201d: una especie de siesta relajante, que tambie\u0301n implica una tradicio\u0301n del lento disfrute de la vida que ambas culturas compartimos."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Mi kredas ke jes ja. Mi pensas pri la tre tipa hispanvorto \u201csiesta\u201d [eo: siesto] kiu oni povas facile traduki per la albana vorto \u201ckotem\u201d: speco de malstrec\u0302a dormeto, kiu ankau\u0306 implicas tradicion de malrapida g\u0302uo de la vivo kiun ambau\u0306 kulturoj kundividas."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Kaj se vi elektus unu solan vorton de la hispana, kiu g\u0302i estus?"}, {"text_idx": "#000029", "text": "La que siempre me ha fascinado es \u201chermosa\u201d, ya que es una de las primeras palabras que aprendi\u0301 al leer el libro \u201cLa judi\u0301a de Toledo\u201d de Lion Feuchtwanger. Es un escritor judi\u0301o alema\u0301n sobreviviente del Holocausto que en su novela describe el amor entre el rey Alfonso VIII y Raquel, una muchacha judi\u0301a a quien llamaban la \u201cFermosa\u201d. Para mi\u0301, Espan\u0303a y el mundo y culturas hispa\u0301nicas son simplemente hermosas."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Tiu kiu c\u0302iam fascinis min, estas \u201chermosa\u201d [eo: bela], c\u0302ar g\u0302i estas unu el la unuaj vortoj kiujn mi lernis legante la libron \u201cLa judi\u0301a de Toledo\u201d [eo: La judino de Toledo] de Lion Feuchtwanger. Li estas juda-germana verkisto, postvivanto de la Holokau\u0306sto, kiu en sia romano priskirbas la amon inter reg\u0302o Alfonso VIII kaj Raquel, juda knabino kiun oni nomis \u201cFermosa\u201d. Por mi, Hispanio kaj la mondo kaj hispanaj kulturoj estas simple belaj."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Kiuj estas la hispanaj kaj latinamerikaj au\u0306toroj kiujn vi s\u0302atas au\u0306 pli g\u0302uas traduki?"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Me encanta hacer traducciones especialmente de poetas, ya sea de Espan\u0303a o de Ame\u0301rica Latina, y debo sen\u0303alar que mi primera traduccio\u0301n del espan\u0303ol fue de tres de las Novelas Ejemplares de Miguel de Cervantes. Todo el tiempo traduzco autores, como Octavio Paz, Mario Benedetti, Ce\u0301sar Vallejo \u2013uno de los poetas ma\u0301s difi\u0301ciles de traducir\u2013, Jaime Sabines, Pablo Neruda y, mi favorita en absoluto, Elvira Sastre."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Mi amas fari tradukojn precipe de poetoj, estu de Hispanio au\u0306 Latinameriko, kaj mi devas klarigi ke mia unua tradukado de la hispana estis tri el la Ekzemplaj Romanoj de Cervanto [eo]. Mi tradukas au\u0306torojn la tuta tempo, kiel Octavio Paz, Mario Benedetti, Ce\u0301sar Vallejo -unu el la plej malfacilaj poetoj por traduki-, Jaime Sabines, Pablo Neruda kaj, mia plej s\u0302atata verkistino, Elvira Sastre."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Kiu literaturo temas pri la ligoj inter la albana kaj la hispana mondo?"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Poca y no esta\u0301 traducida. El cla\u0301sico de referencia es el famoso libro Hasta la vista (NdR: ti\u0301tulo original en albane\u0301s) del gran autor Pietro Marko, donde describe la Guerra Civil Espan\u0303ola inspirado en sus propias experiencias como voluntario de las Brigadas Internacionales. Nunca se ha traducido al espan\u0303ol y yo siempre recomiendo su traduccio\u0301n por su disidencia a la dictadura y las experiencias que cuenta. Tambie\u0301n me gustari\u0301a destacar mi libro A Espan\u0303a con Amor, en el que describo las relaciones culturales y humanas entre albaneses y espan\u0303oles desde la de\u0301cada de 1930 hasta nuestros di\u0301as a trave\u0301s de tres historias de amor en tres e\u0301pocas diferentes. (NdR: en junio se ha publicado en Espan\u0303a la novela policial La espi\u0301a de cristal de Pere Cervantes, que ambienta una historia de amor entre un reportero espan\u0303ol y una sobreviviente de guerra albanesa en el Kosovo de la posguerra)"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Malmulta kaj ne estas tradukita. La referenca klasikaj\u0302o estas la fama libro Hasta la vista (NdlR [Hispane*]: originala titolo albane) de la granda au\u0306toro Pietro Marko, kie li priskribas la Hispanan Enlandan Militon inspiritan de siaj propraj spertoj kiel volontulo de la Internaciaj Brigadoj. Oni neniam tradukis al la hispana kaj mi c\u0302iam rekomendas g\u0302ian tradukon pro lia malkonsento al diktatoreco kaj la spertoj kiujn li rakontas. Mi ankau\u0306 s\u0302atus reliefigi mian libron Al Hispanio kun Amo, en kiu mi priskribas kulturajn kaj homajn rilatojn inter albanoj kaj hispanoj de la 1930-aj jaroj g\u0302is nuntempo tra tri amrakontoj en tri malsamaj tempoj. (NdlR [hispane]: en junio, estis eldonita en Hispanio la polica romano La espi\u0301a de cristal de Pere Cervantes, kiu starigas amrakonton inter hispana raportisto kaj postvivantino de albana milito en la postmilita Kosovo)"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Estante la albana literaturo malmulte konata, pri kiu ni devus atenti por kompreni pli bone c\u0302i tiun kulturan panoramon? La nomo de la verkisto Ismail Kadare\u0301 c\u0302iam aperas, sed kiuj aliaj estas?"}, {"text_idx": "#000038", "text": "La literatura albanesa esta\u0301 viviendo una especie de renacimiento, despue\u0301s de la cai\u0301da del re\u0301gimen totalitario en Albania, pero tambie\u0301n en Kosovo, y hay muchos escritores talentosos que esta\u0301n creando una nueva ola sin vi\u0301nculos, pocas influencias y una mentalidad distinta al antiguo re\u0301gimen y sus reflejos en nuestro espacio literario, como pueden ser Erjus Mezini o Kristaq Turtulli."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Kadare\u0301 es un grande, y eso no lo digo yo, sino los lectores de medio mundo en los ma\u0301s de treinta idiomas en la cuales han sido traducidos sus libros. Pero sus obras esta\u0301n inevitablemente vinculadas a aquel periodo histo\u0301rico. E\u0301l supo jugar majestuosamente con la censura, sen\u0303alando problemas que nadie ma\u0301s podri\u0301a. Sin embargo, un hecho lamentable en el que caen muchos cuando escriben sobre Albania es tomar siempre como punto de referencia la violencia del Kanun medieval, las Vi\u0301rgenes Juradas, la dictadura de Hoxha, la prostitucio\u0301n, las organizaciones criminales mafiosas y nada ma\u0301s, como si Albania y los albaneses fue\u0301ramos so\u0301lo eso. Es algo muy despectivo, que no le hace justicia a Albania ni a su literatura."}, {"text_idx": "#000040", "text": "La albana literaturo vivas specon de renaskig\u0302o, post la falo de la totalisma reg\u0302imo en Albanio, sed ankau\u0306 en Kosovo, kaj estas multaj talentaj verkistoj kiuj kreas novan ondon sen ligoj, malmultaj influoj kaj malsama pensmaniero de la malnova reg\u0302imo kaj g\u0302iaj reflektoj en nia literatura spaco, kiel ekzemple Erjus Mezini au\u0306 Kristaq Turtulli."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Kadare\u0301 estas grandulo, kaj ne mi diras tion, sed la duonmondaj lektoroj en la pli ol tridek lingvoj en kiuj liaj libroj estis tradukitaj. Sed liaj verkoj estas neeviteble ligitaj al tiu historia periodo. Li sciis ludi majeste kun cenzuro, montrante problemojn kiujn neniu povis montri. Tamen, malfelic\u0302a fakto en kiun multaj falas kiam ili skribas pri Albanio estas konsideri c\u0302iam la perforton de la mezepoka Kanun, la Vi\u0301rgenes Juradas (J\u0302uritaj Virgulinoj), la Hoxha-diktaturon, la prostituadon, la krimajn organizojn de mafio kaj nenion pli, kvazau\u0306 Albanio kaj albanoj estas nur tio. G\u0302i estas io tre disdegna, kiu ne faras justecon al Albanio au\u0306 al g\u0302ia literaturo."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Efektive, kiam oni parolas pri \u201cAlbanio\u201d kaj \u201cKosovo\u201d, oni kutime proliferigas negativajn, au\u0306 almenau\u0306 antau\u0306modernajn kaj malhelajn stereotipojn. Kion oni povus fari de kultura produktado por kontrau\u0306stari tiujn bildojn kaj oferti al la mondo pli fidelan, modernan kaj kosmopolitan vizion de la nunaj Albanio kaj Kosovo?"}, {"text_idx": "#000043", "text": "Tanto extranjeros como muchos autores albaneses suelen enfocarse en esto, quiza\u0301s, porque les resulta ma\u0301s fa\u0301cil que profundizar en otras cosas. En mi literatura, por el contrario, siempre trato de centrar la atencio\u0301n en el cara\u0301cter cosmopolita ancestral ti\u0301pico de los albaneses. Por ejemplo, en el hecho de que nuestra tierra desde siempre ha sido encrucijada de civilizaciones, lenguas, culturas y tradiciones y eso lleva a una mentalidad abierta y a una hospitalidad caracteri\u0301stica que se aprecia, entre otras cosas, en el rescate de los judi\u0301os en la Segunda Guerra Mundial o en la acogida de refugiados de la guerra de Kosovo en 1999. Intento destacar de nuestra Besa \u00ad\u2013co\u0301digo de honor tradicional albane\u0301s\u00ad\u2013 nuestra actitud alegre y nuestra obstinacio\u0301n y cara\u0301cter invencible ante las dificultades de la vida, el mal destino, los invasores y los regi\u0301menes opresores."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Samkiel eksterlandanoj, albanaj au\u0306toroj kutime fokusig\u0302as pri tio, eble, c\u0302ar ili trovas g\u0302in pli facila ol profundigi aliajn aferojn. En mia literaturo, kontrau\u0306e, mi c\u0302iam provas koncentri atenton al la tipa prapatra kosmopolita karaktero de la albanoj. Ekzemple, en la fakto ke nia tero c\u0302iam estis vojkrucig\u0302o de civilizacioj, lingvoj, kulturoj kaj tradicioj kaj tio kondukas al malferma menso kaj karakteriza gastamo kiu videblas, interalie, en la savo de la judoj en la Dua mondmilito au\u0306 en la ricevo de rifug\u0302intoj de la kosova milito en 1999. Mi klopodas elstarigi el nia Besa -tradicia honora kodo en Albanio- nian gajan sintenon kaj nian persiston kaj nevenkeblan karakteron fronte al la malfacilaj\u0302oj de la vivo, malbona destino, la invadantoj kaj subpremaj reg\u0302imoj."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Kiun estontecon de kunlaboro ni povas atendi inter la albana mondo kaj la hispana mondo konsiderante ke ili estas ekstercentraj areoj de tutmonda kultura produktado?"}, {"text_idx": "#000046", "text": "Estoy seguro de que seguira\u0301n construye\u0301ndose puentes culturales entre nuestras culturas y gente, especialmente a trave\u0301s de la literatura, y dare\u0301 lo mejor de mi\u0301 para dar mi aporte en este contexto, como autor y como traductor."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Mi estas konvinkita ke kulturaj pontoj inter niaj kulturoj kaj homoj estos dau\u0306re konstruitaj, precipe per literaturo, kaj mi faros mian plej bonegan parton por doni mian kontribuon en c\u0302i tiu kunteksto, kiel au\u0306toro kaj kiel tradukisto."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Tiu c\u0302i historio estis origine publikigita en Periodismo de Barrio kaj estas republikigata de Global Voices kadre de partnera interkonsento. [La ligiloj en tiu c\u0302i artikolo estas en la angla, krom [eo] = en Esperanto]"}, {"text_idx": "#000050", "text": "La 16-an de majo la Usona Departemento de S\u0302tato anoncis aron da pas\u0302oj por \u201csubteni la kubanojn, liverante al ili pli da eblecoj por dau\u0306rigi la vivon liberan de subpremado fare de la kuba registaro kaj serc\u0302i pli grandajn ekonomiajn oportunojn\u201d."}, {"text_idx": "#000051", "text": "La deklaro aperis preskau\u0306 unu monaton post la relanc\u0302o de la duonjaraj migradaj intertraktoj inter la du landoj kaj la remalfermo de usona konsula sekcio en Havano por pritrakti vizopetojn je limigita nivelo."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Periodismo de Barrio respondis al kelkaj demandoj por klarigi la s\u0302ang\u0302ojn, kiuj okazis en la lasta monato en la usona politiko rilate al Kubo."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Kio estis la novaj rimedoj, aprobitaj de la Biden-administracio?"}, {"text_idx": "#000054", "text": "Lau\u0306 la porgazetara informletero eldonita de la S\u0302tata Departemento, la agoj celas subteni kubanojn en iliaj aspiroj al libereco kaj pli bonaj ekonomiaj oportunoj kaj inkluzivas kreskon de konsulaj servoj, vizajn procezojn kaj la relanc\u0302on de la Programo de Reunuig\u0302o de Familioj, kiu estis suspendita en decembro 2018 dum la prezidenta oficperiodo de Donald Trump."}, {"text_idx": "#000055", "text": "G\u0302i ankau\u0306 kurag\u0302igas la kreskon de la kuba privata sektoro per usonaj interretaj servoj, aplikaj\u0302oj kaj platformoj de elektronika komerco, same kiel g\u0302i subtenas interagojn de kubaj kaj usonaj entreprenistoj per kreado de novaj vojoj por fari elektronikajn pagojn kaj per kresko de aliro al komerco kaj mikrofinancado."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Ankau\u0306 Usono likvidis limigon, kiu antau\u0306e ebligis g\u0302iri al unu familio ne pli ol 1000 dolarojn dum trimonata periodo, kaj diris ke g\u0302i plu subtenos g\u0302irojn al kubaj entreprenistoj por stimuli la kreskon de iliaj komercoj. La usona registaro ankau\u0306 faciligos por familioj viziti parencojn en Kubo kaj por au\u0306torizitaj personoj eblecon c\u0302eesti renkontig\u0302ojn kaj fari esplorojn sur la insulo."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Kiuj temoj estis pridiskutataj dum la migrado-intertraktoj?"}, {"text_idx": "#000058", "text": "La 21-an de aprilo 2022 unuafoje post kvar jaroj reprezentantoj de la registaroj de Kubo kaj Usono renkontig\u0302is por diskuti pri la plenumo de la Migrada Interkonsento, subskribita de ambau\u0306 landoj. Tiuj renkontig\u0302oj okazis dufoje ekde la 1990-aj jaroj antau\u0306 ol ili estis suspenditaj de la Trump-administracio en 2018."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Migradaj tendencoj, mekanismoj por pritrakti neorganizitan migradon, revenoj kaj repatrujigoj de civitanoj kaj la roloj de ambasadejoj estis inter la temoj, pritraktitaj en aprilo. La dialogo celis stimuli lau\u0306leg\u0302an, lau\u0306ordan kaj sekuran migradon inter la du landoj."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Novaj pas\u0302oj de Biden kaj la relanc\u0302o de la intertraktoj pri migrado povas esti interpretata kiel strategio celanta redukti nombron de migrantoj, provantaj eniri la landon kontrau\u0306leg\u0302e, speciale se analizi tion en la kunteksto de la renkontig\u0302oj kun gvidantoj de aliaj landoj en la regiono kiel Meksiko kaj Panamo, dum kiuj estis priparolata la sama problemo."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Kion diras la Usona-Kuba Migrada Interkonsento?"}, {"text_idx": "#000062", "text": "La Migrada Interkonsento inter Kubo kaj Usono inkluzivas la duflankajn interkonsentojn subskribitajn en 1984, 1994, 1995 kaj 2017."}, {"text_idx": "#000063", "text": "La interkonsento de 1984 aperis rezulte de intertraktoj de la du registaroj, sekvintaj la amasan eliron tra la haveno Mariel. Kubo konsentis akcepti la revenigon de 2 746 migrintoj forlasintaj la landon dum la krizo, kiuj estis klasifikitaj de Usono kiel krimuloj au\u0306 mensmalsanuloj."}, {"text_idx": "#000064", "text": "La interkonsentoj de 1994 kaj 1995 estis stimulitaj de la migrada ondo en 1994 konata kiel \u201cFlosa Krizo\u201d dum kiu proksimume 30 000 kubanoj foriris per maro al Usono."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Tiuj c\u0302i intertraktoj sekvigis garantion de la usona registaro doni po almenau\u0306 20 000 vizojn jare. En majo 1995 Usono kaj Kubo subskribis alian dokumenton, lau\u0306 kiu kubanoj kaptitaj en la maro au\u0306 kontrau\u0306leg\u0302e venintaj al la bazo de usona mararmeo en Guantanamo, devos esti revenigataj al Kubo dum la kuba registaro promesis ke ili ne estos punataj au\u0306 persekutataj pro ilia provo kontrau\u0306leg\u0302e forlasi la landon."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Ambau\u0306 interkonsentoj sekvigis la enkondukon de la politiko \u201cMalsekaj piedoj, sekaj piedoj\u201c, lau\u0306 kiu kubaj migrantoj kaptitaj en la maro estas revenigataj al Kubo, sed se ili sukcesis atingi la bordon ili rajtas resti en Usono."}, {"text_idx": "#000067", "text": "La deklaro en 2017 subskribita dum lastaj tagoj de Obama en la Blanka Domo, finis tiun c\u0302i politikon same kiel la programon de Permesiloj por Kubaj Medicinistoj, kreitan en 2008 dum la regado de la administracio de George W. Bush, kiu ebligis la eniron al Usono por medicinistoj laborantaj au\u0306 studantaj en tria lando sub gvido de la kuba registaro."}, {"text_idx": "#000068", "text": "G\u0302is kiu grado kreskis neorganizita migrado de Kubo al Usono?"}, {"text_idx": "#000069", "text": "La 10-an de decembro 2018 la Usona Servo pri Civitaneco kaj Enmigrado (angle: USCIS) por c\u0302iam fermis sian oficejon en Havano, preskau\u0306 komplete c\u0302esigintan vizajn servojn ekde decembro 2017 sekve de la tiel nomata \u201cHavana Sindromo\u201c."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Same en 2018 la Trump-administracio suspendis la efektivigon de migradaj interkonsentoj inter la du nacioj kaj la programon de Reunuig\u0302o de Familioj. La fermo de lau\u0306leg\u0302aj kanaloj por ricevi vizojn al Usono kombine al la malbonig\u0302o de ekonomiaj kondic\u0302oj sur la insulo, kau\u0306zis kreskon de neorganizita migrado al Usono."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Ekde tiam lau\u0306leg\u0302a enmigrado al Usono falis je 90%, lau\u0306 artikolo publikigita de la Instituto Quincy. Sole en 2020 doganejo kaj limgarda servo de Usono trovis pli ol 14 000 kubanojn, kiuj provis eniri la landon senpermese. En 2021 la nombro kreskis g\u0302is 39 303 kaj en la unuaj monatoj de 2022 g\u0302is 70 835, raportas la Instituto Quincy."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Lau\u0306 datumoj de Trac Immigration, 83 478 kubanoj estis atendantaj respondon al iliaj azilpetoj en Usono en aprilo 2022. La cifero reprezentas pinton dum la tuta tempo kun pli ol duobla kresko de la totala nombro de pritraktataj kazoj registritaj en 2021."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Pritraktataj azilpetoj de kubanoj en Usono de 2010 g\u0302is aprilo 2022 (Fonto:kompilita de Periodismo de Barrio surbaze de datumoj de Trac Immigration)."}, {"text_idx": "#000074", "text": "En aprilo 2022 la plej granda nombro de kazoj estis en s\u0302tato Florido kie trovig\u0302is 60,1% da ili, sekvis Teksaso (20,8%) kaj Tenesio (3,8%). La s\u0302tato kun plej malmultaj kazoj estis Portoriko kun nuraj 0,02%."}, {"text_idx": "#000075", "text": "Pritraktataj azilpetoj de kubanoj en Usono lau\u0306 s\u0302tatoj (Fonto:kompilita de Periodismo de Barrio surbaze de datumoj de Trac Immigration)."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Malsame ol dum amasaj eliroj dum la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj, en lastaj jaroj kubanoj elektas eniri Usonon prefere surtere ol surmare. La nuligo de viza reg\u0302imo fare de la registaro de Nikaragvo en novembro 2021 ebligis al ili veturi al Nikaragvo kaj poste dau\u0306rigi sian vojon surtere direkte al la sudaj limoj de Usono."}, {"text_idx": "#000077", "text": "Artikolo en The Washington Post klarigas ke plejparto de la migrantoj eniras tra Yuma [eo], Arizono, kie estas truoj en landlima barilo au\u0306 tra Del Rio, Teksaso, mars\u0302ante lau\u0306 malprofunda parto de Rio Grande."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Kovrilo de kolekto de rakontoj de Daniel Majling titolita \u201cRuzka\u0301 klazika\u201d [Rusa klasikaj\u0302o]. Foto de Filip Noubel, uzita kun permeso."}, {"text_idx": "#000080", "text": "Global Voices intervjuis slovakan verkiston, dramiston kaj bildstriiston Daniel Majling por demandi pri lia opinio dum lia lando bonvenigis grandajn grupojn da ukrainoj [en], kaj samtempe g\u0302i estas loko kie ric\u0302aj rusianoj log\u0302as dum longa tempo [en]. Majling estas konata en Slovakio kaj C\u0302eh\u0302io ankau\u0306 pro sia malkutima libro eldonita en 2017 kaj titolita \u201cRuzka\u0301 klazika\u201c, kio povas esti tradukita kiel \u201cRusa klasikaj\u0302o\u201d, kolekto de rakontoj, maskitaj kiel tradukaj\u0302oj, en kiuj li inventas humurajn kaj foje groteskajn fikciajn epizodojn, bazitajn sur la vivo de iuj el la plej famaj rusaj klasikuloj. Li faras tion iom kripligante iliajn nomojn, ekzemple transformante Turgenev al Toorgenef, au\u0306 Tolstoj al Tolsztoi, kun granda humuro kaj ironio. La libro estis elektita Libro de la Jaro kaj listigita por la plej prestig\u0302a slovaka literatura premio Anasoft Litera [sk]. La unua parto de la libro estas alirebla en la angla danke al traduko fare de Julia and Peter Sherwood [en]."}, {"text_idx": "#000081", "text": "La intervjuo estis farita en la c\u0302eh\u0302a kaj slovaka per retpos\u0302to kaj redaktita celante stilon kaj koncizecon."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Demandita pri alvokoj nuligi la rusan kulturon Majling donas nuancitan respondon:"}, {"text_idx": "#000083", "text": "Py\u0301tali sa ma na to v posledny\u0301ch ty\u0301z\u030cdn\u030coch viaceri\u0301 \u2013 c\u030co s ruskou kultu\u0301rou teraz? Nemo\u0302z\u030ceme sa tva\u0301rit\u030c, z\u030ce sa nic\u030c nestalo. Pravdu povediac, ani ja nema\u0301m ktovieaku\u0301 chut\u030c c\u030ci\u0301tat\u030c C\u030cechova a viem si predstavit\u030c, z\u030ce to, c\u030co je u mn\u030ca len nechut\u030c, mo\u0302z\u030ce byt\u030c u c\u030cloveka z rozbombardovanej dediny doslova fyzicky\u0301 odpor. Nestalo sa to prvy\u0301kra\u0301t v histo\u0301rii. C\u030cast\u030c ota\u0301zky bojkotu ruskej kultu\u0301ry je jasna\u0301 \u2013 je tu \u201ekultu\u0301ra\u201c, c\u030ci sko\u0302r propaganda, ktoru\u0301 bolo treba bojkotovat\u030c uz\u030c da\u0301vno. Ani nejaka\u0301 spolupra\u0301ca so s\u030cta\u0301tnymi kultu\u0301rnymi ins\u030ctitu\u0301ciami teraz asi nema\u0301 zmysel. Na druhej strane je jasne\u0301, z\u030ce bojkotovani\u0301m Sorokinovy\u0301ch kniz\u030ciek alebo Zvjagincevovy\u0301ch filmov to Putinovi pra\u0301ve \u201enenanda\u0301me\u201c."}, {"text_idx": "#000084", "text": "Potom su\u0301 tu uz\u030c menej jednoznac\u030cne\u0301 veci, ktore\u0301 by bolo treba prediskutovat\u030c kniz\u030cku po kniz\u030cke. Napri\u0301klad Solz\u030cenicyn \u2013 ten bol po na\u0301vrate do Ruska vs\u030cetko moz\u030cne\u0301, len nie c\u030clovek, s ktory\u0301m by som sa vedel hodnotovo stotoz\u030cnit\u030c, a predsa si mysli\u0301m, z\u030ce Su\u0301ostrovie Gulag by sme vo vlastnom za\u0301ujme bojkotovat\u030c nemali."}, {"text_idx": "#000085", "text": "Mi alfrontis tiun demandon plurfoje en la lastaj semajnoj: Kion fari pri la rusa kulturo nun? Ni ne povas s\u0302ajnigi ke okazis nenio. Por esti sincera, mi havas neniun deziron legi C\u0302eh\u0302ov kaj mi povas imagi ke mia deziromanko por iu el bombita vilag\u0302o povas transformig\u0302i lau\u0306vorte je la sento de fizika abomeno. Tio estas ne unua kazo en historio. Parto de tiu demando pri la bojkotado de la rusa kulturo estas klara \u2014 c\u0302u tio estas \u201ckulturo\u201d au\u0306 pli vers\u0302ajne speco de propagando, kiu devus esti bojkotita delonge. De alia flanko, estas klare ke bojkoti librojn de Sorokin au\u0306 filmojn de Zvjagincev [en] ne estas tio kion ni aktuale nomas \u201cbati\u201d Putinon. Ekzistas ankau\u0306 malpli nigrablankaj situacioj kiam necesas pridiskuti c\u0302iun kazon aparte. Ekzemple Solj\u0302enicin: Post sia reveno al Rusio li estis persono kun kiu mi ne povus identigi min rilate valorojn, sed tamen mi ne pensas ke bojkoto de lia \u201cArkipelago Gulago\u201d efikus favore al ni."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Poste Majling proponis komparan analizon de la diskurso c\u0302irkau\u0306 la rusa kulturo, analizinte la koncepton de supozata tokseco de nacioj:"}, {"text_idx": "#000087", "text": "Ta\u0301 ota\u0301zka bojkotu ma\u0301 es\u030cte d\u030cals\u030ciu rovinu. Ma\u0301m kamara\u0301tov, ktori\u0301 sa o Dostojevskom alebo Tolstom vyjadruju\u0301 ako o principia\u0301lne toxicky\u0301ch autoroch, v ktory\u0301ch je hlboko zakoreneny\u0301 \u201erusky\u0301\u201c postoj k z\u030civotu \u2013 neu\u0301cta k slobode jednotlivca, nekriticka\u0301 podriadenost\u030c voc\u030ci autorita\u0301m, podozrievavost\u030c voc\u030ci racionalite, fatalizmus, fascina\u0301cia iraciona\u0301lnom atd\u030c.\nAk by sme otvorili ota\u0301zku bojkotu ruskej klasiky pre jej \u201eprincipia\u0301lnu toxickost\u030c\u201c, jedny\u0301m dychom by sme museli zac\u030cat\u030c debatu o toxickosti a bojkote Ce\u0301lina, Danta, Hauptmanna, Shawa, Sartra, Marxa, Nietzscheho, Heideggera, Plato\u0301na \u2013 ten zoznam autorov je vel\u030cmi dlhy\u0301. Nemysli\u0301m si, z\u030ce Dostojevskij je toxickejs\u030ci\u0301 ako Nietzsche."}, {"text_idx": "#000088", "text": "Postoj, z\u030ce v samotnej kultu\u0301rnej DNA Rusov je niec\u030co toxicke\u0301, ma\u0301 podl\u030ca mn\u030ca nebezpec\u030cne bli\u0301zko k etnocentrizmu. Latentne to v sebe obsahuje predpoklad, z\u030ce niektore\u0301 civiliza\u0301cie v sebe maju\u0301 predispozi\u0301cie pre demokraciu a ine\u0301 nie. Aj ja som c\u030ci\u0301tal Huntingtona, ale v c\u030case, ked\u030c bol v S\u030cpanielsku Franco, v Taliansku Mussolini, v Nemecku Hitler, na Slovensku Tiso, v Mad\u030carsku Horthy, v Chorva\u0301tsku Pavelic\u030c atd\u030c., mohol niekto rovnako \u201elegiti\u0301mne\u201c pi\u0301sat\u030c o euro\u0301pskej neschopnosti z\u030cit\u030c v demokracii a o toxickosti nas\u030cej kultu\u0301ry, ktora\u0301 bola dobra\u0301 len na to, aby zavliekla svet do dvoch svetovy\u0301ch vojen a predty\u0301m es\u030cte vykonala na iny\u0301ch kontinentoch niekol\u030cko pri\u0301s\u030cerny\u0301ch genoci\u0301d. A napriek tomu sme sa k nejakej vratkej a neusta\u0301le ohrozovanej demokracii dopracovali. Treba si vs\u030cak uvedomit\u030c, z\u030ce dni tejto demokracie su\u0301 spoc\u030ci\u0301tane\u0301, ak ju dopredu taky\u0301mto mudrovani\u0301m obmedzi\u0301me len na pa\u0301r kraji\u0301n. Ak sa k nej nemaju\u0301 s\u030cancu dopracovat\u030c Rusi, ktori\u0301 k na\u0301m maju\u0301 spolu s Juhoameric\u030canmi kultu\u0301rne, na\u0301boz\u030censky aj historicky najbliz\u030cs\u030cie, ak sa k nej nemaju\u0301 s\u030cancu dopracovat\u030c Rusi, ktory\u0301ch posledny\u0301 ca\u0301r bol bratrancom nemecke\u0301ho cisa\u0301ra i anglicke\u0301ho kra\u0301l\u030ca, c\u030co potom C\u030ci\u0301n\u030cania s ich kolektivizmom? C\u030co Arabi a Perz\u030cania s ich sklonmi k teokracii? C\u030co africke\u0301 na\u0301rody? Ak nema\u0301 demokracia budu\u0301cnost\u030c v Rusku, jej dni su\u0301 z demograficky\u0301ch, ekonomicky\u0301ch a d\u030cals\u030ci\u0301ch pri\u0301c\u030cin spoc\u030ci\u0301tane\u0301 aj na Za\u0301pade."}, {"text_idx": "#000089", "text": "La demando pri bojkoto havas ankau\u0306 alian tavolon. Mi havas amikon kiu parolas pri Dostojevskij au\u0306 Tolstoj kiel toksaj verkistoj, kiuj portas profunde en si \u201crusan\u201d traktadon de la vivo, difinatan kiel manko de respekto al la libereco de la individuo, submetig\u0302o al au\u0306toritato sen iuj ajn demandoj al g\u0302i, suspektemo al c\u0302io racia, fascinig\u0302o pri la senracio ktp. Se ni levos tiun demandon pri la bojkoto de la rusa klasiko pro g\u0302ia \u201ctokseco\u201d, do ni devos ankau\u0306 lanc\u0302i debatojn pri la tokseco kaj bojkotado de Ce\u0301line, Dante, Hauptmann, Shaw, Sartre, Marx, Nietzsche, Heidegger, Platono \u2014 la au\u0306tora listo estas longa. Mi ne pensas ke Dostojevskij estas pli toksa ol Nietzsche."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Por mi la pozicio argumentanta ke estas io toksa en c\u0302iu vere kultura DNA de la rusoj estas dang\u0302ere proksima al etnocentrismo. Tio latente implicas ke certaj civilizoj havas antau\u0306kondic\u0302ojn por demokratio dum la aliaj ne. Sed kiam Franco estis gvidanta Hispanion kaj Mussolini Italion, Hitler Germanion, Tiso Slovakion, Horthy Hungarion kaj Pavelic\u0301 Kroation, iu povus havi \u201clegitimon\u201d verki pri la eu\u0306ropa malebleco vivi demokratie, same kiel pri la \u201ctokseco\u201d de nia kulturo kiu tau\u0306gis nur por engag\u0302i la mondon en du mondmilitojn kaj antau\u0306 tio fari kelkajn terurajn genocidojn en aliaj kontinentoj."}, {"text_idx": "#000091", "text": "Malgrau\u0306 c\u0302io c\u0302i ni faris nian vojon al malstabila kaj c\u0302iam minacata demokratio. Tamen ni devas memori ke la tagoj de demokratio estos kalkulitaj se ni limigos g\u0302in nur al kelkaj landoj kun sufic\u0302a au\u0306toritato. Se la rusoj, kiuj estas kulture, religie kaj historie plej proksimaj al ni, kune kun la sudamerikanoj ne havos s\u0302ancon labori por demokratio, se la rusoj kies lasta caro estis kuzo de la germana imperiestro kaj de la reg\u0302o de Anglio, ne havos s\u0302ancon labori pri tio, kio pri la c\u0302inoj kun ilia kolektivismo? Kio pri la araboj kaj persoj kun ilia emo al demokratio? Kio pri afrikaj nacioj? Se demokratio ne havas estontecon en Rusio, g\u0302iaj tagoj estas kalkulitaj ankau\u0306 en la Okcidento pro demografiaj, ekonomiaj kaj aliaj kialoj."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Rilate sian specifan interesig\u0302on pri la rusa literaturo, Majling klarigis ke tio venis parte en periodo de 2009 g\u0302is 2013, kiam li estis komisiita transformi kelkajn rusajn klasikaj\u0302ojn al dramoj, inkluzive de \u201cAnna Karenina\u201d de Tolstoj, \u201cKrimo kaj puno\u201d kaj \u201cLa fratoj Karamazov\u201d de Dostojevskij, kaj \u201cMortaj animoj\u201d [en] de Gogol. Kiel li rememoras:"}, {"text_idx": "#000093", "text": "Po s\u030ctyroch rokoch intenzi\u0301vnej pra\u0301ce s ty\u0301mito textami som bol ty\u0301m spo\u0302sobom pi\u0301sania a myslenia jednoducho nasiaknuty\u0301. V divadla\u0301ch strednej a vy\u0301chodnej Euro\u0301py ma\u0301 urc\u030cite bohats\u030ciu inscenac\u030cnu\u0301 tradi\u0301ciu C\u030cechov nez\u030c Ibsen, Dostojevskij nez\u030c Balzac, a teda tu existuje aj va\u0308c\u030cs\u030cie vs\u030ceobecne\u0301 povedomie o pri\u0301behoch, te\u0301mach, c\u030ci konfliktoch, ktore\u0301 ta\u0301to literatu\u0301ra prina\u0301s\u030ca."}, {"text_idx": "#000094", "text": "Post kvar jaroj da intensa laboro super tiuj c\u0302i tekstoj, mi estis g\u0302enerale merginta en tiun c\u0302i specon de verkado kaj pensado. En la teatroj de Centra kaj Orienta Eu\u0306ropo, dramoj de C\u0302eh\u0302ov au\u0306 Dostojevski estas tradicie favorataj pli ol tiuj de Ibsen au\u0306 Balzac, kaj sekve estas granda informiteco pri la historioj, la temoj au\u0306 konfliktoj liverataj de tiu c\u0302i literaturo."}, {"text_idx": "#000095", "text": "Tamen homoj en Centra Eu\u0306ropo havas specialan vidpunkton pri iliaj rilatoj kun Rusio kaj Okcidenta Eu\u0306ropo. En la fino de sia libro Majling skribas, komparante Francion kaj Slovakion, ke \u201cv rodovej obc\u030cine totiz\u030c nemo\u0302z\u030cu vznikat\u030c roma\u0301ny\u201d \u2014 \u201cen komunumo bazita sur familio [kiel Slovakio] romanoj ne povas aperi\u201d. C\u0302i tie li klarigas tiun c\u0302i citaj\u0302on:"}, {"text_idx": "#000096", "text": "Ta\u0301 veta z konca knihy nara\u0301z\u030ca na naozaj s\u030cpecificku\u0301 situa\u0301ciu maly\u0301ch na\u0301rodov. Na Slovensku kaz\u030cdy\u0301 na\u0301hodny\u0301 spolucestuju\u0301ci vo vlaku sa tu po kra\u0301tkom rozhovore sta\u0301va by\u0301valy\u0301m milencom vas\u030cej terajs\u030cej spoluz\u030ciac\u030cky alebo terajs\u030ci\u0301m zat\u030com vas\u030cej by\u0301valej uc\u030citel\u030cky. Tieto osobne\u0301 vzt\u030cahy tu v dobrom aj v zlom skresl\u030cuju\u0301 vs\u030cetko \u2013 kultu\u0301ru, politiku, ekonomiku. Nie sme su\u0301c\u030cast\u030cou take\u0301ho celku, od ktore\u0301ho by sme aspon\u030c sc\u030casti mohli mat\u030c odstup.\nC\u030co sa slovenskej literatu\u0301ry ty\u0301ka, bolo a sta\u0301le tu je pa\u0301r origina\u0301lnych samorastov, ale ti\u0301 v podstate nikoho nezauji\u0301maju\u0301 ani na Slovensku. Je tu vs\u030cak aj dost\u030c poc\u030cetna\u0301 skupina ty\u0301ch, ktori\u0301 sa tva\u0301ria, z\u030ce ich nova\u0301 kniha nema\u0301 nic\u030c spoloc\u030cne\u0301 s titulom, ktory\u0301 vys\u030ciel pred 25 rokmi kdesi v zahranic\u030ci\u0301. Ale to je pochopitel\u030cne\u0301. Po prve\u0301, je tu pomerne mala\u0301 moz\u030cnost\u030c odhalenia, a po druhe\u0301, je to su\u0301c\u030cast\u030cou nas\u030cej litera\u0301rnej tradi\u0301cie. Nas\u030ca na\u0301rodna\u0301 veselohra Dobrodruz\u030cstvo pri obz\u030cinkoch je v skutoc\u030cnosti pol\u030cska\u0301 hra Okre\u0328z\u0307ne."}, {"text_idx": "#000097", "text": "Tiu frazo en la fino de la libro referencas al la vere specifa situacio de etaj nacioj. En Slovakio c\u0302iu hazarda vojag\u0302anto en trajno post mallonga konversacio evidentig\u0302os la eksa amanto de via lerneja amiko au\u0306 la bofrato de via eksa lerneja instruisto. Tiuj personaj ligoj modifas c\u0302ion je la pli bona kaj pli malbona maniero: kulturon, politikon, komercon. Ni ne estas parto de la mondo de kiu ni povas almenau\u0306 parte distancig\u0302i. Se paroli pri la slovaka literaturo, plu estas kelkaj originalaj individuoj, sed g\u0302enerale neniu atentas ilin ec\u0302 ene de Slovakio. Sed estas pli granda grupo de tiuj, kiuj pretendas ke ilia nova libro havas neniun rilaton al libro, publikigita antau\u0306 25 jaroj eksterlande. Sed tio estas kompreneble. Unue, estas malvers\u0302ajne ke ili iam estos kaptitaj. Due, tio estas parto de nia literatura tradicio: Nia nacia dramo \u201cDobrodruz\u030cstvo pri obz\u030cinkoch\u201d [sk] \u2013 klasika komedio \u201cAventuroj dum Dankotago\u201d [en] estas fakte la pola dramo \u201cOkre\u0328z\u0307ne\u201d [pl]."}, {"text_idx": "#000098", "text": "Lau\u0306 Majling, plej gravas por literaturo ke g\u0302i devas provoki, kiel li vortumis tion:"}, {"text_idx": "#000099", "text": "Vel\u030ca autorov sa snaz\u030ci\u0301 pi\u0301sat\u030c angaz\u030covane a pouz\u030cit\u030c literatu\u0301ru ako zbran\u030c v boji za dobro, c\u030co zva\u0308c\u030cs\u030ca so sebou obna\u0301s\u030ca aj ideologicke\u0301 s\u030cablo\u0301ny, ako pi\u0301sat\u030c, resp. nepi\u0301sat\u030c o svete. Ibaz\u030ce podl\u030ca mn\u030ca je prima\u0301rnou u\u0301lohou literatu\u0301ry byt\u030c \u201etoxickou\u201c, nehora\u0301znou, pohors\u030cuju\u0301cou a nezmyselnou. Literatu\u0301ra je sviatkom bla\u0301znov, priestorom na to, aby sme vs\u030cetko to, c\u030comu u\u0301primne veri\u0301me, obra\u0301tili na hlavu, spochybnili to, domysleli do ty\u0301ch najabsurdnejs\u030ci\u0301ch extre\u0301mov. Poc\u030cas sviatkov bla\u0301znov bolo umoz\u030cnene\u0301 parodovat\u030c a zosmies\u030cn\u030covat\u030c svetske\u0301 aj duchovne\u0301 piliere, na ktory\u0301ch spoloc\u030cnost\u030c sta\u0301la, su\u0301dobu\u0301 mora\u0301lku aj dobre\u0301 mravy samotne\u0301ho autora. Ak je to v su\u0301c\u030casnosti v literatu\u0301re proble\u0301m, potom sme na tom so slobodou ovel\u030ca hors\u030cie ako v stredoveku."}, {"text_idx": "#000100", "text": "Multaj au\u0306toroj klopodas esti engag\u0302itaj kaj uzi literaturon kiel armilon por lukti je bono, kio alportas pretajn ideologiajn modelojn de tio kiel verki au\u0306 ne verki pri la mondo. G\u0302enerale por mi la cefa funkcio de literaturo konsistas en tio ke g\u0302i devas esti \u201ctoksa\u201d, indigniga, ofenda kaj sensenca. Literaturo estas la festo de la stultuloj, la spaco kie ni devas renversi de piedoj-al-kapo c\u0302ion je kio ni kredas, kie ni devas c\u0302ion pridubi kaj konduki g\u0302is absurda stato. La festo de la stultuloj ebligis parodii kaj moki la sekularajn kaj religiajn pilierojn sur kiuj sin apogis socio. Se tio ig\u0302as problema en la nuntempa literaturo, do ni havas problemojn pri nia libereco oble pli grandajn ol en la Mezepoko."}, {"text_idx": "#000101", "text": "Image courtesy of Giovana Fleck."}, {"text_idx": "#000102", "text": "For more information about this topic, see our special coverage Russia invades Ukraine."}, {"text_idx": "#000104", "text": "C\u0302i tiu artikolo estis origine eldonita de Carlos Gutie\u0301rrez en la latinamerika amaskomunikilo Connectas. G\u0302i estis reduktita kaj republikigita en Tutmondaj Voc\u0302oj [eo] kadre de gazetara partnerig\u0302o."}, {"text_idx": "#000105", "text": "C\u0302i tio estas \u201cs\u0302losila momento en nia hemisfero, tempo en kiu ni alfrontas multajn defiojn por demokratio\u201d en Latinameriko [eo]. Kun c\u0302i tiu frazo, en intervjuo kun NTN24, la usona asistanta sekretario pri Okcidenhemisferaj Aferoj, Brian A. Nichols, kau\u0306zis fortan reagon la 2-an de majo de iuj s\u0302tatestroj de la kontinento. Li aludis la fakton ke landoj kiel Kubo, Nikaragvo kaj \u201cla reg\u0302imo de Maduro\u201d [ndlt. reference al Venezuelo (c\u0302iuj eo)] ne respektas \u201cla demokratian c\u0302arton de la Amerikoj\u201d, do ili ne estus invititaj al la Pintokunveno de la Amerikoj okazonta de la 6-a g\u0302is la 10-a de junio 2022 en Losang\u0302eleso, Kalifornio (c\u0302iuj eo)."}, {"text_idx": "#000106", "text": "La Pintokunveno de la Amerikoj, kiu komencig\u0302is en 1994, estas serio da kunvenoj de s\u0302tataj kaj registaraj estroj de la okcidenta hemisfero por pridiskuti komunajn zorgojn, valorojn kaj politikojn, kaj estas organizita de la Organizaj\u0302o de la Amerikaj S\u0302tatoj (OAS\u0302) [eo]. La gastiganta lando \u2014 c\u0302i-kaze Usono \u2014 elsendas la invitojn."}, {"text_idx": "#000107", "text": "Reagis unue la prezidanto de Meksiko, Andre\u0301s Manuel Lo\u0301pez Obrador (AMLO), kiu diris ke li ne c\u0302eestos la pintokunvenon se ne c\u0302iuj landoj partoprenos: \u201cSe oni estas ekskludita, se ne c\u0302iuj estas invititaj, reprezentanto de Meksiko iros, sed mi ne irus\u201d. Demandita c\u0302u temas pri protesta mesag\u0302o, la prezidanto kategorie jesis, \u201cc\u0302ar mi ne volas ke la sama politiko dau\u0306ru en Ameriko. Kaj fakte mi volas aserti sendependecon, suverenecon kaj manifesti por universala frateco. Ni ne estas por konfrontig\u0302oj\u201d."}, {"text_idx": "#000108", "text": "De tiu momento, preparoj por la Pintokunveno de la Amerikoj, kiu c\u0302i-jare portas la sloganon \u201ckonstrui dau\u0306ripovan, rezisteman kaj egalan estontecon\u201d, farig\u0302is kapdoloro por la usona registaro. En mallonga tempo, estroj de aliaj landoj ankau\u0306 esprimis sian intencon ne c\u0302eesti se Kubo, Venezuelo kaj Nikaragvo ne estos invititaj. C\u0302i tio estis la kazo de la prezidantoj de Argentino, Alberto Ferna\u0301ndez; de Bolivio, Luis Arce; de Honduro, Xiomara Castro; de Gvatemalo, Alejandro Giammattei, kaj de Brazilo (c\u0302iuj eo), Jair Bolsonaro."}, {"text_idx": "#000109", "text": "C\u0302i tiu situacio, praktike skismo en la rilatoj de Latinameriko kun Usono, metis sur la tablon la ekzistokialon mem de la Pintokunveno de la Amerikoj, kiu lau\u0306 siaj principoj serc\u0302as kontinentan integrig\u0302on."}, {"text_idx": "#000110", "text": "Se sabe que el gobierno de Estados Unidos concibio\u0301 desde un inicio que la Cumbre de las Ame\u0301ricas no fuera inclusiva."}, {"text_idx": "#000111", "text": "Era su intencio\u0301n excluir a varios pai\u0301ses, entre ellos #Cuba, a pesar del fuerte reclamo regional a que se le pusiera fin a las exclusiones. (1/4)"}, {"text_idx": "#000113", "text": "Estas sciate ke la usona registaro konceptis de la komenco ke la Pintokunveno de la Amerikoj ne estu inkluziva."}, {"text_idx": "#000114", "text": "Estis g\u0302ia intenco ekskludi plurajn landojn, inkluzive de #Kubo, malgrau\u0306 la forta regiona alvoko por fino de ekskludoj. (1/4)"}, {"text_idx": "#000116", "text": "Por iuj spertuloj, la Pintokunveno de la Amerikoj spegulas la malaltan integrig\u0302on de la nacioj de la kontinento, la demokratian krizon en multaj el ili, kaj pridubas la superregadon de Usono en la regiono. Ekzemple, Anatoly Kurmanaev kaj Jack Nicas, en teksto por The New York Times, atentigas ke c\u0302i tiu kunveno, kiu devus \u201creliefigi la vizion de la registaro de Joe Biden\u201d, reale \u201cpovus montri la malpliig\u0302antan influon de Usono en la antau\u0306enigo de g\u0302iaj planoj en la regiono\u201d. Siaflanke, Andrea Sanfeliz, internaciisto kaj direktorino de Institucia Disvolvig\u0302o de la Meksika Instituto por Konkureco (IMCO), trovas en la nuna usona administrado \u201cmaltrankviligitan, malfortigitan gvidadon, kun malmulta direkto\u201d; efektive, s\u0302i diras ke tio, kion ni povus vidi estas \u201cla zorgo kiun Usono havas pro la pliig\u0302o de popolismo en Latinameriko\u201d."}, {"text_idx": "#000117", "text": "EE.UU al excluir a pai\u0301ses hermanos como Cuba, Venezuela y Nicaragua de la Cumbre de las Ame\u0301ricas, destruye las bases de solidaridad, cooperacio\u0301n y respeto a la soberani\u0301a que sustentan la Carta de la OEA. EE.UU divide a los pai\u0301ses latinoamericanos."}, {"text_idx": "#000119", "text": "Usono ekskludante fratinajn landojn, kiel Kubon, Venezuelon kaj Nikaragvon de la Pintokunveno, detruas la fundamentojn por solidareco, kunlaboro kaj respekto por suvereneco, kiujn subtenas la OAS\u0302-c\u0302arto. Usono dividas latinamerikajn landojn."}, {"text_idx": "#000121", "text": "En la lastaj jaroj, au\u0306toritataj reg\u0302imoj komencis reaperi en Venezuelo kaj Nikaragvo, kvankam Kubo jam havis registaron kun c\u0302i tiuj trajtoj, diras Mario Torrico, esploristo de FLACSO-Me\u0301xico, en la libro Giro a la derecha. Un nuevo ciclo poli\u0301tico en Ame\u0301rica Latina (\u201cTurnig\u0302o dekstren. Nova politika ciklo en Latinameriko\u201d). Tamen, li aldonas, en landoj kiel Honduro kaj Bolivio, \u201cdemokratio difektig\u0302is\u201d kaj estroj kun \u201cmalkas\u0302e kontrau\u0306demokratia diskurso\u201d \u201celstarig\u0302is sukcese\u201d. Tio rilatas precipe al Bolsonaro kaj Nayib Bukele, de Salvadoro. Xavier Rodri\u0301guez-Franco, venezuela politikologo kaj latinamerikisto log\u0302anta en Usono, konsentas ke de politika vidpunkto, la regiono trapasas \u201cbedau\u0306rindan demokratian regreson en multaj el niaj landoj\u201d."}, {"text_idx": "#000122", "text": "La \u201cau\u0306toritata minaco\u201d en Latinameriko, aldonas Torrico en sia verko, \u201cekestas en momento de manko de konfido de la log\u0302antaro ne nur al politikistoj kaj partioj, sed ankau\u0306 de la subteno de demokratio mem fronte al konstantaj problemoj, kiuj ne trovas solvon, kiel malsekureco, la malfortika ekonomia situacio de familioj kaj korupto\u201d."}, {"text_idx": "#000123", "text": "En la latinamerika regiono ni estas vivantaj la momenton de plej granda malunueco en jardekoj, diras Rodri\u0301guez-Franco. Lau\u0306 lia analizo, \u201cla integrig\u0302a antau\u0306enpus\u0302o de la unuaj 15 jaroj de la 21-a jarcento estas en siaj plej malhelaj horoj, en siaj plej amaraj horoj. La regionaj kaj subregionaj integrig\u0302aj interkonsentoj, kiel tiuj de Centra Ameriko, Karibio kaj Sudameriko, kaj ankau\u0306 de la Komunumo Sudamerika de Nacioj (Unasur), la Anda Komunumo au\u0306 la Karibia Komunumo (c\u0302iuj eo), estas esence malplenaj strukturoj de politika enhavo, \u201cmalplenaj\u201d en reguligaj terminoj kaj kun tre malmulta kapablo por enmiksig\u0302o en la reguliga kadro de interamerika komerco\u201d."}, {"text_idx": "#000124", "text": "Por la j\u0302urnalisto Francesco Manetto de El Pai\u0301s de Hispanio [eo], la fakto ke la kontinento trovig\u0302as en malordo ne estas nova. Tamen, li konsideras ke, kun siaj deklaroj, Lo\u0301pez Obrador vekis senton en pluraj landoj, preter Kubo, Nikaragvo, Venezuelo. El simbola vidpunkto, li klarigas, \u201cUsono ankorau\u0306 trenas la s\u0302arg\u0302on de pasinteco, en kiun g\u0302i rekte intervenis\u201d. Tial, \u201ceble ni alfontras novan internacian politikon de Usono pri la resto de la regiono\u201d."}, {"text_idx": "#000125", "text": "La okazaj\u0302o nei la invitojn al Kubo, Venezuelo kaj Nikaragvo atentigas pri estonteco de riska polusig\u0302o en la kontinento. C\u0302i tion rimarkis la nacioj de la Bolivara Alternativo por Ameriko (ALBA), kiu havis sian propran pintokunvenon en Havano (c\u0302iuj eo), la 27-an de majo. Tie, kiel esprimis la plenuma sekretario de ALBA, Sacha Llorenti, en la fina deklaro de la kunveno, la estroj malakceptis \u201cla ekskludojn kaj la diskriminacian traktadon\u201d fare de la norda potenco kaj ratifis \u201csian devontigon al la plifortigo de ALBA, kiel instrumento de kunig\u0302o de niaj popoloj surbaze de la principoj de solidareco, socia justeco, kunlaboro kaj ekonomia komplementeco\u201d. Ili ankau\u0306 favoris la \u201cveran regionan integrig\u0302on gvidatan de la Komunumo de Latinamerikaj kaj Karibiaj S\u0302tatoj (CELAC) kaj kun la postuloj de la Proklamo de Latinameriko kaj Karibio kiel zono de paco\u201d."}, {"text_idx": "#000126", "text": "Kun sia ekskluziva sinteno, Vas\u0302ingtono [eo] s\u0302ajnas forgesi ke en la pasinteco g\u0302i ne nur kunvivis kun la plej malbonaj latinamerikaj diktaturoj, sed ankau\u0306 antau\u0306enigis ilin, kio kontribuis al la apero de fortaj kontrau\u0306usonaj movadoj en la kontinento."}, {"text_idx": "#000127", "text": "Fronte al la ekskludo de la registaro de Biden, eble la plej komplika rolo estas tiu de Meksiko. La lando ne estas en facila situacio, c\u0302ar g\u0302i estas \u201cc\u0302arnira\u201d au\u0306 \u201cmatraca\u201d nacio, kiel Andrea Sanfeliz difinas g\u0302in, pro tio ke unuflanke g\u0302i dividas limon kun Usono kaj aliflanke g\u0302i estas unu el la plej eminentaj nacioj de Latinameriko. Malgrau\u0306 tio, en c\u0302i tiu krizo c\u0302e la Pintokunveno de la Amerikoj, AMLO pruvis gravan influon en la regiono. \u201cMi ne scias kiom multe c\u0302i tiu akto de ribelo, inter citiloj, kontrau\u0306 Usono estos favora por Meksiko, nek kiajn rektajn konsekvencojn havos g\u0302ia partopreno en la Pintokunveno\u201d, diras Sanfeliz. La prezidanto atendis g\u0302is la lasta minuto antau\u0306 ol publikigi sian decidon ne iri al la Pintokunveno."}, {"text_idx": "#000128", "text": "C\u0302i tio montras al ni aferon: tutamerika integrig\u0302o estas en ruinoj, samkiel la eblecoj pridiskuti la problemojn de la kontinento profunde por atingi komunajn interkonsentojn, kiuj profitigas c\u0302iujn amerikajn naciojn. Sed fine, la civitanoj de la kontinento perdos."}, {"text_idx": "#000130", "text": "Ekrankopio de la kanalo en Jutubo [eo] de la humuristo Sergej Larin: \u201cLa granda kaj potenca rusa lingvo\u201d."}, {"text_idx": "#000131", "text": "El la lingva vidpunkto, la rusa, la ukraina kaj la belorusa formas tion kion oni nomas la orienta branc\u0302o de la slavaj lingvoj. C\u0302iuj devenas de la komuna slava lingvo kiu estis la c\u0302efa lingvo de komunikado en la Kieva Regno [eo], civilizacio ekzistinta de la 9-a g\u0302is la 13-a jarcento, kiu aperis en tio kio nun estas Kievo kaj de tie etendig\u0302is al Ukrainio, Belorusio kaj la eu\u0306ropa parto de Rusio. Malgrau\u0306 siaj multaj diferencoj, la tri lingvoj uzas la cirilan alfabeton kaj permesas certan gradon de reciproka kompreno sen bezono de tradukado. Ili estas ankorau\u0306 esence apartaj lingvoj, kun malsamaj literaturoj kaj kuntekstoj."}, {"text_idx": "#000132", "text": "G\u0302is la fino de la rusa carisma imperio en 1917, la teritorioj kie oni parolis tiujn tri lingvojn estis plejparte sub rusa kaj pola kontrolo. La carisma Rusio trudis la rusan kiel lingvon de la administrado, armeo kaj edukado, dum la ukraina kaj la belorusa estis parolataj hejme, en la strato, en la preg\u0302ejoj, kaj, en iuj periodoj, en lernejoj. Plejparte, en la carisma imperio, la elitoj estis dulingvaj, c\u0302ar paroli la rusan ofertis sociekonomiajn privilegiojn."}, {"text_idx": "#000133", "text": "La sovetia nocio de \u201crusparolantoj\u201d"}, {"text_idx": "#000134", "text": "Dum la nova sovetia s\u0302tato aperis kaj plifortigis siajn instituciojn en la 1920-aj jaroj, g\u0302i ankau\u0306 efektivigis plurajn politikojn, sed fine, en 1938, deklaris la rusan kiel devigan lingvon en c\u0302iuj sovetiaj lernejoj."}, {"text_idx": "#000135", "text": "La rusa, supozeble, farig\u0302us la reganta lingvo de c\u0302iuj popoloj de la sovetia bloko en utopia komunisma estonteco: lingvo de scienco, progreso kaj paco. En c\u0302i tiu rakontado, la rusan ofte priskribis citaj\u0302o de la rusa verkisto de la 19-a jarcento Ivan Turgenev: \u201c\u0432\u0435\u043b\u0438\u043a\u0438\u0438\u0306, \u043c\u043e\u0433\u0443\u0447\u0438\u0438\u0306 \u0440\u0443\u0441\u0441\u043a\u0438\u0438\u0306 \u044f\u0437\u044b\u043a\u201d, au\u0306 \u201cla granda kaj potenca rusa lingvo\u201d."}, {"text_idx": "#000136", "text": "Tial, la antau\u0306aj carismaj politikoj estis plifortigitaj kaj igis multajn elitojn nerusajn sendi siajn infanojn al ekskluzivaj ruslingvaj lernejoj, anstatau\u0306 lernejoj kun studprogramo en la oficiala lingvo de unu el la 14 neruslingvaj sovetiaj respublikoj. La rusa estis plifortigita hejme kaj farig\u0302is la c\u0302efa lingvo de televido. Rezulte, granda nombro da homoj kiuj ne devenas de rusa etno farig\u0302is denaskaj rusparolantoj, kun diversaj gradoj de scio pri sia hereda lingvo. C\u0302i tiuj heredaj lingvoj ofte estis konsiderataj neallogaj au\u0306 senutilaj. Por iuj naciecoj, estis simple neeble lerni la lingvon kiun oni heredus, c\u0302ar ne estis lernejoj, lernolibroj au\u0306 instruistoj kiuj faciligus g\u0302ian lernoprocezon. Tio estis la kazo de koreoj, judoj (konsiderataj etna kaj religia komunumo lau\u0306 sovetia difino de naciecoj) kaj germanoj."}, {"text_idx": "#000137", "text": "Iom post iom, la esprimo \u201crusparolanto\u201d farig\u0302is signo de rafinado, supera edukado, pli bonaj laboraj kaj profesiaj perspektivoj, pli alta vivnivelo kaj parto de la sovetia nocio \u201c\u043a\u0443\u043b\u044c\u0442\u0443\u0440\u043d\u044b\u0438\u0306 \u0447\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435\u043a\u201d, tio estas iu kun bona edukado kaj progresemaj kaj intelektaj kvalitoj, kiu povus aliri scion danke al rusaj tradukoj."}, {"text_idx": "#000138", "text": "La falo de la imperio kaj neklaraj identecoj"}, {"text_idx": "#000139", "text": "Kiam Sovetunio c\u0302esis ekzisti fine de 1991, c\u0302iuj eksaj sovetiaj respublikoj komencis vojon por remalkovri sian historian, kulturan kaj lingvan identecon, kiu estis longe cenzurita kaj misprezentita de la sovetia ideologio, inkluzive de Rusio."}, {"text_idx": "#000140", "text": "La etnaj rusoj, kiuj ofte estis privilegiitaj kiel portantoj de la \u201cgranda kaj potenca\u201d rusa lingvo en c\u0302iuj respublikoj krom la rusa [respubliko], devis fari neatenditajn decidojn. Ili povus akcepti la novan kulturan diskurson de siaj novaj patrioj kie la rusa [lingvo] perdis (en la plej multaj lokoj) sian statuson kiel oficiala lingvo, kaj vidi kiel g\u0302iaj plej altaj pozicioj estis okupitaj fare de la novaj lokaj elitoj, kutime membroj de la dominanta etna grupo de la novaj au\u0306 revivigitaj s\u0302tatoj. Au\u0306 ili povus translokig\u0302i al la nova Rusio, kie ili pensis ke ili ne devus sperti tion kion ili konsideris \u201cperdo de pozicio\u201d."}, {"text_idx": "#000141", "text": "En c\u0302i tiu fazo, la termino \u201crusparolanto\u201d priskribas du malsamajn grupojn distingig\u0302antajn etne: la unua grupo rilatas al etnaj rusoj, kaj, lau\u0306 etendo, al etnaj slavoj, sed ankau\u0306 inkluzivas la judojn, germanojn, grekojn kaj tiujn kiuj estas minoritato en sia nova log\u0302lando."}, {"text_idx": "#000142", "text": "La dua grupo inkluzivas homojn el la reganta etno, kiel la azeroj au\u0306 la kirgizoj, kiuj parolas la rusan kiel gepatran ligvon, kaj foje nur g\u0302in. Ili ofte malakceptas referencojn al religia novigado kiun aliaj spertas kaj estas vidataj kiel grupo aparte de la plimulto."}, {"text_idx": "#000143", "text": "Parenteze, la diferencoj inter c\u0302iuj c\u0302i tiuj grupoj estas difuzaj kaj povas s\u0302ang\u0302ig\u0302i dum la tuta vivo de homoj."}, {"text_idx": "#000144", "text": "Malkreskanta Rusio deklaras sin protektanto de c\u0302iuj rusparolantoj"}, {"text_idx": "#000146", "text": "C\u0302i tiu granda grupo estas strategia por Rusio pro pluraj kialoj: Unue, Rusio estas plejparte malkreskanta nacio kun log\u0302antaro en konstanta malpliig\u0302o rezulte de la malbonaj vivkondic\u0302oj de la plimulto, malata vivdau\u0306ro kaj amasa intelekta elmigrado."}, {"text_idx": "#000147", "text": "Due, Rusio dependas de la rusparolantoj kiuj g\u0302enerale sekvas rusiajn amaskomunikilojn por ke tiuj reprezentu g\u0302iajn interesojn en pluraj landoj kaj kreu lokajn premajn grupojn kiuj favoras rusian komercon kaj politikajn interesojn."}, {"text_idx": "#000148", "text": "Trie, Moskvo utiligas tiujn komunumojn kiam g\u0302i volas kontrau\u0306i lokajn au\u0306 eksterlandajn registarojn, per ludado de la karto de minoritatoj supozeble senigitaj de siaj kulturaj au\u0306 ligvaj rajtoj. C\u0302i tio ofte okazas por kontrau\u0306stari al Eu\u0306ropa Unio [eo] per la rusparolantaj komunumoj de la baltaj s\u0302tatoj. Tio servas kiel ekskuzo por dau\u0306rigi subtenadon de Transnistrio [eo] kaj, fine, tio estis uzata en la pravigo de Moskvo por okupi Krimeon [eo], partojn de la Luganska kaj Donecka provincoj [eo], kaj plej lastatempe, la tutan Ukrainion."}, {"text_idx": "#000149", "text": "Nuntempe, Moskvo intence manipulas la diversan kaj kompleksan nocion de la rusparolantoj por nei iliajn proprajn specifajn identecojn: multaj el ili, ec\u0302 en Ukrainio, kiuj parolas la rusan kiel gepatran lingvon au\u0306 estas dulingvaj, ne identig\u0302as kiel rusa etno kaj, certe, ne identig\u0302as kun Rusio. Tamen, Moskvo deklaras ke g\u0302i defendas ilin."}, {"text_idx": "#000150", "text": "La realo estas ke kiam (Rusio) bombardas urbojn kiel H\u0302arkivo, en norda Ukrainio, g\u0302i bombas homojn de rusa etno kaj rusparolantojn egale."}, {"text_idx": "#000151", "text": "Por pli da informoj pri tiu c\u0302i temo, vidu nian specialan dosierujon Rusio invadas Ukrainion."}, {"text_idx": "#000153", "text": "Ekrankopio de la jutuba kanalo de Okean Elzi [uk: \u041e\u043a\u0435\u0430\u043d \u0415\u043b\u044c\u0437\u0438] kun la titolo de la kanto \u201cMisto Vesni\u201d (La urbo de printempo). En la malsupra dekstra angulo, mesag\u0302o en la angla kaj sube en la rusa memorigas la militon de Rusio en Ukrainio."}, {"text_idx": "#000154", "text": "La ukraina grupo Okean Elzi (ukraine \u041e\u043a\u0435\u0430\u043d \u0415\u043b\u044c\u0437\u0438, lau\u0306vorte \u2018la oceano de Elsa\u2019) estas elstara stelo en la muzika scenejo de la lando. G\u0302i estis fondita en 1994 en Lvivo [eo], historia urbo en okcidenta Ukrainio. Post kiam la grupo movig\u0302is al Kievo [eo], ili komencis ricevi internacian atenton kaj farig\u0302is la unua moderna ukraina grupo kiu prezentig\u0302is en la rusia kanalo de MTV en 1998. Poste, la grupo ig\u0302is vaste konata kaj akiris adorantojn en multaj post-sovetiaj landoj. La plej multaj ruslingvanoj povas, kun malmulte da peno kompreni au\u0306 diveni la signifon de la ukraina kantoteksto. La grupo ankau\u0306 komencis fari koncertojn en Rusio kaj Eu\u0306ropo, kaj poste akiris kultan statuson en Ukrainio."}, {"text_idx": "#000155", "text": "La c\u0302efkantisto, Svjatoslav Vakarc\u0302uk, ig\u0302is vera famulo: en 2005 li farig\u0302is Bonvola Ambasadoro de Unuig\u0302intaj Nacioj, en 2007\u20132008, kaj poste denove en 2019\u20132020, li estis deputito c\u0302e la ukraina parlamento, kaj iumomente estis konsiderita pintkandidato en la prezidentaj balotoj de 2019. La 7-an de marto li alig\u0302is al la ukraina armeo por servi en la defendaj fortoj de la lviva regiono."}, {"text_idx": "#000156", "text": "Ekde tiam li parolis publike pri la milito, alvokante rusiajn famulojn rompi ilian silenton kaj sin deklari kontrau\u0306 la milito. G\u0302is la milito, kelkaj rusiaj kantistoj havis enorman sekvantaron en Ukrainio kaj faris komerce sukcesajn turneojn en la lando."}, {"text_idx": "#000157", "text": "Depost la komenco de la milito, Vakarc\u0302uk koncertis senpage por la ukraina publiko, ofte sole, kantante kaj ludante la pianon au\u0306 la gitaron en metrostacioj, antau\u0306 fervojaj stacidomoj kaj provizoraj translokigaj tendaroj kiel videblas en c\u0302i tiu filmeto en la metroo de H\u0302arkivo [eo]."}, {"text_idx": "#000158", "text": "Unu kanto, kiun li regule prezentas, havas specialan signifon. G\u0302i nomig\u0302as \u201c\u041c\u0456\u0441\u0442\u043e \u0432\u0435\u0441\u043d\u0438\u201d (\u2018Misto Vesni\u2019 au\u0306 \u2018La urbo de printempo\u2019) kaj estas dedic\u0302ita al lia hejmurbo Lvivo."}, {"text_idx": "#000159", "text": "La originala versio, kiu aperis en 2021, estas duopaj\u0302o kune kun kantistino Irina S\u0302vajdak de la grupo \u041e\u0434\u0438\u043d \u0432 \u043a\u0430\u043d\u043e\u0435 (Odin v kanoe). Vakarc\u0302uk, kiu verkis la kantotekston, klarigas ke tio estas la unua kanto kiun li verkis pri sia hejmurbo."}, {"text_idx": "#000160", "text": "Hodiau\u0306 Lvivo farig\u0302is enirejo por pli ol 3 milionoj da ukrainaj rifug\u0302intoj, kiuj forlasis orientajn kaj nordajn partojn de sia lando por forfug\u0302i de rusiaj bombadoj kaj serc\u0302i rifug\u0302ejon en Pollando, Slovakio kaj Hungario. Ili c\u0302iuj trairas tra Lvivo, per trajno, au\u0306toj, busoj. De la malfrua 18-a g\u0302is la frua 20-a jarcentoj, Lvivo ankau\u0306 estis parto de la Au\u0306stra-Hungara-Imperio [eo] kaj hodiau\u0306 simbolas g\u0302eneralajn ukrainajn aspirojn por denove esti parto de Eu\u0306ropo kaj malproksimig\u0302i de Rusio."}, {"text_idx": "#000161", "text": "Tiel la teksto de la kanto akiris simbolan signifon kaj ja s\u0302ajnas paroli pri la hodiau\u0306a tragedio. La kanto komencig\u0302as per la sekvaj vortoj:"}, {"text_idx": "#000164", "text": "Por pliaj informoj pri c\u0302i tiu temo, vidu nian specialan raportadon (anglalingve) Russia invades Ukraine (Rusio invadas Ukrainion)"}, {"text_idx": "#000166", "text": "Ekrankopio de la Tviter-konto de la Granda Traduka Movado. Maldekstre: komento de retanoj de la kontinenta C\u0302inio pri la ukrainia krizo. Dekstre: videaj\u0302o kun intervjuoj de ujguraj infanoj pri ilia edukado."}, {"text_idx": "#000167", "text": "Reddit [eo], unu el la plej popularaj sociretejaj platformoj, lastatempe forigis c\u0302inan kanalon (subreddit) \u201cChonglang TV\u201d post kiam uzantoj iniciatis movadon nomatan \u201cla granda traduko\u201d (\u5927\u7ffb\u8bd1\u8fd0\u52a8)."}, {"text_idx": "#000168", "text": "La c\u0302inparolantaj retumantoj tiam forlasis Reddit kaj alportis la movadon al aliaj sociaj platformoj inkluzive de Twitter [tvitero], Facebook [fejsbuko], Instagram, kaj Telegram kun la kradvorto [eo], #TheGreatTranslationMovement ( #\u5927\u7ffb\u8bd1\u8fd0\u52a8\u5b98\u65b9\u63a8\u53f7 \u2013 #La Granda Traduka Movado). La celo de la grupo estas malkas\u0302i la vidpunktojn de ekstremismaj c\u0302inaj patriotoj kaj kontrau\u0306stari propagandon per tradukado de problema enhavo el lingvoj de C\u0302inio."}, {"text_idx": "#000169", "text": "La tradukmovado spontanee aperis fine de februaro kiam iuj c\u0302inaj Reddit-uzantoj en \u201cChonglang TV\u201d komencis traduki kaj kritiki diskutojn en c\u0302inaj sociaj amaskomunikiloj pri la ukrainia krizo, inkluzive de la denunco kontrau\u0306 la seksismaj s\u0302ercoj sugestante ke ukrainaj virinoj rifug\u0302u en C\u0302inion por geedzig\u0302i kun c\u0302inaj viroj. Post reta kontrau\u0306reago, la c\u0302ina propagando intervenis por bremsi la s\u0302ercojn."}, {"text_idx": "#000170", "text": "Ekde tiam, kelkaj c\u0302inaj uzantoj de Reddit dedic\u0302is sin al tradukado de la opinioj de c\u0302inaj sociaj amaskomunikiloj pri la ukraina krizo. Tamen, c\u0302ar la fortostrec\u0302o komencis kapti la atenton de la publiko, Reddit fermis la kanalon \u201cChonglang TV\u201d, kiu havis pli ol 53 000 membrojn, komence de marto, reference al zorgoj pri la privateco: la identeco de kontinenta c\u0302ina uzanto favore al Rusio estis elmontrita en la kanalo."}, {"text_idx": "#000171", "text": "La oficiala Tviter-konto de la Granda Traduka Movado amasigis pli ol 15 000 sekvantojn en malpli ol tri semajnoj. Averag\u0302e, g\u0302i kreas 5\u201310 afis\u0302ojn c\u0302iutage elstarigante c\u0302inajn retajn patriotojn au\u0306 la tiel nomitajn \u201cLittle Pink's\u201d [Etaj Rozoj, alia nomo por c\u0302inaj retaj patriotoj] antagonismajn reagojn al aktualaj\u0302oj, internaciaj novaj\u0302oj kaj retaj okazaj\u0302oj. Malsupre estas tipa ekzemplo de iliaj tradukaj afis\u0302oj:"}, {"text_idx": "#000172", "text": "Without China\u2019s support to Russia, there won\u2019t be war, let alone anything thereafter to make things up.#TheGreatTranslationMovement #\u5927\u7ffb\u8bd1\u8fd0\u52a8 /SzItmoMwGq"}, {"text_idx": "#000174", "text": "Sen la subteno de C\u0302inio al Rusio, ne estos milito, des malpli io poste por solvi aferojn."}, {"text_idx": "#000176", "text": "La reta movado baldau\u0306 kaptis la atenton de la Global Times, unu el la c\u0302efaj s\u0302tatfinancitaj amaskomunikiloj de C\u0302inio. Opinio de Wang Qiang, komentisto kun armea fono etikedas la retanan agon kiel parton de \u201cKolora Revolucio\u201d, movado por s\u0302ang\u0302i la unupartian politikan sistemon de C\u0302inio:"}, {"text_idx": "#000177", "text": "\u4e0e\u4ee5\u5f80\u62b9\u9ed1\u4e2d\u56fd\u4eba\u7684\u65e5\u5e38\u884c\u4e3a\u4e60\u60ef\u4e0d\u540c,\u6b64\u6b21\u884c\u52a8\u660e\u786e\u5c06\u6240\u8c13\u7684\u4e2d\u56fd\u4eba\u8d1f\u9762\u5f62\u8c61\u4ea7\u751f\u539f\u56e0\u5f52\u548e\u4e8e\u4e2d\u56fd\u653f\u5e9c,[...] \u901a\u8fc7\u62b9\u9ed1\u4e2d\u56fd\u4eba\u6c11\u6765\u62b9\u9ed1\u4e2d\u56fd\u7684\u653f\u6cbb\u4f53\u5236,\u4ece\u800c\u5984\u56fe\u8fbe\u5230\u5728\u4e2d\u56fd\u6380\u8d77\u201c\u989c\u8272\u9769\u547d\u201d\u8fd9\u4e00\u6839\u672c\u76ee\u6807\u3002"}, {"text_idx": "#000178", "text": "Malsama ol aliaj kalumniaj kampanjoj kontrau\u0306 c\u0302inaj homoj, c\u0302i tiu kampanjo kulpigas la c\u0302inan registaron pri la negativa konduto de c\u0302inaj retanoj... g\u0302i kalumnias la c\u0302inan registaron per kalumniado de c\u0302inoj kaj g\u0302ia fina celo estas atingi \u201cKoloran Revolucion\u201d en C\u0302inio."}, {"text_idx": "#000179", "text": "Krom kritikoj de oficialaj c\u0302inaj novaj\u0302kanaloj, kelkaj transmaraj c\u0302inaj retumantoj ankau\u0306 esprimis zorgon, ke tradukado de malama parolo en c\u0302inaj sociaj retoj nutros kontrau\u0306c\u0302inan senton inter okcidentaj socioj. Ekzemple, Tviter-uzanto @jeeplakeside komentis:"}, {"text_idx": "#000180", "text": "\u8ffd\u6839\u7a76\u5e95\u6240\u8c13\u5927\u7ffb\u8bd1\u8fd0\u52a8,\u53ea\u4e3a\u4e86\u589e\u52a0\u548c\u4f20\u9012\u4ec7\u6068,\u5e76\u65e0\u4efb\u4f55\u53ef\u8fdb\u6b65\u610f\u4e49\u3002\n\u5185\u5bb9\u643a\u5e26\u79c1\u8d27,\u76ee\u6807\u65e0\u5dee\u522b\u4ec7\u89c6\u5355\u4e00\u65cf\u7fa4,\u4ea7\u751f\u540e\u679c\u53d7\u5bb3\u79cd\u7fa4\u4e0d\u6b62\u534e\u88d4\u800c\u662f\u6574\u4e2a\u4e9a\u88d4,\u53ef\u8c13\u53d1\u8d77\u8005\u521d\u8877\u6781\u5176\u90aa\u6076\u3002"}, {"text_idx": "#000181", "text": "\u2014 \u6e56\u7554\u65b0\u8bed \u4e09\u5143 (@jeeplakeside) March 14, 2022"}, {"text_idx": "#000182", "text": "La celo de la tiel nomata Granda Traduka Movado estas plifortigi kaj distribui malamon. G\u0302i ne estas progresema, g\u0302i havas propran tagordon kaj celas apartan etnon. La sekvo tamen ne estus limigita al c\u0302inoj sed al c\u0302iuj aziaj homoj. La ideo de la iniciatinto estas tre malbona."}, {"text_idx": "#000183", "text": "Chang Ping, ekzilita veterana c\u0302ina j\u0302urnalisto, tamen atentigis, ke la Granda Traduka Movado ne kontrau\u0306as c\u0302inojn, sed propagandon kaj la cenzuran mas\u0302inon, kiu produktas grandan nombron da patriotaj \u201czombioj\u201d au\u0306 la tiel nomataj Etaj Rozoj:"}, {"text_idx": "#000184", "text": "\u600e\u6a23\u8ddf\u6bad\u5c4d\u4f5c\u6230\u5462?\u4e5f\u8a31\u82e6\u53e3\u5a46\u5fc3\u8b1b\u9053\u7406\u4e5f\u80fd\u8b93\u6709\u4e9b \u6bad\u5c4d\u5e61\u7136\u9192\u609f\u5427\u3002\u4f46\u662f,\u66f4\u91cd\u8981\u7684\u5e6b\u52a9\u5b83\u5011\u89e3\u9664\u5deb\u5e2b\u7684\u9b54\u5492\u3002\u5728\u5404\u7a2e\u50b3\u8aaa\u4e2d,\u6bad\u5c4d\u90fd\u5bb3\u6015\u967d\u5149\u3002\u9019\u5c31\u662f\u70ba\u4ec0\u9ebc\u4fc4\u7f85\u65af\u3001\u4e2d\u570b\u548c\u5317\u97d3\u90fd\u8981\u5c0d\u7db2\u8def\u5be6\u884c\u56b4\u5bc6\u5c01\u9396\u7684\u539f\u56e0\u3002"}, {"text_idx": "#000185", "text": "Kiel rebati la zombiojn? Oni eble povos konverti kelkajn el ili per persvado. Sed la plej bona maniero estas forigi iliajn sorc\u0302ojn. Zombioj timas sunlumon, tial Rusio, C\u0302inio kaj Nord-Koreio trudis striktan interretan cenzuron."}, {"text_idx": "#000187", "text": "\u6211\u8d5e\u6210\u7f51\u53cb\u81ea\u53d1\u7684\u5927\u7ffb\u8bd1\u8fd0\u52a8\u3002\u8fd9\u4e2a\u7ffb\u8bd1\u4e0d\u4ec5\u662f\u63ed\u9732\u4e2d\u5171\u6781\u6743\u610f\u8bc6\u5f62\u6001\u6bd2\u5bb3\u4e2d\u56fd\u4eba,\u4f7f\u4e0d\u5c11\u4e2d\u56fd\u4eba\u601d\u60f3\u89c2\u5ff5\u5305\u62ec\u60c5\u611f\u90fd\u6709\u626d\u66f2;\u800c\u4e14\u66f4\u80fd\u63d0\u9192\u5168\u4e16\u754c\u5404\u56fd\u653f\u5e9c\u548c\u6c11\u4f17,\u9ad8\u5ea6\u8b66\u60d5\u4e2d\u5171\u5927\u5916\u5ba3\u7684\u6e17\u900f\u6bd2\u5bb3,\u8b66\u60d5\u4e2d\u5171\u5927\u5916\u5ba3\u7684\u865a\u5047\u4fe1\u606f\u3001\u865a\u5047\u53d9\u4e8b\u6b3a\u9a97\u548c\u8bef\u5bfc\u516c\u5171\u8206\u8bba\u7a7a\u95f4\u3002\u8fd9\u6b21\u4fc4\u7f57\u65af\u4fb5\u4e4c\u6218\u4e89,\u4e60\u5f53\u5c40\u65e9\u5c31\u5f00\u6253\u4fe1\u606f\u6218\u5e2e\u666e\u4eac "}, {"text_idx": "#000188", "text": "Mi subtenas la Grandan Tradukan Movadon iniciitan de retumantoj. La traduko ne nur elmontras kiel la diktaturo de la KPC\u0302 venenas sian popolon per venena ideologio kaj tordis iliajn pensojn kaj sentojn, g\u0302i ankau\u0306 memorigas registarojn kaj homojn de aliaj landoj konscii pri la propagando de la KPC\u0302 kaj disvastigo de misinformado \u2013 kiel g\u0302i uzas misinformadon por distordi la publikan opinion. Fronte al la rusia invado de Ukrainio, la potencobloko de Xi helpas Putin en lia informmilito [...]"}, {"text_idx": "#000189", "text": "Kelkaj uzantoj sugestis, ke la organizantoj de la Granda Traduka Movado devus revizii kaj provizi pli da kunteksto por la tradukoj por malhelpi disvastig\u0302on de malamo kontrau\u0306 c\u0302inoj."}, {"text_idx": "#000190", "text": "Aliaj opinias, ke la tradukaj klopodoj kreas dilemon por c\u0302inaj cenzuraj au\u0306toritatoj. Nome, se ili cenzuras probleman enhavon de la Etaj Rozoj [\u201cLittle Pinks\u201c], ili eble perdos kelkajn subtenantojn; se la au\u0306toritatoj ignoras ilin, ili silente aprobas ilin."}, {"text_idx": "#000191", "text": "Fronte al tia dilemo, Wang Qiang el Global Times sugestas, ke la c\u0302ina propagando solidigu sian propran elitan tradukteamon por disvastigi pozitivajn rakontojn pri C\u0302inio."}, {"text_idx": "#000194", "text": "La c\u0302efurbo de Ukrainio, Kievo, estas atakata de la komenco de la invado la 24-an de februaro 2022. La 8-an de marto, Rusio malfermis duan fronton c\u0302e la c\u0302efurbo de la nordoriento, provante c\u0302irkau\u0306i g\u0302in plene. G\u0302is la 19-a de marto, ses milionoj da homoj estis interne delokitaj kaj 3 milionoj da homoj forlasis la landon."}, {"text_idx": "#000195", "text": "Rusiaj armeaj manovroj evoluas de malrapidaj surteraj movadoj tra la lando g\u0302is agresema urba militado. Batalado c\u0302iam pli malproksimig\u0302as de la regado de kritikaj vojoj por alporti provizojn al la kontrolo de s\u0302losilaj kvartaloj. Raportoj indikis, ke Rusio jam rekrutas siriajn kaj c\u0302ec\u0302enajn [eo] batalantojn lertajn en urba militado, antau\u0306vidante batalojn por urbocentroj."}, {"text_idx": "#000196", "text": "Vers\u0302ajnas, ke batalado ene de la c\u0302efaj urboj de Ukrainio signife prokrastos la rusian ofensivon. En 2016, la iraka armeo, kun 100 000 soldatoj, bezonis pli ol ok monatojn por kapti Mosulon [eo], urbon kun kelkaj miloj da batalantoj de la Islama S\u0302tato [eo]. En 1994, 60 000 rusiaj soldatoj pasigis kvin monatojn en C\u0302ec\u0302enio provante okupi g\u0302ian c\u0302efurbon Groznon [eo]."}, {"text_idx": "#000197", "text": "Se la antau\u0306aj urbaj ofensivoj de Rusio estas indikaj de pli granda s\u0302ablono, la batalo en la urboj de Ukrainio kondukos al amaso da viktimoj, malsato kaj fiasko de la plej multaj humanitaraj konvojoj. Rusio povus denove uzi rifug\u0302intojn kiel armilon, uzi kontrau\u0306leg\u0302ajn municiojn au\u0306 taktikajn nukleajn atakojn kontrau\u0306 s\u0302losila infrastrukturo por premadi al plena kapitulaco. Sendepende de la metodoj, la invado de Rusio en Ukrainio dau\u0306re pliseverigos unu el la plej malbonaj humanitaraj krizoj en Eu\u0306ropo ekde la Dua Mondmilito."}, {"text_idx": "#000198", "text": "La historio de Rusio pri urba militado"}, {"text_idx": "#000199", "text": "Pluraj internaciaj militistaj kaj politikaj fakuloj zorgas pri tio, ke la atako de Rusio kontrau\u0306 Kievo similos al bataladoj en C\u0302ec\u0302enio kaj Sirio. Michael Kofman, fakulo pri la rusia militistaro c\u0302e la Centro por Maramea Analizo diris: \u201cSed min sufic\u0302e maltrankviligas ke tio povas efektive ig\u0302i ia pli malgranda au\u0306 pli malforta versio de Grozno.\u201d"}, {"text_idx": "#000200", "text": "En 1994, malgrau\u0306 atendoj de rapida venko, 60 000 rusiaj soldatoj pasigis kvin monatojn en C\u0302ec\u0302enio provante okupi g\u0302ian c\u0302efurbon Groznon. Pavel Grac\u0302ov, la ministro pri defendo de Rusio de 1992 g\u0302is 1996 antau\u0306diris, ke Rusio povus preni Groznon, urbon kun 490 000 log\u0302antoj, en malpli ol du horoj kun nur kelkaj paras\u0302utistoj. Antau\u0306 la invado, Rusio prognozis ke c\u0302ec\u0302enoj ne rezistos, sed anstatau\u0306e bonvenigos la invadajn trupojn."}, {"text_idx": "#000201", "text": "C\u0302i tie Rusio rompis s\u0302losilan regulon de propagando: mensogu al aliaj, ne al vi mem. Prenu c\u0302i tiun klarigan ekzemplon: en regimento de la 90-a Tanka Divizio, 49 el 56 tac\u0302mentestroj j\u0302us diplomig\u0302is c\u0302e la akademio; duono neniam antau\u0306e pafis realan municion de siaj tankoj. Al multaj estis rakontite, ke ili iros al trejna misio, ne al armea interveno en C\u0302ec\u0302enion."}, {"text_idx": "#000202", "text": "Antau\u0306tage de Silvestro 1995, rusaj trupoj c\u0302irkau\u0306is Groznon de tri flankoj kaj komencis la invadon el la nordo. Post gravaj perdoj en la brigado \u201cMajkop\u201d de Rusio en la fruaj tagoj de la invado, la armeo komencis c\u0302efe uzi artilerion. Dum 20 tagoj kaj noktoj, bomboj kovris Groznon, ofte kun pli ol 3 000 atakoj je horo."}, {"text_idx": "#000203", "text": "Kiam rusiaj soldatoj eniris la urbon, ili ne estis pretaj por urba militado, kio kau\u0306zis senbridajn okazaj\u0302ojn de fratmortiga milito. La komplika reliefo de Grozno donis klaran avantag\u0302on al la defendantaj soldatoj, kiuj konis la konstruaj\u0302ojn, najbarecojn, metroojn [Noto de redaktoro: en Grozno ne ekzistas metroo] kaj kloaksistemojn. C\u0302ec\u0302enoj forigis au\u0306 formovis stratsignojn kaj zorgis ke pordoj kaj korpoj de soldatoj servu kiel boobytrap [kas\u0302ita eksplodilo preparita tiel, ke objekto au\u0306 viktimo nesuspektanta eksplodigos g\u0302in]."}, {"text_idx": "#000204", "text": "En Journal of Military Medicine, General-majoro V. S. Novikov diris ke post kvar monatoj da batalado, \u201c72 procentoj [de soldatoj] havis iun specon de psikologia malordo (46 procentoj elmontris astenikajn depresio-simptomojn \u2013 sendormecon, mankon de motivig\u0302o, maltrankvilon, neu\u0306ro-emocian streson, au\u0306 lacecon \u2013 kaj la aliaj 26 procentoj elmontris psikozajn reagojn kiel ekzemple altgrada maltrankvilo au\u0306 agresemo, degenero de moralaj valoroj au\u0306 interhomaj rilatoj, kaj ekscitig\u0302o au\u0306 depresio)\u201d. La simptomoj des pli pligravig\u0302is ju pli longe la soldato restis batalanta en la urbo. La milito ankau\u0306 kau\u0306zis dau\u0306rantajn difektojn sur la infanojn de la urbo. Iu kuracisto dum la milito substrekis ke la infanoj \u201cfarig\u0302is pli agresemaj, nervozaj, kruelaj\u201d."}, {"text_idx": "#000205", "text": "Dum la rusia armeo signife s\u0302ang\u0302ig\u0302is kaj modernig\u0302is ekde la 1990-aj jaroj [Noto de redaktoro: tio okazis ekde la 2000-aj jaroj], g\u0302i uzis similajn strategiojn en Sirio. Dum la Siria Enlanda Milito [eo], parte pro rusia aerhelpo, la batalo por Alepo (2016) markis unu el la plej mortigaj bataladoj de la tuta milito. Rusiaj bombadkampanjoj celis log\u0302domojn, merkatojn kaj lernejojn. Pli ol 400 civiluloj kaj 90 infanoj estis mortigitaj en atakoj uzintaj incendiajn kaj grapolajn bombojn [eo], kiuj estas armiloj oficiale malpermesitaj de Protokolo III de la Konvencio pri Konvenciaj Armiloj (CCW)."}, {"text_idx": "#000206", "text": "Rusiaj oficiroj kaj analizistoj dau\u0306re asertis ke c\u0302iuj iliaj atakoj celis malamikan infrastrukturon. Aleksandro Lapin, generalo-kolonelo de la Centra Armea Distrikto de Rusio, deklaris ke rusiaj aviadilaj atakoj nur celis la log\u0302istikajn itinerojn de la malamiko, riproc\u0302ante la kontrau\u0306-Assad-fortojn pri c\u0302iu bombado de civiluloj."}, {"text_idx": "#000207", "text": "Dum la partopreno de Rusio en la Siria enlanda milito, la Organizo por la Malpermeso de Kemiaj Armiloj (OPCW) [eo] raportis, ke kemiaj armiloj plej vers\u0302ajne estis uzitaj 17 fojojn. Moskvo celkonscie prokrastis la enketon de OPCW, dum g\u0302i aktive neis kaj kas\u0302is c\u0302ian uzon de kemiaj armiloj en Sirio."}, {"text_idx": "#000208", "text": "Dum la atako de Moskvo kontrau\u0306 civila infrastrukturo, Rusio uzis kiel armilon civitanojn fug\u0302intajn de siaj hejmoj, por malstabiligi la regionon. Ekde 2016, la kontrau\u0306leg\u0302aj bombadkampanjoj de Rusio celis 14 hospitalojn. La atakoj kontrau\u0306 urboj devigis pli ol 10 milionojn da sirianoj fug\u0302i de sia hejmo. En 2016, la tiama c\u0302efministro de Turkio Ahmet Davutog\u0306lu kaj la iama gvidanto de la Partio por Justeco kaj Disvolvig\u0302o (AKP) [eo] diris, ke Rusio \u201ckondutas kiel terorista organizaj\u0302o kaj devigas civilulojn fug\u0302i\u201d, per bombadoj \u201csen ajna distingo inter civiluloj kaj soldatoj, au\u0306 infanoj kaj maljunuloj\u201d."}, {"text_idx": "#000209", "text": "Okba Mohammad, j\u0302urnalisto c\u0302e Baynana, arablingva homrajta revuo en Hispanio, notis ke \u201cRusio estis la arkitekto de humanaj koridoroj, kiujn, kiel sirianoj, ni konsideras delokado sub rusia superrigardo. G\u0302i nuntempe ripetas c\u0302i tiun strategion en Ukrainio. Rusio kutime celas civilulojn kaj iliajn grupig\u0302ojn por krei premon kaj atingi gajnojn.\u201d Raportoj kaj enketoj eh\u0302is similan starpuntkon."}, {"text_idx": "#000210", "text": "C\u0302ie, la rusia armea trejnado s\u0302ang\u0302is sian fokuson al urboj kiel c\u0302efa batalkampo. Aleksandro J\u0302uravlov, generalo-kolonelo kiu gvidis rusiajn trupojn en Sirio, esprimis zorgon en 2018 pri \u201ckontrau\u0306leg\u0302aj armitaj fortoj\u201d log\u0302igitaj en urboj. Grupoj kiel ISIS koncentrig\u0302us en urbaj areoj kaj \u201ctransformus ilin en fortikaj\u0302ojn\u201d. Kiel rezulto, ekde 2018, la rusia armeo konstruis anticipe plurajn urbmilitajn trejncentrojn tra la lando."}, {"text_idx": "#000211", "text": "Se Rusio decidas engag\u0302ig\u0302i en longdau\u0306ra urba militado tra Ukrainio, tio vers\u0302ajne dau\u0306ros jarojn kaj kostos centojn da miloj da vivoj. La urbestro de Kievo, Vitalij Klic\u0302ko, publike deklaris: \u201cC\u0302iu domo, c\u0302iu strato, c\u0302iu transirejo rezistos, g\u0302is morto se necese.\u201d Civiluloj tra Ukrainio miksis brulbotelojn (\u201cMolotov\u201c) [eo], s\u0302ang\u0302is direktosignojn tra la lando kaj okupig\u0302is pri sabotado."}, {"text_idx": "#000212", "text": "Pro armea fiasko en kelkaj urboj, la rusia armeo jam komencis uzi artileriajn bombadojn kaj sendistingan mortigon de civiluloj. La atako de Rusio kontrau\u0306 la teatro en Mariupolo, kiu mortigis 300 civilulojn, estas nur la komenco de multe pli sanga urba kampanjo."}, {"text_idx": "#000213", "text": "Por pliaj informoj pri tiu c\u0302i temo, vidu nian specialan raportadon (angle): Rusio invadas Ukrainion."}, {"text_idx": "#000215", "text": "Korespondantoj kaj politikistoj konstante faras rasismajn komentojn kiam ili raportas pri la milito kaj la viktimoj en Ukrainio komparante ilin kun tiuj de Mezoriento. Ekrankopio de la videaj\u0302o en kiu veterana korespondanto de CBS faras unu el tiuj komentoj."}, {"text_idx": "#000216", "text": "Meze de la kreskanta perforto en Ukrainio kiu kaptas la atenton de la mondo, korespondantoj de prestig\u0302aj okcidentaj amaskomunikiloj kolerigis arabajn kaj mezorientajn publikojn pro siaj rasismaj rimarkoj. La komentoj inkluzivis esprimojn de empatio rilate al ukrainaj viktimoj kaj de konsterno rilate la bildojn, c\u0302ar c\u0302i tiuj homoj aspektas pli \u201ceu\u0306ropaj\u201d kaj estis pli \u201ccivilizitaj\u201d ol la viktimoj de militoj en Mezoriento."}, {"text_idx": "#000217", "text": "La 27-an de februaro, la siria tviterulo [ndlt. aktiva uzanto de Tvitero] @WardFurati88 disvastigis \u201cfadenon\u201d [ndlt. tvitera ilo kie oni povas fari pepon sekvitan de alia, por raporti ion (gravan au\u0306 negravan)] kiu kompilis c\u0302iujn rasismajn kaj diskriminaciajn komentojn kiujn faris korespondantoj de internaciaj amaskomunikiloj el la tuta mondo dum raportado de la konflikto. La fadeno generis milojn da reagoj: pli ol 11 500 repepoj, pli ol 1 500 citaj\u0302oj kaj 41 300 \u201cmi s\u0302atas\u201d (s\u0302atoj)."}, {"text_idx": "#000218", "text": "\u0627\u0655\u0630\u0627 \u0643\u0646\u062a \u0645\u0633\u0644\u0645\u0627\u064b.. \u0627\u0654\u0648 \u0634\u0631\u0642 \u0627\u0654\u0648\u0633\u0637\u064a\u0627\u064b.. \u0627\u0654\u0648 \u0627\u0655\u0641\u0631\u064a\u0642\u064a\u0627\u064b\u060c \u0648\u062a\u062a\u0633\u0627\u0621\u0644 \u0644\u0645\u0627\u0630\u0627 \u064a\u062a\u0645 \u0627\u0644\u062a\u0639\u0627\u0645\u0644 \u0645\u0639 \u062f\u0645\u0627\u064a\u0654\u0646\u0627 \u0643\u0627\u0654\u0646\u0647\u0627 \u0645\u064a\u0627\u0647 \u062a\u0633\u0641\u062d \u062d\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0639\u0627\u0644\u0645\u061f! \u0628\u0644 \u0644\u0639\u0644 \u0644\u0644\u0645\u064a\u0627\u0647 \u0645\u0646\u0638\u0645\u0627\u062a \u062d\u0645\u0627\u064a\u0629 \u0628\u064a\u064a\u0654\u0629 \u062a\u062d\u0627\u0648\u0644 \u0627\u0644\u062a\u0642\u0644\u064a\u0644 \u0645\u0646 \u0647\u062f\u0631\u0647\u0627.. \u062a\u0627\u0628\u0639 \u0647\u0630\u0647 \u0627\u0644\u062a\u063a\u0631\u064a\u062f\u0627\u062a \u0627\u0644\u062a\u064a \u0631\u0628\u0645\u0627 \u062a\u062c\u064a\u0628 \u0639\u0646 \u0633\u0648\u0654\u0627\u0644\u0643\u060c \u0645\u0646 \u062e\u0644\u0627\u0644 \u0631\u0635\u062f \u062a\u063a\u0637\u064a\u0627\u062a \u0648\u062a\u0635\u0631\u064a\u062d\u0627\u062a \u062d\u0648\u0644 \u0627\u0644\u062d\u0631\u0628 \u0641\u064a \u0627\u0654\u0648\u0643\u0631\u0627\u0646\u064a\u0627"}, {"text_idx": "#000219", "text": "\u2014 ward furati (@wardfurati88) February 27, 2022"}, {"text_idx": "#000220", "text": "C\u0302u vi estas islamano au\u0306 devenas de Mezoriento au\u0306 Afriko kaj [vi] demandas vin kial oni perceptas nian sangon kiel akvon kiu inundas la mondon? Cetere, naturmediaj organizaj\u0302oj provas malhelpi ke oni mals\u0302paru akvon. Sekvu c\u0302i tiujn pepojn, kiuj povas respondi al viaj demandoj nur analizante la priraportadon kaj komentojn pri la milito en Ukrainio."}, {"text_idx": "#000221", "text": "Li komencis per la komento de veterana raportisto de CBS, Chris D\u2019Agata, en kiu tiu esprimis sian simpation al la ukrainia popolo, kiu konsistas el homoj kiuj estas \u201cpli eu\u0306ropaj\u201d ol tiuj de Irako kaj Afganio. Ward citis la korespondanton kun minimumaj s\u0302ang\u0302oj:"}, {"text_idx": "#000222", "text": "\u0646\u0628\u062f\u0627\u0654 \u0628\u0645\u0631\u0627\u0633 CBS \u0627\u0644\u0630\u064a \u062a\u062d\u062f\u062b \u0639\u0646 \u0627\u0644\u0627\u0654\u0648\u0643\u0631\u0627\u0646\u064a\u064a\u0646 \u0641\u064a \u0627\u0644\u0645\u0644\u0627\u062c\u064a\u0654\u060c \u062b\u0645 \u063a\u0644\u0628\u062a\u0647 \u0645\u0634\u0627\u0639\u0631\u0647 \u0641\u0642\u0627\u0644 \u201c\u0647\u0630\u0627 \u0627\u0644\u0645\u0643\u0627\u0646 \u0644\u064a\u0633 \u0627\u0644\u0639\u0631\u0627\u0642.. \u0648\u0644\u0627 \u0627\u0654\u0641\u063a\u0627\u0646\u0633\u062a\u0627\u0646.. \u0647\u0630\u0627 \u0628\u0644\u062f \u0627\u0654\u0648\u0631\u0628\u064a \u0645\u062a\u062d\u0636\u0631.. \u0644\u0646 \u062a\u062a\u0648\u0642\u0639 \u0627\u0654\u0648 \u062a\u062a\u0645\u0646\u0649 \u0627\u0654\u0646 \u064a\u062d\u062f\u062b \u0634\u064a\u0621 \u0643\u0647\u0630\u0627 \u0641\u064a\u0647\u201d.. \u0648\u0647\u0630\u0627 \u064a\u0644\u062e\u0635 \u0627\u0644\u0637\u0631\u064a\u0642\u0629 \u0627\u0644\u062a\u064a \u064a\u0646\u0638\u0631 \u0628\u0647\u0627 \u0627\u0655\u0644\u064a\u0643\n\u0641\u0645\u0646 \u0627\u0644\u0637\u0628\u064a\u0639\u064a \u0627\u0654\u0646 \u062a\u0642\u0636\u064a \u064a\u0648\u0645\u0643 \u062c\u0631\u064a\u0627\u064b \u0644\u0644\u0627\u062e\u062a\u0628\u0627\u0621 \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0642\u0635\u0641.. \u0644\u0633\u062a \u0627\u0654\u0648\u0631\u0628\u064a\u0627\u064b /ZJB63bkTa4"}, {"text_idx": "#000223", "text": "Ni komencu per la korespondanto de CBS, kiu parolis pri ukrainoj en la s\u0302irmejoj, superplena de emocioj, kaj [li] diris: \u201cC\u0302i tio ne estas Irako au\u0306 Afganio. G\u0302i estas civilizita eu\u0306ropa lando. Oni ne atendus au\u0306 dezirus ke io tia okazu c\u0302i tie\u201d.\nC\u0302i tio resumas kiel li perceptas nin. Estas kompreneble, ke vi pasigas c\u0302iujn tagojn fug\u0302ante atakojn: Vi ne estas el Eu\u0306ropo."}, {"text_idx": "#000224", "text": "Poste, li aludis al la komentoj por BBC fare de David Sakvarelidze, iama ukraina g\u0302enerala adjunkta prokuroro. Kvankam veras ke Ward konfuzis la oficialulon kun korespondanto de BBC, li [Ward] priskribis la esencon de tio kion li [la oficialulo] diris en c\u0302i tiu pepo:"}, {"text_idx": "#000225", "text": "\u0627\u0644\u0627\u0653\u0646 \u0645\u0639 \u0645\u0631\u0627\u0633\u0644 BBC \u0627\u0644\u0630\u064a \u0627\u0633\u062a\u0639\u0628\u0631 \u062e\u0644\u0627\u0644 \u062d\u062f\u064a\u062b\u0647 \u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0647\u0648\u0627\u0621 \u0648\u0628\u0631\u0631 \u0630\u0644\u0643 \u0628\u0642\u0648\u0644\u0647 \u201c\u0627\u0654\u0639\u062a\u0630\u0631.. \u0644\u0643\u0646 \u0645\u0627 \u064a\u062d\u062f\u062b \u064a\u062b\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0634\u0627\u0639\u0631\u060c \u0644\u0627\u0654\u0646\u064a \u0627\u0654\u0634\u0627\u0647\u062f \u0627\u0654\u0634\u062e\u0627\u0635\u0627\u064b \u0627\u0654\u0648\u0631\u0628\u064a\u064a\u0646 \u0628\u0639\u064a\u0648\u0646 \u0632\u0631\u0642\u0627\u0621 \u0648\u0634\u0639\u0631 \u0627\u0654\u0634\u0642\u0631.. \u0627\u0654\u0637\u0641\u0627\u0644\u0627\u064b \u064a\u0642\u062a\u0644\u0648\u0646.. \u0628\u0635\u0648\u0627\u0631\u064a\u062e \u0628\u0648\u062a\u064a\u0646 \u0643\u0644 \u064a\u0648\u0645\u201d\u060c \u0648\u0647\u0630\u0627 \u0644\u0627 \u064a\u062d\u062a\u0627\u062c \u062a\u0639\u0644\u064a\u0642\u0627\u064b /VuIMaahcjd"}, {"text_idx": "#000227", "text": "Lau\u0306 ciferoj de Unuig\u0302intaj Nacioj, ekde la komenco de la milito en Sirio en 2011, pli ol 6,6 milionoj da homoj estis devigitaj forlasi siajn hejmojn, kaj aliaj 6,7 milionoj dau\u0306re estas delokitaj en la lando. Kiam miloj riskis sian vivon por transiri Mediteraneon kaj atingi Eu\u0306ropon serc\u0302ante novan komencon, eu\u0306ropaj landoj starigis leg\u0302ojn, politikojn kaj barojn por malhelpi ilian eniron, lasante centojn da familioj en tendaroj malric\u0302aj, eksponitaj al la veteraj kondic\u0302oj kaj senigitaj de bazaj vivbezonoj."}, {"text_idx": "#000228", "text": "Ward dau\u0306rigis angle kun la vortoj de prezentisto de Al Jazeera:"}, {"text_idx": "#000229", "text": "\u0627\u0644\u0627\u0653\u0646 \u0645\u0639 \u0645\u0630\u064a\u0639 \u0627\u0644\u062c\u0632\u064a\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0627\u0655\u0646\u0643\u0644\u064a\u0632\u064a\u0629 \u0627\u0644\u0630\u064a \u0639\u0644\u0642 \u0639\u0644\u0649 \u0645\u0634\u0627\u0647\u062f \u062a\u0632\u0627\u062d\u0645 \u0627\u0644\u0627\u0654\u0648\u0643\u0631\u0627\u0646\u064a\u064a\u0646 \u0644\u0644\u0631\u0643\u0648\u0628 \u0641\u064a \u0642\u0637\u0627\u0631 \u0647\u0631\u0628\u0627\u064b \u0645\u0646 \u0627\u0644\u062d\u0631\u0628 \u0628\u0642\u0648\u0644\u0647 \u201c\u0645\u0627 \u064a\u062b\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0642\u0647\u0631.. \u0627\u0654\u0646\u0638\u0631 \u0643\u064a\u0641 \u064a\u0631\u062a\u062f\u0648\u0646.. \u0647\u0648\u0654\u0644\u0627\u0621 \u0644\u064a\u0633\u0648\u0627 \u0627\u0654\u0634\u062e\u0627\u0635\u0627\u064b \u064a\u062d\u0627\u0648\u0644\u0648\u0646 \u0627\u0644\u0647\u0631\u0628 \u0645\u0646 \u0628\u0644\u0627\u062f\u0647\u0645 \u0641\u064a \u0627\u0644\u0634\u0631\u0642 \u0627\u0644\u0627\u0654\u0648\u0633\u0637 \u0627\u0654\u0648 \u0627\u0655\u0641\u0631\u064a\u0642\u064a\u0629.. \u0627\u0655\u0646\u0647\u0645 \u064a\u0628\u062f\u0648\u0646 \u0645\u062b\u0644 \u0627\u0654\u064a\u0629 \u0639\u0627\u064a\u0654\u0644\u0629 \u0627\u0654\u0648\u0631\u0648\u0628\u064a\u0629\u201d.. \u0647\u0630\u0627 \u0645\u0627 \u064a\u0647\u0645 \u062d\u0642\u0627\u064b.. \u0627\u0654\u0646\u0647\u0645 \u0627\u0654\u0648\u0631\u0648\u0628\u064a\u0648\u0646 /4yEwWMk5ia"}, {"text_idx": "#000230", "text": "Nun, la anglalingva prezentisto de Al Jazeera, kiu komentis la amasig\u0302on de homoj kiuj provis eniri trajnon kaj eskapi la militon en Ukrainio, diris: \u201cKonvinke estas... rigardu la vestojn. Ne estas homoj kiuj provas fug\u0302i de Mezoriento kaj Afriko. Ili aspektas kiel ajna eu\u0306ropa familio\u201d. Tio kio gravas estas ke ili estas eu\u0306ropanoj."}, {"text_idx": "#000231", "text": "Rilate al la presitaj amaskomunikiloj, Ward citas \u2014 kun eta modifo \u2014 opinian artikolon de Daniel Hannan en la brita gazeto The Telegraph:"}, {"text_idx": "#000232", "text": "\u0648\u0644\u0646\u0642\u0631\u0627\u0654 \u0645\u0627 \u062a\u0642\u0648\u0644\u0647 \u0627\u0644\u062a\u0644\u063a\u0631\u0627\u0641 \u0627\u0644\u0628\u0631\u064a\u0637\u0627\u0646\u064a\u0629: \u201c\u0627\u0655\u0646\u0647\u0645 \u064a\u0634\u0628\u0647\u0648\u0646\u0646\u0627\u060c \u0648 \u0647\u0630\u0627 \u0645\u0627 \u064a\u062c\u0639\u0644 \u0627\u0644\u0645\u0633\u0627\u0654\u0644\u0629 \u0635\u0627\u062f\u0645\u0629. \u0627\u0654\u0648\u0643\u0631\u0627\u0646\u064a\u0627 \u0628\u0644\u062f \u0627\u0654\u0648\u0631\u0648\u0628\u064a\u060c \u0627\u0654\u0647\u0644\u0647 \u064a\u0634\u0627\u0647\u062f\u0648\u0646 \u0646\u062a\u0641\u0644\u0643\u0633 \u0648\u0644\u062f\u064a\u0647\u0645 \u062d\u0633\u0627\u0628\u0627\u062a \u0639\u0644\u0649 \u0627\u0655\u0646\u0633\u062a\u063a\u0631\u0627\u0645\u060c \u0648 \u064a\u0635\u0648\u062a\u0648\u0646 \u0641\u064a \u0627\u0644\u0627\u0646\u062a\u062e\u0627\u0628\u0627\u062a\u060c \u0648\u0644\u062f\u064a\u0647\u0645 \u0635\u062d\u0627\u0641\u0629 \u062d\u0631\u0629. \u0627\u0644\u062d\u0631\u0628 \u0644\u0645 \u062a\u0639\u062f \u062a\u062d\u062f\u062b \u0641\u064a \u0627\u0644\u0645\u062c\u062a\u0645\u0639\u0627\u062a \u0627\u0644\u0641\u0642\u064a\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0645\u0639\u0632\u0648\u0644\u0629\u060c \u0627\u0644\u062d\u0631\u0628 \u0642\u062f \u062a\u062d\u062f\u062b \u0644\u0627\u0654\u064a \u0627\u0654\u062d\u062f\u201d /wUWBDhulnI"}, {"text_idx": "#000233", "text": "Ni vidu kion diras The Telegraph de Unuig\u0302inta Reg\u0302lando: \u201cIli aspektas kiel niaj homoj, kaj tio estas la plej s\u0302oka afero. Ukrainio estas eu\u0306ropa lando, ili spektas Netflix-on, havas Instagramon, voc\u0302donas en liberaj balotoj kaj havas sencenzurajn amaskomunikilojn. La milito ne plu estas afero de malric\u0302aj kaj malproksimaj landoj. Milito povus trafi iun ajn.\u201d"}, {"text_idx": "#000234", "text": "Sekvante la rimarkojn de la politikaj figuroj, Ward substrekis iujn komentojn de la bulgara gvidanto:"}, {"text_idx": "#000235", "text": "\u0647\u0646\u0627 \u064a\u0642\u0648\u0644 \u0631\u064a\u0654\u064a\u0633 \u0648\u0632\u0631\u0627\u0621 \u0628\u0644\u063a\u0627\u0631\u064a\u0627 \u0635\u0631\u0627\u062d\u0629 \u201c\u0627\u0644\u0644\u0627\u062c\u064a\u0654\u0648\u0646 \u0627\u0644\u0627\u0654\u0648\u0643\u0631\u0627\u0646\u064a\u0648\u0646 \u0644\u064a\u0633\u0648\u0627 \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0644\u0627\u062c\u064a\u0654\u064a\u0646 \u0627\u0644\u0630\u064a\u0646 \u0627\u0639\u062a\u062f\u0646\u0627 \u0639\u0644\u064a\u0647\u0645\u060c \u0644\u0630\u0644\u0643 \u0633\u0646\u0631\u062d\u0628 \u0628\u0647\u0645\u060c \u0647\u0648\u0654\u0644\u0627\u0621 \u0627\u0654\u0648\u0631\u0648\u0628\u064a\u0648\u0646 \u0627\u0654\u0630\u0643\u064a\u0627\u0621 \u0648\u0645\u062a\u0639\u0644\u0645\u0648\u0646\u060c \u0648\u0644\u0627 \u064a\u0645\u0644\u0643\u0648\u0646 \u0645\u0627\u0636\u064a\u0627\u064b \u063a\u0627\u0645\u0636\u0627\u064b\u060c \u0643\u0627\u0654\u0646 \u064a\u0643\u0648\u0646\u0648\u0627 \u0627\u0655\u0631\u0647\u0627\u0628\u064a\u064a\u0646\u201d /9RbOMt7xd6"}, {"text_idx": "#000236", "text": "C\u0302i tie la bulgara c\u0302efministro sincere diras: \u201cLa rifug\u0302intoj de Ukrainio ne similas al tiuj kiujn ni kutimas vidi, kaj tial ili estos bone akceptitaj. Ili estas inteligentaj kaj edukitaj eu\u0306ropanoj, ili ne havas malhelajn pasintecojn, kiel la eblon esti teroristoj\u201d."}, {"text_idx": "#000237", "text": "La sekva pepo de Ward elvokas la argumenton proponitan de multaj homoj de araba origino, kiuj komparis la okcidentan lau\u0306don pri la ukrainia rezisto kontrau\u0306 Rusio kun g\u0302ia kondamno de la palestina rezisto kontrau\u0306 la israela okupado. Pri tio li skribis:"}, {"text_idx": "#000238", "text": "\u0648\u0628\u0645\u0627 \u0627\u0654\u0646 \u0631\u064a\u0654\u064a\u0633 \u0628\u0644\u063a\u0627\u0631\u064a\u0627 \u0630\u0643\u0631 \u0627\u0644\u0627\u0655\u0631\u0647\u0627\u0628\u060c \u0641\u0644\u0646\u0642\u0631\u0627\u0654 \u0643\u064a\u0641 \u062a\u0635\u0641 \u201c\u0646\u064a\u0648\u064a\u0648\u0631\u0643 \u0628\u0648\u0633\u062a\u201d \u062c\u0646\u062f\u064a\u0627\u064b \u0627\u0654\u0648\u0643\u0631\u0627\u0646\u064a\u0627\u064b \u0642\u0627\u0645 \u0628\u062a\u0641\u062c\u064a\u0631 \u0646\u0641\u0633\u0647 \u0639\u0644\u0649 \u062c\u0633\u0631 \u0644\u0645\u0646\u0639 \u0627\u0644\u062a\u0642\u062f\u0645 \u0627\u0644\u0631\u0648\u0633\u064a\u060c \u0648\u0635\u0641\u062a\u0647 \u201c\u062c\u0646\u062f\u064a \u0627\u0654\u0648\u0643\u0631\u0627\u0646\u064a \u0628\u0637\u0644\u201d /DiDPJgigh7"}, {"text_idx": "#000239", "text": "Kiel la bulgara c\u0302efministro mencias terorismon, ni vidu kiel The New York Post nomis la agadon de ukraina soldato \u201cheroa\u201d c\u0302ar li buc\u0302is sin per bombo sur ponto por malebligi la rusian antau\u0306eniron."}, {"text_idx": "#000240", "text": "Poste li atentigis pri la hipokriteco kaj la duobla moralo de la okcidentaj registaroj rilate al enmigrado, c\u0302ar eu\u0306ropaj landoj intensigis landlimajn kontrolojn por limigi la eniron de homoj fug\u0302intaj el landoj en milito pro timo ke ili eble partoprenis en konfliktoj de siaj hejmlandoj."}, {"text_idx": "#000241", "text": "\u0645\u0627\u0630\u0627 \u0639\u0646 \u201c\u0627\u0644\u0645\u0647\u0627\u062c\u0631\u064a\u0646\u201d.. \u0627\u0654\u0639\u0646\u064a \u0627\u0644\u0627\u0654\u0634\u062e\u0627\u0635 \u0627\u0644\u0642\u0627\u062f\u0645\u064a\u0646 \u0645\u0646 \u062e\u0627\u0631\u062c \u062d\u062f\u0648\u062f \u0627\u0644\u0628\u0644\u0627\u062f \u0644\u0644\u0642\u062a\u0627\u0644 \u0645\u0639 \u0627\u0654\u0647\u0644\u0647\u0627 \u0636\u062f \u0627\u0644\u063a\u0632\u0627\u0629.. \u0647\u0646\u0627 \u0646\u0642\u0631\u0627\u0654 \u062a\u0635\u0631\u064a\u062d \u0648\u0632\u064a\u0631\u0629 \u0627\u0644\u062e\u0627\u0631\u062c\u064a\u0629 \u0627\u0644\u0628\u0631\u064a\u0637\u0627\u0646\u064a\u0629 \u0627\u0644\u0630\u064a \u062f\u0639\u0645\u062a \u0641\u064a\u0647 \u0627\u0644\u062f\u0639\u0648\u0627\u062a \u0644\u062a\u0648\u062c\u0647 \u0627\u0644\u0631\u0627\u063a\u0628\u064a\u0646 \u0628\u0627\u0644\u0642\u062a\u0627\u0644 \u0627\u0655\u0644\u0649 \u0627\u0654\u0648\u0643\u0631\u0627\u0646\u064a\u0627\u060c \u0628\u0645\u0646 \u0641\u064a\u0647\u0645 \u0627\u0644\u0628\u0631\u064a\u0637\u0627\u0646\u064a\u0648\u0646\u060c \u0643\u0645\u0627 \u0646\u0642\u0631\u0627\u0654 \u0627\u0655\u0639\u0644\u0627\u0646 \u0631\u064a\u0654\u064a\u0633 \u0627\u0654\u0648\u0643\u0631\u0627\u0646\u064a\u0627 \u062a\u0627\u0654\u0633\u064a\u0633 \u0641\u064a\u0644\u0642 \u0644\u0644\u0645\u062a\u0637\u0648\u0639\u064a\u0646 \u0627\u0644\u0627\u0654\u062c\u0627\u0646\u0628. /7kgCHT9h7K"}, {"text_idx": "#000242", "text": "Kaj kio pri \u201cmigrantoj\u201d... mi celas tiujn kiuj trapasas la landlimojn por batali kun siaj homoj kontrau\u0306 invadantoj... C\u0302i tie ni legas la komentojn de la brita c\u0302efministro, kie li subtenas la alvokojn al tiuj kiuj volas batali en Ukrainio, inkluzive de la britoj, samkiel la deklaron de la ukraina prezidento starigi eksterlandan volontulan tac\u0302menton."}, {"text_idx": "#000243", "text": "Ward ankau\u0306 kritikis kiel kontentaj kaj toleremaj estas la mondorganizaj\u0302oj pri la demonstracioj de solidareco al Ukrainio kontraste al tiuj esprimitaj al Palestino, viktimo de israela invado. Li memorigis la egiptan futbalan superstelulon Mahmoud Abu Trika, kies pruvo de solidareco kun Gazao dum israelaj atakoj en 2008 rezultis en riproc\u0302o de la plej alta au\u0306toritato de futbalo."}, {"text_idx": "#000244", "text": "\u0645\u0627\u0630\u0627 \u0639\u0646 \u0644\u0627\u0639\u0628 \u064a\u0631\u0641\u0639 \u0642\u0645\u064a\u0635 \u0646\u0627\u062f\u064a\u0647 \u0641\u064a \u0645\u0628\u0627\u0631\u0627\u0629 \u0628\u0639\u062f \u062a\u0633\u062c\u064a\u0644 \u0647\u062f\u0641\u060c \u0648\u0642\u062f \u0643\u062a\u0628 \u062a\u062d\u062a\u0647 \u201c\u0644\u0627 \u0644\u0644\u062d\u0631\u0628 \u0641\u064a \u0627\u0654\u0648\u0643\u0631\u0627\u0646\u064a\u0627\u201d\u060c \u0647\u0644 \u0633\u062a\u0642\u0648\u0644 \u0644\u0647 \u0627\u0644\u0641\u064a\u0641\u0627 \u0645\u0627 \u0642\u0627\u0644\u062a\u0647 \u0644\u0627\u0654\u0628\u0648 \u062a\u0631\u064a\u0643\u0629 \u0633\u0627\u0628\u0642\u0627\u064b \u0639\u0646\u062f\u0645\u0627 \u0631\u0641\u0639 \u0642\u0645\u064a\u0635\u0647 \u0628\u0639\u062f \u062a\u0633\u062c\u064a\u0644 \u0647\u062f\u0641\u060c \u0644\u062a\u0638\u0647\u0631 \u0639\u0628\u0627\u0631\u0629 \u201c\u062a\u0639\u0627\u0637\u0641\u0627\u064b \u0645\u0639 \u063a\u0632\u0629\u201d \u062a\u062d\u062a\u0647 /FB3awNjxPb"}, {"text_idx": "#000245", "text": "Kaj kion pensi pri la ludanto kiu suprenlevis sian c\u0302emizon post pafi golon, montrante la mesag\u0302on \u201cNe al milito en Ukrainio\u201d? C\u0302u FIFA diros al li la samon kiun g\u0302i (antau\u0306e) diris al Abu Trika kiam li suprenlevis sian c\u0302emizon, post golo, por montri la mesag\u0302on \u201cSolidareco kun Gazo\u201d?"}, {"text_idx": "#000246", "text": "Ward poste analizis la rapidecon de tutmondaj entoj por bojkoti Rusion kaj bloki g\u0302ian partoprenon en c\u0302iu agado, por igi g\u0302in pario [ndlt. malsupera persono au\u0306 persono konsiderata malsupera, kiu estas ekskludita de sansistemoj kaj avantag\u0302oj kiujn aliaj g\u0302uas], kiam antau\u0306e Moskvo partoprenis kaj gastigis internaciajn eventojn malgrau\u0306 havi s\u0302losilan rolon en la siria milito, kie oni mortigis milojn, delokigis multajn pliajn, disigis familiojn kaj lasis la landon en ruinoj."}, {"text_idx": "#000247", "text": "La sekvajn tagojn, Ward dau\u0306re plilongigis la fadenon helpe de siaj anoj, li aldonis pli da ekzemploj pri kiel Okcidento, g\u0302iaj politikistoj kaj g\u0302iaj amaskomunikiloj klare rimarkigis la diferencon inter tiuj kiuj meritas la rajtojn je paco kaj vivo lau\u0306 siaj koloro kaj raso."}, {"text_idx": "#000248", "text": "Dum Tvitero plenig\u0302as de g\u0302isdatigoj pri rasismo kontrau\u0306 afrikaj kaj mezorientaj homoj en Ukrainio kiam tiuj ankau\u0306 provas fug\u0302i el la lando, faktoj kiujn Unuig\u0302intaj Nacioj konfirmis, la arabaj kaj afrikaj komunumoj diskutas pri la traktado kiun iliaj nacioj ricevis de Okcidento en krizaj tempoj."}, {"text_idx": "#000249", "text": "The difference between how refugees from the Middle East & Africa have been treated versus refugees from Ukraine isn\u2019t whataboutism, the word you\u2019re looking for is racism."}, {"text_idx": "#000251", "text": "La diferenco inter kiel ili traktis la rifug\u0302intojn de Mezoriento kaj Afriko, kaj kiel ili traktas tiujn de Ukrainio, ne estas \u201cWhataboutism\u201c, la g\u0302usta vorto estas \u201crasismo\u201d."}, {"text_idx": "#000252", "text": "Rilate al la terminoj \u201ccivilizita\u201d kaj \u201cevoluinta\u201d, uzataj en multaj rasismaj komentoj kiel indikoj pri kiuj meritas humanan traktadon, Tviter-uzanto skribis:"}, {"text_idx": "#000253", "text": "The developing countries is also inaccurate. The correct term is \u201ccountries that are recovering from the colonial exploitation\u201d"}, {"text_idx": "#000255", "text": "\u201cEvoluantaj landoj\u201d ankau\u0306 estas malpreciza termino. La g\u0302usta vorto estus \u201clandoj resanig\u0302antaj de la kolonia ekspluatado\u201d."}, {"text_idx": "#000256", "text": "Por pli da informoj pri tiu c\u0302i temo, vidu nian specialan dosierujon Rusio invadas Ukrainion."}, {"text_idx": "#000259", "text": "Hodiau\u0306 la tuta mondo funebras, simpatiante kun la ukraina popolo, kiu suferas pro milito komencita de malamiko multfoje pli potenca \u2013 kaj preg\u0302ante al Dio, ke simila sorto ne trafu g\u0302in."}, {"text_idx": "#000260", "text": "Sed estas aliaj homoj en la mondo, kiuj kun intereso rigardas la situacion en Ukrainio kaj kiuj fakte iom envias tion, kiel ajn strange, kion ukrainoj spertas. C\u0302i tiuj homoj silente preg\u0302as, \u201cDio, c\u0302u vi povus doni al ni s\u0302ancon kiel tiun de la ukrainoj?\u201d"}, {"text_idx": "#000261", "text": "Kiuj estas c\u0302i tiuj homoj? Ili estas ujguroj [eo] de Orienta Turkestano [eo] (\u201cXinjiang\u201d [S\u0302jing\u0302jiango \u2013 eo] en C\u0302inio), kiuj de multaj jaroj alfrontas genocidon fare de C\u0302inio."}, {"text_idx": "#000262", "text": "Estas kelkaj kialoj pro kiuj ujguroj admiras ukrainojn. Pasintsemajne la ukraina prezidento Volodimir Zelenskij parolis al la amaskomunikiloj kaj deklaris sian kurag\u0302on kaj lojalecon al sia popolo. Li ankau\u0306 diris al aliaj s\u0302tatestroj dum virtuala konferenco, \u201cC\u0302i tiu eble estos la lasta fojo, kiam vi vidas min vivanta\u201d. Pasintjare ujguraj gvidantoj Shirzat Bawdun kaj Sattar Sawut, akuzitaj pri \u201cseparatismaj\u201d agoj, malkas\u0302e parolis al la amaskomunikiloj kaj ploris: \u201cMi pentis, mi faris eraron\u201d. La diferenco inter tiuj homoj ne estas la nivelo de patriotismo au\u0306 personeco, sed la politika statuso (destino) de la du popoloj al kiuj ili apartenas. Unu regiono jam spertis invadon, dum la alia nuntempe invadig\u0302as. Tiu lasta parolas sub la minaco de tankoj, la alia suferas torturon."}, {"text_idx": "#000263", "text": "Hodiau\u0306 ukrainoj ag\u0302aj de 7 g\u0302is 70 jaroj lau\u0306te deklaras sian pozicion, dirante: \u201cMi estas kontrau\u0306 la okupado\u201d, pafante kontrau\u0306 siaj malamikoj, esprimante sian malamon, elmontrante sian koleron kaj resanigante siajn vunditajn spiritojn. En Orienta Turkestano tamen, ujguroj estas devigataj danki C\u0302inion, kiu okupas ilian patrujon kaj kies registaro malobservis iliajn rajtojn kaj prirabis ilian ric\u0302aj\u0302on. Tiuj, kiuj ne montras dankemon al C\u0302inio, estas malliberigitaj pro suspekto pri separismo, terorismo kaj ekstremismo."}, {"text_idx": "#000264", "text": "G\u0302is la 6-a de marto, pli ol unu miliono da homoj fug\u0302is el Ukrainio por savi siajn vivojn kaj serc\u0302i helpon de najbaraj landoj, dum ujguroj ne rajtas movig\u0302i de unu kvartalo al alia sen permeso. Dum la pasintaj 10 jaroj ujguroj kiuj provis malobservi la malpermeson \u2013 fug\u0302i sen pasporto au\u0306 kun falsa pasporto \u2013 kaj transiri la limon al Kambog\u0302o, Vjetnamio, Egiptio, Tag\u0302ikio, Kazah\u0302io, Dubajo, Sauda Arabio kaj aliaj landoj, estis deportitaj al C\u0302inio de tiuj landoj. Kelkaj bons\u0302ancaj ujguroj kaj kazah\u0302aj rifug\u0302intoj kiuj fug\u0302is el Ukrainio trovis sekurecon en Pollando."}, {"text_idx": "#000265", "text": "La 4-an de marto la oficejo pri homaj rajtoj de UN konfirmis, ke 331 civiluloj estis mortigitaj kaj 675 vunditaj en Ukrainio ekde kiam la invado de Rusio komencig\u0302is la 24-an de februaro. Kvankam s\u0302okaj, iliaj mortoj estis rapidaj. Kontraste, pli ol tri milionoj da ujguroj malrapide mortis en malliberejoj kaj koncentrejoj dum kvin jaroj. Erkin Sidick, sciencisto kaj prezidanto de Uyghur Projects Foundation [Fondaj\u0302o pri Ujguraj Projektoj] demandis, tirinte konkludojn el oficialaj datumoj, \u201cKien iris la 8,3 milionoj da ujguroj en 2\u20133 jaroj?\u201d"}, {"text_idx": "#000266", "text": "Lau\u0306 ujguraj aktivuloj, pli ol 500 kadavroj estas liverataj al siaj hejmoj c\u0302iutage el la koncentrejoj, sed nur Dio kaj c\u0302inaj oficialuloj scias la vere totalan nombron de mortintoj g\u0302is nun. Neniu scias kiam la \u201cprocezo\u201d de genocido estos finita. Estas kompreneble do, ke ujguroj konsideras la sangajn mortojn de ukrainoj dolc\u0302aj kaj facilaj."}, {"text_idx": "#000267", "text": "Kion ujguroj trovas plej interesa pri la ukraina situacio tamen, estas la internacia atento pri g\u0302i. Se ukraino perdas sian vivon kiel rezulto de c\u0302i tiu milito, la amaskomunikiloj raportas tion. Tamen la terura situacio de ujguroj altiras malmulte da monda atento. Ekzemple, kiam 150 homoj mortis en unu el la 380 koncentrejoj de la ujgura regiono, neniu krom la ujgura servo de RFA en Usono volis au\u0306 povis raporti g\u0302in."}, {"text_idx": "#000268", "text": "La 28-an de februaro, 27 eu\u0306ropaj landoj, kun kiuj ukrainoj sentas sin kulture identaj, publikigis deklaron por subteni ukrainojn kaj trudis sankciojn al Rusio. Sed la islama mondo, al kiu apartenas ujguroj, voc\u0302donis kun C\u0302inio pri la afero de ujguroj c\u0302e UN. La g\u0302enerala sekretario de UN Anto\u0301nio Guterres kondamnis Rusion en la dua tago de la milito kaj postulis c\u0302esigon de la invado, sed post la malkovro de la ujgura genocido pasis kvin jaroj g\u0302is li petis de C\u0302inio permesi enketon pri la ujgura situacio. UN ankau\u0306 ankorau\u0306 ne etikedis la situacion \u201cgenocido\u201d, malgrau\u0306 la fakto ke ok okcidentaj landoj kaj sendependa tribunalo karakterizas g\u0302in tiel."}, {"text_idx": "#000269", "text": "Kvankam la subteno ne sufic\u0302as, kaj sankcioj ne sufic\u0302as por malkurag\u0302igo, almenau\u0306 la mondo parolas lau\u0306te por ukrainoj kaj kulpigas Rusion. En la ujgura kazo, la mondo donis al C\u0302inio la Vintrajn Olimpikojn dum la ujgura genocido estis okazanta."}, {"text_idx": "#000270", "text": "Kiam c\u0302i tiu artikolo estos publikigita, eble la tuta Ukrainio estos falinta en la manojn de Rusio, sed ujguroj ankorau\u0306 envias ukrainojn, c\u0302ar ukrainoj havas la kapablon determini kun kiu kaj kiam ili geedzig\u0302as, dum ujguraj virinoj estas devigitaj edzig\u0302i kun la han-c\u0302inoj kiuj okupis la landon, kaj iliaj infanoj (c\u0302irkau\u0306 500,000) estas kondukitaj al orfejoj en interna C\u0302inio for de sia patrujo."}, {"text_idx": "#000271", "text": "Eble ujguroj hodiau\u0306 ig\u0302os ukrainoj morgau\u0306, kiel ukrainoj hodiau\u0306 estis ujguroj hierau\u0306."}, {"text_idx": "#000272", "text": "Hodiau\u0306, Rusio invitis ukrainan delegacion al Belorusio por diskuti la situacion, urg\u0302ante Zelenskij akcepti rusan regon. Simile, antau\u0306 73 jaroj, Mao Zedong [eo] invitis gvidantojn de la Orienta Turkestana Respubliko, kiel Ehmetjan Qasim, por diskuti pri la estonta rilato de la du popoloj. La ujguraj gvidantoj akceptis la inviton kun la \u201csubteno\u201d de Stalino [eo], sed ili mortis en aviadila kras\u0302o en rusa aerspaco."}, {"text_idx": "#000273", "text": "Tiuj ne estas la nuraj faktoroj kontribuantaj al la intereso kaj envio de ujguroj rilate ukrainojn; la entuziasmo de C\u0302inio por la rusa-ukraina milito estas alia. C\u0302ar c\u0302i tiu milito estas granda distraj\u0302o por la mondo kaj donas al C\u0302inio oran s\u0302ancon kas\u0302i la ujguran genocidon dum 5 g\u0302is 10 pliaj jaroj, g\u0302i tiel alproksimig\u0302as al sia fina celo: ekstermi ujgurojn de la tero."}, {"text_idx": "#000274", "text": "Se ujguroj en Orienta Turkestano iam havus s\u0302ancon diri ion al ukrainoj, tio certe estus io kiel: \u201cBons\u0302ancaj ukrainoj! Ec\u0302 se duono de vi estos mortigita, ne rezignu la batalon. Alie, vi c\u0302iuj alfrontos morton, kiel ni.\u201d"}, {"text_idx": "#000275", "text": "Por pli da informoj pri tiu c\u0302i temo, legu nian specialan dosierujon Rusio invadas Ukrainion."}]