[{"text_idx": "#000001", "text": "Por kompreni kio okazis j\u0302us antau\u0306 kaj dum la milito en Flandrio, utilas koni la intermilitan situacion de la movado en Belgio."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Belga Ligo Esperantista estis fondita en 1905, kiel kupola organizo de la grupoj fonditaj dum la antau\u0306aj jaroj. C\u0302irkau\u0306 1930 estis kelkdekaj grupoj en Valonio (franclingva), Flandrio (nederlandlingva au\u0306 lau\u0306 la tiutempa uzo \u00abflandra\u00bb) kaj Bruselo (dulingva). Krome estis en Flandrio kelkaj sekcioj de la katolika movado (FUKE, Flandra Unuig\u0302o de Katolikaj Esperantistoj) kaj en la grandaj urboj (Antwerpen, Gent, Bruselo) estis laboristaj grupoj, kiuj administre dependis de tutnederlanda Federacio de Laboristaj Esperantistoj kiu evoluis en la SAT-sfero."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Kvankam certe ne estis la intenco de g\u0302ia kreinto, Esperanto komence estis afero de la kultura elito, kiu ankau\u0306 en Flandrio estis c\u0302efe franclingva. Oficiale en la Belga Ligo ambau\u0306 naciaj lingvoj estis egalrajtaj, sed praktike (kiam Esperanto ne estis uzita) la franca superregis. Ekzemple okaze de akceptoj de urbestraro dum iu kongreso oni ankau\u0306 en Flandrio ofte paroladis en la franca."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Dum la 1920-aj jaroj pro tio pli kaj pli da flandraj membroj komencis plendi kaj c\u0302ar la estraro de la Belga Ligo ne sufic\u0302e rapide reagis, ekestis diversloke \u00abflandraj\u00bb grupoj, en 1929 aperis la revuo Flandra Esperantisto kaj en 1930 la asocio Flandra Ligo Esperantisto estis kreita. En iuj lokoj la \u00abbelgaj\u00bb grupoj ig\u0302is \u00abflandraj\u00bb, en la plej grandaj urboj kunekzistis du rivalaj grupoj. Mankas fidindaj ciferoj, sed vers\u0302ajne c\u0302irkau\u0306 1935 ambau\u0306 asocioj en Flandrio estis proksimume same gravaj."}, {"text_idx": "#000005", "text": "En 1932 du au\u0306 tri flandraj esperantistoj en Nederlando konatig\u0302is kun la Cseh-metodo por lerni Esperanton. Post kelkaj eksperimentoj Flandra Ligo komencis grandskale organizi Cseh-kursojn kaj por tio invitis eksterlandajn instruistojn. Estis sukceso: trarigardante la tiutempan Esperanto-gazetaron oni trovas kursojn en pli ol 100 flandraj lokoj, gvidatajn de pli ol 100 instruistoj (inter tiuj estis nur c\u0302irkau\u0306 kvin eksterlandanoj, sed ili plentempe instruis)[1]. Granda plimulto estis kursoj de la Flandra Ligo. La membronombro de la ligo kreskis de kelkaj centoj al 459 en 1937 kaj 1500 en 1938."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Tamen, alproksimig\u0302is la milito. Ekde 1938 eksterlandaj geinstruistoj ne plu rajtis eniri la landon. Ekde 1939 multaj junaj flandroj estis mobilizitaj kaj sekve de tio la kultura vivo lamis. Komence de 1939 restis 50 lokaj grupoj kun 890 membroj, sed apenau\u0306 envenis kotizoj por la nova jaro. Oni klopodis teni kontakton kun la mobilizitoj sendante la revuon kaj invitante ilin al kunvenoj de lokaj grupoj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La lasta antau\u0306milita numero de Flandra Esperantisto aperis en majo 1940 (numero 131). Enestis la programo de la 11a flandra kongreso, okazonta en majo en Bruselo (70 alig\u0302intoj), raporto de aprila estrarkunsido (i.a. intenco por kunlabori kun \u2018belga\u2019 kaj \u2018katolika\u2019 asocioj) kaj jarraporto pri 1939. La germana Milita\u0308rbefehlshaber (milita komandanto) je la 8-a de oktobro malpermesis plueldonon de la revuo. Tamen aperis dum 1941 kvin numeroj de anstatau\u0306a revuo Mededeelingen voor den Vlaamschen Esperantist (Komunikoj por la flandra esperantisto). G\u0302i aspektis, ankau\u0306 enhave, kiel Flandra Esperantisto, sed kun malpli da pag\u0302oj (8 anstatau\u0306 c\u0302. 20). Apenau\u0306 enestis personaj nomoj. Sub kelkaj artikoloj estis inicialoj : HdR, eble Hendrik de Roover (1915-2000) kaj FR, Fernand Roose (1914-2012), c\u0302efa persono de brug\u0302a grupo Paco kaj Justeco. Restis iom da kunvenoj kaj internaciaj kontaktoj, g\u0302is en novembro 1941 c\u0302iuj aktivecoj de Flandra Ligo Esperantista estis malpermesitaj. Flandra Esperanto-Instituto en Bruselo (la libroservo de la asocio) en 1944, j\u0302us antau\u0306 la fino de la milito, eldonis katalogon. La unua postmilita numero de Flandra Esperantisto aperis en majo 1945; g\u0302i ankau\u0306 havas la numeron 131. Pri la dummilita situacio g\u0302i nur mencias g\u0302eneralaj\u0302ojn."}, {"text_idx": "#000008", "text": "La lasta antau\u0306milita numero de Belga Esperantisto aperis en januaro-marto 1940 kaj ne plu aperis g\u0302is decembro 1945. G\u0302i tiam raportis pri la estraranoj kiuj ricevis viziton de la Gestapo, kiu kunportis c\u0302iujn Esperanto-rilatajn dokumentojn. La sorto de tiu dokumentaro estas nekonata. Strange estas ke la libroservo de Belga Ligo Esperantista en Antwerpen (strato Lange Leemstraat) dau\u0306re kaj profitdone funkciis dum la milito. La posta numero (279) aperis nur en oktobro 1946. En g\u0302i la \u00abbelga\u00bb Brug\u0302a Grupo Esperantista komunikis ke \u00abdum la milito\u00bb, sed preciza dato, la Gestapo forrabis la plej valoran parton de g\u0302ia materialo kaj malpermesis c\u0302iun aktivecon. En Brugge aktivis ne nur tiu grupo, sed ankau\u0306 la \u00abflandra\u00bb Paco kaj Justeco, fondita en 1937 post kurso. Tiu grupo restis aktiva dum la milito kaj ec\u0302 eldonis revueton Antau\u0306en, kiuj aperis inter 1941 kaj 1947, entute 72 numeroj. Ne estas mencioj pri Gestapo-intervenoj en aliaj urboj."}, {"text_idx": "#000009", "text": "La lasta numero de Flandra Katoliko (organo de FUKE) aperis en marto 1940. En g\u0302i estis \u00abSoldata Anguleto\u00bb kun mencio de porsoldata kurso. G\u0302i reaperis en januaro 1945. En tiu postmilita numero la prezidanto klarigis ke FUKE preferis silenti dum la milito, kontrau\u0306e al la nederlandaj samideanoj kiuj dau\u0306re aktivis kaj kies tuta havaj\u0302o estis konfiskita."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Pri la laborista movado en Flandrio j\u0302us antau\u0306 la milito pli malfacilas havi informojn. Laborista Esperantisto, organo de la laboristaj organizaj\u0302oj en la nederlingvaj landoj aperis laste antau\u0306milite en 1937. La unua postmilita aperis en januaro 1946. En g\u0302i ne estas informoj pri la dummilita agado. Dum la liberigo de Belgio la sekretariejo en Antwerpen estis detruita de \u2018flugantaj bomboj\u2019, sed la havaj\u0302o estis grandparte savita[2]."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Bildoj de afis\u0302oj kiuj anoncis la antau\u0306militajn kursojn estas je "}, {"text_idx": "#000012", "text": "[1] \u00ab Esperanto-cursussen in Vlaanderen en Brussel tussen de Wereldoorlogen \u00bb, aperonta dum la jaro 2020."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Militrakonto est le carnet de bord d\u2019une recherche sur l\u2019imaginaire transnational de la seconde guerre mondiale a\u0300 travers les sources en espe\u0301ranto.\nAfrikaans \u2013 \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629 \u2013 Bahasa Indonesia \u2013 Catala\u0300 \u2013 Deutsch \u2013 Espan\u0303ol \u2013 Esperanto \u2013 English \u2013 Franc\u0327ais \u2013 \u05e2\u05b4\u05d1\u05b0\u05e8\u05b4\u05d9\u05ea \u2013 Italiano \u2013 \u65e5\u672c\u8a9e \u2013 Magyarul \u2013 Po polsku \u2013 Portugue\u0302s \u2013 \u0420\u0443\u0441\u0441\u043a\u0438\u0438\u0306"}, {"text_idx": "#000020", "text": "\u201cRealisma kaj vera rakonto\u201d pri la mondo: La alveturado de Lucien Pe\u0301raire orienten (1928-1932)De arda kredanto al disidentoLa malmilito de svisa esperantistoLa taksiisto kaj la nau\u0306 krucoj"}]