[{"text_idx": "#000000", "text": "Wikipedia's Racism as translated by GramTrans"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Juro por Protekto de la nacio\nAlirlimigo (kiel religia au\u0306 rasa kvoto)\nSamseksa edz(in)eco (leg\u0302oj kaj temoj malpermesantaj)"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Rasa biaso en krima novaj\u0302o"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Rasismo estas la kredo je la supereco de unu vetkuro super alia, kiu ofte rezultigas diskriminacion kaj antau\u0306jug\u0302on direkte al homoj bazitaj sur ilia vetkuro au\u0306 etneco.\nHodiau\u0306, la uzo de la esprimo \"rasismo\" ne facile kategoriig\u0302as sub ununura difino."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La ideologio kiun subestaj rasismaj praktikoj ofte inkludas al la ideo ke homoj povas esti subdividitaj en apartajn grupojn kiuj estas malsamaj pro sia socia konduto kaj siaj denaskaj kapacitoj same kiel la ideo ke ili povas esti vicigitaj tiel malsupera au\u0306 supera.\nLa holokau\u0306sto estas klasika ekzemplo de instituciigita rasismo kiu kau\u0306zis la morton de milionoj da homoj bazitaj sur vetkuro.\nDum la konceptoj de vetkuro kaj etneco estas konsideritaj kiel apartaj en nuntempa socioscienco, la du esprimoj havas longan historion de ekvivalenteco en kaj populara uzokutimo kaj pli malnova sociosciencliteraturo.\n\"Etneco\" ofte estas uzita en signifo proksime al oni tradicie atribuis por \"kuregi\": la dividado de homaj grupoj bazitaj sur kvalitoj supozitaj por esti esenca au\u0306 denaska al la grupo (ekz. dividis devenon au\u0306 dividis konduton).\nTial, rasismo kaj rasa diskriminacio ofte kutimas priskribi diskriminacion sur etna au\u0306 kultura bazo, sendepende de c\u0302u tiuj diferencoj estas priskribitaj kiel rasaj.\nLau\u0306 UN kongreso sur rasa diskriminacio, ekzistas neniu distingo inter la esprimoj \"rasa\" kaj \"etna\" diskriminacio.\nUNo-kongreso plue finas ke supereco bazita sur rasa diferencigo estas science falsa, morale malaprobinda, socie maljusta kaj dang\u0302era, kaj ekzistas neniu pravigo por rasa diskriminacio, ie ajn, en teorio au\u0306 en praktiko."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Rasisma ideologio povas ig\u0302i manifesta en multaj aspektoj de societa vivo.\nRasismo povas c\u0302eesti en sociaj agoj, praktikoj, au\u0306 politikaj sistemoj (ekz., rasapartismo) kiuj apogas la esprimon de antau\u0306jug\u0302o au\u0306 malemo en diskriminaciaj praktikoj.\nRilataj sociaj agoj povas inkludi nativismon, ksenofobion, aliecon, apartigon, hierarkian rangotabelon, supremacismon, kaj rilatajn sociajn fenomenojn."}, {"text_idx": "#000007", "text": "2 Polygenism kaj rasaj tipologioj"}, {"text_idx": "#000009", "text": "2 Latenta rasismo kaj mi-ne-sed-ismo\n4 Listo de teoriistoj de rasismo\n5 Listo de au\u0306toroj au\u0306 de aktivuloj kiuj oponis rasismon"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Rasismo en Usono Scienca rasismo"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Inteligenteco Historio de la vetkuro kaj spionkonflikto"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Hodiau\u0306, la plej multaj biologoj, antropologoj, kaj sociologoj malaprobas taksonomion de vetkuroj en favoro de pli specifaj kaj/au\u0306 empirie konfirmeblaj kriterioj, kiel ekzemple geografio, etneco au\u0306 historio de endogamio.\nG\u0302is nun, ekzistas malmulte da indico en homa genar esplorado kiu indikas ke vetkuro povas esti difinita en tia maniero por esti utila en determinado de genetika klasifiko de homoj."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Eniro en la Oxford English Dictionary (2008) simple difinas rasismon kiel \"An earlier term than racism, but now largely superseded by it (Pli frua esprimo ol rasismo, sed nun plejparte anstatau\u0306ite per g\u0302i)\", kaj citas g\u0302in en citaj\u0302o de 1902.\nLa reviziita Oxford English Dictionary citas la mallongigitan esprimon \"rasismo\" en citaj\u0302o de la sekva jaro, 1903.\nG\u0302i unue estis difinita fare de la Oksforda Angla Vortaro kiel\" [t] li teorio ke karakterizaj homaj karakterizaj\u0302oj kaj kapabloj estas determinitaj fare de vetkuro\", kiu donas 1936 kiel la unua registris uzon.\nPlie, la Oksforda Angla Vortaro registras rasismon kiel sinonimo de rasismo: \"kredo je la supereco de akurata vetkuro\".\nAntau\u0306 la fino de 2-a Mondmilito, rasismo akiris la samajn supremacistikajn implicojn antau\u0306e asociiten kun rasismo:\nrasismo nun implicis rasan diskriminacion, rasan supremacismon kaj damag\u0302an intencon.\n(La esprimo \"rasmalamo\" ankau\u0306 estis uzita fare de sociologo Frederick Hertz en la malfruaj 1920-aj jaroj."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Kvankam multaj landoj c\u0302irkau\u0306 la globo pasigis leg\u0302ojn ligitajn al vetkuro kaj diskriminacio, la unua signifa internacia homarajtaj instrumento evoluigita fare de la Unuig\u0302intaj Nacioj (UNo) estis la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj (UDHR).\nLa UDHR estis adoptita fare de la G\u0302enerala Asembleo de Unuig\u0302intaj Nacioj en 1948.\nLa UDHR rekonas ke se homoj devas esti traktitaj kun digno, ili postulas ekonomiajn rajtojn, sociajn rajtojn inkluzive de eduko, kaj la rajtojn al kultura kaj politika partopreno kaj burg\u0302an liberecon.\nG\u0302i plue deklaras ke c\u0302iu estas rajta al tiuj rajtoj \"sen distingo de iu speco, kiel ekzemple vetkuro, koloro, sekso, lingvo, religio, politika au\u0306 alia opinio, nacia au\u0306 socia origino, posedaj\u0302o, naskig\u0302o au\u0306 alia statuso.\""}, {"text_idx": "#000018", "text": "la esprimo \"rasa diskriminacio\" devas signifi ajnan distingon, ekskludon, restrikton, au\u0306 preferon bazitan sur vetkuro, koloro, deveno, au\u0306 nacia au\u0306 etna origino kiu havas la celon au\u0306 efikon de nuligi au\u0306 difektado de la rekono, g\u0302uo au\u0306 ekzerco, sur egala bazo, de homaj rajtoj kaj fundamentaj liberecoj en la politika, ekonomia, socia, kultura au\u0306 ajna alia kampo de la publika vivo."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Al ilia 1978 -datita United Nations Educational, Scientific, kaj Cultural Organization (Unesko) Deklaracio dum vetkuro kaj Rasantau\u0306jug\u0302o (Artikolo 1), UNo-s\u0302tatoj, \"C\u0302iuj homoj apartenas al ununura specio kaj devenas de oftaj akcioj.\nIli estas naskita egalaj en digno kaj rajtoj kaj c\u0302iuj formas integritan parton de la homaro.\""}, {"text_idx": "#000020", "text": "UNo-difino de rasa diskriminacio ne faras ajnan distingon inter diskriminacio bazita sur etneco kaj vetkuro, delvis c\u0302ar la distingo inter la du estis demando pri debato inter akademiuloj, inkluzive de antropologoj.\nSimile, en brita juro la frazo rasa grupo volas diri \"ajnan grupon de homoj kiuj estas difinitaj per referenco al sia vetkuro, koloro, naciecon (inkluzive de civitaneco) au\u0306 etna au\u0306 nacia origino\"."}, {"text_idx": "#000021", "text": "En Norvegio, la vorto \"vetkuro\" estis forigita de nacialeg\u0302oj koncerne diskriminacion c\u0302ar la uzo de la frazo estas konsiderita problema kaj maletika.\nLa Norvega-Anti-Diskriminacio-Leg\u0302o malpermesas diskriminacion bazitan sur etneco, nacia origino, deveno kaj hau\u0306tokoloro."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Sociologoj, g\u0302enerale, rekonas \"vetkuron\" kiel socia konstrukcio.\nTio signifas ke, kvankam la konceptoj de vetkuro kaj rasismo estas bazitaj sur observeblaj biologiaj karakterizaj\u0302oj, c\u0302iuj konkludoj desegnitaj koncerne vetkuron surbaze de tiuj observaj\u0302oj estas peze influitaj per kulturaj ideologioj.\nRasismo, kiel ideologio, ekzistas en socio sur kaj la individua kaj institucia nivelo."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Dum multe de la esplorado kaj laboru pri rasismo dum la lasta duon-jarcento au\u0306 tiel koncentrig\u0302is sur \"blanka rasismo\" en la okcidenta mondo, historiaj raportoj pri vetkur-bazitaj sociaj praktikoj povas esti trovitaj c\u0302ie sur la globo.\nTiel, rasismo povas esti larg\u0302e difinita por ampleksi individuo- kaj grupantau\u0306jug\u0302ojn kaj agojn de diskriminacio kiuj rezultigas materialon kaj kulturajn avantag\u0302ojn donitajn pri plimulto au\u0306 domina socia grupo.\nTielnomita \"blanka rasismo\" temigas sociojn en kiuj blankaj populacioj estas la plimulto au\u0306 la domina socia grupo.\nEn studoj de tiuj plimultoblankaj socioj, la agregaj\u0302o el materialo kaj kulturaj avantag\u0302oj estas kutime nomita \" blanka privilegio \"."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Raso- kaj rasrilatoj estas elstaraj studfakoj en sociologio kaj ekonomiko.\nMulto de la sociologia literaturo temigas blankan rasismon.\nKelkaj el la plej fruaj sociologiaj verkoj sur rasismo estis skribitaj fare de sociologo W.E.B. DuBois, al la unua afrik-usonano se temas pri gajni doktorecon de Harvard University.\nDu Bois skribis, \"La problemo de la dudeka jarcento estas la problemo de la kolorlinio.\"\nWellman (1993) difinas rasismon kiel \"kulture aprobitajn kredojn, kiujn, nekonsiderante intencoj engag\u0302itajn, defendas la avantag\u0302oj-blankulojn havas pro la subiganta pozicion de rasaj malplimultoj\".\nEn kaj sociologio kaj ekonomiko, la rezultoj de rasismaj agoj ofte estas mezuritaj per la malegaleco en enspezo, ric\u0302aj\u0302o, netvaloro, kaj aliro al aliaj kulturaj resursoj, kiel ekzemple eduko, inter rasaj grupoj."}, {"text_idx": "#000025", "text": "En sociologio kaj socia psikologio, rasa identeco kaj la akiro de tiu identeco, estas ofte utiligita kiel variablo en rasismostudoj.\nRasaj ideologioj kaj rasa identeco influas la percepton de individuoj de vetkuro kaj diskriminacio.\nCazenave kaj Maddern (1999) difinas rasismon kiel \"tre fakorganizitan sistemon de \"race\"-bazita grupprivilegio kiu funkciigas sur c\u0302iu nivelo de socio kaj estas tenita kune per sofistika ideologio de koloro/\"raso-\" supereco.\nRasa centreco (la amplekso al kiu kulturo rekonas la rasan identecon de individuoj) s\u0302ajnas influi la gradon da diskriminacio kiun afro-amerikanaj junaj plenkreskuloj perceptas dum rasa ideologio povas bufri la malutilajn emociajn efikojn de tiu diskriminacio.\nSellers kaj Shelton (2003) trovis ke rilato inter rasa diskriminacio kaj emocia aflikto estis moderigita per rasa ideologio kaj sociaj kredoj."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Kelkaj sociologoj ankau\u0306 kverelas ke, precipe en la Okcidento kie rasismo ofte estas negative aprobita en socio, rasismo s\u0302ang\u0302ig\u0302is de estado de evidenta al pli sekreta esprimo de rasantau\u0306jug\u0302o.\nLa \"pli novajn\" (pli kas\u0302ajn kaj malpli facile mezureblajn) formojn de rasismo - kiu povas esti konsiderita integrig\u0302inta en sociaj procezoj kaj strukturoj - malfacilas pli esplori same kiel defii.\nEstis sugestite ke, dum en multaj landoj malkas\u0302a au\u0306 eksplicita rasismo farig\u0302is c\u0302iam pli tabuo, ec\u0302 inter tiuj kiuj montras egalrajtecajn eksplicitajn sintenojn, implica au\u0306 evitdevita rasismo dau\u0306re estas konservita subkonscie."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Tiu procezo estis studita grandskale en socia psikologio kiel implicaj unuig\u0302oj kaj implicaj sintenoj, komponento de implica pensado.\nImplicaj sintenoj estas taksadoj kiuj okazas sen konscia konscio direkte al sintenobjekto au\u0306 la memo.\nTiuj taksadoj estas g\u0302enerale au\u0306 favoraj au\u0306 malavantag\u0302aj.\nIli okazas de diversaj influoj en la individua travivaj\u0302o.\nImplicaj sintenoj ne estas konscie identigitaj (au\u0306 ili estas malprecize identigitaj) spuroj de pasinta sperto kiuj mediacias favora au\u0306 malavantag\u0302a sento, penso, au\u0306 ago direkte al sociaj objektoj.\nTiuj pensoj, sentoj au\u0306 agoj havas influon sur konduto de kiu la individuo eble ne estas konscia."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Tial, subkonscia rasismo povas influi nian vidan pretigon kaj kiel niaj mensoj laboras kiam ni estas subliminale sens\u0302irmaj al vizag\u0302oj de malsamaj koloroj.\nEn pensado pri krimo, ekzemple, socialpsikologo\nJennifer L. Eberhardt (2004) de Universitato Stanford tenas ke, \"nigreco estas tiel rilata al krimo ke vi estas preta elekti tiujn krimobjektojn.\"\nTiaj malkovroj influas niajn mensojn kaj ili povas kau\u0306zi subkonscian rasismon en nia konduto direkte al aliaj homoj au\u0306 ec\u0302 direkte al objektoj.\nTiel, rasismaj pensoj kaj agoj povas ekestig\u0302i de stereotipoj kaj timoj de kiuj ni ne estas konsciaj."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Lingvo, lingvistiko kaj diskurso estas aktivaj studfakoj en la filozofia fakultato, kune kun literaturo kaj la artoj.\nDiskursanalizo serc\u0302as riveli la signifon de vetkuro kaj la agoj de rasistoj tra zorgema studo de la maniero kiel en kiuj tiuj faktoroj de homa socio estas priskribitaj kaj diskutitaj en diversaj skribaj kaj bus\u0302aj verkoj.\nVan Dijk (1992), ekzemple, ekzamenas lau\u0306 la malsamajn manierojn en kiuj priskriboj de rasismo kaj rasismaj agoj estas prezentitaj fare de la krimintoj de tiaj agoj same kiel de siaj viktimoj.\nLi notas tion kiam priskriboj de agoj havas negativajn implicojn por la plimulto, kaj precipe por blankaj elitoj, ili ofte estas viditaj kiel kontestataj kaj tiaj kontestataj interpretoj estas tipe markitaj kun citiloj au\u0306 ili estas salutitaj kun esprimoj de distanco au\u0306 dubo.\nLa antau\u0306e citita libro, The Souls of Black Folk (La Animoj de Black Folk) de W.E.B. Du Bois, reprezentas fruan afro-amerikanan literaturon kiu priskribas la travivaj\u0302ojn de la verkinto kun rasismo kiam li vojag\u0302is en la Suds\u0302tatoj kiel afrik-usonano."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Multe da amerika fikcia literaturo temigis temojn de rasismo kaj la nigra \"rasa travivaj\u0302o\" en Usono, inkluzive de verkoj skribitaj fare de blankuloj kiel ekzemple La Kabano de Onklo Tom , To Kill a Mockingbird (Senvivigi Mimedon) , kaj Imitation of Life (Imito de Vivo) , au\u0306 ec\u0302 la nefikciolaboro Black Like Me .\nTiuj libroj, kaj aliaj kiel ili, furag\u0302o en kio estis nomitaj la \" blanka savantrakonto en filmo \", en kiu la herooj kaj heroinoj estas blankaj ec\u0302 se la rakonto temas pri aj\u0302oj kiuj okazas por nigrig\u0302i karakterojn.\nTeksta analizo de tiaj skribaj\u0302oj povas kontrasti akre al la priskriboj de nigraj verkintoj de afrik-usonanoj kaj iliaj travivaj\u0302oj en US socio.\nAfro-amerikanaj verkistoj foje estis portretitaj en afro-amerikanaj studoj kiel retirig\u0302ante de rasaj temoj kiam ili skribas koncerne \" blankecon \", dum aliaj identigas tion kiel afro-amerikana literatura tradicio nomita \"la literaturo de blanka fremdig\u0302o\", parto de multiprongeita laboro por defii kaj malmunti blankan superecon en Usono."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Rasismo povas esti dirita priskribi kondic\u0302on en socio en kiu domina rasa grupo profitas el la subpremo de aliaj, c\u0302u ke grupo deziras tian utilas au\u0306 ne."}, {"text_idx": "#000032", "text": "En populara uzokutimo, kiel en iu akademia uzokutimo, malmulte da distingo estas farita inter \"rasismo\" kaj \" etnocentrismo \".\nOfte, la du estas listigitaj kune kiel \"rasaj kaj etna\" en priskribado de iu ago au\u0306 rezulto kiu estas asociita kun antau\u0306jug\u0302o ene de plimulto au\u0306 domina grupo en socio.\nKrome, la signifo de la esprimo rasismo ofte estas kunfandita kun la esprimoj antau\u0306jug\u0302o, bigoteco, kaj diskriminacio.\nRasismo estas kompleksa koncepto kun kiu povas impliki c\u0302iun el tiuj, sed g\u0302i ne povas esti egaligita nek g\u0302i estas sinonimaj kun tiuj aliaj esprimoj."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Ankau\u0306, la esprimo ofte estas uzita rilate al kio estas vidita kiel antau\u0306jug\u0302o ene de malplimulto au\u0306 subigita grupo, kiel en la koncepto de \" inversa rasismo \".\nInversa rasismo priskribas diskriminaciajn agojn de membroj de malplimulto kontrau\u0306 dominanto au\u0306 antau\u0306e dominan rasan au\u0306 alian grupreprezentanton de la plimulto en akurata socio.\nTiuj kiuj kampanjas por la interesoj de etnaj malplimultoj ofte la esprimo malaprobas \"inversan rasismon\".\nDe ilia perspektivo, \"rasismo\" estas difinita ne nur lau\u0306 individua antau\u0306jug\u0302o, sed ankau\u0306 lau\u0306 potencostrukturo kiu protektas la interesojn de la domina kulturo kaj aktive diskriminacias kontrau\u0306 etnaj malplimultoj.\nDe tiu perspektivo, ili postulas ke dum membroj de etnaj malplimultoj povas esti nocitaj kontrau\u0306 membroj de la domina kulturo, al ili mankas la politika kaj ekonomia rajtigoj por aktive subpremi ilin, kaj ili estas tial malkapablaj de \"rasismo\"."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Specife, la vorto \"rasismo\" s\u0302ajnas estinti kreita fare de Magnus Hirschfeld, german-juda medicina esploristo kiu specialig\u0302is pri la kampo de seksologio, au\u0306 la scienca studo de sekso.\nLa dua eldono de la Oksforda Angla Vortaro (1989) listigas la unuan konatan uzon de la vorto en la angla kiel aperante en la libro The Coming American Fascism (1936) de Lawrence Dennis, mem-priskribita fas\u0302isto kaj rekomendanto de fas\u0302ismo en Ameriko.\nTamen, Hirschfeld, kiu mortis en 1935, uzis la vorton en la titolo de lia libro Racism, skribita en la germana jaron antau\u0306 la unua konata uzo de la vorto fare de Dennis, kaj la vorto \"rasismo\" estas uzita c\u0302ie en la teksto.\nLa vorto estas al pejorativa kaj c\u0302iam estis celita kiel tia;\nHirschfeld mem kondamnis tiujn kiujn li rigardis kiel rasiston, kaj tre al malmultaj se entute homoj uzas la vorton por priskribi sin au\u0306 siajn ideojn, kun nur tiuj ideoj ili disputas au\u0306 trovas malaprobinda."}, {"text_idx": "#000035", "text": "La ideologio kiun subesta rasismo povas konveni manifesta en multaj aspektoj de societa vivo.\nTiaj aspektoj estas priskribitaj en tiu sekcio, kvankam la listo ne estas g\u0302isfunda."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Evitdevita rasismo estas formo de implica rasismo en kiu la senkonsciaj negativaj taksadoj de persono de rasaj au\u0306 etnaj malplimultoj estas realigitaj per persista evitado de interagado kun aliaj rasaj kaj etnoj.\nKontraste al tradicia, malkas\u0302a rasismo, kiu estas karakterizita per malkas\u0302a malamo por kaj eksplicita diskriminacio kontrau\u0306 rasaj/etnaj malplimultoj, evitdevita rasismo estas karakterizitaj per pli kompleksaj, ambivalencaj esprimoj kaj sintenoj.\nEvitdevita rasismo estas simila en implicoj al la koncepto de simbola au\u0306 moderna rasismo (priskribita malsupre), kio ankau\u0306 estas formo de implica, senkonscia, au\u0306 sekreta sinteno kiuj rezultoj en senkonsciaj formoj de diskriminacio."}, {"text_idx": "#000037", "text": "La esprimo estis elpensita fare de Joel Kovel por priskribi la subtilajn rasajn kondutojn de iu etna au\u0306 rasa grupo kiuj raciigas sian malemon al akurata grupo per alogo al reguloj au\u0306 stereotipoj.\nHomoj kiuj kondutas lau\u0306 evitdevite rasa maniero povas konfesi egalrajtecajn kredojn, kaj ofte neas sian rase motivigitan konduton;\ntamen ili s\u0302ang\u0302as sian konduton al dum traktado membron de alia raso au\u0306 etno ol tiu ili apartenas.\nLa instigo por la s\u0302ang\u0302o supozeble estas implica au\u0306 subkonscia.\nEksperimentoj disponigis empirian subtenon por la ekzisto de evitdevita rasismo.\nEvitdevita rasismo estis montrita havi eble gravajn implicojn por decidig\u0302o en dungado, en lau\u0306leg\u0302aj decidoj kaj en helpi al konduto."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Rilate al rasismo, akromatopsio estas la neglekto de rasaj karakterizaj\u0302oj en socia interagado, ekzemple en la malakcepto de favordiskrimincacio, kiel maniero trakti la rezultojn de pasintaj padronoj de diskriminacio.\nKritikistoj de tiu sinteno kverelas ke de rifuzi ekzameni rasaj malegalecoj, rasa akromatopsio fakte senkonscie eternigas al la padronoj kiuj produktas rasan malegalecon."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Eduardo Bonilla-Silva argumentas ke kolorblindrasismo ekestig\u0302as de \"abstrakta liberalismo, biologigo de kulturo, asimilado de rasaj aferoj, kaj minimumigo de rasismo\".\nKoloraj blindopraktikoj estas \"subtilaj, instituciaj, kaj s\u0302ajne nerasaj\" [47] c\u0302ar vetkuro estas eksplicite ignorita en decidig\u0302o.\nSe vetkuro estas ignorita en predominate blankaj populacioj, ekzemple, blankeco ig\u0302as la normiga normo, dum homoj de koloro estas otereitaj, kaj la rasismo kiun tiuj individuoj spertas povas esti minimumigita au\u0306 forigita.\nSur individua nivelo, homoj kun \"kolora blindantau\u0306jug\u0302o\" malaprobas rasisman ideologion, sed ankau\u0306 malaprobas ke c\u0302ieaj politikoj intencis fiksi institucian rasismon."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Kultura rasismo estas esprimo uzita por priskribi kaj klarigi novajn rasajn ideologiojn kaj praktikojn kiuj aperis ekde 2-a Mondmilito.\nG\u0302i povas esti difinita kiel sociaj kredoj kaj dogano kiuj reklamas la supozon ke la produktoj de antau\u0306fiksita kulturo, inkluzive de la lingvo kaj tradicioj de tiu kulturo estas pli bonaj ol tiuj de aliaj kulturoj.\nG\u0302i partumas grandan interkonsenton kun ksenofobio, kiu ofte estas karakterizita per timo de, au\u0306 agreson direkte al, membroj de fremdgrupo de membroj de kliko."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Kultura rasismo ekzistas kiam ekzistas g\u0302eneraligita akcepto de stereotipoj koncerne malsamajn etnajn au\u0306 log\u0302antargrupojn.\nKie rasismo povas esti karakterizita per la kredo ke unu vetkuro estas esence supra al alia, kultura rasismo povas esti karakterizita per la kredo ke unu kulturo estas esence supra al alia."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Historia ekonomia au\u0306 socia malegaleco estas asertita por esti formo de diskriminacio kau\u0306zita de pasinta rasismo kaj historiaj kialoj, influante la nunan generacion tra deficitoj en la formala eduko kaj specojn de preparo en antau\u0306aj generacioj, kaj tra c\u0302efe senkonsciaj rasismaj sintenoj kaj agojn sur membroj de la g\u0302enerala populacio."}, {"text_idx": "#000043", "text": "En 2011, Bank of America (Banko de Ameriko) jesis pagi 335 milionojn USD por log\u0302igi federacian registaron postulu ke g\u0302ia hipotekdividaj\u0302o, Countrywide Financial, diskriminaciita kontrau\u0306 nigraj kaj hispanidaj domac\u0302etantoj."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Dum la hispana kolonia periodo, hispanoj evoluigis kompleksan kastismon bazitan sur vetkuro, kiu estis uzita por socikontrolo kaj kiuj ankau\u0306 determinis la gravecon de persono en socio.\nDum multaj latin-amerikaj landoj antau\u0306 longe igis la sistemon oficiale kontrau\u0306leg\u0302a tra leg\u0302aro, kutime dum sia sendependeco, antau\u0306jug\u0302o bazita sur gradoj da perceptita rasa distanco de eu\u0306ropa deveno kombinita kun onies sociekonomika statuso restas, eh\u0302o de la kolonia kastismo."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Institucia rasismo (ankau\u0306 konata kiel struktura rasismo, s\u0302tatrasismo au\u0306 c\u0302iea rasismo) estas rasa diskriminacio per registaroj, entreprenoj, religioj, au\u0306 instruejoj au\u0306 aliaj grandaj organizoj kun la potenco influi la vivojn de multaj individuoj.\nStokely Carmichael estas kreditita por elpensado de la frazo institucia rasismo en la malfruaj 1960-aj jaroj.\nLi difinis la esprimon kiel \"la kolektivan fiaskon de organizo por disponigi konvenan kaj profesian servon al homoj pro ilia koloro, kulturo au\u0306 etna origino\"."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Maulana Karenga argumentis ke rasismo konsistigis la detruon de kulturo, lingvon, religion, kaj homan eblecon kaj ke la efikoj de rasismo estis \"la morale monstra detruo de homa ebleco implikis redifini afrikan homaron al la mondo, venenig\u0302on pasintajn, nunajn kaj ontajn rilatojn kun aliaj kiuj nur konas nin tra tiu stereotipado kaj tiel difektanta la vere homajn rilatojn inter popoloj\"."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Othering estas la esprimo uzita per iuj por priskribi sistemon de diskriminacio per kio la karakterizaj\u0302oj de grupo kutimas distingi ilin kiel aparta de la normo."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Othering ludas fundamentan rolon en la historio kaj dau\u0306rigo de rasismo.\nObjektivigi kulturon kiel io malsama, ekzotika au\u0306 subevoluinta devas g\u0302eneraligi ke g\u0302i ne estas kiel \"normala\" socio.\nLa kolonia sinteno de Eu\u0306ropo direkte al la Oriento ekzempligas tion kiam lau\u0306supoze ke la Oriento estis la kontrau\u0306o de la Okcidento;\nvirineca kie la Okcidento estis vira, malforta kie la Okcidento estis forta kaj tradicia kie la Okcidento estis progresema.\nFarante tiujn g\u0302eneraligojn kaj otering la Orienton, Eu\u0306ropo samtempe difinis sin kiel la normon, plue fortikigante la interspacon."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Multo de la procezo de otering dependas de imagita diferenco, au\u0306 la atendo de diferenco.\nSpaca diferenco povas esti sufic\u0302e por fini ke \"ni\" estas \"c\u0302i tie\" kaj ke la \"aliaj\" estas finitaj \"tie\".\nImagitaj diferencoj helpas klasifiki homojn en grupojn kaj asigni al ili karakterizaj\u0302ojn kiuj konvenas la atendojn de la imaganto."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Rasa diskriminacio rilatas al diskriminacio kontrau\u0306 iu surbaze de ilia vetkuro."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Rasapartigo estas la apartigo de homoj en soci-konstruitajn rasajn grupojn en c\u0302iutaga vivo.\nG\u0302i povas validi por agadoj kiel ekzemple mang\u0302ado en restoracio, drinkado de akvofontano, uzante banc\u0302ambron, ekzamenante lernejon, irante al la kinejo, au\u0306 en la luo au\u0306 ac\u0302eto de hejmo.\nApartigo estas g\u0302enerale senpaca, sed povas ekzisti tra sociaj normoj, ec\u0302 kiam ekzistas neniu forta individua prefero por g\u0302i, kiel sugestite fare de la modeloj de Thomas Schelling de apartigo kaj posta laboro."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Jarcentoj da eu\u0306ropa koloniismo en la Amerikoj, Afriko kaj Azio ofte estis pravigitaj per blankrasistaj sintenoj.\nDum la frua 20-a jarcento, la frazo \" La Blanka man's s\u0302arg\u0302o \" kutimis vaste pravigi imperialist politikon kiel nobla entrepreno.\nPravigo por la politiko de konkero kaj submetig\u0302o de indianoj eliris el la stereotipaj perceptoj de la indig\u0302enaj homoj kiel \"senkompataj hindaj sovag\u0302uloj\" (kiel priskribite en la Usona Deklaro de Sendependeco).\nEn artikolo pri kolonia vastig\u0302o sur indiana tero, (1890) verkinto L. Frank Baum skribis: \"La Whites, perleg\u0302e de konkero, per justeco de civilizo, estas mastroj de la amerika kontinento, kaj la plej bona sekureco de la limkompromisoj estos sekurigita per la totala ekstermo de la malmultaj restantaj indianoj.\"\nSintenoj da nigra supereco, araba supereco, kaj orientazia supereco ankau\u0306 ekzistas."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Kelkaj akademiuloj argumentas ke en Usono pli frue furiozaj kaj agresemaj formoj da rasismo evoluis en pli subtilan formon de antau\u0306jug\u0302o en la malfrua 20-a jarcento.\nTiu nova formo de rasismo foje estas referita kiel \"moderna rasismo\" kaj g\u0302i estas karakterizita per ekstere agante senantau\u0306jug\u0302an dum interne konservante antau\u0306jug\u0302emajn sintenojn, elmontrante subtilajn antau\u0306jug\u0302emajn kondutojn kiel ekzemple agoj informitaj atribuante kvalitojn al aliaj bazite sur rasaj stereotipoj, kaj analizante la saman konduton alimaniere baziten sur la vetkuro de la persono estanta analizita.\nTiu vido estas bazita sur studoj de antau\u0306jug\u0302o kaj diskriminacia konduto, kie kelkaj homoj agos ambivalence direkte al nigruloj, kun pozitivaj reagoj en certaj, pli publikaj kuntekstoj, sed pli negativaj vidoj kaj esprimoj en pli privataj kuntekstoj.\nTiu ambivalenco ankau\u0306 povas esti videbla ekzemple en dungado de decidoj kie ke laborkandidatoj kiuj estas alie pozitive analizitaj povas esti senkonscie disfavoreitaj fare de dungantoj en la fina decido pro sia vetkuro.\nKelkaj akademiuloj konsideras modernan rasismon esti karakterizita per eksplicita malakcepto de stereotipoj, kombinitaj kun rezisto al s\u0302ang\u0302ado de strukturoj de diskriminacio pro kialoj kiuj estas s\u0302ajne ne-rasaj, ideologion kiu pripensas s\u0302ancon c\u0302e sole individua bazo neantan la signifon de vetkuro en determinado de individuaj s\u0302ancoj kaj la ekspozicio de nerektaj formoj de mikro-agreso direkte al kaj/au\u0306 evitado de homoj de aliaj rasoj."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Lastatempa esplorado montris ke individuoj kiuj konscie postulas malaprobi rasismo dau\u0306re povas elmontri vetkur-bazitajn subkonsciajn biasojn en iliaj decidadoj.\nDum tiaj \"subkonsciaj rasaj biasoj\" ne plene konvenas la difinon de rasismo, ilia efiko povas esti simila, kvankam tipe malpli okulfrape, ne estante eksplicita, konscia au\u0306 konscia."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Internacia juro kaj rasa diskriminacio"}, {"text_idx": "#000056", "text": "En 1919, propono inkludi rasan egaleczorgaj\u0302on en la Covenant of the League of Nations (Pakto de la Ligo de Nacioj) estis apogita fare de plimulto, sed ne adoptita en la Pariza Packonferenco, 1919.\nEn 1943, Japanio kaj g\u0302iaj aliancanoj deklaritaj laboras por la forigo de rasa diskriminacio por esti sia celo c\u0302e la Greater East Asia Conference (Pli granda Orienta Azia Konferenco).\nArtikolo 1 el la 1945 -datita UN Charter inkludas \"antau\u0306eniga kaj apoganta respekton por homaj rajtoj kaj por fundamentaj liberecoj por c\u0302io sen distingo por kuregi\" kiel UN-celo."}, {"text_idx": "#000057", "text": "En 1950, Unesko sugestis en La Vetkuro-Demando - deklaro subskribita fare de 21 akademiuloj kiel ekzemple Ashley Montagu, Claude Le\u0301vi-Strauss, Gunnar Myrdal, Julian Huxley, ktp. - por \"faligi la esprimon vetkuro entute kaj anstatau\u0306e paroli pri etnoj \".\nLa deklaro kondamnis sciencajn rasismo teoriojn kiuj ludis rolon en la holokau\u0306sto.\nG\u0302i alstrebis kaj falsriveladon sciencajn rasismajn teoriojn, per popularigado de moderna scio koncerne \"la rasdemandon\", kaj morale kondamnis rasismon kiel kontrau\u0306e al la filozofio de la klerismo kaj g\u0302ia supozo de egalrajtigoj por c\u0302io.\nKune kun tiu de Myrdal\nAn American Dilemma: The Negro Problem and Modern Democracy (1944), La Vetkuro-Demando influis la 1954-datita U.S. Supreme Court rekunig decidon en \" Bruna v. Estraro de eduko de Topeka \".\nAnkau\u0306 en 1950, la Eu\u0306ropa Homrajta C\u0302arto estis enkondukita, vaste uzite en rasadiskriminaciaj temoj."}, {"text_idx": "#000059", "text": "ajna distingo, ekskludo, restrikto au\u0306 prefero bazita sur vetkuro, koloro, deveno, au\u0306 nacia au\u0306 etna origino kiu havas la celon au\u0306 efikon de nuligi au\u0306 difektado de la rekono, g\u0302uo au\u0306 ekzerco, sur egala bazo, de homaj rajtoj kaj fundamentaj liberecoj en la politika, ekonomia, socia, kultura au\u0306 ajna alia kampo de la publika vivo."}, {"text_idx": "#000060", "text": "(Parto 1 el Article 1 el la U.N. Internacia Kongreso sur la Elimino de C\u0302iaj Formoj de Rasa Diskriminacio) [76] En 2001, la Eu\u0306ropa Unio eksplicite malpermesis rasismon, kune kun multaj aliaj formoj de socia diskriminacio, en la Charter of Fundamental Rights of the European Union (C\u0302arto de Bazaj\u0302o-Juro de la Eu\u0306ropa Unio), la jura efiko de kiuj, se entute, nepre estus limigita al Institutions of the European Union (Institucioj de la Eu\u0306ropa Unio): \"Artikolo 21 el la c\u0302arto malpermesas diskriminacion sur iu tero kiel ekzemple vetkuro, koloro, etnan au\u0306 socian originon, genetikajn ecojn, lingvon, religion au\u0306 kredon, politikan au\u0306 ajnan alian opinion, membreco de nacia malplimulto, posedaj\u0302o, handikapo, ag\u0302o au\u0306 seksa identeco kaj ankau\u0306 diskriminacio pro la kialoj de nacieco.\""}, {"text_idx": "#000061", "text": "Rasismo ekzistis dum la 19-a jarcento kiel \" scienca rasismo \", kiu provis disponigi rasan klasifikon de la homaro.\nEn 1775 Johann Blumenbach dividis la populacion de la mondo en kvin grupojn lau\u0306 hau\u0306tokoloro (kau\u0306kazianoj, mongoloj, ktp.), postulante la vidon ke la ne-caucasians ekestis tra procezo de degenero.\nAlia frua vido en scienca rasismo estis la poligenistvido, kiu diris ke la malsamaj rasoj estis aparte kreitaj.\nPolygenist Christoph Meiners ekzemple, dividis la homaron en du sekciojn kiujn li etikedis la \"belan blankan rason\" kaj la \"malbelan Nigran rason\".\nEn la libro de Meiners, The Outline of History of Mankind (La Skizo de Historio de Mankind), li asertis ke c\u0302efa karakterizaj\u0302o de vetkuro estas au\u0306 beleco au\u0306 malbeleco.\nLi rigardis nur la blankan rason kiel belan.\nLi konsideris malbelajn vetkurojn esti malsuperaj, malmoralaj kaj best-similaj."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Anders Retzius protestis ke nek eu\u0306ropanoj nek aliaj estas unu \"pura vetkuro\", sed de miksitaj originoj.\nDum misfamigite, derivaj\u0302oj de la taksonomio de Blumenbach dau\u0306re estas vaste uzitaj por la klasifiko de la populacio en Usono.\nH. P. Steensby, dum forte emfazante ke c\u0302iuj homoj hodiau\u0306 estas de miksitaj originoj, en 1907 asertis ke la originoj de homaj diferencoj devas esti spuritaj eksterordinare malproksime reen en tempo, kaj konjektitaj ke la \"plej pura vetkuro\" hodiau\u0306 estus la Au\u0306straliaj Indig\u0302enoj."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Scienca rasismo falis forte el favoro en la frua 20-a Jarcento, sed la originoj de fundamentaj homaj kaj sociaj diferencoj dau\u0306re estas esploritaj ene de akademiularo, en kampoj kiel ekzemple humangenetiko inkluzive de paleogenetiko, socialantropologio, relativa politiko, historio de religioj, idehistorio, antau\u0306historio, historio, etiko, kaj psikiatrio.\nEkzistas g\u0302eneraligita malakcepto de iu metodaro surbaze de io ajn simila al la vetkuroj de Blumenbach.\nG\u0302i estas pli neklara lau\u0306 kiu mezuro kaj kiam etnaj kaj naciaj stereotipoj estas akceptitaj."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Kvankam post 2-a Mondmilito kaj la holokau\u0306sto, rasismaj ideologioj estis misfamigitaj pro etikaj, politikaj kaj sciencaj kialoj, rasismo kaj rasa diskriminacio restis g\u0302eneraligitaj c\u0302irkau\u0306 la mondo.\nDe tempo al tempo kie ekzistas reanimado de sociaj kaj politikaj strec\u0302itecoj, novaj verkoj estas publikigitaj kiuj ripetas pasintecon kaj misfamigitajn rasajn vidojn kiel ekzemple J da R la vetkuron de Baker\".\nPro la socia malaprobo de eksplicitaj esprimoj de rasismo, nuntempaj verkintoj povas atingi similan efikon insinuante subtilajn nedeklaritajn stereotipojn en sia laboro kiel en \"The Tipping Point (La Renversig\u0302ado-Punkto) de Gladwell, [81] taktiko Prezidanto-Obama nomita \"hundfajfilrasismo\"."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Fortigite per kelkaj naciismaj kaj s\u0302ovinismaj valoroj kaj atingoj de elekto, tiu koncepto de rasa supereco evoluis por distingi de aliaj kulturoj kiuj estis konsideritaj malsuperaj au\u0306 nepuraj.\nTiu emfazo de kulturo egalrilatas al la moderna c\u0302efdifino de rasismo: \"Rasismo ne originas de la ekzisto de \"vetkuroj\".\nG\u0302i kreas ilin per procezo de socia dividado en kategoriojn: iu ajn povas esti racialigita, sendepende da ilia somata, kultura, religia disopinieco.\""}, {"text_idx": "#000067", "text": "Tiu difino eksplicite ignoras la biologian koncepton de vetkuro, dau\u0306re kondic\u0302igita de scienca debato.\nEn la vortoj de David C. Rowe \"rasa koncepto, kvankam foje en la alivestig\u0302o de alia nomo, restos en uzo en biologio kaj en aliaj kampoj c\u0302ar sciencistoj, same kiel laikaj personoj, estas fascinitaj per homa diverseco, iom da kiu estas kaptita fare de vetkuro.\""}, {"text_idx": "#000068", "text": "Rasantau\u0306jug\u0302o ig\u0302is submetita al internacia leg\u0302aro.\nEkzemple, la Deklaracio en la Elimination of All Forms of Racial Discrimination (Elimino de C\u0302iaj Formoj de Rasa Diskriminacio), adoptita fare de la G\u0302enerala Asembleo de Unuig\u0302intaj Nacioj la 20-an de novembro 1963, traktas rasantau\u0306jug\u0302on eksplicite plej proksime al diskriminacio pro kialoj de vetkuro, koloro au\u0306 etna origino (Article I)."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Debatoj super la originoj de rasismo ofte suferas de manko de klareco dum la esprimo.\nMultaj uzas la esprimon \"rasismo\" por rilati al pli g\u0302eneralaj fenomenoj, kiel ekzemple ksenofobio kaj etnocentrismo, kvankam akademiuloj provas klare distingi tiujn fenomenojn de rasismo kiel ideologio au\u0306 de scienca rasismo, kiu povas malgrande fari kun ordinara ksenofobio.\nAliaj kunfandas lastatempajn formojn de rasismo kun pli fruaj formoj de etna kaj nacia konflikto.\nEn la plej multaj kazoj, etno-nacia konflikto s\u0302ajnas s\u0302uldi sin al konflikto super tero kaj strategiaj resursoj.\nEn kelkaj kazoj, etneco kaj naciismo estis kontrolitaj por kolekti batalistojn en militoj inter grandaj religiemaj imperioj (ekzemple, la islamaj turkoj kaj la katoliko Austro-Hungarians)."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Nocioj de vetkuro kaj rasismo ofte ludis centrajn rolojn en etnaj konfliktoj.\nDum historio, kie kontrau\u0306ulo estas identigita kiel \"aliaj\" surbaze de nocioj de vetkuro au\u0306 etneco (aparte kiam \"aliaj\" estas konstruitaj por signifi \"malsuperaj\"), la rimedoj utiligita fare de la mem-supozita \"pli bona\" partio por transpreni teritorion, homan kapitalaj\u0302on, au\u0306 materialric\u0302aj\u0302o ofte estis pli senkompata, pli brutala, kaj malpli limigita per moralaj au\u0306 etikaj konsideroj.\nLau\u0306 historiisto Daniel Richter, Pontiac's Rebellion vidis la aperon sur same flankoj de la konflikto da \"la nova ideo ke c\u0302iuj Indig\u0302enaj homoj estis \"indianoj,'\nkaj tiel c\u0302io sur unu flanko devas kunig\u0302i por detrui la aliajn.\"\nBasil Davidson deklaras en sia dokumentario,\nAfriko: Different but Equal, tiu rasismo, fakte, nur j\u0302us j\u0302us ekaperis - tiel malfrue kiel la 19-a jarcento, pro la bezono de pravigo por sklaveco en la Amerikoj."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Historie, rasismo estis grava mova forto malantau\u0306 la Transatlantika sklavkomerco.\nG\u0302i ankau\u0306 estis grava forto malantau\u0306 rasapartigo, precipe en Usono en la deknau\u0306aj kaj fruaj dudekaj jarcentoj kaj apartismo;\n19-a kaj 20-a-jarcenta rasismo en okcidenta mondo estas precipe dokumentita kaj konsistigas referencpunkton en studoj kaj diskursoj pri rasismo.\nRasismo ludis rolon en genocidoj kiel ekzemple la armena genocido, kaj La Holokau\u0306sto, kaj koloniajn projektojn kiel la eu\u0306ropa koloniigo de la Amerikoj, Afriko, kaj Azio.\nIndig\u0302enaj popoloj estis kaj arofte kun rasismaj sintenoj.\nPraktikoj kaj ideologioj de rasismo estas kondamnitaj fare de la Unuig\u0302intaj Nacioj en la Declaration of Human Rights (Deklaracio de Homaj rajtoj)."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Post la Napoleona Militoj, Eu\u0306ropo estis alfrontita pri la novaj \" naciecoj pridubas\", kau\u0306zante adaptadojn da la eu\u0306ropa mapo, sur kiu la limoj inter la s\u0302tatoj estis konturitaj dum la 1648 -datita Vestfalia Paco.\nNaciismo faris sian debuton kun la invento de la leve\u0301e en amaso de la Franca Revolutionaries, tiel inventante amasdevigan militservon por povi defendi la lastatempe fonditan respublikon kontrau\u0306 la Ancien Re\u0301gime ordo reprezentita per la eu\u0306ropaj monarkioj.\nTio kondukis al la Franca Revolucia Militoj (1792-1802) kaj tiam al la konkeroj de Napoleono, kaj al la postaj Eu\u0306rop-kovrantaj debatoj en la konceptoj kaj faktoj de nacioj, kaj aparte de nacis\u0302tatoj.\nLa Vestfalia Traktato dividis Eu\u0306ropon en diversajn imperiojn kaj regnojn ( Otomana Imperio, Sankta Romia Imperio, svedo Imperio, Regno de Francio, ktp.), kaj dum jarcentmilitoj estis kondukitaj inter princoj ( Kabinettskriege en la germana)."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Modernaj nacis\u0302tatoj aperis en la maldormo de la Franca Revolucio, kun la formado de patriotaj sentoj por la unua fojo en Hispanio dum la Duoninsula Milito (1808-1813, konataj en Hispanio kiel la Sendependeco-milito).\nMalgrau\u0306 la restarigo da la antau\u0306a ordo kun la 1815 -datita Viena kongreso, la \"naciecoj demando\" ig\u0302is la c\u0302efproblemo de Eu\u0306ropo dum la Industria Epoko, kau\u0306zante aparte la 1848 Cirkuladojn, la itala unuigo kompletigita dum la 1871 -datita Francia-Prusia Milito, kiu mem kulminis per la proklamo de la Germana Imperiestra Regno en la Halo de Speguloj en la Kastelo de Versailles, tiel realigante la germanan unuigon."}, {"text_idx": "#000074", "text": "Dume, la Otomana Regno, la \" malsana viro de Eu\u0306ropo \", estis alfrontita pri senfinaj naciistmovadoj, kiuj, kune kun la dissolvado de la Au\u0306stra-Hungara-Imperio, kau\u0306zus la kreadon post 1-a Mondmilito de la diversaj nacis\u0302tatoj de Balkano, kun \"naciaj malplimultoj \" en siaj limoj.\nEtna naciismo, kiu rekomendis la kredon je hereda membreco de la nacio, igita g\u0302ian aspekton en la historia kunteksto c\u0302irkau\u0306i la kreadon de la modernaj nacis\u0302tatoj."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Tiuj fluoj komencig\u0302is asocii la ideon de la nacio kun la biologia koncepto de \" mastroraso \" (ofte la \" arja raso \" au\u0306 la \" nordia vetkuro \") eldonita de la scienca rasisma diskurso.\nIli kunfandis naciecojn kun etnoj, nomitaj \"vetkuroj\", en radikala distingo de antau\u0306aj rasaj diskursoj kiuj postulis la ekziston de \"raslukto\" ene de la nacio kaj la s\u0302tato mem.\nKrome, ili kredis ke politikaj limoj devus speguli tiujn kvazau\u0306ajn rasajn kaj etnojn, tiel pravigante etnan purigadon por atingi \"rasan purecon\" kaj ankau\u0306 por atingi etnan homogenecon en la nacis\u0302tato."}, {"text_idx": "#000077", "text": "Tiaj rasismaj diskursoj, kombinitaj kun naciismo, ne estis, aliflanke, limigitaj al pangermanismo.\nEn Francio, la transiro de Respublikisto, liberala naciismo, al etna naciismo, kiu igis naciismon karakterizaj\u0302o da ekstremdekstraj movadoj en Francio, okazis dum la Dreyfus Affair c\u0302e la fino de la 19-a jarcento.\nDum pluraj jaroj, tutlanda krizo influis francan socion, koncerne la kvazau\u0306an s\u0302tatperfidon de Alfred Dreyfus, franca juda armea oficiro.\nLa lando polarigis sin en du kontrau\u0306 tendaroj, kiujn oni reprezentis de E\u0301mile Zola, kiu skribis J'accuse en defendo de Alfred Dreyfus, kaj la aliaj reprezentis de la naciisma poeto, Maurice Barre\u0300s (1862-1923), unu el la fondintoj de la etna naciisma diskurso en Francio.\nEn la sama tempo, Charles Maurras (1868-1952), fondinto de la monarkisto Action franc\u0327aise movado, teoriadis la \"kontrau\u0306-Francia\", kunmetita de la \"kvar konfederaciaj s\u0302tatoj de protestantoj, judoj, framasonoj kaj fremduloj\" (lia fakta vorto por c\u0302i-lasta estante la pejorativa me\u0301te\u0300ques ).\nEfektive, al li la unuaj tri estis c\u0302iuj \"internaj fremduloj\", kiuj minacis la etnan unuecon de la franca popolo."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Bernard Lewis citis la grekan filozofon\nAristotelo kiuj, en lia diskuto de sklaveco, deklaris ke dum grekoj estas liberaj proksime de naturo, 'barbarian (ne-grekoj) estas sklavoj proksime de naturo, en tio g\u0302i estas en ilia naturo esti pli da volado por submetig\u0302i al despota registaro.\nKvankam Aristotelo ne precizigas iujn ajn akuratajn vetkurojn, li argumentas ke homoj de ekster Grekio estas pli emaj g\u0302is la s\u0302arg\u0302o de sklaveco ol tiuj de Grekio.\nDum Aristotelo igas rimarkojn pri la plej naturaj sklavoj esti tiuj kun fortaj korpoj kaj sklavanimoj (netau\u0306gaj por regulo, neinteligenta) kiu s\u0302ajnus implici fizikan bazon por diskriminacio, li ankau\u0306 eksplicite deklaras ke la dekstro speco de animoj kaj korpoj ne c\u0302iam iras kune, implicante ke la plej granda difinita por malsupereco kaj naturaj sklavoj kontrau\u0306 naturaj majstroj estas la animo, ne la korpon.\nTiu proto-rasismo estas vidita kiel grava antau\u0306ulo al moderna rasismo fare de klasikisto Benjamin Isaac."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Tia proto-rasismo kaj etnocentrismo devas esti rigardis ene de kunteksto, c\u0302ar moderna kompreno de rasismo bazita sur hereda malsupereco (moderna rasismo bazita sur:\neu\u0306genikismo kaj scienca rasismo) estis ankorau\u0306 ne evoluigita kaj estas neklare c\u0302u Aristotelo kredis ke la natura malsupereco de barbaroj estis kau\u0306zita de medio kaj klimato (kiel multaj el liaj samtempuloj) au\u0306 de naskig\u0302o."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Rasismo ripozas sur du bazaj supozoj: ke korelacio ekzistas inter fizikaj karakterizaj\u0302oj kaj moralaj kvalitoj;\nla tiu homaro laboras disigebla pri supraj kaj malsupraj akcioj.\nRasismo, tiel difinis, estas moderna koncepto, c\u0302ar antau\u0306 la XVIth-jarcento ekzistis praktike nenio en la vivo kaj pensis pri la Okcidento kiu povas esti priskribita kiel rasisto.\nMalhelpi miskompreni klaran distingon devas esti farita inter rasismo kaj etnocentrismo ...\nThe Ancient hebreoj, en rilatado al c\u0302io kiuj ne estis la hebreaj kiel gojoj, indulgig\u0302is pri etnocentrismo, ne pri rasismo ...\nTiel g\u0302i estis kun la helenoj kiuj nomis c\u0302iujn non-hellenen - c\u0302u la sovag\u0302aj skitoj au\u0306 la egiptoj kiujn ili agnoskis kiel siaj mentoroj en la artoj de civilizo - barbaroj, la esprimo indikanta tion kiu estis stranga au\u0306 fremda."}, {"text_idx": "#000083", "text": "pretere [konataj homoj de nigra Okcidentafriko] en la sudo ekzistas neniu civilizo en la bonorda signifo.\nEkzistas nur homoj kiuj estas pli proksime de stultaj bestoj ol al raciaj estaj\u0302oj.\nIli vivas en arbustaroj kaj kavernoj, kaj mang\u0302as herbojn kaj nepreparitan grenon.\nIli ofte mang\u0302as unu la alian.\nIli ne povas esti konsideritaj homoj.\nTial, la nigrulnacioj estas, kutime, submetig\u0302emaj al sklaveco, c\u0302ar (nigruloj) havas malmulton kiu estas (esence) homa kaj posedas atributojn kiuj estas tre similaj al tiuj de stultaj bestoj, c\u0302ar ni deklaris."}, {"text_idx": "#000084", "text": "Tamen, lau\u0306 Wesleyan University profesoro Abdelmajid Hannoum, la vido ke arabaj akademiuloj kaj geografiistoj de tiu tempoperiodo tenis rasismajn sintenojn estas la rezulto de mistradukijonoj, deklarante ke tiaj sintenoj ne estis g\u0302eneralaj g\u0302is la 18-a kaj 19-a jarcentoj.\nLi argumentas ke la mistradukijonoj estas la rezulto de francaj orientalistoj projekciantaj rasismajn kaj koloniismajn opiniojn de la 19-a jarcento en siajn tradukojn de mezepokaj arabaj skribaj\u0302oj.\nJames E. Lindsay ankau\u0306 argumentas ke la koncepto de araba identeco mem ne ekzistis g\u0302is modernaj tempoj."}, {"text_idx": "#000085", "text": "La Umaiad kalifujo invadis Hispania, kun islamaj berberaj invadantoj faligantaj la antau\u0306ajn Visigothic regantojn kaj kreantaj Al-Andalus, [111] kiuj kontribuis al la glora periodo de juda kulturo, dau\u0306rante ses jarcentojn.\nG\u0302i estis sekvita fare de la centuries-longa Reconquista , [113] finita sub la katolikaj monarkoj\nFerdinando la 5-a kaj Isabella I.\nLa heredaj\u0302o katolikaj hispanoj tiam formulis la Purecon de sango doktrino.\nEstis dum tiu tempo en historio ke la okcidenta koncepto de aristokrata \" blua sango \" aperis en racialigita, religia kaj feu\u0306da kunteksto, [114] deveni la supren socian movig\u0302eblon de la transformita Nova Kristanoj."}, {"text_idx": "#000086", "text": "G\u0302i estis la hispanoj kiuj donis al la mondo la nocion ke la sango de aristokrato ne estas rug\u0302a sed blua.\nLa hispanaj nobeloj komencis formig\u0302i c\u0302irkau\u0306 la nau\u0306a jarcento en klasika armea modo, okupante teron kiel militistoj sur c\u0302evaldorso.\nIli devis dau\u0306rigi la proceson dum pli ol kvin cent jaroj, ungovundante reen sekciojn de la duoninsulo de g\u0302iaj mau\u0306raj posedantoj, kaj nobelo montris sian genealogion tenante supren sian glavbrakon por elmontri la filigranon de blu-sangumitaj vejnoj sub lia pala hau\u0306to - pruvo ke lia naskig\u0302o ne estis poluita fare de la malhelhau\u0306ta malamiko.\nSangre-azul, blua sango, estis tiel eu\u0306femismo por esti blankulo - la propra speciala memorigilo de Hispanio ke la delikataj pas\u0302oj de la aristokrataro tra antau\u0306historio portas la sufic\u0302e malpli delikatan spuron de rasismo."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Sekvi la elpelon da la arabaj mau\u0306roj kaj la plej multajn el la Sefardoj de la ibera duoninsulo, la ceterajn judojn kaj islamanoj estis devigitaj konverti al Roman Catholicism, ig\u0302ante \" Novaj kristanoj \", kiuj foje estis diskriminaciitaj fare de la \" Maljunaj kristanoj \" en kelkaj grandurboj (ekz. Toledo), malgrau\u0306 kondamnoj de la eklezio kaj la S\u0302tato, kiuj bonvenigis la novan grupon.\nInkvizicio estis arang\u0302ita fare de membroj da la Dominikanoj por sarki la konvertitojn tiu dau\u0306re sperta judismo kaj Islamon en sekreto.\nLa sistemo kaj ideologio de la limpieza de sangre ellasis malveremajn kristanajn konvertitojn de socio por protekti g\u0302in kontrau\u0306 s\u0302tatperfido.\nLa restoj de tia leg\u0302aro insistadis en la 19-a jarcenton je armeaj kuntekstoj."}, {"text_idx": "#000088", "text": "En Portugalio, la lau\u0306leg\u0302a distingo inter Nova kaj Old Christian estis nur finita tra lau\u0306leg\u0302a dekreto eligita fare de la Marquis of Pombal (Markizo de Pombal) en 1772, preskau\u0306 tri jarcentojn post la efektivigo de la rasisma diskriminacio.\nLa limpiezode sangre leg\u0302aro estis ofta ankau\u0306 dum la koloniigo de la Amerikoj, kie g\u0302i kau\u0306zis la rasan kaj feu\u0306dan apartigon de popoloj kaj sociaj tavoloj en la kolonioj.\nG\u0302i estis tamen ofte ignorita en praktiko, kiam la novaj kolonioj bezonis spertajn homojn."}, {"text_idx": "#000089", "text": "C\u0302e la fino de la Renesanco, la Valadolido-debato (1550-1551) koncerne la terapion de hejmantoj de la \" Nova Mondo \" kontrau\u0306batalis la dominikan monah\u0302on kaj Episkopon de Chiapas Bartolome\u0301 de Las Casas al alia Dominikano kaj Humanist filozofo Juan Gine\u0301s de Sepu\u0301lveda.\nC\u0302i-lasta argumentis ke la indianoj trejnis homoferon de naivuloj, kanibalismon, kaj aliaj tiaj \"krimoj kontrau\u0306 naturo\" estis neakcepteblaj kaj devus esti subpremitaj per iu rimedo ebla inkluzive de milito, [119] tiel reduktante ilin al sklaveco au\u0306 servuto estis lau\u0306 katolika teologio kaj naturleg\u0302o.\nAl la kontrasto, Bartolome\u0301 de Las Casas argumentis ke la Indianoj estis liberaj viroj en la natura sinsekvo kaj meritis la saman traktadon kiel aliaj, lau\u0306 katolika teologio.\nG\u0302i estis unu el la multaj konfliktoj koncerne rasismon, sklavecon, religio, kaj eu\u0306ropa moraleco kiuj ekestus en la sekvaj jarcentoj kaj kiuj rezultigis la leg\u0302aron protektantan la indig\u0302enojn."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Kvankam antisemitismo havas longan historion, rilatitan al kristanismo kaj ekz. indig\u0302ena egipto au\u0306 grekajn religiojn [121] ( kontrau\u0306-judisma), rasismo mem foje estas priskribita kiel moderna fenomeno.\nEn la vido da la franca filozofo kaj historiisto Michel Foucault, la unua formulig\u0302o de rasismo aperis en la Frua Moderna periodo kiel la \" diskurso de raslukto\", historia kaj politika diskurso, kiu Foucault malfavora al la filozofia kaj jura diskurso de suvereneco.\nAliflanke, ekz. c\u0302ina mem-identigo kiel \"flava raso\" datis de antau\u0306 tiaj eu\u0306ropaj rasaj konceptoj."}, {"text_idx": "#000091", "text": "Tiu eu\u0306ropa analizo, kiu unue aperis en Britio, tiam estis dau\u0306rigita en Francio fare de homoj kiel ekzemple Boulainvilliers, Nicolas Fre\u0301ret, kaj tiam, dum la Franca Revolucio, (1789 ) Sieye\u0300s, kaj poste Augustin Thierry kaj Cournot.\nBoulainvilliers, kiuj kreis la matricon de tia rasisma diskurso en mezepoka Francio, koncipita de la \"vetkuro\" kiel esti io pli proksime al la senco de \"nacio\", t.e., en sia tempo, la \"vetkuro\" signifis la \"homoj\"."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Li elpensis Francio kiel estado disigita inter diversaj nacioj - la unuigita nacis\u0302tato estas, kompreneble, c\u0302i tie anakronismo - kiuj mem formis malsamajn \"rasojn\".\nBoulainvilliers kontrau\u0306batalis la absolutan monarkion, kiu provis ignori la aristokrataron establante direktan interrilaton al la tria popoltavolo.\nTiel, li evoluigis la teorion ke la francaj aristokratoj estis la posteuloj de eksterlandaj invadantoj, kiujn li vokis la \" Frank \", dum lau\u0306 li, la Tria biendomo konstituis la indig\u0302enajn, venkitajn galo-romianojn, kiuj estis dominitaj fare de la franka aristokrataro kiel sekvo de la rajto de konkero.\nFrua moderna rasismo estis malfavora al naciismo kaj la nacis\u0302tato: la Comte de Montlosier, en ekzilo dum la Franca Revolucio, kiu pruntis la diskurson de Boulainvilliers sur la \"Nordic vetkuro\" kiel esti la franca aristokrataro kiu invadis la plebajn \"Gau\u0306lion\", tiel montris lian malrespekton por la Tria biendomo, nomante g\u0302in \"tiuj novaj homoj naskita de sklavoj ...\nmiksaj\u0302o de c\u0302iuj vetkuroj kaj de c\u0302iujn fojojn \"."}, {"text_idx": "#000093", "text": "Dum 19-a-jarcenta rasismo ig\u0302is proksime interplektita kun naciismo, [124] kondukante al la etna naciisma diskurso kiu identigis la \"vetkuron\" kun la \" homo \", kondukante al tiaj movadoj kiel pangermanismo, tut-Turkism, tutarabismo, kaj panslavismo, kiun mezepoka rasismo g\u0302uste dividis al la nacio en diversajn ne-biologiajn \"vetkurojn\", kiuj lau\u0306supoze estis la sekvo de historiaj konkeroj kaj sociaj konfliktoj.\nMichel Foucault spuris la genealogion de moderna rasismo al tiu mezepoka \"historia kaj politika diskurso de raslukto\".\nLau\u0306 li, g\u0302i disigis sin en la 19-a jarcento lau\u0306 du rivallinioj: sur unu mano, g\u0302i estis asimilita fare de rasistoj, biologoj kaj eu\u0306genetikistoj, kiuj donis al g\u0302i la modernan sencon de \"vetkuro\" kaj, ec\u0302 pli, transformis tiun popularan diskurson en \" s\u0302tatrasismon \" (ekz., Naziismo).\nAliflanke, Marksismo ankau\u0306 konfiskis tiun diskurson konstruitan en la supozo de politika lukto kiu disponigis la realan motoron de historio kaj dau\u0306re agis sub la s\u0302ajna paco.\nTiel, marksistoj transformis la havendaj\u0302ist nocion de \"vetkuro\" en la historian nocion de \" klasbatalo \", difinita per socie strukturitaj pozicioj: kapitalisma au\u0306 proleta.\nEn The Will to Knowledge (1976), Foucault analizis alian kontrau\u0306ulon de la \"rasa lukto-\" diskurso:\npsikanalizo, kiu kontrau\u0306batalis la koncepton de \"sango heredeco \", g\u0302enerala en la 19-a-jarcenta rasisma diskurso."}, {"text_idx": "#000094", "text": "Verkintoj kiel ekzemple Hannah Arendt, en s\u0302i 1951 libro The Origins of Totalitarianism , diris ke la rasisma ideologio ( populara rasismo) kiu formig\u0302is c\u0302e la fino de la 19-a jarcento helpis pravigi la imperialistkonkerojn de fremdaj teritorioj kaj la abomenaj\u0302ojn kiuj foje akompanis ilin (kiel ekzemple la Hereroj kaj Namaqua Genocide de 1904-1907 au\u0306 la Armena genocido de 1915-1917).\nLa poemo The White Man's Burden de Rudyard Kipling (1899) estas unu el la pli famaj ilustraj\u0302oj de la kredo je la eneca supereco de la eu\u0306ropa kulturo dum la resto de la mondo, kvankam g\u0302i ankau\u0306 supozeble estas satira takso de tia imperiismo.\nRasisma ideologio tiel helpis pravigi la konkeron kaj enkadrigon de fremdaj teritorioj en imperion, kiuj estis rigarditaj kiel humanitara devontigo parte kiel rezulto de tiuj rasismaj kredoj."}, {"text_idx": "#000095", "text": "Tamen, dum la 19-a jarcento, okcidenteu\u0306ropaj koloniaj potencoj estis implikitaj en la subpremado de la araba sklavkomerco en Afriko, [125] same kiel en la subpremado de la sklavkomerco en Okcidentafriko.\nKelkaj eu\u0306ropanoj dum la periodo protestis kontrau\u0306 maljustoj kiuj okazis en kelkaj kolonioj kaj celvarbis nome de indig\u0302enaj homoj.\nTiel, kiam la Hotentota Venuso estis elmontrita en Anglio en la komenco de la 19-a jarcento, la afrika Association publike kontrau\u0306batalis sin al la ekspozicio.\nLa sama jaro kiujn Kipling publikigis sian poemon, Joseph Conrad publikigis Koro de Malehlo (1899), klaran kritikon de la Libera S\u0302tato Kongo posedata fare de Leopoldo la 2-a."}, {"text_idx": "#000096", "text": "Ekzemploj de rasaj teorioj uzitaj inkludas la kreadon da la Hamitic etno-lingva grupo dum la eu\u0306ropa esplorado de Afriko.\nG\u0302i tiam estis limigita fare de Karl Friedrich Lepsius (1810-1877) al ne-Semidoj"}, {"text_idx": "#000097", "text": "La esprimo Hamite estis aplikita al malsamaj populacioj ene de Nordafriko, plejparte konsistante el etiopoj, el eritreanoj, el somaloj, el berberoj, kaj el la antikvaj egiptoj.\nHamites estis rigardita kiel Cau\u0306casoidaj homoj kiuj vers\u0302ajne originis de au\u0306 Arabio au\u0306 Azio surbaze de siaj kulturaj, fizikaj kaj lingvaj similecoj kun homoj de tiuj areoj.\nEu\u0306ropanoj konsideris Hamites esti pli civilizita ol Sub-Saharan Africans, kaj pli simila al ili mem kaj semidaj homoj.\nEn la unuaj du trionoj de la 20-a jarcento, la hamida vetkuro estis, fakte, konsiderita unu el la filioj de la kau\u0306kaza raso, kune kun la hindeu\u0306ropaj, semidoj, kaj la mediteranea vetkuro."}, {"text_idx": "#000098", "text": "Tamen, la Hamiticpopoloj mem ofte estis opiniitaj por esti malsukcesinta kiel regantoj, kiuj estis kutime atribuitaj al krucbredado kun nigruloj.\nEn la mid-20-a jarcento, la germana akademiulo Carl Meinhof (1857-1944) asertis ke la bantuo vetkuro estis formita per fuzio de hamidaj kaj nigrul rasoj.\nLa hotentotoj ( Namoj au\u0306 Khoi) estis formitaj per la fuzio de Hamitic kaj bus\u0302manoj (San) vetkuroj - ambau\u0306 estante nomitaj nuntempe kiel Kojsano popoloj."}, {"text_idx": "#000100", "text": "La 5-an de junio 1873, sinjoro Francis Galton, karakterizis anglan esploriston kaj kuzon de Charles Darwin, skribis en letero al The Times :"}, {"text_idx": "#000101", "text": "Mia propono devas igi la instigon de c\u0302inaj setlejoj de Afriko parto de nia nacia politiko, en la kredo ke la c\u0302inaj enmigrintoj ne nur asertus sian pozicion, sed ke ili multobligus kaj iliaj posteuloj anstatau\u0306as la malsuperan nigrulrason ...\nmi devus atendi ke la afrika marbordo, nun malabunde okupita per maldiligenta, flatadosovag\u0302uloj, povis en kelkaj jaroj estu tenantita per laborema, ord-ama c\u0302ino, vivante c\u0302iu el ambau\u0306 kiel duontus\u0302a dependeco de C\u0302inio, au\u0306 alia en perfekta libereco sub sia propra leg\u0302o."}, {"text_idx": "#000102", "text": "La nazia partio, kiu usurpis povon en la germanaj elektoj en 1933 kaj konservis diktaturon super multe de Eu\u0306ropo g\u0302is la Fino de 2-a Mondmilito sur la eu\u0306ropa kontinento, rigarditaj kiel la germanoj por esti parto de arja \" mastroraso \" ( Herenvolk), kiu tial havis la rajton vastigi sian teritorion kaj sklavigi au\u0306 mortigi membrojn de aliaj rasoj rigarditaj kiel malsuperaj."}, {"text_idx": "#000103", "text": "La rasa ideologio elpensita fare de la nazioj prijug\u0302is homojn sur skalo da pura arjo al ne-arjo, kun c\u0302i-lasta rigardis kiel subhomon.\nC\u0302e la pinto de la skalo da puraj arjoj estis germanoj kaj aliaj g\u0302ermanaj homoj inkluzive de la nederlandanoj, skandinavoj, kaj la angloj same kiel aliaj popoloj kiel ekzemple kelkaj nordaj italoj kaj la francoj kiuj lau\u0306dire havis tau\u0306gan aldonaj\u0302on de g\u0302ermana sango.\nNaziaj politikoj enklasigis ciganojn, homojn de koloro kaj slavoj (plejparte poloj, serboj, rusoj, Belarusian, ukrainaj kaj c\u0302eh\u0302oj) kiel malsuperaj ne-arjaj subhomoj.\nJudoj estis c\u0302e la fundo de la hierarkio, konsideritaj nehoma kaj tiel malinda de vivo.\nLau\u0306 nazia rasa ideologio, c\u0302irkau\u0306 ses milionoj judoj estis mortigitaj en la holokau\u0306sto.\n2.5 milionoj da etnaj poloj, 0.5 milionoj etnaj serboj kaj 0.22-0.5 milionoj Romani estis mortigita fare de la registaro kaj g\u0302iaj kunlaborantoj."}, {"text_idx": "#000104", "text": "La nazioj konsideris la plej multajn slavojn esti non-arja Untermenschen .\nLa c\u0302efa rasa teoriulo de la NSDAP Alfred Rosenberg adoptis la esprimon de Klansman la 1922 libro de Lothrop Stoddard\nThe Revolt Against Civilization: The Menace of the Under-man.\nSlavaj nacioj kiel ekzemple la slovakoj, bulgaroj kaj kroatoj kiuj kunlaboris kun Nazia Germanio estis perceptitaj kiel etne supraj al aliaj slavoj, plejparte pro pseu\u0306dosciencaj teorioj pri tiuj nacioj havantaj konsiderindan aldonaj\u0302on de g\u0302ermana sango.\nEn la sekreta plano Generalplan Ost (\"majstro Plan East\") la nazioj solvitaj por forpeli, sklavigas, au\u0306 ekstermi la plej multajn slavajn homojn por disponigi \"vivejon\" por germanoj, aliflanke nazian politikon direkte al slavoj s\u0302ang\u0302itan dum 2-a Mondmilito pro laborfortmalabundoj kiuj necesigis limigitan slavan partoprenon en la Waffen-SS.\nSignifaj militkrimoj estis faritaj kontrau\u0306 slavoj, precipe poloj, kaj Soviet POWs havis multe pli altan mortoprocentaj\u0302on ol iliaj amerikaj kaj britaj ekvivalentoj kun la certeco pripensi neglekton kaj mistraktadon.\nInter junio 1941 kaj januaron 1942, la nazioj mortigis lau\u0306taksajn 2.8 milionojn Rug\u0302armeo POWoj, kiujn ili rigardis kiel \"subhomon\"."}, {"text_idx": "#000105", "text": "Germana lau\u0306do por la institucia rasismo de Ameriko estis kontinua dum la fruaj 1930-aj jaroj, kaj naziaj advokatoj estis rekomendantoj de la uzo de amerikaj modeloj.\nVetkuro bazigis usonajn civitanecleg\u0302ojn kaj kontrau\u0306-rasmiksaj\u0302aj leg\u0302oj (neniu rasoomiksado) rekte inspiris la Nazi du c\u0302efajn Nurenbergo-rasajn leg\u0302ojn - la Civitaneco-juron kaj la Sango-Juron.\nLa 1925 memoraj\u0302o Mein Kampf de Hitler estis plena de admiro por la terapio de Ameriko de \"koloraj\".\nNazia vastig\u0302o orienten estis akompanita kun alvokado de la kolonia vastig\u0302o de Ameriko okcidenten, kun la c\u0302emetitaj agoj direkte al la indianoj.\nEn 1928, Hitler lau\u0306dis amerikanojn por \"mortpafis la milionojn da rug\u0302hau\u0306tuloj al kelkaj cent milo, kaj nun konservas la modestan reston sub observado en kag\u0302o\".\nSur la vastig\u0302o de Nazia Germanio orienten, en 1941 Hitler deklaris, \"nia Misisipo [la linio preter kiuj Thomas Jefferson volis havi c\u0302iujn indianojn forpelitaj] devas esti la Volgo.\""}, {"text_idx": "#000106", "text": "Blanka supereco estis domina en Usono g\u0302is la civitanrajta movado.\nEn la usonaj enmigradleg\u0302oj antau\u0306 1965, sociologo Stephen Klineberg citis la leg\u0302on tiel klare deklarante \"ke Northern Europeans estu supera subspecio de la blanka raso.\"\nDum kontrau\u0306-azia rasismo estis enkonstruita en usona politiko kaj kulturo en la frua 20-a jarcento, indianoj ankau\u0306 estis racialigitaj por sia kontrau\u0306koloniismo, kun usonaj oficialuloj, gisante ilin kiel \"hindua\" minaco, agitante por okcidenta imperia expansio eksterlanden.\nLa Asimilado-Leg\u0302o da 1790 limigita usona civitaneco al blankuloj nur, kaj en la 1923 kazo, usona v. Bhagat Singh Thind , la kasacia kortumo regis ke alta kasto hinduoj ne estis \"blankaj personoj\" kaj estis tial rase neelektebla por nature aperanta civitaneco.\nG\u0302i estis post la Ezoko-Celer-Leg\u0302o de 1946 ke kvoto de 100 indianoj je jaro povis enmigri al Usono kaj ig\u0302i civitanoj.\nLa Enmigrado kaj Nacieco-Leg\u0302o de 1965 dramece malfermis eniron al Usono al enmigrintoj krom tradiciaj nordeu\u0306ropaj kaj g\u0302ermanaj grupoj, kaj kiel rezulto signife s\u0302ang\u0302us la demografian miksaj\u0302on en Usono [155]"}, {"text_idx": "#000107", "text": "Gravaj rastumultoj en Durbano inter Indianoj kaj zuluoj erupciis en 1949.\nLa pliig\u0302o de Ne Win al potenco je Birmo en 1962 kaj lia senc\u0302esa persekuto da \"fremdcivitanoj\" kondukis al elirado de proksimume 300,000 Burmese indianoj.\nIli migris por eviti rasan diskriminacion kaj pograndan s\u0302tatigon de privatentrepreno kelkajn jarojn poste en 1964.\nLa Zanzibara Revolucio de la 12-an de januaro 1964 metis finon al la loka araba dinastio.\nMiloj de araboj kaj indianoj en Zanzibaro estis masakritaj en tumultoj, kaj miloj pli estis detenitaj au\u0306 fug\u0302is de la insulo.\nLa 4an de au\u0306gusto 1972, Idi Amin, Prezidanto de Ugando, etne purigis Uganda's Asians donantan al ili 90 tagojn por forlasi la landon."}, {"text_idx": "#000108", "text": "Baldau\u0306 post 2-a Mondmilito la sudafrika Nacipartio prenis kontrolon de la registaro en Sudafriko.\nInter 1948 kaj 1994, la segregacio-reg\u0302imo okazis.\nTiu registaro surbaze g\u0302ian ideologion de la rasa apartigo de blankuloj kaj ne-blankuloj inkluzive de la neegalaj rajtoj de ne-blankuloj.\nPluraj protestoj kaj perforto okazis dum la lukto kontrau\u0306 Apartheid, la plej famaj el tiuj inkludas la Sharpeville Masakron en 1960, la Soweto-ribelon en 1976, la Church street-bombadon de 1983 kaj la Kab-urban pacmars\u0302on de 1989."}, {"text_idx": "#000109", "text": "Dum la Kongo-Civita Milito (1998-2003), pigmeoj estis c\u0302asitaj kiel ludbestoj kaj mang\u0302itaj.\nAmbau\u0306 flankoj en la milito rigardis ilin kiel \"subhomon\" kaj kelkajn diras ke ilia karno povas transigi magiajn potencojn.\nUN-homaj-rajtoj-aktivistoj raportis en 2003 ke ribelantoj arang\u0302is agojn de kanibalismo.\nSinafasi Makelo, reprezentanto de la Mbuti pigmeoj, demandis al la UN Sekureckonsilio rekoni kanibalismon kiel kaj krimo kontrau\u0306 la homaro kaj ago de genocido.\nRaporto publikigita fare de lunuig\u0302intaj Nacioj komisiono sur la Elimino de Rasa Diskriminacio kondamnas la traktadon de Bocvano de la 'Bushmen estas estas estas kiel rasisto.\nEn 2008, la tribunalo de la 15-nacia Southern African Development Community (SADC) akuzis zimbabvan prezidanton Robert Mugabe je havado de rasisma sinteno direkte al blankaj homoj."}, {"text_idx": "#000110", "text": "La manifestacioj kaj tumultoj kontrau\u0306 afrikaj studentoj en Nankingo, C\u0302inio, dau\u0306ris de decembro 1988 g\u0302is januaro 1989.\nDrinkejoposedantoj en centra Pekino estis devigitaj fare de la polico \"ne servi nigrulojn au\u0306 mongolojn\" dum la 2008-datita Somerolimpikoj, kiam la polico asociis tiujn etnojn kun kontrau\u0306leg\u0302a prostituado kaj drogkontrabandado.\nEn novembro 2009, brita gazeto The Guardian raportis ke Lou Jing, de miksita c\u0302ina kaj afrika gepatreco, aperis kiel la plej fama talentekspoziciokonkursanto en C\u0302inio kaj farig\u0302is la temo de intensa debato pro s\u0302ia hau\u0306tokoloro.\nS\u0302ia atento en la amaskomunikilaro malfermis gravajn debatojn c\u0302irkau\u0306 rasismo en C\u0302inio kaj rasantau\u0306jug\u0302o."}, {"text_idx": "#000111", "text": "En Azio kaj Latin-Ameriko, s\u0302altas hau\u0306ton estas vidita kiel pli alloga.\nTiel, hau\u0306to blankiganta kosmetikajn produktojn estas populara en Orientazio [177] kaj Hindio.\nKelkaj aktivuloj, plej elstare c\u0302e UNo konferenco c\u0302e Durbano, asertis ke la kastismo en Hindio estas formo de rasa diskriminacio, [179] [180] kvankam multaj eminentaj [181] akademiuloj malkonfirmas tiun vidpunkton kiel \" science sensencaj\u0302o \", [182] c\u0302ar ekzistas neniuj koheraj rasaj diferencoj inter la malsamaj kastoj en Hindio.\nTiuj aktivuloj utiligas genetikajn studojn kiuj postulas konfirmi sian opinion, [183] kvankam aliaj pli detalaj studoj defiis tiujn asertojn kiel tro simplismaj [184] [185] Nuntempe, ekzistas c\u0302irkau\u0306 165 milionoj da dalitoj (antau\u0306e konataj kiel \"netus\u0302ebluloj\") en Hindio."}, {"text_idx": "#000112", "text": "Proksimume 70,000 nigraj afrikaj Mau\u0306ritanian estis forpelitaj de Mau\u0306ritanio en la malfruaj 1980-aj jaroj.\nEn Sudano, nigraj afrikaj kaptitoj en la civita milito ofte estis sklavigitaj, kaj inaj kaptitoj ofte estis sekse fitraktitaj.\nLa milito en Darfuro estis priskribita per iuj kiel rasa afero.\nEn oktobro 2006, Nig\u0302erio sciigis ke g\u0302i deportus la arabojn vivantajn en la Diffa regiono de orienta Nig\u0302erio g\u0302is C\u0302adio.\nTiu populacio numeritaj proksimume 150,000.\nDum la Registaro alportis arabojn en preparo por la deportado, du knabinoj mortis, lau\u0306dire post fug\u0302ado de de registartrupoj, kaj tri virinoj suferspertis abortojn."}, {"text_idx": "#000113", "text": "La G\u0302akartaj tumultoj de majo 1998\nLa kontrau\u0306-c\u0302ina leg\u0302aro estis en la indonezia konstitucio g\u0302is 1998.\nIndigno kontrau\u0306 c\u0302inaj laboristoj kau\u0306zis perfortajn konfrontig\u0302ojn en Afriko [194] [195] [196] kaj Oceanio.\nKontrau\u0306-c\u0302ina tumultado, implikanta dekojn de miloj da homoj, [199] krevis en Papuo-Nov-Gvineo en majo 2009.\nIndo-Fijians suferspertis perfortajn atakojn post la Fig\u0302ioj-puc\u0302o de 2000.\nNe-indig\u0302enaj civitanoj de Fig\u0302ioj estas kondic\u0302igitaj de diskriminacio.\nRasaj sekcioj ankau\u0306 ekzistas en Gujano, [204]"}, {"text_idx": "#000114", "text": "Peter Bouckaert, la akutodirektoro de Human Rights Watch, diris en intervjuo kiu \"rasisma malamo\" estas la c\u0302efa instigo malantau\u0306 la perforto kontrau\u0306 Rohingya Muslims en Mjanmao."}, {"text_idx": "#000115", "text": "Kun la celo da konservado de la demografia konsisto de la cionisma s\u0302tato, elementoj ene de israela socio estis akuzitaj je diskriminacia konduto kontrau\u0306 la araba populacio kaj direkte al aliaj judoj de pli malhela vizag\u0302koloro.\nTiuj komunumoj misproporcie okupas laboristpostenojn kun la laborantaro.\nAkuzoj de rasismo ankau\u0306 inkludis kontrau\u0306koncipadpolitikojn, [211] [212] edukon, kaj log\u0302igdiskriminacion."}, {"text_idx": "#000116", "text": "Unu formo da rasismo en Usono estis devigita al rasapartigo kiu ekzistis g\u0302is la 1960-aj jaroj kiam g\u0302i estis senpaca en la Burg\u0302a Jura Leg\u0302o de 1964.\nEstis argumentite ke tiu apartigo de vetkuroj dau\u0306re ekzistas reale hodiau\u0306.\nLa kialoj de apartigo varias de manko de aliro al pruntoj kaj resursoj al diskriminacio en nemoveblaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000118", "text": "Skota filozofo kaj ekonomiisto David Hume diris, \"mi estas lernema pridubi la nigrulojn por esti nature pli malsupraj ol la Whites.\nMalfacile iam ekzistis civilizita nacio de tiu vizag\u0302koloro, nek ec\u0302 c\u0302iu individuo, eminenta au\u0306 en ago au\u0306 en konjekto.\nNeniu ing\u0302enia fabrikado inter ili, neniuj artoj, neniuj sciencoj.\"\nGermana filozofo Immanuel Kant deklaris: \"La flavaj indianoj havas magran talenton.\nLa nigruloj estas malproksime sub ili, kaj c\u0302e la plej malalta punkto estas parto de la amerika popolo.\""}, {"text_idx": "#000119", "text": "En la 19-a jarcento, la germana filozofo, Hegelo, deklaris ke \"Afriko estas neniu historia mondoparto.\"\nHegel plue asertis ke nigruloj havis neniun \"sencon de personeco;\nilia spirito dormas, restas mallevite en si mem, faras neniun antau\u0306enig\u0302on, kaj tiel egalas la kompaktan, sennuancan mason de la afrika kontinento.\""}, {"text_idx": "#000120", "text": "Dum malfavore al sklaveco en la U.\nS, en 1858 prezidanto Abraham Lincoln deklaris, \"I am not, nor ever have been in favor of bringing about (Mi ne estas, nek iam estis en favoro de alporti ronde) lau\u0306 iu maniero la socian kaj politikan egalecon da la blankaj kaj nigraj rasoj, ke mi ne estas, nek iam estis en favoro de farado de balotantoj au\u0306 j\u0302urianoj de nigruloj, nek de kvalifikado de ili por plenumi oficon, nek por intergeedzig\u0302i kun blankaj homoj.\nmi tiel multo kiel iu viro estas en favoro de la supra pozicio asignita al la blanka raso\"."}, {"text_idx": "#000121", "text": "Au\u0306stra filozofo Otto Weininger, postulis: \"geniulo eble malfacile iam prezentig\u0302is inter la nigruloj, kaj la normo de ilia moraleco preskau\u0306 estas universale tiel malalta ke g\u0302i komencas esti agnoskita en Ameriko ke ilia emancipig\u0302o estis ago de nesingardeco.\""}, {"text_idx": "#000122", "text": "La germana konservativulo, Oswald Spengler, rimarkis sur kion li perceptis kiel la kulture sendigniga influo de afrikanoj en moderna okcidenta kulturo: en La Horo de Decido Spengler kondamnis \"la \"felic\u0302an finon\" de malplena ekzisto, kies enuo alportis al j\u0302azo kaj nigrulo dancanta por elfari la Mortomars\u0302on por granda kulturo.\"\nDum la nazia epoko, germanaj sciencistoj rearang\u0302is akademiularon por apogi asertojn de grandioza \"arja\" agento malantau\u0306 la majestecoj de c\u0302iuj homaj civilizoj, inkluzive de Hindio kaj antikva Egiptio."}, {"text_idx": "#000123", "text": "La moderna biologia difino de vetkuro evoluigita en la 19-a jarcento kun sciencaj rasismaj teorioj.\nLa esprimo scienca rasismo rilatas al la uzo de scienco por pravigi kaj apogi rasismajn kredojn, kiu iras reen al la frua 18-a jarcento, kvankam g\u0302i akiris la plej grandan parton de sia influo en la mid-19-a jarcento, dum la New Imperialism periodo.\nAnkau\u0306 konata kiel akademia rasismo, tiaj teorioj unue devis venki la reziston de la eklezio al pozitivist raportoj pri historio kaj g\u0302ia subteno de monogenismo, la koncepton ke c\u0302iuj homoj estis originis de la samaj prapatroj, lau\u0306 kreisman kontoj de historio."}, {"text_idx": "#000124", "text": "Tiuj rasismaj teorioj prezentitaj en sciencan hipotezon estis kombinitaj kun uniliniaj teorioj de socia progreso, kiu postulis la superecon de la eu\u0306ropa civilizo dum la resto de la mondo.\nKrome, ili ofte faris uzon de la ideo de \" leg\u0302o de la g\u0302angalo \", esprimon elpensitan fare de Herbert Spencer en 1864, asociita kun ideoj de konkurado, kiuj estis nomitaj Socialdarvinismo en la 1940-aj jaroj.\nCharles Darwin mem kontrau\u0306batalis la ideon de rigidaj rasaj diferencoj en The Descent of Man (1871) en kiu li argumentis ke homoj estis c\u0302iuj el unu specio, havante oftan devenon.\nLi rekonis rasajn diferencojn kiel specoj de homaro, kaj substrekis la proksimajn similecojn inter homoj de c\u0302iuj rasoj en intelekto, gustoj, emoj kaj kutimoj, dum dau\u0306re komparante la kulturon de la \"plej malsupraj sovag\u0302uloj\" al eu\u0306ropa civilizo."}, {"text_idx": "#000125", "text": "C\u0302e la fino da la 19-a jarcento, propagandantoj da scienca rasismo interplektis sin kun eu\u0306genikismo diskursoj de \" degenero de la vetkuro\" kaj \"sango heredeco.\"\n[ citaj\u0302o bezonis ] Antau\u0306en, sciencaj rasismaj diskursoj povus esti difinitaj kiel la kombinaj\u0302o de poligenismo, unilinealismo, Socialdarvinismo kaj eugenismo.\nIli trovis sian sciencan legitimecon pri fizika antropologio, antropometrio, kraniometrio, frenologio, fizionomio, kaj aliaj nun misfamigis disciplinojn por formuli rasismajn antau\u0306jug\u0302ojn."}, {"text_idx": "#000126", "text": "Antau\u0306 esti malkvalifikita en la 20-a jarcento fare de la amerika lernejo de kultura antropologio ( Franz Boas, ktp.), la brita lernejo de socialantropologio ( Bronis\u0142aw Malinowski, Alfred Radcliffe-Brown, ktp.), la franca lernejo de etnologio ( Claude Le\u0301vi-Strauss, ktp.), same kiel la eltrovo de la nov-darvinisma sintezo, tiaj sciencoj, aparte antropometrio, kutimis konkludi kondutojn kaj psikologiajn karakterizaj\u0302ojn el trans, fizikaj aspektoj."}, {"text_idx": "#000127", "text": "La nov-darvinisma sintezo, unue evoluigita en la 1930-aj jaroj, poste kondukis al gen-centrigita vido de evolucio en la 1960-aj jaroj.\nLau\u0306 la Homa Genaroprojekto, la plej kompleta mapado de homa DNA dati indikas ke ekzistas neniu klara genetika bazo al rasaj grupoj.\nDum kelkaj genoj estas pli oftaj en certaj populacioj, ekzistas neniuj genoj kiuj ekzistas en c\u0302iuj membroj de unu populacio kaj neniuj membroj de iu aliaj."}, {"text_idx": "#000128", "text": "La unua teorio de eu\u0306genikismo estis evoluigita en 1869 fare de Francis Galton (1822-1911), kiu utiligis la tiaman popularan koncepton de degenero .\nLi uzis statistikojn por studi homajn diferencojn kaj la kvazau\u0306an \" heredon de inteligenteco \", antau\u0306signante estontajn uzojn de \" spiontestado \" de la antropometriolernejo.\nTiaj teorioj estis imagive priskribitaj fare de la verkisto E\u0301mile Zola (1840-1902), kiu komencis eldonadon en 1871 dudek-novan ciklon, Les Rougon-Macquart , kie li ligis heredecon al konduto.\nTiel, Zola priskribis la nobelajn Rougons kiel tiujn implikitajn en politiko ( Son Excellence Euge\u0300ne Rougon (Filo Excellence Euge\u0300ne Rougon) ) kaj medicino ( Le Docteur Pascal ) kaj la malnobela Macquarts kiel tiuj mortige falantaj en alkoholismon ( L'Assommoir ), prostituado ( Nana ), kaj hommortigon ( La Be\u0302te humaine )."}, {"text_idx": "#000129", "text": "Dum la pliig\u0302o de Nazism in Germany (Naziismo en Germanio), kelkaj sciencistoj en okcidentaj nacioj laboris por malkonfirmi la rasajn teoriojn de la registaro.\nKelkaj kverelis kontrau\u0306 rasismaj ideologioj kaj diskriminacio, ec\u0302 se ili kredis je la kvazau\u0306a ekzisto de biologiaj vetkuroj.\nTamen, en la kampoj de antropologio kaj biologio, tiuj estis minoritatpozicioj g\u0302is la mid-20-a jarcento.\nLau\u0306 la Unesko-deklaro, (1950 ) La Vetkuro-Demando , internacia projekto malkonfirmi rasismajn teoriojn estis provita en la mez-1930-aj jaroj.\nTamen, tiu projekto estis prirezignita.\nTiel, en 1950, Unesko deklaris ke g\u0302i rekomencis:"}, {"text_idx": "#000130", "text": "supren denove, post intervalo de dek kvin jaroj, projekto ke la Internacia Komisiono sur Intellectual Cooperation deziris porti tra sed ke g\u0302i devis prirezigni en submetig\u0302o al la cedopolitikpolitiko de la antau\u0306milita periodo.\nLa rasdemando farig\u0302is unu el la pivotoj de nazia ideologio kaj politiko.\nMasaryk kaj Benes\u030c prenis la iniciaton de vokado ke konferenco por reestablus en la mensoj kaj konsciencoj de viroj c\u0302ie la veron pri vetkuro ...\nNazia propagando povis dau\u0306rigi sian malbonau\u0306guran laboron senoponan fare de la au\u0306toritato de internacia organizo."}, {"text_idx": "#000131", "text": "La rasaj politikoj de la Triono-Reik, g\u0302iaj eu\u0306genikismoprogramoj kaj la ekstermado da judoj en la holokau\u0306sto, same kiel ciganoj en la Porrajmos (la Romano-Holokau\u0306sto) kaj aliaj malplimultoj kau\u0306zis s\u0302ang\u0302on en opinioj pri scienca esplorado en vetkuron post la milito.\n[ citaj\u0302o bezonita ] S\u0302ang\u0302oj ene de sciencaj disciplinoj, kiel ekzemple la ascendo da la Boasiana lernejo de antropologio en Usono kontribuita al tiu s\u0302ang\u0302o.\nTiuj teorioj estis forte kondamnitaj en la Unesko-deklaro, (1950) subskribita fare de internacie famaj akademiuloj, kaj titolita La Vetkuro-Demando ."}, {"text_idx": "#000132", "text": "Verkoj kiel ekzemple An Essay on de Arthur de Gobineau the Inequality of the Human Races (1853-1855) povas esti konsiderita unu el la unuaj teoriadoj de tiu nova rasismo, fondita en havendaj\u0302istnocio de vetkuro, kiu kontrau\u0306batalis la antau\u0306an rasan diskurson, de Boulainvilliers ekzemple, kiu vidis en vetkuroj principe historian realecon, kiu s\u0302ang\u0302ig\u0302is dum tempo.\nGobineau, tiel, provis enkadrigi rasismon dum la periodoj de biologiaj diferencoj inter homoj, donante al g\u0302i la legitimecon de biologio."}, {"text_idx": "#000133", "text": "La teorioj de Gobineau estus vastigitaj, en Francio, fare de Georges Vacher de Lapouge (1854-1936)' s tipologio de vetkuroj, kiuj publikigis en 1899 The Aryan and his Social Role, en kiuj li postulis ke la blanka, \" arja raso\", \" longkapa \", estis malfavoraj al la \"brakicefala\" vetkuro, de kiu la \" judo \" estis la arketipo.\nVacher de Lapouge tiel kreis hierarkian klasifikon de vetkuroj, en kiuj li identigis la\" Homo europaeus (teu\u0306tonan, protestantan, ktp.), la\" Homo alpinus \" ( Auvergnat, turka, ktp.), kaj finfine la\" Homo mediterraneus \" ( napolano, Andalus, ktp.) Li asimilis vetkurojn kaj sociajn klasojn, pripensante ke la franca supera klaso estis reprezentado de la Homo europaeus, dum la malsupera klaso reprezentis la Homo alpinus.\nAplikante la eu\u0306genikismon de Galton al lia teorio de vetkuroj, la selektadismo de Vacher de Lapouge\" unue alstrebis realigado de la ekstermo de sindikatanoj, konsideritaj kiel \"degeneritan\";\ndue, krei specojn de viro c\u0302iun destinis al unu fino, por malhelpi ajnan kontestadon de laborkondic\u0302oj.\nLia \"antroposociologio\" tiel alstrebis blokado de socia konflikto establante fiksan, hierarkian socian ordon."}, {"text_idx": "#000134", "text": "La saman jaron, William Z. Ripley uzis identan rasan klasifikon en The Races of Europe (1899), kiu havus grandan influon en Usono.\nAliaj sciencaj verkintoj inkludas H.S. Chamberlain c\u0302e la fino de la 19-a jarcento (brita civitano kiu asimilis sin kiel la germana pro sia admiro por la \"Arja vetkuro\") kaj Madison Grant, eu\u0306genetikisto kaj verkinto de The Passing of the Great Race (1916).\nMadison Grant disponigis statistikon por la Enmigrantleg\u0302o de 1924, kiu grave limigis enmigradon de judoj, slavoj, kaj sudaj eu\u0306ropanoj, kiuj poste estis malhelpitaj en serc\u0302ado eviti Nazian Germanion."}, {"text_idx": "#000135", "text": "Homaj zooj (nomitaj \"People Shows\"), estis grava rimedo de fortigado de populara rasismo ligante g\u0302in al scienca rasismo: ili estis kaj objektoj de publika scivolemo kaj de antropologio kaj antropometrio.\nJoice Heth, afro-amerikana sklavo, estis montrita fare de P.T. Barnum en 1836, kelkajn jarojn post la ekspozicio de Sarah Baartman, la \"hotentoto Venuso\", en Anglio.\nTiaj ekspozicioj ig\u0302is oftaj en la New Imperialism-periodo, kaj restis tiel g\u0302is 2-a Mondmilito.\nCarl Hagenbeck, inventinto da la modernaj zooj, ekspoziciis bestojn apud homoj kiuj estis konsideritaj \"sovag\u0302uloj\"."}, {"text_idx": "#000136", "text": "Kongola pigmeo Ota Benga estis elmontrita en 1906 per eu\u0306genetikisto\nMadison Grant, kapo de la Bronx Zoo, kiel provo ilustri la \"mankantan ligon\" inter homoj kaj orangutangoj: tiel, rasismo estis ligita al Darvinismo, kreante socian darvinist ideologion kiu provis al grundo mem en la sciencaj eltrovaj\u0302oj de Darwin.\nLa 1931 pariza Colonial Exhibition elmontris Kanaks de Nov-Kaledonio.\n\"Congolese vilag\u0302o\" estis sur ekrano same malfrue kiel 1958 c\u0302e la Brussels' Monda Foiro."}, {"text_idx": "#000137", "text": "Teorioj pri la originoj de rasismo"}, {"text_idx": "#000138", "text": "Evoluaj psikologoj John Tooby kaj Leda Cosmides estis konfuzitaj per la fakto ke en Usono-vetkuro estas unu el la tri karakterizaj\u0302oj plejofte uzitaj en mallongaj priskriboj da individuoj (la aliaj estas ag\u0302o kaj sekso).\nIli konkludis ke natura selektado ne preferintus la evoluon de instinkto por utiligi vetkuron kiel klasifikon, c\u0302ar por la plej granda parto de homa historio, homoj preskau\u0306 neniam renkontis membrojn de aliaj rasoj.\nTooby kaj Cosmides hipotezis ke modernaj homoj utiligas vetkuron kiel anstatau\u0306anton (kruda indikilo) por koaliciomembreco, ekde superul-ol-hazarda diveno pri \"kiu flanko\" kiun alia persono estas sur la scenejo estos helpema se oni ne fakte scias anticipe."}, {"text_idx": "#000139", "text": "Ilia kolego kiun Robert Kurzban dizajnis al eksperimento kies rezultoj prezentig\u0302is apogi tiun hipotezon.\nUtiligante la Memory-konfuzprotokolon, ili donacis subjektojn bildoj de individuoj kaj frazoj, supoze parolite fare de tiuj individuoj, kiuj prezentis du flankojn de debato.\nLa eraroj kiujn la subjektoj faris en memorado kiu diris kio indikis ke ili foje misatributeis deklaron al parolanto de la sama raso kiel la \"g\u0302usta\" parolanto, kvankam ili ankau\u0306 foje misatributeis deklaron al parolanto \"sur la sama flanko\" kiel la \"g\u0302usta\" parolanto.\nEn dua rau\u0306ndo de la eksperimento, la teamo ankau\u0306 karakterizis la \"flankojn\" en la debato per vestado de similaj koloroj;\nkaj en tiu kazo la efiko de rasa simileco en kau\u0306zado de eraroj preskau\u0306 malaperis, estante anstatau\u0306igita per la koloro de ilia vestaj\u0302o.\nEn aliaj vortoj, la unua temcirklo, kun neniuj indicoj de vestaj\u0302o, utiligis vetkuron kiel vidan gvidiston al konjektado kiu estis sur kiu flanko de la debato;\nla dua temcirklo utiligis la vestaj\u0302koloron kiel sian c\u0302efan vidan indicon, kaj la efiko de vetkuro ig\u0302is tre malgranda."}, {"text_idx": "#000140", "text": "Iu esplorado indikas ke s\u0302ovinisma pensado eble fakte kontribuis al la evoluo de kunlaboro.\nPolitikaj sciencistoj Ross Hammond kaj Robert Axelrod kreis komputilsimuladon en kio al virtualaj individuoj estis hazarde asignitaj unu el diverseco de hau\u0306tokoloroj, kaj tiam unu el diverseco de komercstrategioj: estu kolor-kolor-blinda, preferas tiujn de via propra koloro, au\u0306 preferas tiujn de aliaj koloroj.\nIli trovis ke la s\u0302ovinismaj individuoj bulig\u0302is kune, tiam kreskis g\u0302is c\u0302iuj ne-s\u0302ovinismaj individuoj estis ekstermitaj."}, {"text_idx": "#000142", "text": "Malgrau\u0306 subteno por evoluaj teorioj rilatigantaj al denaska origino de rasismo, diversaj studoj indikis ke rasismo estas rilata al pli malalta inteligenteco kaj malpli diversspecaj kamaradgrupoj dum infanag\u0302o.\nNeu\u0306robildigstudo pri amigdalaktiveco dum rasaj egalaj agadoj eltrovis ke pliigita agado estis rilata al adoleska ag\u0302o same kiel malpli rase diversspecaj kamaradgrupoj kiujn la verkinto finas proponu erudician aspekton de rasismo.\nMetaanalizo de neu\u0306robildigstudoj trovis amigdalaktivecon korelaciita g\u0302is pliigitaj poentaroj sur implicaj iniciatoj de rasa biaso.\nG\u0302i ankau\u0306 estis argumentita amigdalaktiveco en respondo al rasaj stimuloj reprezentas pliigitan minacpercepton prefere ol la tradicia teorio de la amigdalaktiveco reprezentita kliko-fremdgruppretigo.\nRasismo ankau\u0306 estis asociita kun pli malalta infantempa IQ en analizo de 15,000 homoj en la UK."}, {"text_idx": "#000143", "text": "S\u0302tata rasismo - t.e., la institucioj kaj praktikoj de nacis\u0302tato kiuj estas arkivigitaj en rasisma ideologio - ludis gravan rolon en c\u0302iuj kazoj de setlantkoloniismo, de Usono g\u0302is Au\u0306stralio.\nG\u0302i ankau\u0306 ludis elstaran rolon en la nazi-germana registaro, en fas\u0302istreg\u0302imoj c\u0302ie en Eu\u0306ropo, kaj dum la fruaj jaroj da la Sho\u0304wa periodo de Japanio.\nTiuj registaroj rekomendis kaj efektivigis ideologiojn kaj politikojn kiuj estis rasismaj, ksenofobiaj kaj, koncerne Naziismon, genocidaj.\nLa politiko de Zimbabvo antau\u0306enigas diskriminacion kontrau\u0306 blankuloj, por etne purigi la landon."}, {"text_idx": "#000146", "text": "La nuna konstitucio de Liberio, kiel realigite en 1984, estas rasisma [244] en g\u0302ia Artikolo 27, c\u0302ar g\u0302i ne permesas al ne-nigruloj ig\u0302i liberiaj civitanoj:\n\"nur personoj kiuj estas nigruloj au\u0306 de nigruldeveno devas kvalifikig\u0302i per naskig\u0302o au\u0306 per asimilado por esti civitanoj de Liberio\"."}, {"text_idx": "#000147", "text": "Kontrau\u0306-rasismo inkludas kredojn, agojn, movadojn, kaj politikojn kiuj estas adoptitaj au\u0306 evoluigitaj por kontrau\u0306batali rasismon.\nG\u0302enerale, g\u0302i promocias egalrajtecan socion en kiu kontrau\u0306 homoj ne estas diskriminaciitaj surbaze de vetkuro.\nMovadoj kiel ekzemple la Civitanrajtoj-movado kaj la Anti-Rasapartismo-Movado estis ekzemploj de kontrau\u0306-rasismaj movadoj.\nNeperforta rezisto foje estas c\u0302irkau\u0306brakita kiel elemento de kontrau\u0306-rasismaj movadoj, kvankam tio ne estis c\u0302iam la kazo.\nRasismokrim leg\u0302oj, favordiskrimincacio, kaj malpermesoj de rasisma parolado ankau\u0306 estas ekzemploj de registarpolitiko kiu estas celita subpremi rasismon."}, {"text_idx": "#000148", "text": "Unesko markas la 21-an de marto kiel la c\u0302iujara International Day for the Elimination of Racial Discrimination (Internacia Tago por la Elimino de Rasa Diskriminacio), en memoro pri la okazaj\u0302oj kiuj okazis la 21-an de marto 1960 en Sharpeville, Sudafrikon, kie polico mortigis manifestaciantojn oponantajn kontrau\u0306 la segregacio-reg\u0302imo."}, {"text_idx": "#000149", "text": "La Museum of Tolerance (Muzeo de Tolerance) ofertas infanojn kaj plenkreskulojn s\u0302ancon interagi kun au\u0306tentaj artefaktoj de la holokau\u0306sto.\nLa Suda Malric\u0302eco-Advokatcentro disvastigas materialojn al instruistoj por helpi al ili eduki iliajn studentojn koncerne la kialojn kaj efikojn de rasismo."}, {"text_idx": "#000158", "text": "Teroj log\u0302ita fare de indig\u0302enaj popoloj Bantustano"}, {"text_idx": "#000161", "text": "Rasismo estas teorio (kaj ties praktiko), kiu diras ke estas rasoj, kiuj estas pli meritaj ol aliaj. Multaj rasismaj teorioj ekestis en la 19-a jarcento. Tamen nun la sciencistoj g\u0302enerale opinias, ke ne eblas dividi la homaron lau\u0306 rasoj."}, {"text_idx": "#000162", "text": "Rasismo konsistas el kaj antau\u0306jug\u0302o kaj diskriminacio bazita en soci-perceptoj de biologiaj diferencoj inter popoloj. G\u0302i ofte prenas la formon de sociaj agoj, praktikoj au\u0306 kredoj, au\u0306 politikaj sistemoj kiuj konsideras malsamajn rasojn kiel vicigitaj tiel ke ili estas pli superaj au\u0306 pli malsupraj unu c\u0302e la aliaj, surbaze de supozitaj komunaj heredaj trajtoj, kapabloj, au\u0306 kvalitoj. Oni ankau\u0306 povas diri ke membroj de malsamaj rasoj devus esti traktitaj alimaniere.[1][2][3]"}, {"text_idx": "#000163", "text": "Inter la demandoj pri kiel difini rasismon estas la demando c\u0302u inkludi formojn de diskriminacio kiuj estas pretervolaj, kiel ekzemple farado de supozoj pri preferoj au\u0306 kapabloj de aliaj bazitaj sur rasaj stereotipoj, c\u0302u por inkludi simbolajn au\u0306 instituciigitajn formojn de diskriminacio kiel ekzemple la cirkulado de etnaj stereotipoj tra la amaskomunikilaro, kaj c\u0302u por inkludi la socipolitikan dinamikon de socia tavolig\u0302o kiuj foje havas rasan komponenton."}, {"text_idx": "#000164", "text": "En sociologio kaj psikologio, kelkaj difinoj inkludas konscie nur malignajn formojn de diskriminacio.[4][5] Tamen, kelkaj pripensas ajnan supozon ke la konduto de persono estas ligita al ilia rasa kategoriado por esti esence rasisma, nekonsiderante c\u0302u la ago estas intencite damag\u0302a au\u0306 pejorativa, c\u0302ar stereotipoj nepre subigas individuan identecon al grupa identeco. Kelkaj difinoj de rasismo inkludas ankau\u0306 diskriminaciajn kondutojn kaj kredojn bazitajn sur kulturaj, s\u0302tataj, etnaj, kastaj, au\u0306 religiaj stereotipoj.[2][6] Unu rigardo diras ke rasismo estas plej bone komprenita kiel \"antau\u0306jug\u0302o plus povo\" c\u0302ar sen la subteno de politika au\u0306 ekonomia povoj, antau\u0306jug\u0302o ne povus manifestig\u0302i kiel penetra kultura, institucia au\u0306 socia fenomeno.[7][8][9]"}, {"text_idx": "#000165", "text": "La politikaj partioj influitaj de naziismo dum parto de la 20a jarcento estas plej konata ekzemplo de rasisma politiko. Sed trovig\u0302as ankau\u0306 en aliaj sistemoj. Ekzemple c\u0302iuj okcidentaj landoj dum la epoko de la koloniado eltenis rasismajn ideojn (des pli fortigitaj de la ideoj de Charles Darwin kaj Herbert Spencer) favore al la blankuloj kaj kontrau\u0306 la aliaj rasoj, kaj g\u0302is la 1930-aj jaroj kutime taksatis kiel scienca kaj memkomprenebla fakto, ke la \"malsuperaj rasoj\" pli-malpli c\u0302iuj la neeu\u0306ropaj!) devas normale kaj nature \"malaperi\", kaj pri la konkretaj manieroj, lau\u0306 kiuj ili \"malaperis\" (au\u0306 oni helpis ilin malaperi) oni ne maltrankvililig\u0302u. La ideoj kaj praktikoj de tiu tempo studitis interalie de Sven Lindqvist."}, {"text_idx": "#000166", "text": "En Germanujo g\u0302i estas tradicie ligita al kontrau\u0306judismo. Fine de la 19-a jarcento kaj komence de la 20-a svarmis en Germanujo kaj Au\u0306strujo en la politika ekstrema dekstro rasismaj kaj kontrau\u0306judismaj teorioj."}, {"text_idx": "#000167", "text": "Unu el la plej interesaj estis ellaborita de Adolf Lanz, kiu nomis sin Georgo Lanz. Li iam estis monah\u0302o en Heiligenkreuz, Au\u0306strio, kaj lia monah\u0302a nomo estis Georg, de kiu Jo\u0308rg estas germanlingva formo. La plej gravaj eldonaj aktivadoj de Lanz estis lia verko Theozoologie (\u00abDi-zoologio\u00bb), en kiu li priskribas, ke la dioj kaj idoloj de la antikvaj homoj estis duonbestoj au\u0306 duonhomoj, kiujn la homoj konstruis por seksumi kun ili, kaj ke Jesuo estis arja sag\u0302ulo, kiu kontrau\u0306batalis tiun c\u0302i sodomion. Krome li propagandas en tiu c\u0302i verko la rasan purigan bredadon (Rassenreinzucht) kiel la vojon al la savig\u0302o de la homaro, kiu tiel povas reatingi la paradizon, el kiu g\u0302i estis elpelita pro la miksado de la rasoj: de la di-similaj blonduloj, arjuloj kun la demon-similaj nigruloj. Krome Lanz eldonis modestan revuon Ostara, en kiu li pli propagandis sian instruon."}, {"text_idx": "#000168", "text": "Kial okupig\u0302i pri tiu c\u0302i strangulo? \u2013 Gravas la sekvoj de la Lanz-a pensado: En sia libro Mein Kampf Adolf Hitler priskribas, kiel li kontaktig\u0302as al Ostara. Kaj fakte oni en la posta reala politiko de la nazia Germanujo vidas multajn paralelaj\u0302ojn al la pli fruaj postuloj en la verkoj de Lanz."}, {"text_idx": "#000169", "text": "Multaj aliaj teoriistoj antau\u0306igas la ideojn de Hitler: inter aliaj la germana angladevena Chamberlain, la franca Vacher de Lapouge, ktp, ec\u0302 la Imperiestro Vilhelmo la 2-a, kiu ne faris iun ajn pas\u0302on kontrau\u0306 la judoj, c\u0302ar li estis singardema kaj politike realisma, sed kiu foje diris: \"La judoj estas kiel s\u0302ankroj, oni fovis\u0302u ilin, plej bone estus uzi venengason!\""}, {"text_idx": "#000170", "text": "En j\u0302usaj jaroj internacie konata rasisto estas Robert Mugabe, kies subuloj perforte forpelis multajn blankhau\u0306tajn farmulojn el ties kampoj en Zimbabvo."}, {"text_idx": "#000171", "text": "En eu\u0306ropaj kaj eu\u0306ropidaj (t.e. ekzemple usona) socioj oni povas renkonti sintenojn similajn al la tipa \"Mi ne estas rasisto, sed...\", pli ofte implicite ol eksplicite. Kio signifas, ke oni ne agas au\u0306 pensas klare rasisme g\u0302is ekestas 'motivo' por ekpensi au\u0306 ekagi tiel. Ekzemple, ke la filino de la koncerna persono ekhavas 'ali-rasan' koramikon (al rasismo c\u0302i-kaze aldonig\u0302as masklismo). Au\u0306 ke eknajbaras al li persono au\u0306 familio de alia 'raso' socie rigardata kiel malsupera. Au\u0306 ke li devas kundividi laborc\u0302ambron, au\u0306 ec\u0302 mang\u0302oc\u0302ambron, necesejon au\u0306 dormoc\u0302ambron, kun alilandano kun malsamaj hau\u0306tkoloro au\u0306 mang\u0302okutimoj."}, {"text_idx": "#000172", "text": "Ne nur pri striktesence rasoj estig\u0302as rasismaj sentoj kaj asertoj, vidu tion, kion diris, fine de la 19-a jarcento, grava, g\u0302enerale estimata politikisto difinita kiel \"modera respublikano\" (Henri Wallon) pri la socialistoj: \"rug\u0302ulo ne estas homo, estas rug\u0302ulo; li ne estas morala estaj\u0302o libera kaj inteligenta tiel, kiel vi kaj mi; li estas falinta kaj malhomigita estaj\u0302o.\""}, {"text_idx": "#000173", "text": "Samtempe, kiel denuncis la uson-palestina kulturologo, politikologo kaj literaturkritikisto Edward Said en sia mejlos\u0302tona verko Orientismo, oni pensas, mensas rasisme, kiam oni atribuas similan karakteron al c\u0302iuj homoj de difinita mondregiono, ekzemple Oriento, s\u0302ajne reale ekzistanta sed efektive nur arbitre elpensita kaj plene fantasta. En orientisma pensado c\u0302iuj 'orientanoj', iamaj, nunaj kaj venontaj, distingig\u0302as bloke de la tute aparta bloko de 'okcidentanoj'. Dum oni apenau\u0306 parolus pri 'eu\u0306ropa kuirarto', kontraste oni ofte au\u0306das kaj legas pri orientaj kuirarto, pensmaniero, arh\u0302itekturo ktp. Sed tiu konfuzado pli fontas el malklereco kaj foreco ol el rasismo. Sed ege efekta ekzemplo de rasismo kontrau\u0306 la orientaziaj (estas aliaj kontrau\u0306 la araboj!, ktp) popoloj kus\u0302as en jenaj ekzemploj: dum la dua mondmilito usonanoj zorge atribuis barbaraj\u0302ojn al la \"nazioj\", ne al la \"germanoj\", ne volante kulpigi tutan genton pri la abomenaj\u0302o de aparta ideologio. Male la barbaraj\u0302oj de la japana armeo estis atribuitaj al la \"japanoj\" simple kiel japanoj, dum la usonajn japanojn oni metis en koncentrejojn ec\u0302 se ili tute havais neniun kontakton kun la japaniaj japanoj. Diris idaha guberniestro: \"Ili vivas kiel ratoj, naskadas kiel ratoj kaj agas kiel ratoj\", kaj generalo Blamey diris en vortoj similaj al tiuj de nazioj parolante pri judoj: \"vi ja scias, ke ni devas ekstermi tiun pedikac\u0302aron, se ni mem volas vivi\" kaj \"ni ne havas antau\u0306 ni homojn en la kutima senco, ni militas kontrau\u0306 io praac\u0302a\". Tiaj paroloj neniam estis diritaj kontrau\u0306 la germanoj, okcidentuloj proksimrasaj al la usonanoj."}, {"text_idx": "#000174", "text": "Listo de teoriistoj de rasismo"}, {"text_idx": "#000175", "text": "Linnaeus (estis la unua sciencisto, kiu prezentis la diversajn homajn rasojn kun komentoj rasismaj pri iliaj ecoj kaj kapabloj)"}, {"text_idx": "#000176", "text": "sed plej multaj trovig\u0302as en la 19-a jarcento (kaj komence de la 20-a):"}, {"text_idx": "#000177", "text": "Listo de au\u0306toroj au\u0306 de aktivuloj kiuj oponis rasismon"}, {"text_idx": "#000178", "text": "amasmurdo, apartismo, Nigraj Panteroj, diskriminacio, enmigrado, etnismo, etna purigado, etnizado, eu\u0306femismo, genocido, homaj rajtoj, koloniismo, Ku-Kluks-Klano, kulturismo, limpieza de sangre, masklismo, multkulturismo, naciismo, novnazioj, pozitiva diskriminacio, progromo, ras-apartismo, rasismo en Esperantujo, sklavismo, tabuo"}]