[{"text_idx": "#000002", "text": "Ducent eminentuloj en unu volumo"}, {"text_idx": "#000003", "text": "La renoma kaliningrada Esperanto-eldonejo Sezonoj kunlabore kun Litova Esperanto-Asocio el Kaunas kaj kun subvencioj de Esperantic Studies Foundation (ESF) kaj Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj (CED) komence de 2018 eldonis ankorau\u0306 unu imponan verkon. Temas pri enciklopedio titolita Nia Diligenta Kolegaro, kiu en la subtitolo atentigas, ke temas pri \u201cbiografioj de 200 eminentaj esperantistoj\u201d. G\u0302i estas la deka volumo de la Serio Scio, au\u0306torita de la tandemo Halina Gorecka kaj Aleksander Korj\u0302enkov. Kvankam temas pri kompilaj\u0302o de grandparte jam konataj scioj pri multaj aktivuloj de Esperantujo, la verko meritas la titolon \u201cau\u0306torita\u201d, c\u0302ar la biografioj estas pliampleksigitaj, kun plurlokaj plidetaligoj, kaj havas tute alian verkostilon, kio signifas, ke la novan, unuecan formon donis la du menciitaj au\u0306toroj. La kompiladon helpis la dekpersona redakta komitato, en kiu trovig\u0302is konataj nomoj de Esperantujo, kaj pli ol sepdek kunlaborantoj el diversaj landoj."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Antau\u0306 ol legi tiun 320-pag\u0302an libron, oni konsideru, ke c\u0302iun similan verkon vole au\u0306 nevole karakterizas personaj gusto kaj elekto. G\u0302uste pro tio la subtitolo, kiu anoncas pri \u201c200 eminentaj esperantistoj\u201d, pli adekvatas sen superlativo, kion la au\u0306toroj certe bone pripensis. La eminenteco de unuopaj personoj c\u0302i tie prezentitaj, konsistas el ilia elstara rolo en la vasta Esperanto-movado, kaj estus malfacile diveni au\u0306 decidi, kiuj estas la plej eminentaj. En plej bona kazo de publika pritrakto de tiu temo okazus senfinaj disputoj, sen definitiva konsento, c\u0302ar c\u0302ies gustojn oni neniam kontentigus!"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Por eviti kritikojn de malkontentuloj pri la enhavo, la au\u0306toroj jam en la Antau\u0306parolo (p. 3-5) klarigis la kriteriojn, lau\u0306 kiuj la verko estis kompilita. Kiel konate, la sola ekzistanta g\u0302enerala enciklopedio de Esperanto estas tiu, eldonita de Literatura Mondo en du volumoj en 1933, kaj dufoje sens\u0302ang\u0302e represita de Hungara Esperanto-Asocio (en 1979 kaj 1986). Tiu enciklopedio jardekojn poste estas tre neaktuala el multaj vidpunktoj. Antau\u0306 duonjarcento estis iniciatita nova eldono c\u0302e Centro de Esploro kaj Dokumentado, sed la afero neniam realig\u0302is. Aperis poste kelkaj landaj au\u0306 internaciaj biografiaroj, sed ili ne atingis la nivelon de g\u0302enerala kaj kompleta enciklopedio pri Esperanto. Pri la kompleteco ne arogas fanfaroni ec\u0302 la au\u0306toroj de Nia Diligenta Kolegaro, kiuj sian verkon prezentis kiel aron da biografioj, kolektitaj lau\u0306 anticipe difinitaj kriterioj. Kompreneble, tiuj kriterioj, almenau\u0306 lau\u0306 mia opinio, ludis kiel limiga faktoro por havi pli justan elekton."}, {"text_idx": "#000006", "text": "En la jaro 2000 Ljubomir Trinfonc\u0302ovski, tiama redaktoro de Literatura Foiro, petis la legantojn de la revuoj, alig\u0302intaj al la Esperanta Civito, kompili liston de cent plej eminentaj esperantistoj de la 20a jarcento, kiun li publikigis du jarojn poste. Sendepende de lia listo (el kiu Gorecka kaj Korj\u0302enkov prenis 80 nomojn), la au\u0306toroj de Nia Diligenta Kolegaro kolektadis biografiajn kaj historiajn materialojn, kiuj, kombinitaj kun la listo de Trifonc\u0302ovski, farig\u0302is vefto por teksado de ilia verko. Startiginte la projekton en 2007, la au\u0306toroj aldonis al la listo de Trifonc\u0302ovski la nomojn de la plej gravaj Esperanto-agantoj en la sferoj de movad-organizo, informado, instruado, scienco, esperantologio, literaturo, muziko, teatro, eldonado, redaktado, radio, interreto, komerco, turismo k. a. Ili ankau\u0306 aldonis la prezidantojn kaj direktorojn de UEA kaj de la Lingvaj Institucioj (Lingva Komitato kaj Akademio de Esperanto), kaj konsideris la listojn de la lau\u0306reatoj de la c\u0302efaj Esperanto-premioj kaj la personojn, kiuj ricevis la titolon de la \u201cEsperantisto de la Jaro\u201d. La au\u0306toroj rifuzis postajn proponojn de tiuj, kiuj aludis pri \u201creprezenta lau\u0306landa principo\u201d au\u0306 \u201cpolitika g\u0302usteco\u201d. Ili asertas, ke \u201cLa c\u0302efa kriterio estis kaj restis nur la graveco de la kontribuo de c\u0302iu konkreta persono, sendepende de ties nacia kaj seksa apartenoj\u201d (p. 4), kiu estas aplikata nur al la elektitaj personoj, sed ne al same (au\u0306 ec\u0302 pli) eminentaj, kiuj restis nemenciitaj, kaj tio nur konfirmas mian tezon pri nekongrua elekto."}, {"text_idx": "#000007", "text": "El la 200 nomoj menciitaj en c\u0302i tiu libro, tri kvaronoj rilatas la forpasintojn, kaj nur 54 personoj estas vivantaj esperantistoj de nia epoko. Vers\u0302ajne multaj legantoj sendiskute akceptos la eminentecon de la forpasintoj, sed c\u0302e la vivantoj restos skeptikuloj kiuj opinios, ke la listo devis aspekti alie. Sed la kritikantoj devus relegi kion mi skribis c\u0302i-supre: la kriterioj por elekto ludis la c\u0302efan rolon, kaj ili estis anticipe konataj. S\u0302ajnas, ke ankau\u0306 la kreintoj de la kriterioj komprenis, ke temis pri la plej malforta c\u0302enero en ilia laboro. Do, ili anoncis novan eldonon (iam aperontan), en kiu estos pliaj 50 nomoj. Tiu sistemo estas pravigebla c\u0302ar, se oni volus iam havi kompletan enciklopedion, oni devus kompiladi la materialon iom post iom dum jaroj, pliampleksigante kaj plidetaligante g\u0302in kaj enplektante en la laboron c\u0302iam pli da fakuloj kaj kunlaborantoj, kiuj kritike analizus la antau\u0306e ekzistintajn biografiojn. Se diri reale, la j\u0302us aperinta biografiaro akceptis g\u0302uste tiun principon! Por la elektitaj personoj (ec\u0302 se la elekto ne ricevos plenan konsenton de la esperantistaro), la plenumitan taskon la duopo Gorecka-Korj\u0302enkov faris konsiderinde pli kvalite ol estas g\u0302eneralaj kutimoj en Esperantujo. Ili uzis c\u0302iujn atingeblajn fontojn kaj jam konatajn biografiarojn, kompletigante la biografiojn per novaj ekscioj. Regule al c\u0302iu biografio ili almetis liston de konsultitaj verkoj au\u0306 artikoloj, kio estas kutima scienca maniero por dokumenti la rezultojn de sia laboro."}, {"text_idx": "#000008", "text": "La verko estas organizita skeme, kaj c\u0302iuj biografioj havas difinitajn formon kaj enhavon. Temas pri bona enciklopedia stilo, en kiu Andreas Ku\u0308nzli en sia januara retmesag\u0302o malkas\u0302as \u201coficialecan stilon lau\u0306 sovetia kaj rusa enciklopedia tradicio, en kiu c\u0302iuj tiklaj temoj estas evitataj\u201d. Lau\u0306 mia persona opinio, la stilo tute kongruas kun g\u0302eneralaj enciklopediaj principoj: bona verkostilo, senerara teksto en faktografia senco, kvalitaj fotoj, prononco de nomoj, skribitaj ankau\u0306 en la originalaj alfabetoj, ktp. La longeco de biografioj estas unuecigita kiom eblis, kaj reale temas pri tre detalaj biografioj, kiuj donas sufic\u0302e klaran bildon pri koncernaj personoj. Eble menciado de t. n. \u201etiklaj temoj\u201d elvokus plian intereson pri la verko, sed mi preferas tiajn analizojn legi en gazetaraj artikoloj, c\u0302ar ofte temas nur pri nekontroleblaj kaj nesufic\u0302e bone dokumentitaj faktoj, kion mi asertas surbaze de miaj propraj esploroj. Foresto de iu informo ne malpliigas la valoron de la enestantaj faktoj!"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Kvankam la geografia strukturo de iama mondo ne koincidas kun la nuna stato, lau\u0306 provizora kalkulo mi nombris entute 41 landojn, kiuj konsistigas jenan liston (enkrampe trovig\u0302as nombro da personoj): Francio (27), Germanio (21), Hungario (15), Pollando (11), Ruslando (11), Svislando (10), Britio (9), Italio (8), Kroatio (7), Nederlando (6), Bulgario (5), C\u0302eh\u0302io (5), C\u0302inio (5), Hispanio (5), Svedio (5), Rumanio (4), Au\u0306stralio (3), Brazilo (3), Finnlando (3), Japanio (3), Litovio (3), Serbio (3), Slovakio (3), Usono (3), Barato (2), Belgio (2), Estonio (2), Koreujo (2), Vjetnamio (2), Armenio (1), Au\u0306strio (1), Danio (1), Grekio (1), Islando (1), Israelo (1), Kanado (1), Latvio (1), Malto (1), Norvegio (1), Nov-Zelando (1) kaj Togolando (1). Konvinke la unuan pozicion tenas Francio, kaj en la supra parto de la listo ne surprizas la t. n. \u201cgrandaj Esperantaj nacioj\u201d kiel germanoj, hungaroj, poloj, rusoj, svisoj, britoj, italoj."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mirinde, mia lando Kroatio, okupas la tre altan 9-an lokon kun 7 reprezentantoj! Sendiskute temas pri gravaj movadaj figuroj (Barkovic\u0301, Brozovic\u0301, Flego, Gjivoje, Lapenna, S\u030ctimec, Tis\u030cljar), el kiuj du estis membroj de la redakta komitato (S\u030ctimec kaj Tis\u030cljar). Kvankam la elekto estas principe akceptebla, almenau\u0306 mi, kiel multjara esploranto de la enlanda movado, devus komenti foreston de pluraj nomoj en c\u0302iu branc\u0302o al kiu apartenas la menciitaj kroatoj. En la teatra fako, krom Flego, certe mankas Vida Jerman kaj Mladen S\u030cerment, en la literatura almenau\u0306 Lucija Borc\u030cic\u0301. Kio pri la akademiano kaj stilisto Ivo Rotkvic\u0301? Mi povus fari longan liston de merituloj kaj eminentuloj, sed kompreneble ili ne povus enesti pro la limigita nombro de 200 personoj kaj jam anticipe akceptitaj kriterioj por kompilado. Tamen ilia foresto el la listo j\u0302etas ombron sur la verkon mem, kun la espero ke en iam aperontan novan eldonon ili estos aldonitaj. Vers\u0302ajne same povus komenti c\u0302iu esperantisto el la 41 reprezentitaj landoj. Sed ni estu paciencaj, kaj permesu, ke la au\u0306toroj de Nia Diligenta Kolegaro plivastigu la rondon de niaj eminentuloj."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Analizi c\u0302iun unuopan biografion ne estis mia celo, sed mi supraj\u0302e analizis nur la biografiojn de kroatoj. La biografio de Brozovic\u0301 nepre devus esti pli ampleksa. En la bibliografio de Ivo Lapenna mankas lia lasta libro Elektitaj tekstoj pri Internacia Juro (2017), evidente pro antau\u0306vidita redaktofino de lia biografio. Sed g\u0302enerale la prezentitaj materialoj estas sufic\u0302e precizaj kaj ampleksaj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mi devas esti reala kaj diri, ke antau\u0306 ni tamen trovig\u0302as valora libro, kiu meritas nian atenton. Se ekzistas homoj, kiuj povus kompili kaj eldoni ion pli ampleksan kaj pli valoran, mi estos tuj preta gratuli al ili, c\u0302ar kritiki arogu nur tiuj, kiuj pli kapablas en konkreta fako, kaj ne nur kapablas, sed ankau\u0306 efektive faras! Tamen, ni konsideru, ke enciklopedioj neniam estas finitaj verkoj. Gorecka kaj Korj\u0302enkov klopodis fari sian plej eblon en la kadroj de nia (kaj ilia) reala situacio. Kompreneble, pli facilas kritiki, ol fari la samon! Kaj la kritiko ofte estas same individua kaj persona sento, kiel la kompilado de verkoj similaj al Nia Diligenta Kolegaro! Pli konvenus kolektive kompiladi materialojn por ampleksega enciklopedio, kiu ne limig\u0302us je nur 200 nomoj. Ec\u0302 se ni sukcesus iam kompili tian verkon, c\u0302iam iu nomo forestus pro la evidenta malzorgo de esperantistoj pri siaj antau\u0306uloj. Mi mem spertis neeblon trovi ec\u0302 minimumajn informojn pri pluraj gravuloj de nia movado, c\u0302ar ene de Esperantujo ne funkcias sistema kolektado de informoj, kaj parencoj kaj posteuloj ofte ne ekzistas au\u0306 estas indiferentaj al niaj klopodoj. Ofte ec\u0302 la aktualaj leg\u0302oj pri protekto de personaj informoj malebligas akiron de necesaj faktoj kaj ilian publikan uzon. Do, en tia lumo Nia Diligenta Kolegaro tamen sukcesis plenumi sian mision, au\u0306, pli bone dirite, transiri la unuan s\u0302tupon, c\u0302ar kun granda intereso ni sekvos g\u0302ian dau\u0306rigon!"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Halina Gorecka kaj Aleksander Korj\u0302enkov kreis la libron, de kiu oni atendis partan plenigon de la vakuo pri ekzisto de nova \u201cEnciklopedio de Esperanto\u201d \u2013 Nia diligenta kolegaro (NDK), almenau\u0306 en la biografia parto. Nu, la bezono pri tia E-enciklopedio estas grandega, c\u0302ar EdE aperis en 1934, kaj la enciklopedi-karaktera Esperanto en perspektivo \u2013 en 1974. Pri io pli nova kaj fres\u0302a oni treege sopiris! Ec\u0302 se la libro dume ne estas enciklopedio, g\u0302i tion similas: la artikoloj estas faritaj en enciklopedieca stilo, kaj entenas 200 alfabetorde arang\u0302itajn biografiojn de esperantistoj. Estas farita grandega laboro, la biografioj estas zorge kompilitaj surbaze de fidindaj fontoj, kun la necesaj referencoj. C\u0302iuj donitaj\u0302oj el NDK estas kontrolitaj kaj kontroleblaj, kaj g\u0302i povas servi kiel grava konsultlibro. La au\u0306toroj laboris pri g\u0302i dum c\u0302. 8 jaroj, kaj ilia propra diligento videblas sur c\u0302iu pag\u0302o. Sufic\u0302as diri, ke mi ne rimarkis tajp- kaj stilerarojn! Laboro nepre lau\u0306dinda kaj libro utila por c\u0302iu bona kluba kaj privata E-biblioteko."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Estas bona trajto de la biografiaro, ke g\u0302i ne koncentrig\u0302as nur sur la \u201cc\u0302efa\u201d fluo de la movado: estas prezentitaj kaj agantoj de UEA kaj de SAT kaj de la E-Civito \u2013 do, roluloj de la c\u0302efaj tendencoj en nia historio, kune kun la tendencoj mem, ne estas kas\u0302ataj."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Tamen, lau\u0306dante la grandajn faritan laboron kaj utilecon de la libro, necesas diri pri du gravaj mankoj de NDK. La unua estas la ekstrema subjektiveco de la elekto de la nomoj, kiuj g\u0302in eniris. Ne, neniu el tiuj, kies biografiojn ni en la libro trovas, ne estas iel \u201cmalinda\u201d. Sed ekzistas ne malpli, eble pli, da samideanoj, kiuj havas minimume ne malpli da meritoj antau\u0306 niaj movado kaj kulturo. Se pri homoj, delonge forpasintaj, c\u0302io estas en iom pli bona ordo \u2013 kvankam ankau\u0306 tie c\u0302eesto de unuj favore super la aliaj aperigas demandojn (kial forestas Teodoro S\u0302varc-Soros, Lajos Ta\u0301rkony, Menu de Me\u0301nil, Rikardo S\u0302ulco, Eu\u0306geno Mih\u0302alski, Nikolao Nekrasov, Josef Kavka, Konisi Gaku...?). Pri la elekto de nuntempuloj tiaj demandoj des pli grandas: kial estas la poeto A sed ne B, eldonisto C sed ne C\u0302, kantisto D sed ne E? Des pli se ili estis egale premiitaj au\u0306/kaj honorigitaj? La kriterioj de elekto, anoncitaj en la antau\u0306parolo, ne c\u0302iam estas sekvataj. Kaj g\u0302enerale, pro kio devis esti g\u0302uste la ronda nombro 200? Kiu devigis al tiu rondigo? Se estis preparitaj 231 artikoloj (ankau\u0306 bele aspektanta nombro!), por kio oni forj\u0302etis la 31, kiuj povis vere interesi la legantojn?"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Fojfoje NDK ruze superis la kvanton 200, metante informojn pri familianoj en la c\u0302efartikolojn: en la biografio de Hilda Dresen estas konciza, sed bona informo pri Helmi Dresen, en la artikolo pri Renato Corsetti \u2013 informo pri Anna Lo\u0308wenstein, en la artikolo pri Istva\u0301n Nemere \u2013 pri Teresa Nemere ktp. Samtempe, en aliaj biografioj tiaj mencioj forestas: ekz., en la biografio de Jerzy Fornal estas nenio pri la E-meritoj de lia edzino Zofia Banet-Fornalowa, ks."}, {"text_idx": "#000019", "text": "La dua manko de la biografioj estas troa \u201cobjektiveco\u201d de la artikoloj, ilia strebo eviti c\u0302ion malglatan, kio atestus la ekziston de kontrau\u0306diroj, kvereloj, skandaloj ktp. inter esperantistoj; tio rilatas ankau\u0306 al ideologiaj konvinkoj kaj partiaj apartenoj de homoj \u2013 krom tiuj okazoj, kiam tion tute ne eblas eviti (Drezen, Lanti ks.). El la biografio de Lapenna ni ne povas ekscii, ke, antau\u0306 ol li farig\u0302is antikomunisto, li estis membro de la komunista partio, el la biografio de Teo Jung \u2013 ke li elvokis por la movado la terure dolorigan lingvan \u201cata-ita-diskuton\u201d; la rilatoj inter Lanti kaj Drezen estas menciataj tiom nebule, ke oni ne povas konjekti, kio estas aludata. Plejparte la veraj homoj aspektas en NDK kiel iuj \u201csanktuloj de l\u2019 c\u0302iel\u2019\u201d. Enciklopedieco ne nepre signifas sensukigon kaj sekigon de la reala historio, male, tio kondukas al perdo de signifaj informoj."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Konklude eblas diri, ke jam temas pri g\u0302ermo de la sopirata enciklopedio, kiu vere utilas. Sed g\u0302i ankorau\u0306 ne donas la adekvatan \u201cportreton\u201d de nia komunumo. Por farig\u0302i tio, NDK devus ne halti c\u0302e la mistera kvanto 200, sed havi multe pli da biografioj, ol nun estas, kaj ne eviti certajn \u201ctiklajn\u201d temojn."}, {"text_idx": "#000022", "text": "La unua \u201cmanko\u201d, kiun emfazas la Moskva recenzinto, probable fontas el lia neatento. Se li atente legus la antau\u0306parolon, li lernus, ke NDK apartenas al la speco de enciklopediecaj biografiaroj pri 100 (malpli ofte 50 au\u0306 200) aktoroj, amorantinoj, antikvuloj, aventuristoj, futbalistoj, judoj, moskvanoj, murdistoj, pentristoj, piratoj, romianoj, ruslandanoj, sag\u0302uloj, sciencistoj, stranguloj, suicidintoj, s\u0302akistoj, teroristoj, tiranoj, usonanoj, venenistoj, verkistoj, vojag\u0302antoj kaj \u201cgeniuloj, kiuj s\u0302ang\u0302is la mondon\u201d. Nun aperis tia volumo pri 200 eminentaj esperantistoj, kaj estus strange, se en g\u0302i \u2013 kontrau\u0306 la \u201creguloj de l\u2019 g\u0302enro\u201d \u2013 enestus ne 200, sed 231 biografioj."}, {"text_idx": "#000023", "text": "La recenzinto afable proponas kelkajn pliajn nomojn, sed ni jam sugestis al pli fruaj proponintoj, ke samtempe kun la proponoj oni sendu ankau\u0306 \u201cmalproponojn\u201d kaj listigu la nomojn de personoj, anstatau\u0306 kiuj oniaj kandidatoj devis aperi en nia 200-persona listo."}, {"text_idx": "#000024", "text": "La dua menciita manko estas nia \u201ctroa objektiveco\u201d. Eble por la recenzinto kaj por aliaj (espereble, ne plimultaj) uzantoj de NDK la manko (foresto de io bezonata) de skandaloj, kvereloj, klac\u0302oj kaj konfliktoj \u2013 kiuj neeviteble garnas la vivon de c\u0302iu gravulo en la mondo \u2013 efektive estas manko (foresto de necesa kvalito) de nia verko, sed dum la interna redakcia pritraktado de apartaj artikoloj estis decidite, ke en NDK aperu faktoj, sed ne priskribo de kvereloj kaj klac\u0302oj, kies prezentadon ni volonte cedas al aliaj au\u0306toroj. Finfine, lau\u0306 la Zamenhofaj vortoj: \u201ckio al unu s\u0302ajnas esti manko, estas rigardata de alia kiel supereco\u201d."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Por emfazi la diversecon de la manieroj rigardi, ni hodiau\u0306 kutime parolas pri perspektivo au\u0306 optiko, pense al vidaj precizigiloj kiel lupeo, mikroskopo, lenso. Neniu en nia epoko plu uzas la metaforon prismo tiucele. Tamen iam estis tute normala tiu parolfiguro. Ekzemple, la c\u0302i tie recenzata enciklopedio diras pri Ferenc Szila\u0301gyi (p. 275) ke en 1955 li \u201cfondis k g\u0302is sia morto (1967) redaktis la kulturan, socian, literaturan revuon Norda Prismo\u201d. Reeh\u0302ante la nomon de tiu revuo en sia titolo, kaj krisignante la uzon de la eksmodig\u0302inta vorto \u2018prismo\u2019, tiu c\u0302i recenza eseo celas ne revenigi tiun parolfiguron en nian aktivan ilaron, sed substreki la gravecon rigardi la rigardon per kiu oni aliras siajn faktojn."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Vi kompreninde volos ke mi parolu pli konkrete. Certe la starpunkto kiu unuavide aspektas \u2018konkreta\u2019 estis la sola disponebla kiam mi, deksesjarag\u0302a, konatig\u0302is kun la pinto de la konkreteco klasika, Enciklopedio de Esperanto, katalogante por la Nacia Biblioteko de Barato kvincent-voluman Esperanto-kolekton donacitan de Lakshmiswar Sinha. Baldau\u0306 mi au\u0306dis pri iniciato de CED kompili novan eldonon de tiu Enciklopedio. Oni petis min fari kompileton de historiaj faktoj pri la barata movado por la planata libro. Mi turnis min al Sinha, kies abundaj konsiloj kaj fakto-livera helpo povigis min produkti ion akcepteblan al la komisiinto, Ulrich Lins. Tamen CED ne rikoltis sufic\u0302e da artikoloj kaj, forlasinte la enciklopedio-reeldonan projekton, uzis la jam kolektitajn materialojn por la aliformata kompendio Esperanto en perspektivo \u2013 kies prefaco agnoskis ec\u0302 la kontribuetojn de ordinaraj soldatoj[2]. Sub idealaj kondic\u0302oj, la apero de tia kompendio spronus ondon de repensado pri nia sankta afero, pri la s\u0302ang\u0302ig\u0302antaj altaroj de niaj sindedic\u0302oj; kaj jam en tiu jardeko do rezultus kolektiva transiro de pensoj tro konkretaj (pasinteco-katenitaj) al ideoj bezonkonforme abstraktaj (novigo-kapablaj). Sed vi scias kiaj estis la cirkonstancoj. Tiu referencilo fatalis aperi en la hamburga jaro 1974, cezura por la pluiro de UEA. La kompetentuloj kiuj normale emus ekzameni tiun perspektivon tiam havis nete aliajn prioritatojn. Pasis la momento. Ni c\u0302iuj perdis gravan okazon kritiki la troan konkretecon de tiu prismo per kiu Lapenna kredis povi neu\u0306trale analizi la disgaman kolor-diversecon de la lumturoj tra la historio de la Esperanto-movado."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Nun kiam aperis NDK, ni ja ne duafoje perdu la okazon fari tiun reekzamenon de bazaj demandoj kiun ni s\u0302uldas al ni jam de jardekoj. La nuna momento ja ne estas grande kaldrona; krome, helpas nin la modera kaj prudenta stilo de Korj\u0302enkov kaj Gorecka. Ni certe agnosku ke nek plene riparig\u0302is la brec\u0302oj de 1974, nek mankas skismoj novaj. Tamen NDK, diference de Esperanto en perspektivo, konscie klopodas disponigi bildon kiel eble plej senpartian kaj paroli vice de la tuta Esperantujo, kiom tio entute eblas. C\u0302iun personon kun reliefe aparta vidpunkto oni prezentas sen aprobo au\u0306 anatemo kiel portanton g\u0302ian. Kie regas notinda disopinio, oni notas g\u0302in."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Ambau\u0306 strategioj ekzemplig\u0302as en la artikolo pri Andre\u0301 Albault. \u201cPost la retirig\u0302o el la [Akademio-]prezidanta ofico [li][3] partoprenis la laboron de la asocioj AEIOU kaj TRENHA, kiuj celis krei novan help-alfabeton (NHA) por Eo\u201d (p. 12): prezento senpasia. \u201cLiaj studoj pri la landnomoj kau\u0306zis polemikon, kiu dau\u0306ras g\u0302is nun\u201d (p. 12): disopinio raportata. G\u0302uste tiu lau\u0306dinda senpartieco de NDK fronte al la eksplice diverg\u0302aj tendencoj ene de Esperantujo ebligas ke ni lanc\u0302u de g\u0302i ekdiskuton pri la trakura, c\u0302iupartia, sed efektive draste limiga koloraro de la paletro mem. Nome, ke ni abstrakte, principe, estonteco-pripense ekrigardu tiun konkretan, dokumentaman rigardon per kiu Esperantujo difinas sin \u2013 rigardon prave fieran pri la atingoj de la pasinteco, sed senrimarke katenitan al la fiero nur pri tiuj atingoj."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Antau\u0306 ol transiri al tiu nia nova tagordero, tamen, decas unue lau\u0306di detale la \u2018norman prismon\u2019 NDK. Kvankam g\u0302i nenie liveras eksplican prezenton de sia strategio, la verko klare manifestas en siaj artikoloj interesan principon rilate al la multaj demandoj kiuj dividis la pacajn batalantojn. Nome, disecojn de pensado kaj agado registru nur se el ili aperis formale nova institucia strukturo."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Ekzemple, konsideru la fakton ke Rene\u0301 de Saussure \u201cproponis novan teorion de vortfarado, kiu bazig\u0302is sur la gramatika kategorieco de la E-radikoj (AdE akceptis g\u0302in nur en 1967)\u201d (p. 248). Nek c\u0302e Kalocsay nek c\u0302e Waringhien oni notas ke ili donas netan formon al tiu teorio kaj akceptigas g\u0302in en 1967. Nek c\u0302e Szerdahelyi nek c\u0302e Auld ni au\u0306das pri ilia opozicio al la \u2018gramatika kategorieco de la E-radikoj\u2019. Kial c\u0302i tiu esperantologie grava debato au\u0306 tiu pri la participoj ne aperas surekrane? C\u0302ar el tiuj debatoj ne rezultas skismo, ne disig\u0302as tegmentoj (asocioj au\u0306 kongresoj au\u0306 revuoj) kiuj formale reprezentus po unu flankon de la disopinio. Mi proponas nomi c\u0302i tiun strategion de NDK tegmentisma \u2013 reliefigi la homojn respondecajn pri la tegmentoj. Kiam mia titolo parolas pri \u2018Norma Prismo\u2019, temas pri la rolo de tegmentoj kiel savtenantoj de monde validaj normoj en movado kie abundas oponemuloj."}, {"text_idx": "#000033", "text": "NDK kalkulas kiel tegmento-respondecajn ne nur la kovrilbildajn geheroojn (ac\u0302etu la libron por konstati kiuj dek unu figuroj aperas tie). La artikolo pri Ernfrid Malmgren, se elekti tipan ekzemplon de la malo, rigore priskribas ties atlasan rolon, montrante ke liaj s\u0302ultroj dum jardekoj portis plurajn el la tegmentoj. Tiu artikolo diras ke Malmgren \u201ckun H. Seppik verkis la lernolibron Sistema kurso de Esperanto (1932)\u201d \u2013 menciante Seppik inter la centoj da nomoj pri kiuj NDK ne artikolas. La kompilintoj evidente antau\u0306vidas ke la leganto serc\u0302os la reton kaj konstatos la gravecon de Henrik Seppik, alia tenanto de niaj tegmentoj."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Lau\u0306 mia lego, tegmentoj kaj normoj formas c\u0302e NDK triunuon kun \u201cneu\u0306trala lingva fundamento\u201d. Rimarku la atentigon ke Hippolyte Sebert \u201cEn la 2a UK (G\u0302enevo, 1906) proponis k akceptigis rezolucion pri la neu\u0306traleco de UKoj\u201d (p. 252). NDK estas nur unu laborejo kie la paro Korj\u0302enkov-Gorecka montras sian konsekvencan sindedic\u0302on al principa neu\u0306traleco. Ankau\u0306 en la mastrumado de La Ondo de Esperanto ili sisteme neu\u0306tralas \u2013 inter rivalaj institucioj en Esperantujo; inter movadaj potenco-centroj orientaj kaj okcidentaj; inter gravaj\u0302oj ondantaj en la globaj Nordo kaj Sudo. Korj\u0302enkov en sia Historio de Esperanto[4] ec\u0302 skribas ke ekde 1946 \u201cLa ekdomino de Usono s\u0302ang\u0302is la mondan ordon, kaj iom post iom la angla ekfarig\u0302is la reale funkcianta internacia helplingvo en diplomatio, komunikado, scienco, komerco, sporto k.s.\u201d (p. 90). Tiu zorga vortumo \u2013 kiu pragmate koncedas la faktan hegemonion de la angla, sed navigas inter la Scilo de kapitulaca akceptego kaj la H\u0302aribdo de indigna demonigo \u2013 estas realisma g\u0302is grado nekutima en niaj referenciloj."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Resume, ni povas diri ke NDK prezentas la stabilecon de la lingvo kaj la konstantecon de g\u0302ia institucia strukturo kiel fortikajn faktojn. Ni emfazu ke en tiu prezento prave c\u0302efrolas la neu\u0306traleco inter la slavaj landoj kaj la \u2018malslavaj\u2019 (latinidaj-g\u0302ermanaj) landoj. C\u0302iuj agnoskas ke la sukceso de Esperanto plej notindas en la fakto ke \u2013 spite al tiom da bremsaj kaj ec\u0302 detruaj faktoroj \u2013 jam dum pli ol unu jarcento prosperas la Esperanta trafiko inter tiuj landaroj."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Ne nur la kompilintoj de NDK estas rusoj. La klasikan Enciklopedion lanc\u0302is la ruso S\u0302irjaev. Esperanto en perspektivo havis por c\u0302efredaktoro la slavlingvanon Ivo Lapenna. Rigardi tra slava prismo la dinamikon inter slavaj kaj malslavaj eu\u0306ropanoj havas unu signifon por eu\u0306rop(id)anoj kaj alian signifon por ni kiuj staras ekster la \u2018Norda\u2019 zono de la planedo, zono kreita de la jarcentojn longa eu\u0306rop(id)a dominado (la epiteton \u2018eu\u0306ropida\u2019 mi rezervas por lokoj kiel Ameriko kaj Au\u0306stralio). Inter la uzantoj de NDK trovig\u0302as ankau\u0306 legantoj kiel ni, kiuj esperas renversi la sekvojn de tiu dominado \u2013 ne per restarigo de tiaj \u2018orientaj despotismoj\u2019 sub kies bildo la dominantoj strebis s\u0302ovi c\u0302ion kio antau\u0306is ilian genocidan, kulturdetruan, medidetruan reg\u0302imon \u2013 sed per malkas\u0302o de la eu\u0306ropkultura despotado kiu sin reklamas kiel universalejon demokratie akceptatan de c\u0302iuj raciaj kaj kleraj personoj, kaj, post tiu malkas\u0302o, per ekkonstruo de vera universalejo."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Se iu levas fundamentan demandon, estas tute nature, ke okazos miskomprenoj. Tial aparte gravas konscie klopodi por povi kompreni kun la necesa zorgo g\u0302uste kio estas, kaj kio ne estas, dirata en miaj vortoj kiujn iuj deklaras ofendaj. La plene esperantismaj koroj de esperantistoj ekster la privilegia Norda zono deziras serioze universalan, de c\u0302iuj prikonsentitan kulturan kaj lingvan demokration kiel bazon por monda ordo. Kune kun niaj tiuzonaj samideanoj ni kantas ke \u201cla popoloj faros en konsento unu grandan rondon familian\u201d. Ni tamen ne akceptas la kredon ke tiu celo estas jam atingita per kosmetika reagordo de la imperiismaj arang\u0302oj (kaj ke tial la fama esprimo \u2018sed homoj kun homoj\u2019 nomas realaj\u0302on jam funkciantan). Al tiu malakcepto ni volas varbi ankau\u0306 avangardajn samideanojn apartenantajn al la Norda zono. Ili bonvole pretig\u0302u kun ni por malkonstrui la Nordo-s\u0302ovinisman kulturan ordon kaj por jungi la Esperanto-movadon al la konscio-refasona laboro de tiu malkonstruado \u2013 laboro same malfacila kiel la tagordo de la inismo."}, {"text_idx": "#000041", "text": "NDK faras pensinstigan movon kiam g\u0302i metas la bildon de Baghy sed ne tiun de Kalocsay inter la dek unu kovrilulojn. Kiel konate, tiuj korifeaj hungaroj disopiniis pri la demando c\u0302u universala lingvo estu maksimumisma lingvo pri c\u0302io (fake kapabla trakti c\u0302iun sciencan analizeron kaj traduki c\u0302iun beletran nuancon) au\u0306 prefere facileco-c\u0302efiga lingvo por c\u0302iuj (liganta la korojn, tamen ne lasanta ilin sub la influo de s\u0302ovinisma propagando, sed malfermanta ilin al la ekvacio \u201ckulturo = homa kompreno\u201d)."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Inter la junulplimultaj movadoj, iuj situas en landoj kies ordinara publiko konsentas kun tiu altvalorigo de la gepatra lingvo kiun la klasika esperantismo prezentas kiel dogmon \u2013 ekzemple Koreujo kaj Filipinoj. Sed aliaj, pli probleme por la \u201cklara kaj rekta kaj tre difinita\u201d vojelekto fare de samideananaro, sentas kunproprietemon pri la ekskoloniaj lingvoj. La rilato de la vjetnamoj au\u0306 togolandanoj al la franca au\u0306 tiu de pakistananoj au\u0306 baratanoj al la angla certe montras nuancan diversecon tra la ekskoloniaj teritorioj. Tamen ekzistas g\u0302enerala tendenco, kiun ni devas atenti."}, {"text_idx": "#000044", "text": "La \u2018postkolonia\u2019 situacio naskis i.a. deziron c\u0302e la eksregatoj de la abdikintaj imperioj insiste diri, \u201cPardonu, ni alparolas vin kiuj nun volas komforte kaj unike posedi la anglan, la francan, la hispanan, la portugalan. Ni ne lasos vin en tiu via komforto. Ne vi unike posedas viajn lingvojn. Ankau\u0306 ni kunposedas ilin. Ni insistas ke vi agnosku niajn beletrajn au\u0306torojn kaj niajn intelektulojn apud la viaj. Vi trudis al niaj akademiaj institucioj la hegemonion de viaj lingvoj kaj pensosistemoj. Nun vi ne rajtas diri ke vi reiris hejmen kaj ke ni ne plu g\u0302enu vin. Precize nun ni g\u0302enos vin. Ni frapados je viajn pordojn g\u0302is vi legos niajn au\u0306torojn.\u201d"}, {"text_idx": "#000045", "text": "En lando kiel Barato, tiu postkolonia pensmaniero regas ankau\u0306 c\u0302e intelektuloj kiuj produktas duonon de siaj tekstoj en unu el la dudek tri oficialaj lingvoj (au\u0306 el la centoj da neoficialaj) de nia diversa lando. Tiuj intelektuloj insistas pri la rajto uzi por la cetero de sia verkado kaj parolado la anglan, kaj esti serioze au\u0306dataj \u2013 unuavice de samlandanoj, sed ankau\u0306 de la cetera anglalingva mondo, ec\u0302 de tiuj kiuj sin opinias unikaj mastroj de la lingvo. La perceptojn pri tiu efektivo en Barato au\u0306 Nig\u0302erio au\u0306 Srilanko iom komplikas la fakto ke la angla estas g\u0302enerale mondo-domina lingvo. Sed ankau\u0306 en multaj eksfrancaj, eksportugalaj, ekshispanaj kolonioj la pensuloj insistas kalkulig\u0302i kiel plenrajtaj kunposedantoj de tiuj lingvoj."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Nek la plimulto de la esperantistoj, nek ilia intelekta elito iam trovis tempon por atenti c\u0302i tiun c\u0302iam pli reliefan fenomenon. Manke de funde pridebatita kaj g\u0302enerale akceptita \u2018esperantista linio\u2019 rilate al tiu postkoloniana klopodo renversi la direkton de la imperiaj kulturaj sagoj, bedau\u0306rinde okazas bizaraj miskomprenoj. La plej influaj intelektuloj en Barato, ekzemple, ofte trovas stranga la etoson de la Esperantaj diskutoj kiuj seng\u0302ene akceptas la arkaikan premison ke la portugala apartenus al la portugaloj, la hispana al la hispanoj k.s. \u2013 etoson surdan al la demando kial do la ekskolonianoj sentas bezonon forskui tiun kultur-posedan aplombon kaj komforton c\u0302e la iam mastraj etnoj. En la mala direkto, foje okazas ke novbakitaj kaj relative naivaj esperantistoj en Barato draste mislegas la anglalingve funkciantajn intelektulojn de sia lando kvazau\u0306 ili estus servistoj de la lingva imperiismo de la angla \u2013 kiam fakte ili agrese perfortas la metropolajn normojn en sia uzado de la angla precize por subfosi la kapablon de tiu lingvo simboli la velkintan imperion."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Ni revenu al la imagata japano kiu pilkigus la kapojn de la debatemaj Baghy kaj Kalocsay. Se tia luda kaj tamen seriozintenca objektigo de eu\u0306ropdevenaj realoj ene de la nuna Esperantujo \u2013 kies solidecon kaj bazitecon sur la konstanta sindedic\u0302o de stele fidindaj homoj modele prezentas NDK \u2013 ne memkonscie trovos por nia afero koheran lokon en la pli vasta procezaro lavanganta la kulturajn ekvaciojn sur nia planedo, se ni esperantistoj ne partoprenos aktive tiun kontrau\u0306fluon kontrau\u0306 la iamaj koloniismoj, se mia imagata figuro ludovikito-2 ne scipovos alparoli la filipinan au\u0306 vjetnaman au\u0306 indonezian movadon, tiam ni maltrafos la okazon kiun prezentas al ni la apero de NDK. Per tia maltrafo ni ripetos la eraron kiun ni pro cirkonstancaj faktoroj kulpis en 1974, kiam ni malsukcesis reagi serioze al la publikigo de Esperanto en perspektivo."}, {"text_idx": "#000049", "text": "1. C\u0302i tiu recenzo aperis en Beletra Almanako, 2018, No32, p. 148-154. Ni dankas al la recenzinto kaj al la redakcio pro la afabla permeso represi g\u0302in en La Ondo.\n2. Ivo Lapenna, Ulrich Lins, Tazio Carlevaro (red.) Esperanto en perspektivo: faktoj kaj analizoj pri la internacia lingvo, London / Rotterdam: CED, 1974. Pag\u0302o vi.\n3. La sistema preterlaso de subjektaj pronomoj estas bonvena strategio, anoncita en la prefaco."}, {"text_idx": "#000050", "text": "\u201dNia diligenta kolegaro\u201d estas ne nur strofo el \u201dLa Espero\u201d, sed ankau\u0306 la titolo de diketa konsultlibro redaktita de Halina Gorecka kaj Aleksander Korj\u0302enkov. Lau\u0306 la pritakso de Ziko van Dijk, la libro estas utila ilo, kiu donas rapidan superrigardon pri ducent konataj esperantistoj, ec\u0302 se multaj el la informoj nuntempe same facile troveblas en la reto."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Aperis nova enciklopedio de Esperanto! Ne universala kiel la Enciklopedio de Esperanto el la 1930aj jaroj, kaj ne sistemeca kiel Esperanto en Perspektivo el la 1970aj jaroj, sed kolekto de 200 biografioj pri konataj esperantistoj. La titolo Nia diligenta kolegaro estas sprita referenco al la himno de Esperanto, sed eble ne tute konvena por neu\u0306trala verko, kiu g\u0302i tamen estas."}, {"text_idx": "#000052", "text": "La libro havas du au\u0306torojn, Halina Gorecka kaj Aleksander Korj\u0302enkov. Al ili helpis grupo de Esperanto-esploristoj, inter ili la jam mortinta Detlev Blanke. La grupo konsilis rilate al la elekto de personoj biografiotaj kaj provlegis la tekstojn. Helpis per konsiloj kaj materialoj longa listo da pliaj nuntempaj kolegoj. Tio s\u0302ajnas esti tre tau\u0306ga metodo por plifaciligi la laboron de la paro, kiu tamen zorgis komune pri unueca formato de la biografioj."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Artikolo en Nia diligenta kolegaro havas kutime c\u0302irkau\u0306 tri kolumnojn. Eble ne estis tute nepre komposti la pag\u0302ojn lau\u0306 du kolumnoj, c\u0302ar tio s\u0302ajnas ne vere s\u0302pari multe da spaco. (Iom nekonsekvence, la numerigo bazig\u0302as sur pag\u0302oj, ne kolumnoj.) Artikolo komencig\u0302as per portretfoto kaj \u201epersonaj\u0302oj\u201c, kiel la prononco de la nomo. Sekvas la biografia teksto mem, kaj fine partoj kun la verkoj de la biografiito kaj kun la bibliografio, t.e. la verkoj pri la biografiito."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Pri la enhavo la recenzanto ne volas multe jug\u0302i. G\u0302enerale la artikoloj donas bonan impreson. Tamen, pri kelkaj biografiitoj mi kredas ke mi povas iomete komenti, c\u0302ar mi okupig\u0302is pri ili pro mia disertacio. Lau\u0306 Nia diligenta kolegaro (p. 170), Ivo Lapenna estis atakita unue de \u201cekstreme dekstraj usonaj e-istoj\u201c kaj poste de \u201dorient-eu\u0306ropaj E-gvidantoj\u201d. Sed fakte, la usonano Connor estis patriotisma kaj kontrau\u0306-komunisma, agis au\u0306tokrate kaj kun financaj interesoj, sed li ne estis dekstra ekstremisto kiu ekzemple propagandus la malegalecon de la homoj, rasismon au\u0306 antisemitismon."}, {"text_idx": "#000056", "text": "En la jaro 1974 Lapenna estis kritikata de pluraj flankoj, tute kompreneble pro lia agadmaniero, sed fakte la orient-eu\u0306ropaj Esperanto-funkciuloj subtenis lin dum jardekoj. Bonas, ke la au\u0306toroj mencias la por-sovetian propagandon de Lapenna en 1947, sed la mencio de la festparolado de Wells en 1995, kiam la UEA-prezidanto esprimis \u201dbedau\u0306ron pro atakoj kaj kalumnioj\u201c, kreas ian malekvilibron en la teksto."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Hans Jakob lau\u0306 Nia diligenta kolegaro forlasis UEA en 1934 \u201dsed revenis en 1936, kiam UEA skismig\u0302is\u201c (p. 141). En la artikolo pri Eduard Stettler (p. 267) ni legas ke li tiam \u201dsubtenis\u201c UEA denove. Sed Jakob ne simple \u201drevenis\u201c, kaj Stettler ne simple \u201dsubtenis\u201c \u2013 Jakob kaj Stettler estis tiuj kiuj aktive konspiris kontrau\u0306 UEA kaj kau\u0306zis la skismon mem."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Tiuj c\u0302i rimarkoj ne volas forpreni ion de la grandioza laboro farita por Nia diligenta kolegaro. Sed ili montras la limitecon de tiaj verkoj. Ilia utilo estas la rapida superrigardo, kiel unua pas\u0302o al plia lernado."}, {"text_idx": "#000063", "text": "\u2013 Jes: Nia diligenta kolegaro."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Fredo dau\u0306rigis: \u00abLa Esperanto-Movado ne povus funkcii danke al nur 76 vivantaj diligentuloj. Ekzistas almenau\u0306 6000 homoj en la mondo kiuj estas diligentaj esperantistoj. Aliflanke, kiel mortintaj homoj povus esti \u00abdiligentaj\u00bb. La titolo de tiu c\u0302i libro estas kortus\u0302a, sed misgvida. Ne sufic\u0302as esti \u00abdiligenta\u00bb kolego por enesti la libron, oni devas esti ankau\u0306 tre konata. Sed ne nur tiuj, kiuj scias sin reklami, apartenas al \u00abnia diligenta kolegaro\u00bb. Mi volus koni la kriteriojn lau\u0306 kiuj la au\u0306toroj elektis la famulojn \u2013 dutrione jam mortintajn \u2013 kiuj indas pavi en nia ducentopa diligenta kolegaro\u00bb."}, {"text_idx": "#000075", "text": "\u00abni konsentis nek kun paroh\u0302ismaj ideoj \u00abeternigi nian karmemoran klubestron\u00bb, nek kun \u00abreprezenta principo\u00bb, lau\u0306 kiu c\u0302iu lando havu en la libro almenau\u0306 unu sian anon. Ni ne cedis ankau\u0306 al la argumentoj de la \u00abpolitika g\u0302usteco\u00bb, pledintaj por pli da virinoj, junuloj, afrikanoj k. s. La c\u0302efa kriterio estis kaj restis nur la graveco de la kontribuo de c\u0302iu konkreta persono, sendepende de ties nacia kaj seksa apartenoj. Pro tio en NDK3 plej multas eu\u0306ropaj viroj, kiuj dum la unua jarcento de Esperanto disvastigis la lingvon kaj ric\u0302igis ties aplikadon en diversaj sferoj de la homa vivo."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Fine, estis verkitaj 231 biografioj, kaj ni jam pensis pri 250, sed post konsultoj kun Detlev Blanke, kiu g\u0302is sia neatendita morto kuratoris nian projekton flanke de CED4, ni decidis redukti la nombron al 200. C\u0302irkau\u0306 dek artikoloj, malgrau\u0306 persista serc\u0302ado, malhavis esencajn biografiajn faktojn, kaj pro tio ni devis forigi la tekstojn pri, interalie, Veselin Damjanov kaj Paul Hu\u0308bner. C\u0302e plia reduktado rimarkinde perdis, interalie, Francio kaj Hungario, kiuj ankau\u0306 post tiu redukto estas plu elstare reprezentitaj en NDK.\u00bb (p. 4)"}, {"text_idx": "#000078", "text": "\u00abLa c\u0302efa kriterio estis kaj restis nur la graveco de la kontribuo de c\u0302iu konkreta persono, sendepende de ties nacia kaj seksa apartenoj.\u00bb"}, {"text_idx": "#000079", "text": "Mi aldonis: \u00abNe forgesu tamen la subtitolon: Biografioj de 200 eminentaj esperantistoj.\u00bb"}, {"text_idx": "#000080", "text": "Fredo plu grumblis: \u00abMi ne forgesas g\u0302in, c\u0302ar g\u0302i estas la vera titolo de la libro. Por mi nia diligenta kolegaro estas la miloj da honestaj esperantistoj vivantaj kaj dedic\u0302antaj sian libertempon al Esperanto. Sen ili tute ne ekzistus \u00abeminentaj esperantistoj\u00bb. Iliajn biografiojn mi volus legi.\u00bb"}, {"text_idx": "#000081", "text": "Eriko intervenis kun sia kutima teknikista precizeco: \u00abTia libro ne estus eldonebla. En Nia diligenta kolegaro estas 302 pag\u0302oj dedic\u0302itaj al biografioj. La libro kiun vi revas havus almenau\u0306 25-oble 302, tio estas 7550 pag\u0302ojn. G\u0302i kostus c\u0302irkau\u0306 750 eu\u0306rojn. Kiu g\u0302in ac\u0302etus? Kiel vi kunigus la informaj\u0302ojn? Kiel vi kontrolus ilian verecon? La esperantologoj nur perdig\u0302us en la fatraso de 5000 biografioj, c\u0302ar niaj 5000 kolegoj \u2013 ec\u0302 se ili estas egale \u00abdiligentaj\u00bb \u2013 ne estas egale talentaj kaj ne atingis samajn rezultojn kiel la specimena 200-opo. Tiu c\u0302i libro ja estas utila nur tia kia g\u0302i estas. G\u0302i ja estas modernigita formo de Enciklopedio de Esperanto, eldonita en 1933, kiu nun enhavas biografiojn nur de mortintoj. Mi admiras la sobran precizecon de la biografioj en Nia diligenta kolegaro. Tiu c\u0302i libro estas fidinda. G\u0302i enhavas apendice 10 suplementojn inter kiuj mi notas la liston de OSIEK-premiitoj. Nur unu gravan mankon mi konstatas: g\u0302i ne havas lau\u0306teman indekson. Se mi volus trovi tiujn eminentulojn, kiuj estis, au\u0306 estas, ekzemple, ing\u0302enieroj, mi devus tralegi la tutan volumon. Same, se mi volus trovi la nomon de la au\u0306toro de iu verkaj\u0302o au\u0306 la fondinton de iu institucio.\u00bb"}, {"text_idx": "#000083", "text": "\u00abTute ne. Ekzistas nun tre efikaj komputilaj programoj por elfari tiaj\u0302ojn\u00bb, venis la respondo. En Historio de la esperanta literaturo ekzistas indekso de temoj; ankau\u0306 en la eldono de 1979 de Enciklopedio de Esperanto. Miaopinie, c\u0302i tipaj libroj ne estas kompletaj sen indekso de temoj. Estus ec\u0302 pli bone, ke aldone ekzistu indeksoj de geografiaj nomoj, de personoj, de verkotitoloj ktp.\u00bb"}, {"text_idx": "#000084", "text": "\u00abIndeksoj do ne ekzistas en tiu c\u0302i eldono de Nia diligenta kolegaro; eble ili aperos en venontaj eldonoj\u00bb, konstatis Fredo, \u00absed tio c\u0302i estas relative malgrava, c\u0302ar la volumo ne estas tro granda; 300 pag\u0302ojn oni trafoliumas rapide. La c\u0302efa valoro de la libro konsistas en la g\u0302usteco de la donitaj\u0302oj enhavataj. Eriko, vi j\u0302us diris, ke la libro estas fidinda. Kiel vi povas certi pri tio?\u00bb"}, {"text_idx": "#000086", "text": "La kunveno finig\u0302is. Veturinte hejmen, en la au\u0306to, mi pensis pri la formika laboro de Halina Gorecka kaj Aleksander Korj\u0302enkov. Libro estas bona kiam g\u0302ia enhavo bonas. La klubanoj fakte nenion riproc\u0302is pri la enhavo, kiun ili apenau\u0306 konis. Nur pri la mankoj ili babilis. Ili ne povis konstati la admirindan unuecon donitan al la enciklopedieto per la sama strukturo de c\u0302iuj 200 artikoloj. Tia strukturo ebligas la pliric\u0302igon de c\u0302iu nova eldono. Iom post iom Nia diligenta kolegaro farig\u0302os la c\u0302iam g\u0302isdata Enciklopedio de Esperanto, pri kiu ni c\u0302iuj revadas."}]