[{"text_idx": "#000001", "text": "Ne rekomendata por dividataj komputiloj\nC\u0302u vi forgesis vian pasvorton?"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Kiel transvivigi Esperanton en Sovetunio"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Inter la du mondmilitoj, en neniu lando Esperanto havis tiel grandan movadon kiel en Sovetunio. La gvidanto de la sovetia movado dum preskau\u0306 du jardekoj estis homo, kiun la hungara poeto Ka\u0301lma\u0301n Kalocsay iom moke, tamen samtempe kun respekto, nomis rug\u0302a-verda car\u2018 (caro)."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ernest Drezen naskig\u0302is en 1899 en bonstata familio en Latvio (kiu tiam apartenis al la Cara Imperio) kaj studis en la Teknika Instituto de Peterburgo. Tie, frue en 1915, li fondis Esperanto-grupon kaj komencis kolekti librojn pri lingvo-projektoj. Tiuj libroj formis la bazon por grandega biblioteko kaj dumviva scienca okupig\u0302o."}, {"text_idx": "#000009", "text": "La soldatig\u0302o en 1916 kondukis lin al servado en la Rug\u0302a Armeo. Ekde 1921 li laboris en Moskvo. Li okupig\u0302is pri labor-organizado kaj komunikado \u2013 fakoj, kiuj tre gravis por la modernig\u0302ema sovetia s\u0302tato, en kiu Drezen esperis profesie progresi."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Gajnis ankau\u0306 la Esperanto-movado, kiu en la dudekaj kaj tridekaj jaroj bone evoluis kaj g\u0302uis iom da oficiala subteno. Kiel g\u0302enerala sekretario de la nove fondita Sovetrespublikara Esperantista Unio (SEU), li ekde 1921 devis batali samtempe kontrau\u0306 anarkiistoj kaj \u201cneu\u0306traluloj\u201d. Li partoprenis en pluraj kongresoj de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT), ankau\u0306 en la Universala Kongreso en Danzig (1927). Kongresanoj mire rimarkis, ke la sovetia alt-rangulo vojag\u0302as, elegante vestita, en unua-klasa vagono."}, {"text_idx": "#000012", "text": "En 1931 aperis la Esperanta eldono de lia c\u0302efverko Historio de la Mondolingvo. Lia biografio de Zamenhof (1929) montras, ke Drezen estis profunde ligita al Esperanto, sed ankau\u0306 sentis bezonon c\u0302iam denove emfazi sian lojalecon al la reganta sistemo."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ekde 1932 c\u0302iam pli da kontrau\u0306diroj g\u0302enis la agadon de SEU. La ideo de monda revolucio helpis la disvastigon de Esperanto, sed ekde la fino de la dudekaj jaroj SEU koliziis kun novaj politikaj prioritatoj. Drezen dau\u0306re luktis por savi sian organizaj\u0302on. Ke la fortostrec\u0302oj multe afliktis lin, li malkas\u0302is unufoje: en 1929, dum kongreso de SAT en Leipzig, li emocie deklaris, ke li c\u0302iam estas \u201cpli malbona komunisto ol bona esperantisto\u201d kaj tial deziras dau\u0306rigi la kunlaboron kun SAT. Tamen post sepjara kunlaboro SEU devis rompi la rilatojn kun SAT."}, {"text_idx": "#000014", "text": "En 1932 Drezen neatendite deklaris, ke pro la postuloj de socialisma konstruado ne eblas trorapidigi la kreskon de la Esperanto-movado. Poste, same subite, li parolis (en 1936) pri s\u0302anco, ke SEU povos alig\u0302i al la neu\u0306trala Universala Esperanto-Asocio (UEA). Samtempe li c\u0302esis uzi energion por teoriaj prezentoj de la lingva estonteco en tutmonda komunisma socio. Li deklaris, ke Esperanto, elprovata en la multlingva Sovetunio, povas kontribui al egal-rajta florado de c\u0302iuj lingvoj. Ankau\u0306 tio tamen ne kreis inter la s\u0302tataj gvidantoj pli da simpatio por Esperanto. Drezen tiam transiris de la c\u0302iama politika zigzagado al temo, kiu lin kiel scienciston delonge interesis: la laboro pri internacia scienc-teknika vortaro bazita sur Esperanto."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Meze de tiuj esperoj komencig\u0302is la malliberigado de malnovaj revoluciuloj, altrangaj militistoj, famaj verkistoj kaj de tute nekonataj homoj, inter ili esperantistoj. Plene konfuzita, Drezen en au\u0306gusto 1936 demetis sian oficon en SEU. La 17an de aprilo 1937 li estis arestita pro \u201cspionado\u201d kaj \u201cterorismo\u201d. Fine de majo 1937 ankau\u0306 lia edzino, Elena Sazonova, estis malliberigita. La polico jam en 1932 klopodis gajni s\u0302in por kunlaboro. Tion s\u0302i malkas\u0302is al la edzo. En sesmonata esplor-demandado s\u0302i kurag\u0302e defendis lin. Post arang\u0302ita proceso Drezen estis mortpafita la 27an de oktobro 1937, Elena kelkajn tagojn poste. Iliaj korpaj restaj\u0302oj estas enterigitaj en du malsamaj lokoj en Moskvo. En majo 1957 la post-Stalina registaro deklaris Drezen senkulpa, simila deklaro pri Elena venis nur en januaro 1990."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Ulrich Lins estas germana historiisto. Li verkis la libron La dang\u0302era lingvo, kiu temas pri persekutoj kontrau\u0306 Esperanto precipe en Germanujo kaj Sovetunio."}, {"text_idx": "#000018", "text": "alig\u0302i: aldonig\u0302i, almetig\u0302i, membrig\u0302i, apartenig\u0302i al, ig\u0302i partoprenanto en io.\nanarkiisto: proponanto de socia kaj politika sistemo, kiu kontrau\u0306as c\u0302ian s\u0302tatan regadon, kaj proponas memregatan socion surbaze de libervola kunlaborado.\naresti: kapti homon, kiu agis kontrau\u0306leg\u0302e, kaj teni lin au\u0306 s\u0302in c\u0302e policejo au\u0306 en malliberejo.\narmeo: la tuta militistaro de s\u0302tato."}, {"text_idx": "#000024", "text": "\"Post arang\u0302ita proceso Drezen estis mortpafita la 27an de oktobro 1937, Elena kelkajn tagojn poste.\""}, {"text_idx": "#000029", "text": "La plena historio de Esperanto en Sovetunio kaj la tragedia historio de Drezen mem aperas en La dang\u0302era lingvo. G\u0302i estas ekstreme interesa kaj leginda libro - tamen necesas alta nivelo de Esperanto por legi g\u0302in!"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Jen kio okazas en totalisma reg\u0302imo ."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Estas permesate nur 75 emog\u0302ioj."}]