[{"text_idx": "#000002", "text": "Informfolio verdaj vojoj.pdf (857 kB)(295 kb) : pri origino kaj celo, ecoj, feriado, s\u0302losilvorte, libera esperanto-lernolibro en la angla kaj franca + ligoj. Eldono de Esperanta Naturamikaro."}, {"text_idx": "#000008", "text": "C\u0302u lastatempaj ekstremaj okazaj\u0302oj okazintus se atmosfera karbondioksido restintus sur g\u0302ia antau\u0306industria nivelo? La konvena respondo estas \"preskau\u0306 certe ne\" - James Hansen - ( - )"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Por protekti la klimaton, ni devas c\u0302i tie kaj nun fari aferojn kiujn eble nur post pli ol 50 jaroj povas esti de decida graveco por infanoj ja la alia flanko de la mondo. Tamen multaj reagas indiferente se ili mem ne estas rekte trafitaj. Kion faras vi ? C\u0302u vi pretas forlasi vian propran komfortzonon ? C\u0302u vi mang\u0302as malpli da viandon ? c\u0302u vi malpli uzas au\u0306ton ? Au\u0306toj pli grandaj kaj pli multaj estas en multaj landoj zorgiga fenomeno. Ni c\u0302iuj respondecas kaj venos tago ke ni ne plu povos fari aliel ol pensi kaj agi malsimile de hodiau\u0306. Grandaj landoj devos havi pli da atenton por la malfortaj landoj kiuj plejofte estas unue rekte trafitaj de la klimata varmig\u0302o, c\u0302ar la sekvoj de la s\u0302ang\u0302anta klimato estas precipe percepteblaj en la plej malric\u0302aj landoj (ekzemple Banglades\u0302o, Ekvadoro, Etiopio). Tie kamparanoj perdas ilian agrikulturan teron kaj la aliron al akvo kaj c\u0302ar ne plu estas veraj 'sezonoj' la rikoltoj farig\u0302as pli problememaj."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Ne certas cent elcente ke la ekstremaj verterfenomenoj estas ligitaj al la klimats\u0302ang\u0302ig\u0302o (aliaj faktoroj ja ankau\u0306 povus ludi rolon) sed ja certas multe pli la ekstremaj veterstatoj. Vere ne alloga estonto kiam en dek au\u0306 dudek jaroj, kiam ni estos kun pli ol ok miliardoj da teranoj kaj la produktado de mang\u0302ag\u0302oj kaj varoj renkontus problemojn."}, {"text_idx": "#000012", "text": "C\u0302u la klimatopinto en Durban fiaskis ?"}, {"text_idx": "#000013", "text": "La ekzistanta, leg\u0302deviga, Kioto-protokolo pludau\u0306ros g\u0302is 2015 nur kun la eu\u0306ropaj landoj (respondecaj por nur 10% de la mondaj eligoj) , sen Japanio, Rusio kaj Kanado, Usono kaj gravaj kreskolandoj kiel ekzemple Hindio kaj C\u0302inio, kiuj ne engag\u0302as sin por \u2018deviga\u2019 klimatkonvencio. C\u0302iuj 193 landoj subskribis konsenton ke ili antau\u0306 2015 volas krei libervolan juran kadron por efektivigi divigajn CO2-malpliigocelojn ekde 2020, por finfine, kvankam malfrue, estri la klimatvarmig\u0302on."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Pozitiva estas ke ekvojus verda helpfonduso por la evolulandoj. Eu\u0306ropaj landoj teknologie kunlaborus kun Brazilo, C\u0302inio, Hindio, Meksiko, Suda Afriko por la malpliigo de karbonoksido. La venonta diplomatia kunveno pri la klimato estos en Kataro. Intertempe la Eu\u0306ropa Komisono prezentis raporton por enkonduki en la EU antau\u0306 2050 'novan energiomodelon' por redukti la CO2-elj\u0302eton kun minimume 80% (jes 80) ebligante stabiligi la energiokostojn post 2030 se la EU investas sufic\u0302e en dau\u0306rigebla, senkarbona energiosistemo."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Intertempe senhalte timige kreskas la CO2-eligado jaron post jaro kaj oni alprokismag\u0302os vers\u0302ajne pluvarmig\u0302on g\u0302is 3\u00b0C, la kritika sojlo kiu provokus disastrojn kun sekvoj kiel manko de trinkavo, malsukcesontaj rikoltoj, inundoj kaj miljonoj da klimatrifug\u0302ontoj. Kun pluvarmig\u0302o inter 3,5\u00b0C kaj 4\u00b0C la varmig\u0302o ec\u0302 rapidig\u0302os kaj atingos nereverseblan turnopunkton. Nepre spektinda tiurilate estas la alvoko sur YouTube de mondfama ekonomo Jeremy Rifkin. Eble vi ankau\u0306 au\u0306kultu jenan kanzonon 'KATASTROFO', c\u0302ar karmemora flandra kantisto Louis Neefs g\u0302uste per sia kanzono 'De wereld moet nog een eeuwigheid mee' (La mondo pludau\u0306ru ankorau\u0306 eterne) jam antau\u0306 jardekoj rememorigis pri tiu grava tasko."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Restas dubinda kredi ke la klimatoproblemaro solvig\u0302os nur per teoria argumentaro ec\u0302 se 100% pruvita. En Siberio fakuloj importis boacojn kiuj enpas\u0302as la neg\u0302on (plejstocena parko **, ruse: \u043f\u043b\u0435\u0438\u0306\u0441\u0442\u043e\u0446\u0435\u043d\u043e\u0432\u044b\u0438\u0306 \u043f\u0430\u0440\u043a) kaj kiu etskale montris ke tiele elbas stabiligi la degelon de la permafrosto* kiu kau\u0306zas metangasojn dudekoble pli fortaj ol CO2, do vera karbonbombo super grandega teritorio inter la nordoriento de Siberio g\u0302is Alasko !"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Necesas precipe entuziasmigaj projektoj por renovigebla energio, por rearbigo kaj por pli bona akvomastrumado, kiuj kontrau\u0306batalas antau\u0306jug\u0302ojn kiel la pretendo ke la lukto kontrau\u0306 klimata s\u0302ang\u0302ig\u0302o estas \u2018multekosta\u201d en malsekuraj tempoj. Bonaj ekzemploj : mem kreskigi arbojn, lokaj komunumoj en malric\u0302aj landoj kun multe da spaco kiuj inters\u0302ang\u0302as arbojn kontrau\u0306 \u201ckarbonkreditojn\u201d, kiuj rajtigas ilin al konstrumaterialoj, nutraj\u0302oj, aliro al instruado. Tiaj projektoj stimulas pozitive rilati al la klimatproblemaro samtempe plibonigante ilian vivkvaliton kaj kreante \u201carbo-entreprenemon\u201d."}, {"text_idx": "#000019", "text": "La sekvoj de la tutmonda varmig\u0302o influas multajn fakojn kaj klimatprotekto postulas klopodojn, kiuj lau\u0306 diversaj vidpunktoj estas diverse taksataj. La espoloroj pri la tutmonda varmig\u0302o estas do rigardataj kritike, kaj diversaj flankoj riproc\u0302as au\u0306 maltroigon au\u0306 troigon."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Lau\u0306 la septikuloj ne estas pruvata ke la CO2-kresko estigos fortan klimatan varmig\u0302on au\u0306 kondukos al klimata katastrofo. Ili trovas ke politikistoj kaj influgrupoj devos rapide konscii ke la nuna klimata politiko trovig\u0302as tute sur senelira vojo. La ellaso de CO2 ne estas la nura maniero lau\u0306 kiu homoj influas la klimaton: estas ankau\u0306 aerosoloj, estas grunderozio, grandskala uzo de arta sterko, la rolo de fulgo, ..."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Sciencistoj jam depost la sepdekaj jaroj (Klubo de Romo) avertas por la dang\u0302eraj sekvoj de klimata s\u0302ang\u0302ig\u0302o kaj intertempe nenio estas aingita por redukti la forecejajn ellasojn. Pozitiva estas ke ekvojus verda helpfonduso por la evolulandoj. Eu\u0306ropaj landoj teknologie kunlaborus kun Brazilo, C\u0302inio, Hindio, Meksiko, Suda Afriko por la malpliigo de karbonoksido. La venonta diplomatia kunveno pri la klimato estos en Kataro. Intertempe la Eu\u0306ropa Komisono prezentis raporton por enkonduki en la EU antau\u0306 2050 'novan energiomodelon' por redukti la Pozitiva estas ke ekvojus verda helpfonduso por la evolulandoj. Eu\u0306ropaj landoj teknologie kunlaborus kun Brazilo, C\u0302inio, Hindio, Meksiko, Suda Afriko por la malpliigo de karbonoksido. La venonta diplomatia kunveno pri la klimato estos en Kataro. Intertempe la Eu\u0306ropa Komisono prezentis raporton por enkonduki en la EU antau\u0306 2050 'novan energiomodelon' por redukti la CO2-elj\u0302eton kun minimume 80% (jes 80) ebligante stabiligi la energiokostojn post 2030 se la EU investas sufic\u0302e en dau\u0306rigebla, senkarbona energiosistemo.-elj\u0302eton kun minimume 80% (jes 80) ebligante stabiligi la energiokostojn post 2030 se la EU investas sufic\u0302e en dau\u0306rigebla, senkarbona energiosistemo.-ellason, ne pro malpreteco de registaroj kaj dubosemantaj skeptikuloj, sed c\u0302ar la komerco en ellasorajtoj estas tute sentau\u0306ga por redukti la CO2-elj\u0302etojn. CO2-politiko ne estas la sama kiel klimata politiko: adaptado al la ebla klimata efiko estas preferebla al CO2-reduktado (mildigo)."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Se ni deziras draste redukti la CO2-elj\u0302eton tiam necesas senprecedenca energia revolucio (legu: novajn malmultekostajn energioteknikojn kiuj liberigas malpli da karbondioksidon) c\u0302ar ekzistantaj verdaj teknologioj (suno-energio, biomaso, vento-energio...) estas tute neadekvataj. Samtempe la tutmonda ekonomio devus malkarbonig\u0302i pere de karbona imposto por la firmaoj kiuj produktas fosiliajn brulaj\u0302ojn. Tiu c\u0302i mono la registaroj tiam devus investi en energio-E&D*** dum ili mem ankau\u0306 farig\u0302u konsumantoj de tiuj c\u0302i novaj energiofontoj (Hartwell paper)."}, {"text_idx": "#000023", "text": "* Permafrosto : dau\u0306ra frostita subtero, precipe en Rusio kaj Kanado."}, {"text_idx": "#000024", "text": "** La celo de Plejstocena Parko estas rekrei la antikvajn tajgojn/tundroherbejojn kiuj estis g\u0302eneraligitaj en la regiono dum la lasta glaciepoko. La centra koncepto estas ke bestoj, pli ol temperaturo, konservis tiun ekosistemon."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Klimata s\u0302ang\u0302ig\u0302o trafas araban mondon"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Katastrofa situacio pro inundo en Pakistano"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Tuvalo : antau\u0306en al senkarbona energio"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Terura situacio pro inundoj en suda Brazilo"}]