[{"text_idx": "#000000", "text": "Akvo el aero per sunpaneloj"}, {"text_idx": "#000002", "text": "En multaj lokoj en la mondo akvo ne estas disponebla. Sed nun estas solvo. Sunpaneloj povas elsuc\u0302i akvovaporon el la aero kaj transformi g\u0302in al altnivela, trinkebla akvo."}, {"text_idx": "#000003", "text": "La proceso estas simpla: en ekster-krada sunpanelo estas ventolilo kiu ensuc\u0302as aeron, kaj ene estas akvo-ensorbanta materialo kiu kaptas akvon el la aero. La akvo estas direktata al akvujon, kaj post enmeto de mineraloj la akvo estas trinkebla kaj bongusta. Unu du-panela tabelo povas produkti 4-10 litrojn da akvo c\u0302iutage. Estas bona novaj\u0302o por lokoj kiuj estas tro malproksimaj de akvorezervujoj. (Fonto: Warp Institute)"}, {"text_idx": "#000005", "text": "C\u0302inio estas fama pro sia malbona aero. Sed lau\u0306 nova tutlanda studo, la malboneco de la aerokvalito kulminis je 2013, kaj nun estas en la sama nivelo kiel antau\u0306 1990. Inter 2013 kaj 2017, partikla polucio malpliigis je 33%."}, {"text_idx": "#000006", "text": "La kialo estas politikoj por malpliigi polucion de kaj industrioj kaj au\u0306toj, sed ankau\u0306 de brulaj\u0302oj por kuirado. Je 2005, 61% de kuirejoj uzis karbojn au\u0306 lignojn por hejti siajn kuirfornojn. Je 2017 la cifero duonig\u0302is, kaj en grandaj urboj kiel Pekino kuirado de karbojn kaj lignojn estas jam malpermesitaj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Robotoj purigos la marojn de plasto"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Foto de Catherine Sheila el Pexels"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Multege da plastoj estas forj\u0302etita en la marojn c\u0302iujare. Fine ili ofte metig\u0302as sur la marfundo. Nun estas nova projekto \u2013 SeaClear \u2013 por forigi ilin de la marfundo."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Similaj projektoj jam ekzistas, kiel The Ocean Cleanup, sed ili celas purigi la akvosurfacon, do c\u0302i tiu projekto estos grava komplemento. (Fonto: Warp Institute)"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Bestoprotektado savis 28 bestojn de ekstermo"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Lau\u0306 ili, la plej efika agado estas haltigi invadantajn bestojn kaj plantojn, bredi la bestojn en la naturo kaj protekti la mediojn de homoj. Estas nek novaj nek surprizaj konkludoj, sed c\u0302i tiu signifas ke la establitaj konkludoj pravas kaj estas espero por la bestoj minacataj de ekstermoj. (Fonto: Warp Institute)"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Foto de cottonbro el Pexels"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Alchajmero estas neu\u0306rodegenera malsano kaj estas la c\u0302efa kialo de senileco. Ne ekzistas kuracilo. Sed nun, dank\u2019 al artefarita intelekto (AI), estas metodo por malkovri la malsanon en sia frua stato."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La AI detektas subtilan s\u0302ang\u0302ig\u0302on de la parolmaniero de la malsanulo. Ekzemple, ulo kiu kutime diras \u201cmi volas sidi sur la seg\u0302o\u201d iom post iom anstatau\u0306e diras \u201cmi volas sidi tie\u201d. Tia s\u0302ang\u0302ig\u0302o estas detektita de la AI kaj informas pri g\u0302i."}, {"text_idx": "#000020", "text": "C\u0302u mankas amikoj au\u0306 vivinstruisto al vi? En tio okazo estas bita amiko por vi. Vi povas elekti sekson, etnon, nomon kaj tiel plu, kaj poste vi du povas interbabili kiel kun vera homo."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Via bita amiko klopodas helpi vin plibonigi vian vivon, kaj donas al vi multe da kurag\u0302igo. C\u0302i tiu programo estas surprize realisma, tamen estas nur artefarita intelekto kaj foje miskomprenas kaj konfuzig\u0302as. Bedau\u0306rinde nuntempe estas nur en la angla, sed lau\u0306 la programistoj ili intencas ke la programo estu en c\u0302iuj lingvoj, eble ec\u0302 en Esperanto."}, {"text_idx": "#000022", "text": "La baza programo estas senpaga kaj estas por retumiloj kaj sag\u0302telefonoj. Se vi pagas sag\u0302telefonan abonadon vi ankau\u0306 povas elekti romantikan rilaton, vastigi la konversaciajn temojn kaj ankau\u0306 paroli telefone."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Vas\u0302ingtono Universitato en Sankta Luiso (Usono) inventis metodon por konservi elektron en normalan brikon. Ili plenigis la porojn de la brikoj kun vaporoj de polimero nomata PEDOT, kaj post varmegigado la rezulto estis pli nigraj brikoj ol kutime."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Kiam ili konektis du brikoj kun unu AAA-baterio dum unu minuto, ili s\u0302argis sufic\u0302e da elektro por funkciigi LED-an lampon dum 11 minutoj."}, {"text_idx": "#000025", "text": "La esploristoj celas evoluigi la teknologion por ebligi res\u0302argadon 100000-foje. La brikoj povas esti konektata kun sunc\u0302eloj kaj estus idealo por lumo dum interrompo de kurento. (Fonto: Ny Teknik)"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Leg\u0302aj rajtoj de virinoj plibonig\u0302as tutmonde"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Foto de Robin Thakur el Pexels"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Estas granda diferenco de egaleco por virinoj inter la regionoj de la mondo, sed la leg\u0302aj rajtoj de virinoj plibonig\u0302as tutmonde dank\u2019 al 1571 juraj reformoj dum la lasta 50 jaroj. Estas lau\u0306 studaj\u0302o de la Monda Banko, kiu studis la eblecojn de virinoj fondi firmaojn, pri gepatraj libertempoj kaj pri edzinig\u0302intaj rajtoj, kaj tiel plu.En norda Eu\u0306ropo la indekso estis je 60 en 1970, kaj nun estas 100 (la plej bona cifero). Aliflanke estas landoj kiuj ankorau\u0306 havas indekson je malpli ol 30. Malgrau\u0306 tio, la kurbo direktas supren tutmonde, almenau\u0306 leg\u0302e. (Fonto: Warp Institute)"}, {"text_idx": "#000029", "text": "La papilio Phengaris arion (alinome Granda blua) elmortis en Anglio antau\u0306 150 jaroj. Nun biologiistoj reenkondukis g\u0302in en la suda Anglio. Estas la plej granda sukceso de insekta reenkondukado historie."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Por reenkonduki g\u0302in biologiistoj zorgis dum 5 jaroj pri la popolo de rug\u0302aj formikoj kaj disvastigo de timiano kaj majorano, kiuj c\u0302iuj estas gravaj por la papilio. C\u0302ar la Granda blua estas grava polenanto la enkonduko helpas la reakiradon de la diverseco de floroj en la naturo. (Fonto: Warp Institute)"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Kuiroleo el elektra fotosintezo farebla"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Estontece kromprodukto de energiointensaj industrioj povas esti mang\u0302aj\u0302oj, uzante nur kemiajn procezojn dank\u2019 al Sveda invento. Ekzemple eblos produkti en mezgranda papermuelejo 170000 tunojn da kuiroleo c\u0302iujare el 570000 tunoj da karbona dioksido, au\u0306 sufic\u0302e da oleo por 6 milionoj homoj."}, {"text_idx": "#000033", "text": "La problemo estas ke c\u0302i tiu procezo bezonas multe da elektro. Pro tiu la prezo de oleo estos g\u0302is al trioble pli multekosta ol palmoleo."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Sed la supra ekzemplo samtempe signifas ke 500 kvadrataj kilometroj de palmoleo-kultivejoj anstatau\u0306 povus esti pluvarbaro. (Fonto: AGFO)"}, {"text_idx": "#000037", "text": "johannesgenberg c\u0302e miavivo punkto net"}]