[{"text_idx": "#000000", "text": "C\u0302u vi vidas c\u0302iujn lingvojn supre de la pag\u0302o ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por c\u0302iuj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Arto kaj kulturoBona novaj\u0302oCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFres\u0302a Novaj\u0302oHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndig\u0302enojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj j\u0302urnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraj\u0302oParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifug\u0302intojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuig\u0302itaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojag\u0302o"}, {"text_idx": "#000004", "text": "2020: La jaro de feminismaj luktoj kaj politika rezisto en Latinameriko"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Foto de protesto okazinta en la jaro 2020 en Placo de la Digneco (Santiago, C\u0302ilio) de Paulo Slachevsky, uzata kun permeso (CC BY-NC-SA 2.0)."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Kaj por Latinameriko kaj por Karibio, la jaro 2020 estis markita de la rolo de feminismaj kaj sociaj movadoj, kiuj helpis en la realigo de grandegaj politikaj s\u0302ang\u0302oj, malgrau\u0306 la kreskanta atentokapta esto de la pandemio KOVIM-19 en la amaskomunikiloj, kiu ig\u0302is tutmonda zorgo."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Dum la jaro en kiu la malkrimigo de marih\u0302uano kaj la debatoj pri la lotumado de la prezidenta aviadilo estis konversaciaj temoj, ankau\u0306 kaptis la atenton feminismo kaj la tiel perceptita \u201ckontrau\u0306-feminismo\u201d de la meksika registaro. En marto, okazis protesto kontrau\u0306 la averag\u0302a kvanto de 10,5 femicidoj potage en Meksiko. Poste venis pliaj protestoj serc\u0302antaj justecon por individuaj kazoj, inkluzive de tiuj de Ingrid Escamilla, Fatima Aldrighett kaj Jessica Gonza\u0301lez Villasen\u0303or."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Malgrau\u0306 la politika subpremado dum protestoj en la meksika urbo Cancu\u0301n, la kampanjo donis kiel frukton la enkondukon de la Leg\u0302o Olympia, kiu punas retan turmentadon [eo] kontrau\u0306 virinoj, la iniciaton de la Leg\u0302o Ingrid kontrau\u0306 la disvastigo de bildoj de viktimoj de krimoj, la publikan registron de seksaj ofendintoj en la meksika c\u0302efurbo, kaj la amnestian leg\u0302on pri abortigo."}, {"text_idx": "#000010", "text": "En Argentino evidentig\u0302is granda kresko de denuncoj pri genra perforto kaj pederastaj trompoj, au\u0306 grooming [en], dum la kvaranteno pro KOVIM-19."}, {"text_idx": "#000011", "text": "La leg\u0302o-projekto pri leg\u0302igo de abortigo promesita de la registaro en marto de 2020 pau\u0306zis."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Dum la enfermig\u0302o kaj fronte al dekomenca retropas\u0302o, la grupoj en sociaj retoj ludis s\u0302losilan rolon en la plifortigo de la virinaj subtenretoj. Oni organizis protestojn kontrau\u0306 la alarmiga kresko de femicidoj dum la pandemio. Tviteraj pepoj fare de la civitana organizaj\u0302o Ni Una Menos (en esperanto, lau\u0306vorte: \u201cec\u0302 ne unu [virino] malpli\u201d) mobilizis aktivulojn, el kiuj miloj partoprenis virtualan manifestacion, kie ili svingis verdkolorajn koltukojn (tio estas la simbola koloro de la protestoj) por postuli ke la argentina registaro urg\u0302e aprobu la leg\u0302on pri libervola abortigo."}, {"text_idx": "#000014", "text": "En Venezuelo, feministoj uzis Vacapon por dau\u0306re subteni virinojn kaj por okazigi virtualajn prelegojn pri feminismo. Dume, en Nikaragvo feministaj grupoj denuncis la neglekton kaj mankon de justeco por viktimoj de genra perforto kaj por iliaj familioj."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Januare, antau\u0306 la alveno de KOVIM-19 al Trinidado kaj Tobago, okazis publika ceremonio por omag\u0302i la viktimojn de femicido. Civitanoj postulis efikajn agadojn de la s\u0302tato por protekti virinojn kaj knabinojn. En marto, post alia femicida kazo, retuzantoj rimarkigis la rilaton inter genra perforto kaj mistraktado de infanoj, c\u0302efe en okazoj kiam kunestis kaj limigoj pro la pandemio kaj kresko de hejma perforto."}, {"text_idx": "#000016", "text": "En decembro, kiam la j\u0302urnaloj raportis pri la femicidoj de junag\u0302a patrino [en] kaj adoleskanto [en], tiam uzantoj de sociaj retoj montris sin teditaj pro la dau\u0306ra rakonto pri tio ke virinoj \u201cdevus zorgi pri si mem\u201d. La uzantoj do argumentis ke pli bone estus se la fokuso kaj respondeco estus forigitaj de virinoj kaj direktitaj reen [en] al la agresinto."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Muntado de bildoj pri \u201cDi\u0301a Naranja\u201d (Orang\u0302a Tago) por protesti kontrau\u0306 perforto kontrau\u0306 virinoj en Puerto Pri\u0301ncipe, la 25-an de januaro 2020. Fotoj faritaj de Womantra, uzataj kun permeso."}, {"text_idx": "#000019", "text": "La plej granda s\u0302ang\u0302o en la urugvaja politika scenejo okazis kiam la Ampleksa Fronto (maldekstra politika koalicio) forlasis la povon pro la elektig\u0302o en 2019 de Luis Lacalle Pou. Li estas membro de la Nacia Partio kiu revenis al povo post tridek jaroj, nun kiel estro de la tiel nomata \u201cmultkolora koalicio\u201d de la registaro."}, {"text_idx": "#000021", "text": "En Bolivio, oktobre, post jaro en kiu politika dupolusig\u0302o pligravig\u0302is pro rasismo kaj atakoj kontrau\u0306 j\u0302urnalistoj, civitanoj paceme iris al balotujoj. Kvindek procentoj de la voc\u0302donintoj elektis Luis Arce kaj David Choquehuana de la partio Movig\u0302o al Socialismo (hispane: Movimiento al Socialismo). La elekto de Arce estis festita en la c\u0302efaj urboj tra la mondo."}, {"text_idx": "#000024", "text": "La generacio de la ducentjarig\u0302o kuras post korupto."}, {"text_idx": "#000025", "text": "La internacia gazetaro bagateligis la gravecon de la protestoj fare de la \u201cgeneracio de la ducentjarig\u0302o\u201d okazintaj en Peruo, kiuj konsistis c\u0302efe el junuloj festintaj la ducentjarig\u0302on de Peruo kiel sendependa lando. Okazis manifestacioj kadre de landa maltrankvilig\u0302o okaze kaj de la forigo de prezidento Marti\u0301n Vizcarra fare de la kongreso, kaj de la rezigno de nelegitima registaro de Manuel Merino rezultinta la nomumon de Francisco Sagasti kiel provizora prezidento. Ambau\u0306 Merino kaj Sagasti uzis troan polican forton kontrau\u0306 junaj manifestaciintoj, kio kau\u0306zis almenau\u0306 du mortojn. Al la c\u0302i-jara kaosa politika kunteksto aldonig\u0302is ankau\u0306 la krizo de publika sano pro KOVIM-19 kaj la efektivigo de politikoj pri naftominado en indig\u0302enaj teritorioj favore al grandaj kompanioj en indig\u0302enaj teritorio."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Dume en C\u0302ilio la pandemio ne malhelpis la landon okazigi historian plebisciton la 25-an de oktobro, kiam grandega plimulto aprobis s\u0302ang\u0302ojn en la konstitucio antau\u0306e promulgita de la eksa diktatoro Augusto Pinochet en 1980. De granda parto de la log\u0302antaro, tiu konstitucio estis konsiderata kiel \u201cla patrino de malegaleco en C\u0302ilio\u201d. La plebiscito estis la c\u0302efa postulo kiu instigis socian ribelon en oktobro 2019, al kiu la registaro reagis per subpremo, arestoj kaj pluraj malobservoj de homaj rajtoj."}, {"text_idx": "#000028", "text": "De nordo al sudo: perforto, au\u0306toritarismo, misinformado kaj protestoj"}, {"text_idx": "#000029", "text": "En Kolombio, krom la alta nombro de mortintoj pro KOVIM-19, civitanoj montris sian malkontenton pro la manko de efikaj solvoj rilate al batalo kontrau\u0306 altaj niveloj de perforto tra la lando. Lau\u0306 la Instituto pri Disvolvig\u0302aj kaj Pacaj Studoj, en 2020 okazis nau\u0306dek masakroj. Tamen, la prezidento Ivan Duque dau\u0306re neas la seriozecon de la indico de homicidoj en la lando."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Aparte zorgiga estis la altig\u0302o de murditaj sociaj gvidantoj kaj defendantoj de homaj rajtoj. Aperis informoj pri tio ke la polico estis implikita en la murdo de advokato Javier Ordo\u0301n\u0303ez, kio kau\u0306zis protestojn krom la polica subpremo kaj la sekvaj mortoj kaj vundoj de almenau\u0306 dek personoj."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Mortminacoj, mortigoj, c\u0302ikanado, misuzado kaj cenzurado kontrau\u0306 j\u0302urnalistoj kaj akvtivuloj estis konstantaj aferoj dum 2020. Tamen, en c\u0302i tiu kunteksto, aperis ankau\u0306 alternativaj formoj de ciferecaj amaskomunikiloj, kiuj helpis la aktivulojn eviti cenzuron."}, {"text_idx": "#000034", "text": "En Jamajko, kaoso kaj timo forte zorgigis ties civitanojn. Kvankam la pandemio pro KOVIM-19 trovig\u0302is en la supro c\u0302e la zorgolisto, neformala enketo pere de Tvitero malkas\u0302is ke en la dua nivelo trovig\u0302as la timoj pri eventuala kresko de krimeco, malgrau\u0306 la fakto ke la jamajka polico raportis ties etan malkreskon [en] kompare al antau\u0306a jaro."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Post la ondo de protestoj en 2018, proksimume 100 000 homoj [en] fug\u0302is el la lando, tamen multaj nikaragvanoj en ekzilo restas engag\u0302intaj en politika aktivismo. Dume, la registaro de Daniel Ortega antau\u0306enigas triopon da leg\u0302oj por plifortigi sian ilaron por regi la popolon kaj tiel malhelpi ajnan penon cele al civitana opozicio."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Pli norde, en Salvadoro, la jaro 2020 estis plena de politikaj konfliktoj. Prezidento Nayib Bukele konstante alfrontas la aliajn organojn de la s\u0302tato, t.e. la Leg\u0302donan Asembleon kaj la Konstitucian C\u0302ambron. Krome, li nomis la deputitojn kaj magistratojn \u201ckoruptuloj, krimuloj kaj s\u0302telistoj\u201d. Por multaj homoj, lia agresema stilo malkas\u0302as politikan planon superregi la landon. Tamen li dau\u0306re s\u0302ajnas esti subtenata de pli ol sepdek kvin procentoj [en] malgrau\u0306 la akuzoj kontrau\u0306 li pro korupto, intertraktado kun krimulaj bandoj kaj atakoj kontrau\u0306 anoj de la gazetaro."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Kiam Bukele skribis en Tvitero pri kiom frapita de la pandemio estis Ekvadoro, la ekvadora registaro neis tion. Tuj poste, la informoj tra la sociaj retoj ig\u0302is furoraj tutmonde: korpoj nekolektitaj, familioj serc\u0302antaj la korpon de parencoj, kaj supozeblaj kremacioj sur la stratoj."}, {"text_idx": "#000040", "text": "La rakonto pri misinformado ne sufic\u0302is por ke la ekvadora registaro klarigu kion la urbo Guayaquil spertis. Meze de superigita realo, starig\u0302is Komuna Speciala Trupo por la entombigo de la kadavroj. La urbestro de Guayaquil devis provizi kartonajn c\u0302erkojn al la familioj. Kiel reago al la krizo, la indig\u0302enaj popoloj de la regiono organizig\u0302is por protekti sin mem de la kronviruso."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Vi eble interesig\u0302os pri: En Ekvadoro, indig\u0302enaj popoloj el Amazonio lanc\u0302as sian propran interretan ilon por serc\u0302i la spurojn de la pandemio KOVIM-19 [en]"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Resume, la pandemio ne nur suprize kaptis regionon kiu jam alfrontis diversajn problemojn sed ankau\u0306 testis la resiliencon [eo] de sociaj movadoj kiuj vigle kampanjis pro homaj rajtoj."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Malgrau\u0306 tio, kelkaj bonaj novaj\u0302oj rimarkindas: en Ekvadoro okazis la unua landa parado por memorfesti transgenrulan, transseksulan kaj reg\u0302injan movadon. Aldone, la registaro de Argentino aprobis leg\u0302on por certigi ke en la postenoj de publika sektoro estu proporcio je almenau\u0306 unu procento por transgenruloj, transseksuloj kaj reg\u0302injoj kaj finfine, Bolivio same kiel la provinco de Puebla en Meksiko agnoskis la liberan samseksemulan unuig\u0302on."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Meksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn"}, {"text_idx": "#000050", "text": "Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion"}, {"text_idx": "#000052", "text": "Kiel banglades\u0302aj teolaboristoj povas travivi kun taga salajro de malpli ol du dolaroj?"}, {"text_idx": "#000055", "text": "C\u0302iuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje c\u0302ar tiu povus esti markita kiel spamo.\nBonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaj\u0302ojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Speciala danko al niaj multaj subtenantoj"}]