[{"text_idx": "#000003", "text": "Au\u0306 ensaluti per ekstera retejo"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Desegnaj\u0302o el la 8-a au\u0306 9-a jarcento montranta la dividojn de la tago kaj la semajno. (Foto: Wikipedia/Bavara s\u0302tata biblioteko)"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Nia kompreno pri tempo bazig\u0302as plejparte sur la movoj de la planedoj, la luno kaj steloj. Nia jaro egalas al unu rondiro de la Tero c\u0302irkau\u0306 la suno. Ni nun scias, ke jaro dau\u0306ras 365 tagojn, 5 horojn, 48 minutojn kaj 46 sekundojn."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Nia monato malprecize sekvas la movojn de la luno c\u0302irkau\u0306 la Tero. Nia tago egalas al unu plena rotacio de la Tero c\u0302irkau\u0306 sia akso."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ni devas danki la babilonanojn pro nia septaga semajno. Babilono trovig\u0302as en la nuntempa Irako, kaj dum du jarmiloj antau\u0306 nia epoko, g\u0302ia kulturo regis tra la tuta regiono. La babilona koncepto pri tempo influis la persojn, la grekojn kaj la romanojn. Poste g\u0302i disvastig\u0302is tra Eu\u0306ropo, kaj ankorau\u0306 pli poste tra la tuta mondo."}, {"text_idx": "#000014", "text": "La babilonanoj dividis siajn 28-tagajn luno-monatojn en kvar egalajn partojn po sep tagoj. Unu tago estis elektita por c\u0302iu el la sep plej videblaj objektoj en la c\u0302ielo: la Suno, la Luno, kaj la kvin c\u0302efaj planedoj videblaj per la nuda okulo (Merkuro, Venuso, Marso, Jupitero kaj Saturno)."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Dum la postaj jarmiloj, la kalendaro travivis multajn s\u0302ang\u0302ojn. En nia moderna mondo, la jaro bazig\u0302as sur la suno, ne la luno; kaj la superjaro (kaj supersekundo) estas g\u0302ustigitaj lau\u0306 la s\u0302ang\u0302oj en la tera rotacio."}, {"text_idx": "#000016", "text": "La homa menso povus esti kialo. Studoj montras, ke nia mallonge-dau\u0306ra memoro povas teni mezume nur sep erojn (plus au\u0306 minus du, depende de la homo). La numero sep ankau\u0306 havas religian au\u0306 magian signifon en kelkaj kulturoj."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La septaga semajno s\u0302ajnas esti unu afero pri kiu la tuta mondo konsentas. Do eble la numero sep efektive estas magia."}, {"text_idx": "#000021", "text": "akso: rekta linio, reala au\u0306 imaga, kiu iras tra la centro de objekto, kiel mas\u0302ino au\u0306 rado, kiu turnig\u0302as c\u0302irkau\u0306 g\u0302i."}, {"text_idx": "#000023", "text": "ritmo: en muziko au\u0306 poezio, regula inters\u0302ang\u0302o de fortaj kaj malfortaj sonoj."}, {"text_idx": "#000024", "text": "rotacio: turnig\u0302o c\u0302irkau\u0306 sia propra centro."}, {"text_idx": "#000025", "text": "super-jaro: jaro kun 366 tagoj."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Via ligilo estas au\u0306tomate enkorpigita. Montri kiel ligilo"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Via antau\u0306a enhavo estas reenmetita. Malplenigi redaktilon"}]