[{"text_idx": "#000005", "text": "Kio estas Kurultajo: kirgiza politika institucio, bazita sur antikva nomada tradicio"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ekrankopio el YouTube-filmeto eksplikanta la rolon de la Kurultajo. La teksto en la rusa tradukeblas jene: \u201cIam antau\u0306longe dum kurultajoj, nomadaj popoloj estis solvantaj gravajn aferojn\u201d"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Kun pli naciisma registaro ekreginta fine de 2020, Kirgizio pas\u0302on post pas\u0302o plifortigis tradiciajn instituciojn, kiuj antau\u0306e estis marg\u0302enigitaj. La kresko de la povo de la prezidanto, konfirmita dum referendumo okazinta la 10-an de januaro kun malmultaj partoprenintoj, nun iras brak-c\u0302e-brake kun la kreskinta signifo de la Kurultajo, tradicia politika institucio de nomadaj popoloj en Mongolio kaj Centra Azio."}, {"text_idx": "#000008", "text": "La Mongola imperio alportis la Kurultajon al Centra Azio en la 13-a jarcento dum okupado de la regiono. De la mongola \u201ckhur\u201d (kune) la institucio Kurultajo servis kiel asembleo de lokaj elitoj por fari politikajn kaj militajn decidojn."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Kurultajoj estis revivigitaj en la regiono post la kolapso de Sovetunio \u2014 kie ili estis malpermesitaj \u2014 kaj ili ekzistas en Kirgizio ekde 1993, kun diversaj niveloj de kultura kaj politika signifo."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Askar Akajev, la unua prezidanto de Kirgizio, reginta de 1991 g\u0302is 2005, restarigis la Kurultajon. Tamen en 2004 la Kurultajo estis turnita al la opozicia tendaro kaj fortigis la politikan renverson fare de Kurmanbek Bakijev, kiu ig\u0302is prezidanto de la lando kaj plu kreskigis la rolon de la asembleo, kiu estis financita sole per privataj kontribuoj kaj donacoj."}, {"text_idx": "#000011", "text": "En 2010, post perdi politikan bazon, Bakijev reorganizis la institucion je la tiel nomata Kurultajo de Konsento, kiu inkluzivis 750 reprezentantojn de kamparaj distriktoj, urbaj centroj kaj diversaj religiaj komunumoj."}, {"text_idx": "#000015", "text": "En 2019, membroj de la J\u0302ogorku Kenes\u0302, la kirgiza parlamento, proponis malneton de leg\u0302o \u201cPri Kurultajo\u201d, kiu povus plifortigi g\u0302ian rolon. Sed la leg\u0302projekto estis rifuzita de la parlamento."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Post kiam, dau\u0306rintaj dum semajnoj, perfortaj manifestacioj forpelis la kirgizan registaron en oktobro 2020, tamen nova naciisma registaro subestre de prezidanto Sadir J\u0302aparov aktivigis diskuton pri la Kurultajo."}, {"text_idx": "#000017", "text": "En januaro 2021 homoj en Kirgizio voc\u0302donis dum prezidanta baloto \u2014 firmiginta la gvidantecon de J\u0302aparov \u2014 kaj en konstitucia referendumo, kiu grave s\u0302ang\u0302is la formon de regado, de la parlamenta al tiu prezidanta."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Lau\u0306 siaj proponantoj, la Kurultajo povus helpi kontroli la agojn de elektitaj individuoj per premo fare de klanoj kun kiuj la kirgizoj plu forte identigas sin. Subtenantoj de la Kurultajo estas konvinkitaj, ke c\u0302ar la registaro en la lando estas formita c\u0302efe de kirgizoj, tradiciaj mekanismoj de influo sur g\u0302in estas necesaj. La Kurultajo strebas restarigi la tradician spiriton de la kirgiza popolo kiel sistemon de kolektiva respondeco de la klano rilate la nomumitajn gvidantojn kaj la servon de gvidantoj al la popolo. Kurultajo estas konsiderata kiel la sola mekanismo kiu igos la registaron servi al la popolo."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Oponantoj de la ideo diras, ke ekzistas probableco, ke tiu c\u0302i iniciato kas\u0302as provon centralizi potencon c\u0302irkau\u0306 la figuro de la prezidanto kun \u201cenpos\u0302a parlamento\u201d kaj la Kurultajo kiu servos al li. Lau\u0306 la kritikantoj, ne necesas turni reen radon de historio; anstatau\u0306e oni necesas serc\u0302i novajn modernajn manierojn solvi la problemojn, kiuj multig\u0302is."}, {"text_idx": "#000022", "text": "We can assume that the Kurultai will, to some extent, duplicate the functions and powers of the Jogorku Kenesh. Kurultai members will essentially be duplicates of parliamentary deputies. But the concrete way in which Kurultai will work is still unknown."}, {"text_idx": "#000025", "text": "In authoritarian states, all dictators like such quasi-constitutional bodies. Why? Because they are not elected and not accountable. The Kurultai will always consist of \u2018loyalists\u2019 to the president. [Former President of Kazakhstan Nursultan] Nazarbayev, with the help of the People's Assembly, dissolved the first parliament. At one time, [former President of Kyrgyzstan Kurmanbek] Bakiyev wanted to do the same thing. With the help of such institutions, dictatorships were established."}, {"text_idx": "#000026", "text": "En au\u0306toritataj s\u0302tatoj c\u0302iuj diktatoroj s\u0302atas tiajn kvazau\u0306-konstituciajn instituciojn. Kial? C\u0302ar ili estas neelektitaj kaj nekontrolataj. La Kurultajo c\u0302iam konsistos el \u201clojalistoj\u201d de la prezidanto. [Eks-prezidanto de Kazah\u0302io Nursultan] Nazarbajev, kun la helpo de la Popola Asembleo, dissolvis la unuan parlamenton. Siatempe [eks-prezidanto de Kirgizio Kurmanbek] Bakijev deziris fari la samon. Kun la helpo de tiaj institucioj diktaturoj estis establitaj."}, {"text_idx": "#000028", "text": "\u041d\u0430\u0440\u043e\u0434\u043d\u044b\u0438\u0306 \u043a\u0443\u0440\u0443\u043b\u0442\u0430\u0438\u0306 \u0431\u0443\u0434\u0435\u0442 \u0438\u043c\u0435\u0442\u044c \u043f\u0440\u0430\u0432\u043e \u0437\u0430\u043a\u043e\u043d\u043e\u0434\u0430\u0442\u0435\u043b\u044c\u043d\u043e\u0438\u0306 \u0438\u043d\u0438\u0446\u0438\u0430\u0442\u0438\u0432\u044b, \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u0432\u043d\u043e\u0441\u0438\u0442\u044c \u043f\u0440\u0435\u0434\u043b\u043e\u0436\u0435\u043d\u0438\u044f \u041f\u0440\u0435\u0437\u0438\u0434\u0435\u043d\u0442\u0443 \u043e\u0431 \u043e\u0441\u0432\u043e\u0431\u043e\u0436\u0434\u0435\u043d\u0438\u0438 \u0447\u043b\u0435\u043d\u043e\u0432 \u043a\u0430\u0431\u0438\u043d\u0435\u0442\u0430 \u043c\u0438\u043d\u0438\u0441\u0442\u0440\u043e\u0432. \u041f\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438\u0442\u0435\u043b\u044c \u041d\u0430\u0440\u043e\u0434\u043d\u043e\u0433\u043e \u041a\u0443\u0440\u0443\u043b\u0442\u0430\u044f \u0431\u0443\u0434\u0435\u0442 \u0432\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c \u0432 \u0441\u043e\u0441\u0442\u0430\u0432 \u0421\u043e\u0432\u0435\u0442\u0430 \u043f\u043e \u0434\u0435\u043b\u0430\u043c \u043f\u0440\u0430\u0432\u043e\u0441\u0443\u0434\u0438\u044f, \u043a\u043e\u0442\u043e\u0440\u044b\u0438\u0306 \u0437\u0430\u043c\u0435\u043d\u0438\u0442 \u0421\u043e\u0432\u0435\u0442 \u043f\u043e \u043e\u0442\u0431\u043e\u0440\u0443 \u0441\u0443\u0434\u0435\u0438\u0306, \u0430 \u0422\u043e\u0440\u0430\u0433\u0430 \u0416\u041a \u041a\u0420 \u0431\u0443\u0434\u0435\u0442 \u043e\u0431\u0435\u0441\u043f\u0435\u0447\u0438\u0432\u0430\u0442\u044c \u0432\u0437\u0430\u0438\u043c\u043e\u0434\u0435\u0438\u0306\u0441\u0442\u0432\u0438\u0435 \u0416\u043e\u0433\u043e\u0440\u043a\u0443 \u041a\u0435\u043d\u0435\u0448\u0430, \u0432 \u0442\u043e\u043c \u0447\u0438\u0441\u043b\u0435 \u0441 \u041d\u0430\u0440\u043e\u0434\u043d\u044b\u043c \u041a\u0443\u0440\u0443\u043b\u0442\u0430\u0435\u043c."}, {"text_idx": "#000029", "text": "La Kurultajo havos rajton de leg\u0302a iniciato, g\u0302i povos fari proponojn al la prezidanto rilate eksigon de registaranoj. Reprezentanto de la Kurultajo membros en la Konsilio pri la Jug\u0302aj Aferoj, kiu anstatau\u0306os la Konsilion pri Elektado de Jug\u0302istoj, kaj la toraga [prezidanto] de parlamento de Kirgizio prizorgos interagon de J\u0302ogorku Kenes\u0302, inkluzive kun la Kurultajo."}, {"text_idx": "#000030", "text": "La kirgizia konstitucio estis jam s\u0302ang\u0302ita 11 fojojn ekde kiam la lando sendependig\u0302is en 1991. C\u0302iu prezidanto s\u0302ang\u0302is la regulojn de la ludo dum li havis la potencon. J\u0302aparov faris tion tuj post kapti la plej superan postenon. Oni vidos kian rolon la kurultajoj ludos en plia nova erao de Kirgizio."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Rusiaj diplomatoj reagas al nova lingvoleg\u0302o en Kirgizio, revenigante kolonian pasintecon"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Montaraj judoj: rigardo al la vivo de unu el la minoritatoj en Azerbajg\u0302ano"}, {"text_idx": "#000034", "text": "La historioj de koreoj en Kirgizio, konvertig\u0302intaj al islamo"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Kiel kurdlingvaj dividoj malhelpas aliron al informoj"}]