[{"text_idx": "#000000", "text": "Wikipedia's Economics as translated by GramTrans"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Historio de ekonomio (akademia studo)"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ekonomiko temigas la konduton kaj interagojn de ekonomiaj agentoj kaj kiel ekonomioj funkcias.\nMikroekonomiko analizas bazelementojn en la ekonomio, inkluzive de individuaj agentoj kaj merkatoj, iliaj interagoj, kaj la rezultojn de interagoj.\nIndividuaj agentoj povas inkludi, ekzemple, domanarojn, firmaojn, ac\u0302etantojn, kaj vendistojn.\nMakroekonomio analizas la tutan ekonomion (elvokivan agregitan produktadon, konsumon, s\u0302paraj\u0302ojn, kaj investon) kaj temojn influantajn g\u0302in, inkluzive de senlaboreco de resursoj (laboro, kapitalo, kaj tero), inflacio, ekonomia kresko, kaj la publikajn politikojn kiuj traktas tiujn temojn (monaj, impostaj, kaj aliaj politikoj)."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Aliaj larg\u0302aj distingoj ene de ekonomiko inkluzivas tiujn inter pozitiva ekonomiko, priskribadon \"kio estas\", kaj normigan ekonomikon, rekomendante \"kio devus esti\";\ninter ekonomia teorio kaj aplikata ekonomiko;\ninter racia kaj konduta ekonomiko;\nkaj inter c\u0302efa ekonomiko kaj heterodoksa ekonomiko."}, {"text_idx": "#000005", "text": "1 Evoluo de ekonomika pensado"}, {"text_idx": "#000006", "text": "La disciplino estis renomita en la malfrua 19-a jarcento c\u0302efe pro Alfred Marshall de \" ekonomiko \" g\u0302is \"ekonomiko\" kiel pli mallonga esprimo por \"ekonomia scienco\".\nEn tiu tempo, g\u0302i ig\u0302is pli malferma al rigora pensado kaj faris pliigitan uzon de matematiko, kiu helpis apogi laborojn por havi g\u0302in akceptite kiel scienco kaj kiel aparta disciplino ekstere de politika scienco kaj aliaj sociosciencoj.\nLa finfina celo de ekonomiko devas plibonigi la vivkondic\u0302ojn de homoj en ilia c\u0302iutageco."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ekonomia analizo povas esti uzita c\u0302ie en socio, en komerco, financo, sanservo, kaj registaro.\nEkonomia analizo foje estas ankau\u0306 aplikita al tiaj diversspecaj temoj kiel krimo, eduko, [10] la familio, leg\u0302o, politiko, religio, [11]\nscienco, [13] kaj la medio."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ekzistas gamo da modernaj difinoj de ekonomiko, kelkaj reflektas evoluantajn vidojn de la subjekto au\u0306 malsamajn vidojn inter ekonomiistoj.\nSkota filozofo Adam Smith (1776) difinis kiel kio estis tiam nomita ekonomiko kiel \"enketo en la naturon kaj kialojn de la ric\u0302eco de nacioj\", aparte:"}, {"text_idx": "#000009", "text": "branc\u0302o de la scienco de s\u0302tatisto au\u0306 leg\u0302donanto [kun la duoblaj celoj de havigo] abunda enspezo au\u0306 vivtenado por la homoj ...\n[kaj] provizi la s\u0302taton au\u0306 s\u0302tatkomunumon per enspezo por la drinkejlekservoj."}, {"text_idx": "#000010", "text": "J.-B. Say (1803), distinganta la subjekton de g\u0302iaj publikpolitikaj uzoj, difinas g\u0302in kiel la sciencon de produktado, distribuo, kaj konsumo de ric\u0302aj\u0302o.\nSur la satira flanko, Thomas Carlyle (1849) kreis \" la malgajan sciencon \" kiel epiteto por klasika ekonomika skolo, en tiu kunteksto, ofte ligite al la pesimisma analizo de Maltuso (1798).\nJohn Stuart Mill (1844) difinas la temon en socia kunteksto kiel:"}, {"text_idx": "#000011", "text": "La scienco kiu spuras la leg\u0302ojn de tiaj de la fenomenoj de socio kiel ekestig\u0302i de la kombinitaj operacioj de la homaro por la produktado de ric\u0302aj\u0302o, en tiel malproksima kiel tiuj fenomenoj ne estas modifitaj per la postkuro de iu alia objekto."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Alfred Marshall disponigas dau\u0306re vaste cititan difinon en sia lernolibro Principles of Economics (1890) kiu etendig\u0302as analizon preter ric\u0302aj\u0302o kaj de la socia g\u0302is la mikroekonomia nivelo:"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ekonomiko estas studo de viro en la ordinara komerco de vivo.\nG\u0302i demandas kiel li ricevas sian enspezon kaj kiel li uzas g\u0302in.\nTiel, g\u0302i estas en tiu flanko, la studo de ric\u0302aj\u0302o kaj sur la alia kaj pli grava flanko, parto de la studo de viro."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Lionel Robbins (1932) evoluigis implicojn de kio estis nomita\" [p] erhap'oj la plej ofte akceptita nuna difino de la subjekto\": [22]"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ekonomiko estas scienco kiu studas homan konduton kiel rilato inter finoj kaj malabundaj rimedoj kiuj havas alternativajn uzojn."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Kelkaj postaj komentoj kritikis la difinon kiel tro larg\u0302a en malsukcesado limigi g\u0302ian temon al analizo de merkatoj.\nDe la 1960-aj jaroj, aliflanke, tiaj komentoj malpliigis c\u0302ar la ekonomia teorio de maksimumigado de konduto kaj raci-selektita modeligado vastigis la domajnon de la subjekto al areoj antau\u0306e traktite en aliaj kampoj.\nEkzistas aliaj kritikoj ankau\u0306, kiel ekzemple en malabundeco ne respondecante pri la makroekonomio de alta senlaboreco."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Gary Becker, kontribuanto al la vastig\u0302o de ekonomiko en novajn areojn, priskribas la aliron li preferas kiel \"comujon [ING la] supozojn de maksimumigado konduto, stabilaj preferoj, kaj merkatekvilibro, uzita senc\u0302ese kaj kurag\u0302e.\"\nUnu komentaj\u0302o karakterizas la rimarkon kiel igi ekonomikon aliro prefere ol temo sed kun granda specifeco kiel al la \"elektoprocezo kaj la speco de socia interagado kiun [tia] analizo implikas.\"\nLa sama fonto revizias vicon da difinoj inkluditaj en principoj de ekonomiklernolibroj kaj finas ke la manko de interkonsento ne devas influi la temon kiun la tekstoj traktas.\nInter ekonomiistoj pli g\u0302enerale, g\u0302i argumentas ke speciala difino prezentis povas reflekti la direkton direkte al kiu la verkinto kredas ke ekonomiko estas evoluado, au\u0306 devus evolui."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mikroekonomiko ekzamenas ke kiel unuoj, formantaj merkatstrukturon, interrilatas ene de merkato por krei merkatismon.\nTiuj unuoj inkluzivas privatajn kaj publikajn ludantojn kun diversaj klasifikoj, tipe funkciigante sub malabundeco de komerceblaj unuoj kaj malpeza registarregulado.\n[ klarigo bezonis ] La objekto komercita povas esti perceptebla produkto kiel ekzemple pomoj au\u0306 servo kiel ekzemple riparservoj, lau\u0306leg\u0302a konsilado, au\u0306 distro."}, {"text_idx": "#000020", "text": "En teorio, en libera merkato la agregaj\u0302oj (sumo de) de kvanto postulita fare de ac\u0302etantoj kaj kvanto liverita fare de vendistoj povas atingi ekonomian ekvilibron dum tempo en reago al prezs\u0302ang\u0302oj;\nen praktiko, diversaj temoj povas malhelpi ekvilibron, kaj c\u0302iu ekvilibro atingita eble ne nepre estas morale justa.\nEkzemple, se la liverado de sanservoj estas limigita per eksteraj faktoroj, la ekvilibroprezo povas esti nepagebla por multaj kiuj deziras g\u0302in sed ne povas pagi por g\u0302i."}, {"text_idx": "#000021", "text": "En tute konkurencivaj merkatoj, neniuj partoprenantoj estas sufic\u0302e grandaj por havi la merkatpotencon atribui la prezon de homogena produkto.\nEn aliaj vortoj, c\u0302iu partoprenanto estas \"prezprenanto\" kiam neniu partoprenanto influas la prezon de produkto.\nEn la reala mondo, merkatoj ofte travivas neperfektan konkuradon."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Formoj inkludas monopolon (en kiu ekzistas nur unu vendisto de bona), duopolon (en kiu ekzistas nur du vendistoj de bona), oligopolon (en kiu ekzistas malmultaj vendistoj de bona), monopolisman konkuradon (en kiu ekzistas multaj vendistoj produktantaj altagrade nuancitajn varojn), monopsony (en kiu ekzistas nur unu ac\u0302etanto de bona), kaj oligopsony (en kiu ekzistas malmultaj ac\u0302etantoj de varo).\nMale al perfekta konkurado, neperfekta konkurado kutime volas diri ke merkatpotenco estas malegale distribuita.\nFirmaoj sub neperfekta konkurado havas la potencialon esti \"prezproduktantoj\", kio signifas ke, de tenado misproporcie alta parto de merkatpotenco, ili povas influi la prezojn de siaj produktoj."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Mikroekonomiko studas individuajn merkatojn simpligante la ekonomian sistemon per supozado ke agado en la merkato estanta analizita ne influas aliajn merkatojn.\nTiu metodo de analizo estas konata kiel part-ekvilibra analizo (mendado kaj ofertado).\nTiu metodo agregas (la sumo de c\u0302iu agado) en nur unu merkato.\nG\u0302eneral-ekvilibra teorio studas diversajn merkatojn kaj ilian konduton.\nG\u0302i agregas (la sumo de c\u0302iu agado) trans c\u0302iuj merkatoj.\nTiu metodo studas kaj s\u0302ang\u0302ojn en merkatoj kaj iliajn interagojn gvidantajn direkte al ekvilibro."}, {"text_idx": "#000024", "text": "En Mikroekonomiko, produktado estas la konvertig\u0302o de enigaj\u0302oj en produktaj\u0302ojn.\nEstas ekonomia procezo kiu uzas enigaj\u0302ojn por krei krudvaron au\u0306 servon por inters\u0302ang\u0302o au\u0306 direkti uzon.\nProduktado estas fluo kaj tiel indico de produktaj\u0302o per tempodau\u0306ro.\nDistingoj inkludas tiajn produktadalternativojn kiel por konsumo (mang\u0302aj\u0302o, tondadoj, ktp.) vs. investvaroj (novaj traktoroj, konstruaj\u0302oj, vojoj, ktp.), publikaj varoj (nacia defendo, variolvakcinadoj, ktp.) au\u0306 privataj varoj (novaj komputiloj, bananoj, ktp.), kaj \" pafilojn \" vs \" butero \"."}, {"text_idx": "#000025", "text": "S\u0302ancokosto rilatas al la ekonomia produktadokosto: la valoro de la venonta plej bona s\u0302ancforegono.\nElektoj devas esti faritaj inter dezirindaj ankorau\u0306 reciproke ekskluzivaj agoj.\nG\u0302i estis priskribita kiel esprimado \"de la baza rilato inter malabundeco kaj elekto \".\nEkzemple, se bakisto uzas sakon da faruno por fari brecojn unu matenon, tiam la bakisto ne povas uzi au\u0306 la farunon au\u0306 la matenon por fari kringojn anstatau\u0306e.\nParto de la kosto de farado de brecoj estas tiel nek la faruno nek la mateno estas havebla ajna pli longe, por uzo lau\u0306 iu alia maniero.\nLa s\u0302ancokosto de agado estas elemento en certigado ke malabundaj resursoj estas uzitaj efike, tia ke la kosto estas pesita kontrau\u0306 la valoro de tiu agado en decidado pri pli daau\u0306 malpli de g\u0302i.\nS\u0302ancokostoj ne estas limigitaj al monaj au\u0306 financaj kostoj sed povus esti mezuritaj per la reala kosto de produktaj\u0302forg\u0302unu, libertempo, au\u0306 anything alia kiu disponigas la alternativavantag\u0302on ( servaj\u0302o)."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Enigaj\u0302oj uzitaj en la produktada procezo inkludas tiajn primarajn faktorojn de produktado kiel laborservoj, kapitalo (dau\u0306remajn produktis varojn uzitajn en produktado, kiel ekzemple ekzistanta fabriko), kaj tero (inkluzive de naturresursoj).\nAliaj enigaj\u0302oj povas inkludi mezajn varojn uzitajn en produktado de finaj varoj, kiel ekzemple la s\u0302talo en nova au\u0306to."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Ekonomia efikeco priskribas kiom bone sistemo generas deziris produktaj\u0302on kun antau\u0306fiksita aro de enigaj\u0302oj kaj havebla teknologio.\nEfikeco estas plibonigita se pli da produktaj\u0302o estas generita sen s\u0302ang\u0302ado de enigaj\u0302oj, au\u0306 en aliaj vortoj, la kvanto de \"rubo\" estas reduktita.\nVaste akceptita g\u0302enerala normo estas efikeco de Pareto, kiu estas atingita kiam neniu plu s\u0302ang\u0302o povas fari iun pli bone for sen igi iu alian pli malbona for."}, {"text_idx": "#000028", "text": "La produktad-ebleca limo (PPF) estas klariganta figuro por reprezentado de malabundeco, kosto, kaj efikeco.\nEn la plej simpla kazo ekonomio povas produkti nur du varojn (diru \"pafilojn\" kaj \"buteron\").\nLa PPF estas tablo au\u0306 grafeo (kiel c\u0302e la dekstro) montranta al la malsamaj kvantkombinaj\u0302oj de la du varoj produktebla kun antau\u0306fiksita teknologio kaj totalaj faktorenigaj\u0302oj, kiuj limigas realisman totalproduktadon.\nC\u0302iu punkto sur la kurbo montras eblan totalproduktadon por la ekonomio, kio estas la maksimuma realisma produktado de unu bona, donita realisman produktaj\u0302okvanton de la aliaj bona."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Malabundeco estas reprezentita en la figuro fare de homoj estantaj preta sed nekapabla en la agregaj\u0302o por konsumi preter la PPF (kiel ekzemple c\u0302e X) kaj proksime de la negativa deklivo de la kurbo.\nSe produktado de unuj bonaj pliig\u0302oj lau\u0306 la kurbo, produktado de la aliaj bonaj malkreskoj, Inversa interrilato.\nTio estas c\u0302ar kreskanta produktado de unu varo postulas transdonantajn enigaj\u0302ojn g\u0302is g\u0302i de produktado de la aliaj bona, malpliigante c\u0302i-lastan."}, {"text_idx": "#000030", "text": "La deklivo de la kurbo c\u0302e punkto sur g\u0302i donas la avantag\u0302inters\u0302ang\u0302on inter la du varoj.\nG\u0302i mezuras kian kroman unuon de unu bonaj kostoj en unuoforg\u0302unu de la alia bona, ekzemplo de reala s\u0302ancokosto.\nTiel, se oni pli da Gun-kostoj 100 ekzempleroj da butero, la s\u0302ancokosto de unu Pafilo estas 100 Butero.\nAlong the PPF (Lau\u0306 la PPF), malabundeco implicas ke elekti pli de unu bona en la agregaj\u0302o implicas fari kun malpli de la aliaj bona.\nTamen, en merkata ekonomio, movado lau\u0306 la kurbo povas indiki ke la elekto de la pliigita produktaj\u0302o estas anticipita por esti valora je la kosto al la agentoj."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Proksime de konstruo, c\u0302iu punkto sur la kurbo montras produktivan efikecon en maksimumigado de produktaj\u0302o por antau\u0306fiksitaj totalaj enigaj\u0302oj.\nPunkto ene de la kurbo (kiel je A), estas realisma sed reprezentas produktadneefikecon (mals\u0302parema uzo de enigaj\u0302oj), en tiu produktado de unu au\u0306 ambau\u0306 varoj povis pliig\u0302i per movig\u0302ado en nordorienta direkto al punkto sur la kurbon.\nEkzemploj cititaj de tia neefikeco inkludas altan senlaborecon dum konjunkturo\nrecesio au\u0306 ekonomia organizo de lando kiu malinstigas plenan resursan konsumon.\nEstos sur la kurbo dau\u0306re eble ne plene kontentigos asignan efikecon (ankau\u0306 nomitan efikeco de Pareto) se g\u0302i ne produktas miksaj\u0302on de varoj kiujn konsumantoj preferas super aliaj punktoj."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Multe aplikata ekonomiko en publika politiko temas pri determinado kiel la efikeco de ekonomio povas esti plibonigita.\nRekoni la realecon de malabundeco kaj tiam supozanta kiel por organizi socio por la plej efika resursa konsumo estis priskribita kiel la \"esenco de ekonomiko\", kie la subjekto \"faras g\u0302ian unikan kontribuon.\""}, {"text_idx": "#000033", "text": "Specialig\u0302o estas konsiderita esenca g\u0302is ekonomian efikecon bazitan sur teoriaj kaj empiriaj konsideroj.\nMalsamaj individuoj au\u0306 nacioj povas havi malsamajn realajn s\u0302ancokostojn de produktado, diras de diferencoj en akcioj de homa kapitalo per laboristo au\u0306 kapitalo- / labor proporcioj.\nLau\u0306 teorio, tio povas doni komparan avantag\u0302on en produktado de varoj kiuj faras pli intensan uzon de la relative pli abunda, tiel relative pli malmultekosta, enigaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Ec\u0302 se unu regiono havas absolutan avantag\u0302on kiel al la rilatumo de siaj produktaj\u0302oj al enigaj\u0302oj en c\u0302iu speco de produktaj\u0302o, g\u0302i dau\u0306re povas specialig\u0302i pri la produktaj\u0302o en kiu g\u0302i havas komparan avantag\u0302on kaj tiel akiras de komercado kun regiono al kiu mankas ajna absoluta avantag\u0302o sed havas komparan avantag\u0302on en produktado de iom alia."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Estis observite ke alta trafluo de komerco okazas inter regionoj ec\u0302 kun aliro al simila teknologio kaj miksaj\u0302o de faktorenigaj\u0302oj, inkluzive de alt-enspezaj landoj.\nTio kau\u0306zis enketon de ekonomioj de skalo kaj aglomerado klarigi specialig\u0302on en similaj sed nuancitaj produktserioj, al la totala avantag\u0302o de respektivaj komercpartioj au\u0306 regionoj."}, {"text_idx": "#000036", "text": "La g\u0302enerala teorio de specialig\u0302o validas por komerco inter individuoj, bienoj, produktantoj, teleliverantoj, kaj ekonomioj.\nInter c\u0302iu el tiuj produktadsistemoj, povas ekzisti ekvivalenta labordivido kun malsamaj laborgrupoj specialig\u0302anta, au\u0306 ekvivalente al malsamaj specoj de altkostoekipaj\u0302o kaj nuancita tero uzas."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Ekzemplo kiu kombinas ecojn supre estas lando kiu specialig\u0302as pri la produktado de altteknologiaj scioproduktoj, kiel industrilandoj faras, kaj komercas kun evoluaj nacioj c\u0302ar varoj produktis en fabrikoj kie laboro estas relative malmultekosta kaj abunda, rezultigante malsama s\u0302ancokostojn de produktado.\nPli totalproduktado kaj servaj\u0302o tiel rezultoj de specialig\u0302adoj pri produktado kaj komerco ol se c\u0302iu lando produktis sian propran altteknologion kaj malaltteknologiaj produktoj."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Teorio kaj observado metis la kondic\u0302ojn tia ke merkataj prezoj de produktaj\u0302oj kaj produktivaj enigaj\u0302oj selektas asignon de faktorenigaj\u0302oj de kompara avantag\u0302o, tiel ke (relative) malalt-kostaj enigaj\u0302oj iras al produktadoj de malalt-kostaj produktaj\u0302oj.\nEn la procezo, agregaj\u0302oproduktaj\u0302o povas pliig\u0302i kiel kromprodukto au\u0306 de dezajno.\nTia specialig\u0302o de produktado kreas s\u0302ancojn por gajnoj de komerco per kio rimedposedantoj profitas el komerco en la vendo de unu speco de produktaj\u0302o por alia, pli altagrade aprezitaj varoj.\nIom da gajnoj de komerco estas la pliigitaj salajroniveloj kiujn komerco povas faciligi."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Prezoj kaj kvantoj estis priskribitaj kiel la plej rekte observeblaj atributoj de varoj produktitaj kaj inters\u0302ang\u0302itaj en merkata ekonomio.\nLa teorio de mendado kaj ofertado estas organiza principo por klarigado kiel prezoj kunordigas la kvantojn produktis kaj konsumita.\nEn Mikroekonomiko, g\u0302i petas al prezo kaj produktaj\u0302persistemo pri merkato kun perfekta konkurado, kiu inkludas la kondic\u0302on de neniuj ac\u0302etantoj au\u0306 vendistoj sufic\u0302e grandaj por havi prez-malsuprenirantan potencon."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Por antau\u0306fiksita merkato de krudvaro, postulo estas la rilato de la kvanto kiun tiel c\u0302iuj ac\u0302etantoj estus pretaj ac\u0302eti c\u0302e c\u0302iu unuoprezo de la varo.\nPostulo ofte estas reprezentita per tablo au\u0306 grafeo montranta prezon kaj kvanton postulis (kiel en la figuro).\nPostulteorio priskribas individuajn konsumantojn kiel racie elektado de la plej preferata kvanto de c\u0302iu bona, antau\u0306fiksita enspezo, prezoj, gustoj, ktp.\nEsprimo por tio estas \"limigita servaj\u0302omaksimumigigo\" (kun enspezo kaj ric\u0302aj\u0302o kiel la limoj sur postulo).\nC\u0302i tie, servaj\u0302o rilatas al la hipotezita rilato de c\u0302iu individua konsumanto por vicigado de malsamaj krudvarfaskoj kiel tiamaniere preferis."}, {"text_idx": "#000041", "text": "La leg\u0302o de postul s\u0302tatoj kiujn, g\u0302enerale, prezo kaj kvanto postulis en antau\u0306fiksita merkato estas inverse rilata.\nTio estas, des pli altaj la prezo de produkto, des malpli de g\u0302i homoj estus pretaj ac\u0302eti (aliaj aj\u0302oj sens\u0302ang\u0302a).\nC\u0302ar la prezo de krudvaro falas, konsumantoj movig\u0302as direkte al g\u0302i de relative pli multekostaj varoj (la anstatau\u0306igefiko).\nKrome, ac\u0302etpovo de la prezfalo pliigas kapablon ac\u0302eti (la enspezefiko).\nAliaj faktoroj povas s\u0302ang\u0302i postulon;\nekzemple enspezkresko s\u0302ang\u0302os la postulgrafeon por normalo bona trans relative al la origino, kiel en la figuro.\nC\u0302iuj determinantoj estas c\u0302efe prenitaj kiel konstantaj faktoroj de postulo kaj provizo."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Provizo estas la rilato inter la prezo de varo kaj la kvanto havebla por vendo c\u0302e tiu prezo.\nG\u0302i povas esti reprezentita kiel tablo au\u0306 grafeo rilatiganta prezon kaj kvanton provizis.\nProduktantoj, ekzemple-komercofirmaoj, estas hipotezitaj por esti profito-maximizer, signifante ke ili provas produkti kaj liveri la kvanton de varoj kiuj alportos al ili la plej altan profiton.\nProvizo estas tipe reprezentita kiel funkcio rilatiganta prezon kaj kvanton, se aliaj faktoroj estas sens\u0302ang\u0302aj."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Tio estas, la pli alta la prezo c\u0302e kiu la varo povas esti vendita, la pli de g\u0302i produktantojn provizos, kiel en la figuro.\nLa pli alta prezo enspezigas enspeziga pliigi produktadon.\nEkzakte c\u0302ar sur la mendoflanko, la pozicio de la provizo povas s\u0302ang\u0302ig\u0302i, diras de s\u0302ang\u0302o en la prezo de produktiva enigaj\u0302o au\u0306 teknika plibonigo.\nLa \"Juro de Provizo\" deklaras ke, g\u0302enerale, pliig\u0302o je prezo kau\u0306zas vastig\u0302on en provizo kaj ke prezmalaltig\u0302o kau\u0306zas kuntirig\u0302on en provizo.\nC\u0302i tie ankau\u0306, la determinantoj de provizo, kiel ekzemple prezo de anstatau\u0306aj\u0302oj, produktadokosto, teknologio uzis kaj diversaj faktorenigaj\u0302oj de produktado estas c\u0302iuj prenitaj por esti konstantaj por specifa periodo de taksado de provizo."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Merkato kiun ekvilibro okazas kie kvanto provizis korespondas al kvanto postulis, la intersekcig\u0302on de la mendado kaj ofertadkurboj en la figuro supre.\nC\u0302e prezo sub ekvilibro, ekzistas manko de kvanto liverita kompariblis al kvanto postulita.\nTio estas postulita por oferti la prezon supren.\nC\u0302e prezo super ekvilibro, ekzistas pluso de kvanto liverita kompariblis al kvanto postulita.\nTio pus\u0302as la prezon malsupren.\nLa modelo de mendado kaj ofertado antau\u0306diras ke por antau\u0306fiksita mendado kaj ofertadkurboj, prezo kaj kvanto stabiligos c\u0302e la prezo kiu enspezigas kvanton liveritan egala al kvanto postulis.\nSimile, postul-kaj-proviza teorio antau\u0306diras novan prez-kvantan kombinaj\u0302on de s\u0302ang\u0302o en postulo (kiel al la figuro), au\u0306 en provizo."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Por antau\u0306fiksita kvanto de konsumanto bona, la punkto sur la postulgrafeo indikas la valoron, au\u0306 utileton, al konsumantoj por tiu unuo.\nG\u0302i mezuras kion la konsumanto estus preta pagi por tiu unuo.\nLa ekvivalenta punkto sur la ofertostatistikiniciatoj marg\u0302ena kosto, la pliig\u0302o en totalkosto al la provizanto por la ekvivalenta sekcio de la varo.\nLa prezo en ekvilibro estas determinita per mendado kaj ofertado.\nEn tute konkurenciva merkato, mendado kaj ofertado egaligas marg\u0302enan koston kaj utileton c\u0302e ekvilibro."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Sur la liverflanko de la merkato, kelkaj faktoroj de produktado estas priskribitaj kiel (relative) variablo en la mallonga kuro, kiu influas la koston de variaj produktaj\u0302niveloj.\nIliaj uzokutimtarifoj povas esti s\u0302ang\u0302itaj facile, kiel ekzemple elektra potenco, krudaj\u0302enigaj\u0302oj, kaj tro-tempigi kaj anstatau\u0306antlaboron.\nAliaj enigaj\u0302oj estas relative fiksaj, kiel ekzemple planto kaj ekipaj\u0302o kaj esenca personaro.\nEn la longa kuro, c\u0302iuj enigaj\u0302oj povas esti adaptitaj fare de administrado.\nTiuj distingoj tradukig\u0302as al diferencoj en la elasteco (respondemeco) de la ofertostatistiko en la mallongaj kaj longaj kuroj kaj ekvivalentaj diferencoj en la prez-kvanta s\u0302ang\u0302o de s\u0302ang\u0302o sur la provizo au\u0306 mendoflanko de la merkato."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Marginalist-teorio, kiel ekzemple supra, priskribas la konsumantojn kiel provante atingi plej-preferatajn poziciojn, kondic\u0302igitaj de enspezo kaj ric\u0302aj\u0302 limoj dum produktantoj provas maksimumigi profitojn kun siaj propraj limoj, inkluzive de postulo je varoj produktis, teknologio, kaj la prezon de enigaj\u0302oj.\nPor la konsumanto, ke punkto venas kie utileto de bona, reto de prezo, atingas nul, heredigante neniun netgajnon de pliaj konsumpliig\u0302oj.\nAnaloge, la produktanto komparas marg\u0302enan enspezon (identan al prezo por la perfekta konkuranto) kontrau\u0306 la marg\u0302ena kosto de varo, kun marg\u0302ena profito la diferencon.\nC\u0302e la punkto kie marg\u0302ena profito atingas nul, pliajn pliig\u0302ojn en produktado de la bona halto.\nPor movado al merkatekvilibro kaj por s\u0302ang\u0302oj en ekvilibro, prezo kaj kvanto ankau\u0306 s\u0302ang\u0302o \"c\u0302e la marg\u0302eno\": tiamaniere de io, prefere ol nepre tute-au\u0306-nenio."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Aliaj aplikoj de postulo kaj provizo inkludas la distribuadon de enspezo inter la faktoroj de produktado, inkluzive de laboro kaj kapitalo, tra faktormerkatoj.\nEn konkurenciva labormerkato ekzemple la kvanto de laboro utiligis kaj la prezo da laboro (la salajrotarifo) dependas de la postulo je laboro (de dungantoj por produktado) kaj liverado de laboro (de eblaj laboristoj).\nVerko ekzamenas la interagadon de laboristoj kaj dungantoj tra tiaj merkatoj por klarigi padronojn kaj s\u0302ang\u0302ojn de salajroj kaj alian laborenspezon, labormovig\u0302eblon, kaj (un) dungadon, produktivecon tra homa kapitalo, kaj rilataj publikpolitikaj temoj."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Postul-kaj-proviza analizo estas utiligita por klarigi la konduton de tute konkurencivaj merkatoj, sed kiel bazo de komparo g\u0302i povas esti etendita al iun specon de merkato.\nPovas ankau\u0306 esti g\u0302eneraligite por klarigi variablojn trans la ekonomio-, ekzemple, totalproduktado (lau\u0306taksa kiel reala MEP) kaj la g\u0302enerala preznivelo, kiel volite en makroekonomio.\nSpurante la kvalitajn kaj kvantajn efikojn de variabloj kiuj s\u0302ang\u0302as mendadon kaj ofertadon, c\u0302u en la mallonga au\u0306 longa kuro, estas norma praktikado en aplikata ekonomiko.\nEkonomia teorio ankau\u0306 povas precizigi kondic\u0302ojn tia ke mendado kaj ofertado tra la merkato estas efika mekanismo por asignado de resursoj."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Homoj ofte ne komercas rekte sur merkatoj.\nAnstatau\u0306e, pri la liverflanko, ili povas labori en kaj produkti per firmaoj.\nLa plej evidentaj specoj de firmaoj estas entreprenoj, partnerecoj kaj fidoj.\nLau\u0306 Ronald H. Coase, homoj komencas organizi sian produktadon en firmaoj kiam la kostoj de trompado de komerco ig\u0302as sub la nivelo de farado de g\u0302i sur la merkato.\nFirmaoj kombinas laboron kaj kapitalon, kaj povas atingi multe pli grandajn ekonomiojn de skalo (kiam la mezumkosto je unuo malkreskas kiam pli da unuoj estas produktitaj) ol individua merkatkomerco."}, {"text_idx": "#000051", "text": "En tute konkurencivaj merkatoj studitaj en la teorio de mendado kaj ofertado, ekzistas multaj produktantoj, neniuj el kiuj signife influas prezon.\nIndustria organizo g\u0302eneraligas de tiu speciala kazo por studi la strategian konduton de firmaoj kiuj havas signifan kontrolon de prezo.\nG\u0302i pripensas la strukturon de tiaj merkatoj kaj iliajn interagojn.\nKomunmerkataj strukturoj studitaj krom perfekta konkurado inkludas monopolisman konkuradon, diversajn formojn de oligopolo, kaj monopolon."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Manag\u0302era ekonomiko aplikas mikroekonomian analizon al specifaj decidoj en komercfirmaoj au\u0306 aliaj administradsekcioj.\nG\u0302i tiras peze de kvantaj metodoj kiel ekzemple operacianalizo kaj programado kaj de statistikaj metodoj kiel ekzemple regresanalizo en la foresto de certeco kaj perfekta scio.\nUnueciga temo estas la provo optimumigi komercdecidojn, inkluzive de unu-kostita minimumigo kaj profitmaksimumigigo, donita la firm celojn kaj limojn truditajn per teknologio kaj merkatsituacio."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Necerteco en ekonomiko estas nekonata perspektivo de gajno au\u0306 perdo, c\u0302u kvantigebla kiel risko au\u0306 ne.\nSen g\u0302i, domanarkonduto estus netus\u0302ita per necerta dungado kaj enspezperspektivoj, financaj kaj kapitalmerkatoj maldikig\u0302us al inters\u0302ang\u0302o de ununura instrumento en c\u0302iu merkatperiodo, kaj ekzistus neniu komunikindustrio.\nSurbaze de g\u0302iaj malsamaj formoj, ekzistas diversaj manieroj reprezenti necerteco kaj modeligado de la respondoj de ekonomiaj agentoj al g\u0302i."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Ludoteorio estas branc\u0302o de aplika matematiko kiu pripensas strategiajn interagojn inter agentoj, unu speco de necerteco.\nG\u0302i disponigas matematikan fondon de industria organizo, diskutita supre, por modeligi malsamajn specojn de firma konduto, ekzemple en oligopolista industrio (malmultaj vendistoj), sed same uzebla al salajronegocoj, merkatumi, kontraktodezajno, kaj ajnan situacion kie individuaj agentoj estas malmultaj sufic\u0302e por havi percepteblajn efikojn al unu la alian.\nC\u0302ar metodo peze uzis en konduta ekonomiko, g\u0302i postulas ke agentoj elektas strategiojn por maksimumigi siajn rekompencojn, surbaze de la strategioj de aliaj agentoj kun almenau\u0306 parte konfliktantaj interesoj."}, {"text_idx": "#000055", "text": "En tio, g\u0302i g\u0302eneraligas ke maksimumigigaliroj formig\u0302is por analizi merkataktorojn kiel ekzemple enen la mendado kaj ofertad modelo kaj enkalkulas nekompletajn informojn de aktoroj.\nLa kampo originas de la 1944-datita klasika Theory of Ludoj and Economic Behavior de John von Neumann kaj Oskar Morgenstern.\nG\u0302i havas signifajn aplikojn s\u0302ajne ekstere de ekonomiko en tiaj diversspecaj temoj kiel formulig\u0302o de atomstrategioj, etiko, politika scienco, kaj evolua biologio."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Riskomalemo povas stimuli agadon kiu en bon-funkciaj merkatoj glatigas riskon kaj komunikas informojn pri risko, kiel en merkatoj por asekuro, krudvarofuturaj\u0302oj-kontraktojn, kaj financajn instrumentojn.\nFinanca ekonomiko au\u0306 simple financo priskribas la asignon de financaj resursoj.\nG\u0302i ankau\u0306 analizoj la prezigado de financaj instrumentoj, la financa strukturo de firmaoj, la efikeco kaj malfortikeco de financaj merkatoj, [53]\nfinanckrizoj, kaj rilata registarpolitiko au\u0306 reguligo."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Kelkaj merkatorganizoj povas kau\u0306zi neefikecojn asociitajn kun necerteco.\nSurbaze de tiu de George Akerlof\n\" Merkato por Citrono- \" artikolo, la paradigmo ekzemplo estas de evitema uzita au\u0306tmerkato.\nKlientoj sen scio pri c\u0302u au\u0306to estas \"citrono\" deprimu it prezon sub kia bonkvalita uzita au\u0306to estus.\nInformmalsimetrio ekestas c\u0302i tie, se la vendisto havas pli signifajn informojn ol la ac\u0302etanto sed neniu instigo malkas\u0302i g\u0302in.\nRilataj problemoj en asekuro estas negativa selektado, tia ke tiuj maksimume riskas estas plej vers\u0302ajnaj asekuri (diru au\u0306tosovag\u0302ulojn), kaj moralan dang\u0302eron, tia ke asekuro rezultigas pli riskan konduton (diru pli malzorgeman veturadon)."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Ambau\u0306 problemoj povas akiri asekurkostojn kaj redukti efikecon per movado de alirilatajn volante transaktorojn de la merkato (\" nekompletaj merkatoj \").\nKrome, provanta redukti unu problemon, diras negativa selektado per postulado de asekuro, povas aldoni al alia, diri moralan dang\u0302eron.\nInformekonomiko, kiu studas tiajn problemojn, havas signifon en subjektoj kiel ekzemple asekuro, kontraktojuro, mekanismodezajno, mona ekonomiko, kaj sanservo.\nAplikataj temoj inkludas merkaton kaj jurajn rimedojn al disvastig\u0302o au\u0306 reduktas riskon, kiel ekzemple garantioj, registar-postulita parta asekuro, restrukturado au\u0306 bankrotjuro, inspektadon, kaj reguligon por kvalito kaj informrivelon."}, {"text_idx": "#000059", "text": "La esprimo \" merkato fiasko \" ampleksas plurajn problemojn kiuj povas subfosi normajn ekonomiajn supozojn.\nKvankam ekonomiistoj klasifikas merkatfiaskojn alimaniere, la sekvaj kategorioj aperas en la c\u0302eftekstoj."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Informmalsimetrioj kaj nekompletaj merkatoj povas rezultigi ekonomian neefikecon sed ankau\u0306 eblecon de plibonigado de efikeco tra merkato, lau\u0306leg\u0302a, kaj reguligaj kuraciloj, kiel diskutite supre."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Natura monopolo, au\u0306 la imbrikitaj konceptoj de \"praktika\" kaj \"teknika\" monopolo, estas ekstrema kazo de fiasko de konkurado kiel modereco sur produktantoj.\nEkstremaj ekonomioj da skalo estas unu ebla kialo."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Publikaj varoj estas varoj kiuj estas subprovizitaj en tipa merkato.\nLa difinaj ecoj estas tiu popolo povas konsumi publikajn varojn sen devi pagi por ili kaj tiel pli ol unu persono povas konsumi la bonkapablan en la sama tempo."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Eksterecoj okazas kie ekzistas signifaj sociaj kostoj au\u0306 avantag\u0302oj de produktado au\u0306 konsumo kiuj ne estas reflektitaj en merkataj prezoj.\nEkzemple, aerpoluo povas generi negativan eksterecon, kaj eduko povas generi pozitivan eksterecon (malpli krimo, ktp.).\nRegistaroj ofte impostas kaj alie limigas la vendon de varoj kiuj havas negativajn eksterecojn kaj subvencias au\u0306 alie antau\u0306enigas la ac\u0302eton de varoj kiuj havas pozitivajn eksterecojn por korekti la prezmisprezentojn kau\u0306zitajn de tiuj eksterecoj.\nElementa postul-kaj-proviza teorio antau\u0306diras ekvilibron sed ne la rapidecon de alg\u0302ustigo por s\u0302ang\u0302oj de ekvilibro pro s\u0302ang\u0302o en postulo au\u0306 provizo."}, {"text_idx": "#000064", "text": "En multaj lokoj, iu formo de prezgluececo estas postulita por respondeci pri kvantoj, prefere ol prezoj, adaptante en la mallonga kuro al s\u0302ang\u0302oj sur la mendoflanko au\u0306 la liverflanko.\nTio inkludas norman analizon de la konjunkturo en makroekonomio.\nAnalizo ofte rondiras c\u0302irkau\u0306 kialoj de tia prezgluececo kaj iliaj implicoj por atingado de hipotezita longa-kura ekvilibro.\nEkzemploj de tia prezgluececo aparte merkatoj inkludas salajrotarifojn en labormerkatoj kaj pos\u0302titaj prezoj en merkatoj deviantaj de perfekta konkurado."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Kelkaj specialecaj kampoj de ekonomikinterkonsento en merkatfiasko pli ol aliaj.\nLa ekonomiko de la publika sektoro estas unu ekzemplo.\nMulte da media ekonomiko koncernas eksterecojn au\u0306 \" publikajn BAD \"."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Strategiopcioj inkludas regularojn kiuj reflektas kosto-utilo-kalkulon au\u0306 merkatsolvojn kiuj s\u0302ang\u0302as instigojn, kiel ekzemple emisiopagoj au\u0306 redifino de proprietrajtoj."}, {"text_idx": "#000067", "text": "S\u0302tatmastrumado estas la kampo de ekonomiko kiu traktas bug\u0302etan la enspezojn kaj elspezojn de publika sektor unuo, kutime registaro.\nLa subjekto traktas tiajn aferojn kiel impostincidencon (kiu vere pagas specialan imposton), kosto-utilo-kalkulo de registaraj programoj, efikoj al ekonomia efikeco kaj enspezdistribuo de malsamaj specoj de elspezado kaj impostoj, kaj imposta politiko.\nC\u0302i-lasta, aspekto de publika elektteorio, modeloj publik-sektora konduto analoge al Mikroekonomiko, implikante interagojn de mem-interesitaj balotantoj, politikistoj, kaj burokratoj."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Multo de ekonomiko estas pozitiva, serc\u0302ante priskribi kaj antau\u0306diri ekonomiajn fenomenojn.\nNormiga ekonomiko serc\u0302as identigi kiujn ekonomiojn devas por esti kvazau\u0306."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Socialekonomiko estas normiga branc\u0302o de ekonomiko kiu uzas mikroekonomiajn teknikojn por samtempe determini la asignan efikecon ene de ekonomio kaj la enspezdistribuo asociita kun g\u0302i.\nG\u0302i provas mezuri socialan subtenon ekzamenante la laborpraktikadojn de la individuoj kiuj konsistas el socio."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Makroekonomio ekzamenas la ekonomion kiel tutaj\u0302o por klarigi larg\u0302ajn agregaj\u0302ojn kaj ilian interago- \"pinton malsupren\", t.e., uzante simpligitan formon de g\u0302eneral-ekvilibra teorio.\nTiaj agregaj\u0302oj inkludas nacian enspezaron kaj produktaj\u0302on, la senlaborecoprocenton, kaj prezinflacion kaj subagregaj\u0302ojn kiel totala konsumo kaj investelspezado kaj siajn komponentojn.\nG\u0302i ankau\u0306 studas efikojn de monpolitiko kaj financpolitiko."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Ekde almenau\u0306 la 1960-aj jaroj, makroekonomio estis karakterizita per plia integrig\u0302o kiel al mikro-bazita modeligado de sektoroj, inkluzive de racio de ludantoj, efika uzo de merkatinformoj, kaj neperfekta konkurado.\nTio alparolis multjaran zorgon vedr. malkonsekvencaj evoluoj de la sama subjekto."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Makroekonomia analizo ankau\u0306 pripensas faktorojn influantajn la longperspektivan nivelon kaj kreskon de nacia enspezaro.\nTiaj faktoroj inkludas kapitalakumulon, teknologian s\u0302ang\u0302on kaj laborantar kreskon."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Kresko economics studas faktorojn kiuj klarigas ekonomian kreskon - la pliig\u0302on en produktaj\u0302o pokape de lando dum longa tempodau\u0306ro.\nLa samaj faktoroj kutimas klarigi diferencojn en la nivelo de produktaj\u0302o pokape inter landoj, aparte kial kelkaj landoj kreskas pli rapide ol aliaj, kaj c\u0302u landoj konverg\u0302as c\u0302e la samaj tarifoj de kresko."}, {"text_idx": "#000074", "text": "Multe-volitaj faktoroj inkludas la indicon de investo, log\u0302antarkreskon, kaj teknologian s\u0302ang\u0302on.\nTiuj estas reprezentitaj en teoriaj kaj empiriaj formoj (kiel en la neoklasikaj kaj endogenaj kreskomodeloj) kaj en kreskokontado."}, {"text_idx": "#000075", "text": "La ekonomiko da depresio estis la sprono por la kreado de \"makroekonomio\" kiel aparta disciplinkampo de studo.\nDum la Granda Depresio de la 1930-aj jaroj, John Maynard Keynes verkis libron rajtigis The General Theory of Employment, Interest and Money skizanta la esencajn teoriojn de kejnesa ekonomiko.\nKeynes asertis ke totalpostulo por varoj eble estos nesufic\u0302a dum ekonomiaj malhau\u0306soj, kau\u0306zante unnecessar altan senlaborecon kaj perdoj de ebla produktaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Li tial rekomendis aktivajn strategiorespondojn de la publika sektoro, inkluzive de monpolitik agoj per la centra banko kaj financpolitik agoj per la registaro por stabiligi produktaj\u0302on super la konjunkturo.\nTiel, centra konkludo de kejnesa ekonomiko estas ke, en kelkaj situacioj, neniu forta au\u0306tomata mekanismo movas produktaj\u0302on kaj dungadon direkte al plenaj dungadoniveloj.\nTiu de John Richard Hicks\nESTAS/LM modelo estis la plej influa interpreto de La G\u0302enerala Teorio."}, {"text_idx": "#000077", "text": "Tra la jaroj, kompreno de la konjunkturo disbranc\u0302igis en diversajn esplorprogramojn, plejparte rilatitaj al au\u0306 aparta de Kejnesismo.\nLa neoklasika sintezo rilatas al la repacigo de kejnesa ekonomiko kun neoklasika ekonomika skolo, deklarante ke Kejnesismo estas g\u0302usta en la mallonga kuro sed kvalifikita per neoklasika-similaj konsideroj en la meza kaj longa kuro."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Nova klasika makroekonomio, c\u0302ar aparta de la kejnesa opinio de la konjunkturo, postulas merkaton malbarantan kun neperfektaj informoj.\nG\u0302i inkludas la permanentan enspezhipotezon de Friedman en konsumo kaj \" racia atendo- \" teorio, [71] gvidita fare de Robert Lucas, kaj reala konjunkturteorio."}, {"text_idx": "#000079", "text": "En kontrasto, la nova kejnesa aliro retenas la raciatendan supozon, aliflanke g\u0302i supozas diversecon de merkatfiaskoj.\nAparte, New Keynesians supozas prezojn kaj salajroj estas \" gluig\u0302emaj \", kio signifas ke ili ne adaptas tuje al s\u0302ang\u0302oj en ekonomiaj kondic\u0302oj."}, {"text_idx": "#000080", "text": "Tiel, la novaj klasikaj\u0302oj supozas ke prezoj kaj salajroj adaptas au\u0306tomate por ekhavi plenan dungadon, dum la novaj kejnesanoj vidas plenan dungadon kiel estado au\u0306tomate atingitaj nur en la longa kuro, kaj tial registaro kaj centrabankaj politikoj estas necesa c\u0302ar la \"longa kuro\" povas esti tre longa."}, {"text_idx": "#000081", "text": "La kvanto de senlaboreco en ekonomio estas mezurita per la senlaborecoprocento, la procento de laboristoj sen laborlokoj en la laborantaro.\nLa laborantaro nur inkluzivas laboristojn aktive serc\u0302ante laborlokojn.\nHomoj kiuj estas emeritaj, okupig\u0302i pri edukon, au\u0306 malinstigitaj de serc\u0302ado de laboro de manko de labors\u0302ancoj estas ekskluditaj de la laborantaro.\nSenlaboreco povas esti g\u0302enerale malkonstruita en plurajn tipojn kiuj estas rilatitaj al malsamaj kialoj."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Klasikaj modeloj de senlaboreco okazas kiam salajroj estas tro altaj por dungantoj por esti volantaj dungi pli da laboristoj.\nSalajroj povas esti tro altaj pro minimumsalajraj leg\u0302oj au\u0306 sindikatagado.\nKongrua kun klasika senlaboreco, frikcia senlaboreco okazas kiam konvenaj laborloko-anoncoj ekzistas por laboristo, sed la tempodau\u0306ro bezonata por serc\u0302i kaj trovi la laborantau\u0306ecojn al periodo de senlaboreco."}, {"text_idx": "#000083", "text": "Struktura senlaboreco kovras gamon da eblaj kialoj de senlaboreco inkluzive de misagordo inter la kapabloj de laboristoj kaj la kapabloj necesaj por malfermaj laborlokoj.\nGrandaj kvantoj de struktura senlaboreco povas okazi kiam ekonomio estas transitioning-industrioj kaj laboristoj trovas al ilia antau\u0306a aro de kapabloj estas jam ne en postulo.\nStruktura senlaboreco estas simila al frikcia senlaboreco c\u0302ar ambau\u0306 reflektas la problemon de egalado de laboristoj kun laborloko-anoncoj, sed struktura senlaboreco kovras la tempon bezonatan por akiri novajn kapablojn ne j\u0302us la mallongperspektiva serc\u0302o procezo."}, {"text_idx": "#000084", "text": "Dum kelkaj specoj de senlaboreco povas okazi nekonsiderante la kondic\u0302o da la ekonomio, cikla senlaboreco okazas kiam kresko stagnas.\nLa leg\u0302o de Okun reprezentas la empirian rilaton inter senlaboreco kaj ekonomia kresko.\nLa originalversio da la juro de Okun deklaras ke 3% pliig\u0302o en produktaj\u0302o kau\u0306zus 1% malkreskon en senlaboreco."}, {"text_idx": "#000085", "text": "Mono estas rimedo de fina pago por varoj en la plej multaj prezaj sistem ekonomioj kaj la trupo de raporto en kiu prezigas estas tipe deklarita.\nTrafa deklaro de Francis Amasa Walker, kiun bonkonata ekonomiisto estas, \"Mono estas kiu mono faras.\"\n[ citaj\u0302o bezonis ] Mono havas g\u0302eneralan akcepteblon, relativan konsistencon en valoro, dividebleco, fortikeco, porteblo, elasta en provizo kaj pluvivas kun maso publika konfido.\nG\u0302i inkludas valuton tenitan fare de la nebankpubliko kaj c\u0302ekeblaj enpagoj.\nG\u0302i estis priskribita kiel socia kutimo, kiel lingvo, utila al unu plejparte c\u0302ar g\u0302i estas utila al aliaj."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Kiel komercilo, mono faciligas komercon.\nG\u0302i estas esence kvanto de valoro kaj pli grave, butiko de valoro estanta bazo por kreditkreado.\nG\u0302ia ekonomia funkcio povas esti komparita al inters\u0302ang\u0302o (ne-mona inters\u0302ang\u0302o).\nSurbaze de diversspeca aro de produktitaj varoj kaj specialig\u0302intaj produktantoj, inters\u0302ang\u0302o povas kau\u0306zi malmola-al-lokalizin duoblan koincidon de deziras kiel al kio estas inters\u0302ang\u0302ita, pomoj diras kaj libron.\nMono povas redukti la transakcikoston de inters\u0302ang\u0302o pro sia preta akcepteblo.\nTiam estas malpli multekoste por la vendisto akcepti monon en inters\u0302ang\u0302o, prefere ol kion la ac\u0302etanto produktas."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Sur la nivelo de ekonomio, teorio kaj indico estas kongruaj kie pozitiva rilato kuras de la totala monprovizo al la nominala valoro de totalproduktado kaj al la g\u0302enerala preznivelo.\nTial, administrado de la monprovizo estas centra aspekto de monpolitiko."}, {"text_idx": "#000088", "text": "Registaroj efektivigas financpolitikon kiuj influas makroekonomiajn kondic\u0302ojn adaptante elspezadon kaj impostadpolitikojn s\u0302ang\u0302i totalpostulon.\nKie totalpostulo falas sub la ebla produktado de la ekonomio, ekzistas produktaj\u0302interspaco kie iom da produktadokapableco estas lasita senlabora.\nRegistaroj pliigas elspezadon kaj tranc\u0302as impostojn por akceli totalpostulon.\nResursoj kiuj estis malaktivitaj povas esti uzitaj fare de la registaro."}, {"text_idx": "#000089", "text": "Ekzemple, senlaboraj hejm-konstruantoj povas esti dungitaj por vastigi au\u0306tovojojn.\nImpostreduktoj permesas al konsumantoj pliigi sian elspezadon, kiu akcelas totalpostulon.\nKaj impostreduktoj kaj elspezado havas obligoefektojn kie la komenca pliig\u0302o en postulo de la politiko perkolatas tra la ekonomio kaj generas kroman ekonomian agadon."}, {"text_idx": "#000090", "text": "La efikoj de financpolitiko povas esti limigitaj amasig\u0302ante.\nKiam ekzistas neniu produktaj\u0302interspaco, la ekonomio produktas c\u0302e plena kapacito kaj ekzistas neniuj troaj produktivaj resursoj.\nSe la registaro pliig\u0302as foruzi en tiu situacio, la registara uzoresursoj kiuj alie estintuntaj uzitaj fare de la privata sektoro, tiel ke ekzistas neniu pliig\u0302o en totala produktaj\u0302o.\nKelkaj ekonomiistoj opinias ke homamasig\u0302o eksteren estas c\u0302iam temo dum aliaj ne opinias ke g\u0302i estas grava temo kiam produktaj\u0302o estas deprimita."}, {"text_idx": "#000091", "text": "Skeptikuloj de financpolitiko ankau\u0306 faras la argumenton de Ricardiana ekvivalenteco.\nIli argumentas ke pliig\u0302o en s\u0302uldo devos esti pagita por kun estontaj impostplialtigoj, kiuj igos homojn redukti sian konsumon kaj s\u0302pari monon por pagi por la estonta impostplialtigo.\nSub Ricardiana ekvivalenteco, c\u0302iu akcelo en postulo de financpolitiko estos ofseto de la pliigita s\u0302parprocento intencita por pagi por estontaj pli altaj impostoj."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Internacia komerco studas determinantojn de varoj-kaj-servoj fluoj trans internaciaj limoj.\nG\u0302i ankau\u0306 koncernas la grandecon kaj distribuadon de gajnoj de komerco.\nStrategiaplikoj inkludas taksi la efikojn de s\u0302ang\u0302ado de dogantarifoj kaj komerckvotoj.\nInternacia financo estas makroekonomia kampo kiu ekzamenas la fluon de kapitalo trans internaciaj limoj, kaj la efikojn de tiuj movadoj sur kurzoj.\nPliigita komerco de varoj, servoj kaj kapitalo inter landoj estas grava efiko de nuntempa tutmondig\u0302o."}, {"text_idx": "#000093", "text": "La klara kampo de evoluekonomiko ekzamenas ekonomiajn aspektojn de la ekonomia evoluado en relative malric\u0302aj landoj temigantaj restrukturadon, malric\u0302econ, kaj ekonomia kresko.\nAliroj en evoluekonomiko ofte asimilas sociajn kaj politikajn faktorojn."}, {"text_idx": "#000094", "text": "Ekonomiaj sistemoj estas la branc\u0302o de ekonomiko kiu studas la metodojn kaj instituciojn de kiuj socioj determinas la proprieton, direkton, kaj asignon de ekonomiaj resursoj.\nEkonomia sistemo de socio estas la unuo de analizo."}, {"text_idx": "#000095", "text": "Inter nuntempaj sistemoj c\u0302e malsamaj finoj de la organiza spektro estas socialismaj sistemoj kaj kapitalistaj sistemoj, en kiuj plej multe de la produktado okazas en respektive s\u0302tat-kontrolitaj kaj privatentreprenoj.\nOfta elemento estas la interagado de ekonomiaj kaj politikaj influoj, larg\u0302e priskribitaj kiel ekonomiko.\nRelativaj ekonomiaj sistemoj studas la relativan prezenton kaj konduton de malsamaj ekonomioj au\u0306 sistemoj."}, {"text_idx": "#000096", "text": "La Usona-Eksporto-Importo-Banko difinas marksist-leninistan s\u0302taton kiel havado de centre planekonomio.\nIli nun estas raraj, ekzemploj dau\u0306re povas esti viditaj en Kubo, Nord-Koreio kaj Laoso."}, {"text_idx": "#000097", "text": "Ekonomiistoj uzas la ilojn de kalkulado, lineara algebro, statistiko, ludoteorio, kaj komputado.\nProfesiaj ekonomiistoj estas atenditaj koni tiujn ilojn, dum malplimulto specialig\u0302u pri ekonometrio kaj matematikaj metodoj."}, {"text_idx": "#000098", "text": "C\u0302efa ekonomia teorio fidas sur apriore kvantaj ekonomiaj modeloj, kiuj utiligas gamon da konceptoj.\nTeorio tipe enspezo kun supozo de ceteris paribus , kiu intencas teni konstantajn eksplikvariablojn krom tiu sub konsidero.\nDum kreado de teorioj, la celo estas trovi tiajn kiuj estas almenau\u0306 same simple en informpostuloj, pli precizaj en prognozoj, kaj pli fruktodona en generado kroma esplorado teorioj."}, {"text_idx": "#000099", "text": "En Mikroekonomiko, c\u0302efkonceptoj inkludas mendadon kaj ofertadon, marg\u0302enismon, racian elektteorion, s\u0302ancokoston, bug\u0302etlimigojn, servaj\u0302on, kaj la teorion de la firmao.\nFruaj makroekonomiaj modeloj temigis modeligado de la rilatoj inter entutaj variabloj, sed c\u0302ar la rilatoj s\u0302ajnis s\u0302ang\u0302i inte tempomakroekonomiistojn, inkluzive de novaj kejnesanoj, reformulis siajn modelojn en mikrofundamentoj."}, {"text_idx": "#000100", "text": "La diritaj mikroekonomiaj konceptoj ludas gravan rolon en makroekonomiaj modeloj - ekzemple, en mona teorio, la kvantteorio de mono antau\u0306diras ke tio pliig\u0302as en la monproviza pliig\u0302inflacio, kaj inflacio estas supozita esti influita per raciaj atendoj.\nEn evoluekonomiko, pli malrapida kresko en evoluintaj nacioj estis foje antau\u0306dirita pro la malkreskanta marg\u0302ena rendimento de investo kaj kapitalo, kaj tio estis observita en la Kvar Aziaj Tigroj.\nFoje ekonomia hipotezo estas nur kvalita , ne kvanta."}, {"text_idx": "#000101", "text": "Ekspozicioj de ekonomia rezonado ofte utiligas dudimensiajn grafeojn por ilustri teoriajn rilatojn.\nSur pli alta nivelo de g\u0302eneraleco, la disertaj\u0302o Foundations of Economic Analysis de Paul Samuelson (1947) uzis matematikajn metodojn por reprezenti la teorion, precipe kiel al maksimumigado de kondutaj rilatoj de agentoj atingantaj ekvilibron.\nLa libro temigis ekzamenado de la klaso de deklaroj nomis funkcie senchavajn teoremojn enen ekonomiko, kiuj estas teoremoj kiuj povas penseble esti refutitaj per empiriaj datenoj."}, {"text_idx": "#000102", "text": "Ekonomiaj teorioj estas ofte testitaj empirie, plejparte helpe de ekonometrio utiliganta ekonomiajn datenojn.\nLa kontrolitaj eksperimentoj kutimaj por la fizikaj sciencoj estas malfacilaj kaj nekutimaj en ekonomiko, [93] kaj anstatau\u0306e larg\u0302aj datenoj estas observe studitaj;\ntiu speco de testado estas tipe rigardita kiel malpli rigora ol kontrolita eksperimentado, kaj la konkludoj tipe pli prova.\nTamen, la kampo de eksperimenta ekonomiko estas kreskanta, kaj kreskanta uzo estas farita de naturaj eksperimentoj."}, {"text_idx": "#000103", "text": "Statistikaj metodoj kiel ekzemple regresanalizo estas oftaj.\nTerapiistoj uzas tiajn metodojn por taksi la grandecon, ekonomian signifon, kaj statistikan signifon (\"signaloforto\") de la hipotezita rilato (j) kaj por adapti por bruo de aliaj variabloj.\nDe tia rimedo, hipotezo povas akiri akcepton, kvankam en probabilista, prefere ol certa, senco.\nAkcepto estas dependa sur la malpruvebla hipotezo postvivanta testojn.\nUzo de ofte akceptitaj metodoj ne devas produkti finan konkludon au\u0306 ec\u0302 interkonsenton en speciala demando, antau\u0306fiksitaj malsamaj testoj, datumserioj, kaj antau\u0306aj kredoj."}, {"text_idx": "#000104", "text": "Kritiko bazita sur profesiaj normoj kaj ne-replicability de rezultoj funkcias kiel pliaj c\u0302ekoj kontrau\u0306 biaso, eraroj, kaj tro-g\u0302eneraligo, [89] [94] kvankam multe da ekonomia esplorado estis akuzitaj je esti ne-replicable, kaj prestig\u0302aj j\u0302urnaloj estis akuzitaj je ne faciligado de reproduktado tra la zorgaj\u0302o de la kodo kaj datenoj.\nKiel teorioj, uzoj da testostatistikoj estas sin malferma al kritika analizo, [96] kvankam kritika komentaj\u0302o en artikoloj en ekonomiko en prestig\u0302aj j\u0302urnaloj kiel ekzemple la American Economic Review malkreskis subite en la pasintaj 40 jaroj.\nTio ricevis al la instigoj de j\u0302urnaloj maksimumigi citaj\u0302ojn por vici pli alte sur la Social Science Citation Index (SCI)."}, {"text_idx": "#000105", "text": "En aplikata ekonomiko, enirproduktaj\u0302aj modeloj utiligantaj liniajn programajn metodojn estas tre oftaj.\nGrandaj kvantoj de datenoj estas prizorgitaj tra komputilaj programoj por analizi la efikon de certaj politikoj;\nIMPLAN estas unu bonkonata ekzemplo."}, {"text_idx": "#000106", "text": "Eksperimenta ekonomiko antau\u0306enigis ke la uzo de science kontrolis\nTio reduktis long-konatan distingon de ekonomiko de natursciencoj permesitaj rektaj testoj de kio antau\u0306e estis prenitaj kiel aksiomoj.\nEn kelkaj kazoj tiuj trovis ke la aksiomoj ne estas totale g\u0302ustaj;\nekzemple, la ultimatludo rivelis ke homoj malaprobas neegalajn ofertojn."}, {"text_idx": "#000107", "text": "En konduta ekonomiko, psikologo Daniel Kahneman gajnis la nobelpremion en ekonomiko en 2002 por la empiria eltrovo de sia kaj Amos Tversky de pluraj kognaj biasoj kaj heu\u0306ristiko.\nSimila empiria testado okazas en neu\u0306roekonomiko.\nAlia ekzemplo estas la supozo de mallarg\u0302e egoismaj preferoj kontrau\u0306 modelo kiu testoj por egoismaj, altruismaj, kaj kooperaj preferoj.\nTiuj teknikoj igis kelkajn por argumenti ke ekonomiko estas \"originala scienco.\""}, {"text_idx": "#000108", "text": "La profesiigo de ekonomiko, pensita en la kresko de diplomig\u0302intoprogramoj pri la subjekto, estis priskribita kiel \"la c\u0302efs\u0302ang\u0302o en ekonomiko ekde c\u0302irkau\u0306 1900\".\nLa plej multaj gravaj universitatoj kaj multaj altlernejoj havas grava, lernejo, au\u0306 sekcion en kiu akademiaj gradoj estas aljug\u0302itaj en la subjekto, c\u0302u en la liberalaj artoj, komerco, au\u0306 por profesia studo."}, {"text_idx": "#000109", "text": "En la privata sektoro, profesiaj ekonomiistoj estas dungitaj kiel konsultistoj kaj en industrio, inkluzive de bankada kaj financo.\nEkonomiistoj ankau\u0306 laboras por diversaj ministerioj kaj agentejoj, ekzemple, la s\u0302tatano fisko, centra banko au\u0306 Bureau of Statistics (Agentejo de Statistiko)."}, {"text_idx": "#000111", "text": "Ekonomiko estas unu socioscienco inter pluraj kaj havas kampojn limantajn al aliaj areoj, inkluzive de ekonomia geografio, historion de ekonomio, publikan elekton, energiekonomikon, kulturan ekonomikon, familiekonomikon kaj institucian ekonomikon."}, {"text_idx": "#000112", "text": "Juro kaj ekonomiko, au\u0306 ekonomia analizo de leg\u0302o, estas aliro al lau\u0306leg\u0302a teorio kiu aplikas metodojn de ekonomiko al leg\u0302o.\nInkludas la uzon da ekonomiaj konceptoj klarigi la efikojn de lau\u0306leg\u0302aj reguloj, taksi kiuj lau\u0306leg\u0302aj reguloj estas ekonomie efikaj, kaj antau\u0306diri kio la lau\u0306leg\u0302aj reguloj estos.\nPionira artikolo de Ronald H. Coase publikigita en 1961 indikis ke klare difinitaj proprietrajtoj povis venki la problemojn de eksterecoj."}, {"text_idx": "#000113", "text": "Ekonomiko estas la interfaka studo kiu kombinas ekonomikon, leg\u0302on, kaj politikan sciencon en klarigado kiom politikaj institucioj, la politikaj medio, kaj la ekonomia sistemo- ( kapitalisma, socialisma, miksis) influo unu la alian.\nG\u0302i studas demandojn kiel ekzemple kiel monopolo, lupag-serc\u0302anta konduto, kaj eksterecoj devus kunpremi registarpolitikon.\nHistoriistoj utiligis ekonomikon por esplori lau\u0306 la manierojn en la pasinteco kiun personoj kaj grupoj kun komunaj ekonomiaj interesoj uzis politikon por realigi s\u0302ang\u0302ojn utilaj al siaj interesoj."}, {"text_idx": "#000114", "text": "Energio-ekonomiko estas larg\u0302a scienca temaro kiu inkludas temojn ligitajn al energiprovizo kaj energibezono.\nGeorgescu-Roegen reenkondukis la koncepton de entropio rilate al ekonomiko kaj energio de termodinamiko, kiel distingite de kio li rigardis kiel la mekanistan fundamenton de neoklasika ekonomika skolo tirita de Newtonian fiziko.\nLia laboro kontribuis signife al termoekonomiko kaj al ekologia ekonomiko.\nLi ankau\u0306 faris bazan laboron kiu poste evoluis en evoluan ekonomikon."}, {"text_idx": "#000116", "text": "Ekonomiaj skribaj\u0302oj originas de pli frua Mesopotamian, greka, romia, hinda subkontinento, c\u0302ina, persaj, kaj arabaj civilizoj.\nEkonomiaj preskriboj okazas dum la verkadoj de la Boeotiana poeto Heziodo kaj pluraj ekonomiaj historiistoj priskribis Heziodo'n mem kiel la \"unuan ekonomiiston\".\nAliaj famaj verkistoj de Antiquity trae g\u0302is la Renesanco inkludas Aristotelo'n, Xenophon, C\u0302anakja (ankau\u0306 konatan kiel Kautilya), Ying Zheng, Thomas Aquinas, kaj Ibn-H\u0302aldun.\nJoseph Schumpeter priskribis Aquinas kiel \"veni pli proksima ol iu alia grupo al esti la \"fondintoj\" de scienca ekonomiko\" kiel al mona, intereso, kaj valor teorio ene de natura-proksima perspektivo."}, {"text_idx": "#000117", "text": "Du grupoj, poste nomitaj \"merkantilistoj\" kaj \"fiziokratoj\", pli rekte influis la postan evoluon de la subjekto.\nAmbau\u0306 grupoj estis asociitaj kun la pliig\u0302o de ekonomia naciismo kaj moderna kapitalismo en Eu\u0306ropo.\nMerkantilismo estis ekonomia doktrino ke prosperis de la 16-a g\u0302is 18-a jarcento en produktiva pamfletliteraturo, c\u0302u de komercistoj au\u0306 s\u0302tatistoj.\nG\u0302i diris ke la ric\u0302aj\u0302o de nacio dependis de sia amasig\u0302o de oro kaj arg\u0302ento.\nNacioj sen aliro al minoj povis akiri oron kaj arg\u0302enton de komerco nur vendante varojn eksterlande kaj limigante importadon krom de oro kaj arg\u0302ento.\nLa doktrino postulis importado de malmultekostaj krudaj\u0302oj por esti uzita en produktadvaroj, kiuj povus esti eksportitaj, kaj por s\u0302tatreguligo por trudi protektajn komercimpostojn sur eksters\u0302tate industrivarojn kaj malpermesi produktadon en la kolonioj."}, {"text_idx": "#000118", "text": "Fiziokratoj, grupo de 18-ajarcentaj francaj pensuloj kaj verkistoj, evoluigis la ideon de la ekonomio kiel cirkla fluo de enspezo kaj produktaj\u0302o.\nFiziokratoj kredis ke nur agrikultura produktado generis klaran pluson super kosto, tiel ke agrikulturo estis la bazo de c\u0302iu ric\u0302aj\u0302o.\nTiel, ili kontrau\u0306batalis la merkantilistpolitikon de antau\u0306enigado de produktado kaj komerco c\u0302e la elspezo de agrikulturo, inkluzive de importtarifoj.\nFiziokratoj rekomendis anstatau\u0306igi administre multekostajn impostkolektadojn kun ununura imposto sur enspezo de teroposedantoj.\nEn reago kontrau\u0306 abundaj merkantilistaj komercreglamentoj, la fiziokratoj rekomendis politikon de lasu-fari, kiu postulis minimuma registarenmiksig\u0302o en la ekonomio."}, {"text_idx": "#000119", "text": "Adam Smith (1723-1790) estis frua ekonomia teoriulo.\nSmith estis severe kritika da la merkantilistoj sed priskribis la fiziokratan sistemon \"kun c\u0302iuj g\u0302iaj neperfektaj\u0302oj\" kiel \"eble la plej puran aproksimadon al la vero kiu ankorau\u0306 estis publikigita\" pri la subjekto."}, {"text_idx": "#000120", "text": "La publikigo de La Ric\u0302o de Nacioj de Adam Smith en 1776, estis priskribita kiel \"la efika naskig\u0302o de ekonomiko kiel aparta disciplino.\"\nLa libro identigis teron, laboron, kaj kapitalon kiel la tri faktoroj de produktado kaj la plej gravaj kontribuantoj al la ric\u0302aj\u0302o de nacio, kiel aparte de la Fiziokrata ideo ke nur agrikulturo estis produktiva."}, {"text_idx": "#000121", "text": "Smith diskutas eblajn avantag\u0302ojn de specialig\u0302o per labordivido, inkluzive de pliigis laborproduktivecon kaj gajnojn de komerco, c\u0302u inter urbo kaj lando au\u0306 trans landoj.\nLia \"teoremo\" ke \"la dividado de laboro estas limigita per la amplekso de la merkato\" estis priskribita kiel la \"kerno de teorio de la funkcioj de firmao kaj industrio \" kaj \"c\u0302efprincipo de ekonomia organizo.\"\nAl Smith estis ankau\u0306 atributita \"la plej grava substantiva propono en c\u0302io el ekonomiko\" kaj fundamento de resursoasignado teorio - ke, sub konkurado, rimedposedantoj (de laboro, tero, kaj kapitalo) serc\u0302as siajn plej enspezigajn uzojn, rezultigante egala interezoprocento por c\u0302iuj uzoj ekvilibron (adaptitan por s\u0302ajnaj diferencoj ekestig\u0302antaj de tiaj faktoroj kiel trejnado kaj senlaboreco)."}, {"text_idx": "#000122", "text": "En argumento kiu inkludas \"unu el la plej famaj trairejoj en c\u0302iu ekonomiko,\" [120] Smith reprezentas c\u0302iun individuon kiel provante dungi ajnan kapitalon kiun ili eble komandos por sia propra avantag\u0302o, ne tiun de la socio, [121] kaj por la konsidero de profito, kiu estas necesa sur iu nivelo por dungado de kapitalo en enlanda industrio, kaj pozitive rilatita al la valoro de produkto."}, {"text_idx": "#000123", "text": "Li g\u0302enerale, efektive, nek intencas reklami la g\u0302eneralan intereson, nek scias kiom multe li antau\u0306enigas g\u0302in.\nPreferante la subtenon da hejma al tiu de eksterlanda industrio, li celas nur sian propran sekurecon;\nkaj de direktado de tiu industrio tiumaniere kiam g\u0302ia produkto povas esti de la plej granda valoro, kiun li celas al nur sia propra gajno, kaj li estas en tio, kiel en multaj aliaj kazoj, kondukita per nevidebla mano antau\u0306enigi finon kiu estis neniu parto de lia intenco.\nNek g\u0302i estas c\u0302iam la pli malbona por la socio kiu g\u0302i estis neniu parto de g\u0302i.\nDe traktado de sia propra intereso kiun li ofte reklamas al tiu de la socio pli efike ol kiam li vere intencas antau\u0306enigi g\u0302in."}, {"text_idx": "#000124", "text": "Thomas Malthus (1798) utiligis la koncepton de malpliigado de rendimento por klarigi malaltajn vivnivelojn.\nHoma populacio, li kverelis, emis pliig\u0302i geometrie, distancigante la produktadon de mang\u0302aj\u0302o, kiu pliig\u0302is artimetike.\nLa forto de rapide kreskanta populacio kontrau\u0306 limigita kvanto de tero volis diri malpliig\u0302antan rendimenton al laboro.\nLa rezulto, li postulis, estis kronike malaltaj salajroj, kiuj malhelpis la vivnivelon por la plej granda parto de la populacio de levig\u0302ado super la mimimuma vivrimedo.\nEkonomiisto Julian Lincoln Simon kritikis la konkludojn de Maltuso."}, {"text_idx": "#000125", "text": "Dum Adam Smith emfazis la produktadon de enspezo, David Ricardo (1817) temigis la distribuadon de enspezo inter terposedantoj, laboristoj, kaj kapitalistoj.\nRicardo vidis enecan konflikton inter terposedantoj unuflanke kaj laboro kaj kapitalo sur la alia.\nLi postulis ke la kresko de populacio kaj kapitalo, premante kontrau\u0306 fiksa liverado de tero, pus\u0302as supren lupagojn kaj tenas malsupren salajrojn kaj profitas.\nRicardo estis la unua al s\u0302tato kaj pruvas la principon de kompara avantag\u0302o, lau\u0306 kiu c\u0302iu lando devus specialig\u0302i pri produktado kaj eksportado de varoj en tio g\u0302i havas pli malaltan relativan produktadokosto, prefere fidante nur je sia propra produktado.\nG\u0302i estis nomita \"fundamenta analiza klarigo\" por gajnoj de komerco."}, {"text_idx": "#000126", "text": "Venante c\u0302e la fino de la klasika tradicio, John Stuart Mill (1848) forlasis firmao la pli fruajn klasikajn ekonomiistojn sur la neeviteblo de la distribuado de enspezo produktita per la merkatismo.\nMuelejo montris al klara diferenco inter la du roloj de la merkato: asigno de resursoj kaj distribuado de enspezo.\nLa merkato eble estos efika en asignado de resursoj sed ne en distribuado de enspezo, li skribis, igante g\u0302in necesa ke socio intervenus."}, {"text_idx": "#000127", "text": "Valorteorio estis grava en klasika teorio.\nSmith skribis ke la \"reala prezo de c\u0302iu aj\u0302o ...\nla laborego kaj problemo de akirado de g\u0302i\" kiel estas influite per g\u0302ia malabundeco.\nSmith konservis ke, kun lupago kaj profito, aliaj kostoj krom salajroj ankau\u0306 eniri la prezon de krudvaro.\nAliaj klasikaj ekonomiistoj prezentis variojn pri Smith, nomita la 'labour teorio de valoro.\nKlasika ekonomika skolo temigis la tendencon de iu merkata ekonomio por eklog\u0302i en fina senmova s\u0302tato konsistigita de konstantaj akcioj de fizika ric\u0302aj\u0302o (kapitalo) kaj konstanta log\u0302antaro."}, {"text_idx": "#000128", "text": "Marksista (poste, Marxian) ekonomiko descendas de klasika ekonomika skolo.\nG\u0302i venas de la laboro de Karl Marx.\nLa unua volumo de la plej grava laboro de Marx, La Kapitalo , estis publikigita en la germana en 1867.\nEn g\u0302i, Marx temigis la laborteorion de valoro kaj la teorio de plusvaloro kiu, li kredis, klarigis la ekspluaton de laboro de kapitalo.\nLa laborteorio de valoro diris ke la valoro de inters\u0302ang\u0302ita krudvaro estis determinita fare de la laboro kiu iris en sian produktadon kaj la teorio de plusvaloro montris kiel la laboristoj nur estis pagitaj proporcion de la valoro ilia laboro kreis."}, {"text_idx": "#000129", "text": "C\u0302e la tagig\u0302o kiel socioscienco, ekonomiko estis difinita kaj diskutita c\u0302e longo kiel la studo de produktado, distribuo, kaj konsumo de ric\u0302aj\u0302o fare de Jean-Baptiste Say en lia \"Treatise on Political Economy or, The Production, Distribution, and Consumption of Wealth (Disertaj\u0302o pri Ekonomiko au\u0306, La Produktado, Distribution, kaj Konsumo de Ric\u0302aj\u0302o)\" (1803).\nTiuj tri eroj estas pripensitaj per la scienco nur rilate al la pliig\u0302o au\u0306 diminuado de ric\u0302aj\u0302o, kaj ne en referenco al siaj procezoj de ekzekuto.\nLa difino de Say regis g\u0302is nia tempo, s\u0302parita anstatau\u0306igante la vorton \"ric\u0302aj\u0302o\" por \"varoj kaj servoj\" signifante ke ric\u0302aj\u0302o povas inkludi ne-materialajn objektojn ankau\u0306.\nUnu- cento kaj tridek jarojn poste, Lionel Robbins rimarkis ke tiu difino jam ne sufic\u0302is, [132] c\u0302ar multaj ekonomiistoj faris teoriajn kaj filozofiajn invadon en aliaj lokoj de homa aktiveco.\nEn lia Eseo en la Naturo kaj Significance of Economic Science (Signifo de Ekonomia scienco) , li proponis difinon de ekonomiko kiel studon de speciala aspekto de homa konduto, tiu kiu kategoriig\u0302as sub la influo de malabundeco, [133] kiu devigas homojn elekti, asigni malabundajn resursojn al konkurantaj finoj, kaj s\u0302pari (serc\u0302ante la plej grandan socian bonfarton evitante la mals\u0302paradon de malabundaj resursoj).\nPor Robbins, la subfunkcio estis solvita, kaj lia difino permesas al ni proklami, kun facila konscienco, edukekonomiko, sekureco kaj sekurecekonomiko, sanekonomikon, militekonomikon, kaj kompreneble, produktadon, distribuo- kaj konsumekonomikon kiel validaj temoj de la ekonomia scienco.\""}, {"text_idx": "#000130", "text": "Citing Robbins: \"Ekonomiko estas la scienco kiu studas homan konduton kiel rilato inter finoj kaj malabundaj rimedoj kiuj havas alternativajn uzojn\".\nPost diskutado de g\u0302i dum jardekoj, la difino de Robbins ig\u0302is vaste akceptita fare de c\u0302efekonomiistoj, kaj g\u0302i malfermis manieron en nunajn lernolibrojn.\nKvankam malproksima de unuanima, la plej multaj c\u0302efekonomiistoj akceptus iun version de la difino de Robbins, ec\u0302 se multaj protestis gravajn al la amplekso kaj metodon de ekonomiko, elirante el tiu difino.\nPro la manko de forta interkonsento, kaj ke produktado, distribuo kaj konsumo de varoj kaj servoj estas la c\u0302efa studfako de ekonomiko, la malnova difino dau\u0306re staras en multaj estejo."}, {"text_idx": "#000131", "text": "Korpo de teorio poste nomis \"neoklasikan ekonomikan skolon\" au\u0306 \" marg\u0302enismon \" formitan de proksimume 1870 g\u0302is 1910.\nLa esprimo \"ekonomiko\" estis popularigita fare de tiaj neoklasikaj ekonomiistoj kiel Alfred Marshall kiel konciza sinonimo por \"ekonomia scienco\" kaj anstatau\u0306aj\u0302o por la pli frua \" ekonomiko \".\nTio egalrilatis al la influo pri la temo de matematikaj metodoj uzitaj en la natursciencoj."}, {"text_idx": "#000132", "text": "Neoklasika ekonomika skolo sistemigis mendadon kaj ofertadon kiel komunaj determinantoj de prezo kaj kvanto en merkatekvilibro, influante kaj la asignon de produktaj\u0302o kaj la distribuado de enspezo.\nG\u0302i forigis la laborteorio de valoro heredita de klasika ekonomika skolo en favoro de utilet teorio da valoro en la mendoflanko kaj pli g\u0302enerala teorio de kostoj sur la liverflanko.\nEn la 20-a jarcento, neoklasikaj teoriuloj movig\u0302is foren de pli frua nocio indikante ke totala servaj\u0302o por socio povus esti mezurita en favoro de orda servaj\u0302o, kiu hipotezas simple kondut-bazitajn rilatojn trans personoj."}, {"text_idx": "#000133", "text": "En Mikroekonomiko, neoklasika ekonomika skolo reprezentas instigojn kaj kostojn kiel ludado de penetra rolo en formado de decidig\u0302o.\nTuja ekzemplo de tio estas la konsumantteorio de individua postulo, kiu izolas kiel prezoj (c\u0302ar kostoj) kaj enspezo influas kvanton postulis.\nEn makroekonomio g\u0302i estas reflektita en frua kaj dau\u0306ranta neoklasika sintezo kun kejnesa makroekonomio."}, {"text_idx": "#000134", "text": "Neoklasika ekonomika skolo estas foje plusendita kiel ortodoksa ekonomiko c\u0302u memstare kritikistoj au\u0306 subtenemuloj.\nModerna c\u0302efa ekonomiko konstruas pri neoklasika ekonomika skolo sed kun multaj rafinadoj kiuj au\u0306 kompletigas au\u0306 g\u0302eneraligas pli fruan analizo-, kiel ekzemple ekonometrio, ludoteorion, analizon de merkatfiasko kaj neperfekta konkurado, kaj la neoklasikan modelon de ekonomia kresko por analizado de longa-kuraj variabloj influantaj nacian enspezaron."}, {"text_idx": "#000135", "text": "Neoklasika ekonomika skolo studas la konduton de individuoj, domanaroj, kaj organizoj (nomitaj ekonomiaj aktoroj, ludantoj, au\u0306 agentoj), kiam ili administras au\u0306 uzas malabundajn resursojn, kiuj povas alternativajn uzojn, atingi deziratajn finojn.\nAgentoj estas supozitaj agi racie, havas multoblajn dezirindajn finojn en vido, limigitaj resursoj por akiri tiujn finojn, aron de stabilaj preferoj, definitivan totalan konsilan celon, kaj la kapablecon de farado de elekto.\nTie ekzistas ekonomia problemo, submetata studi de ekonomia scienco, kiam decido (elekto) estas farita fare de unu au\u0306 pluraj rimed-stirantaj ludantoj por ekhavi la plej bonan eblan rezulton sub saltitajn raciajn kondic\u0302ojn.\nEn aliaj vortoj, rimed-stirantaj agentoj maksimumigas valoron kondic\u0302igitaj de la limoj truditaj per la informoj kiun la agentoj havas, sia kognaj limigoj, kaj la finhava kvanto de tempo ili devas fari kaj efektivigi decidon.\nEkonomia scienccentroj sur la agadoj de la ekonomiaj agentoj kiuj konsistas el socio.\nIli estas la fokuso de ekonomia analizo."}, {"text_idx": "#000136", "text": "Aliro al komprenado de tiuj procezoj, tra la studo de agentkonduto sub malabundeco, povas iri jene:"}, {"text_idx": "#000137", "text": "La kontinua interagado (inters\u0302ang\u0302o au\u0306 komerco) farita fare de ekonomiaj aktoroj en c\u0302iuj merkatoj metas la prezojn por c\u0302iuj varoj kaj servoj kiuj, en victurno, igas la racian administradon de malabundaj resursoj ebla.\nEn la sama tempo, la decidoj (elektoj) faritaj fare de la samaj aktoroj, dum ili traktas sian propran intereson, determinas la nivelon de produktaj\u0302o (produktado), konsumo, s\u0302paraj\u0302oj, kaj investo, en ekonomio, same kiel la rekompenso (distribuo) pagita al la posedantoj de laboro (en la formo de salajroj), kapitalo (en la formo de profitoj) kaj tero (en la formo de lupago).\nC\u0302iu periodo, kvazau\u0306 ili estus en giganta religsistemo, ekonomiaj ludantoj influas la prezigadprocesojn kaj la ekonomion, kaj estas en victurno influita per ili g\u0302is ekvilibro (ekvilibro) de c\u0302iuj variabloj engag\u0302itaj estas atingita au\u0306 g\u0302is ekstera s\u0302oko j\u0302etas la sistemon direkte al nova ekvilibra punkto.\nPro la sendependaj agoj de raciaj interrilataj agentoj, la ekonomio estas kompleksa adapta sistemo."}, {"text_idx": "#000138", "text": "Kejnesa ekonomiko venas de John Maynard Keynes, aparte lia libro The General Theory of Employment, Interest and Money (1936), kiu montris en nuntempa makroekonomio kiel klaran kampon.\nLa libro temigis determinantojn de nacia enspezaro en la mallonga kuro kiam prezigas estas relative neflekseblaj.\nKeynes provis klarigi en larg\u0302a teoria detalo kial alta labormerkatsenlaboreco eble ne mem-korektas pro malalta \" reala postulo \" kaj kial ec\u0302 prezfleksebleco kaj monpolitiko eble estos nulaj.\nLa esprimo \"revoluciulo\" estis aplikita al la libro en it efiko al ekonomia analizo."}, {"text_idx": "#000139", "text": "Kejnesa ekonomiko havas du posteulojn.\nPost-kejnesa ekonomiko ankau\u0306 koncentrig\u0302as sur makroekonomiaj rigidecoj kaj alg\u0302ustigprocezoj.\nEsplorado sur mikrofonfundamentoj por iliaj modeloj estas reprezentita kiel surbaze de real-vivaj praktikoj prefere ol simplanimajn optimumigante modelojn.\nG\u0302i estas g\u0302enerale asociita kun la Universitato de Kembrig\u0302o kaj la laboro de Joan Robinson."}, {"text_idx": "#000140", "text": "Novkejnesa ekonomiko ankau\u0306 estas asociita kun evoluoj en la kejnesa modo.\nEne de tiu grupo esploristoj emas partumi kun aliaj ekonomiistoj la emfazon de modeloj dungantaj mikrofonfondusojn kaj optimumigantaj konduton sed kun pli mallarg\u0302a fokuso en normaj kejnesaj temoj kiel ekzemple prezo kaj konduki rigidecon.\nTiuj estas kutime faritaj por esti endogenaj ecoj de la modeloj, prefere ol simple supozis kiel en pli maljunaj Kejnes-stilaj."}, {"text_idx": "#000141", "text": "La C\u0302ikaga Lernejo de ekonomiko estas plej konata por g\u0302ia libera merkatlobiado kaj monetaristaj ideoj.\nLau\u0306 Milton Friedman kaj monetaristoj, merkataj ekonomioj estas esence stabilaj se la monprovizo ne multe disetendig\u0302as au\u0306 kontraktig\u0302as.\nBen Bernanke, iama Prezidanto de la Federacia Rezerva Sistemo, estas inter la ekonomiistoj hodiau\u0306 g\u0302enerale akceptante la analizon de Friedman de la kialoj de la Granda Depresio."}, {"text_idx": "#000142", "text": "Milton Friedman efike prenis multajn el la fundamentaj principoj fiksitaj antau\u0306en fare de Adam Smith kaj la klasikaj ekonomiistoj kaj modernigis ilin.\nUnu ekzemplo de tio estas lia artikolo en la numero de septembro 1970 de The New York Times Magazine, kie li asertas ke la socia respondeco de komerco devus esti \"uzi siajn resursojn kaj okupig\u0302i pri agadoj dizajnitaj por pliigi siajn profitojn ...\n(trae) malfermig\u0302u kaj liberigu konkuradon sen trompo au\u0306 frau\u0306do.\""}, {"text_idx": "#000143", "text": "Aliaj bonkonataj lernejoj au\u0306 tendencoj de penso rilatanta al speciala stilo de ekonomiko praktikita c\u0302e kaj disvastigita de klare difinitaj grupoj de akademianoj kiuj farig\u0302is konataj tutmonde, inkludas la Au\u0306strian skolon de ekonomiko, la Freiburg Lernejon, la School of Lausanne (Lernejo de Lau\u0306zano), post-kejnesan ekonomikon kaj la Stokholman lernejon.\nNuntempa c\u0302efa ekonomiko foje estas apartigita en la Saltwater-aliron da tiuj universitatoj lau\u0306 la orientaj kaj okcidentaj marbordoj de Usono, kaj la Dolc\u0302akvo, au\u0306 Chicag-lerneja aliro."}, {"text_idx": "#000144", "text": "Ene de makroekonomio ekzistas, en g\u0302enerala sinsekvo de ilia aspekto en la literaturo;\nklasika ekonomika skolo, kejnesa ekonomiko, la neoklasika sintezo, post-kejnesa ekonomiko, monetarismo, nova klasika ekonomika skolo, kaj ofertoekonomio.\nAlternativaj evoluoj inkludas ekologian ekonomikon, konstitucian ekonomikon, institucian ekonomikon, evoluan ekonomikon, dependecteorion, strukturistekonomikon, mondsistemoj-teorion, ekonofisic, feminisman ekonomikon kaj biofizikan ekonomikon."}, {"text_idx": "#000145", "text": "(februaro 2017) Lau\u0306 diversaj hazardaj kaj anonimaj enketoj de membroj de la American Economic Association, ekonomiistoj havas interkonsenton pri la sekvaj proponoj de procento:"}, {"text_idx": "#000147", "text": "\" La malgaja scienco \" estas malestima alternativnomo por ekonomiko elpensita fare de la viktoria historiisto Thomas Carlyle en la 19-a jarcento.\nEstas ofte deklarite ke Carlyle donis al ekonomiko la moknomon \"la malgaja scienco\" kiel respondo al la malfruaj 18-a-jarcentaj verkadoj de La Honora Pastro Thomas Malthus, kiu sinistre antau\u0306diris ke malsato rezultus, c\u0302ar projekciita log\u0302antarkresko superus la kreskokvoton en la mang\u0302aj\u0302provizado.\nTamen, la fakta frazo estis elpensita fare de Carlyle en la kunteksto de debato kun John Stuart Mill sur sklaveco, en kiu Carlyle argumentis por sklaveco, dum Mill kontrau\u0306batalis g\u0302in."}, {"text_idx": "#000148", "text": "Kelkaj ekonomiistoj, kiel John Stuart Mill au\u0306 Le\u0301on Walras, asertis ke la produktado de ric\u0302aj\u0302o ne devus esti ligita al sia distribuo."}, {"text_idx": "#000149", "text": "En La Ric\u0302o de Nacioj, Adam Smith traktis multajn temojn kiuj estas nuntempe ankau\u0306 la temo de debato kaj disputo.\nSmith plurfoje atakogrupoj de sag\u0302e vicigis individuojn kiuj provas uzi sian kolektivan influon por manipuli registaron en adlydeado de sia.\nEn la tempo de Smith, tiuj estis referitaj c\u0302ar frakcioj, sed nun estas pli ofte nomitaj specialinteresoj, esprimo kiu povas konsisti el internaciaj bankistoj, el entreprenaj konglomeraj\u0302oj, rekte oligopoloj, monopoloj, sindikatoj kaj aliaj grupoj."}, {"text_idx": "#000150", "text": "Ekonomiko en si mem, kiel socioscienco, estas sendependa de la politikaj agoj de iu registaro au\u0306 alia decidanta organizo, aliflanke, multaj politikofaristoj au\u0306 individuoj tenantaj altagrade vicigis poziciojn kiuj povas influi ke la vivoj de alia popolo estas konataj pro propraau\u0306toritate utiligi abundon de ekonomiaj konceptoj kaj retoriko kiel veturilojn por pravigi tagordojn kaj valorsistemojn, kaj ne limigas siajn rimarkojn al aferoj signifaj al iliaj respondecaj kampoj.\nLa proksima rilato de ekonomia teorio kaj praktiko kun politiko [161] estas fokuso de disputo kiu povas ombri au\u0306 distordi la plej nepostulemajn originajn dogmojn de ekonomiko, kaj ofte estas konfuzita kun specifaj sociaj tagordoj kaj valorsistemoj."}, {"text_idx": "#000151", "text": "Nekonsiderante, ekonomiko legitime havas rolon en informado de registarpolitiko.\nG\u0302i estas, efektive, lau\u0306 kelkaj manieroj elkreskaj\u0302o de la pli malnova kampo de ekonomiko.\nKelkaj akademiaj ekonomiaj j\u0302urnaloj nuntempe enfokusigas pliigitajn klopodojn dum mezurado de la interkonsento de ekonomiistoj koncerne certajn strategipunktojn en espero de realigado de pli klera politika medio.\nNuntempe, tie ekzistas malalta aprobofteco de profesiaj ekonomiistoj koncerne multajn publikajn politikojn.\nStrategipunktoj prezentitaj en lastatempa enketo de American Economic Association ekonomiistoj inkludas komerclimigojn, socialan asekuron por tiuj metitaj for el laboro per internacia konkurado, genetike modifitaj mang\u0302aj\u0302oj, borderoreciklado, sanasekuro (pluraj demandoj), miskuraco, barieroj al enmetado de la kuracistoj, organodonacoj, nesanigaj mang\u0302aj\u0302oj, hipotekdeprenoj, imposta interretvendo, Wal-Mart, kazinojn, etanolsubvencioj, kaj inflaciocelado."}, {"text_idx": "#000153", "text": "Temoj kiel centrabanka sendependeco, centrabankaj politikoj kaj retoriko en centrabankaj guberniestroj babilas au\u0306 la regiono de makroekonomiaj politikoj [165] ( mona kaj financpolitiko) de la s\u0302tato, estas fokuso de disputo kaj kritiko."}, {"text_idx": "#000154", "text": "Deirdre McCloskey argumentis ke multaj empiriaj ekonomiaj studoj estas nebone raportitaj, kaj s\u0302i kaj Stephen Ziliak argumentas ke kvankam s\u0302ia kritiko estis bon-ricevita, praktiko ne plibonig\u0302is.\nTiu lasta disputo estas kontestata."}, {"text_idx": "#000155", "text": "Internacia Monunua Fonduso de 2002 kiun studo aspektis c\u0302e \"interkonsento prognozas\" (la prognozoj de grandaj grupoj de ekonomiistoj) ke tio estis farita progresado de 60 malsamaj naciaj recesioj en la 1990-aj jaroj: en 97% de la kazoj la ekonomiistoj ne antau\u0306diris la kuntirig\u0302on jare anticipe.\nDum tiuj maloftaj okazoj kie ekonomiistoj sukcese antau\u0306diris recesioj, ili signife subtaksis sian severecon."}, {"text_idx": "#000156", "text": "Ekonomiko estis kondic\u0302igita de kritiko ke g\u0302i dependas de nerealismaj, nekontroleblaj, au\u0306 tre simpligitaj supozoj, en kelkaj kazoj c\u0302ar tiuj supozoj simpligas la pruvojn de dezirataj konkludoj.\nEkzemploj de tiaj supozoj inkludas perfektajn informojn, profitmaksimumigigon kaj raciajn elektojn.\nLa kampo de informekonomiko inkludas kaj matematik-ekonomian esploradon kaj ankau\u0306 kondutan ekonomikon, simila al studoj en konduta psikologio."}, {"text_idx": "#000157", "text": "Tamen, eminentaj c\u0302efekonomiistoj kiel ekzemple Keynes [173] kaj Joskow observis ke multe de ekonomiko estas koncipaj prefere ol kvanta, kaj malfacilaj al modelo kaj formaligas kvante.\nEn diskuto en oligopol esplorado, Paul Joskow indikis en 1975 kiu en praktiko, gravmienaj studentoj de faktaj ekonomioj emis utiligi \"neformalajn modelojn\" bazitajn sur kvalitaj faktoroj specifaj por akurataj industrioj.\nJoskow havis fortan senton ke la grava laboro en oligopolo estis farita tra neformalaj observaj\u0302oj dum formalaj modeloj estis \"trotitaj eksteren iama pos\u0302to \".\nLi argumentis ke formalaj modeloj estis plejparte ankau\u0306 ne gravaj en la empiria laboro, kaj ke la fundamenta faktoro malantau\u0306 la teorio de la firmao, konduto, estis neglektita."}, {"text_idx": "#000160", "text": "En serio de kolegaro-reviziita j\u0302urnalo kaj konferencartikoloj kaj libroj publikigitaj dum periodo de pluraj jardekoj, John McMurtry [181] disponigis ampleksan kritikon de kion li nomas kaj ilian sekvan koston la \"neviditaj supozoj kaj implicoj, de ekonomiko] al la vivoj de homoj.\""}, {"text_idx": "#000161", "text": "Nassim Nicholas Taleb kaj Michael Perelman estas du kromaj akademiuloj kiuj kritikis konvencian au\u0306 c\u0302efan ekonomikon.\nTaleb kontrau\u0306batalas plej ekonomian teoriadadon, kiu lau\u0306 lia opinio suferas akute de la problemo da trouzo de Theory of Forms (Teorio de Formoj) de Platono, kaj postulas nuligo de la Nobel Memorial Premio en Ekonomiko, dirante ke la difekto de ekonomiaj teorioj povas esti detruanta.\nMichael Perelman disponigas ampleksan kritikon de ekonomiko kaj g\u0302iajn supozojn en c\u0302iujn siajn librojn (kaj aparte siaj libroj publikigitaj de 2000 g\u0302is nun), artikoloj kaj intervjuoj."}, {"text_idx": "#000162", "text": "Malgrau\u0306 tiuj konzernoj, c\u0302efaj bakalau\u0306ruloprogramoj farig\u0302is c\u0302iam pli teknikaj kaj matematikaj."}, {"text_idx": "#000163", "text": "Komercmoralo Ekonomikterminologio kiu devias de ofta uzokutimo"}, {"text_idx": "#000164", "text": "Ekonomikterminologio kiu devias de ofta uzokutimo"}, {"text_idx": "#000167", "text": "Ekonomiaj j\u0302urnaloj sur la reto\nEsplorado Tapetizas en Economics (RePEc)\nAmerik ekonomi unuig\u0302-sponsorita gvidisto al 2,000+ Interretajn resursoj de \"Datenoj\" g\u0302is \"Neat Stuff\", g\u0302isdatigita kvaronjare."}, {"text_idx": "#000170", "text": "Organizo por Ekonomia Ca-operacio kaj Evoluo"}, {"text_idx": "#000171", "text": "Ekonomiko au\u0306 ekonomiscienco estas socia scienco, kiu studas ekonomion: produktadon, distribuon kaj konsumadon de servoj kaj varoj. Ekonomiko komparas ankau\u0306 diversajn kaj ec\u0302 kontrau\u0306dirajn teoriojn de ekonomiaj sistemoj. C\u0302efa celo de studado de ekonomikistoj estas homa konduto kaj bonstato. G\u0302enerale oni dividas la ekonomikon en makroekonomikon kaj mikroekonomikon."}, {"text_idx": "#000172", "text": "Tre gravaj aspektoj en ekonomiko estas lokigo de resursoj, produktado, distribuo de komerco kaj konkurenco."}, {"text_idx": "#000173", "text": "La vorto ekonomiko eliras el grekaj vortoj oikos (domo) kaj nomos (leg\u0302o, normo)."}, {"text_idx": "#000174", "text": "Oni povas akcepti, ke moderna ekonomiko komencig\u0302is en la fino de la 18-a jarcento kun Adam Smith, kiu fondis la tiel nomatan klasikan ekonomikan skolon, malgrau\u0306 pli fruaj eltrovaj\u0302oj ekzemple de hispanaj skolastikuloj au\u0306 psikokratoj, kiuj ankau\u0306 estis gravaj. Aliaj pensas ke fiziokrata skolo estas la unua scienca ekonomika skolo."}, {"text_idx": "#000175", "text": "En la 19-a jarcento, Karl Marx sintezis diversajn skolojn de ekonomika pensado, socian distribuon de rimedoj kaj verkon de Adam Smith. Uzinte sisteman aliron de filozofo Hegelo, li verkis sian Kapitalon kaj kreis marksismon. Dum la 19-a kaj 20-a jarcentoj lia verko estis vaste kritikata de adeptoj de merkata ekonomio, unue de Neoklasika ekonomika skolo, poste de aliaj skoloj."}, {"text_idx": "#000176", "text": "Komence de la 20-a jarcento ekonomiko ricevis trajtojn de statistika disciplino, do studado de ekonometrio ekestis gravega."}, {"text_idx": "#000177", "text": "Evoluo de makroekonomiko el mikroekonomiko ekis kun Keynes en 1920 kaj estis sistemigita en 1930 de Keynes kaj aliaj pensistoj, konkrete kun partopreno de John Hicks. Multaj ekonomikistoj uzas kombinaj\u0302on de neoklasika mikroekonomiko kaj Keynesa makroekonomiko. Neoklasika skolo rivalis kun monismo, formulita de Milton Friedman kaj asociita kun Universitato de C\u0302ikago."}, {"text_idx": "#000178", "text": "Ekonomia sociologio estas studo de sociaj kau\u0306zo kaj efiko de variaj ekonomiaj aferoj. Tiu fako povas esti larg\u0302e konsiderite dividita en klasika kaj nuntempa periodo."}, {"text_idx": "#000179", "text": "La klasika periodo koncernis partikulare kun moderneco (respektive modernigo) kaj ties konstituaj aspektoj kiuj estas raciigo, sekularigo, urbanizado, socia tavoligo, kaj tiel plu. C\u0302ar sociologio aperis dekomence kiel reago kontrau\u0306 la kapitalisma modernigo, ekonomiko ludis gravan rolon en multo el la klasika sociologia priserc\u0302ado. La specifa termino \"ekonomia sociologio\" estis la unuan fojon stampita fare de William Stanley Jevons en 1879, poste uzata en verkoj de E\u0301mile Durkheim, Max Weber kaj Georg Simmel inter 1890 kaj 1920.[1]"}, {"text_idx": "#000180", "text": "Ekonomia Modelo de Bretton Woods"}]