[{"text_idx": "#000001", "text": "Pandemio estas plago, pri kio oni ne povas dubi. Sed la \u201cmemizolig\u0302o\u201d, kiu estis la rimedo (c\u0302u sukcesa?) kontrau\u0306 g\u0302i batali, por kreaj naturoj povas esti stimulo fari ion, por kio sen tio ne estus tempo. Tiel okazis al la Esperanto-veterano Roman Dobrzyn\u0301ski, kiu, fermita hejme, decidis trarigardi siajn malnovajn arkivojn kaj trovis tie materialon de unu el siaj plej fruaj aktivadoj \u2013 kabaredo \u201cVerda simio\u201d, kaj li decidis tion prilabori kaj publikigi."}, {"text_idx": "#000002", "text": "\u201cVerda simio\u201d funkciis en 1958-64 per fortoj de tiamaj polaj studentoj-esperantistoj. G\u0302i prezentig\u0302is en diversaj Esperanto-arang\u0302oj, inkluzive de UKoj, kaj kolektis grandajn spektantarojn kaj varman akcepton kaj lau\u0306tan ridon. Tio estis epoko, kiam en Orienta Eu\u0306ropo g\u0302enerale, kaj en Pollando speciale, okazis renaskig\u0302o de la Esperanto-movado kaj granda entuziasmo de g\u0302iaj partoprenantoj \u2013 tial multaj tiamaj iniciatoj aperis brilaj kaj sukcesaj. Samtempe, la nomo de la kabaredo aludas al la tradicieco de la iniciato (unuavice, al la S\u0302varca \u201cVerda kato\u201d). Bedau\u0306rinde, vivaj aferoj, kiel teatro, kabaredo ktp, vivas nur dum la prezentoj, malofte fiksig\u0302as por la historio, kaj tial forgesig\u0302as. Tial publikigi ion el tiamaj tekstoj estas valora afero en si mem, kaj, se la tekstoj havas artan signifon, la afero farig\u0302as kontribuo al la kulturo g\u0302enerale, ne nur por historio."}, {"text_idx": "#000003", "text": "La unuan parton de la libro (Simiado) konsistigas 19 monologoj kaj skec\u0302oj, kiuj prezentig\u0302is en diversaj jaroj de la kabaredo, kaj unu humuraj\u0302o (Maldikigi vortaregojn!), kiu aperis jam post 60 jaroj kaj en 2019 ricevis la unuan premion en BK, sed lau\u0306 la karaktero g\u0302i tre similas al la tekstoj de Verda simio. La vigleco de la stilo, karaktero de la humuro, kiu foje elvokas tujan ridon, temoj priesperantaj kaj pli g\u0302eneralaj \u2013 c\u0302io montras, ke dum la lastaj ses jardekoj ne multo s\u0302ang\u0302ig\u0302is en la karaktero de bonaj s\u0302ercoj, ankau\u0306 de la movado kaj, finfine, de la homa naturo! Do, preskau\u0306 c\u0302io restas aktuala au\u0306 almenau\u0306 komprenebla kaj gaja ankau\u0306 hodiau\u0306. Doloraj trajtoj de la movado, prilingvaj diskutoj ktp, kiuj bezonas satiran aliron, ripetig\u0302as c\u0302iam denove, kaj tial ili estas same interesaj al la nuna leganto, kiel tio estis al la vivaj spektantoj de la prezentoj."}]