[{"text_idx": "#000000", "text": "Author: Istva\u0301n NemereKind: novelAvailability: Not in stockPrice: \u00b1\u20ac8.17Year of publication: 1983Description: Romano pri lando, kie regas s\u0302tata subpremo kaj maljusto.Pages: 118Height: 200 mmISBN: 9635711042Review: De Kris Long: C\u0302u ni estas blindaj?De Don Harlow: La blinda birdoDe Sten Johansson: Naive kaj draste pri rasapartigoDe Euge\u0300ne de Zilah: Marg\u0302ene de \"La blinda birdo\"De Vladimir C\u0302istov: Kiu estas la blinda birdo? La libro temas pri skandia verkisto, kiu post la konatig\u0302o de negrulo el\nsuda afriko dum internacia kongreso de verkistoj sciigas ke la nigrulo estis\nenkarcerigita pro liaj ideoj. Li decidas helpi lin kaj iras al la suda afriko.\nLi ne sukcesas en lia intenco sed la restado en la suda afriko tre influos\nsian estontan laboron de verkisto.\n(kore Grazia - Internacia Esperanto-Sumoo Marto 2014)Rating: Add my rating"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Sven Viborg estas verkisto en la fornorda lando Skandio. Jam li eldonigis kelkajn librojn, farig\u0302as konata en la verkistaj rondoj. Li estas alta, blondhara, bluokula skandinavo, kiu akceptas la c\u0302iutagajn liberaj\u0302ojn de sia lando kiel ordinarajn didonitaj\u0302ojn, kiujn rajtas c\u0302iu persono."}, {"text_idx": "#000003", "text": "En verkista kongreso li konatig\u0302as kun Govan Dyebo. Govan estas verkisto el la forsuda lando Suda Respubliko. Por li la verkado kaj eldonado ne estas tiel facila kiel c\u0302e Sven, c\u0302ar"}, {"text_idx": "#000005", "text": "C\u0302ar Govan ne estas alt, blondhara, bluokula: li havas nigran hararon, nigrajn okulojn -- kaj nigran hau\u0306ton. Kaj en la Suda Respubliko tiu lasta estas la signo de Kaino."}, {"text_idx": "#000006", "text": "La sciencfikcia verkisto Robert Heinlein iam skribis, ke estas g\u0302uste tri romanintrigoj en la Okcidenta literaturo: Viro kaj Virino; La Eta Tajloro; kaj La Homo S\u0302ang\u0302ig\u0302as. C\u0302i tiu romano estas pura ekzemplo de la lasta el la tri. Govan, rifug\u0302into el sia lando, reiras tien kaj tuj malaperas en la gulagon. Sven veturas al la Suda Respubliko, sekura en siaj kredoj pri la Eternaj Rajtoj de la Homo, kaj penas trovi kaj liberigi sian amikon. Pri homaj rajtoj li baldau\u0306 seniluziig\u0302as, kaj en la fino -- kaj nur helpe de tiuj, kiuj pretas uzi perforton -- li sukcesas elkarcerigi Govanon. En la fino, tamen, ec\u0302 tiu lasta rezigno pri la Regado de Juro pruvig\u0302as senutila."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Falsaj nomoj ne povas kas\u0302i la identojn de la koncernaj landoj. Skandio estas memevidente Svedio. Kaj se la diskriminacia traktado de nigruloj ne malkas\u0302us la veran nomon de la traktata lando antau\u0306 la observema leganto, tion tuj farus la nomoj de la c\u0302efaj urboj (Pretville = Pretoria, Joburg = Johannesburg)."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Tamen s\u0302ajnas evidenta al mi, ke Nemere skribas nek pri nigruloj nek pri Suda Afriko en sia romano -- au\u0306 almenau\u0306 ne nur pri ili -- sed ankau\u0306 pri c\u0302iuj totalismaj s\u0302tatoj de la mondo. La alineoj sur pag\u0302oj 66-68 povus facile temi pri landoj, kiujn Nemere pli bone konas ol Sudan Afrikon."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Antau\u0306 tri jaroj William Auld verkis libron (Vereco, Distro, Stilo), en kiu li listigis entute 50 romanojn verkitajn en Esperanto dum pli ol 90 jaroj. En la pasintaj tri jaroj Nemere aldonis dek procentojn pli al tiu nombro -- kaj ili s\u0302ajnas esti g\u0302enerale bonaj lau\u0306 enhavo. La blinda birdo estas facile legebla, aktuala lau\u0306 enhavo, strec\u0302a kaj g\u0302enerale interesa. Mi kore rekomendas g\u0302in -- kaj la verkinton."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Naive kaj draste pri rasapartigo"}, {"text_idx": "#000011", "text": "En la romanoj de Nemere oni ofte trovas traktadon de iu\nsocia demando, pli-malpli enplektita en la rakonton. La blinda\nbirdo supozeble estas tiu el liaj verkoj, kie la socia kaj\npolitika dimensio plej multe superregas. Tamen g\u0302i estas ankau\u0306\ntre ekscita eventoplena aventuro, kaj krome oni trovas en g\u0302i\nalmenau\u0306 provon kredinde priskribi psikologian evoluon de naivulo\nsub la impreso de dramaj spertoj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La romana intrigo okazas en du landoj - Skandio, kiu\nestas pseu\u0306donimo de Svedio, kaj la Suda Respubliko, kiu\negalas Sudafrikon. G\u0302ia c\u0302efa temo estas la rasapartiga\nsocisistemo de Sudafriko, kaj la vivkondic\u0302oj sub kruela\ndiktaturo. Kontrau\u0306 tio la au\u0306toro kontrastigas la idilian vivon"}, {"text_idx": "#000013", "text": "En la c\u0302efa intrigo rolas du verkistoj, Sven Viborg el\nSkandio kaj Govan Dyebo el la Suda Respubliko, kiuj\nhazarde renkontig\u0302as kaj amikig\u0302as en verkista kongreso, kien Dyebo\nvenis kas\u0302e. Kiam Sven pli malfrue ekscias, ke Govan\nestas malliberigita en sia hejmlando, li vojag\u0302as tien por ekscii\nkio okazis. La fino de la rakonto estas tre drama kaj atentokapta\nc\u0302eno de eventoj, cele al la liberigo de Govan."}, {"text_idx": "#000016", "text": "La stilo de la verko estas flua, simpla kaj plac\u0302a, kvankam\nkun c\u0302iuj tipaj trajtoj de Nemere. Kiel ofte, oni trovas\nankau\u0306 en c\u0302i verko interesajn frazojn, ekzemple pri verkadaj"}, {"text_idx": "#000018", "text": "- Kompreneble. Finfine, ni c\u0302iam verkas filozofion, ec\u0302"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Li estis verkisto, do nelonge li bezonis atendi la\nekpenson de sia cerbo. (p. 80)"}, {"text_idx": "#000021", "text": "El lingvaj apartaj\u0302oj oni povus mencii nenormalan uzon de \"hostag\u0302o\"\n(p. 79, = jam) kaj \"la voc\u0302ojn ro\nkaj lo\" (p. 9, = sonojn). Mi ankau\u0306\npreferus alian vorton por afrika nacia lingvo ol \"triba\nlingvo\" (p. 106, 109), kvankam mi scias, ke tiu esprimo\nestas au\u0306 estis kutima en la triba lingvo de angloj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Resume, malgrau\u0306 negranda realismo, La blinda birdo\nestas distra, ekscita kaj interesa romano pri homoj kaj socioj en\nnia reala mondo, absolute leginda ec\u0302 hodiau\u0306, post la oficiala"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Marg\u0302ene de \"La blinda birdo\""}, {"text_idx": "#000024", "text": "La tuta densa kaj atentokapta intrigo de la romaneto de NEMERE, La blinda birdo, disvolvig\u0302as en la \"Suda Respubliko\", kies rimarkindaj urboj estas Pretville, Yoburg, Ribeto... En \"Skandio\" ne rolas urboj, okazas tie nur retroscenaj dialogoj. \"Suda Respubliko\" samkiel \"Skandio\" estas imagaj\u0302oj, kies modeloj facile rekoneblas. La c\u0302efpersono, Sven Viborg, estas tridek-nau\u0306-jara blonda civitano de Skandio, verkisto kaj asidua c\u0302eestanto de internaciaj beletraj kongresoj. Antau\u0306 kelkaj jaroj, dum tia kongreso, li amikig\u0302is kun sud-respublika nigrulo, Govan Dyebo, ankau\u0306 verkisto, kiun li invitas en sian hejmon. Dyebo rakontas multon, dum siaj restadoj en Skandio, pri la diktaturo rasisma severanta en la Suda Respubliko. Li ofte ekkoleras dum tiuj interparoladoj kaj, almenau\u0306 tiel sajnis al Viborg, farig\u0302as ec\u0302 maljusta al bonkoraj, pacemaj, blondaj skandianoj:"}, {"text_idx": "#000025", "text": "La konversacioj kun Dyebo hantas la memoron de Viborg, kiam li alvenas en la Suda Respubliko, por informig\u0302i pri la sorto de sia amiko arestita. Li volus iel helpi, se eblas. Li rapide ekscias, ke en Suda Respubliko blankulo ne rajtas esti amiko de nigrulo kaj, ke helpi Dyebo'n lau\u0306leg\u0302e, respektante la nau\u0306zajn suda-respublikajn leg\u0302ojn, tute ne eblas. Li, vole-nevole, estas entrenata en agadon eksterleg\u0302an. Kaj, de aventuro al aventuro, li ekkonscias, ke la diktaturo ne estas ia provizora akcidento en totalisma s\u0302tato, sed ke g\u0302i ja estas la esenco mem de la totalismo."}, {"text_idx": "#000026", "text": "La priskribo de c\u0302i tiu interna evoluo de Viborg estas la kerna valoro de la rakonto. Ni memoru, ke La blinda birdo estis eldonita en 1983a, en lando ankorau\u0306 totalisma, kie klami sian malamon al diktaturo, priskribi ties c\u0302i animmortigajn efikojn, ne estis sendang\u0302ere. Kiam Nemere diras pere de Dyebo, ke:"}, {"text_idx": "#000027", "text": "tiam li plie pensigas pri la tiama Hungario, ol pri (se vere tiun li celis) apartisma Sud-Afriko kie, en 1983a, ja estis multe da vendejoj kaj oni povis akiri mang\u0302aj\u0302ojn kaj varojn multe pli facile ol en iu ajn \u201cpopoldemokratio\u201d. Mi jam sciis, ke Nemere estas bona verkisto; mi nun aldonu, ke li estas kurag\u0302a verkisto... kaj c\u0302e verkistoj la kurag\u0302o pli ofte mankas, ol la beletra kapablo. Cetere la s\u0302vitparfuman verkistan timemon Nemere ekvipas kaj en Skandio, kaj en Suda Respubliko. En Skandio li surscenigas kolegon kiu provadas, g\u0302is la momento de la forflugo de la avio, deturni Viborg-on de lia savekspedicio:"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Tiun saman klarvidan analizon de la blanka terorismo ni retrovas en dialogo inter Viborg kaj maljuna advokato sud-respublika:"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Same kiel en c\u0302iuj s\u0302tatoj de la mondo, dirus cinikulo. Tamen, en demokratiaj landoj, en kiuj la juropotenco estas, almenau\u0306 teorie, disigita de la plenumpotenco, la civitanoj rajtas konservi sian iluzion, ke, c\u0302e ili, ne tiel estas, kaj ili ne povas kredi, ke tiel estas c\u0302e la aliaj. Ankau\u0306 Viborg volus trudi siajn iluziojn skandiajn en Suda Respubliko, sed"}, {"text_idx": "#000030", "text": "De tie la titolo de la verko, kaj tiel komencig\u0302as la suspensoplenaj aventuroj rakontitaj en lingvo klara kaj bildoric\u0302a."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Multaj esperantaj verkistoj opinias, ke ili rajtas transformi la bazalton de nia lingvo en pli facile manipuleblan sapos\u0302tonon. Nu, poetoj kaj verkistoj, kvankam ili rajtas eluzi c\u0302iujn kas\u0302itajn kaj malkas\u0302ajn eblojn de la lingvo, ne rajtas profani ties esencon. Tion c\u0302i Nemere scias pli bone ol iu ajn. Li utiligas nur la ekzistantan norman esperanton. En lia lingvaj\u0302o ne ekzistas \u201cfakultativa akuzativo\u201d. Li tiel timas g\u0302in, ke foje li plifortigas la akuzativigon de fremdaj nomoj. Li skribas, ekzemple:"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Li ne trouzas la '15-an regulon'. Anstatau\u0306 eblaj neologismoj li kreas novajn formojn, ofte surprize belajn, el la s\u0302tofo mem de la lingvo. Relegante La blinda birdo-on, min ravis, pli ol je la unua trovora ellego, la oftaj kunordigaj kunmetaj\u0302oj de Nemere. Mi pasigis horojn serc\u0302ante iliajn precizajn referentojn, konceptojn ofte ne facile eldireblajn en la franca kaj en la angla. Ili certe estas kaprompiloj por tradukistoj, kio provus, se tio endus, ilian esperantecon. Jen kelkaj ekzemploj:"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Mirinde estas kiom da novaj\u0302oj oni trovas, kiam oni relegas libron! Mi emus aserti, ke la vera ellegado de iu verkaj\u0302o estas la dua. Malfacilas ne konsenti kun Nemere, kiam li diras:"}, {"text_idx": "#000035", "text": "La blinda birdo ja meritas tian tempoferon!"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Kiu estas la blinda birdo?"}, {"text_idx": "#000037", "text": "La blinda birdo de Istva\u0301n Nemere estas romano \u0096 riproc\u0302o al la verkistoj el Okcidento pro la principa socia maltau\u0306geco de ilia verkado; pro ilia memforigo de solvado de aktualaj problemoj kaj mondskalaj temoj; pro perdo de la avangarda rolo, kiun ili devas ludi en naciaj kaj internaciaj literaturoj."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Sven Viborg, 37-jara au\u0306toro de 5 romanoj, atingis materialan bonstaton. Li estas sag\u0302a homo, vers\u0302ajne kapabla verki interese, c\u0302ar liaj romanoj estas popularaj. Sed la temojn de la romanoj elektas ne la au\u0306toro, sed la libra merkato, konjunkturo. Tial liaj libroj estas nur speco de varo, per kiu oni kontentigas konsuman demandon kaj la au\u0306toro de sensignifaj historietoj faras sian profitan aferon. Aliuloj akiras monon per produktado de mas\u0302inoj, iloj, vinoj, suveniroj, sed Viborg \u0096 per verkado de senenhavaj romanoj, kiujn volas relegi neniu leganto. Viborg remetas respondecon pri tio al la legantaro, kvankam li konscias ke li ankorau\u0306 ne verkis la libron ekvivalentan al la plej bonaj verkoj de siaj kolegoj \u0096 antau\u0306uloj. Kaj pro tio Viborg estas blinda."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Sed li ec\u0302 ne imagas, kia povus esti la c\u0302efa romano, pri kio temos, al kio kaj kiu g\u0302i estos dedic\u0302ita. Viborg vivas unutage, li ne enpensig\u0302as pri la kialoj de relativaj malsukcesoj de siaj verkoj, tial li ne scias pri kio indas verki. Pro tio Viborg estas blinda."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Tia komforta vivo plene kontentigas Viborgon. La vivo fluanta tiel mezurite, ke la verkisto ec\u0302 povas kalkuli kvanton da libroj, kiujn li verkos dum la vivo, kaj scias pri la estonta gloro."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Skandio pace vivas dum 150 jaroj. Sed la neu\u0306traleco rezultigas ofte senprincipecon kaj foje atingatas per c\u0302iuj rimedoj, inkluzive de malnoblaj\u0302oj, indiferento al sortoj de aliaj popoloj. La s\u0302tato same edukas siajn anojn. Verkisto Viborg, konsideranta sin reprezentanto de la plej sag\u0302aj intelektuloj de sia popolo, kun malestima digno rilatas al siaj kolegoj nigruloj kaj araboj malgrau\u0306 sia absoluta nekompetenteco pri iliaj verkoj. Lau\u0306 Viborg la neeu\u0306ropanoj estas verkistoj de la dua kvalito. Internaciaj eventoj maltrankviligas lin ne pli ol la problemo de kuloj en fora arbaro maltrankviligas urbanon. Kaj pro tio Viborg estas blinda."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Anne estas por Viborg nur virino, kiu log\u0302as en lia domo. Klarig\u0302as, ke la vivo de Viborg absolute ne aliig\u0302is, kiam tiu c\u0302i virino lasis la domon. Moralo, kiu permesas al la verkisto vivi kun ajna virino, estas moralo de egoisto kaj cinikulo. Viborg ne estimas s\u0302in kiel homon kaj ne konas s\u0302in. Vers\u0302ajne, Anne komprenis, ke Dyebo estas vera homo, komparis lin kun Viborg kaj intense eksentis sian neenviindan kaj malcertan situacion kaj lasis Viborgon."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Ankau\u0306 pro tio Viborg estas blinda."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Ni povas karakterizi Viborgon jene: individuismo, materiala prospero, indiferento al la interna kaj internacia vivo, egoismo, literaturisto kun sensignifaj romanoj. Pozitivaj trajtoj de Viborg estas sincera s\u0302ato de la naturo, kvankam nebula, sed intenco krei ion tian, kio koincidus kun plej altaj bezonoj de la homoj, malkontento pri la socio kaj sia verkado."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Dyebo dekomence interesis Viborgon kiel la homo, kiu diris al eu\u0306ropanoj veron pri ili. Ekde la unua renkonto, pas\u0302-post-pas\u0302e , aperis neceso de interkomunikig\u0302o kaj amikig\u0302o. Viborg kaj Dyebo diskutis problemojn de verkado, lokon de verkisto en la socio, rilaton al la Patrio, rasajn problemojn kaj multajn aliajn gravajn sociajn kaj politikajn flankojn de la nuntempo. Viborg tralegis ambau\u0306 romanojn de Dyebo. Iliaj diskutoj iutempe estis akraj kaj la vidpunkto de Dyebo foje iritis Viborgon, li ne c\u0302ion konsentis kaj kredis. Sed la verkistoj reciproke interesis unu la alian, kaj c\u0302i fakto unuigis ilin. Tamen c\u0302iu vivis siamaniere. Viborg estis verkanta sian sesan romanon je tradicia temo."}, {"text_idx": "#000047", "text": "La informo pri la aresto de Dyebo emociis Viborgon kaj devigis lin flugi al la Suda Respubliko."}, {"text_idx": "#000048", "text": "C\u0302i tie, en la Suda Respubliko, Viborg praktike konatig\u0302as kun la realaj\u0302oj de la rasisma diktatura s\u0302tato. Dum kelkaj tagoj la verkisto konvinkig\u0302is pri plena vero de la rakontoj de Dyebo. La sola forto, kiu helpis al Viborg estis la Fronto aktive batalanta por neniigo de la fas\u0302isma s\u0302tato kaj kuniganta nigrulojn kaj blankulojn. La reprezentantoj de la Fronto agas plej aktive kaj proponas liberigi Dyebon. Ne sen hezitoj Viborg trovis en si kurag\u0302on partopreni la aferon dang\u0302eran por la liberigantoj."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Dyebo per sia tuta vivo refutas Viborgon-civitanon kaj Viborgon-verkiston, neas individuismon kaj egoismon, trankvilan etburg\u0302an vivmanieron kun g\u0302iaj malgravaj problemoj. La verkisto estu socia aktivulo, kiu povas kaj devas diri veron al la homoj, kiuj volus rigardi lin luktanto por ili mem."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Nur tiam la verkisto ig\u0302as interesa por la popolo; nur tiam oni kredas lin; nur tiam la verkisto estas necesa por la homoj."}, {"text_idx": "#000053", "text": "\"Mi s\u0302ang\u0302ig\u0302is, kaj jam neniam mi estos tia, kia mi estis iam... Mi devos verki tiel, kvazau\u0306 ankau\u0306 Govan aldonus vortojn, frazojn. Ja Govan vivas plu en mi\"."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Espereble, post iom da tempo aperos vere nova romano de Viborg."}, {"text_idx": "#000055", "text": "La c\u0302efa protagonisto estas Sven Viborg."}, {"text_idx": "#000056", "text": "La c\u0302efa temo: pozicio de verkisto en la nuntempa mondo kaj temoj de verkado."}, {"text_idx": "#000057", "text": "La c\u0302efa celo: Alvoko: \"C\u0302esu babili kaj vane elspezi la vivon kaj talenton, kolegoj! Estu necesaj al la homoj (kiel mi!?)\"."}]