[{"text_idx": "#000000", "text": "Wikipedia's Car as translated by GramTrans"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Au\u0306toj havas kontrolojn por movado, parkumadon, pasag\u0302erkomforto kaj sekureco, kaj kontrolado de gamo da lumoj.\nDum la jardekoj, kromaj ecoj kaj kontroloj estis aldonitaj al veturiloj, igante ilin lau\u0306stadie pli kompleksaj.\nEkzemploj inkludas malantau\u0306ajn inversigante fotilojn, klimatizilon, navigaciajn sistemojn, kaj en au\u0306todistro.\nLa plej multaj au\u0306toj en uzo en la 2010-aj jaroj estas propulsitaj per eksplodmotoro, fuelita per la bruligado de fosiliaj fueloj.\nTio kau\u0306zas aerpoluon kaj ankau\u0306 estas riproc\u0302itaj kontribuado al klimata s\u0302ang\u0302o kaj mondvarmig\u0302o.\nVeturiloj uzantaj alternativofuelojn kiel ekzemple etanolo fleksebla-fuelaj veturiloj kaj tergasveturiloj ankau\u0306 akiras popularecon en kelkaj landoj.\nElektraj au\u0306toj, kiuj estis inventitaj frue en la historio de la au\u0306to, komencis ig\u0302i komerce haveblaj en 2008."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ekzistas kostoj kaj avantag\u0302oj al au\u0306tuzo.\nLa kostoj inkludas akiri la veturilon, interezpagojn (se la au\u0306to estas financita), riparojn kaj prizorgadon, fuelon, depreco, veturanta tempo, parkumante pagojn, impostojn, kaj asekuron.\nLa kostoj al socio inkludas konservantajn vojojn, kultivadon, vojobstrukcig\u0302on, aerpoluon, popolsanon, sanservon, kaj disponadon de la veturilo c\u0302e la fino de g\u0302ia vivo.\nStrattrafikakcidentoj estas la plej granda kialo de vund-rilataj mortoj tutmonde."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La avantag\u0302oj inkludas lau\u0306petan transportadon, movig\u0302eblon, sendependecon, kaj oportunon.\nLa sociaj avantag\u0302oj inkludas ekonomiajn avantag\u0302ojn, kiel ekzemple tasko kaj ric\u0302aj\u0302okreado de la au\u0306tindustrio, transportado-zorgaj\u0302o, socia bonfarto pro libertempo kaj vojag\u0302ads\u0302ancoj, kaj enspezgeneracio de la impostoj.\nLa kapablo por homoj por movig\u0302i flekseble de loko al loko havas sekvoric\u0302ajn implicojn por la naturo de socioj.\nEstis taksite en 2014 ke la nombro da au\u0306toj estis pli ol 1.25 miliardoj da veturiloj, [9] supre de la 500 milionoj da 1986.\nLa nombroj pliig\u0302as rapide, precipe en C\u0302inio, Hindio kaj aliaj sojlolandoj."}, {"text_idx": "#000006", "text": "1.1 Invento de la au\u0306tomobilo"}, {"text_idx": "#000007", "text": "2.1 Komponentoj de la au\u0306toj"}, {"text_idx": "#000008", "text": "4.2 Kritikistoj de la au\u0306tomobiloj"}, {"text_idx": "#000009", "text": "La vorto au\u0306to vers\u0302ajne originas de la latinaj\u0302o carrus au\u0306 au\u0306trumo (\"konveksa veturilo\"), au\u0306 la mezangla vorto prizorgo (kun la signifo \"du-rada c\u0302aro \", de ag\u0302a Norda franco).\nDe victurno, tiuj originis de la gau\u0306la vorto karoj ( gau\u0306la armea c\u0302aro).\nG\u0302i origine rilatis al iu konveksa c\u0302evalmovita veturilo, kiel ekzemple c\u0302aro, kales\u0302o, au\u0306 c\u0302aro.\n\"Au\u0306tomobilo\" estas atestita de 1895, kaj estas la kutima formala nomo por au\u0306toj en brita anglo.\n\"Autocar\" estas variaj\u0302o kiu ankau\u0306 estas atestita de 1895, sed tio nun estas konsiderita arkaika.\nG\u0302i lau\u0306litere signifas \"memveturan au\u0306to\".\nLa esprimo \" senc\u0302evala kales\u0302o \" estis uzita per iuj por rilati al la unuaj au\u0306toj tiutempe ke kiam ili estis konstruitaj, kaj estas atestitaj de 1895."}, {"text_idx": "#000010", "text": "La vorto \"au\u0306to\" estas klasika kunmetaj\u0302o derivita de la Malnovgreka vorto auto\u0301'oj (\u03b1\u03c5\u0313\u03c4\u03bf\u0301\u03c2), kun la signifo \"memo\", kaj la latinaj\u0302o mobilis, signifante \"movebla\".\nG\u0302i eniris la anglan lingvon de la franca, kaj unue estis adoptita fare de la Automobile Club of Great Britain (Au\u0306ta Klubo de Britio) en 1897.\nDum tempo, la vorto \"au\u0306to\" falis pro favoro en Britio, kaj estis anstatau\u0306igita per \"au\u0306tomobilo\".\n\"Au\u0306to\" restas c\u0302efe nordamerikano, precipe kiel formala au\u0306 komercesprimo.\nMallongigita formo, \"au\u0306to\", antau\u0306e estis ofta maniero rilati al au\u0306toj en la angla, sed nun estas konsiderita malmoderna.\nLa vorto dau\u0306re estas tre ofta kiel adjektivo en usona angla, kutime en kunmetaj\u0302formacioj kiel \"au\u0306toindustrio\" kaj \" au\u0306tomekanikisto \".\nLa mallongigita formo ankau\u0306 estas uzita en la nederlanda kaj la germana."}, {"text_idx": "#000011", "text": "La unua laborvaporfunkcia veturilo estis dizajnita - kaj plej vers\u0302ajne konstruita - fare de Ferdinand Verbiest, flandra membro de jezuitmisio en C\u0302inio c\u0302irkau\u0306 1672.\nG\u0302i estis 65-cm-longa skal-modela ludilo por la c\u0302ina imperiestro kiu estis nekapabla porti s\u0302oforon au\u0306 pasag\u0302eron.\nG\u0302i ne estas konata se la modelo de Verbiest iam estis konstruita."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Nicolas-Joseph Cugnot estas vaste kreditita kun konstruado de la unua plenskala, memvetura mekanika veturilo au\u0306 au\u0306ton en proksimume 1769;\nLi ankau\u0306 konstruis du vaportraktorojn por la franca armeo, unu el kiu estas konservita en la franca National Conservatory of Arts (Nacia Konservatorio de Arto) kaj Metioj.\nLiaj inventoj estis, aliflanke, invalidigitaj per problemoj kun akvoprovizado kaj konservanta vaporpremon.\nEn 1801, Richard Trevithick konstruis kaj montris sian Puffing Devil vojlokomotivon, kreditan per multaj esti la unua manifestacio de vaporfunkcia stratveturilo.\nEstis nekapable konservi sufic\u0302an vaporpremon por longaj periodoj, kaj estis de malmulte da praktika uzo."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La evoluo de eksteraj brulmotoroj estas detala kiel parto de la historio de la au\u0306to, sed ofte traktita aparte de la evoluo de veraj au\u0306toj.\nGamo da vaporfunkciaj stratveturiloj estis uzitaj dum la unua parto de la 19-a-jarcentaj-, inkluzive de vaporau\u0306toj, vaporbusoj, fetonoj, kaj vaporaj rulpremiloj.\nSento kontrau\u0306 ili kondukis al la Lokomotivo-Agoj de 1865."}, {"text_idx": "#000015", "text": "En novembro 1881, franca inventinto Gustave Trouve\u0301 montris la unuan labor(triradan) au\u0306ton funkciigitan far elektro c\u0302e la International Exposition of Electricity, Paris (Internacia Ekspozicio de Elektro, pariza).\nKvankam pluraj aliaj germanaj ing\u0302enieroj (inkluzive de Gottlieb Daimler, Wilhelm Maybach, kaj Siegfried Marcus) laboris pri la problemo en proksimume la sama tempo, Karl Benz g\u0302enerale estas agnoskita kiel la inventinto de la moderna au\u0306to."}, {"text_idx": "#000017", "text": "En 1896, Benz dizajnis kaj patentitan la unuan interna-veturadan platmotoron, nomitan boksistmotoro.\nDum la lastaj jaroj de la deknau\u0306a jarcento, Benz estis la plej granda au\u0306tentrepreno en la mondo kun 572 ekzempleroj produktitaj en 1899 kaj, pro g\u0302ia grandeco, Benz & Cie.\nLa unua au\u0306tomobilo en centra Eu\u0306ropo kaj unu el la unuaj uzinfabrikitaj au\u0306toj en la mondo, estis produktita fare de c\u0302eh\u0302a firmao Nesselsdorfer Wagenbau (poste renomis al Tatra) en 1897, la Pra\u0308sident au\u0306tomobil."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Karl Benz proponis kunlaboron inter DMG kaj Benz & Cie.\nkiam ekonomiaj kondic\u0302oj komencis plimalbonig\u0302i en Germanio sekvanta la Unuan Mondiliton, sed la direktoroj de DMG rifuzis pripensi g\u0302in komence.\nIntertraktadoj inter la du firmaoj plurajn jarojn poste kiam tiuj kondic\u0302oj plimalbonigis rekomencis kaj, en 1924 ili subskribis Interkonsenton de Reciproka Intereso, validan g\u0302is la jaro 2000.\nAmbau\u0306 entreprenoj normigis dezajnon, produktado, ac\u0302etanta, kaj vendo kaj ili anoncis au\u0306 surmerkatigis siajn au\u0306tomodelojn komune, kvankam konservante siajn respektivajn markojn.\nkaj DMG finfine kunfalis kiel la Daimler-Benz firmao, baptante c\u0302iujn g\u0302iaj au\u0306toj Mercedes Benz, kiel marko honoranta la plej gravan modelon de la DMG-au\u0306toj, la Maybach-dezajnon poste referiten kiel la 1902-datita Mercedes-35-c\u0302p., kune kun la Benz-nomo.\nKarl Benz restis membro de la direktoraro de Daimler-Benz g\u0302is sia morto en 1929, kaj en tempoj liaj du filoj ankau\u0306 partoprenis la administradon de la firmao."}, {"text_idx": "#000021", "text": "La unua dezajno por amerika au\u0306to kun benzino eksplodmotoro estis produktita en 1877 fare de George Selden de Roc\u0302estro.\nSelden petis pri patento pri au\u0306to en 1879, sed la patentpeto eksvalidig\u0302is c\u0302ar la veturilo neniam estis konstruita.\nPost prokrasto de dek ses jaroj kaj serioj de aldonoj al lia aplikig\u0302o, la 5an de novembro 1895, al Selden estis koncedita usonan patento ( usona Patento 549,160 ) por dutakta au\u0306ta motoro, kiu malhelpis, pli ol apogis, evoluo de au\u0306toj en Usono.\nLia patento estis defiita fare de Henry Ford kaj aliaj, kaj renversis en 1911."}, {"text_idx": "#000022", "text": "En 1893, la unua aktuala, benzin-elektra amerika au\u0306to estis konstruita kaj testveturita fare de la Duryea fratoj de Springfield, Massachusetts (Springfield, Masakusets).\nLa unua publiko administrita de la Duryea Motoro-C\u0302aro okazis la 21an de septembro 1893, sur Taylor Street en Metro Center Springfield.\nThe Studebaker Automobile Company (La Studebaker Au\u0306to-Firmao), filio de long-establita c\u0302aro kaj busproduktanto, komencis konstrui au\u0306tojn en 1897 [30] : p.\n66 kaj komencita vendo de elektraj au\u0306tomobiloj en 1902 kaj benzinveturiloj en 1904."}, {"text_idx": "#000023", "text": "En Britio, ekzistas pluraj provoj konstrui vaporau\u0306tojn kun s\u0302ang\u0302ig\u0302antaj gradoj da sukceso, kun Thomas Rickett ec\u0302 provas produktserion en 1860.\nSantler de Malvern estas rekonita de la veterano Au\u0306to-Klubo de Britio kiel produktis la unuan benzin-elektran au\u0306ton en la lando en 1894, [33] sekvita fare de Frederick William Lanchester en 1895, sed tiuj estis ambau\u0306 unu-offs.\nLa unuaj produktadveturiloj en Britio venis de la Daimler Firmao, firmao fondita de Harry J. Lawson en 1896, post ac\u0302etado de la rajto utiligi la nomon de la motoroj.\nLa firmao de Lawson produktis g\u0302ian unuan au\u0306ton en 1897, kaj ili portis la nomon Daimler."}, {"text_idx": "#000024", "text": "En 1892, al germana ing\u0302eniero Rudolf Diesel estis koncedita patento por \"New Rational Combustion Engine\".\nEn 1897, li konstruis la unuan dizelmotoron.\nSteam-, elektra-, kaj benzin-elektraj veturiloj konkuris pri jardekoj, kun benzinaj eksplodmotoroj atingantaj dominecon en la 1910-aj jaroj.\nKvankam diversa pistonles rotaciamotoraj dezajnoj provis konkuri per la konvencia pis\u0302to kaj krankos\u0302afto dezajno, la versio de nur Mazda de la vankelmotoro havis pli ol tre limigita sukceso."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Grandskala, c\u0302enstablo produktado de pageblaj au\u0306toj estis komencita fare de Ransom Olds en 1901 en lia Oldsmobile fabriko en Lansing kaj bazita sur senmovaj muntoc\u0302en teknikoj iniciatitaj fare de Marc Isambard Brunel c\u0302e la Portsmouth Bloko-Muelejoj, Anglio, en 1802.\nLa muntoc\u0302enstilo de amasproduktado kaj inters\u0302ang\u0302eblaj partoj estis iniciatita en Usono fare de Thomas Blanchard en 1821, c\u0302e la Springfield Armilejo en Springfield, Masac\u0302useco.\nTiu koncepto estis tre vastigita fare de Henry Ford, komencig\u0302ante en 1913 kun la mondo unua movante muntoc\u0302enon por au\u0306toj c\u0302e la Highland Park Ford Plant (Altebenaj\u0302o Park Ford Plant)."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Kiel rezulto, la au\u0306toj de Ford eksplodis la linio en dek kvin-minutaj intervaloj, multe pli rapide ol antau\u0306aj metodoj, kreskanta produktiveco-okfaldo, uzante malpli laborforton (de 12.5-man-hours g\u0302is 1 horo 33 minutoj).\nG\u0302i estis tiel sukcesa, farbo ig\u0302is proplempunkto.\nNur Japan Black sekig\u0302us rapide sufic\u0302e, devigante la firmaon faligi la gamon da koloroj haveblaj antau\u0306 1913, g\u0302is rapid-rapida Duco\nlako estis evoluigita en 1926.\nTio estas la fonto de la apokrifa rimarko de Ford, \"ajna koloro tiel longe kiel g\u0302i estas nigra\".\nEn 1914, muntoc\u0302enlaboristo povis ac\u0302eti modelon T per la salajro de kvar monatoj."}, {"text_idx": "#000027", "text": "La kompleksaj sekurecprocedoj de Ford - aparte asignantaj c\u0302iun laboriston al specifa loko anstatau\u0306e de permesado de al ili vagi ronde - dramece reduktis la indicon de vundo.\nLa kombinaj\u0302o de altaj salajroj kaj alta efikeco estas nomita \" Fordismo \", kaj estis kopiita fare de la plej multaj gravaj industrioj.\nLa efikecgajnoj de la muntoc\u0302eno ankau\u0306 koincidis kun la ekonomia ascendo de Usono.\nLa muntoc\u0302eno devigis laboristojn labori pri certa rapideco kun tre ripetemaj movig\u0302oj kiuj kondukis al pli da produktaj\u0302o per laboristo dum aliaj landoj uzis malpli produktivajn metodojn."}, {"text_idx": "#000028", "text": "En la au\u0306tindustrio, g\u0302ia sukceso dominis, kaj rapide disvastig\u0302on tutmonde vidante la fondon de Ford France kaj Ford Britain en 1911, Ford Denmark 1923, Ford Germany 1925;\nen 1921, Citroen estis la unua indig\u0302ena eu\u0306ropa produktanto se temas pri adopti la produktadmetodon.\nBaldau\u0306, firmaoj devis havi muntoc\u0302enojn, au\u0306 riski iri krevis;\nantau\u0306 1930, 250 firmaoj kiuj ne faris, malaperis."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Evoluo de au\u0306tteknologio estis rapida, konvena delvis al la centoj da malgrandaj produktantoj konkurantaj por akiri la atenton de la mondo.\nEsencaj evoluoj inkludis elektran funkciigon kaj la elektran memstartilon (kaj de Charles Kettering, por la Cadillac au\u0306toproduktanto en 1910-1911), sendependan suspendon, kaj kvarradajn bremsojn."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Ekde la 1920-aj jaroj, preskau\u0306 c\u0302iuj au\u0306toj estis amasproduktitaj por renkonti merkatbezonojn, tiel ke surmerkatigi planojn ofte peze influis au\u0306todezajnon.\nG\u0302i estis Alfred P. Sloan kiu establis la ideon de malsamaj fabrikaj\u0302oj de au\u0306toj produktitaj fare de unu firmao, nomita la General Motors Companion Make Program (Generalo Motors Companion Make Program), tiel ke ac\u0302etantoj povus \"suprenig\u0302i\" kiam iliaj ric\u0302aj\u0302oj plibonig\u0302is."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Reflekti la rapidan rapidecon da s\u0302ang\u0302o, faras komunajn partojn unu kun la alia tiel pli granda produktadvolumeno rezultigis pli malaltajn kostojn por c\u0302iu prezklaso.\nEkzemple, en la 1930-aj jaroj, LaSalles, vendita fare de Cadillac, uzis pli malmultekostajn mekanikajn partojn faritajn fare de Oldsmobile;\nen la 1950-aj jaroj, Chevrolet partumis kapuc\u0302on, pordojn, tegmenton, kaj fenestrojn kun Pontiac;\nde la 1990-aj jaroj, entreprenaj potenco-trajnoj kaj komunaj platformoj (per inters\u0302ang\u0302eblaj bremsoj, suspendo, kaj aliaj partoj) estis oftaj.\nEc\u0302 tiel, nur gravaj produktantoj povis havigi altajn kostojn, kaj ec\u0302 firmaoj kun jardekoj da produktado, kiel ekzemple Apperson, Cole, Dorris, Haynes, au\u0306 c\u0302efministro, ne povis administri: de proksimume du cent amerikaj au\u0306toproduktantoj en ekzisto en 1920, nur 43 postvivita en 1930, kaj kun la Granda Depresio, antau\u0306 1940, nur 17 el tiuj estis forlasitaj."}, {"text_idx": "#000032", "text": "En Eu\u0306ropo, multe lasama okazus.\nMorris starigis g\u0302ian c\u0302enstablon c\u0302e Cowley en 1924, kaj baldau\u0306 outsold Ford, komencig\u0302ante en 1923 por sekvi la praktikon de Ford de vertikala integrig\u0302o, ac\u0302etante Hotchkiss (motoroj), Wrigley (rapidumujoj), kaj Osberton (radiatoroj), ekzemple, same kiel konkurantojn, kiel ekzemple Wolseley: en 1925, Morris havis 41% de totala brita au\u0306tproduktado.\nPlej britaj etau\u0306to- asembleroj, de Abatejo g\u0302is Xtra, iris malsupre.\nCitroen faris la saman en Francio, venante al au\u0306toj en 1919;\ninter ili kaj aliaj malmultekostaj au\u0306toj en respondo kiel ekzemple Renault 10CV kaj tiu de Peugeot\n5CV, ili produktis 550,000 au\u0306tojn en 1925, kaj Mors, Hurtu, kaj aliaj ne povis konkuri.\nLa unua mas-produktita au\u0306to de Germanio, la Opel 4PS Laubfrosch (Rano), eksplodis la linio c\u0302e Russelsheim en 1924, baldau\u0306 produktante Opel la c\u0302efa au\u0306tokonstruanto en Germanio, kun 37.5% de la merkato."}, {"text_idx": "#000033", "text": "En Japanio, au\u0306tproduktado estis tre limigita antau\u0306 2-a Mondmilito.\nNur manpleno da kompaninoj produktis veturilojn en limigitaj nombroj, kaj tiuj estis malgrandaj, triradaj por komercaj uzoj, kiel Daihatsu, au\u0306 estis la rezulto de partnerado kun eu\u0306ropaj firmaoj, kiel Isuzu konstruanta la Wolseley A-9 en 1922.\n[kun] Ankau\u0306 estis partnerita kun Fiat kaj konstruita la Mitsubishi Modelo A bazitan sur Fiat-veturilo.\nToyota, Nissan, Suzuki, Mazda, kaj Honda komencig\u0302is kiel firmaoj produktantaj ne-memveturajn produktojn antau\u0306 la milito, s\u0302ang\u0302ante al au\u0306tproduktado dum la 1950-aj jaroj.\nLa decido de Kiichiro Toyoda preni Toyoda Loom Works en au\u0306toproduktadon kreus kio poste ig\u0302us Toyotan Motor Corporation, la plej granda au\u0306tproduktanto en la mondo.\nSubaru, dume, estis formita de konglomerato de ses firmaoj kiuj kungrupig\u0302is kiel Fuji Heavy Industries, kiel rezulto de estinti detruita sub firmagrup leg\u0302aro."}, {"text_idx": "#000034", "text": "La plej multaj au\u0306toj en uzo hodiau\u0306 estas propulsitaj per eksplodmotoro, fuelita per la bruligijono (prefere ol detonacio) bruligado da hidrokarbido-fosilifueloj, plejparte benzino (benzino) kaj dizelo, same kiel iu Autogas kaj CNG.\nHidrokarbidfueloj kau\u0306zas aerpoluon kaj kontribuas al klimata s\u0302ang\u0302o kaj mondvarmig\u0302o.\nRapide kreskantaj naftoprezoj, zorgoj vedr. naftodependeco, striktiganta medioleg\u0302ojn kaj restriktoj sur forcejgasaj emisioj propulsas laboron sur alternativaj povosistemoj por au\u0306toj.\nLaboroj por plibonig\u0302i au\u0306 anstatau\u0306igi ekzistantajn teknologiojn inkludas la evoluon de hibridveturiloj, aldonaj\u0302aj elektraj au\u0306tomobiloj kaj hidrogenveturiloj.\nVeturiloj uzantaj alternativofuelojn kiel ekzemple etanolo fleksebla-fuelaj veturiloj kaj tergasveturiloj ankau\u0306 akiras popularecon en kelkaj landoj.\nAu\u0306toj por kuregadoj au\u0306 rapidecrekordoj foje utiligis jeton au\u0306 raketmotorojn, sed tiuj estas nepraktikaj por ofta uzo."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Naftokonsumo en la dudeka kaj dudekunua jarcentoj estis abunde pus\u0302ita per au\u0306tokresko;\nla 1985-2003 naftosatego ec\u0302 instigis la vendon da malalt-ekonomiaj veturiloj en OECD landoj.\nLa BRIC landoj aldonas al tiu konsumo;\nen decembro 2009 C\u0302inio estis nelonge la plej granda au\u0306tmerkato."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Au\u0306toj estas provizitaj per kontroloj uzitaj por movado, pasag\u0302erokomforto kaj sekureco, normale funkciigitaj per kombinaj\u0302o de la uzo de piedoj kaj manoj, kaj foje de voc\u0302o sur 2000s-era au\u0306toj.\nTiuj kontroloj inkludas stirilon, pedalojn por funkciigado de la bremsoj kaj kontrolado de la rapideco de la au\u0306to (kaj, en mankluc\u0302ilau\u0306to, kluc\u0302pedalo), s\u0302ang\u0302levilo au\u0306 algluig\u0302i por s\u0302ang\u0302ado de ilaroj, kaj kelkaj butonoj kaj ciferdiskoj por turnado sur lumoj, ventolado kaj aliaj funkcioj.\nLa kontroloj de modernaj au\u0306toj nun estas normigitaj, kiel ekzemple la loko por la akcelilo kaj bremso, sed tio ne estis c\u0302iam la kazo.\nKontroloj evoluas en respondo al novaj teknologioj, ekzemple la elektra au\u0306to kaj la integrig\u0302o de movaj komunikadoj."}, {"text_idx": "#000037", "text": "De kiam la au\u0306to unue estis inventita, g\u0302iaj kontroloj farig\u0302is pli malmultaj kaj pli simplaj tra au\u0306tomatigo.\nEkzemple, c\u0302iuj au\u0306toj siatempe havis manlibron kontrolojn por la c\u0302okilvalvo, kluc\u0302ilon, funkciigtempigon, kaj krankon anstatau\u0306e de elektra startigilo.\nTamen novaj kontroloj ankau\u0306 estis aldonitaj al veturiloj, igante ilin pli kompleksaj.\nEkzemploj inkludas klimatizilon, navigaciajn sistemojn, kaj en au\u0306todistro.\nAlia tendenco estas la anstatau\u0306igo de fizika tenilo kaj s\u0302ang\u0302as por sekundaraj kontroloj kun Tus\u0302ekrankontroloj kiel ekzemple la iDrive de BMW kaj MyFord Touch de Ford.\nAlia s\u0302ang\u0302o estas ke dum frue la pedaloj de au\u0306toj estis fizike ligitaj al la bremsoomekanismo kaj akcelilo, en la 2010-aj jaroj, au\u0306toj c\u0302iam pli anstatau\u0306igis tiujn fizikajn ligojn kun elektronikaj kontroloj."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Lau\u0306 esplorado farita de Julian Allwood de la Universitato de Kembrig\u0302o, tutmonda energiouzo povus esti peze reduktita uzante pli malpezajn au\u0306tojn, kaj meza pezo de 500 kg (1,100 funt.) estis dirita esti bone atingebla.\nEn kelkaj konkuradoj kiel ekzemple la S\u0302elo Ekologia Maratono, mezaj au\u0306topezoj de 45 kg (99 funt.) ankau\u0306 estis atingitaj.\nTiuj au\u0306toj estas nur unusiduloj (dau\u0306re falante ene de la difino da au\u0306to, kvankam 4-seater au\u0306toj estas pli oftaj), sed ili tamen montras la kvanton de kiuj au\u0306topezoj povus dau\u0306re esti reduktitaj, kaj la posta pli malalta fuel uzo (t.e. supren al fueluzo de 2560 km/l)."}, {"text_idx": "#000041", "text": "La plej multaj au\u0306toj estas dizajnitaj por porti multoblajn log\u0302antojn, ofte kun kvar au\u0306 kvin sidlokoj.\nAu\u0306toj kun kvin sidlokoj tipe sidloko du pasag\u0302eroj en la antau\u0306parto kaj tri en la malantau\u0306o.\nPlenmezuraj au\u0306toj kaj grandaj sportkamionetoj ofte povas porti ses, sep, au\u0306 pli da log\u0302antoj depende de la arang\u0302o de la sidlokoj.\nEn la alia mano, sportau\u0306toj plejofte estas dizajnitaj kun nur du sidlokoj.\nLa malsamaj bezonoj de pasag\u0302erkapacito kaj ilia bagag\u0302o au\u0306 kargospaco rezultigis la haveblecon de granda diverseco de korpstiloj por renkonti individuajn konsumantpostulojn kiuj inkludas, inter aliaj, la kabinau\u0306ton /drinkejon, malferman kamioneton, pluruzan au\u0306ton /biendomon, kaj buseton."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Strattrafikakcidentoj estas la plej granda kialo de vund-rilataj mortoj tutmonde.\nMary Ward ig\u0302is unu el la unuaj dokumentitaj au\u0306tomortoj en 1869 en Parsonstown, Irlando, [44] kaj Henry Bliss unu el la unuaj piedirantaj au\u0306toviktimoj de Usono en 1899 en Novjorko.\nEkzistas nun normaj testoj por sekureco en novaj au\u0306toj, kiel ekzemple la EuroNCAP kaj Usono NCAP-testoj, [46] kaj asekurindustri-apogitaj testoj de la Insurance Institute for Highway Safety (IIHS)."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Tutmonde, strattrafiko ig\u0302as dau\u0306re pli sekura, delvis pro klopodoj per la registaro por efektivigi sekurectrajtojn en au\u0306toj (ekz., sekurzonoj, aersaketoj, ktp.), reduktas nesekurajn veturantajn praktikojn (ekz., rapidante, drinkadon kaj veturantan kaj teksting kaj veturantan) kaj igas vojdezajnon pli sekura aldonante ecojn kiel ekzemple rapidectuberoj, kiuj reduktas veturilrapidecon, kaj trafikcirklojn, kiuj reduktas la vers\u0302ajnecon de c\u0302ef-sur-kolizio (kiel komparite kun intersekcig\u0302o)."}, {"text_idx": "#000044", "text": "(imagita estas Chang'an-Avenuo en Pekino) [48] La kostoj de au\u0306tuzokutimo, de kiu povas inkludi la koston: akirante la veturilon, riparojn kaj au\u0306toprizorgadon, fuelo, depreco, veturanta tempo, parkumi pagojn, impostojn, kaj asekuron, [5] estas pesita kontrau\u0306 la kosto de la alternativoj, kaj la valoro de la avantag\u0302oj - perceptitaj kaj realaj - de veturiluzokutimo.\nLa avantag\u0302oj povas inkludi lau\u0306petan transportadon, movig\u0302eblon, sendependecon kaj oportunon.\nDum la 1920-aj jaroj, au\u0306toj havis alian utilon:\" [c] ouple'oj finfine havis manieron iri for en nes\u0302aperonitaj datoj, kaj plie ili havis privatan spacon meti supren proksime c\u0302e la fino de la nokto.\""}, {"text_idx": "#000045", "text": "Simile la kostoj al socio de ampleksado de au\u0306tuzo, el kiu povas inkludi tiujn:\nkonservante vojojn, kultivado, aerpoluo, vojobstrukcig\u0302o, popolsano, sanservo, kaj de forigadoj la veturilon c\u0302e la fino de sia vivo, povas esti balancita kontrau\u0306 la valoro de la avantag\u0302oj al socio kiun tiu au\u0306tuzo generas.\nLa sociaj avantag\u0302oj povas inkludi: ekonomiavantag\u0302oj, kiel ekzemple tasko kaj ric\u0302aj\u0302okreado, de au\u0306tproduktado kaj prizorgado, transportado-zorgaj\u0302o, sociobonfarto derivita de libertempo kaj vojag\u0302ads\u0302ancoj, kaj enspezgeneracio de la imposto s\u0302ancoj.\nLa kapablo por homoj por movig\u0302i flekseble de loko al loko havas sekvoric\u0302ajn implicojn por la naturo de socioj."}, {"text_idx": "#000047", "text": "La fabrikado de veturiloj estas rimedo intensa, kaj multaj produktantoj nun raporto en la media agokvalito de iliaj fabrikoj, inkluzive de energiuzokutimo, rubo kaj akvokonsumo."}, {"text_idx": "#000048", "text": "La kresko en populareco de la au\u0306to permesis al grandurboj diskus\u0302ig\u0302i, tial instigante al pli da vojag\u0302ado de au\u0306to rezultiganta neaktivecon kaj obezecon, kiuj en victurno povas konduki al pliigita risko de gamo da malsanoj."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Transportado (de c\u0302iuj tipoj inkluzive de kamionoj, busoj kaj au\u0306toj) estas grava kontribuanto al aerpoluo en la plej multaj industriigitaj nacioj.\nLau\u0306 la amerika Surface Transportation Policy Project preskau\u0306 duono de c\u0302iuj amerikanoj spiras nesanan aeron.\nIlia studo montris ke aerkvalito en dekduoj da metropolitenaj lokoj plimalbonigis dum la lasta jardeko."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Bestoj kaj plantoj ofte estas negative kunpremitaj per au\u0306toj per vivejo-detruado kaj poluo.\nDum la vivdau\u0306ro de la meza au\u0306to la \"perdo de vivejpotencialo\" povas esti pli ol 50,000 m2 (540,000 kv. ft) surbaze de primarproduktad korelacioj.\nBestoj ankau\u0306 estas senvivigitaj c\u0302iun jaron sur vojoj per au\u0306toj, referitaj kiel s\u0302osemorto.\nPli lastatempaj vojevoluoj inkludas signifajn mediajn mildigojn en siaj dezajnoj kiel ekzemple verdaj pontoj por permesi naturtransirejojn, kaj krei bestokoridorojn."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Kresko en la populareco de veturiloj kaj navedado kondukis al trafiks\u0302topig\u0302o.\nBruselo estis konsiderita la plej s\u0302topita grandurbo de Eu\u0306ropo en 2011 lau\u0306 TomTom."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Novaj materialoj kiuj povas anstatau\u0306igi s\u0302talajn au\u0306tokaroseriojn inkludas duraluminion, vitrofibron, karbonfibron, biokunmetaj\u0302ojn, kaj karbonnanotubojn.\nTelematik teknologio permesas al pli kaj pli daj homoj dividi au\u0306tojn, lau\u0306 salajro-kiel-you-agem bazo, tra au\u0306takcio kaj au\u0306to-nag\u0302ej kabaloj.\nKomunikado ankau\u0306 evoluas pro ligitaj au\u0306to sistemoj."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Tute sendependaj veturiloj, ankau\u0306 konataj kiel sens\u0302oforaj au\u0306toj, jam ekzistas en prototipo (kiel ekzemple la Google sens\u0302ofora au\u0306to), kaj estas atenditaj esti komerce haveblaj c\u0302irkau\u0306 2020.\nLau\u0306 urba dizajnisto kaj futuristo Michael E. Arth, sens\u0302oforaj elektraj au\u0306tomobiloj - lige kun la pliigita uzo de virtuala realeco por laboro, vojag\u0302ado, kaj plezuro - povis redukti la 800 milionojn da de la monda veturiloj al frakcio de tiu nombro ene de kelkaj jardekoj.\nTio estus ebla c\u0302u preskau\u0306 c\u0302iuj privatau\u0306toj postulantaj s\u0302oforojn, kiuj ne estas en uzo kaj parkumis 90% de la tempo, estus inters\u0302ang\u0302itaj kun publikaj mem-veturantaj taksioj kiuj estus en proksima konstanta uzo.\nTio ankau\u0306 permesus por ricevado de la konvena vehiklo por la speciala bezono - buso povis veni pro grupo de homoj, limuzino povis veni pro speciala nokto eksteren, kaj Segway povis veni pro ekskurseto lau\u0306 la strato por unu persono.\nInfanoj povis esti veturitaj en kontrolita sekureco, DUIoj jam ne ekzistus, kaj 41,000 vivoj povus esti s\u0302paritaj c\u0302iun jaron en Usono sole."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Okazis pluraj projektoj planantaj evoluigi au\u0306ton sur la principoj de malferma dezajno, aliron al fasonado en kiu la planoj por la mas\u0302inaro kaj sistemoj estas publike partumitaj, ofte sen mona kompenso.\nLa projektoj inkludas OScar, Riversimple (tra ) [64] kaj c, mm, n.\nNeniu el la projektoj atingis signifan sukceson lau\u0306 evoluigado de au\u0306to kiel tutaj\u0302o kaj de hardvaro kaj softvarperspektivo kaj neniu amasproduktado pretaj malfermfonta bazigis dezajnon estis lanc\u0302ita en malfrua 2009.\nIu au\u0306tokodrompado tra enkonstruitaj testoj (OBD) estis farita g\u0302is nun."}, {"text_idx": "#000056", "text": "La au\u0306tindustrio dizajnas, formig\u0302as, produktas, merkatoj, kaj vendas la motorveturilojn de la monda.\nEn 2008, pli ol 70 milionoj da motorveturiloj, inkluzive de au\u0306toj kaj komercaj veturiloj estis produktitaj tutmonde."}, {"text_idx": "#000057", "text": "En 2007, totalo de 71.9 milionoj novaj au\u0306toj estis vendita tutmonda: 22.9 milionoj en Eu\u0306ropo, 21.4 milionoj en la Azia-Pacifika-Regiono, 19.4 milionoj en la Usono kaj Kanado, 4.4 milionoj en Latin-Ameriko, 2.4 milionoj en la Proksima Oriento kaj 1.4 milionoj en Afriko.\nLa merkatoj en Nordameriko kaj Japanio estis stagnaj, dum tiuj en Sudameriko kaj aliaj partoj de Azio kreskis forte.\nDe la plej gravaj merkatoj, C\u0302inio, Rusio, Brazilo kaj Hindio vidis la plej rapidan kreskon."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Proksimume 250 milionoj da veturiloj estas en uzo en Usono.\nC\u0302irkau\u0306 la mondo, ekzistis proksimume 806 milionoj da au\u0306toj kaj malpezaj kamionoj sur la vojo en 2007;\nili bruligas pli ol 260 miliardojn da US galonoj (980,000,000 m3) de benzino kaj dizeloleo c\u0302iujare.\nLa nombroj pliig\u0302as rapide, precipe en C\u0302inio kaj Hindio.\nEn la opinio pri kelkaj, urbaj transportsistemoj bazitaj c\u0302irkau\u0306 la au\u0306to pruvis nedau\u0306rigeblaj, konsumante troan energion, influante la sanon de populacioj, kaj liverante malkreskantan servonivelon malgrau\u0306 kreskantaj investoj.\nMultaj el tiuj negativaj efikoj atakas misproporcie tiuj sociaj grupoj kiuj ankau\u0306 malplej posedas supozeble kaj veturi au\u0306tojn.\nLa dau\u0306rigebla transport movado temigas solvojn al tiuj problemoj."}, {"text_idx": "#000059", "text": "En 2008, kun rapide altig\u0302antaj naftoprezoj, industrioj kiel ekzemple la au\u0306tindustrio, spertas kombinaj\u0302on de prezigado de premoj de krudaj\u0302okostoj kaj s\u0302ang\u0302oj en konsumantac\u0302etadkutimoj.\nLa industrio ankau\u0306 alfrontas kreskantan eksteran konkuradon de la publiktransporta sektoro, c\u0302ar konsumantoj retaksas sian privatan veturiluzokutimon.\nMalglate duono da la kvindek-unu malpezaj veturilplantoj de Usono estas projekciitaj permanente fermi en la baldau\u0306aj jaroj, kun la perdo de pliajn 200,000 laborlokojn en la sektoro, aldone al la 560,000 laborlokoj perditaj tiun jardekon.\nKombinite kun fortika kresko en C\u0302inio, en 2009, tio rezultigis C\u0302inion ig\u0302antan la plej granda au\u0306toproduktanto kaj merkato en la mondo.\nC\u0302inio 2009 vendo pliig\u0302is al 13.6 milionoj da, signifa pliig\u0302o de unu miliono da hejmaj au\u0306tvendoj en 2000.\nEkde tiam tamen, ec\u0302 en C\u0302inio kaj aliaj BRIC-landoj, la au\u0306tproduktado denove falas."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Establitaj alternativoj por kelkaj aspektoj de au\u0306tuzo inkludas publikan transiton kiel ekzemple busoj, trolebusoj, trajnoj, subpasejoj, tramoj s\u0302altas relon, cirkulante, kaj c\u0302irkau\u0306pas\u0302ante.\nAu\u0306t-akciaj arang\u0302oj kaj kunordigado ankau\u0306 estas c\u0302iam pli popularaj, en Usono kaj Eu\u0306ropo.\nEkzemple, en Usono, kelkaj au\u0306t-dividantaj servoj travivis duciferan kreskon en enspezo kaj membreckresko inter 2006 kaj 2007.\nServoj s\u0302atas au\u0306ton dividantan oferti log\u0302antojn por \"dividi\" veturilon prefere ol posedi au\u0306ton en jam s\u0302topitaj najbarecoj.\nBiciklo-akciaj sistemoj estis provitaj en kelkaj eu\u0306ropaj grandurboj, inkluzive de Kopenhago kaj Amsterdamo.\nSimilaj programoj estis eksperimentitaj kun en kelkaj US grandurboj.\nKromaj individuaj reg\u0302imoj de transporto, kiel ekzemple persona rapida transito povus funkcii kiel alternativo al au\u0306toj se ili pruvas esti socie akceptitaj."}, {"text_idx": "#000061", "text": "La esprimo au\u0306to antau\u0306e estis ankau\u0306 uzita en la kunteksto de elektrigitaj fervojosistemoj por indiki au\u0306ton kiu funkcias kiel malgranda lokomotivo sed ankau\u0306 disponigas spacon por pasag\u0302eroj kaj bagag\u0302o.\nTiuj lokomotivau\u0306toj ofte estis uzitaj sur antau\u0306urbaj itineroj per kaj interurbaj kaj interurbaj fervojsistemoj."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Listo de landoj per au\u0306toproduktado\nListo de landoj de veturiloj pokape"}, {"text_idx": "#000065", "text": "Forumo por la Au\u0306to kaj socio [ permanenta morta ligo ]"}, {"text_idx": "#000066", "text": "Buseto/Universala veturilo (MPV) Kompakta MPV"}, {"text_idx": "#000067", "text": "Sedanca de Ville (Kupeo de Ville)"}, {"text_idx": "#000073", "text": "La au\u0306tomobilo (el la greka autos [mem] kaj latina mobilis [mobila]), mallonge au\u0306to, estas krom biciklo unu el la plej ofte uzataj veturiloj de la persona kaj s\u0302arg\u0302otransporto. Au\u0306tomobilo estas difinebla kiel memmova veturilo, kiu memstare movas sin per helpo de propra movilo - sen helpo de tirbestoj - sur stratoj, vojoj (sendepende de reloj)."}, {"text_idx": "#000074", "text": "La vers\u0302ajne unua au\u0306tomobilo estis konstruita kaj ekuzita en 1678 de la jezuita pastro Ferdinand Verbiest (1623\u20131688) en la c\u0302ina kortego. Temis pri memmova vapormas\u0302ino."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Jam en 1768 estis konstruita fare de Nicolas-Joseph Cugnot por la franca armeo vapormas\u0302ino por transporto de kanonoj, sed g\u0302i funkciis nur tre hazarde."}, {"text_idx": "#000077", "text": "En la 19-a jarcento estis konstruitaj multnombraj vaporau\u0306tomobiloj. Jam en 1828 okazis pli-malpli regula naveda trafiko de vaporbuso inter London kaj Bath. En la 20. jarcento estis konstruata sukcesa vapor-au\u0306to, la t.n. Sentinel."}, {"text_idx": "#000080", "text": "La usonano Henry Ford dum 1903 en Detroit (Usono) malfermis au\u0306tomobilan produktejon kaj dum la unua jardeko de sia firmao sisteme enkondukis la tempo-s\u0302paran produktoprocezon de muntoc\u0302eno. La furora Modelo T de firmao Ford tial produkteblis en pli grandaj kvantoj ol iu antau\u0306a au\u0306to, kaj la aliaj produktejoj iom post iom transprenantaj la muntoc\u0302enan produktadon (ekzemple firmao Opel en Germanio dum 1924) kune kontribuis, ke la au\u0306tomobilo ig\u0302is amasprodukto, kiu s\u0302ang\u0302is la konduton kaj c\u0302iutagon de la homoj kiel neniu alia produkto."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Ekde 1900 estis fonditaj pli ol 2500 firmaoj, kiuj produktis por la merkato au\u0306tomobilojn. Multaj entreprenoj, kiuj produktis en la 19-a jarcento fervarojn au\u0306 s\u0302talon, komencis meze de la jarcento la produktadon de armiloj au\u0306 bicikloj kaj tiel akiris la bezonatajn konojn, scion, por produkti jarcenton poste au\u0306tomobilojn."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Ankau\u0306 hodiau\u0306 ekzistas malgrandaj entreprenoj, kiuj muntas ekskluzivajn au\u0306tojn c\u0302efe permane; ekz. la firmaoj Stutz (Usono) kaj Morgan (Britio)."}, {"text_idx": "#000083", "text": "La plej ofte produktitaj au\u0306tomobiloj bazig\u0302as sur la baza konstruo de Mercedes Simplex (1906 \u2013 vidu supran foton, la t. n. simpleks-konstruaj\u0302on): en tiu modelo la motoro trovig\u0302as antau\u0306e. La nocio Simpleks originas de la germana imperiestro Vilhelmo la 2-a, kiu nomis en 1906 dum au\u0306tomobila ekspozicio en Berlino ekveturon kaj la 10-minutan veturon kun Mercedesa au\u0306to \"Simplex\". La germana imperiestra familio estis tre au\u0306tomobil-ravita, la frato de la Imperiestro Vilhelmo la 2-a, princo Heinrich, inventis glacovis\u0302ilon du jarojn post la usonanino Mary Anderson kiel unua germano kaj anoncis la inventaj\u0302on en 1905 por patento."}, {"text_idx": "#000084", "text": "movila/antau\u0306pela unuo (fortodonilo/motoro, propulsilo?, kluc\u0302ilo, artika akso)\nmovig\u0302a parto (rad-pendigo, stirmekanismo, bremso, au\u0306togumo, radrondo, diferencial-mekanismo, diferenciala blokilo)\nc\u0302asio kaj karoserio (pli frue ekz. c\u0302e kamionoj framo kaj konstruaj\u0302o)\ninterna ekipaj\u0302o (ekz. sidejoj, instrumenta panelo)\nekstera ekipaj\u0302o (ekz. pus\u0302-stango, glacovis\u0302ilo, nebullumigilo, licencplato)\nelektroniko (ekz. sparakdilo?, lumigilo, startigilo, au\u0306tolumigo)\nmekatronikaj komponentoj kiel ESP kaj ABS"}, {"text_idx": "#000085", "text": "La au\u0306toj hodiau\u0306 havas g\u0302enerale eksplodan motoron. Pelaj\u0302oj estas antau\u0306 c\u0302io benzino (karbura motoro) kaj dizeloleo (dizelmotoro), en kelkaj landoj oni uzas ankau\u0306 alkoholon. Pro emisiaj kau\u0306zoj au\u0306 por doni alternativon al la fosiliaj brulaj\u0302oj, iuj firmaoj evoluigis modelojn kun pelaj\u0302oj kiel tergaso, likva gaso, plantoleo (ekz. kolzoleo, biodizeloleo) au\u0306 hidrogeno. Nuntempe pliig\u0302as la au\u0306tomobiloj kun elektromotoroj. La energio venas tiuokaze kiel s\u0302arg\u0302ita energio de akumulatoro au\u0306 brulaj\u0302-c\u0302eloj, kiuj povas funkcii per hidrogeno au\u0306 alkoholo. C\u0302e hibridmovo de du japanaj produktantoj, la au\u0306toj havas kaj karburan motoron kaj elektromotoron. La karbura motoro s\u0302argas normalkaze la pilon por la elektromotoro, kiu eluzas la avantag\u0302on de granda turnomomanto en la tuta turnonombra amplekso. Aliaj tipoj estas la au\u0306toj kun pura elektromovo au\u0306 ens\u0302altado de karbura motoro c\u0302e granda povobezono (vidu ankau\u0306 Toyota Prius kaj Honda)."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Au\u0306toj kun sunc\u0302eloj kaj opcia pedalmovo estas g\u0302is nun eksperimentaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000089", "text": "Movtekniko: frontmotora, pou\u0306pa/poba motora, c\u0302iuradmova"}, {"text_idx": "#000090", "text": "Oni povas la sekurecon de la au\u0306tomobiloj plibonigi per administraj kaj konstruaj rimedoj."}, {"text_idx": "#000091", "text": "al la administraj rimedoj apartenas ekz: trafikreguligo (per trafiks\u0302ildoj, lampoj), perleg\u0302a reguligo (deviga sekurzono, malpermeso de telefonado), trafikkontrolo kaj aliaj metodoj."}, {"text_idx": "#000092", "text": "la konstruaj sekur-ekipaj\u0302oj de la modernaj au\u0306toj estas divideblaj je du grupoj:\naktivaj sekur-ekipaj\u0302oj devas aktive obstakli, eviti la gravajn vundojn au\u0306 ec\u0302 la akcidenton ekz.: ABS, ASR, ESP\nLa pasivaj sekur-ekipaj\u0302oj helpas dum akcidenti malgrandigi la damag\u0302ojn. Ekz: deformebla strir-rado kun deklinebla stir-kolono, sekurzono, aersako, apog-arko, c\u0302ifig\u0302a zono"}, {"text_idx": "#000093", "text": "aktivaj sekur-ekipaj\u0302oj devas aktive obstakli, eviti la gravajn vundojn au\u0306 ec\u0302 la akcidenton ekz.: ABS, ASR, ESP\nLa pasivaj sekur-ekipaj\u0302oj helpas dum akcidenti malgrandigi la damag\u0302ojn. Ekz: deformebla strir-rado kun deklinebla stir-kolono, sekurzono, aersako, apog-arko, c\u0302ifig\u0302a zono"}, {"text_idx": "#000094", "text": "Ekzistas ankau\u0306 malavantag\u0302oj de la au\u0306touzado por la socio, unuopaj homoj, pro kiuj unu konsideras au\u0306tomobilon kiel riskon por la homo kaj medio:"}, {"text_idx": "#000098", "text": "Carbusters (ligo al ties pag\u0302o en Esperanto:au\u0306tofrakasista bulteno)"}, {"text_idx": "#000099", "text": "En 2005, 63 milionoj au\u0306toj estis produktitaj tutmonde."}]