[{"text_idx": "#000005", "text": "Protekti la antikvan alfabeton de Kartvelio en cifereca epoko"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Kartvela alfabeto. Laboro por la konkurso \u201cNi verku en la kartvela lingvo\u201d. Foto de la oficiala retejo \u201cNi verku en la kartvela\u201c."}, {"text_idx": "#000007", "text": "[La ligiloj en tiu c\u0302i artikolo estas en Esperanto, krom [en] = en la angla] au\u0306 [ka] = en la kartvela lingvo]"}, {"text_idx": "#000010", "text": "\u201cMia telefono havas nur la latinan alfabeton, do c\u0302iun fojon, kiam mi mesag\u0302as, mi bezonas transigi la kartvelajn literojn en la latinajn. Jen turmento\u201d, diras la iom pli ol kvindek jarojn ag\u0302a orang\u0302vendisto en la Tbilisa agrikultura bazaro."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Kvankam pli novaj sag\u0302telefonoj ebligas uzon de la kartvela alfabeto, multaj en Kartvelio \u2014 kie la averag\u0302a laborpago estas 333 dolarojn [c\u0302. 300 \u20ac] monate \u2014 trovas sin, kiel Dolidze, devigataj konservi pli malmultekostajn kaj malnovajn telefonojn."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La unika alfabeto de Kartvelio estas unu el la pretervolaj viktimoj de tiaj ciferecaj damag\u0302oj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La kurboric\u0302a kartvela alfabeto estis alloganta klerulojn kaj kaligrafiistojn dum jarcentoj, antau\u0306nelonge ankau\u0306 la Organizaj\u0302on de Unuig\u0302intaj Nacioj pri Edukado, Scienco kaj Kulturo [UNESKO]. En decembro 2016 Unesko metis la kartvelan alfabeton en sian liston de nemateria kultura heredaj\u0302o de la homaro [en]."}, {"text_idx": "#000014", "text": "La kartvela fakte prezentig\u0302as en tri skriboj: mh\u0302edruli, kutime uzata hodiau\u0306, kaj en du antikvaj skriboj, asomtavruli kaj nush\u0302uri, uzataj precipe en religiaj skriboj kaj en la plimulto da malnovaj dokumentoj. La tri skriboj, kiel diris Unesko en sia propono [en], \u201ckunekzistas danke al siaj diferencaj funkcioj, reflektantaj la multflankan kulturan identecon de Kartvelio\u201d."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Dubinde, ke la kartvelan alfabeton minacas nun dang\u0302ero. Sed g\u0302i estas lingvistika postig\u0302into, uzata nur por la kartvela kaj parencaj lingvoj de Kartvelio, tiaj kiel la mingrela kaj la svana, parolataj de proksimume 3,7 milionoj da homoj, au\u0306 0,06% de la monda log\u0302antaro. Dume, malgrandaj lingvoj tutmonde formortas po unu c\u0302iujn 14 tagojn [en], kaj iuj en Kartvelio klopodas, ke iliaj lingvo kaj alfabeto estu konservataj longtempe."}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u201cMalgrandaj lingvoj estas aparte sendefendaj nuntempe kaj tial bezonas protektadon\u201d, diras Nino Doborg\u0302ginidze, estro de la Instituto de Lingvaj Studoj de la S\u0302tata Universitato \u201cIlia C\u0302avc\u0302avadze\u201d [en] en Tbiliso. Manko de teknologia evoluigo por tiaj lingvoj, inkluzive la kartvelan, siavice malhelpas la internacian diskonigon de valoraj kartvellingvaj materialoj, ekzistantaj en diversaj komunikiloj, parole, manskribe kaj presite\u201d."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Lau\u0306 raporto de Unesko publikigita en 2015, el la 7100 lingvoj, nuntempe parolataj tutmonde, oni uzas enrete nur 500, kaj Google, la dominanta serc\u0302ilo de la mondo, subtenas nur 348. Kaj ec\u0302 el tiuj lingvoj, kiuj sukcesis enretig\u0302i, por multaj estas limig\u0302oj: la kartvela, ekzemple, estas prezentata nur per unusola tiparo en Microsoft Word."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Sekve de la limigita interreta atingopovo de Kartvelio, la latina alfabeto estas ofte uzata. Eldonejoj au\u0306 provizantoj de servoj, ekzemple, emas uzi la latinan alfabeton en siaj reklamaj tekstoj: 25% da rabato de novaj alportaj\u0302oj skribig\u0302as \u201c25% p\u2019asdaklebas akhal ch\u2019amosvlis\u201d anstatau\u0306 \u201c25% \u10e4\u10d0\u10e1\u10d3\u10d0\u10d9\u10da\u10d4\u10d1\u10d0\u10e1 \u10d0\u10ee\u10d0\u10da \u10e9\u10d0\u10db\u10dd\u10e1\u10d5\u10da\u10d8\u10e1\u201d."}, {"text_idx": "#000020", "text": "\u201cNia lingvo kaj nia alfabeto estas nia heredaj\u0302o; g\u0302i estas trezoro, kiu devas esti ne nur protektata, sed ankau\u0306 vivtenata kaj g\u0302isdatigata\u201d, klarigas Cikolia, 45-jarag\u0302a fidela subtenanto de la uzo de la kartvela skribo en c\u0302iutaga cifereca komunikado. \u201cLa mondo pli kaj pli ciferecig\u0302as, kaj niaj signoj devas esti kapablaj evolui kaj adaptig\u0302i al la realo, kiu jam ne estas nur surpapera\u201d."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Lau\u0306 vortoj de Cikolia, antau\u0306 marto 2016 c\u0302iuj tiparoj devus esti akireblaj en la retejo [ka] de la konkurso por libera els\u0302uto. \u201cLa estonteco estas gloka [angle glocal, kofrovorto el global kaj local; kosmopolita kaj regiona samtempe, ndlr]: malgrau\u0306 la tutmondig\u0302o, mondcivitanoj plue s\u0302atos siajn naciajn tradiciojn\u201d, rimarkas Cikolia. Konklude li rimarkigas ke \u201cs\u0302ang\u0302i la klavaron okupas du sekundojn, sed multaj homoj ne bonvolas fari ec\u0302 tion\u201d."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Najbara Armenio frontos similajn defiojn, c\u0302ar ankau\u0306 g\u0302i havas unikan lingvon kun alfabeto, uzata sole por la armena."}, {"text_idx": "#000025", "text": "\u201cEstis homoj, kiuj sole parolis armene kaj decidis lerni skribi armene, komencantaj per mesag\u0302oj en sociaj amaskomunikiloj\u201d, rakontis Jeganjan al EurasiaNet el Erevano. Lau\u0306 liaj vortoj, dum la armena registaro estis relative neaktiva en subtenado de la alfabeto, estas signoj, ke la privata sfero pli kaj pli adoptas g\u0302in. \u201cAntau\u0306 nelonge unu provizanto de telekomunikadaj servoj komencis sendi tekstojn al siaj klientoj en la armena skribo, anstatau\u0306 la antau\u0306e uzata latina alfabeto\u201d, li diris."}, {"text_idx": "#000026", "text": "La popola apogo reenmodigis la naciajn skribojn, lau\u0306 aserto de Jeganjan, c\u0302ar homoj komencis kompreni, ke iliaj specifaj alfabetoj estas unike tau\u0306gaj por reprezenti la sonojn de ilia lingvo."}, {"text_idx": "#000027", "text": "\u201cTransliterigo ne plu estas lau\u0306moda\u201d, diras Jeganjan. Lau\u0306 liaj vortoj, nuntempe \u201ctransliterigo ofte estas uzata por ridindigi ion au\u0306 iun\u201d."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Rusiaj diplomatoj reagas al nova lingvoleg\u0302o en Kirgizio, revenigante kolonian pasintecon"}, {"text_idx": "#000031", "text": "La historioj de koreoj en Kirgizio, konvertig\u0302intaj al islamo"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Kiel kurdlingvaj dividoj malhelpas aliron al informoj"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Tiuj fotoj montras la historion de la \u2018rusaj dometoj\u2019 en Havano, Kubo"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Retpos\u0302to (ne estos publikigata) (deviga)"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Aboni komentojn de c\u0302i tiu artikolo per retpos\u0302to"}]