[{"text_idx": "#000000", "text": "C\u0302iam malpli da libroj aperas en Esperanto"}, {"text_idx": "#000001", "text": "De multaj jaroj Aleksandr Korj\u0302enkov, la redaktoro de La Ondo de Esperanto, konstante raportas pri la statistikaj\u0302oj de la libroeldonado en Esperanto. Ni petis lin rakonti pri siaj observoj. La konkludoj ne estas nur malesperigaj. \u201dLa papera merkato c\u0302iam restos konsiderinde granda, ja la moderna tekniko ebligas moderpreze eldoni ec\u0302 etkvante\u201d, li diras."}, {"text_idx": "#000002", "text": "La libroservo de UEA baldau\u0306 fermos siajn pordojn en Roterdamo, sed supozeble plu funkcios aliloke."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Libera Folio: Vi de multaj jaroj sekvas la statistikon de libroeldonado en Esperantujo. Kial vi opinias tion grava indiko?"}, {"text_idx": "#000005", "text": "\u2013 Pro la c\u0302eso de Hungara Vivo en 1990 la evoluo de nia libromerkato ne plu estis facile observebla, kaj mi decidis dau\u0306rigi la projekton de Vilmos en La Ondo de Esperanto, refondita en 1991. De tiam niaj abonantoj, kaj poste ankau\u0306 la legantoj de nia novaj\u0302retejo, povas esti informitaj pri c\u0302i tiu temo."}, {"text_idx": "#000007", "text": "\u2013 Neniu absolute fidinda bazo ekzistas, c\u0302ar en Esperantujo mankas institucio ricevanta \u201cdevigan ekzempleron\u201d de c\u0302iu nova libro (nun ankau\u0306 je s\u0302tata nivelo tio ne bone funkcias), kaj dum la jaro en \u201dLaste aperis\u201d (LA) estas registrataj c\u0302iuj surpapere aperintaj libroj, kiujn la libroservo de UEA ekvendis en la aktuala jaro. Nature, tia statistiko estas facile kritikebla, kaj dum tri jardekoj mi aperigas komence de miaj statistikaj revuoj proksimume tiun klarigon, kiun vi tuj legos, nome:"}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u2013 Unue, la libroservo de UEA vendas ne c\u0302iun novan Esperanto-libron, kaj en LA ne c\u0302iam aperas, ekzemple, lerniloj eldonitaj por enlandaj bezonoj (ekzemple, lernolibroj por c\u0302inoj) kaj etkvante eldonitaj bros\u0302uroj, kiujn la au\u0306toroj disvendas kaj disdonacas en siaj kluboj kaj renkontig\u0302oj. Same mankas en \u201dLaste aperis\u201d kongreslibroj, programbros\u0302uroj kaj jarlibroj, kiuj estas eldonataj ne por vendado en libroservoj, sed por disdono al respektivaj kongresanoj kaj asocianoj. Ekzemple, la c\u0302efa libronovaj\u0302o de l\u2019 pasinta jaro \u2013 la duvoluma plena poezia verkaro de Marjorie Boulton \u2013 ne estas ac\u0302etebla en la Roterdama libroservo, g\u0302i mankas en LA, kaj do g\u0302i ne estis konsiderita en mia statistiko por 2022, kaj EAB okupas en la statistiko por 2022 malpli altan lokon ol g\u0302i devus okupi."}, {"text_idx": "#000010", "text": "\u2013 Due, en LA estas registrataj pluraj libroj, eldonitaj antau\u0306 jaroj, sed ekvenditaj de UEA en la koncerna jaro, ekzemple, c\u0302ar la eldoninto forgesis sendi specimenon al Roterdamo. Tio povas doni misan bildon pri la revuata jaro, sed la resuma statistiko por pluraj jaroj glatigas la fluktuadon kaj fidinde vidigas la c\u0302efajn tendencojn en nia eldonado."}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u2013 Trie, ekster la statistiko restas la bitlibroj, kiujn oni ofertas en la virtuala mondo sen zorgi pri papera eldono por ne pagi la kostojn de presado kaj ekspedo. Ekzemple, dum la tri lastaj jaroj ni eldonis nur unu paperan libron (\u201dEnkonduko en la morfologion de Esperanto\u201d de Ryszard Rokicki), sed ni produktis plurajn bitlibrojn kaj 12 c\u0302iusezonajn almanakojn (pli ol 500 pag\u0302oj c\u0302iujare)."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Kiajn tendencojn en la evoluo vi trovis plej rimarkindaj dum la lastaj jaroj?"}, {"text_idx": "#000015", "text": "\u2013 Unue, la nombro de libroj klare malkreskas: dum la lasta jardeko de la 20-a jarcento averag\u0302e aperis 210 libroj jare, dum la unua jardeko de la 21-a jarcento la averag\u0302o estis 191 libroj, kaj en la jardeko 2011\u201320 \u2013 nur 146 libroj jare, kaj dum la du komencaj jaroj de la nuna jardeko \u2013 nur 103."}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u2013 Due, la evoluo ne samas en c\u0302iuj g\u0302enroj. Plej reduktig\u0302is la nombro de la libroj sciencaj (sen sociaj sciencoj kaj lingvistiko) kaj teknikaj. Vidu mem: 182 libroj en 1991\u20132000, 93 en 2001\u201310, kaj nur 33 en 2011\u201320. La falo de c\u0302irkau\u0306 18 libroj jare g\u0302is nur tri estas preskau\u0306 katastrofa. La beletro reduktig\u0302as malpli draste, kaj la nombro de libroj pri politiko, historio, filozofio kaj socio ec\u0302 kresketis, c\u0302efe, danke al la entreprenemo de Vilhelmo Lutermano."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Kiuj estas la plej aktivaj eldonejoj en la lasta tempo?"}, {"text_idx": "#000018", "text": "\u2013 Ha, jes, mi ja j\u0302us menciis Lutermanon. Dum la 13-jara periodo 2008-2020 lia eldonejo MAS (Monda Asembleo Socia) 11 fojojn estis la plej aktiva Esperanto-eldonejo en la mondo pro amasa eldonado de politikaj kaj sociaj verkoj de maldekstraj au\u0306toroj, foje ankau\u0306 de beletro. Anstatau\u0306 nomi pliajn eldonejojn, mi kopias la koncernan tabelon el mia resumo por 2022."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Kiuj iam aktivaj eldonejoj malaperis au\u0306 ig\u0302is malpli aktivaj? Kiuj novaj eldonejoj aperis?"}, {"text_idx": "#000020", "text": "\u2013 Plej multaj Esperantaj eldonejoj estas privataj, ili povas malaperi, se la fondinto forpasis, maljunig\u0302is, perdis intereson pri la eldonado (au\u0306 pri Esperanto). Pro la unua kau\u0306zo malaperis, ekzemple, la elstaraj eldonejoj Edition Iltis (R. Haupenthal), Ludovikito (Ito\u0302 Kanzi), ankau\u0306 \u201dArizona Stelo\u201d (E. Grobe) kaj W. Nu\u0308esch, pro la dua lastatempe malaktivig\u0302is MAS (V. Lutermano) kaj \u201dLa Blanchetie\u0300re\u201d (A. Cherpillod), kaj pro la tria \u201dPro Esperanto\u201d (H. Mayer), KLEKS (G. Handzlik) k. a."}, {"text_idx": "#000021", "text": "\u2013 Cetere, MAS ja estas relative nova eldonejo, g\u0302i estis fondita en 2008 kaj g\u0302is 2021 eldonis 219 libr(et)ojn. Al la novuloj apartenas ankau\u0306 la elstara \u201dMondial\u201d, inter kies 161 eldonaj\u0302oj LA registris pli ol 40 numerojn de \u201dBeletra Almanako\u201d. En la nuna jarcento ekfunkciis ankau\u0306 \u201dEspero\u201d (Slovakio), \u201dHorizonto\u201d (Japanio) kaj \u201dLibera\u201d (Belgio) kiu dum sia nur kvinjara aktivado surmerkatigis tridekon da paperaj libroj kaj plurajn bitlibrojn. Atentindas la eldonado en Pollando, kie per kunlaboro de Bjalistoka Esperanto-Societo, \u201dArs Libri\u201d kaj \u201dLibro-Mondo\u201d aperas multaj interesaj libroj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "C\u0302u nuntempaj eldonejoj de Esperantaj-libroj estas pli au\u0306 malpli aktivaj ol iliaj antau\u0306uloj?"}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u2013 Nun nemultekosta komputilo kaj kelkaj programoj sufic\u0302as por komposti, redakti kaj enpag\u0302igi libron, sendi g\u0302in rete al provleganto, korekti kaj retsendi al presejo, kiu povas presi ec\u0302 malgrandan stokon kontrau\u0306 modera prezo. Sed malgrau\u0306 tiu facileco neniu nuna Esperanto-eldonejo superas la legendan Parizan eldonejon \u201dHachette\u201d, kiu antau\u0306 pli ol cent jaroj dum 14 jaroj (1901\u201314) eldonis c\u0302irkau\u0306 350 librojn \u2013 averag\u0302e 25 librojn c\u0302iujare."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Kiuj specoj de libroj estas plej aktive eldonataj, c\u0302u tradukoj au\u0306 originalaj\u0302oj, c\u0302u beletraj\u0302oj au\u0306 fakaj libroj?"}, {"text_idx": "#000025", "text": "\u2013 Preskau\u0306 c\u0302iam plej multas libroj originale verkitaj en Esperanto, sed beletraj tradukoj estas pli multaj ol la originalaj beletraj\u0302oj. Vidu la tabelon kaj jug\u0302u mem."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Kiaj estas viaj atendoj pri la plua evoluo de la Esperanta libroeldonado kaj libromerkato en la proksimaj jaroj?"}, {"text_idx": "#000027", "text": "\u2013 Mi ne estas prognozisto, estas mi esperantisto. Sed mi ja devas iel respondi. Unue, mi respondas formale: LA estas nur ofertolisto de la libroservo de UEA, trovig\u0302anta en la Centra Oficejo de UEA, kiu probable estos fermita. Mi ne scias, c\u0302u kaj kiel la libroservo poste funkcios \u2013 onidire E@I reprenos tiun taskon, same kiel g\u0302i reprenis la kongresorganizadon."}, {"text_idx": "#000028", "text": "\u2013 Due, se temas ne pri mia statistikado, sed pri la eldonado mem, mi supozas, ke dum kelkaj proksimaj jaroj la paperlibra eldonado dau\u0306ros proksimume je la nuna nivelo, kaj la bitlibra eldonado kresketos. Kiel statistikanto mi konstatis, ke la paperaj libroj ig\u0302as pli ampleksaj, kaj ke bros\u0302uroj proporcie okupas malpli grandan sektoron ol antau\u0306e \u2013 ja nun ofte sufic\u0302as bita publikado en blogo, tuj legebla por interesatoj anstatau\u0306 presita bros\u0302uro kies sendokosto superas la produktokoston."}, {"text_idx": "#000029", "text": "\u2013 La papera merkato c\u0302iam restos konsiderinde granda, ja la moderna tekniko ebligas moderpreze eldoni ec\u0302 etkvante, kaj ni havas sufic\u0302e da entuziasmuloj, kiuj mem eldonos siajn proprajn verkojn, nomante sin verkistoj kaj eldonistoj, sen pensi pri la debito kaj stokado."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Kiujn kvin librojn el tiuj, kiuj laste aperis, vi s\u0302atus ricevi por via biblioteko?"}, {"text_idx": "#000031", "text": "\u2013 Vi ja scias, ke oni nomas min manietulo pro tio, ke mi dum tri jardekoj kalkuladas librojn, kiujn mi neniam vidis, nek vidos. Tio estas trafa difino de mia statistika projekto. Sed kredu, ke plurajn el tiuj libroj mi ne nur vidis, sed ankau\u0306 legis, kaj kelkajn ec\u0302 studis."}, {"text_idx": "#000032", "text": "\u2013 Felic\u0302e, ni jam havas en BibLO (Biblioteko de La Ondo) eble la plej legindan libron, kiu laste aperis, kvankam ne \u201dLaste aperis\u201d \u2013 la jam menciitan poemaron Unu animo homa de Boulton, sed se temas pri kelkaj lastaj jaroj, mi devas konsulti mian dezirliston kaj redukti g\u0302in de trideko da titoloj al kvino, kombinante la utilon kaj plezuron."}, {"text_idx": "#000033", "text": "\u2013 Por nia historiesplora kaj enciklopedia laboro ni s\u0302atus, ke je nia dispono estu Historio de la Akademio de Esperanto de Carlo Minnaja kaj En la mondon venis nova lingvo (Festlibro por la 75-jarig\u0302o de Ulrich Lins). Kaj por trankvila legado mi elektus du poemarojn, Rev-ene de Miguel Ferna\u0301ndez kaj Konflikto de la Epokoj de Edwin de Kock. C\u0302u ion tradukitan? Nu, eble, Vivo de homo de Giuseppe Ungaretti, kiun tradukis Nicolino Rossi."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Kial malgranda frato ig\u0302is sibo kaj ri?"}, {"text_idx": "#000037", "text": "UEA fordonis sian bibliotekon al Varsovio"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Tre dubinda estas la titolo de la artikolo: \u201cC\u0302iam malpli da libroj aperas en Esperanto\u201d. Kio estas \u201clibro\u201d? Vers\u0302ajne la malo estas vera, c\u0302iam pli da libroj aperas. Sed, nu, semi panikon kreskigas eble la nombron de komentoj kaj de legantoj de la artikolo \ud83d\ude42"}, {"text_idx": "#000039", "text": "La problemo kus\u0302as parte en la difino de \u201clibro\u201d. Unesko delonge difinas, ke tio estas verko de almenau\u0306 49 pag\u0302oj. (\u201cA book is a non-periodical printed publication of at least 49 pages, exclusive of the cover pages, published in the country and made available to the public\u201d, ). Kontraste kelkaj landoj, s\u0302ajne ankau\u0306 Rusio, tendencas inkluzivi ankau\u0306 bros\u0302urojn de malpli ol 49 pag\u0302oj en la nocion de \u201clibro\u201d; Alexander Korj\u0302enkov uzas tiun vastan difinon."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Tiu decido inkluzivigi ankau\u0306 la bros\u0302urojn havas klarajn sekvojn por la statistika impreso. La \u201clibroj\u201d, tiuj kun almenau\u0306 49 pag\u0302oj, havas tre stabilan evoluon dum la jardekoj, vidu la statistikon sur #Libroj por la periodo de 1987 \u2013 2015. (Tiu statistiko uzas la eldonjaron, ne la enmetojaron de UEA en la libroservon.) Tiu statistiko pri libroj ekde 49 pag\u0302oj ondumas c\u0302irkau\u0306 120 jare. Konsiderante, ke dum tiu periodo aldonig\u0302is multaj elektronikaj libroj, oni povas supozi, ke okazis kresko de libroj entute."}, {"text_idx": "#000041", "text": "S\u0302ajne do tio, kio malkreskis, estas la nombro de bros\u0302uroj. Lau\u0306 mia supozo temas pri ekonomia problemo. Kostas simile multe elpreni bros\u0302uron kiel libron el la bretaro kaj sendi g\u0302in; kontraste ne eblas postuli tro multe por maldika bros\u0302uro. Lau\u0306 la du statistikoj de Korj\u0302enkov kaj de mi eblas konkludi, ke la nombro de bros\u0302uroj en la oferto de UEA fakte malkreskis dum la jaroj. Tio ne sonas kiel katastrofo \ud83d\ude00"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Krome ni konsideru, ke hodiau\u0306 multaj homoj rekte vendas siajn librojn. Ekzemple la eldonejo BoD transprenas c\u0302iujn servojn de enmetado de nova libro en la kutimajn komercajn katalogojn; oni ne plu pensas pri UEA. La libron de Hartwig Wischendorf pri Esperanto en GDR (en la germana, majo 2021) mi ne trovis c\u0302e , sed c\u0302e Amazon kaj multaj aliaj retvendejoj, ."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Unesko delonge difinas, ke tio estas verko de almenau\u0306 49 pag\u0302oj."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Mi tamen ne facile agnoskus tiujn infanbros\u0302uroj! \ud83d\ude42"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Ekzemple, la c\u0302efa libronovaj\u0302o de l\u2019 pasinta jaro \u2013 la duvoluma plena poezia verkaro de Marjorie Boulton \u2013 ne estas ac\u0302etebla en la Roterdama libroservo, g\u0302i mankas en LA, kaj do g\u0302i ne estis konsiderita en mia statistiko por 2022, kaj EAB okupas en la statistiko por 2022 malpli altan lokon ol g\u0302i devintus okupi."}, {"text_idx": "#000046", "text": "EAB fakte eldonis 15 librojn \u2013 c\u0302efe porinfanajn \u2013 en 2022."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Kvankam UEA ne ofertas Unu animo homa, la duvoluman plenan poezian verkaron de Marjorie Boulton, eblas mendi g\u0302in de E@I en Slovakujo kontrau\u0306 35\u20ac. Aliaj libroservoj en EU, kiuj volas aldoni g\u0302in al sia oferto, prefere mendu ne de ni, sed de E@I, c\u0302e kiu ni lasis stokon, por ricevi la kutiman rabaton kaj eviti la doganimpostojn, kiujn estigis Briteliro."}, {"text_idx": "#000048", "text": "En Finnlando, kie oni relative multe eldonas kaj legas librojn, aperas nuntempe c\u0302irkau\u0306 10.000 titoloj jare. (La nombro malkreskas \u2013 antau\u0306 dudek jaroj aperis c\u0302. 14.000 jare.) La Esperantaj 100 titoloj estas unu procento de tiu nombro. La finnlingva legantaro estas c\u0302. 5 milionoj da personoj, do la Esperanta devus esti c\u0302. 50.000 personoj por ke la eldonado estu en la sama nivelo. Kaj mi kredas, ke ec\u0302 ne 50.000 personoj tutmonde legas Esperantajn librojn, do tiusence la esperantistoj ricevas proporcie pli da diversaj libroj ol la finnoj."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Ja estus interese scii kiom de tiuj libroj en esperanto oni efektive ac\u0302etas kaj legas. La originalan literaturon en esperanto verkas relative nekonataj au\u0306toroj kaj la kvalito estas tre diversa. Serc\u0302i ion legindan en esperanto estas pli kiel serc\u0302i ion en la amaso de fanfikcio en naciaj lingvoj. Pro tio mi tre g\u0302ojas ke EAB lastatempe eldonas alireblajn kaj altkvalitajn tradukojn de konataj titoloj, tiel ke ne necesas serc\u0302i en la koto por trovi juvelon. Mi pensas ke vera libra revolucio en esperanto temus pli pri la kresko de legantoj pli ol pri la kvanto de libroj."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Oni povas kompreneble unue legi recenzojn (kvankam ankau\u0306 ilia kvalito kompreneble varias) antau\u0306 ol ac\u0302eti. Se oni deziras sisteme klerig\u0302i kiel esperantisto, oni povas legi klasikaj\u0302ojn lau\u0306 la Baza Legolisto de Auld. Edmund Grimley Evans krome faris liston de 100 legindaj tradukoj. Sten Johansson rekomendis ok novajn legindajn librojn en Libera Folio (2001?)."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Mi ne certas pri 2001, sed jen kvar legindaj libroj de 2021."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Jes, indas mencii la retejon literaturo.esperanto.net por havi bonegan kolekton de recenzoj. La recenzoj de Sten Johansson estas kvazau\u0306 belartaj verkaj\u0302oj per si mem! Mi notis kelkajn el la tradukoj en la listo de Edmund Grimley Evans en mia listo de legotaj\u0302oj. Dankon pro la sciigo pri la artikolo, mi legos \ud83d\udc4d"}, {"text_idx": "#000054", "text": "\u201cSerc\u0302i ion legindan en esperanto estas pli kiel serc\u0302i ion en la amaso de fanfikcio en naciaj lingvoj.\u201d"}, {"text_idx": "#000055", "text": "Do ni dividu! Jen kelkaj libroj, kiuj tre plac\u0302is al mi:"}, {"text_idx": "#000057", "text": "La blinda birdo -Istva\u0301n Nemere"}, {"text_idx": "#000061", "text": "Neniu hodiau\u0306 vere havas intereson pri tiaj c\u0302i verkoj . . . krom eble \u201cLa Hobito\u201d."}, {"text_idx": "#000062", "text": "\u201cLa hobito\u201d ja estas infanlibro (malkiel la pli postaj verkoj de Tolkien). Mi ne konas c\u0302iujn verkojn en la listo de Bryce, sed \u201cSed nur fragmento\u201d estas bona romano, kiu senprobleme povus aperi en iu ajn nacia lingvo. Estas vere, ke la homoj nuntempe legas malpli ol antau\u0306e, sed Esperantajn televidon au\u0306 kinon ni preskau\u0306 ne havas, do Esperantujo restas granparte \u201clibra kulturo\u201d."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Mia libroservo por la c\u0302inaj eistoj jam funkcias pli ol dukdek jaroj. Mi ankau\u0306 eldonas diversajn librojn... antau\u0306 la pandemio mi ofte ac\u0302etis librojn el UEA, sed nun jam c\u0302esis, c\u0302ar kau\u0306ze de la aldona kotizo de la pandemio kaj nuntempe petrola spezo la sendkosto de UEA-libroservo jam ne estas tolerebla por nia librovendo. Mi opinias ke la libroservo de UEA jam ne estas praktika por ekster-eu\u0306ropa regiono. Nun en C\u0302inio lastajn jarojn pli da komencantoj estas mezlernantoj kaj studentoj, kiuj sentas la mondon s\u0302ang\u0302onta."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Jen kial UEA tute ne plu bezonig\u0302as.\nEc\u0302 zorgi, ke ekstereu\u0306ropanoj facile povas akiri librojn, g\u0302i ne faras.\nMi jam plurfoje eksplikis tion, sed denove montrig\u0302as, ke UEA estas ludilo de \u201celituloj\u201d (bone notu la citilojn!).\nMaia, Charters, la komitatanoj...eble je kelkaj esceptoj ili povas mendi kaj venigi librojn tra la tuta mondo se ili volas.\nDo kial pensi pri la bezonoj de c\u0302inoj, afrikanoj, kaj c\u0302iuj aliaj en iu ajn kontinento, kiuj ne povas pagi altajn sendokostojn?"}, {"text_idx": "#000065", "text": "Dankon pro via bonega laboro por Esperanto, C\u0302ielismo. Se ne estus homoj kiel vi, Esperanto jam delonge estus mortinta."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Dankon pro via komento kaj pardonpeton pro mia prokrastita reago \u2014 mi pasigis unu plenan semajnon kun miaj proksimuloj, neglektante miajn labortaskojn kaj sociajn retojn. Nun mi respondas:\n1. Pri la titolo: \u201c... semi panikon kreskigas eble la nombron de komentoj kaj de legantoj de la artikolo\u201d. Vi pravas, la titolon verkis la redakcio de LF, ne mi. Mi preferus mian frazon, kiun la redakcio metis en sia enkondukon, nome: \u201dLa papera merkato c\u0302iam restos konsiderinde granda\u201d.\n3. C\u0302iujare en miaj enkondukoj mi atentigas pri la kreskanta nombro da bitlibroj, Same mi faris ankau\u0306 en mia c\u0302i-jara resumo kaj en la supra intervjuo kun ekzemplo de nia propra eldonado: 88 paperaj pag\u0302oj kaj pli ol 2000 bitpag\u0302oj dum la tri lastaj jaroj 2020-22.\n3. Pri \u201clibroj\u201d kaj \u201cbros\u0302uroj\u201d. Mi c\u0302iujare klarigas, ke mia statistiko bazig\u0302as sur \u201cLaste Aperis\u201d, kiu estas nur ofertolisto de la libroservo de UEA, kaj g\u0302i ne distingas inter c\u0302i tiuj specoj de presaj\u0302oj en siaj jarraportoj kaj en la reta katalogo, do ankau\u0306 mi ne faras tion.\n4. Vi tute pravas pri tio, ke la bros\u0302uroj en la Roterdama libroservo estas malpli multaj, kaj tion mi ja emfazis en la intervjuo: \u201cla paperaj libroj ig\u0302as pli ampleksaj, kaj ke bros\u0302uroj proporcie okupas malpli grandan sektoron ol antau\u0306e \u2013 ja nun ofte sufic\u0302as bita publikado en blogo, tuj legebla por interesatoj, anstatau\u0306 presita bros\u0302uro kies sendokosto superas la produktokoston\u201d.\nLa procentaj\u0302o de la bros\u0302uroj en la jarprodukto estas jena:\nLa samon oni povas vidi en la tabel-linio \u201cAverag\u0302a pag\u0302onombro de 1 libro\u201d g\u0302i kreskis de c\u0302. 120 pag\u0302oj dum la 1990aj jaroj g\u0302is pli ol 150 dum la lastaj jaroj. Nature kreskas ankau\u0306 la prezo (ne nur pro la \u201cdikig\u0302o\u201d de la libroj, sed c\u0302efe pro la altig\u0302o de la sendokosto)."}, {"text_idx": "#000068", "text": "La statistikan revuon por 2022 legu en la marta eldono de \u201cLa Ondo de Esperanto\u201d kaj en nia novaj\u0302retejo "}, {"text_idx": "#000072", "text": "Kiel kurdlingvaj dividoj malhelpas aliron al informojRusiaj diplomatoj reagas al nova lingvoleg\u0302o en Kirgizio, revenigante kolonian pasinteconTiuj fotoj montras la historion de la \u2018rusaj dometoj\u2019 en Havano, Kubo"}]