[{"text_idx": "#000001", "text": "Stevan Z\u030civanovic\u0301 (1900-1938) dum sia mallonga vivo multon faris por Esperanto: li gvidis kursojn, redaktis revuojn kaj vortaron, verkis lirikajn poemojn. Lia romano La sonorilo de Bled, originale verkita en Esperanto c\u0302irkau\u0306 la jaro 1925, estis eldonita nur en 1959; en 2017 aperis slovena traduko, nun la teksto estas libere publikigita en interreto.\nLau\u0306 la stilo tuj senteblas la epoko. Temas ec\u0302 ne pri la lingvaj\u0302o (pri g\u0302i poste), sed pri la etoso mem. Tre similan ni jam vidis en tiutempaj verkoj de Argus, Bulthuis, Forge, Luyken, ec\u0302 en klasikaj\u0302oj de Vallienne: tro longaj (lau\u0306 nuna takso) priskriboj de hom-aspektoj, pejzag\u0302oj; \u201cinternaj monologoj\u201d; filozofiaj konversacioj, mistikaj antau\u0306sentoj, miraklaj signoj... Certe dum cent jaroj s\u0302ang\u0302ig\u0302is ankau\u0306 la socio mem, nun oni povas moki au\u0306 kompati tiamajn homojn: iliajn morojn, aristokratan etiketon ktp. \u201cHodiau\u0306a junularo estas vere malmorala\u201d, \u2013 diras unu el la protagonistoj, c\u0302ar frau\u0306lino boatpromenis duope kun viro. Se ili scius, kiaj moroj regos post jarcento..."}, {"text_idx": "#000002", "text": "La slovena urbeto Bled tiam estis aristokrata ripozejo, kun pitoreska lago kaj preg\u0302ejeto sur insulo. Oni kredis, ke la tiea sonorilo havas magian povon, donas felic\u0302on..."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Franca verkisto Miroir venas en Jugoslavion por trovi edzinon \u2013 c\u0302ar li kredas, ke jugoslaviaj virinoj estas fidelaj malkiel la francaj. Iom kapricema junulino Ana revas konkeri koron de poeto, kiun jam posedas s\u0302ia amikino. Sukcesa ing\u0302eniero Memo delonge amindumas sinjorinon Julinjon, kiu havas edzon \u2013 maljunan kaj malsanan. Bonkora frau\u0306lino Natalia revas pri amo, sed opinias sin malbela, do s\u0302i deprimig\u0302as. Certe rolas Esperanto \u2013 samkiel en plejparto de tiamaj originalaj romanoj, kun iom tro emfazaj revoj pri baldau\u0306a tutmonda paco kaj harmonio. Tamen sen Esperanto apenau\u0306 eblus longaj sinceraj interparoloj inter franco kaj jugoslavoj... kaj unupag\u0302e ec\u0302 estas traktitaj la problemoj de la Esperanto-komunumo kaj movado, kiuj s\u0302ang\u0302ig\u0302is malpli, ol la g\u0302eneralaj moroj."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Kiel decas en malnovaj edifaj romanoj, c\u0302io finig\u0302as per du geedzig\u0302oj. Neniu vorto estas pri sekvoj, kvankam tio estus interesa. C\u0302u ili kunvivis felic\u0302e? (Bedau\u0306rinde, Valano ne verkis romanon kun tia titolo...)"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Demonstraj versioj de \u201cLa Ondo\u201d\nMusklaku la kovrilon por legi pliajn informojn."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Demonstraj versioj de \u201cLa Ondo\u201d"}]