[{"text_idx": "#000000", "text": "esplori la pasinton por antau\u0306enrigardi = esplorare il passato per guardare avanti"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Malmultajn informojn, kaj dislokite, mi trovis pri c\u0302i tiu grava pioniro de Esperanto. Se mi maltrafis la celon, bonvolu sciigi tion al mi, kaj mi korektos eventualajn erarojn faritajn."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Deviga mia klarigo: kio evidentig\u0302as en la antau\u0306a mia analizado pri lia skribmaniero estas afero tute au\u0306tonoma, kaj rilatas lian psikan bazan dinamismon, kiel homo."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Krome, por kompreni pli bone la c\u0302irkau\u0306an etoson dum lia agado por la esperanta afero, mi jug\u0302as necese doni al vi kelkajn historiajn informojn, plejparte eltiritajn \u2013 tie kaj tie \u2013 el la Enciklopedio de Esperanto (eld. 1933), sed ne nur."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Historiaj notoj, malmulte konataj, kiuj bone klarigas la eksig\u0302on de pioniroj kiel A. Kofman, kaj forlason de Esperanto por transiri al aliaj planitaj lingvoj... sed sensukcese..."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Vi devas scii, ke la unuaj provoj traduki literaturaj\u0302ojn al Esperanta lingvo havis plejofte la karakteron de lernej-ekzerco. La verkintoj sendis siajn manuskriptojn al Zamenhof (tiam c\u0302efredaktoro de revuo La Esperantisto) kiu, antau\u0306 ol aperigi ilin en la gazeto, korektis erarojn stilajn kaj gramatikajn. Multaj el la regulaj kontribuantoj al la gazeto dum tiu periodo (1889-1895) ig\u0302is g\u0302enerale konataj pro sia traduk-agado; inter ili trovig\u0302is Grabowski, de Wahl, Devjantin, K o f m a n kaj L. E. Meier."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Tiutempe, oni plej ofte tradukis el lingvoj rusa, pola kaj germana: afero klarigebla per tio, ke tiuj estis la gepatraj lingvoj de la plimultaj esperantistoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Tio elmontras, fine, ke \u2013 kiel asertis Zamenhof \u2013 la internacia lingvo ESPERANTO estas propraj\u0302o de la homaro, kaj evoluos kiel evoluas etnaj lingvoj, en la respekto de tiuj fundamentaj 16 reguloj de g\u0302ia gramatiko. Fakte, tiuj malmultaj devigaj respektindaj reguloj sukcesis, kaj sukcesas, doni kontinuecon al la lingvo Esperanto kaj al ties ekzisto kaj sukceso."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Kiel oni legas en la grandioza volumo HISTORIO DE LA ESPERANTA LITERATURO, eld. LF-KOOP 2015, Au\u0306toroj Carlo Minnaja kaj Giorgio Silfer), je la pag\u0302o 569: \u201cEble pro lia posta transiro al Ido kaj plue al Occidental, sed pli probable pro lia nepartopreno en la loka esperantista kluba vivo, la sciigoj pri li aperintaj diversloke estas malprecizaj, foje nete eraraj. Komence estis konfuzo kun alia hazarde samnomulo Kofman, log\u0302anta tute aliloke, kio trenis al eraro kaj en la persona nomo kaj en la dato de esperantistig\u0302o....\u201d Samvolume: \u201cpri profesio, en 1906, en formulo por la Lingva Komitato li sin deklaris \u2018repetisto de gimnazianoj\u2018 . \u201d je p. 41"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Rusa judo, librotenisto, esperantisto, poligloto, li estis eminenta Esperanto-poeto kaj art-tradukisto de la unua periodo (1892-1906). Kofman esperantig\u0302is en 1892. Li verkis originale poemojn kaj tradukis el la angla la dramon Kain de Byron, parton de Iliado lau\u0306 la rusa kaj germana tradukoj, tion li faris en 1896. Li ankau\u0306 tradukis partojn el Fau\u0306sto de Goethe, nome la \u201cKanton de Margareto\u201d kaj el Heinrich Heine. La unuaj du aperis en libroformo, la lasta trovig\u0302as en malnova jarkolekto de la periodaj\u0302o \u201cLingvo Internacia\u201d. Li verkis artikolojn por la periodaj\u0302o \u201cLingvo Internacia\u201d kaj kontribuis al Fundamenta Krestomatio (1903). Julio Baghy jug\u0302as en la Enciklopedio de Esperanto en 1933: \u201cLiaj stilo kaj tradukmaniero distingig\u0302as per arta simpleco kaj viva klareco. Lia pionira laboro meritas atenton de la posteuloj. En la komenca periodo de la literatura lingvo li vekis admiron per sia esprimkapableco.\u201d En 1896 li planis aperigi poemaron, tradukitan de li el 18 lingvoj (el vikipedio)."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Kofman antau\u0306 1910 transiris al Ido (noto 1), poste al Okcidentalo, tamen liaj postlasitaj verkoj kaj tiama lingvokulturado restas rimarkindaj en la esperanta medio."}, {"text_idx": "#000013", "text": "(1) en la menciita Historio de la Esperanta literaturo oni informas ke \u201c...estis longe prokrastita lia eksigo el la Lingva Komitato (okazinta nur en 1914), dum aliaj idistoj estis eksigitaj tre pli frue.\u201d je p. 569 Mi analizis lian skribon datita 1910, tio konfirmas, ke li tiujare skribantas ankorau\u0306 en esperanto, sed jam oni vidas signojn, ke io ne bone funkcias: li ne abonig\u0302is la Oficialan Gazeton kja pro tio (li diras nur pro tio) li ne voc\u0302donis...."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Li nasikig\u0302is en Odeso (it. Odessa) kiu tiutempe apartenis al la rusa imperio, kaj hodiau\u0306 g\u0302i trovig\u0302as en Ukrainio"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mi pristudis ambau\u0306 skribaj\u0302ojn, sed la grafoanalizado rilatas c\u0302efe tiun je 1910, kiam Abram Kofman estis 45-ag\u0302a, kiam li foriris el la esperanta movado. En la alia skribaj\u0302o li estis 38-jara."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Rememorigo: la mezurado de la signoj estas farite lau\u0306 dekonoj. C\u0302i tie mi evidentigas la plej signifajn grafologiajn signojn:"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Epizodaj au\u0306 hazardaj signoj finlitere: neniu, escepte de subskribo (kie vi vidas, finvorte, senpensan geston: tiu estas spontana kaj je tipo \u2018subjektiveco\u2019)"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Lia skribo ekaperas tre ordigite, preciza, klara, sinkontrola, pristudita, preskau\u0306 skrupulema kaj pedanteca. C\u0302i tiu estas mia unua, kaj suma, impreso. Sed ni vidu plej profundece la grafikajn kaj psikologiajn dinamismojn, kiuj gvidis min dum la analizado kaj kondukas al tia suma rezulto. Temas tutcerte pri skribo kie la FORMO regas super c\u0302io alia. Tion, ankau\u0306 ne-grafologo povas konstati."}, {"text_idx": "#000022", "text": "la personeco de Abram Kofman"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Se oni antau\u0306supozas ke skribado signifas ekrilati kun iu au\u0306 io, la sinteno de Abram Kofman \u2013 pri ideoj, situacioj, personoj kaj ankau\u0306 aferoj \u2013 estas ege akurata kaj malmulte spontana, ec\u0302 pristudata. Lia respondo tre multe alproksimig\u0302as al teknikeco kaj al skemeco. Tia estas alia g\u0302enerala impreso."}, {"text_idx": "#000024", "text": "En lia skribo oni rimarkas malmultajn skribo-s\u0302ang\u0302ojn, dau\u0306ran regulecon kaj uniformecon, kiuj nepre spegulas lian psikan sens\u0302ang\u0302emon, regulecon kaj konformemon, kiu vers\u0302ajne estas kondic\u0302ita de fiziologia sistemo, same sens\u0302ang\u0302a kaj regula (mi atentigas pri la Centra Nerva Sistemo, tiu muskola, c\u0302efe tiu subtil-muskola c\u0302e la manoj, la kora ritmo, la temperamento, k.t.p.); sed ankau\u0306 vivspertoj influas."}, {"text_idx": "#000025", "text": "S\u0302atanto je tradicioj kaj lernitaj reguloj, kiuj estas por li kau\u0306zo de sekureco kaj stabileco, li posedas asimilan kaj monotonan inteligenton, malmulte krean. Fakte, li estas malmulte fleksebla kaj ne kapablas liberig\u0302i de modeloj kaj skemoj, kiujn li tre klare enmemorigas lau\u0306 fidela percepta precizeco: sed tioj konsistigas lian \u2018forton\u2019, kaj de ili li malfacile sin formovas. Pro tio c\u0302i, li ne sukcesas renovig\u0302i. Malfleksebla mense, tamen li havas fortegan memorkapablon, lokan kaj c\u0302irkau\u0306limigitan, pli ol intelektan (t.e. konceptan). Amanto je ordo kaj precizeco, zorganto ankau\u0306 pri purecigo de sia korpo, li esprimas tian sian inklinon en c\u0302iuj siaj c\u0302iutagaj faroj. Lia penso estas do klara kaj preciza, adekvata, celkonforma, kristala... situacioj kiuj permesas al li havi ankau\u0306 tre efikan, simplan, facile kompreneblan kaj nekontesteblan parolmanieron. Kohere, lia stilo estas sobra, efika kaj simpla, sed preciza. Li estas kontenta nur kiam c\u0302io estas bonorde lokita en sian propran, tau\u0306gan, kaj nepran lokon (akuratega skribo, klara kaj sobra)."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Pri logikeco \u2013 Liaj kapabloj deduktaj kaj kunligi ideojn estas subtenataj kaj influataj de lia interna neceso halti nur antau\u0306 evidentecoj kiuj alvenas el ekstero, kiujn tro longe kaj ekscese li rigardas. Tia stilo, en psika kunteksto de mensa malfleksebleco, nepre kondukas lin al kritikemo rilate al aliuloj, al neprofunda rezonado, g\u0302is la agnoskata perfektismo; krome, tio malpliigas lian empatio-kapablon, kaj malhelpas liajn interpersonajn rilatojn. Lau\u0306 moderna terminologio, tion oni povus nomi inhibicio (1), per kiu li farig\u0302as suspektema kaj malspontana."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Liaj mensa fermiteco, troa akurateco, kaj serc\u0302ado de modela perfekteco originas el ia ofendig\u0302ema sento, certe, kaj pligrandigas lian suspektemon, kaj kondukas lin al unuflankaj jug\u0302oj (signoj: neregula ligiteco/malligiteco inter la literoj, kio ne permesas al li harmonion inter sintezo kaj analizo, ekscesa klareco ne c\u0302iam vere necesa, paralela kiu elmontras lian malempation, etega skribo kiu elmontras lian skrupulecon, fiksita sur la baza linio horizontale kiu konfirmas lian koherecon, sobra kaj pedantema kiuj, plifortigitaj de la kunc\u0302eesto de paralela, elmontras lian esencan senpersonecan \u2018teknikan reprodukton\u2019)."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Lia parola komunikado estas klara, sendifekta, kelkfoje ec\u0302 alloga, c\u0302ar lia priskriba klareco, simpleco, sobreca esprimig\u0302o, kune kun precizeco provizas lin je aprecinda komunikema eleganteco, tute ekstera, kiu povus naski admiron kaj aprobon en ne tro atenta au\u0306skultanto. Lia simpleco devenas de sobrecemo. Lia esprima precizeco devenas de absolute klara kaj atentega percepto, vida-au\u0306da, sed kiel realo aspektas, kaj ne pri ties plej psikaj kaj homaj nuancoj."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Pro tio, ec\u0302 se li ne havas inklinon inventi, kaj psikologie kompreni, li estas talenta por literaturaj\u0302oj kiuj per si mem postulas lertan uzon de vortoj kaj priskriboj."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Lau\u0306 psikologia vidpunkto li aperas malmulte aminda, pro lia unuflanka malindulgemo kaj plena akcepto de skemoj (signoj: paralela-rigida, akuratega, sobra, klara kaj egala al lernita modelo)."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Liaj tro pesataj kaj ekzamenitaj sentoj, kondic\u0302ataj de antau\u0306jug\u0302oj, ankau\u0306 pri amaj aferoj igas lin manka je spontaneco. Krome, li tro longe fiksig\u0302as sur la s\u0302ajnoj c\u0302ar, kiel mi jam diris, lia kutima malempatiemo malpermesas al li vere kompreni alies estmanierojn. Li valorigas la malvarman formon ol sentojn (signoj: paralela, malflua, akurata, mallarg\u0302a en la literoj). La postuloj de lia Mio venkas super tiuj afekciaj kaj sociaj (paralela-angula-dekstrenklina kiuj montras lian personan avantag\u0302on, anguloj je tipo A kaj B plus baza linio rekte konservata kaj kelkfoje ec\u0302 ankrata au\u0306 fiksata, kiuj elmontras lian malcedemon)."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Ofendig\u0302emo (anguloj je tipo A) kaj c\u0302ikanemo (eta kaj angulforma skribo), au\u0306stero kaj malkoncedemo (rigidaj stangoj kaj anguloj je tipo B) estas la unuaj kau\u0306zoj de lia nesufic\u0302a spontaneco (akurata); probable liaj sociaj spertoj ne estis tro kontentigaj kaj eblas, ke li vivis en tro-jug\u0302aj medioj. Lia viv-disvolvig\u0302o bazig\u0302as sur rutino kaj li konscie opozicias al ia ajn alg\u0302ustigo. Do, ankau\u0306 lau\u0306 la senta vidpunkto, kiel lau\u0306 la intelekta, li estas manka je fleksebleco kaj knedebleco."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Pro la menciita lia lerteco (kio, atentu, estas pli ol kapablo) esti akurata kaj preciza, multaj laboraj vojoj povas malfermig\u0302i antau\u0306 li: \u2018klareco\u2019 tiugrade igas al li la kapablon instrui, sed temas pri ordinara kaj ne superleneja au\u0306 universitata instruado, c\u0302ar li ne estas tiom vigla kaj intuicia au\u0306 spiritpreta por alfronti novajn temarojn, malsamajn ol tiuj lernitaj."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Taskoj kaj oficoj kiuj postulas perfektecon estas por li tau\u0306gaj, en la elektata kampo. Helpus lin la akurata zorgemo. Li ne estas inklina inventi novajn sistemojn, au\u0306 deturnig\u0302i de la kutima vojo. Li prefere agas lau\u0306 etaj perspektivoj, c\u0302ar lia organizkapablo por plenumi majestajn farojn estas nesufic\u0302a."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Sciencaj studobjektoj kiuj postulas logikecan rezonadon estas tau\u0306gaj por li. Li elektis, en la matematika sektoro, librotenadon. Li estas bonega en \u2018aplikata\u2019 matematiko, sed ne tro multe en \u2018koncepta\u2019 matematiko."}, {"text_idx": "#000036", "text": "La librotenada profesio de li elektita tutcerte kongruas kun lia personeco: fakte, li estas tre lerta protokoli, registri, katalogi, librotenadi, kontroli la movojn (stokaj\u0302ojn, inventarojn, k.t.p.), g\u0302uste tial, pro la evidentigitaj liaj psikaj rigoraj karakterizoj."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Lia emo fiksig\u0302i en c\u0302ikanemaj rezonadoj permesas al li sufic\u0302e atingi literaturan kaj historian kritikokapablon. Mi ne scias, c\u0302u efektive li elprovis tian laboron. Lia ago kolekti informojn estas c\u0302iam preciza kaj fidela al la ekzamenitaj situacioj, kaj ne gravas c\u0302u temas pri lingvaj, historiaj au\u0306 administraj datenoj, au\u0306 simalaj\u0302oj. Li estas precizega, ec\u0302 kiam tasko necesigas lacigan kaj tedan laboron, afero kiu ne estas specialaj\u0302o por c\u0302iuj, li sukcesas."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Inhibicio = Psikologie: c\u0302esigo au\u0306 limigo de iuj kondutoj. \u2013 Neu\u0306rofiziologie: nerva fenomeno kiu malpliigas au\u0306 c\u0302esigas funkciojn de Centra Nerva Sistemo. \u2013 Biologie: malplifortigo de iu funkcio kiu malhelpas au\u0306 malrapidigas iun evoluprocezon.\nLa cirila alfabeto estas uzata por skribi variajn slavajn lingvojn (rusan, ukrainan, belorusan, serba-bosnian, bulgaran, makedonan, serban kaj rutenan) kaj neslavajn lingvojn kiuj estas parolataj en kelkaj eksaj sovetiaj respublikoj au\u0306 en la hodiau\u0306a Rusa Federacio."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Giacomo (Jakobo) BIANCHINI estis itala pastro kaj esperantisto, kaj lia poresperanta agado estis tre signifa ankau\u0306 internacie."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Naskig\u0302inta en itala regiono Friuli la 12-an de marto 1875, plejprecize en vilag\u0302eto Carbona apud San Vito al Tagliamento, provinco de Pordenone \u2013 li mortis en 1954 en Cimpello di Pordenone. Frua esperantisto kaj membro de Lingva Komitato kaj de Akademio de Esperanto, li estis ankau\u0306 unu el c\u0302efaj protagonistoj de Internacia Katolika Unuig\u0302o Esperantista (IKUE), kiun li kontribuis fondi, kaj instiganto je multaj internaciaj rendevuoj de katolikaj esperantistoj."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Unua el 12 gefiloj de malric\u0302a familio \u2013 post li naskig\u0302os: Giuliana, Elisabetta, Rosa, Caterina, Piero, Maria, Natale, Umberto, Giacomina, Luigia, Giuseppe (kiu mortis infano) \u2013 Bianchini povis viziti lernejon en Galleriano c\u0302e emerita profesoro de la Seminario de Udine danke al pastro de apuda vilag\u0302o, Gabriele Fioritto, kiu disponigis al lia familio ioman monsumon c\u0302iujare. Li dau\u0306rigis sian studadon en tiu Seminario kaj poste en tiu de Portogruaro, kie li estis ordinita pastro la 3-an de au\u0306gusto 1903."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Tre baldau\u0306 li kontaktig\u0302is kun esperanto, tio okazis en 1904, kaj redaktis sian unuan artikolon en friula j\u0302urnalo \u201cIl Crociato\u201d la 5.an de au\u0306gusto 1905. Lia unua verko en la internacia lingvo estis Hebrea Kalendaro, eldonita en 1906. Kiel jam evidentigite, en 1908 li persone en Vieno konis Zamenhof, la fondinto de esperanto, kaj jam li kunlaboradis kun la katolika esperanta revuo \u00abEspero Katolika\u00bb, kiu estas la plej malnova E-revuo (fondita en 1903) kiu dau\u0306re aperas ( )."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Pastro Bianchini reprezentis la italan esperantistaron en la Universalaj Esperanto-kongresoj (UK). Li arang\u0302is prelegojn, kursojn de Esperanto por laborantoj, gejunuloj kaj ankau\u0306 por la migrontoj, opiniante, ke c\u0302i tiu lingvo povus utili al ili eksterlande. Li verkis artikolojn pri Esperanto por la dioceza semajna gazeto kaj kreis Esperanto-grupon. Novembre de 1910 li estis en Bolonjo kie, kun la konsento de c\u0302efepiskopo Giacomo Della Chiesa, estonta papo Benedikto la XV, li okazigis prelegojn kaj kursojn kun sufic\u0302e da sukceso. En 1910, post la Unua kongreso de IKUE en Parizo (vidu lian tiudatan skribaj\u0302on de mi grafoanalizita), li estis ankau\u0306 elektita membro de la tiama Internacia Lingva Komitato kaj en 1951 membro de la Akademio de Esperanto, similigebla al Itala Lingva Akademio (la mondkonata Accademia della Crusca)."}, {"text_idx": "#000046", "text": "En 1912 li kunfondis la Italan Katedron de Esperanto kaj sukcesis varbi alian friulanon, Antonio Paolet de San Vito al Tagliamento, kiu ne multe poste farig\u0302is la unua itala eldonisto de libroj kaj revuoj en Esperanto. Kune kun li Bianchini fondis en 1913 la italan revuon \u201cL\u2019Esperanto\u201d, dau\u0306re eldonata ec\u0302 nuntempe, kiu estas organo de Itala Esperanto-Federacio (FEI t.e. Federazione esperantista italiana). En oktobro 1913 li partoprenis en Romo en la kongreso de Internacia Katolika Unuig\u0302o Esperantista (IKUE t.e. Unione Esperantista Cattolica Internazionale), kies g\u0302enerala sekretario li farig\u0302is. Dum la kongresaj laboroj Bianchini, kiu jam havis influon sur kunfratoj, akiris sukceson: ke la Malnova kaj Nova Testamento estu tradukotaj al esperanto."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Samjare (1913) li publikigis Lernolibro de itala lingvo, libro por lerni la italan pere de esperanto. Je eksplodo de la unua mondmilito, kompreneble, IKUE malrapidigis sian agadon. Por ne resti senokupa, inter 1914 kaj 1915 li publikigis Tutmonda adresaro de katolikaj esperantistoj kaj Tiu de latina lingvo, kiu estis latinlingva gramatiko en esperanto."}, {"text_idx": "#000048", "text": "En 1916 oni elektis lin g\u0302enerala sekretario de la asocio (IKUE) kaj per tia rolo li volis kontakti papon Benedetto XV, kiu antau\u0306tempe elmontris grandan intereson por esperanto. En 1920 li partoprenis la unuan postmilitan internacian kunvenon de IKUE kiu estis organizata en Hago (L\u2019Aia). Postjare, oni nomis lin paroh\u0302estro en Pradis, diocezo de Concordia, kie li restis g\u0302is 1927. Ek de 1927 g\u0302is sia morto li vivis kaj estis paroh\u0302estro en Cimpello."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Dum la fas\u0302isma diktaturo Esperanto havis multajn malfacilojn pretervivi, c\u0302ar g\u0302i estis alportanta pacan kaj fratan mesag\u0302ojn. C\u0302iukaze, en 1934 li publikigis esperanto-kurson (gramatiko plus vortaro), kaj en 1937 alian verkon: Malgranda katolika katekismo, originale verkitan en esperanto."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Li interesig\u0302is ankau\u0306 pri speleologio. Dum sia restado en Pradis di sotto li esploris la apudajn grotojn, komprenante ilian gravecon. Unu el ili farig\u0302is elvokiva kapelo en kiu, je Kristnasko, oni celebras la noktomezan Meson. En proksima abismo oni starigis grandan krucon: multajn jarojn poste oni dedic\u0302is tiun lokon al li. En 1922, kiam li log\u0302is en Pradis, li verkis itallingve poezion por ekzalti, la unua, la belecon de tiu loko."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Jen du el la 14 strofoj, kaj foto pri tiuj mirindaj\u0302oj:"}, {"text_idx": "#000054", "text": "kaj suben-irante 207 s\u0302tupojn al fundo de la hororkavo titolita al pastro G. Bianchini, oni alvenas al la lumigita verda groto, dedic\u0302ita al Virgulino, kie estas spaco por plimalpli 1000 personojn....."}, {"text_idx": "#000055", "text": "kaj oni vidas la imponan bronzan krucifikson, verko de M.o Gatto el Treviso......"}, {"text_idx": "#000056", "text": "Lia tombo estas en la centro de la tombejo de Cimpello. Esperantistoj, sed ne nur ili, la 12-an de januaro 1914, en la preg\u0302ejo Sankta Tommaso en Cimpello, memore solenis sesdekjaron post lia morto."}, {"text_idx": "#000057", "text": " el kiu bibliografio estas: C. SARANDREA, Discernimento dei papi da san Pio X a oggi sul carisma dei Cattolici Esperantisti (Roma, 22 agosto 1996), A. SCOTTA\u0300, Da una guerra all\u2019altra, in Concordia, 655-670: 668; E. ACKERMANN, Mostra e convegno \u201cDon Giacomo Bianchini e l\u2019Esperanto\u201d (Cimpello di Fiume Veneto, 18 giugno 2005), \u00abNova Sento in rete\u00bb, 425 (maggio 2005)"}, {"text_idx": "#000058", "text": "Giacomo Bianchini \u2013 la senlaca pioc\u0302frapisto"}, {"text_idx": "#000059", "text": "pioc\u0302frapanto, pioc\u0302frapisto : etimologie, el hispana \u2018picone\u0300iro, t.e. ekipita per pikostango au\u0306 pioc\u0302o. Laboristo (soldato) per kiu armeo glatigas la vojon, formovas la malhelpojn kiuj malebligas la trairon. Lau\u0306dire, kiu unue iras al sovag\u0302aj regionoj por malfermi la vojon al civilizacio."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Letero de li verkita en 1910, okaze de la unua kongreso de IKUE (Internacia Katolika Unuig\u0302o Esperantista) en Parizo"}, {"text_idx": "#000061", "text": "lau\u0306 la grafologia metodo de Girolamo Moretti, skolfondinto de la itala grafologio\nLa mezuro de la signoj estas per dekonoj. La esencaj kaj plej gravaj c\u0302eestantaj en lia skribaj\u0302o estas la jenaj:"}, {"text_idx": "#000063", "text": "La paperfolio havas jam-presitajn liniojn. Subskribo kaj dato mankas: tre probable c\u0302ar c\u0302i tiu letero estas malneto legota dum la kongreso."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Giacomo Bianchini karakterizig\u0302as per hiper-emociemo kaj hiper-aktiveco, kaj g\u0302uste pro tia sintena stilo li ne sukcesas sin liberigi de siaj internaj nervozecoj, de sia ekscitig\u0302emo, kiuj instigas lin agadi kaj klopodi. Tia agitig\u0302o, tre vers\u0302ajne, dependas de lia temperamenta natur-inklino, plejofte influata de rezistemo kaj atakemo."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Konsiderante ke li verkis la leteron en 1910, kiam estis nur 35-jara, lia skribaj\u0302o aspektas pli longsperta kompare kun lia reala ag\u0302o; krome estas simptomoj je malsanig\u0302a stato. Grafoanalizo povas evidentigi misagordojn, ec\u0302 somatajn, sed ne estas tasko de grafologisto diagnozi malsanon, kiu estas tasko de kuracisto. Tamen, el lia skribmaniero, grafike turmentita, malkvieta, malfacilprogresa, strec\u0302ita kaj eluzita, oni povas intuicii ian lian malbonfarton (signoj artrita, korektetoj kaj surmetoj de strekoj unu sur la alian, grafikaj paneoj ).\nLi estas tiom persistema kaj obstina, tre dezirema obteni rezultojn, ke li strec\u0302e adresas c\u0302iujn siajn fortojn, g\u0302is la elc\u0302erpiteco, por atingi sukcese siajn celojn.\nMi diris \u201cobstina\u201d, sed li estas samtempe impresig\u0302ema, psike kaj aktive c\u0302iam kunpartoprenanta, ec\u0302 kun emociaj skuegoj en siaj travivaj\u0302oj. Ne facile li rezignas oficon, kaj lia impeta sento estas impresa. Mi invitas vin halti kaj atente observadi lian skribon dum kelkaj minutoj. C\u0302u g\u0302i komunikas ion al vi?\nKelkfoje li sintenas al viktimeco c\u0302ar, pro sia fiereco kaj obstineco, taksas sin miskomprenita, ne sufic\u0302e s\u0302atata kompare kun siaj c\u0302iutagaj penoj.\nLia sindonemo kaj senhaltemo forkonsumas lin, kiu ne kapablas batalpau\u0306zi. Li klopodas mildigi sian penon, sed la interna pus\u0302o instigas lin. Impulsig\u0302ema, reagema, timema \u2013 kelkfoje ec\u0302 entrudig\u0302ema pro substaranta agresemo \u2013 en apartaj situacioj kaj por protekti sian grandan sensivecon li scipovas \u2018bulig\u0302i kiel erinaco\u2019 (itale: \u2018chiudersi a riccio\u2019) c\u0302irkau\u0306ante sin per mistera haloo, ankau\u0306 por eviti alies riproc\u0302ojn au\u0306 malfavorajn jug\u0302ojn kontrau\u0306 li kiel persono kaj kontrau\u0306 lia agado."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Pastro Bianchini estas elnombrinda inter la esperantaj pioniroj c\u0302ar, dum tiama komenca malluma epoko de Esperanto-historio, kiam la lingvo estis objekto de moko (tion li mem skribas en sia letero), li kurag\u0302e riskis sian publikan reputacion; krome, per sia senlaca agado, li ege kontribuis al enradikig\u0302o de la internacia lingvo en Italion, unue en la eklezian medion, sed ne nur.\nLi estas vera pioniro en sia plej profunda animo kaj koro, kaj konsiderenda \u2013 pro lia flamig\u0302ema temperamento \u2013 \u2018 pli pioniro ol la aliaj pioniroj \u2019, kaj mi eltrovas la s\u0302losilojn de lia senc\u0302esa kaj nelacigebla agado en jenaj kvalitoj:"}, {"text_idx": "#000067", "text": "lia senlaca engag\u0302o, malgrau\u0306 siaj fragilecoj\nlia kontrau\u0306triva rezisto, psika kaj korpa, por atingi, absolute, sukcesojn\nlia konkreteco kaj pasiemo, kiuj ne estas intelekte spekulativaj sed nur sensaj\nlia originaleco kaj eltrovemo por solvi malfacilaj\u0302ojn kaj trovi neprajn rimedojn (tio, vers\u0302ajne, estas heredaj\u0302o el liaj infanaj familiaj travivadoj, c\u0302ar li estis unua el 12 gefiloj de kampara familio tre malric\u0302a)."}, {"text_idx": "#000068", "text": "La movanto de lia agado estas unue orgojlo kaj poste granda konscio pri sia digno. Li, rajte kaj prave, ne deziras riveli siajn homajn malfortecojn; li inklinas almeti misteran velon sur ili, ne dirante c\u0302ion, sed \u2013 atentu \u2013 li ne estas pro tio konsiderenda mensogemulo, c\u0302ar lia reagemo estas tute spontana kaj natura, ne primeditita. Samkiel la helpitoj, li mem travivas iliajn suferojn, dolorojn kaj malfortajn punktojn, c\u0302ar li facile enmemig\u0302as en ili. Do, ankau\u0306 el c\u0302i tiaj sentoj, kaj el lia hiper-sensiveco, hiper-emocieco kaj hiper\u2013impresig\u0302emo, devenas lia interna turmento, malsolvebla, kiu forkonsumas lin. Mi rimarkigas, ke en la teksto li ec\u0302 forgesas meti la daton kaj sian subskribon . Tia preteratento elmontras la staton de lia emfazo kaj ekscitig\u0302o, sed ankau\u0306 lian sinoferan agadon por homaraj idealoj, kiujn li antau\u0306metas."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Mi difinus lin plej korete pioc\u0302frapisto, pro lia senlaca kaj fervorega laboremo por glatigi la vojon al esperana afero."}, {"text_idx": "#000070", "text": "grafologiaj notoj (larg\u0302ecoj kaj dimensioj)"}, {"text_idx": "#000071", "text": "Antau\u0306 ol pluiri, mi deziras doni al vi \u2013 de tempo al tempo \u2013 kelkajn pliajn informojn pri grafologiaj signoj, tiel ke vi povu pli bone kompreni kaj eniri la grafologian mondon, kiu ne konsistas simplajn vortojn (al kiuj vi povas kredi au\u0306 ne kredi) sed vidigas realajn kaj konkretajn grafikajn rezultojn. Kiam persono skribas, okazas pluraj movoj, kiuj originas kaj el la psiko, kaj el la korpo."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Jes, skribo estas psiko-fizika gesto, ne nur senmova grafikaj\u0302o: g\u0302i elmontras internajn movig\u0302ojn kiuj esprimas volon, memoron, sentojn, inteligenton, sed ankau\u0306 talentojn, instinktojn, aspirojn kaj inspirojn, memdefendo-mekanismojn, g\u0302ojon au\u0306 malg\u0302ojon, tipon je energio kaj forton au\u0306 debilecon, sanon, harmonion au\u0306 paneojn, inhibiciojn ... k.s..... kaj per la nerva kaj muskola sistemo, danke al agado skribi, c\u0302io eksterig\u0302as per grafikaj strekoj, kiuj fidele registras personecajn trajtojn."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Tiamaniere, vi mem povas pli bone kaj pli rekte g\u0302ui la skribon de esperantaj pioniroj, ec\u0302 se vi ne estas grafologoj. Kompreneble, mi devige sintezas, c\u0302ar la temo estas vere ampleksa."}, {"text_idx": "#000074", "text": "grafologiaj notoj pri du gravaj aspektoj en skriboj:"}, {"text_idx": "#000075", "text": "kurba skribo kaj angula skribo (verkitaj artifik-maniere)"}, {"text_idx": "#000076", "text": "\u2013 la larg\u0302ecoj konsistas en la rejs\u0302o (raporto) inter alteco kaj larg\u0302eco de unuopaj literoj, konsistas en la distanco inter litero kaj alia, inter vorto kaj la sekva. Tia spaco-taksado pri la skribaj grafikaj\u0302oj estas tre grava, c\u0302ar larg\u0302ecoj havas rilaton kun la psika formig\u0302o kaj strukturo de la skribanto. Ekzemple: larg\u0302a spaco esprimas elanon, mensan malfermitecon kaj elastecon \u2013 diverse, striktecoj kaj spaco-mankoj povas signifi reziston, inhibicion, kaj la nerva kaj muskola sistemoj rigidig\u0302as kaj kontrahig\u0302as kau\u0306zante haltojn kaj limig\u0302ojn."}, {"text_idx": "#000077", "text": "La sfera dimensio de literoj"}, {"text_idx": "#000078", "text": "\u2013 la sfera dimensio de literoj (anguloj au\u0306 kurboj) same havas rilaton kun la individua konstitucio de persono; temas pri psika stato, c\u0302efe pri sentoj, kiu elmontras la kapablon sin defendi au\u0306 ne en la vivo, la ameman temperamenton . Ofte, kurba skribo havas ankau\u0306 altan gradon je liter-larg\u0302eco, c\u0302ar la du signoj (kurbeco kaj liter-larg\u0302eco) vide similas, kvankam \u2013 teknike \u2013 ili estas mezureblaj diversmaniere. Oni devas precizigi kaj evidentigi ke kurba / au\u0306 angula rilatas la senton (kaj respektive la kapablon ne defendi sian Mion au\u0306 ekscesan defendadon kontrau\u0306 alies postuloj au\u0306 trudoj,) sed larg\u0302a litero (au\u0306, male, mallarg\u0302a) rilatas la inteligenton (kaj proporcie al ilia grado, la intelektajn profundecon kaj komprenemon)."}, {"text_idx": "#000079", "text": "hirta skribo \u2013 evidentaj estas la \u201canguloj\u201d, kiuj estas akutaj"}, {"text_idx": "#000080", "text": "Temas pri persono c\u0302ikanema, kiu c\u0302iam rebatas, g\u0302isekscese"}, {"text_idx": "#000081", "text": "plilarg\u0302ig\u0302inta skribo, interlitere oni povas enmeti pli ol du literojn \u2018o\u2019 \u2018a\u2019 , au\u0306 similajn elprenitajn el la skriba kunteksto (ekzemple \u2018d\u2019)"}, {"text_idx": "#000082", "text": "Temas pri persono varma, sent-elmontrema, ec\u0302 tro malavara"}, {"text_idx": "#000083", "text": "Kiel vi vidas, skribo povas multon rakonti pri homo."}, {"text_idx": "#000084", "text": "Fotoj elmontras la intelektan reliefan agadon de c\u0302i tiu esperantisto kaj fama lingvisto"}, {"text_idx": "#000085", "text": "Konsilinda, sed nur itallingve, por scii multon pri li: (libro)\naliaj interesaj informoj pri li: (intervjuo al Claudio Marazzini, alia prezidanto de \u2018Accademia della Crusca\u2019)"}, {"text_idx": "#000086", "text": "Bruno Migliorini estis itala lingvisto kaj eminenta figuro en la Esperanto-movado, fakte pioniro."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Li naskig\u0302is la 19-an de novembro 1896 en Rovigo, kaj mortis la 18-an de junio 1975 en Florenco."}, {"text_idx": "#000088", "text": "Migliorini farig\u0302is esperantisto en 1912-a (do, nur sep jarojn post la unua Universala Kongreso de Esperanto). Samjare li fondis grupon en Rovigo. En 1914 li fondis Esperantan grupon \u201cL.L.Zamenhof\u201d en Venecio kaj en 1921 lanc\u0302is grupon en Romo. Li verkis gramatikon por italoj (du eldonojn) Manuale di Esperanto kiu estis, kaj ec\u0302 estas nuntempe, ofte utiligata por instrui la lingvon esperanton (vidu notoj 1 kaj 2). En 1925, kunlabore kun sia frato Elio Migliorini li eldonigis internacian Esperanta legolibro: kunmetado je legaj\u0302oj prenitaj c\u0302efe el la verkoj de bonaj Esperantistaj verkistoj, partoj rilatantaj la vivon, la lingvon kaj la literaturon. Li prelegis en Someraj Universitatoj de Oksfordo en la kadro de la 22-a UK 1930 kaj en 24-a UK 1932 en Parizo. Ankorau\u0306, en 1921 aperis lia libro Anekdotoj pri Dante, reeldonita en 1956. En pluraj periodaj\u0302oj aperis liaj artikoloj pri g\u0302enerala lingvistiko, pri Esperanto-vortoj kaj kontrau\u0306 aliaj planlingvaj projektoj. En 1955 Bruno Migliorini estis membro de la Honora Komitato de la 40-a UK en Bologna. G\u0302is sia morto li estis membro de la redakta komitato de La Monda Lingvo-Problemo, ekde ties unua numero."}, {"text_idx": "#000089", "text": "Kaj lingvistiko estis lia plej grava fako, ja. En Italujo, fakte, li estas konata c\u0302efe pro sia realigo de la unua scienca historio de la itala lingvo. De 1930 g\u0302is 1933 li estis c\u0302efredaktoro de Enciclopedia Italiana, granda itala enciklopedio. Krome li estas konata pro sia plurjara prezidanteco c\u0302e \u2018Accademia della Crusca\u2019, Akademio pri la itala lingvo (de 1949 g\u0302is 1963), akademio kiu estas, en Italujo kaj en la tuta mondo, unu el la plej gravaj gvidopunktoj por esplori la italan lingvon (vortare, leksikologie, evolue...)."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Li profesie estis doktoro, lektoro, poste privata docento kaj komisiita profesoro pri itala lingvo en Roma Universitato. Pri la Enciklopedio pri la itala lingvo mi jam menciis. De 1933 g\u0302is 1938 li estis profesoro en la universitato de Friburgo, de 1938 g\u0302is 1966 en la universitato de Florenco. De 1949 g\u0302is 1963 li kondukis sukcese la diritan Akademion."}, {"text_idx": "#000091", "text": "Vi povas rete legi, kaj rekte els\u0302arg\u0302i en vian komputilon, la reviziitan reeldonon publikigita en Milano dum 1995 de COEDES (Cooperativa Editoriale Esperanto), kun antau\u0306parolo de alia fama lingvisto, prof-ro Tullio De Mauro. La retadreso estas:"}, {"text_idx": "#000092", "text": "sed la tuto estas en la itala lingvo, c\u0302ar g\u0302i neniam estis tradukita"}, {"text_idx": "#000093", "text": "Rilate lian manlibron, jam ek de la komenco multaj eltiris ideojn kaj inspirojn por realigi aliajn gramatikojn, utiligendajn en esperanto-kursoj. Unu el tiuj estas la de mi traduktita al esperanto kaj publikigita c\u0302e mia alia blogejo, kun adaptoj por la interretaj postuloj."}, {"text_idx": "#000094", "text": "C\u0302i sube vi unuope trovas la ligilojn al la 15 lecionoj de la tuta kurso, kiujn mi eltiris el pos\u0302formata manlibro. Mem la au\u0306toroj de tiu altvalora pos\u0302formata libreto eltiris sugestojn el la Manlibro de Bruno Migliorini. G\u0302i furoris c\u0302e universitataj esperanto-kursoj dum la Sesdek-jaroj de la pasinta jarcento, kaj mi proponas g\u0302in al vi por helpa refres\u0302igo de la lingvo, se vi deziras kompreneble."}, {"text_idx": "#000095", "text": "La 15 gramatikaj lecionoj: ligiloj por au\u0306todidakta lernado de la lingvo esperanto"}, {"text_idx": "#000097", "text": "t.e. la baza linio iompostiome devojig\u0302as de la horizontala imagebla linio kaj iremas super kaj supren. Tio signifas, ke li inklinas sin j\u0302eti en entreprenojn kaj projektojn per entuziasma kaj kurag\u0302a sinteno kaj elano, sen plene kalkuli riskojn au\u0306 obstaklojn, c\u0302ar li fidas sukcesi kaj fidas siajn kapablojn;"}, {"text_idx": "#000098", "text": "2) \u201cligiteco\u201d interlitere kaj inter bapto-nomo kaj familia nomo (altgrade) \u2013"}, {"text_idx": "#000099", "text": "pro tio oni pavas aserti ke li estas dotita per granda logiko, potenca \u2013 firmega \u2013 persista, kaj per nekomuna kapablo logike dedukti;"}, {"text_idx": "#000100", "text": "3) sufic\u0302e \u201cklara\u201d, kaj \u201crapida\u201d pli ol \u201cflua\u201d \u2013"}, {"text_idx": "#000101", "text": "tio signifas, ke li s\u0302atas apenau\u0306 skizi ideojn por ne perdi tempon kaj devojig\u0302i el la esenca koncepto: nu, el tio, lia penso rezultas tre lucida, klarvida kaj konciza. Lia sintezemo tute ne signifas ke li ne kapablas atenti detalojn, c\u0302ar c\u0302io estas intuicie klare en sia perceptado kaj menso. Li esprimig\u0302as rapideme, urg\u0302emece, kaj kelkfoje liaj asertoj povus aperi malklaraj por la ne-laborkoncernatoj."}, {"text_idx": "#000102", "text": "4) baza linio REKTE konservita (ankau\u0306 en malc\u0302eesto de horizontaleco) \u2013"}, {"text_idx": "#000103", "text": "logikeca, konkreta kaj esenca pensmaniero instigas lin dau\u0306re kompari premisojn kun sekvoj kaj konkludoj."}, {"text_idx": "#000105", "text": "la subskribo de Bruno Migliorini"}, {"text_idx": "#000106", "text": "subskibo ne estas grafologia signo..."}, {"text_idx": "#000107", "text": "Pri subskribado, Girolamo Moretti ne donis indikojn. Subskribo ne estas grafologia signo. Tio supozigas, ke lau\u0306 lia vidpunkto subskriboj estas analizeblaj pli malpli per la samaj reguloj utiligataj de grafologia scienco, entute. Kaj tio fakte esence estas. Sama opinio havis alia fama grafologo, hispana, A. Vels. Pulver, kiu prefere rigardis la formon ol la enhavon en skriboj, asertis prave ke subskribo evoluas pli malrapide ol la skribo. Estas vere, fakte, ke subskribo entenas ian fiksecon, simple pro la neceso konservi g\u0302in egala por resti rekonebla, t.e. agnoskebla, de aliuloj. Tio okazas ekzemple kiam oni metas g\u0302in sur gravaj dokumentoj: rekon-karto, c\u0302ekoj, juraj atestoj, kontraktoj, korespondado, internaciaj Konvencioj, kie necesas au\u0306tentikigo, k.t.p. Sed estas ankau\u0306 vere, ke antau\u0306 la fina rezulto, subskribo estas multfoje kaj multmaniere konceptita, per multaj provoj, eksperimentoj, c\u0302efe ek de la adolesko, kiam unuafoje junulo eniras en la socian vivon, per subskribo de dokumentoj."}, {"text_idx": "#000108", "text": "Oni povas taksadi la subskribon kiel etikedo, kiel distingilo kiu povas konfirmi, au\u0306 ne, la valoron de personeco, esprimita de la teksto. Subskribo estas sigelo pri io, kion ni posedas au\u0306 deziras havi... Pro tio, preskau\u0306 en c\u0302iuj grafologiaj metodoj, subskribo esprimas deziron je identig\u0302o, prestig\u0302o, sin prezentado."}, {"text_idx": "#000109", "text": "Se skribita teksto prezentas la realan kaj kompletan personecon de individuo, la individuan Mion, subskribo elmontras la Mion socian."}, {"text_idx": "#000110", "text": "skribita teksto = prezentas la individuan Mion"}, {"text_idx": "#000111", "text": "subskribo = prezentas la socian Mion"}, {"text_idx": "#000112", "text": "En subskribo, pli ol en la tuta skribaj\u0302o, estas deziro diversig\u0302i, serc\u0302ado pri io au\u0306 iu (kelkfoje subskribo estas imitado de personeco kiun oni emas rivali au\u0306 samegali) kaj povas esprimi niajn aspirojn. Subskribo per si mem ne sufic\u0302as por kompreni personecon, sed povas konfirmi socian trajton kiun la skribo jam elmontras, au\u0306 ec\u0302 eksplicitigi neceson kompensadi mankojn kaj ekscesojn."}, {"text_idx": "#000113", "text": "La psiko-socia graveco de subskribo ne c\u0302iam plene koincidas grafike kun la teksto. Kelkfoje jes."}, {"text_idx": "#000114", "text": "Kiel asertis franca grafologo Cre\u0301pieux-Jamin \u201cSubskribo estas esenca strekaj\u0302o liberigita de iu ajn grafika trudado, per kiu persono plene sin montras\u201d. Fakte, c\u0302iu ajn spertas au\u0306 konstatas, ke oni lernas skribi, sed ne subskribi (citaj\u0302o el verko \u201cDimmi come scrivi\u201d (trad. \u201cDiru kiel vi skribas\u201d \u2013 Evi Crotti) \u2013 unua eld. 2011:"}, {"text_idx": "#000115", "text": "...oni lernas skribi, sed ne subskribi...."}, {"text_idx": "#000116", "text": "Tekstoj estas pli ordinaraj, kutimaj, malpli artefarite konsistigitaj ol subskriboj, kaj ne simbolas distingig\u0302on, sed permesas komunikadon."}, {"text_idx": "#000117", "text": "Se skribo esprimas la individuan kompleksan Mion de skribanto, subskribo specife elmontras ties socian bildon, au\u0306 kion oni aspiras esti, au\u0306 kion oni emas elmontri."}, {"text_idx": "#000118", "text": "Biografio pri Julia C. Isbru\u0308cker"}, {"text_idx": "#000119", "text": "Julia C. Isbru\u0308cker estis nederlandanino. S\u0302i naskig\u0302is en Rotterdam la 22-an de septembro 1887, g\u0302uste kiam ekaperis publike la internacia lingvo Esperanto. S\u0302i naskig\u0302is kiel Julia C. Dirksen, kaj mortis la 14-an de januaro 1971 kiel Julia Isbrucker."}, {"text_idx": "#000120", "text": "S\u0302iaj engag\u0302ig\u0302oj estis gravaj \u2013 Honora Membro de Universala Esperanto-Asocio (la plej granda organizaj\u0302o de tutmonda esperanto-movado), membro de Internacia Centra Komitato kaj membro de la ekzamena komitato, prezidanto de la grupo en Hago kaj edzino de la vicprezidanto de UEA, Johannes Rijk Gerardus Isbru\u0308cker, kies familian nomon s\u0302i surprenis. Post la dua mondmilito la geedzoj skribis sian nomon sen tremaoj (do Isbrucker, kies prononco restis la sama)."}, {"text_idx": "#000121", "text": "S\u0302i gvidis kursojn, faris prelegojn, ankau\u0306 pri pacifismo. Organizis la internacian Interreligian Konferencon en Hago en 1928, fondis kun Andreo Cseh la internacian Cseh-Instituton en 1930 (poste nomita Internacia Esperanto-Instituto.) Andreo Cseh estas tiu, kiu adoptis specialan instrumetodon por lernigi la lingvon: sen helpo de libroj, metodo kiu estas utiligata ankau\u0306 nuntempe, kaj kiun oni nomis devige Cseh-medoto."}, {"text_idx": "#000122", "text": "Post la dua mondmilito, pro la okazinta detruo de Cseh-Instituo, denove kun Andreo Cseh s\u0302i fondis la unuig\u0302on Universala Ligo, mondfederistan organizaj\u0302on surbaze de la verko de Clarence K. Streit. La oficiala lingvo estis Esperanto, sed povis alig\u0302i al g\u0302i ankau\u0306 neesperantistoj."}, {"text_idx": "#000123", "text": "S\u0302i multe verkis kaj tradukis: kune kun sia farig\u0302onta edzo s\u0302i tradukis, en 1923, Akbar; en 1952 s\u0302i tradukis La alia pasinteco de Rico Bulthius. Alia s\u0302ia traduko estas de la verko de Martin Kojc, titolita La lernolibro de la vivo, kaj s\u0302i dau\u0306re kaj intense kunlaboris, jam ek de la komenco (1932), c\u0302e la gazeto La Praktiko, kiu farig\u0302os la oficiala organo de Universala Ligo. Vi povas trovi kaj legi c\u0302i tiun gazeton rekte el la retejo de Esperanto-Muzeo en Vieno, c\u0302i tie inter la digitigitaj periodaj\u0302oj : alklakante la nomon de la gazeto, periodo 1932-1947. Sube, mi reproduktas la koverton de la numero 1, 1932, kun enkonduko de Cseh."}, {"text_idx": "#000124", "text": "Mi nun estas prezentonta al vi virinon, kiu naskig\u0302is g\u0302uste la saman jaron en kiu la internacia lingvo Esperanto prezentig\u0302is al mondo (1887); s\u0302i farig\u0302is esperantistino je la juna ag\u0302o de 22 jaroj, la 1909-an. Mi prezentos s\u0302in absolute nur per la analizado de s\u0302ia skribo."}, {"text_idx": "#000125", "text": "Grafologiaj signoj, kaj mezuroj (c\u0302efe koncerne la skribaj\u0302on datitan 1951):"}, {"text_idx": "#000126", "text": "Ligita interlitere 10 \u2013 Larg\u0302eco interlitere 8, Larg\u0302eco de la literoj 5, kaj Larg\u0302eco inter la vortoj 4-5 (vidu noton 2) \u2013 tendence sobra 9, ankau\u0306 se la skribo estas pli mezgranda ol malgranda \u2013 baza linio plutenita 7 kaj, komplemente, supreniranta 3 (ankau\u0306 en la subskribo) \u2013 markitaj stangoj (t.e. kun fortaj premadoj) 7 \u2013 rigidaj stangoj 7 \u2013 kvazau\u0306 paralela (tendence) \u2013 rapida 6-7 \u2013 senpacienca 6 \u2013 konfuza 6 (hiper-aktiveco povas kau\u0306zi konfuzig\u0302on) \u2013 klara 6-7 (malklara 3-4, komplemente) \u2013 akurata spontanee (ne vere pristudita) pro la rapideco kaj la senpacienco \u2013 literoj A-O malfermitaj en la supra parto, 6 \u2013 Anguloj je tipo C 5 (reduktita taksado de c\u0302i tiu signo pro la c\u0302eesto de konfuza kaj senpacienca) \u2013 literoj klinig\u0302intaj dekstren 5-6 \u2013 eleganta mezgrade, 5 \u2013 artefariteco komence de c\u0302efliteroj \u2013 c\u0302arma vanteco \u2013 kelkaj literoj apogitaj unu la alian (konfuzig\u0302o kelkfoje ig\u0302as maltrankvileco)."}, {"text_idx": "#000127", "text": "Klariga noto pri la subskribo: g\u0302i kutime montras la \u201csocian Mion\u201d, diverse la skribita teksto respondas al la \u201cindividua Mio\u201d. La subskribo de Julia C. Isbru\u0308cker estas substrekita kaj progresive supreniras kompare al la baza linio; la fina trajto de la substreko estas pli multe markita kaj dika (agresem-indikilo)"}, {"text_idx": "#000128", "text": "la personeco de Julia C. Isbru\u0308cker"}, {"text_idx": "#000129", "text": "(lau\u0306 la itala grafologia metodo de Girolamo Moretti)"}, {"text_idx": "#000130", "text": "Jam per unua ekrigardo de s\u0302ia skribmaniero, mi konstatas ke s\u0302i aspektas kiel tre aktiva persono, energie vigla (c\u0302efe se oni konsideras ke tiuj skribaj\u0302oj estis skribitaj kiam s\u0302i estis 64- kaj 68-jara, respektive en 1951 kaj en 1954). Evidentig\u0302as ankau\u0306 ia senpacienca ekzaltig\u0302o (signoj kiuj elmontras tion: rapida, literoj kunligitaj je la plej alta valoro [10 dekonoj\u0302!], kaj senpacienca); ne nur, sed ankau\u0306 evidentig\u0302as ia pensa kaj fara nebulecoj, devenantaj tre probable de s\u0302ia senpacienco, kiu originas el intensega agado kaj travivado (signoj: konfuza 6, interplektaj\u0302oj inter la linioj) ."}, {"text_idx": "#000131", "text": "Sed ni dau\u0306ru lau\u0306grade kaj plej-profunden, por apudig\u0302i rekte al kelkaj analizeblaj psikologiaj trajtoj pri s\u0302ia personeco."}, {"text_idx": "#000132", "text": "S\u0302ia inteligento estas je tipo fakta kaj asimila, lernema. S\u0302i estas persono kiu kapablas entuziasmig\u0302i, kiu facile lernas kion oni instruas au\u0306 proponas al s\u0302i; kaj s\u0302i emas alproprigi al si tiujn sciojn: arogante al si la meriton pri alies ideoj, kaj donante al tioj tute subjektivan s\u0302ajnecon, s\u0302i povas atingi rezultojn vere tre brilajn... rilate al tio, pri kiu s\u0302i emas okupig\u0302i."}, {"text_idx": "#000133", "text": "S\u0302i ne posedas ian specialan krean originalecon sed, serc\u0302adante la aprobon de la au\u0306skultantoj, s\u0302i sukcesas konkeri ties kunsenton. S\u0302i havas la necesan batalemon kaj viglecon por atingi dominantan rolon. S\u0302i emas imponi kaj tre s\u0302atas havi c\u0302irkau\u0306 si ulojn, kiuj akceptas de aliaj superregadon kaj kondic\u0302igojn."}, {"text_idx": "#000134", "text": "S\u0302i ne tro longe fiksig\u0302as sur detaloj, s\u0302i rimarkas personojn kaj situaciojn nur g\u0302eneral-vidpunkte, ec\u0302 flankelasante iun gravan kaj multsignifan atendon; aliflanke, la principoj kaj reguloj kiujn s\u0302i tre bone lernis kaj enmensigis farig\u0302as utila gvidilo por sia konduto, donante forton al s\u0302ia agado, c\u0302efe kiam la premisoj s\u0302ajnas al s\u0302i konfuzaj kaj perturbaj, malklaraj."}, {"text_idx": "#000135", "text": "La atento-kapabloj de Julia estas moderaj, maloftaj la momentoj je trankvilo kaj atendo. S\u0302ia seninterrompa penso, karakterizita per strikta (rigora) logiko, flanken lasas la analizajn detalojn, kaj malfacile permesas al s\u0302i deflankig\u0302i de logikaj skemoj. Estas pro tio ke s\u0302iaj deduktoj kaj konkludoj povas limig\u0302i al simpla formalaj\u0302o, al tradicia kaj ordinara realo-aspekto, al ekstereco."}, {"text_idx": "#000136", "text": "Mi povas aserti, ke s\u0302ia nekapablo atendi la rezultojn kaj s\u0302ia rapidecemeco (signo: rapida) provizas al s\u0302i \u2013 pozitive \u2013 tiun necesan kaj sufic\u0302an seninhibician pus\u0302on por akcepti ankau\u0306 novaj\u0302ojn, t.e. sen obstine pensante pri la \u2018jam dirite\u2019 au\u0306 \u2018jam farite\u2019. S\u0302ia realo-percepto, do, ne estas tiom rigida, au\u0306 skizeca, kiom eks\u0302ajnas c\u0302e la unua ekstera impreso."}, {"text_idx": "#000137", "text": "C\u0302ar s\u0302i taksas homojn plejparte lau\u0306 ties respondoj kaj sia sento, s\u0302i ne c\u0302iam estas objektiva en siaj interrilatoj. S\u0302i havas malfacilaj\u0302on en kunfandado de siaj materiaj instinktoj kun tiuj spiritaj, pro tio s\u0302ia konscio ofte vualig\u0302as, konfuzig\u0302as, kelkfoje sugestiig\u0302as. Same, ankau\u0306 la voc\u0302a esprimo estas influata, c\u0302ar la ideoj interkrucig\u0302as, la sentoj kunpus\u0302ig\u0302as kaj subite venas agitig\u0302o. S\u0302iaj empatiaj kapabloj estas influataj de la rapidemeco, s\u0302i ne tenas grandan konsideron por alies necesoj, preferas kunlabori kun kiuj ne intermetas barojn, kun kiuj eventuale permesas al si esti kondic\u0302igataj au\u0306 dominataj. S\u0302i celas, tiamaniere, al rekta atingo je siaj intencoj. Do, temas pri malfacila komunikpovo, c\u0302ar Julia havas karakteron malmulte modeleblan kaj s\u0302i ne bone akceptas sugestojn kaj konsilojn (ankau\u0306 pro la konfido al siaj kapabloj)."}, {"text_idx": "#000138", "text": "Lau\u0306nature, s\u0302i s\u0302atas c\u0302ion kiu koncernas socion. S\u0302i estas allogata de kontakto kun la publiko. Socie s\u0302i estas tre multe motivata: al s\u0302i plac\u0302as \u2018esti parto de\u2019, c\u0302eesti, \u2018aktivig\u0302i favore al\u2019. S\u0302i emas karieradi kaj plene sukcesi, dezirante profunde plibonig\u0302i, kaj tia lasta estas konsiderinda kvalito."}, {"text_idx": "#000139", "text": "Julia sukcesas havi la estimon de la aliaj pro sia granda vervo kaj energia engag\u0302o favore al siaj pasiaj\u0302oj \u2013 konvinke, entuziasme kaj ankau\u0306 sinofere \u2013 malgrau\u0306 sia inklino imponi, kaj invadi alies kampon."}, {"text_idx": "#000140", "text": "Dependinte de simpatioj kaj malsimpatioj, s\u0302i povas senkonscie apogi kelkajn homojn malfavorante aliajn, kaj tiel helpi favoratojn."}, {"text_idx": "#000141", "text": "Memestimo aspektas en s\u0302i kiel fierego, ankau\u0306 pro la rezultoj kiujn c\u0302iukaze s\u0302i sukcesas akiri, c\u0302ar estas vere iniciatema virino. S\u0302i s\u0302ajnas esti tre fiera pri si mem."}, {"text_idx": "#000142", "text": "Iomete vantema, ankau\u0306 materie kaj fizike ne nur intelekte, Julia emas bone impresi, havas person-kulton kaj haltas c\u0302e s\u0302ajnoj, atentas (sed kun senpacienco kaj nervozeco) pri la sociaj konvencioj por ne rekte konflikti kun aliaj, c\u0302ar s\u0302i interne serc\u0302adas aprobon au\u0306 admiron."}, {"text_idx": "#000143", "text": "En la profundo ekzistas en s\u0302i agresemaj pus\u0302oj (lau\u0306 grafologistino Evi Crotti, longa streko bone evidentigita sub au\u0306tografo povus esprimi \u201cveng\u0302on originintan el pasintaj travivaj\u0302oj\u201d [noto 3]). La longa substreko en c\u0302i tiu kunteksto montras la plenan batalemon kaj la engag\u0302ig\u0302on, la ambicion kaj s\u0302ian neceson de estimo au\u0306 de konsidero. Julia Isbru\u0308cker estas vere rezoluta virino (signoj: markita en la stangoj, rigidaj stangoj, baza linio supreniranta kaj suprenirado ankau\u0306 c\u0302e la subskribo, klinig\u0302o dekstren de la literoj). La baptonomon (kiu esprimas per si mem la intiman kaj privatan Mion) s\u0302i tiom strikte kunigas kun la familia nomo (kiu esprimas per si mem la socian, publikan, Mion), kaj tio pensigas: s\u0302i elektis la familian nomon de sia edzo kaj ne tiun de sia patro, kial? C\u0302u pro estimo al edzo, au\u0306 c\u0302u pro rifuzo de sia pasinto? Sed pri tia elekto eblas influo de la nederlanda kulturo, au\u0306 leg\u0302o [noto 4]."}, {"text_idx": "#000144", "text": "Julia precipe emas sin trovi frontlinie, emas ke siaj personaj sukcesoj estu agnoskataj kaj, kun tia ambicio, s\u0302i deziras samtempe, lau\u0306dinde, ankau\u0306 plibonig\u0302i. Jes, s\u0302i vere posedas pioniran spiriton por neniigi barojn. S\u0302ia amemo estas influata de c\u0302i tiu firma est-maniero, kiu estas per si mem egocentra kaj individuista. Pro elstarig\u0302o de tia \u2018primadono\u2019-rolo, s\u0302i povus malamikig\u0302i kun iu ulo au\u0306 ulino.... Ne facile estas por s\u0302i rezigni siajn pretendojn, ec\u0302 ne parte, ec\u0302 ne en la privilegiita amo."}, {"text_idx": "#000145", "text": "Pro la viditaj karakterizoj, sed c\u0302efe pro s\u0302ia iomete mistifika kaj nur s\u0302ajne cedema sinteno (celanta al akiro de universala admiro), kaj pro s\u0302ia ekscesa kaj dau\u0306ra sin-valorigo, s\u0302i estas tau\u0306ga por profesia aktiveco kiel modelino au\u0306 por poluradaj kaj konturaj taskoj, c\u0302ar s\u0302i atentas al estetiko."}, {"text_idx": "#000146", "text": "(1) Estas kutime malfacile trovi informaron pri e-pioniroj. Multaj el ili estas forgesitaj, kvankam ili estis agemaj kaj antau\u0306enpus\u0302is Esperanton tra multaj malfacilaj\u0302oj. Esperanta historio estas fres\u0302data, pli-vere dispecigita; historajn spurojn oni povas trovi pleje en la eventoj de unuopaj Landoj, pere de la multnombraj esperantaj gazetoj (pasintaj kaj aktualaj), ene de la okazintaj\u0302oj de unuopaj esperantaj multfakaj asocioj (fervojistaj, katolikaj, akademiaj, sciencaj, kaj de la instruaj Institucioj pri la lingvo internacia...): nome, ne ekzistas fakta historiografia studado, kongrua kaj unueca, pri la monda esperanta movado. Sed, iom post iom, danke al interreto kaj vikipedio, oni ion povas trovi."}, {"text_idx": "#000147", "text": "(2) Komparo inter la tri larg\u0302ecoj, por klarigo: Larg\u0302eco d e literoj estas la grandeco de la intelekta kompreno-kapablo, Larg\u0302a i n t e r la literoj indikas la mezuron de la jug\u0302o (kiu povas esti pli malpli malfermita al mondo lau\u0306 g\u0302ia elano), kaj fine la Larg\u0302eco i n t e r la vortoj esprimas la mezuron de la kapablo argumentadi kaj kritiki, temas pri la tempo dedic\u0302ita al rezonado (kiu longigas au\u0306 mallongigas la blankan spacon inter vorto kaj sekva vorto). Respektive ili estas en la skriboj de Julia montritaj tiel: 5, 8, 4-5 = kio signifas: ekvilibra la kompreno-kapablo kun la kritikemo, sed malekvilibra la jug\u0302o-objektiveco (ekscesa larg\u0302eco interlitera)."}, {"text_idx": "#000148", "text": "(3) El la verko \u201cDimmi come firmi\u201d [trad.: Diru al mi kiel vi subskribas] de Evi Crotti, Arnoldo Mondadori Eld., 2011, p. 46."}, {"text_idx": "#000149", "text": "(4) Post mia eta enketo, mi ekscias, ke en Nederlando, kiel en Germanujo, post geedzig\u0302o oni povas elekti teni sian familian nomon, alpreni tiun de la edzo, au\u0306 ambau\u0306 uzi. Ec\u0302 viro povas alpreni au\u0306 aldoni la familian nomon de sia edzino. Nuntempe okazas la samo por la ne-geedzig\u0302intaj paroj, kondic\u0302e ke ili estu registritaj kiel oficiale kunvivantaj."}, {"text_idx": "#000151", "text": "Follow Pioniroj de Esperanto on "}, {"text_idx": "#000152", "text": "revuo UNESKO-KURIERO: ligiloj al aperintaj numeroj troveblas en: "}, {"text_idx": "#000153", "text": "ligiloj al aperintaj numeroj troveblas en: "}, {"text_idx": "#000155", "text": "Segui assieme ad altri 57 follower\nHai gia\u0300 un account ? Accedi ora."}, {"text_idx": "#000156", "text": "Visualizza il sito nel Reader"}]