[{"text_idx": "#000003", "text": "Kvankam la hispana enlanda milito ig\u0302is milita provejo, g\u0302i ankau\u0306 s\u0302ang\u0302is la manieron fari propagandon. Ekzemple, komunikilo kiel radio, kiu dum la hispana konflikto ig\u0302is iom post iom amaskomunikilo, poste, dum la Dua Mondmilito, c\u0302efrolis kiel milita propagandilo."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Rilate informadon kaj konvinkadon, dum la hispana konflikto elstaras la laboro kiun faris la kataluna registaro per sia Komisarejo pri Propagando. G\u0302i estis potenca aparato por konvinki iniciatita de la politikisto Jaume Miravitlles (1906-1988) kie iam entute laboris 300 homoj, kaj en la sidejo en Barcelono kaj en pluraj internaciaj oficejoj, c\u0302efe en Parizo, Londono, Bruselo kaj Stokholmo. G\u0302ia teamo estis plurfaka kaj politike bunta, c\u0302ar havis reprezentantojn de malsamaj tendencoj (ERC, PSUC-UGT, CNT kaj POUM)."}, {"text_idx": "#000005", "text": "De la komenco, la Komisarejo pri Propagando aparte atentis pri Esperanto kaj ec\u0302 kreis departementon pri la internacia lingvo. La plej fruaj informoj pri tiu sekcio Januare de 1937 jam ekzistis informoj pri tiu sekcio; de tiam, oni signife antau\u0306enpus\u0302is la ideon."}, {"text_idx": "#000006", "text": "G\u0302uste la Komisarejo pri Propagando subtenis Kontrau\u0306fas\u0302istan Esperantistan Komitaton de Katalunio, kiu arigis esperantistojn el Barcelono kiuj volonte decidis unuig\u0302i, preter la ideologiaj kaj sociaj malsamoj, kelkajn monatojn post la komenco de la Enlanda Milito. Tiu rilato estis pozitiva por ambau\u0306: la komitato ricevis financadon kaj institucian apogon, kaj la Komisarejo povis uzi helplingvon por disvastigi la propagandajn argumentojn de la Registaro rilate kulturon, ekonomion kaj socian ordon."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Por disvastigi la propagandon de la kataluna registaro, la institucio kiun direktis Miravitlles elpensis plurajn ilojn en la internacia lingvo. En la sfero de grafikaj\u0302oj, elstaras pos\u0302t-karta represo de unu el la plej konataj afis\u0302oj de la Enlanda Milito, \u2019\u201dAixafem el feixisme\u201d de Pere Catala\u0300 Pic (1889-1971), kie tol-s\u0302uo surtretas svastikon. En la esperanta versio, nekonata g\u0302is nun, oni aldonis la surskribon \u201cPiedpremu fas\u0302ismon!\u201d, potencigante la bildon."}, {"text_idx": "#000009", "text": "E\u0301s ine\u0300dit que l\u2019emblema\u0300tic cartell editat pel Comissariat de Propaganda \u201cAixafem el feixisme\u201d de Pere Catala\u0300 Pic te\u0301 una versio\u0301 en esperanto: \u201cPiedpremu fasismon!\u201d"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Rimarkindas ankau\u0306 pos\u0302t-karto eldonita tute en esperanto kiu alvokas unuig\u0302on de la du grandaj sindikataj centraloj por batali kontrau\u0306 fas\u0302ismo \u2013 \u201cUGT-CNT. Laborista Unueco por dispecigi fas\u0302ismon!\u201d \u2013 , kaj la afis\u0302o havanta la surskribon \u201cKion vi faras por eviti tion? Geesperantistoj el la tuta mondo agu energie kontrau\u0306 la internacia fas\u0302ismo!\u201d, kiu celas alvoki helpon de la esperantista komunumo kaj denunci la germanan kaj italan partoprenadon en la hispana konflikto."}, {"text_idx": "#000011", "text": "El cartell me\u0301s conegut en esperanto editat pel Comissariat de Propaganda e\u0301s el que porta la inscripcio\u0301 \u201cKion vi faras por eviti tion?\u201d [\u201cQue\u0300 fas per a evitar aixo\u0300?\u201d]. Te\u0301 per objectiu apel\u00b7lar l\u2019ajut de la comunitat esperantista i denunciar la intervencio\u0301 alemanya i italiana en el conflicte espanyol. Dues mans, que simbo\u0300licament surten d\u2019aquests dos pai\u0308sos, empunyen una arma que estan a punt de clavar sobre la capital de la Repu\u0301blica. El cartell continua: \u201cGeesperantistoj el la tuta mondo agu energie kontrau\u0306la internacia fas\u0302ismo!\u201d [\u201cEsperantistes de tot el mo\u0301n, actueu amb energia contra el feixisme internacional!\u201d]."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La komunikilo en esperanto kiu plej longe dau\u0306ris estis sendube Comunicat de premsa (Gazetara komuniko) en la helplingvo, kiun oni eldonis kune kun versioj en la kataluna, angla, franca kaj germana."}, {"text_idx": "#000013", "text": "C\u0302i tiu komuniko duoble gravas c\u0302ar, unuflanke, la kataluna registaro tre frue uzis esperanton regule, kiel alia lingvo, en sia propagando, kaj, aliflanke, c\u0302ar c\u0302i tiu eldonaj\u0302o ig\u0302is la oficiala informilo de la Kontrau\u0306fas\u0302ista Esperantista Komitato de Katalunio."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Unu el la c\u0302efaj momentoj estis la ekpozicio \u201c50 anys d\u2019esperanto\u201d (50 jaroj de esperanto), kiun oni okazigis en Barcelono septembre de 1937. La ekspozicio celis publike rekoni la laboradon de la katalunaj esperantistoj kaj de la Kontrau\u0306fas\u0302ista Esperantista Komitato de Katalunio. C\u0302efe oni montris librojn en la internacia lingvo por atentigi pri la esperanto-movado; solidarajn leterojn; taglibrojn kaj afis\u0302ojn; la gramatikon; kaj la manskribon de D-ro Zamenhof, kiun oni prezentis en vitro-s\u0302ranko."}, {"text_idx": "#000015", "text": "La ekspozicio okazis kadre de la Esperantista Semajno kune kun prelegoj por divastigi la komunan lingvon. Ankau\u0306 tial la Komisarejo pri Propagando eldonis la libron \u201cCinquanta anys d\u2019esperanto\u201d (50 jaroj de esperanto) por celebri la okazon. La volumo enhavas tekstojn en la kataluna por diskonigi la internacian lingvon kaj disvastigi g\u0302ian utilon por celoj tiel malsamaj kiel edukado, turismo, kunordigado de policanoj kaj scienca diskonigo."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Kelkajn monatojn antau\u0306e, kaj koincide kun la Internacia Ekspozicio en Parizo en majo de 1937, komitato de la Komisarejo de Propagando partoprenis la internacian konferencon \u201cEsperanto en moderna vivo\u201d. La prelego, kiu klare celis propagandi, provis movi la francajn gastigantojn kaj la esperantistan komunumon, kiun oni instigis peti internacian helpon."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Kiam oni difinis la politikon pri komunikado de la registaro de Katalunio dum la enlanda milito, oni multe atentis pri esperanto, kiel ilo por alparoli kaj por komplezi anarkiistojn, kiuj havis fortan ligon al la internacia lingvo; kiel vojo komuniki kaj atentigi la mondan publikan opinion; kaj por trovi ligilojn al la kataluna esperanto-movado kaj c\u0302efe al la internacia."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Una postal del Comissariat de Propaganda poc coneguda i editada i\u0301ntegrament en esperanto e\u0301s la que apel\u00b7la a la unitat de les dues grans centrals sindicals per a combatre el feixisme: \u201cUGT-CNT. Laborista Unueco por dispecigi fas\u0302ismon!\u201d (en la versio\u0301 catalana: \u201cUGT-CNT. Unitat obrera per a aixafar el feixisme!\u201d), on dos brac\u0327os que simbolitzen els dos sindicats es donen la ma\u0300"}]