[{"text_idx": "#000000", "text": "Nederlanda gazeto: \u201dBankroto minacas la Esperanto-movadon\u201d"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Unu el la plej prestig\u0302aj gazetoj de Nederlando nun rakontas pri la financaj problemoj de UEA kaj uzas la Esperantan vorton \"bankroto\" en sia titolo. Lau\u0306 Osmo Buller UEA nepre ne estas minacata de bankroto, sed la eliranta estraro kreis tian etoson. \"Mi terurig\u0302as pensante, ke c\u0302i tiun artikolon oni legos ankau\u0306 en la bankoj de UEA.\""}, {"text_idx": "#000002", "text": "La titolo de la artikolo en la retejo de la gazeto Trouw."}, {"text_idx": "#000003", "text": "\u201cBankroto minacas la Esperanto-movadon\u201d, skribas la prestig\u0302a nederlanda taga gazeto Trouw en artikolo aperinta en la reto dimanc\u0302e vespere."}, {"text_idx": "#000004", "text": "\u201cEn Esperanto g\u0302i nomig\u0302as \u2018bankroto\u2019. La bankrotig\u0302o ankorau\u0306 ne okazis, sed la Esperanto-movado baraktas kun financaj problemoj. Tiuj estas tiel seriozaj, ke oni eble devos rezigni pri la c\u0302efa oficejo en Roterdamo\u201d, la teksto komencig\u0302as."}, {"text_idx": "#000006", "text": "\u2013 Estas financaj problemoj, sed ne temas pri bankrotig\u0302o. Ni esploros alternativojn por solvi la problemon, Scha\u0308ffer diras lau\u0306 la gazeto."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La artikolo plu rakontas, ke la Esperanto-movado c\u0302i-semajne kongresas en Lahtio en Finnlando, kie nova estraro estos elektita, kaj eble aperos indikoj pri tio, en kiu direkto oni serc\u0302u la solvojn. Martin Scha\u0308ffer lau\u0306 la gazeto konfirmas, ke unu el la alternativoj efektive estas forlasi Roterdamon kaj malfermi oficejon en malpli kosta loko."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Estas intervjuata ankau\u0306 profesoro Marc van Oostendorp, kiu naskig\u0302is en Roterdamo kaj rakontas ke li \u201cs\u0302atis\u201d viziti la Centran Oficejon tie."}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u2013 Se la Centra Oficejo devos esti fermita pro financaj problemoj, tio estos bato. Kompreneble la movado ag\u0302ig\u0302as, de longa tempo oni sentas nostalgian etoson, sed Esperanto estas lingvistike interesa, kaj nek vi nek mi spertos la morton de g\u0302ia lasta uzanto."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Intervjuita estas krome profesoro Federico Gobbo c\u0302e la Universitato de Amsterdamo, kiu atentigas ke dum la organizita movado krizas kaj membronombroj falas, Esperanto disvastig\u0302as en interreto."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Estas rimarkinde, ke la sesjara periodo de Mark Fettes kiel gvidanto de UEA komencig\u0302is per lanc\u0302o de Strategia Plano kun imponaj celoj, sed en g\u0302iaj lastaj tagoj unu el la plej prestig\u0302aj j\u0302urnaloj de Nederlando resumas la situacion de UEA per la vorto \u201cbankroto\u201d."}, {"text_idx": "#000013", "text": "\u2013 UEA nepre ne estas minacata de bankroto. La lasta estraro nur kreis tian etoson, kaj mi terurig\u0302as pensante, ke c\u0302i tiun artikolon oni legos ankau\u0306 en la bankoj de UEA. Temas pri granda malpropagando de UEA, kiu jam subfosis sian prestig\u0302on inter esperantistoj. Tio kau\u0306zis malkreskantajn membrig\u0302emon kaj alig\u0302emon al UK. Nun tio ig\u0302is konata ankau\u0306 ekster Esperantujo, kie g\u0302i farig\u0302is malpropagando de Esperanto g\u0302enerale."}, {"text_idx": "#000025", "text": "La j\u0302urnalisto demandis min pri **miaj** ideoj, kaj mi respondis. Mi neniel deklaris, ke tio estas \"la celo de la E-movado\". Tio estas \"privatideologio\" de vi, Sebastiano. Mi reprezentas nenion kaj neniun en la E-movado. Oni intervjuis min c\u0302ar mi estas katedrulo en la Universitato de Amsterdamo por Esperanto. Punkto."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Cetere, en la teksto de la nederlanda gazeto estas skribite, ke \u201chet kapitalisme is voor deze planeet geen duurzaam systieem\u201d, kiel Gobbo s\u0302ajne diris, kio signifas, ke la \u201ckapitalismo ne estas dau\u0306ripova sistemo por tiu planedo\u201c. En la germana lingvo oni tradukas \u201ddau\u0306ripova\u201c per \u201dnachhaltig\u201d. De kie Gobbo scias tion? Tio estas pure ideologia aserto, kiu bazig\u0302as sur la komunisma (marksisma-leninisma) doktrino kaj ne decas kiel opinio por homo, kiu instruas en nederlanda universitato. Cetere, en la landoj de Okcidenta Eu\u0306ropo inkluzive Nederlandon jam delonge ne plu ekzistas pure kapitalisma sistemo, sed la t.n. socia merkatekonomio (kiujn la komunistoj denove volas detrui). C\u0302i tiu sistemo bazig\u0302as sur la privata posedo, kaj tiu kapitalisma ekonomio estas rigore reguligata de leg\u0302oj en la okcidentaj landoj, kiuj funkcias surbaze de la \u201cjura s\u0302tateco\u201d kaj kiujn ne faras iuj diktatoroj. Ekzemple en Ruslando regas kruda s\u0302tatkapitalisma sistemo kun korporaci-mafiaj strukturoj, kontrolataj de la Kremlo kaj ties dependaj kontrolistoj en la urboj kaj provincoj, de la sekretaj servoj, de subpremaj policaj organoj kaj de persekuta kaj akuza justico, kiu obeas al la s\u0302tataj potenculoj (kiel en hitlera Germanio kaj stalinisma Ruslando), pro kio tiu sistemo estas vers\u0302ajne pli proksima al la angla kapitalismo de la 19a jarcento ol la menciita socia merkatekonomio de nuna okcidenta Eu\u0306ropo. Kial la e-istoj ne kritikas tion? Cetere, la socia merkatekonomio estas la plej dau\u0306ripova sistemo g\u0302is nun. Sed la ideologie blindigitaj e-istoj nature ne povas akcepti tiun fakton, c\u0302ar ili dau\u0306re revas pri la komunismo. Sed klarigi al la e-istoj tiujn aferojn havas neniun sencon, c\u0302ar ili neniam s\u0302ang\u0302os siajn ideojn kaj opiniojn pri la \u201dkapitalismo\u201c, kiu por ili signifas diablan aferon. Krom tio, la nederlanda artikolo remac\u0302as la samajn primitivajn stereotipojn pri Eo kiel kutime, kvankam profesoroj donis la respondojn, kio faras la tutan prezenton de Eo tro kurioza, ridinda kaj malkredinda."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Konklude pri c\u0302io tio: Se la Eo-movado volas farig\u0302i pli moderna kaj pli interesa por novaj publikoj, g\u0302i forlasu siajn eksajn komunismemajn ideologiajn paradigmojn kaj almenau\u0306 farig\u0302u vere neu\u0306trala, argumentante sur realisma, objektiva bazo. En tio oni ja ne devas rezigni pri la kredo pri pli bona mondo, sed lau\u0306 kredinda maniero kaj ne lau\u0306 dogma, obstina kaj fanatika maniero de Sahra Wagenknecht kaj Oskar Lafontaine. Sed mi timas, ke la trajno jam de longe forveturis. Post 2000 mi esperis, ke aperos novtipa publiko en la Eo-movado, kiu estas pli interesa ol la \u201ctradiciaj\u201d e-istoj, sed mi devis konstati, ke tio ne estis la kazo. Dum restis la malnovaj aktivuloj, aperis novaj sed samtipaj homoj, kiuj estis ec\u0302 pli naivaj, infanecaj, tedaj, malinteresaj, supraj\u0302aj kaj \u201cidealismaj\u201d ol la antau\u0306aj generacioj, kiuj estis respektindaj pro siaj pioniraj trajtoj, sincera konvinko kaj interesig\u0302o pri literaturaj, kulturaj, sciencaj kaj sociaj temoj, kio komplete mankas al tiuj novaj generacioj, kiuj, krom tio, ne spertis la komunismon, kiu ja estis aparta leciono kaj ekzameno por la homa psiko(logio) (pro kio okupig\u0302i pri g\u0302ia historio el la retrospektivo farig\u0302is ec\u0302 pli tre interese kaj utile ol antau\u0306e). Nu, estu felic\u0302aj tiuj, kiuj ne devis vivi sub la komunismo, pri kiu multaj homoj nuntempe ne plu scias pri kio temas. Sed diktaturo, fas\u0302ismo kaj politika diktaturo povas reveni en ajna momento, kie montras diversaj landoj de la mondo."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Kie vi vidas \u00bbsocian merkatekonomion\u00ab en okcidenta Eu\u0306ropo? Almenau\u0302 en Germanujo g\u0302i intertempe preskau\u0306 sufokig\u0302is sub la premo de c\u0302iam pli kaj pli akumulig\u0302intaj s\u0302tataj impostopostuloj kaj burokratiaj\u0302oj, kiuj detruadas c\u0302efe la mezgrandajn entreprenojn profite al la grandaj kaj grandegaj."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Eble iru al tiuj landoj kaj mem decidu, kiu diktaturo plac\u0302as al vi pli multe kaj kiun vi s\u0302atus enkonduki en Danlandon."}, {"text_idx": "#000044", "text": "La sola maniero pravigi diktaturon nuntempe estas apelacii al la diverseco de la popoloj. Jam en 1932 Blinkenberg lau\u0306dis la fas\u0302ismon en Italio, sed ne volis g\u0302in enkondukigi en Danion, c\u0302ar la regsistemo devis respondi al la \"popola temperamento\"."}, {"text_idx": "#000045", "text": "C\u0302iuokaze, koncerne Esperanton ja pli interesas la lingva politiko ol la g\u0302enerala. Tiurilate mi s\u0302atus enkonduki la Norvegan lingvopolitikon en Danion. La du landoj havas longan komunan historion kaj estas treege similaj multrilate, sed la pejzag\u0302o kaj la lingvoplanada politiko estas abisme malsimilaj."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Mi ricevis tre afablan respondon de la redakcio de Trouw, kiu komunikis, ke oni pluhavigis mian komenton al la au\u0306toro de la koncerna artikolo."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Estas klare, ke en (c\u0302efe \"maldekstraj\" radikalaj) socialdemokratiaj medioj oni propagandas similajn teoriojn pri la kapitalismo. Sed ne havas sencon ekdiskuti tion en c\u0302i-tiu kadro, c\u0302ar neniu kompetentas pri tiu temo. Kiu ajn diras kion ajn en c\u0302i tiu rilato, por la Eo-movado estus utile, se\n\u2013 g\u0302i estus purigita de la (radikala) maldekstrismo, c\u0302ar tio tordas la rigardon al la realaj\u0302oj;\n\u2013 g\u0302i ne komencus enmiksig\u0302i en ekonomiajn aferojn, c\u0302ar la Eo-movado ne disponas pri tiaj kapacitoj kaj Eo estas pure kultura afero;\n\u2013 g\u0302i ne rezignus rakonti ankorau\u0306 pli fantaziajn aferojn, c\u0302ar la interlingvistiko de la Eo-movado diris c\u0302ion, kio estis direnda kaj direbla.\nLa \"interlingvistikaj\" artikoloj de Gobbo, kiujn li publikigis dise tra la gazetaro, ne konvinkis min. Do, rakonti similajn aferojn al studentoj en Amsterdamo havas neniun sencon. La problemo estas, ke ili mem komencas kredi tiajn aferojn."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Mi dubas ke tiu artikolo ludas ian rolon rilate bankajn aferojn. Bankoj volas malmolajn faktojn en formo de bilanco kaj spezokontoj. Se estas malklarajxoj ili demandas gxis ricevas informon. Almenaux estis tiel dum miaj jaroj kiel bankoficisto kaj poste kiam mi devis trakti kun bankoj. Gazetartikoloj estas plenaj je spekulacio kaj eraroj."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Intetese. Nun, la nederlanda esperantisto fieras esti invitita al intervjuo pri esperanto dum li mem ne venis al tiu ideo pli frue. Estas facile uzi la venton instigita de aliuloj sed plendi ke en nederlando nenio okazas por disvastigi esperanton. Ech la aliaj komitatanoj ghojas pri \"ech negativa reklamo\". Tute prave S-ro Keefe substrekas chiufoje ke ne homoj sed rimedoj mankas en esperantujo. Mondo pretas por esperanto.....chu la gvidantoj de UEA. Ech neniu loka autoritato salutis dum la inauguro? Nek un nek unesco? Chu vere. La bonega rilato kun unesco, pri kio, pompajn artikoloj plenigas la novajhleterojn. Bonega agado de unesco kuriero. Kaj neniu che unesco reciprokas per saluto. Kiel do antau 2016 jes estis foje salutmesaghoj dum ne ekzistis tiom da vizitoj de uea reprezentantoj che un / unesco eventoj, nek teamo de unesco kuriero. Krome, fiere cirkulis fotoj de gaja skipo ekskursanta oktobre 2018 en Lahti je invito de urbaj respondeculoj. Kiuj rilatoj estighis de tiu evento? Au cheestantoj ja verve cheestis la prezenton pri pafado sed maltrafis la celon pri \"nia afero\"."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Eble, tia titolo kurioza en la merkata socio estas normala por allogi legantojn jam senkonsciaj antau\u0306 tro da novaj\u0302oj. Fakte, la vorto Bankroto estas milda, c\u0302ar mi ofte legas el informaj\u0302oj, ke Esperanto jam mortis. Malgrau\u0306 tio c\u0302iutage mia Esperanto-librovendejo ESPERO vendas E-lernolibrojn por c\u0302inaj interesantoj, kaj c\u0302iutage mi ankorau\u0306 korespondas per Esperanto por miaj komercoj, kaj c\u0302iutage mi kun mia kolego Aldreno Speck babilas per Esperanto diskutante pri diversaj novaj\u0302oj tra la mondo. Mi opinias ke ec\u0302 UEA malaperus, la Esperanto-movado dau\u0306ras, c\u0302ar UEA apartenas al EM, sed EM ne egalas esti UEA. C\u0302u ne?"}, {"text_idx": "#000063", "text": "Lastajn jarojn mi vizitis Eu\u0306ropon kelkfoje, kaj mi sentis , ke eu\u0306ropaj esperantistoj suferas premon de la angla lingvo. Fakte, la c\u0302inaj iam ankau\u0306, sed jam pasis kiel historian, ekz. pasinte en la elementa lernejo okazis la lecionon por 5 tagoj semajne, sed nun por du tagoj. Pro tio iuj instruistoj perdis sian laboron. Pro tio nuntempe en C\u0302inio oni jam diskutas pri premo de la angla, sed pri diversaj lingvoj. Tio kau\u0306zas intereson pri Esperanto c\u0302e iuj lernantoj kaj junuloj. Kompare, nia Esp-librovendejo havas kompare pli multajn ac\u0302etantojn."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Vidinte la fakton ke UK eu\u0306rope malgrandig\u0302as jaron post jaro...C\u0302u grandig\u0302os Kanade kaj Irlande? Mi ne kredas. Ni bezonas unu grandan UK por instigi nian movadon. S\u0302ajne tia UK okazus nur en C\u0302inio. C\u0302u ne? Sed por tiu okazo UEA bezonas havi harmonian rilaton kun C\u0302EL/EPC\u0302.... C\u0302u ne? Estas g\u0302ojinde ke c\u0302ijare en Lahtio la c\u0302inaj c\u0302estantoj multas pli ol 50 personojn, kvankam la 104a UK ne estas vaste propaganda tra la c\u0302ina Esperantujo. Danke al dau\u0306re rapida progreso de la c\u0302ina ekonomio la c\u0302ina Esperanto-movado eniras progresan periodon, kaj la c\u0302inaj esperantistoj bonvenigas al venonta UK refoje en C\u0302inio."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Ke la gazeto rakontas ion pri bankroto de la Esperanto-movado \u2013 nu, ili estas j\u0302urnalistoj, ili s\u0302atas skandalon pro la nombro de legantoj kaj ili jam antau\u0306 kelkaj jaroj rakontis kompletan sensencaj\u0302on (\"inmiddels moeten zelfs de meest doorgewinterde Esperantofans het toegeven: bijna niemand spreekt de taal nog\"; intertempe ec\u0302 la plej harditaj Esperanto-s\u0302atantoj devas koncedi: Preskau\u0306 neniu plu parolas la lingvon. ~b44b9324/ ) Do ne povas vere surprizi, ke tia gazeto skandalumas."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Evidente ne funkcias, cxar vi ja povas mesagxi..... Sed kie estas Ku\u0308nzli?"}, {"text_idx": "#000075", "text": "Kiam oni renovigis la retejon, oni ne migris la antau\u0306an programaron (Plone) al la nova (WordPress), supozeble c\u0302ar ne ekzistas tau\u0306ga konvertilo. La rezulto estis, ke la nuna retejo ne enhavis la datenojn de la antau\u0306a (afis\u0302oj, komentoj, kontoj ktp), sed estis plene fres\u0302a instalaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Tial li restas forblokita el la antau\u0306a retejo, sed povis en la nuna krei novan konton uzante la saman retpos\u0302tadreson. Esperinde la administrantaro ekscios pri tiu okazaj\u0302o kaj permane forblokos lin."}, {"text_idx": "#000077", "text": "Tuj kiam tiuj homoj legas la nomon Ku\u0308nzli, ili komencas sveni. Cetere, mi atendas blokadon de mia adreso en ajna momento, c\u0302ar malantau\u0306 la tuta entrepreno s\u0302ajne dau\u0306re trovig\u0302as KK, kvankam oni anoncis, ke li forlasis la retgazeton."}, {"text_idx": "#000080", "text": "Detalo: kaj Sociala Lingvo kaj la reto citita, kies nomo estas Mutualista Novbabela Reto, adoptas Esperanton kiel laborlingvon. Nia novbabelismo estas kunfandig\u0302o de Esperanto (kun c\u0302iuj siaj karakteroj, historio, kulturo, literaturo ktp, sed sen la dogmoj de la esperantistoj) + Polilglota Movado kun defendo de la lingvaj rajtoj + Sociala Entreprenismo.\nTute eksperimentalisma movado kaj por ni estas facile iri sur novan padon, c\u0302ar ni ne havas 100-jaran historion por vetoi tute novan strategion. Ni esperas kontribui por la plua sukceso de la E-movado kaj de UEA, al kies estraro ni deziras multan kurag\u0302on por preni malfacilajn decidojn."}, {"text_idx": "#000085", "text": "Eu\u0306ropanoj inkluzive de siaj \"idoj\" c\u0302i-tie en la Amerikoj, rigardas junecon pli dezirebla ol oldeco. Tia ne estas la kazo en c\u0302iuj teraj kulturoj. Ec\u0302 en nia antikepokoj \"Sag\u0302a oldulo\" estis tresoro de la socio pro la mensa \"biblioteko\" de spertoj. Se la diversaj movadoj de Esperanto pli valorus la ideojn de c\u0302iuj generacioj kune ni certe progresus pli rapide."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracionVenkado de ekzistadismaj krizoj per muziko: Karolina Cicha de PollandoMeksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn"}]