[{"text_idx": "#000000", "text": "C\u0302u esperantistoj bezonas propran valuton?"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Lastatempe furoras ciferecaj valutoj kiel Bitcoin. Unu el ili ec\u0302 havas Esperantan nomon: Monero. Pli frue esperantistoj kreis kaj ec\u0302 iom uzis proprajn valutojn kiel Spesmilon kaj Stelon. Robert Nielsen demandas sin, c\u0302u eble indus, ke esperantistoj nun ekuzu propran ciferecan valuton."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Esperanto estas internacia lingvo, sed c\u0302u ni bezonas internacian valuton? C\u0302e c\u0302iu kongreso, homoj venas el malsamaj landoj por uzi komunan lingvon, sed c\u0302u ili ankau\u0306 povus uzi komunan valuton? Nuntempe estas granda kresko de ciferecaj monoj (interretaj valutoj) kiel bitmono, kaj tiu pensigis min. Imagu se nia komunumo havus valuton."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Fakte la internacieco de Esperantujo malfaciligas la uzon de nacia valuto. Ekzemple, c\u0302e la Universala Kongreso, venas homoj el 60-70 landoj kun multegaj malsamaj valutoj. Estas vere malfacile por la organizantoj regi tiom da valutoj, kaj se estus nur unu, tio multege plifaciligus la aferon. C\u0302iuj perdas monon pro la mons\u0302ang\u0302aj kotizoj, do se estus internacia valuto, c\u0302iuj s\u0302parus monon. La revuo Esperanto fanfaronas ke g\u0302i havas abonantojn en 120 landoj, sed tio signifas multajn valutojn. Kontakto listigas sian prezon en 15 valutoj c\u0302e la unua pag\u0302o de c\u0302iu numero. Kompreneble la kreado de la eu\u0306ro certe helpis malgrandigi la liston, sed ankorau\u0306 estas multaj."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Imagu se anstatau\u0306e c\u0302iuj blogistoj kaj vlogistoj simple donus sian kont-numeron c\u0302e la fino de la artikolo au\u0306 filmeto. Se oni s\u0302atis kaj volas subteni, oni povas facile alklaki la butonojn kaj tuj sendi monon por danki. Se ni havus nian propan valuton, oni ne bezonus kontroladon de bankoj au\u0306 la longegan atendon de la UEA-konto. La plej bona parto estas ke oni povus sendi ec\u0302 etajn sumojn. Se multaj homoj farus tion, entute estus granda sumo. C\u0302i tiuj \u201cpagetoj\u201d povus subteni kaj interligi nian komunumon."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Honeste, alia bona kialo por krei valuton simple estas ke tio estus mojosa. C\u0302u ne estus mojose, se ni havus nian propran monon? Kio estas Esperanto \u2013 lingvo kun flago, himno kaj valuto. Estus amuze havi nian sekretan monon kiun nur ni konas. Ec\u0302 se homoj uzus g\u0302in nur por s\u0302ajna ludo, tio estus amuza, miaopinie. G\u0302i povus veki intereson el la ekstera mondo kaj allogi novajn homojn. G\u0302i estus ekzemplo de la tutmondeco de Esperanto kaj la kunlaboremeco de la komunumo."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ekzistas longa historio de multaj provoj krei valuton por Esperantujo. En 1907, oni kreis \u201cSpesmilon\u201d, kiu strebis esti internacia banksistemo, sed g\u0302i malaperis post la unua mondmilito. Inter 1947 kaj 1993 ekzistis la \u201cStelo\u201d, kiu strebis esti internacia valuto kaj solvi la problemojn kiujn mi jam menciis. Oni volis havi komunan monon por pagi por revuoj kaj kongresoj. Do mia ideo simple estas nova versio, sed c\u0302i-foje interrete. Oni povus nomi g\u0302in la \u201cNova Stelo\u201d."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Fakte dum junularaj kongresoj jam ekzistas \u201cvaluteto\u201d. Kutime trovig\u0302as drinkejo, sed c\u0302iam estas valutaj problemoj, c\u0302u oni uzu la lokan valuton au\u0306 la pli grandan eu\u0306ron, sed estas multaj homoj kiuj havas nek nek. Pli facilas por c\u0302iuj, se estas nur unu menuo, ne multaj lau\u0306 valutoj. Do, dum la pasinta JES, la drinkejo akceptis nur Stelojn, plastajn j\u0302etonojn kun fiksita inters\u0302ang\u0302a valoro (pola zloto valoris unu kaj eu\u0306ro valoris kvar). Imagu se ni konvertus tion al vera valuto."}, {"text_idx": "#000009", "text": "UEA preskau\u0306 jam havas sian propran bank-sistemon, la UEA-kontojn, sed g\u0302i estas pra-sistemo. Mi povas sendi monon al iu alia membro de UEA kaj pagi por kongresoj per la kontoj. Sed la sistemo estas tre antikva kaj malrapida. Por sendi monon, mi devas sendi retmesag\u0302on al la financisto de UEA, kiu eble post kelkaj tagoj sendos la monon. Ec\u0302 por kontroli kiom da mono estas en la konto oni devas sendi retmesag\u0302on kaj atendi kelkajn tagojn. Imagu se oni plibonigus la UEA-kontojn, tiel ke oni povu rapide sendi kaj ricevi monon per sia pos\u0302telefono?"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Jam ekzistas c\u0302irkau\u0306 1.500 ciferecaj valutoj (kaj tiu c\u0302i nombro rapide kreskas). Unu jam havas esperantan nomon. Monero uzas esperantan vorton por sia nomo kaj por aliaj partoj, ekzemple monujo. Sed 99% el g\u0302iaj uzantoj ne scias au\u0306 ec\u0302 ne konas Esperanton, do la nomo estas la sola konekto. C\u0302u indas alig\u0302i al jam ekzistanta valuto kaj konverti g\u0302in al Esperanta mono? Mi ne konsentas, c\u0302ar la plejparto el la homoj kiuj ac\u0302etas ciferecan monon nur revas pri ric\u0302eco, ili prifajfas la valuton. Fakte c\u0302ifromono enhavas multajn problemojn, kiuj maltau\u0306gigas g\u0302in por uzo en Esperantujo."}, {"text_idx": "#000011", "text": "En pli frua artikolo mi pritraktis la problemojn kaj difektojn de bitmono, kaj mi opinias ke estas tre grave ke ni evitu tiujn problemojn, se ni kreu Esperantujan valuton. La unua kaj plej grava problemo estas ke bitmono ne funkcias kiel valuto. Preskau\u0306 neniu elspezas g\u0302in, kaj neelspezinda valuto senutilas. Homoj ac\u0302etas bitmonon nur c\u0302ar ili volas ric\u0302ig\u0302i, do ili ac\u0302etas kaj atendas g\u0302is la prezo plialtig\u0302as kaj tiam ili vendas g\u0302in. Ili nur spekuladas kvazau\u0306 c\u0302e kazino."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mi ne volas krei valuton nur por ric\u0302ig\u0302i, mi volas krei ion, kio vere utilas al la komunumo. Estas kelkaj kernaj problemoj kun bitmono kaj aliaj ciferecaj monoj kiuj malebligas ilin kiel veran valuton. Unue, ili estas ege malstabilaj, kaj la prezo multe fluktuadas. C\u0302i tio estas katastrofo por valuto. Imagu se mi volas pagi por kongreso, sed en unu tago g\u0302i kostas \u20ac200, en la venonta \u20ac250 kaj poste \u20ac150. Mi povus mendi libron, sed kiam g\u0302i alvenos, la prezo jam estos alia. La valutoj estas malstabilaj c\u0302ar ili estas malcentraj, neniu regas la sistemon. Ne estas iu centra banko por protekti au\u0306 gvidi ilin, anstatau\u0306e ili svingig\u0302as kun la vento."}, {"text_idx": "#000013", "text": "C\u0302ar la kvanto de mono estas fiksita, la valuto estas deflacia, kaj ju pli multe da homoj alig\u0302as, des pli alta ig\u0302as la prezo. Sed se la prezo dau\u0306re plialtig\u0302as, ne estas instigo elspezi la valuton, fakte estas puno kontrau\u0306 elspezo. Se mi elspezas la monon kiam la prezo estas 5, sed poste g\u0302i altig\u0302os al 10, mi sentas min stultulo, c\u0302ar mi maltrafis la s\u0302ancon duobligi mian monon. Sed se homoj c\u0302iam atendas plialtig\u0302on de la valuto, ili neniam elspezas g\u0302in. Se c\u0302iuj nur tenas la valuton, atendante altig\u0302on, tio malstabiligas la valuton."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Por eviti tiujn problemojn, mi proponas ke nia valuto havu centran bankon, preferinde UEA kaj/au\u0306 TEJO. Por eviti spekuladon, preferindas ke la prezo estu nemovebla au\u0306 almenau\u0306 tre rigida, vers\u0302ajne ligita al iu granda valuto kiel la eu\u0306ro au\u0306 dolaro. La centra banko povus facile krei pli da moneroj por pligrandigi la kvanton de mono lau\u0306 la bezonoj de la valuto. Se la prezo estas tro alta, ili vendus pli por malaltigi la prezon kaj certigi ke la valuto estu stabila."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mi proponas UEA au\u0306 TEJO, c\u0302ar ili estas fidindaj organizoj kiuj prioritatigas la movadon anstatau\u0306 gajni monon. Male ol c\u0302e multaj aliaj ciferecaj valutoj, oni ne timus ke ili prirabos nin kaj fors\u0302telos la monon. Ili jam havas grandan reton de esperantistoj kaj lokoj kie esperantistoj elspezas monon, kiel la libroservo kaj kongresoj. UEA estas pli granda, sed TEJO estas pli juna kaj malferma al novaj ideoj, do eble ili pli emus regi la valuton."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mi volus ke la valuto estu tute neprispekuladebla. Se iu profitus per ac\u0302etado kaj vendado de la valuto, tio estus eraro. La celo de la valuto estas uzo kaj utileco, ne spekulado kaj alta prezo. Estu nur unu oficiala vendejo de la valuto (eble la retejo de UEA au\u0306 TEJO), kaj ni povus ec\u0302 malebligi la vendadon de g\u0302i."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Aliaj c\u0302ifromonoj havas \u201cblokc\u0302enon\u201d, kio estas publika librotenado. Sed ni ne bezonas tion, c\u0302ar kiu volas publikigi siajn elspezojn? Mi s\u0302atas mian privatecon kaj ne volas ke c\u0302iuj povu vidi kiom mi elspezis en la drinkejo, kaj neniu firmao volas ke c\u0302iuj sciu kiom estas la enspezoj kaj elspezoj. La blokc\u0302eno krome estas tre malefika, c\u0302ar g\u0302i bezonas multege da komputila energio por konfirmi pagojn kaj krei novajn monerojn."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Se la centra banko farus tion, tio multe simpligus la aferon. Aliaj c\u0302ifromonoj devas pagi homojn por ke ili konfirmu pagojn, per novaj moneroj au\u0306 per transpagaj kotizoj. Pro tio, la pagoj de bitmono estas malrapidaj kaj multekostaj, sed ni havus centran bankon, g\u0302i estus pli rapida kaj senpaga."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Do mia ideo estas ke homoj povu s\u0302ang\u0302i nacian valuton al la \u201cNova Stelo\u201d c\u0302e la retejo de UEA au\u0306 TEJO. Per c\u0302i tiu mono, oni povus pagi kotizon al iu kongreso, abonon al revuo, ac\u0302eti libron au\u0306 muzikon kaj tiel plu. En la kongreso oni povus ac\u0302eti bieron au\u0306 ion alian en la vendejoj."}, {"text_idx": "#000026", "text": "La unua problemo \u2013 por sendi vian nacian valuton al UEA vi devos pagi al ia banko, same se vi pagas rekte por ia mendo, au\u0306 se vi ac\u0302etos la novan esperantan valuton kaj mendas poste per g\u0302i. La dua \u2013 kiu pagos la kostojn de la aldonaj komputiloj, programado kaj homoj laborontaj en UEA. La tria: neniu uzos g\u0302in, mi preferus havi monon uzeblan c\u0302ie ol valuton uzeblan nur en Esperantujo, almenau\u0306 g\u0302is la \u201cFina Venko\u201d."}, {"text_idx": "#000027", "text": "en la esperanto civito ekzistas aparta mono"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Ne nur! Ekzistas aparta mono, sed ankau\u0306 ankau\u0306 aparta borso, aparta banko, ec\u0302 parlamento, kortumo kaj multo pli! Tuta paralela universo!"}, {"text_idx": "#000030", "text": "G\u0302i funkcias sub la sublimega klerega brilega regado de iu granda mos\u0302ta guruo, humile beate aprobata de klau\u0306naro."}, {"text_idx": "#000031", "text": "La tutmonda banko ankau estas regata de klaunoj ,la plej sukcesa klauno ech estas esperantisto Soros. ( spekteblas filmo en jutubo kun eksa prezidanto de UEA H. Tonkin )"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Klaunoj prefere laboradu en cirko- sed ekster cirko ili fie manipuladas la valutojn. G. Soros ech sukcesis spekulacii kontrau la brita pundo."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Kial ne uzi la Steem-on (blogc\u0302ena valuto) kaj ties ido SMT kiel bazo de propra valuto? C\u0302u ne ekzistas esperantist- programistoj, kiuj interesig\u0302as pri tiu afero? Bonvolu rigardu la socimedian platformon Steemit pro tio."}, {"text_idx": "#000038", "text": "La argentina selektitaro estas c\u0302ampiono de la mondpokalo de KataroIrano: unua ekzekuto ligita al la tumultojDu misiloj trafis PollandonUN: amasa plimulto por kondamni la rusiajn aneksadojn en UkrainioParlamentaj balotoj en Latvio: tutnova vizag\u0302o por la deputitaro"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Alig\u0302i al 400 aliaj abonantoj"}]