[{"text_idx": "#000001", "text": "9a Universala Kongreso en Berno 1913"}, {"text_idx": "#000005", "text": "En au\u0306gusto oni eksciis, ke la 9-an de novembro okazos eksterordinara g\u0302enerala asembleo de KCE. Dieter Rooke en intervjuo de Libera Folio anoncis, ke li esperas je s\u0302ang\u0302o de prezidanto kaj distancig\u0302o de KCE de la Esperanta Civito."}, {"text_idx": "#000006", "text": "\u2013 La celo estas s\u0302ang\u0302o de la komitato, kaj s\u0302ang\u0302o de prezidanto. La prezidanto ne nur prezidas la asocion, sed ankau\u0306 regos la Centron kaj administros g\u0302in. Nova komitato kun nova prezidanto povus malalig\u0302i el la Pakto. Povus okazi pozitiva s\u0302ang\u0302o \u2013 malfermo al la neu\u0306trala movado, klarigis Dieter Rooke tiam."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Tamen la 9-an de oktobro, kiam pasis la limdato por kandidatig\u0302oj, la Esperanta Civito en sia retejo informis, ke por la tri decidaj postenoj estas nur tri kandidatoj. Kiel prezidanto dau\u0306rigos Valerio Ari mem, kaj la postenojn de vicprezidanto kaj sekretario ricevos personoj subtenataj de Valerio Ari. Dieter Rooke kaj Liu Jun lau\u0306 la komuniko ne rekandidatis, kaj sekve au\u0306tomate estos forigitaj el la komitato."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Dum tiuj tri semajnoj Valerio Ari lau\u0306 Rooke tute ne parolis kun li, kvankam ili log\u0302as en la sama domo. En tiu sabata mateno Dieter Rooke parolis kun unu el la laborantoj de KCE, Marek Bamberski, kiu lau\u0306 li devus peti laborpermeson kaj poste ricevi oficialan salajron por sia laboro, anstatau\u0306 esti \u201cekspluatata\u201d de KCE."}, {"text_idx": "#000014", "text": "En la retejo de la Esperanta Civito poste aperis la versio de Valerio Ari pri la sama incidento. Tiu versio ne mencias perforton kontrau\u0306 Dieter Rooke, sed asertas, ke Rooke klopodis subac\u0302eti Marek Bamberski, proponante al li \u201crimarkindan monsumon por ke li ne plenumu taskon promesitan al KCE kadre de la domflegado\u201d."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Voc\u0302o en la germana: \u2013 La numero momente ne estas atingebla..."}, {"text_idx": "#000032", "text": "S\u0302ia vizag\u0302o estis pala kiel littuko."}, {"text_idx": "#000035", "text": "A: Kia estis via geedzig\u0302a nokto?"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Sekve mi devas ekkompreni ke la kiel-prepozicio estas grad-esprima. Tio evidentig\u0302as en Zamenhofa ekzemplo:"}, {"text_idx": "#000044", "text": "Ne temas nur pri maniera metaforo, sed la sciigo efektive estis fulmo kaj la trakuro okazis g\u0302iagrade. Por tio ni devas imagi horizontale kurintan fulmon. Se g\u0302i ekzemple trakuris la tutan arbaron, eblas diri ke g\u0302i kuris 100-procente tra g\u0302i."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Sed c\u0302u oni ne povus tiukaze ankau\u0306 diri La sciigo trakuris la arbaron kiom fulmo? Certe ne c\u0302ar, lau\u0306 de Hoog, la tabelvorto kiom estas \u201ctro drasta, tro sentebla, tro manifesta, tro evidenta, tro sintruda por uzi g\u0302in en prepozicia funkcio.\u201d"}, {"text_idx": "#000049", "text": "Fine, veraj fundamentistoj ne dau\u0306rigas siajn frazojn post kiel-komparoj. Ili ekzemple ne dirus La sciigo trakuris la arbaron kiel fulmo kuras c\u0302ar tiukaze aspektus kvazau\u0306 kiel tamen ne estus prepozicio sed konjunkcio, kaj tiukaze s\u0302ajnus ke de Hoog malpravis kaj fundamentistoj jam dum sesdek jaroj vagis senvoje en la Zamenhofa arbaro."}, {"text_idx": "#000051", "text": "De Hoog gvidas: \u201cAtentu bone: \u2013 - c\u0302ia kompletigo estas nenecesa, ec\u0302 malpermesita\u201d."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Bone mi atentas kaj rimarkas ke de Hoog ne estis nur pioniro de fundamentisma gramatiko. Ni pensu pri la frazo Zorro veturas per trajno kaj c\u0302evalo. Ne temas pri elipsa au\u0306 mallongigita frazo:"}, {"text_idx": "#000053", "text": "Zorro veturas per trajno kaj (Zorro veturas per) c\u0302evalo."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Zorro veturas per trajno kun c\u0302evalo."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Por demonstri mi uzu sagon (\u2013>) de la hereza frazo al la gramatike prava frazo. Ekzemple:"}, {"text_idx": "#000064", "text": "Post la korekto lau\u0306 Du malsanoj la kau\u0306zo de la nekredebleco evidentig\u0302as: B trinkis bieron \u2013 c\u0302u ne: elbarele kaj subtable."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Tiom pri kia-ismo. Eviti la ec\u0302 pli pekan malsanon, tiom-kiom-ismon, estas iel pli komplike. Se mi ne kalkulis malg\u0302uste, de Hoog donas 12 regulojn pri g\u0302i. Eble mi legu ilin en la aviadilo kaj nun simple reviziu kelkajn evidentajn herezaj\u0302ojn. Ekzemple en trinkejo:"}, {"text_idx": "#000078", "text": "A: C\u0302ar la unua estis tiom postulanta."}, {"text_idx": "#000079", "text": "\u2013> C\u0302ar la unua estis tiel postulanta."}, {"text_idx": "#000087", "text": "A: La instruistino lau\u0306dis la lernantojn kiuj faris tiom g\u0302uste antau\u0306 s\u0302ia tablo."}, {"text_idx": "#000099", "text": "A: Kiel ni povus kapti, kaj kiom certe ni kaptos fis\u0302ojn hodiau\u0306?"}, {"text_idx": "#000101", "text": "\u201cC\u0302u tial ne estus eble ke la tuta esperantistaro sekvu la Zamenhofan ekzemplon pri la koncernaj korelativoj? Ni havas nian Akademion.\u201d - de Hoog"}, {"text_idx": "#000105", "text": "M: C\u0302u vi ne estas fundamentisto?"}, {"text_idx": "#000122", "text": "A: Ja validas, sed kiel estas partikulo."}, {"text_idx": "#000126", "text": "Estas aligo al elektronika versio de Plena Analiza Gramatiko (Kalocsay & Waringhien, 1985) en Esperanta diskutforumo. Membro \u201cJuM\u201d als\u0302utis g\u0302in por c\u0302iuj \u2013 domag\u0302e al \u201cMevo\u201d, Akademiano."}, {"text_idx": "#000129", "text": "Do mi els\u0302utas PAG:n. Lau\u0306 g\u0302i la vorto kiel en la frazo pala kiel neg\u0302o estas prepozicio, sed tion mi jam sciis. La au\u0306toroj skribas plue: \u201cPor pasiaj kompletigemuloj oni povas prezenti ankau\u0306 tian solvon de la problemo, kiu ebligas la kompletigon. Nome oni povas rigardi kiel kompara partikulo.\u201d"}, {"text_idx": "#000130", "text": "Sed kio estas partikulo? PAG skribas nur ke partikulo ne estas adverbo. Mi konsultu PIV. Lau\u0306 g\u0302i: \u201cpartikul/o Morfemo ne necesa en la frazsintakso, sed lau\u0306sence elektebla \u2013 - ekz. ne, nur, ja, la\u201d."}, {"text_idx": "#000136", "text": "En la cirkonstancoj estas alloge suspekti ke de Hoog simple s\u0302atis kiel kaj belas sed, kontraste, mals\u0302atis tiom. Kun vortoj de la au\u0306toro: \u201cTio ne estas afero de gusto! La fonetika valoro de -om estas multe pli peza ol tiu de -el [. I]u teksto kun multaj kiel-oj restas flua kaj facile elparolebla, dum la sama teksto kun kiom-oj sonas peze, \u2018morne.\u2019\u201d"}, {"text_idx": "#000142", "text": "En viaj tekstoj antau\u0306 kaj post la elektig\u0302o vi mencias la ideon kunlabori kun neakademianoj, por altigi la kvaliton de iuj akademiaj laboroj, kaj por diskonigi la Akademion inter eksteruloj. Kiel tia kunlaboro povus konkrete funkcii, lau\u0306 vi?"}, {"text_idx": "#000147", "text": "\u2014 Tiu ne estas demando por mi. Mi apenau\u0306 povus imagi ke iu kiu studis du au\u0306 tri lingvojn c\u0302e universitata nivelo kaj kiu krome studis universitatnivelan kurson pri sciencaj esplormetodoj uzataj en lingvistiko povus alig\u0302i al tiu sinteno."}, {"text_idx": "#000148", "text": "Tamen, la kontrau\u0306staro ekzistas, kaj vi mem priskribas g\u0302in en via sinprezento, ec\u0302 komparante g\u0302in kun la iama tabuo pri dissekcado de homaj korpoj."}, {"text_idx": "#000151", "text": "Mi ne estas c\u0302ionsciulo, nek c\u0302iosciulo. Mi ekzemple pensas ke la luno ekzistas, kvankam mi neniam promenis sur g\u0302i; mi vidis g\u0302in multfoje per nudaj okuloj kaj per diversaj teleskopoj, sed mi ne scias kial la luno ekzistas. Por scii kial la luno ekzistas oni demandu la lunon mem, kvankam ne ekzistas garantio ke la luno mem scias kial g\u0302i ekzistas."}, {"text_idx": "#000152", "text": "Iuj ofte kritikas la Akademion pro pasiveco kaj malrapideco, kaj plendas ke g\u0302i tro konservative sintenas al lingva evoluo. Aliaj opinias, ke g\u0302uste tia estu la stabiliga rolo de la Akademio. C\u0302u, kaj en kiuj kampoj, lau\u0306 vi la Akademio devus ig\u0302i pli aktiva? Kiel lau\u0306 vi s\u0302ang\u0302ig\u0302is la efektiva rolo de la Akademio dum g\u0302ia ekzisto?"}, {"text_idx": "#000153", "text": "\u2014 Grava rolo de la akademio estas servi kiel stabiliga forto. La interna laboro de la akademio multe s\u0302ang\u0302ig\u0302is pro interreto, sed g\u0302i estas iom mals\u0302para rilate al la nombro de elektronoj en la universo. La rolo de la akademio povos ankau\u0306 s\u0302ang\u0302ig\u0302i pro la interreto. Inter alie la Lingva Konsultejo liveras gravan servon al la esperantoparolantoj."}, {"text_idx": "#000154", "text": "La laboroj de la Akademio estas c\u0302efe financataj de UEA, kiu tamen donas nur malgrandan subvencion c\u0302efe por korespondaj kostoj. Kiel statis la financoj de la Akademio dum la lastaj jaroj?"}, {"text_idx": "#000156", "text": "Kaj kiel povus esti financataj la sciencaj konferencoj, kiujn vi mencias inter eblaj aktivadoj de la Akademio?"}, {"text_idx": "#000159", "text": "\u2014 Mi imagas ke tiuj okazintaj\u0302oj liveras al ni modelon por la estonteco. Krome ni nun havas ESF."}, {"text_idx": "#000162", "text": "Kion eblus fari por altigi la renomon de la Akademio?"}, {"text_idx": "#000166", "text": "La nova Akademia rekomendo estas legebla en la retejo La Balta Ondo, kie oni povas ankau\u0306 komenti g\u0302in."}, {"text_idx": "#000167", "text": "Jerome K. Jerome en Esperanto"}, {"text_idx": "#000177", "text": "En aliaj komercaj rondoj oni tamen skeptikas pri la kunlaboro de la entrepreno kun la tri intelektuloj."}, {"text_idx": "#000178", "text": "\u201cKokakolao tute simple vendis sin,\u201d eldiras Dale Weinbaum, kiu estas surmerkatiga direktoro de Pepsi, kaj opinias ke Kokakolao devus ne movig\u0302i for de pure kapitalismaj kaj g\u0302enerale akceptitaj c\u0302effluaj valoroj donante al homoj kiel Chomsky kaj Klein paroltempon:"}, {"text_idx": "#000188", "text": "Spatio e tempore sin limite"}, {"text_idx": "#000189", "text": "Luce distante del stellas remotecaressa nostre facies nocturnecon su lumine ancian"}, {"text_idx": "#000190", "text": "Nostre oculos spectale passato del fundos cosmice al mesme temporele lustro del futurodel planeta Marte"}, {"text_idx": "#000191", "text": "Que nos cogitale spatio e le tempore sin limiteiste noctein frigide silentio"}, {"text_idx": "#000192", "text": "Que nos attende al matinodurante que le constellationesuni le futuro e le passatoante nostre oculos"}, {"text_idx": "#000193", "text": "Nova redaktoro anoncota post du semajnoj"}, {"text_idx": "#000196", "text": "La limdato por kandidatig\u0302o estis la 30-a de septembro, kaj la 1-an de oktobro post la 13-a horo en Nederlando, kiam ne plu estis la 30-a de septembro ie ajn en la mondo, la Centra Oficejo dissendis mallongan komunikon, lau\u0306 kiu kvin kandidatoj anoncis sin. C\u0302iuj provoj ekscii ion plian pri la kandidatoj estis malsukcesaj. Lau\u0306 la g\u0302enerala direktoro de UEA, Osmo Buller, la estraro malpermesis publikigon de pliaj informoj pro \u201cprivatecaj kialoj\u201d."}, {"text_idx": "#000197", "text": "Por ke la nova redaktoro havu sufic\u0302an tempon por eklabori kaj produkti sian unuan numeron, kiu aperu jam en januaro, la fina elekto devas okazi relative rapide."}, {"text_idx": "#000198", "text": "\u2013 Mi kaj Osmo trarigardos c\u0302iujn senditajn dokumentojn kaj prezentos nian analizon al la Estraro. Ankau\u0306 aliaj estraranoj povas legi la dokumentojn kaj komenti, se ili volas. Poste ni arang\u0302os telefonan intervjuon kun la plej promesplena(j) kandidato(j). Surbaze de tio ni faros rekomendon al la Estraro, espereble ene de du semajnoj, klarigas Mark Fettes."}, {"text_idx": "#000214", "text": "Profesoro Christer Kiselman el la Matematika Instituto de la Upsala Universitato (Svedio) estas elektita kiel la nova prezidanto de la Akademio de Esperanto rezulte de la voc\u0302donado de 37 akademianoj.Legu pli detale en la novaj\u0302retejo La Balta Ondo."}]