[{"text_idx": "#000000", "text": "Sed \u2014 teorie \u2014 ja estas nerompebla c\u0302ifro."}, {"text_idx": "#000001", "text": "La unuuzo-c\u0302ifro uzas sistemon facilan (sed rompeblan) por c\u0302ifri la mesag\u0302on. La potenco de la c\u0302ifro ne restas en la c\u0302ifrado mem, sed tiel, kiel la nomo implikas: g\u0302i estas uzata nur unufoje."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Kutime, oni uzas kaj la saman c\u0302ifron kaj la saman s\u0302losilon/pasvorton por protekti sian komunikadon. Ju pli ofte malamiko interkaptus tiujn sams\u0302losilo-c\u0302ifrite mesag\u0302ojn, des pli facile estus la dec\u0302ifrado."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Por c\u0302ifri kaj dec\u0302ifri, oni uzas Modulan Aritmetikon. Modula Aritmetiko estas sistemo, kiu limas la maksimuman valoron de la solvo. Tio estas ke la numeroj c\u0302iam estas inter 0 kaj MOD \u2014 1."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Eble la nuna tempo estas 9:00 atm. Kio estos la tempo post 4 horoj?"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Jen, vi j\u0302us faris modulan aritmetikon!"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Aritmetike, vi faris (% estas la simbolo por modulo):"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Kiam oni modulas, oni dividas la kvanton per la modulo kaj la restaj\u0302o estas la solvo."}, {"text_idx": "#000008", "text": "(t.e. 100 dividig\u0302as per 100 unufoje, kaj estas neniu restaj\u0302o)"}, {"text_idx": "#000009", "text": "(t.e 201 dividig\u0302as per 100 dufoje, kaj 1 restas)"}, {"text_idx": "#000010", "text": "(t.e. 302 dividig\u0302as per 100 trifoje, kaj 2 restas)"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Ni volas sendi la mesag\u0302on (\u201cSaluton\u201d) al Alicio."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La unua pas\u0302o estas scii la nombron de c\u0302iu litero en la alfabeto:"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Poste, ni uzu nian hazarde kreitan s\u0302losilon kaj adicii la nombrojn modulate per 28 (estas 28 literoj en la alfabeto)."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Por simpleco, la s\u0302losilo estu la komenco de la alfabeto."}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u201cS\u0302COAAUU\u201d estus la c\u0302ifrita mesag\u0302o, kiun vi sendus al Alicio."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La s\u0302losiloj vere estus kreitaj hazarde,La s\u0302losiloj c\u0302iam restus sekretaj,La s\u0302losiloj estus egale longaj kiel la mesag\u0302o, kajLa s\u0302losiloj estus uzataj nur unufoje,"}, {"text_idx": "#000019", "text": "C\u0302u estas facile krei hazardajn nombrojn?C\u0302u eblas eltrovi mesag\u0302on en c\u0302ifrita mesag\u0302o krom la celata mesag\u0302o?"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Estas tri kutimaj manieroj por uzi g\u0302in, depende je kion vi celas."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Oni kutime pensas, ke TOR nur utilas por retumado anonima, sed ankau\u0306 eblas starigi servilon anoniman. Uzante la saman metodon por retumi anonime, la kas\u0302itaj serviloj povas kas\u0302i siajn IP-adresojn kaj jen siajn lokojn."}, {"text_idx": "#000022", "text": "C\u0302i tiuj kas\u0302itaj retpag\u0302oj finig\u0302as per \u201c.onion\u201d anstatau\u0306 \u201c.com\u201d (au\u0306 \u201c.net\u201d, \u201c.org\u201d, ktp)."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Se anonimeco ne gravas, kaj oni nur volas atingi la \u201c.onion\u201d repag\u0302ojn, oni povas uzi Tor2Web. Tor2Web agas kiel prokurilo (t.e. Tor2Web uzos la TOR servilojn de voluntuloj por atingi la TOR reton kaj venigi al vi la \u201c.onion\u201d retpag\u0302on)."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Tor2Web ne estas anonima servo.Tor2Web nur utilas por atingi \u201c.onion\u201d retpag\u0302ojn."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Ne uzu Tor2Web se vi volas esti anonima."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Atingi kaj la \u201c.onion\u201d kaj la \u201c.com\u201d retpag\u0302ojn anonime"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Rimarku ke kiam oni uzas la TOR Browser, oni restas anonima. Kiam oni uzas alian programaron en la komputilo (eble retpos\u0302tprogramaron, tujmesag\u0302ilon, ktp), oni ne estas anonima, c\u0302ar tiuj programaroj ne uzas la TOR Browser au\u0306 la TOR reton."}, {"text_idx": "#000029", "text": "TOR Browser anonimigas la datumojn kiuj estas kreitaj en la retumilo mem.TOR Browser ne anonimigas datumojn kiuj ne devenas de la retumilo."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Tails estas operaciumo bazite je Debian Linukso. G\u0302i certigas ke c\u0302iu programaro en la operaciumo uzas la TOR reton. Oni povas uzi g\u0302in kiel au\u0306tonoman pos\u0302memorilon, pras\u0302arg\u0302eblan KD, au\u0306 kiel normalan operaciumon."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Aldone, anstatau\u0306 la fiksita disko, Tails uzas la c\u0302efmemoron por operacii. C\u0302i tio signifas ke neniu spuro estos lasita en la komputilo mem kaj ne difektos la komputilon."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Se oni volas tutan anonimecon, uzu Tails."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Tails proklamas ke g\u0302i \u201chelpas al iu uzi la interreton anonime\u201d. Sed ja estas maniero(j) por rompi la anonimecon. Kiel (au\u0306 pro la uzanto au\u0306 pro la programaro)?Tails uzas nur la c\u0302efmemoron por funkcii, sed, c\u0302u tio estas tute sekura?"}, {"text_idx": "#000035", "text": "TOR estas libera programaro por komuniki kaj retumi anonime. TOR kondukas la datumon ciferecan tra reto de komputiloj kaj serviloj, kiuj ankau\u0306 uzas la programaron. Uzante cepan enkursadon, la datumo estas c\u0302ifrita en tia maniero ke la servilo nur konas de kie la datumo c\u0302ifrita alvenis kaj al kie g\u0302i iros, neniam sciante la dec\u0302ifritan datumon mem."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Per c\u0302i tiu metodo, la datumo, la agadoj, kaj la loko de la uzanto restas kas\u0302itaj."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Imagu c\u0302i tion: vi volas sendi mesag\u0302on al Alicio, sed vi ne volas, ke Alicio sciu, ke la mesag\u0302o estas de vi. Kion vi povus fari?"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Vi povus skribi vian mesag\u0302on, \u201cSaluton!\u201d sur papero, meti la paperon en la koverton, kaj skribi \u201cAl Alicio\u201d sur la koverto. Nu, se vi mem donus la koverton al Alicio, Alicio scius, ke la letero estus via letero. Tio ne estus bona afero. Vi do decidus meti tiun koverton en alian koverton, kaj skribi sur g\u0302i \u201cAl Bobo\u201d."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Vi donus la koverton al Bobo.Bobo malfermus la koverton, kaj vidus la mesag\u0302on \u201cAl Alicio\u201d sur la ena koverto.Bobo donus la koverton al Alicio.Alicio malfermus la koverton, kaj legus vian mesag\u0302on, \u201cSaluton!\u201d"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Alicio povus scii, ke vi sendis la mesag\u0302on, c\u0302ar Bobo scius, ke vi sendis g\u0302in."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Vi do decidus meti tiun koverton en alian koverton, kaj skribi sur g\u0302i \u201cAl C\u0302arlio\u201d."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Vi donus la koverton al C\u0302arlio.C\u0302arlio malfermus la koverton, kaj vidus la mesag\u0302on \u201cAl Bobo\u201d sur la ena koverto.C\u0302arlio donus la koverton al Bobo.Bobo malfermus koverton, kaj vidus la mesag\u0302on \u201cAl Alicio\u201d sur la ena koverto.Bobo donus la koverton al Alicio.Alicio malfermus la koverton, kaj legus vian mesag\u0302on \u201cSaluton!\u201d"}, {"text_idx": "#000043", "text": "C\u0302e c\u0302i tiu punkto, pere de almenau\u0306 du relajsoj, Alicio ne scius kiu sendis la leteron, c\u0302ar ec\u0302 Bobo ne scius."}, {"text_idx": "#000044", "text": "En la praktiko, TOR uzas multajn relajsojn/servilojn en diversaj landoj kaj lokoj por kursigi la datumon. Tamen, g\u0302i ne estas tute sekura..."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Kiel la anonimeco de la uzanto povus esti rompita? (t.e. ke oni povus scii la lokon kaj la agadojn de la uzanto)Kiu uzus TOR kaj kial?"}, {"text_idx": "#000046", "text": "Ni felic\u0302as prezenti la duan kunlaboradon de BitArkivo (la unua estis kun la Valencia E-Klubo) por helpi Esperantujon kaj sian kulturon, c\u0302ikaze kun Vinilkosmo, la Esperanto-Muzik sendependa eldonejo."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Nuntempe ni arkivis pli ol 42 gazetoj (multajn malnovajn) kun pli ol 4370 gazetnumeroj, nur en 2 monatoj de energia aktivado. La plej parto de la PDF jam ekzistis de aliaj similaj projektoj kiujn laboris antau\u0306 kelkaj jaroj kaj lasis iliajn rezultojn. Sed multaj de ili estis kreita c\u0302ar oni nur trovas .JPG de skanaj\u0302oj kaj oni devas duontranc\u0302i la pag\u0302oj, numerigi ilin, ordigi ilin, fari la OKR (OCR-angle) proceson, als\u0302uti g\u0302in en porc\u0302iaman servilon, ktp."}, {"text_idx": "#000048", "text": "BitArkivo ankau\u0306 komencis iri al klubejoj de Esperantistoj por skani parton de iliajn historiojn, ekzemple: La Valencia Luno"}, {"text_idx": "#000049", "text": "Grava tasko ankau\u0306 estas tralegi iliajn enhavojn rapide por indeksi la artikolojn kaj la redaktistojn, tiu helpas poste en serc\u0302iloj kiel Google au\u0306 (pli tau\u0306ga por esperantujo) trovi informojn kiu parolas pri la serc\u0302ataj vortoj."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Kiam ni dau\u0306ris, ni rimarkis ke ekzistis gazeto farita de Vinilkosmo kiu nomig\u0302is RokGazet\u2019 , kiun oni ne povis trovi nenie rete. Kiam oni kutime faras estas sendi retmesag\u0302on al la respondeculoj por demandi c\u0302u ili havas bitan version de la gazeto. C\u0302i-kaze Flo, unu el la respondeculo de Vinilkosmo respondis al ni tre rapide por oferi sin sendi al ni la papernumerojn se ni s\u0302atus ciferigi ilin kaj arkivi ilin. Li komentis ke la antau\u0306a volontulo ne povis finfine fari tiun taskon pro tempomanko."}, {"text_idx": "#000051", "text": "La sekvantan tagon, Flo sendis al ni pos\u0302te dosierujo kun la 10 numeroj kiu ekzistas de tiu gazeto, kaj la pakaj\u0302o alvenis rapide post 2 tagoj."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Post 4 horoj de skanado, ni sukcesis fini la tutan kolekton, sed tiu nur estas la komenco(normale la facila parto, kiu iu ajn biblioteko au\u0306 esperantisto povus fari hejme kun nemultekosta skanilo). La plej peza tasko estas duontranc\u0302i kaj ordigi c\u0302iujn bildojn (tiu ankau\u0306 oni povus fari por vi se vi sendas al ni .zip de la skanaj\u0302oj)."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Bons\u0302ance, post multaj semajnoj oni kreis kaj lernis pri multaj liberaj programetoj kiu oni uzas Linukse por duon-au\u0306tomate fari tiujn taskojn: tranc\u0302i c\u0302iujn pag\u0302ojn, OKR-igi la tutan dosierujon, als\u0302uti ilin, krei kovrilbildojn, enmeti la metadatumojn ene de la PDF, ktp."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Baldau\u0306 vi povos trovi c\u0302e nia listo de gazeto en la tutan kolekton de RokGazet\u2019"}, {"text_idx": "#000055", "text": "Ne nur tiu jam estis bona novaj\u0302o, sed ankau\u0306 Mark, kunlaboranto de Vinilkosmo, estis kapabla trovi en sia malnova Amiga komputilo, la tutan kolekton de la Vinilkosma reta komunikilo, kaj ili sendis al li per .zip por ankau\u0306 arkivi ilin baldau\u0306."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Se vi havas gazetojn papere c\u0302e vi, au\u0306 c\u0302e via kluba biblioteko, sendu al ni retmesag\u0302on c\u0302e kaj ni povos helpi vin kunlaborante por neniam perdi la Esperantan valuegan Kulturon."}]