[{"text_idx": "#000000", "text": "C\u0302u vi vidas c\u0302iujn lingvojn supre de la pag\u0302o ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por c\u0302iuj."}, {"text_idx": "#000004", "text": "\u201cLa Balkanoj estas la eu\u0306ropa Latinameriko en multaj belaj aspektoj\u201d, diras albana verkisto Elvi Sidheri"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Li estis kvar tagojn inter la plastaj seg\u0302oj en la Barah\u0302a flughaveno en Madrido [c\u0302iuj eo], atendante ke migrantaj agentoj estu tiel decaj por doni al li respondon. Li vojag\u0302is por perfektigi sian [hispanan] lingvon per stipendio de la Casa Espan\u0303a (eo: Domo Hispanio) de Tirano, Albanio [c\u0302iuj eo], sed li jam estis perdita pri kiom da fojoj li recitis en sia menso la versojn de la poetoj Lope de Vega, Go\u0301ngora kaj Garci\u0301a Lorca. La plibonigon [de sia hispanlingva nivelo] li jam estis faranta ne en la klasc\u0302ambro, sed konvinkante la policon pri tio ke li ne portis drogojn au\u0306 estis plananta eklog\u0302i en Madrido: nur por koni la urbon. Li povus senti sin kiel Quijote en la mezo de la jaro 2000, sed, tiukaze, neniu pridubus la eniron al tiu Regno de Hispanio tiel malsaman al la bonecoj kiujn li imagis. Lia sola peko estis havi albanan pasporton, lando el kiu alvenis nur katastrofaj novaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Li ne povis atendi plu kaj decidis malantau\u0306eniri. Lia pacienco atingis sian limon. \u201cSe Hispanio ne volas ricevi Elvi-on, Elvi ankau\u0306 ne volas eniri Hispanion\u201d, li diris al si mem, plifortigante elmontron kiu karakterizas lin g\u0302is hodiau\u0306: paroli pri si mem en la tria persono. Li turnis sin duonvoje, petis sian pasporton kaj komencis la sekvan flugon al Albanio. Li konis kaj ne konis Madridon samtempe en tiu okazo."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Politikaj situacioj estis malfaciligantaj la disvastigon de la albana kulturo en la mondo. La internacia izoliteco de Albanio, unue, dum la komunisma reg\u0302imo de Enver Hog\u0302a (1944-1985), kaj la nuna diplomatia blokado de Kosovo, lando rekonita hodiau\u0306 de 97 el la 193 membroj de UN [eo], kunlaboris por portreti kulturon kiu, ec\u0302 kuntekste de Balkanio, estas imagata kiel la plej enigma. Oni taksas ke estas inter kvin kaj ses milionoj da homoj kiuj sin identigas etne kiel albanojn, kaj ne log\u0302as nur en Albanio. Ili konsistigas la c\u0302efan etnon en Kosovo (c\u0302irkau\u0306 93%), la c\u0302efan etnan minoritaton en Nord-Makedonio [eo] kaj havas konsiderindan c\u0302eeston en Nigramonto, Italio kaj Grekio, aldone al grava diasporo en Usono, Italio kaj Norda Eu\u0306ropo [c\u0302iuj eo]."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Pli ol dudek jarojn post sia unua intenco viziti Hispanion, Elvi Sidheri estas unu el la malmultaj tradukistoj kaj kulturaj perantoj inter la iberamerika mondo kaj la albana mondo. Fakte, li estas sperta konanto de la kultura monda romantiko kaj precipe de Hispanameriko c\u0302ar li estas tradukisto de la hispana, itala kaj portugala al la albana, kaj dedic\u0302is du romanojn al Hispanio: Du mondoj (Dy\u0308 bote, origine en la albana), publikita en 2019, kaj A Espan\u0303a con Amor (Sama titolo en originala verkaj\u0302o albane) [eo: Al Hispanio kun Amo], eldonita en 2021."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Kun tiu spirito, ni parolis kun Elvi Sidheri per retpos\u0302to kaj jen la intervjuo, kiu estis redaktita."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Kiel restas la bildo kiun vi perceptis pri Hispanio post vivado de tia malagrabla situacio en la Madrida flughaveno?"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Fue muy impactante, ya que me di cuenta de que la Espan\u0303a de mis suen\u0303os de juventud, la que habi\u0301a conocido leyendo a Lope de Vega, Go\u0301ngora y Garci\u0301a Lorca, era otra cosa. Pero, aunque fui consciente que la realidad era distinta, no senti\u0301 ningu\u0301n resentimiento hacia Espan\u0303a. Volvi\u0301 a los pocos an\u0303os, en 2004, y despue\u0301s muchas otras veces, cada vez que podi\u0301a. De hecho, despue\u0301s de dos de\u0301cadas tome\u0301 esa experiencia como inspiracio\u0301n y la plasme\u0301 como autor en una parte de mi libro publicado en 2021, A Espan\u0303a con amor, por ma\u0301s que el libro no sea autobiogra\u0301fico."}, {"text_idx": "#000013", "text": "G\u0302i estis tre s\u0302oka, c\u0302ar mi rimarkis ke la Hispanio de miaj song\u0302oj en mia juneco, kiun mi konis legante Lope de Vega, Go\u0301ngora, Graci\u0301a Lorca, estis io alia. Sed, kvankam mi konstatis ke realeco malsamas, mi ne sentis ian rankoron kontrau\u0306 Hispanio. Mi revenis ene de kelkaj jaroj, en 2004, kaj poste multalifojojn, c\u0302iufoje kiam mi povis. Fakte, post du jardekoj mi prenis tiun sperton kiel inspiron kaj reflektis g\u0302in kiel au\u0306toro en parto de mia libro eldonita en 2021, Al Hispanio kun Amo, malgrau\u0306 tio ke la libro ne estas au\u0306tobiografia."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Elvi Sidheri, albana verkisto kaj tradukisto"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Kiel vi rekonektis kun la hispana mondo poste?"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Fui a Ame\u0301rica casi inmediatamente despue\u0301s de esta primera fea experiencia y fue muy oportuno porque en el Caribe pude reencontrar las rai\u0301ces de mi amor por el mundo hispano, su cultura y su lengua. Fui a Repu\u0301blica Dominicana y al principio me senti\u0301 casi como en casa porque estaba lleno de turistas italianos, que son muy parecidos a nosotros, los albaneses. En mi pai\u0301s la cultura y la lengua italianas esta\u0301n muy presentes. Y despue\u0301s empece\u0301 a apreciar la forma relajada en que vivi\u0301an los lugaren\u0303os, el clima, la naturaleza, el mar azul y la mu\u0301sica. Despue\u0301s en Cuba me senti\u0301 muy atrai\u0301do por su orgullo, la cultura asombrosa que tienen y la arquitectura colonial de Santiago de Cuba y La Habana. Descubri\u0301 que, aunque Espan\u0303a y Ame\u0301rica Latina tienen ori\u0301genes comunes, como la misma lengua y algunas tradiciones, el Caribe e Hispanoame\u0301rica son realidades lejanas, que difieren visiblemente de Espan\u0303a y de Europa."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mi ris al Ameriko preskau\u0306 tuj post c\u0302i tiu unua malbela sperto kaj tio estis tre tau\u0306ga c\u0302ar en Karibio mi povis renkonti la radikojn de mia amo por la hispana mondo, g\u0302ia kulturo kaj lingvo. Mi iris al Dominika Respubliko [eo] kaj komence mi sentis min preskau\u0306 hejme c\u0302ar g\u0302i estis plena de italaj turistoj kiuj tre similas al ni, la albanoj. En mia lando la itala kulturo kaj lingvo tre c\u0302eestas. kaj poste mi komencis estimi la malstrec\u0302itan manieron en kiu la lokanoj, la vetero, la naturo, la blua maro kaj la muziko vivis. Poste, en Kubo mi sentis min tre allogita de ilia fiereco, la nekredebla kulturo kiun ili havas kaj la kolonian arkitekturon de Santiago de Kubo kaj Havano [c\u0302iuj eo]. Mi malkrovis ke kvankam Hispanio kaj Latinameriko havas komunajn originojn, kiel la sama lingvo kaj iuj tradicioj, Karibio kaj Latinameriko estas malproksimaj realaj\u0302oj kiuj videble diferencas de Hispanio kaj Eu\u0306ropo."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Kion vi povus rakonti al ni pri c\u0302i tiuj kulturaj diferencoj inter Hispanio kaj Latinameriko el via perspektivo kaj viaj spertoj?"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Espan\u0303a es casi un ti\u0301pico pai\u0301s de Europa Occidental: desarrollado, moderno, de mentalidad abierta, aunque mantiene sus rai\u0301ces mediterra\u0301neas. Ame\u0301rica Latina ha heredado la mayor parte del legado cultural espan\u0303ol, como su lengua y muchas tradiciones, pero tambie\u0301n ese maravilloso Nuevo Mundo ha creado su propia conciencia, a partir de la mezcla de muchas culturas y etnias que emigraron a lo largo de los siglos y se fusionaron con el componente nativo y con personas de otros ori\u0301genes como A\u0301frica y Asia."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Hispanio estas preskau\u0306 tipa okcidenteu\u0306ropa lando: disvolvita, moderna, kun malferma menso, kvankam g\u0302i konservas siajn mediteraneajn radikojn. Latinameriko heredis la plej grandan parton de la hispana kultura postlasaj\u0302o, kiel g\u0302ian lingvon kaj multajn tradiciojn, sed ankau\u0306 tiu mirinda Nova Mondo kreis sian propran konsciencon, el la miksaj\u0302o de multaj kulturoj kaj etnoj kiuj elmigris tra la jarcentoj kaj kunfandig\u0302is kun la denaska komponento kaj kun homoj el aliaj originoj, kiel Afriko kaj Azio."}, {"text_idx": "#000021", "text": "En tiu miksaj\u0302o de kulturoj en Latinameriko, kiel vi vidas, el Albanio, tiun denaskan komponenton kiun vi mencias kaj g\u0302ian interagadon kun aliaj kulturoj? C\u0302u vi vidas similecojn inter tiu realaj\u0302o kaj via balkana kunteksto?"}, {"text_idx": "#000023", "text": "La peni\u0301nsula balca\u0301nica tambie\u0301n ha estado habitada por muchas naciones diferentes y la regio\u0301n siempre ha sido una encrucijada de civilizaciones, religiones e imperios. Soy muy consciente de que mi identidad albanesa fue forjada por la mezcla de estos pueblos y culturas a lo largo de los siglos."}, {"text_idx": "#000024", "text": "La indig\u0302enaj popoloj konsistigas la plej gravan parton de la bildo kiun ni havas de Latinameriko, kaj precipe tiun kiun mi havas kiel hispansimpatianto, c\u0302ar ili estas la koro mem de la amerika kontinento. Mi pensas pri la miksaj\u0302o de etnoj, lingvoj, tradicioj kaj radikoj kiuj kontribuis al historiaj civilizacioj kaj ankau\u0306 pri la kontribuo de denaskaj kulturoj: sen ili Latinameriko ne estus la sama."}, {"text_idx": "#000026", "text": "C\u0302u vi trovas multajn kulturajn similecojn inter Balkanoj kaj Latinameriko?"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Seguramente podemos encontrar muchas, si\u0301. Aunque no me gusta hablar de aspectos negativos hay que mencionar que en estas dos regiones hay problema\u0301ticas comunes como falta de estabilidad, problemas econo\u0301micos, crisis gubernamentales, dictaduras pasadas y sistemas democra\u0301ticos hi\u0301bridos. Afortunadamente tambie\u0301n compartimos una actitud en la vida cotidiana de vivir con alegri\u0301a, somos irascibles, despreciamos las dificultades que enfrentamos y hay un cierto disfrute de la lentitud en el di\u0301a a di\u0301a que nos permite apreciar los pequen\u0303os placeres que se nos presentan. Me gusta pensar que, en cierto modo, los Balcanes son la Ame\u0301rica Latina de Europa en muchos aspectos hermosos."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Ni certe povas trovi multajn, jes. Kvankam mi ne s\u0302atas paroli pri negativaj aspektoj, ni menciu ke en c\u0302i tiuj du regionoj estas oftaj problemoj kiel manko de stabileco, ekonomiaj dilemoj, registaraj krizoj, pasintaj diktaturoj kaj hibridaj demokratiaj sistemoj. Felic\u0302e ni ankau\u0306 kundividas sintenon en la c\u0302iutaga vivo de travivado kun g\u0302ojo, ni estas koleruloj, ni malestimas malfacilaj\u0302ojn kiujn ni alfrontas kaj estas certa g\u0302uo de la malrapideco en la tago al tago kiu permesas al ni estimi la malgrandajn plezurojn kiuj estas prezentitaj al ni. Mi s\u0302atas pensi ke, iel, Balkanoj estas la Latinameriko de Eu\u0306ropo en multaj belaj aspektoj."}, {"text_idx": "#000029", "text": "C\u0302u ekzistas vortoj en la albana kiujn oni povas traduki klare al la hispana, sed samtempe, traduki ilin en aliajn lingvojn malfacilegas c\u0302ar ne ekzistas ekvivalentoj?"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Creo que si\u0301. Pienso en la muy ti\u0301pica palabra espan\u0303ola \u201csiesta\u201d que puede traducirse fa\u0301cilmente con la palabra albanesa \u201ckotem\u201d: una especie de siesta relajante, que tambie\u0301n implica una tradicio\u0301n del lento disfrute de la vida que ambas culturas compartimos."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Mi kredas ke jes ja. Mi pensas pri la tre tipa hispanvorto \u201csiesta\u201d [eo: siesto] kiu oni povas facile traduki per la albana vorto \u201ckotem\u201d: speco de malstrec\u0302a dormeto, kiu ankau\u0306 implicas tradicion de malrapida g\u0302uo de la vivo kiun ambau\u0306 kulturoj kundividas."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Kaj se vi elektus unu solan vorton de la hispana, kiu g\u0302i estus?"}, {"text_idx": "#000033", "text": "La que siempre me ha fascinado es \u201chermosa\u201d, ya que es una de las primeras palabras que aprendi\u0301 al leer el libro \u201cLa judi\u0301a de Toledo\u201d de Lion Feuchtwanger. Es un escritor judi\u0301o alema\u0301n sobreviviente del Holocausto que en su novela describe el amor entre el rey Alfonso VIII y Raquel, una muchacha judi\u0301a a quien llamaban la \u201cFermosa\u201d. Para mi\u0301, Espan\u0303a y el mundo y culturas hispa\u0301nicas son simplemente hermosas."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Tiu kiu c\u0302iam fascinis min, estas \u201chermosa\u201d [eo: bela], c\u0302ar g\u0302i estas unu el la unuaj vortoj kiujn mi lernis legante la libron \u201cLa judi\u0301a de Toledo\u201d [eo: La judino de Toledo] de Lion Feuchtwanger. Li estas juda-germana verkisto, postvivanto de la Holokau\u0306sto, kiu en sia romano priskirbas la amon inter reg\u0302o Alfonso VIII kaj Raquel, juda knabino kiun oni nomis \u201cFermosa\u201d. Por mi, Hispanio kaj la mondo kaj hispanaj kulturoj estas simple belaj."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Kiuj estas la hispanaj kaj latinamerikaj au\u0306toroj kiujn vi s\u0302atas au\u0306 pli g\u0302uas traduki?"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Me encanta hacer traducciones especialmente de poetas, ya sea de Espan\u0303a o de Ame\u0301rica Latina, y debo sen\u0303alar que mi primera traduccio\u0301n del espan\u0303ol fue de tres de las Novelas Ejemplares de Miguel de Cervantes. Todo el tiempo traduzco autores, como Octavio Paz, Mario Benedetti, Ce\u0301sar Vallejo \u2013uno de los poetas ma\u0301s difi\u0301ciles de traducir\u2013, Jaime Sabines, Pablo Neruda y, mi favorita en absoluto, Elvira Sastre."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Mi amas fari tradukojn precipe de poetoj, estu de Hispanio au\u0306 Latinameriko, kaj mi devas klarigi ke mia unua tradukado de la hispana estis tri el la Ekzemplaj Romanoj de Cervanto [eo]. Mi tradukas au\u0306torojn la tuta tempo, kiel Octavio Paz, Mario Benedetti, Ce\u0301sar Vallejo -unu el la plej malfacilaj poetoj por traduki-, Jaime Sabines, Pablo Neruda kaj, mia plej s\u0302atata verkistino, Elvira Sastre."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Kiu literaturo temas pri la ligoj inter la albana kaj la hispana mondo?"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Poca y no esta\u0301 traducida. El cla\u0301sico de referencia es el famoso libro Hasta la vista (NdR: ti\u0301tulo original en albane\u0301s) del gran autor Pietro Marko, donde describe la Guerra Civil Espan\u0303ola inspirado en sus propias experiencias como voluntario de las Brigadas Internacionales. Nunca se ha traducido al espan\u0303ol y yo siempre recomiendo su traduccio\u0301n por su disidencia a la dictadura y las experiencias que cuenta. Tambie\u0301n me gustari\u0301a destacar mi libro A Espan\u0303a con Amor, en el que describo las relaciones culturales y humanas entre albaneses y espan\u0303oles desde la de\u0301cada de 1930 hasta nuestros di\u0301as a trave\u0301s de tres historias de amor en tres e\u0301pocas diferentes. (NdR: en junio se ha publicado en Espan\u0303a la novela policial La espi\u0301a de cristal de Pere Cervantes, que ambienta una historia de amor entre un reportero espan\u0303ol y una sobreviviente de guerra albanesa en el Kosovo de la posguerra)"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Malmulta kaj ne estas tradukita. La referenca klasikaj\u0302o estas la fama libro Hasta la vista (NdlR [Hispane*]: originala titolo albane) de la granda au\u0306toro Pietro Marko, kie li priskribas la Hispanan Enlandan Militon inspiritan de siaj propraj spertoj kiel volontulo de la Internaciaj Brigadoj. Oni neniam tradukis al la hispana kaj mi c\u0302iam rekomendas g\u0302ian tradukon pro lia malkonsento al diktatoreco kaj la spertoj kiujn li rakontas. Mi ankau\u0306 s\u0302atus reliefigi mian libron Al Hispanio kun Amo, en kiu mi priskribas kulturajn kaj homajn rilatojn inter albanoj kaj hispanoj de la 1930-aj jaroj g\u0302is nuntempo tra tri amrakontoj en tri malsamaj tempoj. (NdlR [hispane]: en junio, estis eldonita en Hispanio la polica romano La espi\u0301a de cristal de Pere Cervantes, kiu starigas amrakonton inter hispana raportisto kaj postvivantino de albana milito en la postmilita Kosovo)"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Estante la albana literaturo malmulte konata, pri kiu ni devus atenti por kompreni pli bone c\u0302i tiun kulturan panoramon? La nomo de la verkisto Ismail Kadare\u0301 c\u0302iam aperas, sed kiuj aliaj estas?"}, {"text_idx": "#000042", "text": "La literatura albanesa esta\u0301 viviendo una especie de renacimiento, despue\u0301s de la cai\u0301da del re\u0301gimen totalitario en Albania, pero tambie\u0301n en Kosovo, y hay muchos escritores talentosos que esta\u0301n creando una nueva ola sin vi\u0301nculos, pocas influencias y una mentalidad distinta al antiguo re\u0301gimen y sus reflejos en nuestro espacio literario, como pueden ser Erjus Mezini o Kristaq Turtulli."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Kadare\u0301 es un grande, y eso no lo digo yo, sino los lectores de medio mundo en los ma\u0301s de treinta idiomas en la cuales han sido traducidos sus libros. Pero sus obras esta\u0301n inevitablemente vinculadas a aquel periodo histo\u0301rico. E\u0301l supo jugar majestuosamente con la censura, sen\u0303alando problemas que nadie ma\u0301s podri\u0301a. Sin embargo, un hecho lamentable en el que caen muchos cuando escriben sobre Albania es tomar siempre como punto de referencia la violencia del Kanun medieval, las Vi\u0301rgenes Juradas, la dictadura de Hoxha, la prostitucio\u0301n, las organizaciones criminales mafiosas y nada ma\u0301s, como si Albania y los albaneses fue\u0301ramos so\u0301lo eso. Es algo muy despectivo, que no le hace justicia a Albania ni a su literatura."}, {"text_idx": "#000044", "text": "La albana literaturo vivas specon de renaskig\u0302o, post la falo de la totalisma reg\u0302imo en Albanio, sed ankau\u0306 en Kosovo, kaj estas multaj talentaj verkistoj kiuj kreas novan ondon sen ligoj, malmultaj influoj kaj malsama pensmaniero de la malnova reg\u0302imo kaj g\u0302iaj reflektoj en nia literatura spaco, kiel ekzemple Erjus Mezini au\u0306 Kristaq Turtulli."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Kadare\u0301 estas grandulo, kaj ne mi diras tion, sed la duonmondaj lektoroj en la pli ol tridek lingvoj en kiuj liaj libroj estis tradukitaj. Sed liaj verkoj estas neeviteble ligitaj al tiu historia periodo. Li sciis ludi majeste kun cenzuro, montrante problemojn kiujn neniu povis montri. Tamen, malfelic\u0302a fakto en kiun multaj falas kiam ili skribas pri Albanio estas konsideri c\u0302iam la perforton de la mezepoka Kanun, la Vi\u0301rgenes Juradas (J\u0302uritaj Virgulinoj), la Hoxha-diktaturon, la prostituadon, la krimajn organizojn de mafio kaj nenion pli, kvazau\u0306 Albanio kaj albanoj estas nur tio. G\u0302i estas io tre disdegna, kiu ne faras justecon al Albanio au\u0306 al g\u0302ia literaturo."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Efektive, kiam oni parolas pri \u201cAlbanio\u201d kaj \u201cKosovo\u201d, oni kutime proliferigas negativajn, au\u0306 almenau\u0306 antau\u0306modernajn kaj malhelajn stereotipojn. Kion oni povus fari de kultura produktado por kontrau\u0306stari tiujn bildojn kaj oferti al la mondo pli fidelan, modernan kaj kosmopolitan vizion de la nunaj Albanio kaj Kosovo?"}, {"text_idx": "#000047", "text": "Tanto extranjeros como muchos autores albaneses suelen enfocarse en esto, quiza\u0301s, porque les resulta ma\u0301s fa\u0301cil que profundizar en otras cosas. En mi literatura, por el contrario, siempre trato de centrar la atencio\u0301n en el cara\u0301cter cosmopolita ancestral ti\u0301pico de los albaneses. Por ejemplo, en el hecho de que nuestra tierra desde siempre ha sido encrucijada de civilizaciones, lenguas, culturas y tradiciones y eso lleva a una mentalidad abierta y a una hospitalidad caracteri\u0301stica que se aprecia, entre otras cosas, en el rescate de los judi\u0301os en la Segunda Guerra Mundial o en la acogida de refugiados de la guerra de Kosovo en 1999. Intento destacar de nuestra Besa \u00ad\u2013co\u0301digo de honor tradicional albane\u0301s\u00ad\u2013 nuestra actitud alegre y nuestra obstinacio\u0301n y cara\u0301cter invencible ante las dificultades de la vida, el mal destino, los invasores y los regi\u0301menes opresores."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Samkiel eksterlandanoj, albanaj au\u0306toroj kutime fokusig\u0302as pri tio, eble, c\u0302ar ili trovas g\u0302in pli facila ol profundigi aliajn aferojn. En mia literaturo, kontrau\u0306e, mi c\u0302iam provas koncentri atenton al la tipa prapatra kosmopolita karaktero de la albanoj. Ekzemple, en la fakto ke nia tero c\u0302iam estis vojkrucig\u0302o de civilizacioj, lingvoj, kulturoj kaj tradicioj kaj tio kondukas al malferma menso kaj karakteriza gastamo kiu videblas, interalie, en la savo de la judoj en la Dua mondmilito au\u0306 en la ricevo de rifug\u0302intoj de la kosova milito en 1999. Mi klopodas elstarigi el nia Besa -tradicia honora kodo en Albanio- nian gajan sintenon kaj nian persiston kaj nevenkeblan karakteron fronte al la malfacilaj\u0302oj de la vivo, malbona destino, la invadantoj kaj subpremaj reg\u0302imoj."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Kiun estontecon de kunlaboro ni povas atendi inter la albana mondo kaj la hispana mondo konsiderante ke ili estas ekstercentraj areoj de tutmonda kultura produktado?"}, {"text_idx": "#000050", "text": "Estoy seguro de que seguira\u0301n construye\u0301ndose puentes culturales entre nuestras culturas y gente, especialmente a trave\u0301s de la literatura, y dare\u0301 lo mejor de mi\u0301 para dar mi aporte en este contexto, como autor y como traductor."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Mi estas konvinkita ke kulturaj pontoj inter niaj kulturoj kaj homoj estos dau\u0306re konstruitaj, precipe per literaturo, kaj mi faros mian plej bonegan parton por doni mian kontribuon en c\u0302i tiu kunteksto, kiel au\u0306toro kaj kiel tradukisto."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Orienta kaj Centra Eu\u0306ropoSuda AzioAlbanioBaratoDominika RespublikoHispanioKosovoKuboMakedonioRusioUkrainio"}, {"text_idx": "#000054", "text": "Arto kaj kulturoBona novaj\u0302oCivitanaj komunikilojEkonomio kaj komercoEtno kaj rasoIdeojInternaciaj rilatojKomunikiloj kaj j\u0302urnalismoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoPolitikoTeknikaroThe BridgeGreen VoicesRussia invades Ukraine"}, {"text_idx": "#000057", "text": "C\u0302u eblas revivigi \u201ctatarismon\u201d malgrau\u0306 la identeca politiko de Rusio?"}, {"text_idx": "#000058", "text": "En C\u0302eh\u0302io \u201cprivataj sankcioj\u201d kreskigas rusofobion"}, {"text_idx": "#000059", "text": "Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion"}, {"text_idx": "#000060", "text": "Meksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn"}, {"text_idx": "#000061", "text": "Germinda Casupa\u0301, c\u0302ikita indig\u0302eno fronte al fajro kaj masklismo"}, {"text_idx": "#000064", "text": "C\u0302iuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje c\u0302ar tiu povus esti markita kiel spamo.\nBonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaj\u0302ojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj."}]