[{"text_idx": "#000000", "text": "Mozaiko da eminentuloj konataj kaj nekonataj"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Ed Borsboom, naskita en Hago en 1936, studis germanistikon kaj instruis la germanan en la altlernejo de Utrecht g\u0302is la emeritig\u0302o en 1999. Li eklernis Esperanton en 1951, aktivis en Internacia Esperanto-Instituto, kiel instruisto de Esperanto kaj specialisto pri literaturo en La Chaux-de-Fonds kaj en Kvinpetalo kaj kiel au\u0306toro de kontribuaj\u0302oj por la revuoj Literatura Foiro kaj La Gazeto. C\u0302efe li estas konata kiel biografo de Eu\u0306geno Lanti (1976) kaj Andreo Cseh (2003). Kiel okaze de tiuj du bibliografioj, por Ed Borsboom la homo staras en la centro de la intereso, la esperantisto."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Dum la pasintaj jardekoj aperis multaj intervjuoj, biografietoj, korespondaj\u0302oj, nekrologoj kaj recenzoj el lia plumo en Esperanto-j\u0302urnaloj. Tridek unu el tiuj li nun elektis por kolektaj\u0302o kun la bela titolo Kie miozotas memor\u2019 \u2013 verso pruntita de Eu\u0306geno Mih\u0302alski. Ili estis origine publikigitaj inter 1965 kaj 2016, c\u0302efe en la revuoj La Gazeto, Dialogo, Literatura Foiro, Dia Regno, Esperanto, La Ondo de Esperanto, Svisa Esperanto-Societo Informas kaj Nederlanda Esperantisto. La artikoletoj prilumas la agadojn por Esperanto de tiom konataj personoj kiel William Auld, Marjorie Boulton, Ka\u0301lma\u0301n Kalocsay kaj Humphrey Tonkin; sed la au\u0306toro same honoras kunlaborantojn, c\u0302efe nederlandajn aktivulojn, per kontribuaj\u0302oj, kies nomojn la leganto au\u0306dos eble la unuan fojon, kiel Ewa Bondar au\u0306 Adolf Mildwurf, \u201cpor savi el la forgeso [ilian] signifon\u201d (p. 101)."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Malgrau\u0306 la fokuso pri la personoj, el tiu kolektaj\u0302o ni lernas multon pri la lingvo mem, ekzemple, pri la etimologio de Esperanto (p. 150-151), pri principoj de tradukado de teatraj\u0302oj (p. 132-133) au\u0306 la individuaj stiloj de unuopaj verkistoj, same kiel pri la historio de la komunumo, ekzemple, pri la laboro de la Akademio (p. 68), la propra monsistemo de Esperanto (p. 31-32) au\u0306 la uzo de la lingvo por scienca komunikado (p. 88). Tial mi povus imagi, ke kelkaj artikoletoj tau\u0306gas kiel legaj\u0302oj en Esperanto-kursoj por progresantoj. Pro la granda tempospaco kovrata de la volumeto g\u0302i vers\u0302ajne prezentas ion novan por c\u0302iu leganto. Por mi ekzemple precipe utilaj estis indikoj pri eseo de M. Boulton pri la traduko de S\u0302ekspiraj dramoj (p. 132) kaj pri frua interlingvistika verko de W. Manders (p. 94). (C\u0302i-rilate, cetere, pli detalaj bibliografiaj informoj estus utilaj.)"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Notindas la klopodoj de la au\u0306toro ricevi informojn pri la prezentitaj personoj el eble plej multaj fontoj (\u201cPli mi volis scii pri Ivan Genadievic\u0302\u201d \u2013 p. 125) au\u0306, se eblas de la homoj mem. Borsboom vojag\u0302is por konatig\u0302i kun la homoj, pri kiuj li skribas. En la 1980aj jaroj li veturis al Leipzig en orienta Germanio por paroli kun Walter Kampfrad kaj vizitis Karel Pic\u030c en Litomis\u0302lo en C\u0302eh\u0302oslovakio. Liaj raportoj el tiu tempo de la malvarma milito estas ekskursoj al la historio, kiuj legig\u0302as kiel priskriboj de alia mondo au\u0306 preskau\u0306 forgesita tempo."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Kiel ni legas en la enkonduko, la artikoletoj estis transprenataj en siaj originaj formoj. Jen kaj jen piednotoj au\u0306 postparoloj tamen aldonas aktualigajn faktojn. Malgrau\u0306 la diversaj periodoj, en kiuj la tekstoj estis verkataj, la libro faras impreson lau\u0306stile homogenan. Al mi neniu teksto efikis malfres\u0302a. La recenzon pri la majstroverko \u201cHetajro dancas\u201d de Eli Urbanova\u0301 ekzemple mi legis kun la sama plezuro kiel antau\u0306 pli ol dudek jaroj, denove g\u0302uante la modifitajn frazeologiaj\u0302ojn kaj aludojn de la au\u0306toro (\u201cEli malblinde pafis kaj ekzakte trafis\u201d \u2013 p. 140; \u201cSob mia c\u0302apelo!\u201d \u2013 p. 144). Simile plac\u0302as al mi la vortfaroj de la au\u0306toro (ekz. \u201cli sendis elplumaj\u0302ojn al Stellan Engholm\u201d \u2013 p. 44; \u201cels\u0302rankigante \u2018Esperantan Antologion\u2019\u201d \u2013 p. 42) kaj metaforaj uzoj en la pli novaj kontribuoj (ekz. \u201cla Internacia Lingvo estas ankorau\u0306 en lakt-infaneco, surhavas maksimume infans\u0302uojn\u201d \u2013 p. 131)."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mi bonvenigas la decidon de Ed Borsboom sekvi al la rekomendo de amiko kaj kunigi elektitajn tekstojn de sia verkaro en tiu volumo por ke ili plu estu alireblaj. Per tiuj 31 kontribuoj li prezentas mozaikajn s\u0302tonojn, kiuj tutaj\u0302e formas bildon de la historio kaj nuntempo de la Esperanto-komunumo, bildon, kiu bazig\u0302as sur la spertoj, travivaj\u0302oj, aspiroj kaj atingaj\u0302oj de homoj, kiuj dedic\u0302is sin al tiu lingvo. Oni pli bone komprenas la terurajn sekvojn de la reg\u0302imoj de Hitler kaj Stalin por Esperanto leginte pri la personaj sortoj de esperantistoj (ekzemple, E. Drezen). Evidentig\u0302as krome en kelkaj biografietoj, kiomgrade Esperanto-parolantoj pretas oferi sian energion, monon kaj vivotempon por la lingvo (\u201cmia sole pagita posteno en Esperantujo\u201d \u2013 p. 114; \u201cmi faris en Nijmegen la elementan ekzamenon, biciklinte en la frua mateno de Rotterdam al Nijmegen, c\u0302ar en tiuj krizaj jaroj mankis la mono por vagonara bileto\u201d \u2013 p. 157)."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Sed ni ankau\u0306 lernas el la libro, ke malgrau\u0306 c\u0302iuj komunaj idealoj Esperantujo ne c\u0302iam estas nur loko de amikeco kaj harmonio. Sed la c\u0302efa trajto de la Esperanto-komunumo, kiel montrig\u0302as ankau\u0306 en tiu libro, estas vers\u0302ajne g\u0302ia heterogeneco. Tiel la kolektaj\u0302o de Ed Borsboom estas ankau\u0306 kontribuo al profunda pristudado pri la planlingva parolantaro, kiu post la 130-jara sukcesa komunikada historio de Esperanto prezentas urg\u0302an esplortaskon."}, {"text_idx": "#000011", "text": "1 Response to Mozaiko da eminentuloj konataj kaj nekonataj"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Dankon al Sabine Fiedler pro tiu c\u0302i larg\u0302vida, detale informa kaj sobra recenzo, kiu ja liveras tre utilan bildon pri la libro. Mi memoras ke mi havis simile kontentigan impreson post la legado de alia recenzo verkita de Sabine por la revuo de UEA, pri iu kompilita artikolaro de germana interlingvisto."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Kiel jam anoncite, tra sia eldonejo Sezonoj Halina Gorecka kaj Aleksander Korj\u0302enkov baldau\u0306 regalos la Esperantan publikon per nova enciklopedio (Nia Diligenta Kolegaro), por kiu ili g\u0302uste tiel (diligente) laboras."}]