[{"text_idx": "#000000", "text": "C\u0302u vi vidas c\u0302iujn lingvojn supre de la pag\u0302o ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por c\u0302iuj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Arto kaj kulturoBona novaj\u0302oCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFres\u0302a Novaj\u0302oHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndig\u0302enojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj j\u0302urnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraj\u0302oParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifug\u0302intojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuig\u0302itaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojag\u0302o"}, {"text_idx": "#000004", "text": "\u201cANA TELE\u201d: reta lernejo de la tatara lingvo"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Ekrankopio de la komenca pag\u0302o de la projekto \u201cANA TELE\u201d"}, {"text_idx": "#000006", "text": "[Artikolo origine publikigita en la rusa, la 16-an de au\u0306gusto 2016]"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Kiel oni scias, Rusio estas multnacia lando. Lau\u0306 artikolo 68-a de la Konstitucio de la Rusia Federacio [eo], la s\u0302tata lingvo sur la teritorio de la Rusia Federacio estas la rusa. Konforme al paragrafo 2 de la sama artikolo, la respublikoj rajtas instrui proprajn s\u0302tatajn lingvojn. Bedau\u0306rinde, tio fakte ne signifas, ke c\u0302iuj reprezentantoj de la multnombraj popoloj de Rusio flue parolas sian gepatran lingvon."}, {"text_idx": "#000008", "text": "En la libro \u201cKiel kaj kial konservi la lingvojn de la popoloj de Rusio\u201d, la esploristoj K. Zamjatin, A. Pasanen kaj J. Saarikivi rimarkas, ke la situacio de la naciaj lingvoj en Rusio ne estas tre kurag\u0302iga, kvankam ne katastrofa. Tamen, la teorio estas iom en konflikto kun la praktiko. Lau\u0306 la fakta situacio, nur en kelkaj el la 83 konsistigaj entoj de la Rusia Federacio eblas ricevi edukadon en la nacia lingvo. En la tiel nomataj \u201cnaciaj lernejoj\u201d instruado estas ofte en la rusa, kaj la denaska (t.e. loka) lingvo estas uzata nur en la kurso en kiu oni g\u0302in instruas. Tiel, oni ne kapablas paroli pri aktualaj temoj en c\u0302i tiu lingvo kaj ne facilas trejni sin por uzi la lingvon ankau\u0306 skribe. La lingvoj de la popoloj de Rusio kutime estas instruataj dum nur kelkaj horoj semajne, ofte kiel libere elektebla fako fine de la lerneja tago. Se la lingvo ne estas uzata hejme, tia trejnado ne malhelpas g\u0302ian malaperon. Akiri profesian edukadon en minoritata lingvo praktike ne eblas \u2014 la sola escepto estas kutime filologia edukado en la gepatra lingvo, destinita al instruistoj kiuj celas instrui tian lingvon."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Tamen, kiel notas la au\u0306toroj de la libro, en iuj regionoj de la lando la situacio de instruado de minoritataj lingvoj ankorau\u0306 estas signife pli bona ol en la resto de la Rusia Federacio. Tiel, en la respublikoj Tatario [eo] kaj Bas\u0302kirio [eo] estas lerneja instruado en la loka lingvo (tatara kaj bas\u0302kira, respektive) kaj ekzistas ec\u0302 lernejoj, kie oni instruas en la lingvoj de aliaj minoritatoj, marioj [eo] kaj udmurtoj [eo]. Tamen, ec\u0302 kie instruado disponeblas en aliaj lingvoj ol la rusa, multaj studentoj de naciaj minoritatoj frekventas lernejojn kie la lecionoj estas en la rusa lingvo."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Pupo en nacia tatara kostumo. Bildo kun permeso de russiandolls.ru."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Gravas memori, ke granda parto de la popoloj de Rusio log\u0302as ekster siaj naciaj teritorioj. En tia situacio, studi sian gepatran lingvon \u2014 ec\u0302 kiel fakon \u2014 ofte simple ne eblas. En kelkaj kazoj, la granda plimulto de la lingva komunumo povas loli ekster la naciaj respublikoj \u2013 ekzemple, pli ol 60% de la tataroj kaj mordvoj [eo]."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Se oni fidas la datumojn pri la log\u0302antara censo de 2010 en Rusio, evidentig\u0302as, ke nacieco ne c\u0302iam signifas ke oni regas la nacian lingvon. La tatara estas la dua plej parolata lingvo en la Rusia Federacio, sed la parto de tiuj, kiuj parolas g\u0302in, estas 3% de la tuta nombro de rusoj kiuj parolas aliajn lingvojn, estante en la tria loko post la rusa (99%) kaj la angla (5%). Averag\u0302e 68,5% de la tataroj parolas sian gepatran lingvon en Rusio, sed kono de la nacia lingvo multe varias lau\u0306 la regiono de la lando. Jen la subjektoj (administraj regionoj) en la Volga Federacia Distrikto lau\u0306 la plej granda nombro de tataroj kiuj regas la tataran: Tatario, la C\u0302uvas\u0302a Respubliko, Mordovio, la Penza Regiono, la Respubliko de Marij El, la Regiono Nij\u0302nij Novgorod, same kiel la Astrah\u0302ana Regiono. En c\u0302i tiuj regionoj, la tatara lingvoscio inter tataroj estas super la mezumo, en Tatario c\u0302i tiu cifero estas preskau\u0306 93%. Tiuj kiuj konas plej malbone sian nacian lingvon estas la tataroj log\u0302antaj en la Ekstremorienta Federacia Distrikto (Amura Provinco, Juda Au\u0306tonoma Provinco, Provincoj Kamc\u0302atko kaj C\u0302emara, Sah\u0302alena Provinco), en la nordo (Neneca Au\u0306tonoma Regiono) kaj en la okcidento de la lando (Kaliningrada Provinco). La H\u0302abarovska Provinco fermas la liston \u2013 c\u0302i tie nur 23% de tataroj parolas la tataran."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Nu, se la nacia lingvo estas parolata en la familio, tiel la infano lernas g\u0302in de infanag\u0302o lau\u0306 natura maniero. Kaj kio pri tiuj, kiuj jam plenkreskis, sed ne lernis sian gepatran lingvon kaj s\u0302atus regi g\u0302in kiel plenkreskuloj?"}, {"text_idx": "#000014", "text": "La komuna projekto ellaborita de la lernejo pri la angla EF English First, kaj la Ministerio pri Edukado kaj Scienco de la Respubliko Tatario, la reta lernejo de la tatara lingvo \u201cANA TELE \u201d (tatare: \u201cgepatra lingvo\u201d), kiu malfermis siajn pordojn en februaro 2013 [ru], celas tiajn homojn. La lernejo estis kreita nome de la Prezidento de Tatario R.N. Minnih\u0302anov post multaj plendoj ricevitaj kaj de log\u0302antoj de Tatario kaj de aliaj regionoj de la Rusia Federacio, kaj de personoj kiuj log\u0302as eksterlande."}, {"text_idx": "#000015", "text": "La lernejo ANA TELE ne estas organizita lau\u0306 tradicia formato \u201cnigra tabulo \u2013 lerneja skribtablo \u2013 lernolibro\u201d. Kompreneble, lerni lingvon ne eblas sen lingvolernaj ekzercoj (en la programo estas 3 000 da ili), sed ANA TELE inkluzivas ankau\u0306 54 filmetojn, 10 000 sonfragmentojn kaj 5 000 bildojn. C\u0302iu leciono komencig\u0302as per trejna filmeto kaj finig\u0302as per la rilata tasko, kiu ebligas enkapigi la lernitajn konceptojn, dank\u2019 al kio eblas eviti plian skribadon kaj memorigadon de vortprovizo. Ankau\u0306 konversaciaj klasoj kun instruisto estas ofertataj, kaj la lernejo mem memorigas la studentojn pri tiu ebleco (telefone au\u0306 retpos\u0302te). Notindas ankau\u0306 la bonega teknika ekipaj\u0302o de la projekto: dum pluraj monatoj da trejnado, mi neniam alfrontis teknikajn problemojn. Sen mencii la facilecon de uzado: oni povas ekzerci ie ajn kaj iam ajn, oni nur bezonas interretan aliron."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Cetere, la projekto estas populara ne nur en Rusio:"}, {"text_idx": "#000017", "text": "@RusMinnikhanov \u0420\u04e9\u0441\u0442\u04d9\u043c \u04d9\u0444\u04d9\u043d\u0434\u0435! \u0410\u041d\u0410 \u0422\u0415\u041b\u0415 \u043f\u0440\u043e\u0433\u0440\u0430\u043c\u043c\u0430\u0441\u044b\u043d\u0430 \u044f\u0440\u0434\u04d9\u043c \u04e9\u0447\u0435\u043d \u0441\u0435\u0437\u0433\u04d9 \u0437\u0443\u0440 \u0440\u04d9\u0445\u043c\u04d9\u0442! \u041c\u0438\u043d \u0442\u0430\u0442\u0430\u0440 \u0442\u0435\u043b\u0435\u043d \u0410\u043c\u0435\u0440\u0438\u043a\u0430\u0434\u0430\u043d \u04e9\u0438\u0306\u0440\u04d9\u043d\u04d9\u043c \u04bb\u04d9\u043c \u0443\u043b \u0431\u0438\u043a \u0444\u0430\u0438\u0306\u0434\u0430\u043b\u044b."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Depost la ekesto de la projekto, pli ol 30 000 homoj sekvis la kurson. C\u0302iujare la lernejo malfermas siajn pordojn al 10 000 novaj uzantoj. Alig\u0302u ankau\u0306 vi! Rakhim itegez! (tatare: Bonvenon!)"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Plej novaj artikoloj pri Rusio"}, {"text_idx": "#000021", "text": "C\u0302u eblas revivigi \u201ctatarismon\u201d malgrau\u0306 la identeca politiko de Rusio?"}, {"text_idx": "#000022", "text": "\u201cLa Balkanoj estas la eu\u0306ropa Latinameriko en multaj belaj aspektoj\u201d, diras albana verkisto Elvi Sidheri"}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u201cRoosyan Klassiks\u201d: intervjuo kun slovaka verkisto Daniel Majling pri kultaj rusiaj au\u0306toroj kaj la aktuala nuligo-kulturo"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Meksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Retpos\u0302to (ne estos publikigata) (deviga)"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Aboni komentojn de c\u0302i tiu artikolo per retpos\u0302to"}, {"text_idx": "#000029", "text": "C\u0302iuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje c\u0302ar tiu povus esti markita kiel spamo.\nBonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaj\u0302ojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Bonvolu subteni nian gravan laboron"}]