[{"text_idx": "#000000", "text": "Wikipedia's Easter as translated by GramTrans"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Pli orienta, [nb 1] ankau\u0306 vokis Pascha ( la greka, la latina) [nb 2] au\u0306 Resurrection Sunday, [3] [4] estas festivalo kaj ferio festanta la resurekton de Jesuo de la morta, priskribita en la Nova Testamento kiel okazis en la tria tago da lia entombigo post lia krucumo de la romianoj c\u0302e Golgoto c\u0302. 30 p.K.\nG\u0302i estas la kulmino de la Pasio de Jesuo, irita antau\u0306 fare de Lent, kvardek-taga periodo de fasto, preg\u0302o, (au\u0306 Great Lent) kaj pentofarado."}, {"text_idx": "#000002", "text": "La plej multaj kristanoj rilatas al la semajno antau\u0306 Pasko tiel \" Sankta semajno \" - g\u0302i enhavas la tagojn de la Pasko Triduum, inkluzive de Paskoj\u0302au\u0306do, festanta la Maundy kaj Last Supper, [7] [8] same kiel Sanktan vendredon, festante la krucumon kaj morton de Jesuo.\nEn Western Christianity, Pasktajdo, au\u0306 la Paska Sezono, komencig\u0302as dum Paska dimanc\u0302o kaj dau\u0306ras sep semajnojn, finig\u0302ante kun la alveno de la kvindeka tago, Pentecost Sunday.\nEn Eastern Christianity, la sezono de Pascha komencig\u0302as dum Pascha kaj finig\u0302as kun la alveno de la kvardeka tago, la Feast of the Ascension (Festeno de la C\u0302ieliro)."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Pli orienta kaj la ferioj kiuj estas rilatitaj al g\u0302i estas moveblaj festenoj kiuj ne atakas fiksa dato en la gregoriaj au\u0306 Julianaj Kalendaroj kiuj sekvas nur la ciklon de la suno;\nprefere, g\u0302ia amato estas determinita dum lunsuna kalendaro simila al la hebrea-kalendaro.\nLa Unua koncilio de Niceo (325) establis du regulojn, sendependecon de la juda kalendaro kaj tutmondan homogenecon, kiuj estis la nuraj reguloj por Pasko eksplicite metita malsupren fare de la konsilio.\nNeniuj detaloj por la komputado estis precizigitaj;\nkun tiuj estis laboritaj en praktiko, procezo kiu prenis jarcentojn kaj generis kelkajn konfliktojn.\nG\u0302i estis la unua dimanc\u0302o post la eklezia plenluno sur kiu okazas au\u0306 plej baldau\u0306 post 21 marto, [10] sed kalkuloj varias."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Pli oriente estas ligita al la juda Pesah\u0302o de multo da g\u0302ia simboleco, same kiel de g\u0302ia pozicio en la kalendaro.\nEn multaj lingvoj, la vortoj por \"Pasko\" kaj \"Pesah\u0302o\" estas identaj au\u0306 tre similaj.\nPli orienta dogano varias trans la kristana mondo, kaj inkluzivas sunlevig\u0302servojn, ekkriante la Paskan saluton, tondante la eklezion, [12] kaj ornamante paskajn ovojn (simboloj de la senhoma tombo).\nLa Pasko-lilio, simbolo de la resurekto, [16] [17] tradicie ornamas la korus areon de preg\u0302ejoj en tiu tago kaj por la resto de Pasktajdo.\nKroma dogano kiuj farig\u0302is rilataj al Pasko kaj estas observitaj fare de kaj kristanoj kaj kelkaj non-christian inkludas ovc\u0302asadon, la paskleporon, kaj pli orientajn paradojn.\nEkzistas ankau\u0306 diversaj tradiciaj paskaj mang\u0302aj\u0302oj kiuj varias regione."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La moderna angla esprimo Pasko, parenca kun moderna nederlanda oster kaj germana Ostern, evoluis el oldangla vorto sur kiu kutime aperas en la forme\u0304astrun, -, au\u0306 -;\nsed ankau\u0306 kiel e\u0304astru, - o;\n[nb 3] La plej vaste akceptita teorio de la origino de la esprimo estas ke g\u0302i estas derivita de la nomo de oldangla diino menciita fare de la 7-a g\u0302is 8-ajarcenta angla monah\u0302o Bede, kiu skribis ke e\u0304osturmo\u0304na\u00fe (la oldangla \"Monato de E\u0304ostre\", tradukita en la tempo de Bede kiel \"Paska monato\") estis angla monato, egalrilatante al aprilo, kiun li diras \"estis iam nomita lau\u0306 diino de ilia nomita e\u0304ostre, en kies honorfestenoj estis festitaj en tiu monato\"."}, {"text_idx": "#000008", "text": "En la latina kaj la greka, la kristana festado estis, kaj dau\u0306re estas, vokis Paschan (greke: \u03c0\u03b1\u0301\u03c3\u03c7\u03b1), vorto derivita de aramea \u05e4\u05e1\u05d7\u05d0 ( Paskha), parenca g\u0302is hebrea \u05e4\u05b6\u05bc\u05e1\u05b7\u05d7 ( Pesak).\nLa vorto origine indikis la judan festivalon konatan en la angla kiel Pesah\u0302on, festante la judan Eliron de sklaveco en Egiptujo.\nJam en la 50'oj de la unua jarcento, Paul, skribo de Efeso g\u0302is la kristanoj en Korinto, [25] aplikis la esprimon al Kristo, kaj estas nevers\u0302ajne ke la efezano kaj korintaj kristanoj estis la unuaj se temas pri au\u0306di Eliron 12 interpretitan kiel parolante pri la morto de Jesuo, ne rekte la judan Pesah\u0302an riton.\nEn la plej granda parto de la ne-angla parolanta mondo, la festeno estas konata sub nomoj derivitaj de greka kaj latina Pascha.\nPascha ankau\u0306 estas nomo de kiu Jesuo mem estas memorita en la Ortodoksismo, precipe lige kun lia resurekto kaj kun la sezono de g\u0302ia festado."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Lnovtestamento s\u0302tatoj kiujn la resurekto de Jesuo, kiu Pli oriente festas, estas fondo de la kristaneco.\nLa resurekto establis Jesuo'n kiel la potenca Filo de Dio [30] kaj estas citita kiel pruvo ke dio jug\u0302os la mondon en justeco.\nPor tiuj kiuj fidas je la morto kaj resurekto de Jesuo, \"morto estas glutita supren en venko.\"\nC\u0302iu persono kiu elektas sekvi Jesuo'n ricevas \"novan naskig\u0302on en porvivaj\u0302esperon tra la resurekto de Jesus Christ de la morta\".\nTra fido al la funkciado de dio tiuj kiuj sekvas Jesuo'n estas spirite revivigitaj kun li tiel ke ili povas piediri en nova vivmaniero kaj ricevi eternan savon."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Pli oriente estas ligita al Pesah\u0302o kaj la Exodus from Egypt (Elirado de Egiptujo) registrita en la Malnova Testamento tra la Lasta Vespermang\u0302o, suferoj, kaj krucumo de Jesuo kiu antau\u0306is la resurekton.\nLau\u0306 la Nova Testamento, Jesuo donis al la Pesah\u0302a mang\u0302o novan signifon, kiel en la supra c\u0302ambro dum la Lasta Vespermang\u0302o kiun li kuiris al si kaj siaj disc\u0302iploj por sia morto.\nLi identigis la matzah kaj tason da vino kiel sia korpo baldau\u0306 por esti oferita kaj lia sango baldau\u0306 por esti dej\u0302etita.\nPaul deklaras, \"Ricevi liberode la ag\u0302gista-tio you kratago esti nova aro sen gisto - kia vi vere estas.\nPor Kristo, nia Pesah\u0302a s\u0302afido, estis oferita\";\ntio rilatas al la Pesah\u0302a postulo havi neniun giston en la domo kaj al la alegorio de Jesuo kiel la pasks\u0302afido."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Unu interpreto de la Evangelio lau\u0306 Johano estas ke Jesuo, kiel la Pesah\u0302a s\u0302afido, estis krucumita en malglate la sama tempo kiam la Pesah\u0302aj s\u0302afidoj estis mortigitaj en la templo, en la posttagmezo de Nisano 14.\nLa biblia instrukciaj\u0302o precizigas ke la s\u0302afido devas esti mortigita \"inter la du vesperoj\", t.e., c\u0302e krepusko.\nAntau\u0306 la romia periodo, aliflanke, la oferoj estis faritaj en la mez-posttagmeza.\nJosefo, Juda Milito 6.10.1/423 (\"Ili oferas de la nau\u0306a g\u0302is la dekunua horo\").\nFilo de Aleksandrio, Special Laws 2.27/145 (\"Multaj miriadoj de viktimoj de tagmezo al vespero estas ofertitaj fare de la tutaj homoj\")."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Tiu interpreto, aliflanke, estas malkonsekvenca kun la kronologio en la Sinoptikaj evangelioj.\nG\u0302i supozas ke teksto lau\u0306litere tradukis \"la preparadon de la piedira ponto\" en Johano 19:14 rilatas al Nisano 14 (Preparo-Tago por la Pesah\u0302o) kaj ne nepre al Yom Shishi (vendredo, Preparation Day por la Pesah\u0302a semajna S\u0302abato) [40] kaj kiu la deziro de la pastroj esti rite pura por \"mang\u0302i la piediran ponton\" [41] plusendas al mang\u0302ado la Pesah\u0302an s\u0302afidon, ne al la publikaj ofertoj faritaj dum la tagoj da Nefermentita pano."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La unuaj kristanoj, judaj kaj gojo, estis certe konsciaj pri la hebrea-kalendaro.\n[nb 4] judaj kristanoj, la unuaj festi la resurekton de Jesuo, tempigis la observon rilate al Pesah\u0302o."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Rekta indico por pli tute formita kristana festivalo de Pascha (Pasko) komencas ekaperi en la mez-dua jarcento.\nEble la plej frua pluekzistanta c\u0302effonto rilatanta al Pasko estas mez-2-ajarcenta Paska moralprediki atribuita al Melito of Sardis (Melito de Sardeso), kiu karakterizas la festadon kiel etablita.\nIndico por alia speco de c\u0302iujara kristana festivalo, la memorceremonio de martiroj, komencas ekaperi en proksimume la sama tempo kiel indico por la festado de Pasko."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Dum la tagoj de martiroj (kutime la individuaj datoj de martireco) estis festitaj fiksite al datoj en la loka suna kalendaro, la dato de Pasko estis interkonsentita per la loka juda lunsuna kalendaro.\nTio estas kongrua kun la festado de Pasko membrigis kristanismon dum g\u0302ia plej frua, juda periodo, sed ne lasas la demandon libera de dubo."}, {"text_idx": "#000016", "text": "La eklezia historiisto Socrates Scholasticus atribuas la observon de Pasko de la eklezio al la kontinuigo de g\u0302ia kutimo, \"ekzakte kiam multaj aliaj dogano estis establita\", deklarante ke nek Jesuo nek liaj Apostoloj devigis la konservadon de tio au\u0306 ajnan alian festivalon.\nKvankam li priskribas la detalojn de la pli orienta festado kiel derivante de loka kutimo, li insistas ke la festeno mem estas universale observita."}, {"text_idx": "#000018", "text": "En Western Christianity, uzi la gregorian kalendaron, Paskon c\u0302iam falas dimanc\u0302e inter 22 marto kaj 25 aprilo [49] inkluziva, ene de proksimume sep tagoj post la astronomia plenluno.\nLa sekvan tagon, Paskan lundon, estas lau\u0306leg\u0302a ferio en multaj landoj kun c\u0302efe kristanaj tradicioj."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Eastern Christianity bazoj g\u0302iaj kalkuloj sur la Julian Calendar.\nPro la 13-taga diferenco inter la kalendaroj inter 1900 kaj 2099, 21 marto egalrilatas, dum la 21-a jarcento, al 3 aprilo en la Gregoria kalendaro.\nPli oriente tial varias inter 4 aprilo kaj 8 majo dum la gregoria kalendaro (la julia kalendaro jam ne estas utiligita kiel la burg\u0302a kalendaro de la landoj kie orientaj kristanaj tradicioj dominas).\nAnkau\u0306, c\u0302ar la julia \"plenluno\" c\u0302iam estas plurajn tagojn post la astronomia plenluno, la orienta Pasko ofte estas pli posta, relative al la fazoj de la videbla luno, ol okcidenta Pasko."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Inter la Orienta Ortodoksa kelkaj preg\u0302ejoj s\u0302ang\u0302ig\u0302is de la Julian al la gregoria kalendaro kaj la dato c\u0302ar Pasko kiel por aliaj fiksaj kaj moveblaj festenoj estas la sama kiel en la okcidenta eklezio."}, {"text_idx": "#000021", "text": "En 725, Bede trafe skribis, \"La dimanc\u0302on post la Plenluno kiu falas sur au\u0306 post la ekvinokso donos la lau\u0306leg\u0302an Paskon.\"\nTamen, tio ne g\u0302uste reflektas la ekleziajn regulojn.\nLa plenluno referita (nomita la Paska plenluno) ne estas astronomia plenluno, sed la 14-an tagon de kalendara luna monato.\nAlia diferenco estas ke la astronomia ekvinokso estas natura astronomia fenomeno, kiu povas ataki 19, 20 au\u0306 21 marto, dum la eklezia dato estas interkonsentita per kongreso la 21an de marto."}, {"text_idx": "#000022", "text": "En uzado de la ekleziaj reguloj, kristanaj preg\u0302ejoj utiligas 21 marton kiel la deirpunkton en determinado de la dato de Pasko, de kiu ili trovas la venontan plenlunon, ktp.\nLa Orienta Ortodoksa kaj Oriental Orthodox Churches dau\u0306re uzas la julian kalendaron.\nIlia deirpunkto en determinado de la dato da ortodoksa Pasko ankau\u0306 estas 21 marto sed lau\u0306 la julia finkalkulo, kiu en la nuna jarcento egalrilatas al 3 aprilo en la gregoria kalendaro."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Krome, la lunaj tabloj de la julia kalendaro estas kvar tagoj (foje kvin tagoj) malantau\u0306 tiuj de la gregoria kalendaro.\nLa 14-a tago de la luna monato lau\u0306 la gregoria sistemo estas supozita kiel la nau\u0306a au\u0306 deka tago lau\u0306 la Julian.\nLa sekvo de tiu kombinaj\u0302o de sunaj kaj lunaj diferencoj estas diverg\u0302o en la dato de Pasko en la plej multaj jaroj (vidu tablon)."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Pli oriente estas determinita surbaze de lunisolar cikloj.\nLa lunjaro konsistas el 30-tagaj kaj 29-tagaj lunaj monatoj, g\u0302enerale alternante, kun embolismic-monato aldonite periode por alporti la lunan ciklon en linion kun la suna ciklo.\nEn c\u0302iu sunjaro (1 januaro al 31 decembro inkluziva), la luna monato komencig\u0302anta kie eklezia novluno falas en la 29-taga periodo de 8 marto g\u0302is 5 aprilo inkluziva estas elektita kiel la paska luna monato por tiu jaro."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Pli oriente estas la tria dimanc\u0302o en la paska luna monato, au\u0306, en aliaj vortoj, la dimanc\u0302on post la 14-a tago de la paska luna monato.\nLa 14-a el la paska luna monato estas nomumita per kongreso kiel la Paska plenluno, kvankam la 14-a el la luna monato povas devii de la dato de la astronomia plenluno de g\u0302is du tagoj.\nC\u0302ar la eklezia novluno falas en dato de 8 marto g\u0302is 5 aprilo inkluziva, la paska plenluno (la 14-a el tiu luna monato) devas ataki dato de 21 marto g\u0302is 18 aprilo inkluzivema."}, {"text_idx": "#000026", "text": "La gregoria kalkulo de Pasko estis bazita sur metodo elpensita de la Calabriana kuracisto Aloysius Lilius (au\u0306 Lilio) por adaptado de la epakts de la luno, [55] kaj estis adoptita fare de preskau\u0306 c\u0302iuj okcidentaj kristanoj kaj de okcidentaj landoj kiuj festas naciajn tagojn c\u0302e Pasko.\nPor la Brita Imperio kaj kolonioj, persistemo de la dato de Paska dimanc\u0302o uzanta Oran Kvaran Moselibron kaj dimanc\u0302a leteroj estis difinitaj per la Kalendaro (Novstilo) Akto 1750 kun g\u0302ia Alkonstruaj\u0302o.\nTio estis dizajnita por egali precize la gregorian kalkulon."}, {"text_idx": "#000027", "text": "La preciza dato de Pasko en tempoj estis demando pri disputo.\nEkde la pli posta dua jarcento, estis vaste akceptite ke la festado de la ferio estis praktiko de la disc\u0302iploj kaj senkontesta tradicio.\nLa Quartodeciman konflikto, la unua el pluraj pli orientaj konfliktoj, ekestis koncerne la daton sur kiu la ferio devus esti festita."}, {"text_idx": "#000028", "text": "La esprimo \"Quartodeciman\" rilatas al la praktiko de festi Paskon sur Nisano 14 el la hebrea-kalendaro, \"la piedira ponto de la LORD \" (\nTria Libro de Moseo 23:5).\nLau\u0306 la eklezihistoriisto Eu\u0306sebio, la Quartodeciman Polikarpo (episkopo de Smyrna, lau\u0306 tradicio disc\u0302iplo de John the Apostle (Necesejo la apostolo) diskutis la demandon kun Eventualbaleno (episkopo de Romo).\nLa romia provinco de Azio estis Quartodeciman, dum la romiaj kaj aleksandrinaj eklezioj estis dau\u0306re la rapidaj g\u0302is la dimanc\u0302o sekvante (la dimanc\u0302o de Nefermentita pano), dezirante asocii Paskon kun dimanc\u0302o.\nNek Polikarpo nek Anicetus persvadis la alian, sed ili ankau\u0306 ne konsideris la aferon skisma, disigante en paco kaj forlasante la demandon maltrankviligita."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Konflikto ekestis kiam Victor, episkopo de Romo generacio post Anicetus, provis ekskomuniki Polycrates of Ephesus (Polilignaj kestoj de Efeso) kaj c\u0302iujn aliajn episkopojn de Azio por sia Quartodecimanism.\nLau\u0306 Eu\u0306sebio, kelkaj sinodoj estis kunvenigitaj por trakti la konflikton, kiun li rigardis kiel c\u0302ion jug\u0302ante en subteno de Pasko pri dimanc\u0302o.\nPolycrates, aliflanke, ( c\u0302irkau\u0306 190) skribis al Victor defendanta la antikvaj\u0302on de azia Quartodecimanism.\nLa provita anatemo de venkinto estis s\u0302ajne nuligita, kaj la du flankoj akordigis sur la interveno de episkopo Ireneo kaj aliaj, kiuj memorigis venkinton pri la tolerema precedenco de Anicetus."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Quartodecimanism s\u0302ajnas esti restadinta en la 4-a jarcenton, kiam Socrates of Constantinople (Sokratoj de Konstantinopolo) registris ke iu Quartodecimans estis senigita je iliaj preg\u0302ejoj fare de Johano Krizostomo [57] kaj ke kelkaj estis trookupitaj fare de Nestorio."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Estas ne konata kiom longa la Nisano 14 praktiko dau\u0306ris.\nSed ambau\u0306 tiuj kiuj sekvis la Nisanon 14 kutimon, kaj tiuj kiuj atribuis Paskon al la sekva dimanc\u0302o havis komune la kutimon de konsultado de siaj judaj najbaroj por lerni kiam la monato da Nisano falus, kaj meti ilian festivalon sekve.\nEkde la pli posta tria jarcento, aliflanke, kelkaj kristanoj komencis esprimi malkontenton kun la kutimo de fidado je la juda komunumo por determini la daton de Pasko.\nLa c\u0302efa plendo estis ke la judaj komunumoj foje eraris en metado de Pesah\u0302o fali antau\u0306 la Nordduonglobo printempa ekvinokso.\nLa Sardica paska tablo [61] konfirmas tiujn plendojn, c\u0302ar g\u0302i indikas ke la judoj de iu orienta mediteranea grandurbo (eventuale Antioh\u0302io) fiksis Nisanon 14 en datoj bone antau\u0306 la printempa ekvinokso dum multoblaj okazoj."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Pro tiu malkontento kun dependeco dum la juda kalendaro, kelkaj kristanoj komencis eksperimenti kun sendependaj komputadoj.\n[nb 5] Aliaj, aliflanke, kredis ke la kutima praktiko de konsultado de judoj devus dau\u0306ri, ec\u0302 se la judaj komputadoj estis en eraro."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Unua koncilio de Niceo (325 p.K.)"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Tiun konflikton inter tiuj kiu rekomendis sendependajn komputadojn, kaj tiuj kiuj deziris dau\u0306rigi la kutimon de fidado je la juda kalendaro, estis formale solvitaj fare de la Unua koncilio de Niceo en 325, kiuj apogis s\u0302ang\u0302i al sendependa komputado de la kristana komunumo por festi komune.\nTio efike postulis la rezignon de la malnova kutimo de konsultado de la juda komunumo en tiuj lokoj kie g\u0302i dau\u0306re estis uzita.\nEpiphanius of Salamis (Epiphanius de Salamis) skribis en la mez 4-a jarcento:"}, {"text_idx": "#000035", "text": "kunvenigis konsilion de 318 episkopoj ...\nen la grandurbo de Nicea ...\nIli pasis certajn ekleziajn kanonojn c\u0302e la konsilio cetere, kaj en la sama tempo dekretis en konsidero al la Pesah\u0302o kiu devas ekzisti unu unuanima harmonio dum la festado de la sankta de dio kaj pleje elstara tago.\nPor g\u0302i estis diverse observita fare de homoj [65]"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Ke la pli malnova kutimo (nomitaj \"protopaschito\" fare de historiistoj) ne tuj formortis, sed persistis por tempo, estas indikita per la ekzisto de kanonoj [66] kaj predikoj [67] kontrau\u0306 g\u0302i."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Dionysius Exiguus, kaj aliaj sekvantaj lin, asertis ke la 318 episkopoj kunvenitaj c\u0302e la Nicene Konsilio precizigis specialan metodon de determinado de la dato de Pasko;\nposta stipendio refutis tiun tradicion.\nEn iu kazo, en la jaroj sekvantaj la konsilion, la komputila sistemo kun kiu estis laborita fare de la eklezio de Aleksandrio estis normiga.\nNecesasis tempeto por la aleksandrinaj reguloj por esti adoptita c\u0302ie en kristana Eu\u0306ropo, aliflanke.\nLa 8-jara ciklo originale dungita estis anstatau\u0306igita per (au\u0306 antau\u0306 la tempo de) la disertaj\u0302o de Augustalis sur la mezurado de Pasko, post kiu Romo uzis sian 84-jaran lunsunkalendaran ciklon g\u0302is 457.\nG\u0302i tiam s\u0302ang\u0302is al adaptado de Victorius de la aleksandrinaj reguloj."}, {"text_idx": "#000038", "text": "C\u0302ar tiu viktoria ciklo deviis de la aleksandrina ciklo en la datoj de iuj el la Paska Plena Lunoj, kaj C\u0302ar g\u0302i provis observi la romian kutimon de aljardado de Pasko al la dimanc\u0302o en la semajno de la 16-a al la 22-a el la luna monato (prefere ol la 15-a al la 21-a kiel en Aleksandrio), per disponigado de alternativa \"la latina\" kaj \"grekaj\" datoj en kelkaj jaroj, fojaj diferencoj en la dato de Pasko kiel fiksite per aleksandrinaj reguloj dau\u0306ris.\nLa aleksandrinaj reguloj estis enkondukitaj en la Okcidento sekvanta la tablojn de Dionysius Exiguus en 525.\nDe tiu tempo, tial, c\u0302iuj diferencoj inter Aleksandrio kaj Romo kiel al la g\u0302usta dato por Pasko c\u0302esas, kiel ambau\u0306 preg\u0302ejoj utiligis identajn tablojn."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Fruaj kristanoj en Britio kaj Irlando ankau\u0306 uzis 84-jaran ciklon.\nDe la 5-a jarcento pluen tiun ciklon atribuas g\u0302ian ekvinokson al 25 marto kaj fiksa Pasko al la dimanc\u0302o falanta en la 14-a al la 20-a el la luna monato inkluzivema.\nTiu 84-jara ciklo estis anstatau\u0306igita per la aleksandrina metodo en la kurso de la 7-a kaj 8-a jarcentoj.\nPreg\u0302ejoj en okcidenta kontinenta Eu\u0306ropo uzis malfrue romian metodon g\u0302is la malfrua 8-a jarcento dum la regado de Karlo la Granda, kiam ili finfine adoptis la aleksandrinan metodon.\nEkde 1582, kiam la Romkatolika Eklezio adoptis la gregorian kalendaron dum la orienta ortodoksa kaj la plej multaj orientaj ortodoksaj preg\u0302ejoj retenis la julian kalendaron, la dato sur kiu Pli oriente estas famkonata denove malkonsentis."}, {"text_idx": "#000040", "text": "La greka insulo de Syros, kies populacio estas dividita preskau\u0306 egale inter katolikoj kaj ortodoksa, estas unu el la malmultaj lokoj kie la du eklezioj partumas oftan daton por Pasko, kie la katolikoj akceptas al la ortodoksa dato - praktiko helpi konsiderinde en konservado de bonaj rilatoj inter la du komunumoj."}, {"text_idx": "#000041", "text": "En la 20-a jarcento, kelkaj individuoj kaj institucioj prezentis fiksan daton por Pasko, la plej elstara propono estanta la dimanc\u0302o post la dua sabato en aprilo.\nMalgrau\u0306 havado de iu subteno, proponoj reformi la daton ne estis efektivigitaj.\nOrtodoksa kongreso de orientaj ortodoksaj episkopoj, kiuj inkludis reprezentantojn plejparte de la Patriarch of Constantinople (Patriarko de Konstantinopolo) kaj la Serba Patriarko, renkontis en Konstantinopolo en 1923, kie la episkopoj konsentis pri la Reviziita julia kalendaro."}, {"text_idx": "#000042", "text": "La praformo de tiu kalendaro determinintus Pli oriente utiligante precizajn astronomiajn kalkulojn bazitajn sur la meridiano de Jerusalemo.\nTamen, c\u0302iuj orientaj ortodoksaj landoj kiuj poste adoptis la Revised Julian-kalendaron adoptis nur tiun parton de la reviziita kalendaro kiu validis por festivaloj atakantaj fiksaj datoj en la julia kalendaro.\nLa reviziita pli orienta komputado kiu estis parto de la origina 1923 interkonsento neniam estis permanente efektivigita en iu ortodoksa diocezo."}, {"text_idx": "#000043", "text": "En Britio, la Paska Leg\u0302o 1928 fiksis leg\u0302aron por permesi al la dato de Pasko esti fiksa kiel la unua dimanc\u0302o post la dua sabato en aprilo (au\u0306, en aliaj vortoj, la dimanc\u0302o en la periodo de 9 g\u0302is 15 aprilo).\nTamen, la leg\u0302aro ne estis efektivigita, kvankam g\u0302i restas sur la leg\u0302aro kaj povus esti efektivigita kondic\u0302igita de aprobo fare de la diversaj kristanaj eklezioj."}, {"text_idx": "#000044", "text": "C\u0302e pinto en Alepo, Sirio, en 1997, la Monda Konsilio de Eklezioj (WCC) proponis reformon en la kalkulo de Pasko kiu anstatau\u0306igintus la nunajn diverg\u0302ajn praktikojn de kalkulado de Pasko kie moderna scienca scio enkalkulas faktajn astronomiajn kazojn de la printempa ekvinokso kaj plenluno bazita sur la meridiano de Jerusalemo, dum ankau\u0306 sekvante la Konsilio de Nicea pozicion de Pasko estanta la dimanc\u0302e post la plenluno.\nLa rekomenditaj Mondkonsilio de Eklezioj-s\u0302ang\u0302oj ignorintuntaj la kalendartemojn kaj eliminintus la diferencon en dato inter la orientaj kaj okcidentaj eklezioj.\nLa reformo estis proponita por efektivigo komencanta en 2001, sed g\u0302i ne estis finfine adoptita fare de iu membrokorpo."}, {"text_idx": "#000045", "text": "En januaro 2016, kristanaj preg\u0302ejoj denove pripensis la ideon de fiksa kaj unuigita dato de Pasko, vers\u0302ajne au\u0306 la dua au\u0306 tria dimanc\u0302on en aprilo."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Tablo de la datoj de Pasko"}, {"text_idx": "#000047", "text": "La WCC prezentis relativajn datenojn de la rilatoj:"}, {"text_idx": "#000050", "text": "Palmofesto, Paskoj\u0302au\u0306do kaj Sankta vendredo respektive festas la eniron de Jesuo en Jerusalemo, la Lasta Vespermang\u0302o kaj la Krucumo.\nPaskoj\u0302au\u0306do, Sankta vendredo, kaj Sankta Sabato foje estas referitaj kiel la Pasko Triduum ( la latina por \"Trio-Almanako\").\nMultaj preg\u0302ejoj komencas festi Paskon malfrue en la vespero de Sankta Sabato c\u0302e servo nomita la Paska Vigilo.\nEn kelkaj landoj, Pli oriente dau\u0306ras du tagoj, kun la dua nomite \" paskan lundon \"."}, {"text_idx": "#000051", "text": "La semajno komencig\u0302anta kun Paska dimanc\u0302o estas nomita Easter Week au\u0306 la Octave of Easter (Oktavo de Pasko), kaj c\u0302iu tago estas komencita kun \"Pasko\", ekz. paska lundo, Pasko-mardon, ktp. Easter Saturday estas tial la sabato post Paska dimanc\u0302o.\nLa tagon antau\u0306 Pasko estas konvene nomita Sankta Sabato.\nPasktajdon, au\u0306 Paschaltide, la sezono de Pasko, komencig\u0302as dum Paska dimanc\u0302o kaj dau\u0306ras g\u0302is la tago da Pentekosto, sep semajnojn poste."}, {"text_idx": "#000052", "text": "En Eastern Christianity, la spirita preparo por Pasko komencig\u0302as kun Great Lent, kiu komencig\u0302as sur Clean Monday kaj dau\u0306ras 40 kontinuajn tagojn (inkluzive de dimanc\u0302oj).\nLa lasta semajno de Great Lent (post la kvina dimanc\u0302o de Great Lent) estas nomita Palm Week, kaj finig\u0302as kun Lazarus Saturday.\nLa Vesperastroj kiu komencas Lazaro'n kiun sabato oficiale alportas al Great Lent al proksime, kvankam la rapide dau\u0306ras tra la sekva semajno.\nPost kiam Lazaro sabaton venas Palmofesto, Sankta semajno, kaj finfine Pasko mem, kaj la rapide estas rompitaj tuj post la Paska Dia liturgio."}, {"text_idx": "#000053", "text": "La Paska Vigilo komencig\u0302as kun la Noktomezo-Oficejo, kio estas la lasta servo de la Fastan Triodion kaj estas tempigita tiel ke g\u0302i finig\u0302as iomete antau\u0306 noktomezo sur Sanktsabato nokto.\nC\u0302e la bato de noktomezo la Paska festado mem komencig\u0302as, konsistante el Paskaj Matins, Paschal Hours, kaj Paschal Divine Liturgy.\nMeti la Paskan Dian Liturgion c\u0302e noktomezo garantias ke neniu Dia liturgio venos pli frue en la mateno, certigante g\u0302ian lokon kiel la elstara \"Festeno de Festenoj\" en la liturgia jaro."}, {"text_idx": "#000054", "text": "La liturgia sezono de Pasko g\u0302is la dimanc\u0302o de C\u0302iuj Sanktuloj (la dimanc\u0302o post Pentekosto) estas konata kiel la Pentekostarion (la \"kvindek tagoj\").\nLa semajno kiu komencig\u0302as dum Paska dimanc\u0302o estas nomita Bright Week, dum kiu ekzistas neniu fasto, ec\u0302 merkrede kaj vendrede.\nLa Postfesteno de Pasko dau\u0306ras 39 tagojn, kun it Posta propozicio (retirig\u0302o) en la tago antau\u0306e C\u0302ieliron.\nPentekoston dimanc\u0302o estas la kvindekan tagon de Pasko (nombrita inkluzive)."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Post tiu servo da lumo, kelkaj valoroj de la Malnova Testamento estas legitaj.\nTiuj rakontas la rakontojn pri kreado, la oferon de Isaak, la transiron de Rug\u0302a Maro, kaj la foretoldalvenon de Mesio.\nTiu parto de la servo kulminas kun la kantado de la Glorkrono kaj la Halelujo kaj la proklamo da la Evangelio de la resurekto.\nC\u0302e tiu tempo, la lumoj estas alportitaj supren kaj la preg\u0302ejaj sonoriloj estas sonoregitaj, lau\u0306 loka kutimo.\nPrediko povas esti donita post la evangelio."}, {"text_idx": "#000057", "text": "La fokuso tiam movig\u0302as de la katedro al la tiparo.\nAntikve, Pli oriente estis konsiderita la ideala tempo ke konvertitoj ricevas bapton, kaj tiu praktiko dau\u0306ras ene de Roman Catholicism kaj la Anglikana Komunio.\nC\u0302u ekzistas baptoj c\u0302e tiu punkto au\u0306 ne, estas tradicie por la parokanaro renovigi la j\u0302urojn da sia baptokredo.\nTiu ago ofte estas sigelita per la s\u0302utaj\u0302o de la parokanaro kun benita akvo de la tiparo.\nLa katolika sakramento da Confirmation ankau\u0306 estas festita c\u0302e la Vigilo."}, {"text_idx": "#000058", "text": "La Paska Vigilo finas kun la festado de la Komunio (konata en kelkaj tradicioj kiel Eu\u0306karistio).\nCertaj varioj en la Paska Vigilo ekzistas: Kelkaj preg\u0302ejoj legis la malnovtestamentajn lecionojn antau\u0306 la procesio de la Paska kandelo, kaj tiam legu la evangelion tuj post la Exsultet."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Kelkaj preg\u0302ejoj preferas dau\u0306rigi tiun vigilon tre frue dum la dimanc\u0302mateno anstatau\u0306e de la sabatnokto por reflekti la evangelion rakonton de la virinoj venantaj al la tombo c\u0302e tagig\u0302o en la unua semajnotago.\nTiuj servoj estas konataj kiel la Sunlevig\u0302servo kaj ofte okazas en subc\u0302iela konteksto kiel ekzemple la preg\u0302ejtombejo, tereno, au\u0306 proksima parko."}, {"text_idx": "#000060", "text": "La unua registrita \"Sunrise Service\" okazis en 1732 inter la Ununura Fratoj en la morava parokanaro c\u0302e Herrnhut, Saksio, en kio nun estas Germanio.\npost tute-nokta vigilo ili iris antau\u0306 tagig\u0302o al la urbtombejo, God's Akreo, sur la monteton super la urbo, por festi la Resurekton inter la tomboj de la mortinto.\nTiu servo estis ripetita la sekvan jaron fare de la tuta parokanaro kaj poste disvastig\u0302as kun la moravaj misiistoj c\u0302irkau\u0306 la mondo, inkluzive de Malnovo-Salem en Winston-Salem, Norda Karolino."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Kromaj festadoj estas kutime ofertitaj dum Paska dimanc\u0302o mem.\nTipe tiuj servoj sekvas la kutiman ordon da dimanc\u0302a servoj en parokanaro, sed ankau\u0306 tipe asimilas pli altagrade festajn elementojn.\nLa muziko de la servo, aparte, ofte elmontras tre festan tonon;\nla enkadrigo de latuno ekipas (trumpetoj, ktp.) por kompletigi la kutiman instrumentadon de parokanaro estas ofta.\nOfte la kultadspaco de parokanaro estas ornamita kun specialaj standardoj kaj floroj (kiel ekzemple Pasko-lilioj)."}, {"text_idx": "#000062", "text": "En c\u0302efe Roman Catholic Philippines, la mateno de Pasko (konata en la nacia lingvo kiel \"Pasko ng Muling Pagkabuhay\" au\u0306 la Pasch de la Resurekto) estas markita kun g\u0302oja festado, la unua estaj\u0302o la tagig\u0302o \"Salubong\", en kio grandaj statuoj de Jesuo kaj Maria estas alportitaj kune por renkonti, imagante la unuan reunuig\u0302on de Jesuo kaj lia patrino Maria post la Resurekto de Jesuo.\nTio estas sekvita fare de la g\u0302oja Easter Mass."}, {"text_idx": "#000063", "text": "En kulturo de Pollando, la Rezurekcja (Resurekta procesio) estas la g\u0302oja paskdimanc\u0302matena Maso c\u0302e tagig\u0302o kiam preg\u0302ejaj sonoriloj sonoregas eksteren kaj eksplodoj resonas por festi Kriston levig\u0302antan de la morta.\nAntau\u0306 ol la Meso komencig\u0302as c\u0302e tagig\u0302o, festan procesion kun la Felic\u0302ega Sakramento portita sub kanopeon c\u0302irkau\u0306as la eklezion.\nC\u0302ar preg\u0302ejaj sonoriloj sonoregas eksteren, tablosonoriloj estas forte skuitaj fare de mesknaboj, la aero estas plenigita kun incenso kaj la fidela salajraltigo iliajn voc\u0302ojn c\u0302ielen en triumfa interpreto de ag\u0302-ag\u0302aj pli orientaj himnoj.\nPost kiam la Felic\u0302ega Sakramento estas portita c\u0302irkau\u0306 la eklezio kaj Adoration estas kompleta, la Paska Meso komencig\u0302as.\nAlia pola pli orienta tradicio estas s\u0301wie\u0328conka, la beno de pli orientaj korboj de la parokestro dum Sankta Sabato.\nTiu kutimo estas famkonata ne nur en Pollando, sed ankau\u0306 en Usono de Polish-Americans."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Pli oriente estas la fundamenta kaj plej grava festivalo de la orienta kaj orienta Orthodox Churches:"}, {"text_idx": "#000066", "text": "Tio estas la Atendata kaj Festotago,"}, {"text_idx": "#000067", "text": "la reganto kaj sinjorino de tagoj,"}, {"text_idx": "#000068", "text": "Festeno de festenoj, Celebration de festadoj,"}, {"text_idx": "#000069", "text": "sur kiu ni lau\u0306das Kriston por c\u0302iu eterneco!"}, {"text_idx": "#000070", "text": "C\u0302iu alia religia festivalo en ilia kalendaro, inkluzive de Kristnasko, estas sekundara en graveco al la festado de la Resurekto de Jesua Kristo.\nTio estas reflektita en ric\u0302a Paska dogano en la kulturoj de landoj kiuj tradicie havis ortodoksan kristanan plimulton.\nOrientaj katolikoj havas similan emfazon en siaj kalendaroj, kaj multaj el ilia liturgia dogano estas tre similaj."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Tio estas ne diri ke Kristnasko kaj aliaj elementoj de la kristana eklezia kalendaro estas ignoritaj.\nAnstatau\u0306e, tiuj okazaj\u0302oj estas c\u0302iuj viditaj kiel necesaj\u0302oj sed prepara al, kaj prilumitaj per, la plena kulmino de la Resurekto, en kiu ke c\u0302iu kiu venis antau\u0306e atingas plenumadon kaj realig\u0302on.\nIli brilas nur en la lumo de la Resurekto.\nPli oriente estas la primara ago kiu plenumas la celon de la ministerio de Kristo sur la tero - por venki morton per mortado kaj purigi kaj altigi la homaron libervole supozante kaj venkante homan malfortikecon.\nTio estas trafe resumita per la Paska troparion, kantita plurfoje dum kvardek tagoj, tra la Posta propozicio de Pasko, kiu estas la tagon antau\u0306e C\u0302ieliro:"}, {"text_idx": "#000072", "text": "\u03ba\u03b1\u03b9\u0300 \u03c4\u03bf\u03b9\u0342\u03c2 \u03b5\u0313\u03bd \u03c4\u03bf\u03b9\u0342\u03c2 \u03bc\u03bd\u03b7\u0301\u03bc\u03b1\u03c3\u03b9"}, {"text_idx": "#000074", "text": "Kristo estas levig\u0302inta de la morta,"}, {"text_idx": "#000075", "text": "Stamfado malsupren morto per morto,"}, {"text_idx": "#000076", "text": "Kaj sur tiuj en la tomboj"}, {"text_idx": "#000077", "text": "Preparo por Pasko komencig\u0302as kun la sezono de Great Lent.\nAldone al fasto, almsgiving, kaj preg\u0302o, ortodoksaj kristanoj tranc\u0302is malsupren sur c\u0302iu distro kaj malgravaj sekularaj agadoj, iom post iom eliminante ilin g\u0302is Granda kaj Sankta vendredo, la plej severa tago de la jaro.\nDum la vespero da Granda kaj Sankta Sabato, la Noktomezo-Oficejo komencig\u0302as hore au\u0306 du antau\u0306 noktomezo (vidu paskan vigilon)."}, {"text_idx": "#000078", "text": "C\u0302e g\u0302ia kompletigo c\u0302iu lumo en la preg\u0302ejo estas estingig\u0302inta, kaj c\u0302iuj atendas en mallumo kaj silento la baton de noktomezo.\nTiam, nova flamo estas frapita en la altaro, au\u0306 la pastro s\u0302altas sian kandelon de la eterna lampo konservita brula tie, kaj li tiam s\u0302altas kandelojn tenitajn fare de diakonoj au\u0306 aliaj asistantoj, kiu tiam iru por s\u0302alti kandelojn tenitajn fare de la parokanaro (tiu praktiko havas sian originon en la ricevado de la Sankta Fajro c\u0302e la Baziliko de Sankta tombo en Jerusalemo).\nTiam la pastro kaj parokanaro iras en procesio c\u0302irkau\u0306 la templo, tenante klerajn kandelojn, c\u0302antadon:"}, {"text_idx": "#000080", "text": "Tiu procesio renaktas la vojag\u0302on de la Myrrhbearers al la Tombo de Jesuo \"tre frue en la mateno\".\nPost rondirado c\u0302irkau\u0306 la templo post kiam au\u0306 tri fojojn, la procesio haltas antau\u0306 la fermitaj pordoj.\nEn la greka praktiko la pastro legas selektadon de la Evangelio-Libro.\nTiam, en c\u0302iuj tradicioj, la pastro faras la signon da la kruco kun la incensujo antau\u0306 la fermitaj pordoj (kiuj reprezentas la hermetikan tombon)."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Li kaj homoj c\u0302antas la Paskan Troparion, kaj c\u0302iuj la sonoriloj kaj semantra estas tonigitaj.\nTiam c\u0302iuj reeniras la templon kaj paska fruprediko sekvita de la paska al la tiam dia liturgio. tuj komencig\u0302as\nLa Paska Moralprediki de St. John Chrysostom estas legita c\u0302e fruprediko."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Post la malakcepto de la liturgio, la pastro povas beni paskajn ovojn kaj korbojn alportitajn per la fidelulo enhavante tiujn mang\u0302aj\u0302ojn kiuj estis malpermesitaj dum la Granda Fasto.\nTuj post la Liturgio estas kutime ke la parokanaro por dividus mang\u0302on, esence aga\u0301pe\u0304 vespermang\u0302o (kvankam je 2:00 a.m. au\u0306 poste)."}, {"text_idx": "#000083", "text": "En Grekio la tradicia mang\u0302o estas mageiritsa, joviala stufaj\u0302o de hakita s\u0302afidhepato kaj sovag\u0302a grens spicita kun ovo-kaj-citronflava sau\u0306co.\nTradicie, paskaj ovoj, malmole kuiritaj ovoj tinkturfarbis klarrug\u0302aj por simboli la disvers\u0302itan Blood of Christ (Sango de Kristo) kaj la promeson de eterna vivo, estas fenditaj kune por festi la malfermon de la Tomb of Christ (Tombo de Kristo)."}, {"text_idx": "#000084", "text": "La venontan matenon, Paskan dimanc\u0302on mem, ekzistas neniu Dia liturgio, ekde la liturgio por tiu tago estis jam festita.\nAnstatau\u0306e, en la posttagmezo \" Aga\u0301pe\u0304\nEn tiu servo, g\u0302i farig\u0302is kutima dum la lasta malmultaj jarcentoj por la pastro kaj membroj de la parokanaro se temas pri legi parton de la Evangelio lau\u0306 Johano enen tiel multaj lingvoj kiam ili povas administri, por montri la universalecon de la Resurekto."}, {"text_idx": "#000085", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] Por la resto de la semajno, konata kiel \" Brila Semajno \", fastante (krom antau\u0306 ol Eu\u0306karistio estas obstina, kaj la kutima Paska saluto estas: \"Kristo estas levig\u0302inta!\n\", al kiu la respondo estas: \"Vere li SIC levig\u0302inta!\"\nTio ankau\u0306 povas esti farita enen multajn malsamajn lingvojn.\nLa servoj dum Bright Week estas preskau\u0306 identaj al tiuj dum Pasko mem, krom ke ili ne okazas c\u0302e noktomezo, sed en siaj normalaj tempoj dum la tago.\nLa subc\u0302iela procesio dum Bright Week okazas au\u0306 post paska fruprediko au\u0306 la paska dia liturgio."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Kune kun la festado de Kristnasko kaj Advento, multaj Lenten kaj pli orientaj tradicioj estis s\u0302ang\u0302itaj au\u0306 ec\u0302 prirezignitaj entute per diversaj branc\u0302oj de la Reformacio, kiam ili estis rigarditaj kiel paganaj \" au\u0306 kiel Papistaj \" (kaj tial makulitaj) fare de multaj el la Puritan movadoj de la reformado.\nTamen, kelkaj el la majoro Reformation Churches kaj movadoj ( luteraj, metodisto kaj anglikano ekzemple), elektis reteni grandan proporcion de la observoj de la establita Preg\u0302ejo-jaro kune kun multaj el g\u0302iaj rilataj tradicioj.\nEn Lutheran Churches, ekzemple, ne nur estis la tagoj de Sankta semajno observita, sed ankau\u0306 Kristnasko, Pasko kaj Pentekosto estis observita kun tritagaj festivaloj (la tago mem kaj la du sekvantaro)."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Aliaj protestantaj grupoj prenis malsaman sintenon, kun la plej multaj rebaptistoj, kvakeroj, kongregaciistoj kaj presbiterkristanaj puritanoj koncerne tiajn festivalojn kiel abomeno.\nLa Puritan malakcepto de pli orientaj tradicioj estis (kaj estas) bazita parte sur ilia interpreto de 2 korintanoj 6:14-16 kaj parte sur pli g\u0302enerala kredo ke, se religia praktiko au\u0306 festado ne estas fakte skribitaj en la kristana Biblio, tiam ke praktiko/festado devas esti pli posta evoluo kaj ne povas esti konsideritaj au\u0306tenta parto de kristana praktiko au\u0306 kredo - tiel en la plej bona kazo simple nenecesa, c\u0302e plej malbone fakte peka."}, {"text_idx": "#000088", "text": "Grupoj kiel ekzemple la Restored Church of God (Reestigis Preg\u0302ejon de Dio) malaprobas la festadon de Pasko, vidante g\u0302in kiel originante de pagana printempa festivalo transprenita fare de la \"romia\" Romkatolika Eklezio."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Membroj de la Religia Socio de Amikoj (kvakeroj), kiel parto de ilia historia atestaj\u0302o kontrau\u0306 tempoj kaj sezonoj, ne fari festi au\u0306 observi Paskon au\u0306 iujn ajn aliajn kristanajn feriojn, kredantajn anstatau\u0306e ke \"c\u0302iu tago estas la tago de la sinjoro\", [90] kaj ke alteco de unun tagon super aliaj indikas ke estas akcepteble farendaj\u0302o ne-kristanajn agojn en aliaj tagoj.\nDum la 17-a kaj 18-a jarcentoj, kvakeroj estis persekutitaj por tiu ne-observo de Festotagoj."}, {"text_idx": "#000092", "text": "(Fendeto 2:16-17, KAPTAS) pli orientaj festadoj c\u0302irkau\u0306 la mondo"}, {"text_idx": "#000093", "text": "En landoj kie kristanismo estas s\u0302tata religio, au\u0306 kie la lando havas grandan kristanan populacion, Pasko ofte estas festotago.\nTiel Pli oriente estas c\u0302iam dimanc\u0302o, multaj landoj en la mondo ankau\u0306 havas paskan lundon kiel festotago.\nKelkaj podetalbutikoj, butikcentroj, kaj restoracioj estas fermitaj dum Paska dimanc\u0302o.\nSankta vendredo, kiu okazas du tagojn antau\u0306 Paska dimanc\u0302o, ankau\u0306 estas festotago en multaj landoj, same kiel en 12 usonaj s\u0302tatoj.\nEc\u0302 en s\u0302tatoj kie Sankta vendredo ne estas ferio, multaj financejoj, borsmerkatoj, kaj publikaj lernejoj estas fermitaj.\nMalmultaj bankoj kiuj estas normale sinceraj regulaj dimanc\u0302oj estas fermitaj dum Pasko."}, {"text_idx": "#000094", "text": "En la nordiaj landoj Sankta vendredo, Paska dimanc\u0302o kaj paskan lundon estas festotagoj, [93] kaj Sankta vendredo kaj paskan lundon estas g\u0302eneralaj feritagoj.\nEn Danio, Islando kaj Norvegio ankau\u0306 Paskoj\u0302au\u0306do estas festotago.\nG\u0302i estas ferio por la plej multaj laboristoj krom kelkaj butikcentroj kiuj konservas malfermaj por duon-tago.\nMultaj entreprenoj dissendas siajn dungitojn preskau\u0306 semajne, anoncis pli orientan pau\u0306zon.\nLernejoj estas fermitaj inter Palmofesto kaj paska lundo.\nLau\u0306 balotenketo, (2014) 6 el 10 norvegoj vojag\u0302as dum Pasko, ofte al kampardometo;\n3 el 10 diris ke ilia tipa Pasko inkludita skii."}, {"text_idx": "#000095", "text": "En Nederlando kaj Paska dimanc\u0302o kaj paskan lundon estas naciaj tagoj.\nKiel unua kaj dua Kristnaskotago, ili estas ambau\u0306 pripensis dimanc\u0302ojn, kiu rezultigas unikaj\u0302o kaj duan Paskan dimanc\u0302on, post kiu la semajno dau\u0306ras al mardo.\nEc\u0302 se Sankta vendredo estas oficiala nacia tago, g\u0302i ne estas deviga tago for por komercaj firmaoj."}, {"text_idx": "#000096", "text": "En s\u0302tatkomunumaj nacioj Paskotago malofte estas festotago, kiel estas la kazo por festadoj kiun falon dimanc\u0302e.\nEn Britio kaj Sankta vendredo kaj paska lundo estas g\u0302eneralaj feritagoj.\nTamen, en Canada Pasko dimanc\u0302on estas festotago, kune kun paska lundo.\nEn la kanada regiono de Kebekio, au\u0306 Sankta vendredo au\u0306 paska lundo estas lau\u0306leg\u0302aj ferioj (kvankam la plej multaj firmaoj donas ambau\u0306).\nEn kelkaj landoj Sankta vendredo estas festotago ankau\u0306."}, {"text_idx": "#000097", "text": "En Au\u0306stralio, pro g\u0302ia loko en la suda hemisfero, Pli oriente okazas en au\u0306tuno.\nTial, au\u0306stralia Pasko estas rilata al rikolttempo, prefere ol kun la alveno da printempo kiel en la norda hemisfero.\nLa religia aspekto de Pasko restas la sama.\nSankta vendredo kaj paska lundo estas festotagoj trans c\u0302iuj s\u0302tatoj kaj teritorioj.\n\"Pli orienta sabato\" (la sabato antau\u0306 Paska dimanc\u0302o) estas festotago en c\u0302iu s\u0302tato krom Tasmanio kaj Okcidenta Au\u0306stralio, dum Paska dimanc\u0302o mem estas festotago nur en Novsudkimrio.\nEaster Tuesday estas plie kondic\u0302a festotago en Tasmanio, variante inter premio, kaj ankau\u0306 estis festotago en Viktorio g\u0302is 1994."}, {"text_idx": "#000098", "text": "En Usono, c\u0302ar pli orientaj faloj dimanc\u0302e, kiu jam estas ne-laboraktiva tago por federaciaj kaj s\u0302tatdungitoj, g\u0302i ne estis nomumitaj kiel federacia au\u0306 s\u0302tatferio.\nPli orientaj paradoj estas okazigitaj en multaj amerikaj grandurboj, implikante festajn migrantajn procesiojn, [101] kie la Novjorka parado estas la plej konata."}, {"text_idx": "#000099", "text": "Paskaj ovoj estas speciale ornamitaj ovoj donitaj por festi la Paskon-festivalon.\nLa kutimo de la paska ovo originis de la frua kristana komunumo de Mezopotamio, kiu makulis ovojn rug\u0302aj en memoro pri la sango de Kristo, s\u0302edo c\u0302e lia krucumo.\nKiel tia, por kristanoj, la paska ovo estas simbolo de la senhoma tombo.\nLa plej malnova tradicio devas uzi tinkturfarbitajn kokidovojn, sed moderna kutimo devas anstatau\u0306igi ovojn faritajn de c\u0302okolado, au\u0306 plastajn ovojn plenigitajn kun bombono kiel ekzemple j\u0302eleo-faboj."}, {"text_idx": "#000100", "text": "La paskleporo estas populara legenda antropomorfa pli orienta donac-donanta karaktero analoga al Patro Kristnasko en la usona kulturo.\nMultaj amerikanoj sekvas la tradicion de kolorigaj malmole kuiritaj ovoj kaj donantaj korbojn da bombono.\nPaska lunde, la Prezidanto de Usono tenas c\u0302iujaran paskaovan rondaj\u0302on sur la Blankdomo gazono por junaj infanoj.\nC\u0302ar la kuniklo estas plago en Au\u0306stralio, la Paska Makroto estas havebla kiel alternativo.\nPaskaj ovoj estas vaste populara simbolo da nova vivo en Pollando kaj la popoltradicioj de aliaj slavaj landoj.\nBatik-simila dekorlaborprocezo konata kiel pisanka produktas malsimplajn, genie-kolorajn ovojn."}, {"text_idx": "#000101", "text": "La famkonataj House of Faberge\u0301 (Domo de Faberge\u0301) laborrenkontig\u0302oj kreis eskvizitajn juvelizitajn ovojn por la rusa Imperiestra kortego."}, {"text_idx": "#000102", "text": "Vivo da Jesuo en la Nova Testamento\nGreek words (wiktionary): \u03a0\u03b1\u0301\u03c3\u03c7\u03b1 (Easter) vs \u03c0\u03b1\u0301\u03c3\u03c7\u03b1 (Passover) vs \u03c0\u03b1\u0301\u03c3\u03c7\u03c9 (to suffer)."}, {"text_idx": "#000103", "text": "^ Traditional names for the feast in English are \" Easter Day \" , as in the Book of Common Prayer , \" Easter Sunday \" , used by James Ussher ( The Whole Works of the Most Rev. James Ussher , Volume 4 ) and Samuel Pepys ( The Diary of Samuel Pepys , Volume 2 ) and plain \" Pasko \" , as in books printed in 1575 , 1584 , 1586\n^ In the Eastern Orthodox Church , the Greek word Pascha is used for the celebration;\nin English, the analogous word is Pasch.\n[ \u02c8\u00e6\u02d0\u0251stre , \u02c8e\u02d0ostre ] ^\n^ Eu\u0306sebio reports that Dionysius, Bishop of Aleksandrio, proposed an 8-year Pasko cycle, and quotes a letter from Anatolius, Bishop of Laodicea, that refers to a 19-year cycle.\nAn 8-year cycle eksfamulo found inscribed on a statue unearthed in Romo in the 17-a jarcento, and since dated to the 3-a jarcento."}, {"text_idx": "#000107", "text": "Eterna Pasko kaj Passover Calculator julia kaj gregoria Pasko por iu jaro kaj plie alia info\nAlmanako - La Christian Year julia au\u0306 gregoria Pasko kaj rilataj festivaloj por iu jaro\nEaster Dating Method por kalkulilo\nOrthodox Paschal Calculator julia Pasko kaj rilataj festivaloj en gregoria kalendaro 1583-4099\nPri la greka pli orienta kaj greka Easter Calculator ortodoksa Paska kalkulilo kun teknika diskuto kaj plena fontkodo en javaskript"}, {"text_idx": "#000108", "text": "Sanktavendreda preg\u0302o por la judoj"}, {"text_idx": "#000109", "text": "Ovdekorlaboro en la slava kulturo\nTradiciaj pli orientaj ludoj kaj dogano"}, {"text_idx": "#000111", "text": "Festo de la Sankta Triuno"}, {"text_idx": "#000119", "text": "Kalkulo de la dato de Pasko"}, {"text_idx": "#000121", "text": "G\u0302enerala romia Kalendaro de 1960"}, {"text_idx": "#000123", "text": "G\u0302enerala romia Kalendaro de 1954"}, {"text_idx": "#000126", "text": "Courir de Mardi Gras (religious)"}, {"text_idx": "#000128", "text": "La tago de aprilaj s\u0302ercoj\nDays of Remembrance of the Victims of the Holocaust (Tagoj da Memoro de la Viktimoj de la holokau\u0306sto) (semajno)"}, {"text_idx": "#000137", "text": "(federaciaj) = federaciajn feriojn, (s\u0302tato) = s\u0302tatferioj, (religiaj) = religiaj ferioj, (semajno) = tutsemajnaj ferioj, (monato) = tutmonataj ferioj, (36) = Au\u0306daca indikas ke gravaj ferioj ofte festis en Ameriko, kiu ofte reprezentas la plej gravajn festadojn de la monato."}, {"text_idx": "#000138", "text": "La tago de Novjara tago"}, {"text_idx": "#000140", "text": "Asira Preg\u0302ejo de la Oriento (\"Nestorian\")"}, {"text_idx": "#000141", "text": "Pasko estas kristana festo por soleni la resurekton de Jesuo Kristo el la mortinto."}, {"text_idx": "#000142", "text": "Pasko estas ankau\u0306 iafoje uzata por la nomo de la juda festo Pesah\u0302o - vidu c\u0302e pentekosto. Fakte, la kristana Pasko devenas de la hebrea festo (kvankam kun malsama signifo) kaj ec\u0302 la vorto Pasko, en Esperanto kaj en multaj aliaj lingvoj, devenas de la hebrea vorto pesah\u0302 (pasa' aramee)."}, {"text_idx": "#000143", "text": "Pesah\u0302o komencas la vesperon de la 14-a tago de Nisano, unu el monatoj de la hebrea kalendaro. C\u0302ar Nisano komencas per novluno en marto, la 14-a tago estas plenluno. Do la kristanoj festas Paskon la unuan dimanc\u0302on post la unua printempa plenluno. Tiu elekto estis oficiale sankciita dum la unua koncilio de Niceo (325)."}, {"text_idx": "#000144", "text": "Antikve, parto de la kristanoj festis Paskon en la sama tago de la komenco de Pesah\u0302o (ne c\u0302iam dimanc\u0302e), sed tiu kutimo malaperis dum la 4-a jarcento (kelkajn jardekojn post la unua koncilio de Niceo)."}, {"text_idx": "#000145", "text": "Hodiau\u0306, c\u0302iuj kristanoj festas Paskon dimanc\u0302e. Tamen, pro disputoj pri la julia kaj gregoria kalendaroj, la dato estas ofte malsama por orientaj kristanoj (ekz. ortodoksismo) kaj por okcidentaj eklezioj; tamen, en kelke da jaroj (ekzemple 2011, 2014, 2017) la du datoj egalas."}, {"text_idx": "#000146", "text": "C\u0302e la okcidentaj eklezioj, la plej frua dato por Pasko estas la 22a de marto kaj la plej malfrua la 25a de aprilo; c\u0302e la ortodoksaj eklezioj Pasko povas okazi ec\u0302 en majo."}, {"text_idx": "#000147", "text": "La kalkulado de Pasko instigis la inventon de la kristana erao kaj la gregoria kalendaro."}, {"text_idx": "#000148", "text": "La katolika eklezio tradicie festas la Paskon dum la nokto inter la sabato kaj la dimanc\u0302o - kvankam la Paska Dimanc\u0302o estas ankau\u0306 granda festo."}, {"text_idx": "#000149", "text": "La nokta meso komencas per la rito de la fajrbeno. C\u0302iuj lumoj en la preg\u0302ejo estas estingataj kaj - kutime ekster la preg\u0302ejo - la pastro benas grandan fajron. El la fajro oni ekflamigas paskan kandelegon kaj el la kandelego oni ekflamigas la kandelojn de la fideluloj, kiuj reeniras la malluman preg\u0302ejon procesie. Tuj poste oni kantas au\u0306 legas la kanton Exsultet (G\u0302oju)."}, {"text_idx": "#000150", "text": "La meso enhavas plurajn legaj\u0302ojn el la Biblio. Prefere, oni celebras baptojn dum la paska nokto, sed, se ne estas baptoj, minimume oni renovigas la baptajn promesojn. La nokta meso de Pasko estas la unua okazo post la Sankta J\u0302au\u0306do por la konsekro de la hostio."}, {"text_idx": "#000151", "text": "Ankau\u0306 multaj el la protestantaj eklezioj celebras similan diservon dum la nokto antau\u0306 la Paska dimanc\u0302o. Tiu diservo ofte komencas per la fajrrito kaj la kanto Exsultet kaj ec\u0302 pli ofte enhavas plurajn legaj\u0302oin el la Biblio; la detaloj tamen estas malsamaj."}, {"text_idx": "#000152", "text": "En la plimulto de la ortodoksaj eklezioj aparta diservo estas celebrata antau\u0306 la fajrrito. Dum la \"sankta fajro\" estas kunpartigata inter la fideluloj, en la malluma preg\u0302ejo, oni kantas la Troparion."}, {"text_idx": "#000153", "text": "En multaj lokoj okazas tradiciaj procesioj."}, {"text_idx": "#000154", "text": "La tradicio de mang\u0302i s\u0302afidon dum la paska tagmang\u0302o devenas de la hebrea tradicio. Por la kristanoj g\u0302i estas nur nedeviga tradicio."}, {"text_idx": "#000155", "text": "Donaci ovojn estas tre antikva tradicio. Ekzemple, g\u0302i estas atestata c\u0302e la antikvaj Persoj kaj Egiptoj. En Afriko trovig\u0302is strutaj dekoraciitaj ovoj faritaj antau\u0306 60mil jaroj [1]."}, {"text_idx": "#000156", "text": "La kristanoj (eble ekde la unuaj jarcentoj, eble ekde la Mezepoko) vidis la ovon kiel simbolon de Jesuo revivig\u0302onta en la tombo, c\u0302ar la ovo aspektas senviva s\u0302tono sed enhavas vivantan kokidon, kaj komencis donaci g\u0302in paske."}, {"text_idx": "#000157", "text": "Sendube dum la Mezepoko komencis la tradicio dekoracii ovojn. La ric\u0302uloj dekoraciis ilin per oro au\u0306 arg\u0302ento; la malric\u0302uloj simple boligante ilin kune kun herboj au\u0306 floroj. Baldau\u0306 ekis ec\u0302 tute artefaritaj, grandvaloraj ovoj."}, {"text_idx": "#000158", "text": "En la orienta Eu\u0306ropo aperis (dum la 16-a jarcento?) la tradicio de kolorigi la ovojn per rug\u0302a farbo, celanta la sangon de Kristo. Ovoj kolorigitaj per pluraj farboj estas kutimaj en multaj landoj."}, {"text_idx": "#000159", "text": "Nuntempe, la plej kutimaj ovoj ne plu estas kokaj, sed c\u0302okoladaj, kaj kutime enhavas \"surprizon\"."}, {"text_idx": "#000161", "text": "- Por au\u0304di la papojn Johano Pau\u0304lon la 2-an, Benedikton la 16-an, Franciskon bondeziri al la mondo okaze de la paskaj kaj kristnaskaj festoj : "}]