[{"text_idx": "#000003", "text": "Arto kaj kulturoBona novaj\u0302oCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFres\u0302a Novaj\u0302oHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndig\u0302enojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj j\u0302urnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraj\u0302oParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifug\u0302intojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuig\u0302itaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojag\u0302o"}, {"text_idx": "#000004", "text": "KOVIM-19 trafas ankau\u0306 indig\u0302enajn migrantinojn el Venezuelo"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Infano trovig\u0302as kun sia familio en unu el la tri provizoraj ripozaj tendaroj de UNICEF en Rumichaca, Ekvadoro, flanke de la kolombia landlimo. Foto: UNICEF Ekvadoro / Flickr. Sub permesilo CC."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Multe oni parolis pri la venezuela migrada krizo kaj la pliig\u0302o de venezuelaj mars\u0302antoj, sed male, oni scias malmulte pri la situacio de indig\u0302enaj migrantinoj \u2013 plej multaj el la etnoj guah\u0302iroj (wayu\u0301u), guaraoj (warao), yukpa kaj pemo\u0301n."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La tiel nomata \u201ckompleksa homa krizo\u201d en Venezuelo forpelis pli ol 4,7 milionojn da venezuelanoj ekde 2015. C\u0302i tiu devigita migrado estis taksita de la Alta Komisaro de la Unuig\u0302intaj Nacioj pri Rifug\u0302intoj (UNHCR) kiel la plej granda elmigrado en la fres\u0302a historio de la regiono."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Kvazau\u0306 tio ne sufic\u0302us, post la pandemio de KOVIM-19, la landlimoj de Venezuelo kun Brazilo kaj Kolombio estas fermitaj ekde la mezo de marto, kio malbonigas la situacion de indig\u0302enaj migrantinoj. Ne plu eblas uzi landlimajn krucig\u0302ojn \u2013 kiel tiu en Cu\u0301cuta en Kolombio \u2013 por serc\u0302i medikamentojn, mang\u0302aj\u0302ojn kaj aliajn bazajn produktojn c\u0302e la alia flanko de la landlimo. La uzo de migrovojoj au\u0306 kontrau\u0306leg\u0302aj pasejoj pliig\u0302is, kaj kun ili ankau\u0306 la dang\u0302eroj alfrontataj."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Kvankam indig\u0302enaj virinoj konsistigas malgrandan procenton de tiuj milionoj da migrantoj, la Internacia Organizo por Migrado (IOM) avertas, ke ili estas unu el la plej vundeblaj grupoj, konsiderante la samtempan statuson de indig\u0302enoj, migrantoj kaj inoj."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Lau\u0306 la kolombia Ministerio pri Sano, sur la kolombia-venezuela landlimo, du indig\u0302enoj de la etno yukpa estas diagnozitaj je KOVIM-19. Lau\u0306 la raporto de la loka j\u0302urnalo LaFm, en la norda parto de la departamento Santander, c\u0302irkau\u0306 174 lokanoj \u2013 inkluzive de indig\u0302enaj gravedulinoj kaj infanoj \u2013 estis izolitaj kadre de preventado."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Kvankam kolombiaj au\u0306toritatoj deklaris, ke ili aktive serc\u0302as pacientojn kun simptomoj por malebligi la disvastig\u0302on de la viruso, ili avertas pri la malfacilaj\u0302oj kiujn ili spertas. Unu el tiuj problemoj estas la homoj de la yukpa popolo, kiuj restas senhejmaj en proksimume 15 kolombiaj urboj c\u0302ar ili estas duon-nomadoj. Tio malfaciligas la efektivigon de la kvaranteno."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Indig\u0302enaj migrantinoj estis devigitaj forlasi siajn praajn teritoriojn en Venezuelo pro malsato, malsano, perforto kaj minacoj rilataj al la ekspluatado de iliaj habitato kaj naturaj resursoj, lau\u0306 enketado de UNHCR [es] kaj la venezuela Agadprogramo pri Homaj Rajtoj (Provea)."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Eligio Tejerina, indig\u0302ena gvidanto de la etno guarao (warao), nun log\u0302anta en Boa Vista, diris al UNHCR:"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Decidimos venir a Brasil porque nuestros hijos estaban muriendo de hambre. Ellos lloraban por el hambre. Solo comi\u0301an una vez al di\u0301a, por la noche. U\u0301nicamente una pequen\u0303a porcio\u0301n."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ni decidis veni al Brazilo c\u0302ar niaj gefiloj estis mortantaj. Ili ploris pro malsato. Ili mang\u0302is nur unu fojon tage, en la nokto. Nur etan porcion."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Lau\u0306 la Komitato pri Homaj Rajtoj de Guajira [es], la amasa migrado de indig\u0302enoj kau\u0306zis la dismembrig\u0302on de iliaj familioj kaj komunumoj, kio kreas sentojn de malpleneco kaj soleco [es] malfacile trakteblajn, konsiderante la karakterizan kolektivisman organizadon de iliaj socioj."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Se enfrentan a desafi\u0301os de pe\u0301rdida de identidad, incluyendo su idioma, y un drama\u0301tico deterioro de sus estructuras organizacionales."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Ili alfrontas defiojn pri perdo de identeco, inkluzive de perdo de sia lingvo kaj drama detruo de siaj organizaj strukturoj."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Lau\u0306 UNHCR aliaj obstakloj alfrontataj de la enmigrintinoj estas lingvaj limigoj \u2013 multaj el ili parolas nur siajn regionajn lingvojn kaj dependas de dulingvaj indig\u0302enaj viroj por komunikig\u0302i \u2013 kaj ankau\u0306 manko de identigaj dokumentoj, kio malebligas ilian aliron al publikaj instancoj de kiuj ili povus profiti."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Lau\u0306 la Federacio Homama Frateco Internacia [es], dum sia vojag\u0302o migrantoj suferas limigojn, s\u0302telojn kaj misuzojn fare de au\u0306toritatoj kaj armitaj grupoj. Ili alvenas timigitaj, lacaj, malsataj kaj helpobezonaj, c\u0302efe en landlimaj urboj de Kolombio kaj Brazilo. Post la alveno, ili raportas pri kiel en Venezuelo ili devis alfronti la perdon de siaj gefiloj pro manko de aliro al sanservoj, bazaj mang\u0302aj\u0302oj kaj higienaj\u0302oj, lau\u0306 raporto de la OIM."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Dekoj da ili estas akompanataj de siaj infanetoj kaj kelkaj estas gravedaj, kio pliigas ilian vundeblon. Human Rights Watch [eo] raportis, ke dum sia vojag\u0302o ili mars\u0302is averag\u0302e po 16 horojn dum proksimume 13 tagoj."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Vespere, infanoj kaj patrinoj el migrantaj familioj kunvenas en provizora ripoza tendaro de UNICEF en Rumichaca, c\u0302e la ekvadora flanko de la kolombia landlimo. Foto: UNICEF Ekvadoro / Flickr. Sub permesilo CC."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Post la alveno al iliaj cellokoj, la riskoj, kvankam malpli grandaj, ne malaperas. OIM kaj Provea indikis zorgig\u0302on kaj malkomforton de iuj au\u0306toritatoj kaj de la loka log\u0302antaro koncerne la c\u0302eeston de la venezuelaj indig\u0302enoj, sentoj kiuj kau\u0306zis eksplodojn de ksenofobio kaj perforto."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Ambau\u0306 organizaj\u0302oj avertas ankau\u0306, ke indig\u0302enaj migrantinoj povus esti viktimoj de senhejmeco, labora perforto, kaj eventuala resendo al Venezuelo malkonforme al leg\u0302aj postuloj. Krome ili riskas esti submetitaj al prostituado kaj infana misuzo, pro tio ke ili apartenas al etna kaj lingva minoritato, kaj pro la proksimeco de iliaj s\u0302irmejoj al retoj de homaj kontrabandistoj [eo]."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Al tio aldonig\u0302as malfacilaj\u0302oj ekzistintaj jam antau\u0306 la migrada krizo. Historie, en gastigantaj landoj, la rilatoj al iliaj indig\u0302enaj popoloj [eo] estis kompleksaj, precipe pro dau\u0306raj stereotipoj originantaj en sistemaj asimilaj politikoj, lau\u0306 la OIM."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Pro c\u0302iuj c\u0302i kialoj, la Konsilio pri Homaj Rajtoj de UN rekomendas, ke la au\u0306toritatoj punu ksenofobion kaj rasismon kontrau\u0306 la migrantoj, dum IOM proponas precipe prizorgi migrantinojn indig\u0302enajn pro iliaj etna, lingva kaj seksa minoritataj statusoj."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Indig\u0302enaj popoloj g\u0302uas fundamentajn rajtojn kiel rajton je vivo libera de diskriminacio kaj perforto, rajton vojag\u0302i libre kaj rajton je helpo."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Ili ankau\u0306 g\u0302uas specialajn rajtojn [es] ligitajn al sia du-nacia indig\u0302ena identeco venezuela kaj kolombia, ekzemple rajtojn je egala traktado, ne-asimilismo, terpecoj kaj au\u0306tonomio."}, {"text_idx": "#000030", "text": "En 2018, indig\u0302enaj migrantinoj diris al UNHCR ke ilia nova situacio en Brazilo kaj Kolombio, malgrau\u0306 la malfacilaj\u0302oj, estas pli bona ol tiu kiun ili havis en Venezuelo, c\u0302ar ili sukcesas kontentigi siajn bazajn bezonojn danke al akordig\u0302o inter registaroj kaj organizaj\u0302oj. Nuntempe, tamen, pli ol 100 000 indig\u0302enaj familioj en Kolombio alfrontas novajn riskojn, fronte al la pandemio de KOVIM-19."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Meksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Germinda Casupa\u0301, c\u0302ikita indig\u0302eno fronte al fajro kaj masklismo"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Speciala danko al niaj multaj subtenantoj"}]