[{"text_idx": "#000001", "text": "Pomego proksimig\u0302adas al papera reapero"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Komence de majo aperis g\u0302isdatigita reta versio de Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko, PMEG. Ni petis la au\u0306toron, Bertilon Wennergren, rakonti, kial li okupig\u0302as pri tia senfina projekto jam de 27 jaroj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Bertilo Wennergren ekverkis la unuan version de sia gramatika manlibro jam en 1991. En 2005 la verko aperis kiel papera libro, eldonita de Esperanto-Ligo por Norda Ameriko (nun Esperanto-USA)."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La papera libro bazig\u0302is sur versio 14.0 de PMEG, au\u0306 Pomego, kiel oni kutime nomas g\u0302in. La presita libro jam delonge elc\u0302erpig\u0302is, kaj dum la jaroj Bertilo Wennergren iom post iom korektadis, kompletigis kaj g\u0302isdatigis la verkon."}, {"text_idx": "#000005", "text": "En 2013 aperis la reta versio 15.0, kiu lau\u0306 la origina plano devis esti la bazo de la dua papera eldono. Tamen Bertilo Wennergren volis ankorau\u0306 s\u0302lifi la verkon antau\u0306 tio. En majo 2016 estis konigita la versio 15.0.1, kaj nun aperis versio 15.0.2."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Libera Folio: Vi ekokupig\u0302is pri Pomego en 1991. Kiel vi ekhavis la ideon? Kion vi volis atingi per via verko?"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Nu jes, kaj tion vi ja atingis. C\u0302u vi tamen havis iun plian penson, pri la eventuala utilo de via verko?"}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u2013 Ial c\u0302iam mi s\u0302ategis provi klarigi komplikitajn aferojn en kiom eble facila maniero. Tial tute nature, tuj kiam mi mem estis ellerninta la lingvon, mi komencis verki lernolibrojn kaj gramatikojn, unue por Svedoj en la Sveda, kaj poste ankau\u0306 en Esperanto. S\u0302ajnas, ke mi simple estas tia homo. Mi ne povas lasi tiajn taskojn."}, {"text_idx": "#000014", "text": "\u2013 S\u0302ang\u0302ig\u0302is multo, sed temas plejparte pri amasoj da etaj plibonigoj en multegaj lokoj tra la tuta libro. Apenau\u0306 iu ajn el tiuj s\u0302ang\u0302oj estas sensacia au\u0306 mondskua per si mem."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Krom kelkaj teknikaj s\u0302ang\u0302oj, kio efektive s\u0302ang\u0302ig\u0302is? C\u0302u vi efektive s\u0302ang\u0302is vian vidpunkton pri iuj gramatikeroj, au\u0306 c\u0302u vi nur plibonigis viajn priskribojn, por ke Pomego pli precize klarigu tion, kion vi jam de la komenco volis diri?"}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u2013 Mi s\u0302ang\u0302etis mian opinion pri la difina valoro de posedaj pronomoj. Antau\u0306e en PMEG mi pli-malpli asertis, ke esprimo kiel \u201cmia libro\u201d nepre egalas al \u201cla libro de mi\u201d \u2013 kun \u201cla\u201d. Sed Sergio Pokrovskij konvinkis min, ke la afero estas multe pli nuancita. Mi reverkis la koncernajn klarigojn lau\u0306e."}, {"text_idx": "#000017", "text": "\u2013 Plej laste mi konstatis, ke la klarigoj pri \u201csi\u201d en kompleksaj frazoj ne vere tute pravas c\u0302iudetale, kaj mi poluris tiun parton por esti pli trafa. Fakte mi c\u0302iam sciis, ke tiuj klarigoj estas mankohavaj. Bedau\u0306rinde \u201csi\u201d estas tre kompleksa afero, pri kiu definitivaj reguloj por c\u0302iaj okazoj apenau\u0306 ekzistas. Simile statas pri \u201cla\u201d. Mi tre s\u0302atus plibonigi ankau\u0306 la klarigojn pri \u201cla\u201d, sed tio estas tasko preskau\u0306 superhoma."}, {"text_idx": "#000018", "text": "\u2013 Ne malofte okazas, ke mi relegas parton de PMEG, kiun mi mem apenau\u0306 tus\u0302is, ec\u0302 ne legis, de pli ol 20 jaroj. Legante mi povas konstati, ke mi intertempe s\u0302ang\u0302is mian opinion pri ia detalo, au\u0306 almenau\u0306 ekhavis iom pli nuancitan vidpunkton. Okazas, ke mi devas demandi al mi mem, kial do damne mi skribis tian kretenaj\u0302on! Ec\u0302 iafoje mi trovas alineojn, kiujn mi mem apenau\u0306 plu povas kompreni. Ili estas enigmoj al mi mem. La elturnig\u0302o povas esti plena forigo de alineo au\u0306 sekcieto, kiu nun impresas min kiel nure konfuzan au\u0306 superfluan. Mi g\u0302ojas c\u0302iufoje, c\u0302ar la pag\u0302onombro de PMEG g\u0302enerale kreskas pro la multaj aldonoj. Tial iafojaj okazoj de forigado de teksto estas des pli bonvenaj."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Kiajn reagojn vi ricevas de uzantoj de Pomego? C\u0302u tiuj reagoj igis vin repensi iujn erojn? C\u0302u iuj el la nunaj s\u0302ang\u0302oj estis kau\u0306zitaj de tiaj vidpunktoj?"}, {"text_idx": "#000021", "text": "En 1991 apenau\u0306 ekzistis la reto, do c\u0302efe nur presitaj tekstoj havis grandan publikon en Esperantujo. Kiel kaj kial lau\u0306 vi s\u0302ang\u0302ig\u0302is la g\u0302enerala lingva nivelo de publike legeblaj tekstoj en Esperanto de tiam? Kie oni tiam lau\u0306 vi trovis la lingve plej fidinde bonkvalitajn tekstojn, kaj kie nun?"}, {"text_idx": "#000022", "text": "\u2013 Pro la apero de la reto multege pli da homoj entute ion ajn skribas, en c\u0302iu lingvo, ne nur en Esperanto. Kaj multege pli da homoj skribas ion publike legeblan. Kredeble la nuna epoko estas la plej skribema iam ajn en la historio de la homaro. Dum publikajn tekstojn antau\u0306e verkis preskau\u0306 nur elito kun profunda eduko kaj granda lerteco lingva, nun skribas c\u0302iaj ajn homoj \u2013 amase. Tio neeviteble montrig\u0302as en la kvalito de la tekstoj. Ili ne estas same poluritaj, nek same normkonformaj kiel antau\u0306e."}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u2013 Eble ne temas c\u0302iam pri erarado, sed pri evoluo de la skriba lingvo. Do, ne nur en tekstoj Esperantaj, sed ankau\u0306 en tekstoj Anglaj, Svedaj, Germanaj, C\u0302inaj, Arabaj... oni nun povas vidi esprimojn, kiuj estas nenormaj, nebonstilaj, mallertaj au\u0306 ec\u0302 rekte eraraj (lau\u0306 la g\u0302isnunaj normoj por skriba lingvo). C\u0302u tio estas zorgiga malbonaj\u0302o? Mi pensas, ke ne, c\u0302ar plej gravas, ke pli da homoj povas esprimi sin publike, ke pli da voc\u0302oj estas au\u0306skulteblaj en la tutmonda diskuto. Iom da lingvaj eraroj estas prezo, kiun ni senhezite povas pagi por tio."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Kial spite la evoluon de la reto lau\u0306 vi plu estas bezonata nova papera eldono de Pomego? Au\u0306 c\u0302u g\u0302i estas bezonata? Se jes, kiam g\u0302i aperos?"}, {"text_idx": "#000025", "text": "\u2013 Tio estas tre bona demando, kiu c\u0302iam okupas min. Mi pensas, ke ankorau\u0306 sufic\u0302e multaj homoj volas legi PMEG-on surpapere. Tion montras la multaj raportoj pri homoj, kiuj meminiciate surpaperigis la tutan tekston por propra uzo. Tial mi ja planas eldoni au\u0306 eldonigi PMEG-on almenau\u0306 unu plian fojon en papera formo, kredeble lau\u0306 la sistemo de lau\u0306menda presado, en kiu oni presas ekzemplerojn, nur kiam iu mendas. Tiel ne povos resti granda stoko da nevenditaj libroj, kaj mi krome povos g\u0302isdatigi la tekston konstante."}]