[{"text_idx": "#000002", "text": "Archivo de la categori\u0301a: en Esperanto"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mi jam verkis plurfoje c\u0302i tie pri TED, kaj g\u0302enerale pozitive. Se vi ne legis au\u0306 ne memoras, temas pri formo de konferencoj, organizitaj en Usono, kiuj traktas tre diversajn temojn, kutime en la avangardo de la scio kaj la evoluado de la socio, sub la slogano \u00abideoj meritantaj diskonigon\u00bb. Kvankam la originala formato estas esprimata c\u0302iam en la angla, la organizantoj faris konsiderindan penadon por promocii la tradukadon de enhavo, kaj mi mem kunlaboris en la tradukado de kelkaj el ili al Esperanto. Ili kreis markon tiel potencan, ke oni ec\u0302 povis g\u0302in disetendi per la t.n. TEDx-eventoj, prizorgataj de eksteraj organizataj lau\u0306 la sama modelo, kaj pri kiuj mi ankau\u0306 parolis en c\u0302i tiu blogo, pro la partopreno de David de Ugarte en TEDxMadrid per prelego tute elparolita en la internacia lingvo."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Nu, mi tamen neniam estis pelita de tia enorma entuziasmo, kiun oni ofte konstatas c\u0302irkau\u0306 tiuj konferencoj. Mi ec\u0302 trovis teh\u0302nologiajn guruojn proponantajn la enkondukon de tiaj prelegoj sisteme kaj devige en la tuta eduka sistemo. Mi konsideris g\u0302in interesa ilo, sed iom tro inklinita al la nefirmigitaj novaj\u0302oj kaj al la simpligado lau\u0306 modelo de, ni diru, kalifornia socio."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Sed post au\u0306skultado de serio da tiaj TED-prelegoj pri edukado, mi alvenis al iom pli preciza karakterizado de tiuj konferencoj: TED estas la kontrau\u0306-scienco, au\u0306 eble pli ekzakte, la antau\u0306-scienco."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ne temas pri pseu\u0306doscienco, t.e. la procedo akiri falsajn rezultojn per supozeble sciencaj metodoj. Ne, c\u0302i tie la konkludoj povas fakte esti validaj, sed la maniero de prezento kaj komunikado iras kontrau\u0306 tio, kion niaj plejag\u0302uloj lernis por fari el scienco la plej potenca ilo por konakiro."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Specife, antau\u0306 la plifortig\u0302o de la scienca metodo, scio estas transdonita tra la prestig\u0302o de sag\u0302uloj, kiuj per potencaj retorikaj argumentoj kapablis montri la veron sendiskute. Ne ekzistis tiam kontroleblaj referencoj, ne okazis au\u0306 restis senutila la ripetado de la sperto au\u0306 la eksperimento (se tio entute ekzistis). Scienco tamen lau\u0306grade farig\u0302is pli kolektiva, perdis gravecon la opinio de la guruo, kaj ig\u0302is pli kaj pli necesa la preciza priskribo de la eksperimento, ebligante tiel la kontroladon kaj ripetadon."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mi kompreneble konscias kiom malproksime tro ofte trovig\u0302as la efektiva praktiko disde tiu simpla kaj idilia priskribo kiun mi proponis. Kvankam mia okupo estas nuntempe for de la esplorado, mi scias ke ne malofte ekzistas trompoj kaj memtrompoj en la eksperimentado au\u0306 la interpretado de rezultoj, kaj kiom pezas tradicio kaj konformemo. Lastatempe mi legis multajn diskutojn pri aktualaj problemoj de scienco, precipe tiuj ligitaj al la malemo al kontrolado au\u0306 la neraportado de negativaj rezultoj, al kiuj la lasta c\u0302efpag\u0302o de The Economist montras bonan rigardon, kaj pri kiuj oni proponis diversajn eblajn solvojn (1, 2). Sed almenau\u0306 la bazajn principojn de la scienca metodo oni rigardas plu kiel idealojn."}, {"text_idx": "#000009", "text": "En kontrasto, c\u0302e TED, la emfazo trovig\u0302as en tiaj procedoj el kiuj la scienco devus savi nin. La potenco kaj karismo de la preleganto, iliaj retoriko kaj prezento, estas g\u0302uste tio, kio kreas memorindan TED-prelegon. Ne eblas replikado. Ne eblas kontrolo. Ne mirigas ke la eksplikoj estas ofte troigitaj, kun saltoj en la konkludoj, ju pli spektaklecaj des pli bone."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Nu, por iom konkretigi, mi volas iom rapide komenti la plej frapan el tiuj prelegoj kiuj, kiel mi diris komence, vekis mian atenton kaj spronis min redakti tiun c\u0302i tekston. Kaj la fajrero venis el asertoj pri lernado de lingvoj kiuj certe farig\u0302os nekredeblaj al iu ajn esperantisto, ec\u0302 se ili ne tiel evidentas por la anglalingvanoj kutime au\u0306skultantaj la programon."}, {"text_idx": "#000011", "text": "En tiu serio pri edukado la plej granda pezo centrig\u0302is en prelego de hindidevena teh\u0302nologo nomata Sugata Mitra, kiu prezentas siajn ideojn pri spontana lernado, danke al kiuj li gajnis la premion kreitan de TED kaj dotitan per 1 miliono da usonaj dolaroj, por novigaj projektoj. Vi povas spekti liajn ideojn en video j\u0302us esperantigita."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Sugata Mitra prezentas eksperimenton Hole in the Wall, kiu ig\u0302is tre fama en la reto, per kiu li lasis komputilojn je la atingo de infanoj en hindiaj antau\u0306urboj, sen ajna klarigo, por ke ili povu ilin manipuli sen esti instruataj. Nu, lau\u0306 lia aserto, la infanoj ne nur lernis utiligi la komputilojn, sed ec\u0302 sukcesis lerni la anglan por farig\u0302i kapablaj ilin programi."}, {"text_idx": "#000013", "text": "En tiu momento, au\u0306skultante la guruon, c\u0302e mi sonis c\u0302iuj alarmoj, kvankam s\u0302ajnas ke c\u0302e la au\u0306skultantaro tio ne okazis. Lerni la anglan solaj?. Post nur malmultaj monatoj? C\u0302u li s\u0302ercas? Ne nur tio, li poste komentis ke infanoj en alia klaso instruis al si mem la anglan por memlerni la sekretojn de la DNA-replikado. Nu, mi ne estas fakulo pri la temo, sed, kiel diris David Hume kaj popularigis Carl Sagan: \u00abEksterordinaraj asertoj postulas eksterordinaran evidentecon.\u00bb Kaj mi poste trovis ke mi ne estas sola: iuj spertuloj kritikis la eksperimentojn kaj teoriojn de Mitra, kaj kvankam mi ne povas decidi kiu pravas, formato kiel TED ne permesas tiajn interagojn por serc\u0302i veron lau\u0306 pli scienca metodo. En TED la au\u0306skultantoj estas ofte portataj de la retoriko, kaj la kritika sento kvazau\u0306 malaperas."}, {"text_idx": "#000014", "text": "C\u0302i tiu kazo devus sufic\u0302i por ilustri la problemojn de TED, sed permesu alian ekzemplon de la sama interparolado, ligitan ankau\u0306 al mia intereso pri la nacioj kaj lingvoj: verkisto defendas la kapablojn de la infano por lerni jam en la panja ventro. S\u0302i ec\u0302 asertas ke jam de tiam oni transdonas iujn el la trajtoj kiuj konsistigas la nacian lingvon. Mi bedau\u0306ras, sed, ec\u0302 ne estante sperto, tio s\u0302ajnas al mi tute troigita. Ne nur c\u0302ar mi estas sennaciisma kaj ne kredas je la nacioj. Mi suspektas ke en la eksperimentoj povas ludi memtrompado, trajto tute normala en la homa karaktero, sed kiun la scienca metodo klopodas eviti per strikta kontrolado (kaj permesu ke tion mi montru g\u0302uste... per TED-prelego). Tion mi diras c\u0302ar mi mem trompig\u0302is dum la prelego: en unu el la ekzemploj kiujn oni au\u0306das en la diskuto, dum kiu oni montras ke la infanoj ploras malsame depende de la lingvo de la patrino, mi trovis ke ja s\u0302ajnis ke la franca infano \u00abploris en la franca\u00bb... g\u0302is kiam mi rimarkis ke mi miskomprenis, kaj fakte temis pri la germanuleto. Nu, tio ja estas anekdoto, sed g\u0302i montras la facilecon por iluziig\u0302o kaj la neceson pri kontroloj, kiujn oni eble ja konsideris en la originala esploro, sed kiuj en TED-prezento malaperas sub tunoj de emocia retoriko."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Oni povus argumenti ke tiuj kritikoj estas same aplikeblaj al ajna kazo en scienca komunikado. Mi koncedas: mi skribis en alia okazo, ke la termino populara scienco estas certasence oksimoro, simile al ekologia konsumado au\u0306 al militara justico, kaj same necesa. Mi ne postulas ke dokumenta filmo plenigu la ekranon per piedpag\u0302aj notoj. Sed la problemo estas ke la TED-formato pus\u0302as la personecon super la enhavo. Kiel klare montrig\u0302as per la intervjuo de la granda fizikisto Murray Gell-Mann parolante pri lingvoj (kaj tiun ekzemplon mi elektas parte pro memkritiko, c\u0302ar mi kunlaboris en la Esperanto-traduko... kaj c\u0302ar tiu priskribo aplikas ankau\u0306 al mi mem)"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mi dau\u0306re au\u0306skultos TED-prelegojn. Oni ja prezentas foje interesajn ideojn, sed ne provu konvinki min ke ili estas io pli ol interesa spektaklo, al kiu devas esti aplikata tre alta dozo de skeptikismo. G\u0302i ne estas scienco, ec\u0302 kiam oni pritraktas sciencajn temojn. Tiu ja estas \u00abideo meritanta disvastigon\u00bb."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Dum pasinta semajno disvolvig\u0302is en Madrido la kongreso de Sennacieca Asocio Tutmonda. Mi tre kontentas ke oni elektis tiun c\u0302i urbon, unuafoje en la historio de SAT, kaj nur bedau\u0306ras ke eble anonco pri alta varmo detenis iujn veni al g\u0302i, kaj do la c\u0302eesto estis multe malpli granda ol meritis la loko, la programo kaj la organizado. Nur iom pli ol cento da samideanoj alig\u0302is, kio trovig\u0302as klare sub la nombro adekvata por tia ric\u0302a programo."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mi mem ne povis partopreni tiom kiom mi estus s\u0302atinta. Iom koincidaj familiaj cirkonstancoj malhelpis partoprenon en pluraj programeroj. Tamen, la kulturan parton mi grandparte gustumis, kaj ec\u0302 iom rolis en g\u0302i. Mi do c\u0302eestis plurajn prelegojn (tradiciajn kaj pec\u0302akuc\u0302ajn), partoprenis la koncerton de JoMo (estas mirinde kiel unu homo kapablas disvolvi kaj elsendi tian energion), g\u0302uis duan version de la spektaklo \u00abVivu la teatro!\u00bb (post simila okazigo en la Hispana Kongreso de Almagro) au\u0306 spektis filmojn (la mallongan \u00abMondcivitanoj\u00bb, nun spekteblan ankau\u0306 en la reto, au\u0306 la SATan \u00abEsperanto\u00bb)."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Multajn el ili oni filmis, kaj do, kiel tre bone atentigis kaj porpledis nia amiko Liven Dek en laborsesio dum la kongreso, ili ne perdig\u0302os en la fadanta memoro de la partoprenantoj. Mi esperas iom post iom informi pri la sinsekva apero de la filmetoj, kiujn Miguel jam pretigadas."}, {"text_idx": "#000020", "text": "La unuajn ekrigardu jam en la SATeH-ejo. Ekzemple la prezento fare de Gary Mickle de la reeldono de Du klasikaj\u0302oj pri Sennaciismo, tre interesaj por renkonti alian vidpunkton pri esperantismo, ne tiom menciata en la g\u0302enerala fluo de la debatoj en nia movado."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Sed la plej permanentan frukton de la Kongreso povus konsistigi la eldono de revolucia literatura antologio. Revolucia en senco strikta, c\u0302ar g\u0302in formas verkoj el la engag\u0302ita, progresema, plejofte ja politikrevolucia poezio c\u0302efe el hispania deveno. G\u0302in eldonis la asocio SAT-en-Hispanio, kaj la baza kompilinto kaj tradukinto (oni ja povus diri la au\u0306toro) estas la iberskola poeto Miguel Ferna\u0301ndez."}, {"text_idx": "#000022", "text": "La libro enhavas pecojn de Federico Garci\u0301a Lorca, Rafael Alberti kaj aliaj verkistoj de la t.n. Generacio de 1927, kaj ankau\u0306 postaj poetoj kiel Miguel Herna\u0301ndez, Leo\u0301n Felipe au\u0306 Gabriel Celaya, el unu el kies versoj estas elprenata la titolo \u00abPoezio: armilo s\u0302argita per futuro\u00bb. Miguel mem deklamis partojn de la libro, en sia kutima verva kaj emociiga stilo, kaj tiun vi certe povos gustumi baldau\u0306 videe. Dume, oni povas antau\u0306frandi ilin profitante la antau\u0306anoncon kiun li faris dum la pasinta hispana kongreso en Zaragozo."}, {"text_idx": "#000023", "text": "La verko ja estas impona, kun pluraj centoj da poemoj, kaj klarigaj notoj kaj enkonduko. Mi ne scias c\u0302u la distribuado estos facila, sed mi rekomendas ke vi g\u0302in serc\u0302u kaj gustumu."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Kiu komprenas la okcidentan politikon en Sirio?"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Dum tiuj c\u0302i lastaj tagoj c\u0302efpag\u0302is terura novaj\u0302o el la civila milito en Sirio, kie militulo fortiras kaj mordas la koron de malamiko. Kio surprizis iujn en Eu\u0306ropo estas ke la au\u0306toro de tiu krimo estis unu el la bonuloj. Nome, komandanto de unu el la grupoj apogataj de la okcidentaj potencoj. C\u0302u ekzistas iu, kiu tion komprenas?"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Eble oni povus diri, ke c\u0302i tiu estas sovag\u0302a, nekontrolita unuopulo, ne reprezentanto de la opozicio. Povas esti, sed ec\u0302 se oni forgesas tiun c\u0302i epizodon, s\u0302ajnas al mi ke la tuta koncerna politiko de Usono kaj Okcidenta Eu\u0306ropo, kun la kompliceco de Israelo, aspektas sensencaj\u0302o. S\u0302ajnas, ke ni lernis nenion de la fiaskoj kaj eraroj de la invado de Irako: la etna purigado, la apero de simile au\u0306toritatemaj povoj, la kresko de religiaj maltoleremoj, la ekonomia katastrofo, la socia diserig\u0302o. La samo okazas en Sirio, kun la apogo de tiuj kiuj devus scii pli bone. La unuan fojon oni povus argumenti pri nescio, nun ne plu."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Ke la solaj kiu profitos el la situacio estos la fundamentistoj, tio estas apenau\u0306 debatinda. Kaj ne diru al ni, ke temas pri apogo al demokratio: c\u0302i tiu argumento estas nedefendebla, kiam la ribeluloj estas armitaj de la c\u0302egolfaj monarkioj, kaj speciale de la registaro de Arabio, la plej subprema reg\u0302imo el la mondo (kaj kiun mi tute rifuzas nomi Saud-Arabion, same kiel mi konsiderus absurde ke Hispanio estus konata kiel Burbona Iberio)."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Mi ne volas lekcii homojn, kiuj certe konas pli bone la tutan areon, sed almenau\u0306 mi povas diri ke neniu devus esti surprizita. Je la komenco de la konflikto mi mem komentis en tiu c\u0302i blogo pri la graveco de etnismo, kaj antau\u0306anoncis la dang\u0302erojn de la tiam komencig\u0302inta konflikto, bazig\u0302inte sur la sperto de similaj situacioj. La duon-monarkia reg\u0302imo de Asad tre certe estas subprema, sed g\u0302i ne povas esti simple neglektata, sendepende de la komplekseco de siria socio."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Mi ankau\u0306 ne kurag\u0302as proponi solvojn, pro la sama kialo, kvankam mi suspektas ke la iniciatoj de la c\u0302ina kaj rusa registaroj estas en c\u0302i tiu kazo multe pli realismaj ol tiuj el la eu\u0306ropanoj, kiuj s\u0302ajne estas gvidataj de la inercio agi simple kiel apogi de la politiko de Usono, dum tiu c\u0302i simple deziras aserti sian gvidan statuson. En la fino mi suspektas ke c\u0302io c\u0302i estas nur grandega s\u0302akludo, kie c\u0302efrolas kalkuloj rilate Iranon, petrolon kaj aliajn similajn aspektojn, dum la siria popolo estas ludata kiel nura marioneto."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Iam ni okcidentaj civitanoj devus reagi, kaj klare demandi al niaj gvidantoj: c\u0302u ne estas alia vojo?"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Antau\u0306 kelkaj monatoj mi jam prelege invitis esperantistojn veni al Hispanio por g\u0302ui la renkontig\u0302ojn okazantajn dum tiu c\u0302i jaro 2013. Baldau\u0306 komencig\u0302os la plej tradicie ligita al Hispana Esperanto-Federacio, la Hispana Kongreso, kaj do mi invitis denove, c\u0302ifoje pli formale, en ties pag\u0302o."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Permesu do ke mi ree insistu tie c\u0302i: venu al Zaragozo dum tiu c\u0302i semajnfino: vi certe g\u0302uos bonan etoson kaj interesan esperantan kulturon. Vi ankorau\u0306 havas tempon!"}, {"text_idx": "#000034", "text": "C\u0302u esperantista Papo? Ne, malgrau\u0306 Wikipedia"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Ni trovig\u0302as nun en unu el la plej ekscitaj periodoj por homoj kiuj s\u0302atas misterojn, konspirojn, perfidojn, povoludojn, sen neceso legi romanojn... Komencig\u0302as la konklavo."}, {"text_idx": "#000036", "text": "J\u0302urnaloj komencas plenig\u0302i per artikoloj sekvantaj la lastajn vetojn, la partiojn, la insidojn. Kompreneble, plejofte temas pri konjektoj, ne multe fidindaj, sed sufic\u0302e distraj, des pli ke oni imagas ke grupo de 115 maljunaj frau\u0306lic\u0302oj ne havas multaj okupitaj\u0302ojn ol diss\u0302iri unu al alia la hau\u0306ton."}, {"text_idx": "#000037", "text": "En la lasta konklavo, kreig\u0302is esperoj ke eble esperantista kardinalo povus farig\u0302i Papo. Ec\u0302 du aperis en iuj prognozoj: Miloslav Vlk, c\u0302efepiskopo de Prago, kaj Dionigi Tettamanzi, c\u0302efepiskopo de Milano. Nun la unua estas jam pli ol 80-jara, kaj do perdis c\u0302iujn eblecojn ec\u0302 voc\u0302doni, dum la dua ankorau\u0306 ne atingis tiun ag\u0302on, sed trovig\u0302as tiel proksima ke li estis movita al alia posteno kaj perdis c\u0302iujn s\u0302ancojn."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Sed antau\u0306 kelkaj tagoj aperis en hispanlingva komunikilo surpriza novaj\u0302o: unu el la kandidatoj priparolataj scipovas dek unu lingvojn, inter kiuj Esperanton! Malcolm Ranjith, c\u0302efepiskopo de Kolombo (Srilanko) ja estas menciata en diversaj artikoloj (1, 2, 3, 4), ec\u0302 se plejmultaj koncedas ke la s\u0302ancoj por azia papo estas ankorau\u0306 malaltaj."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Sed c\u0302u li vere estas esperantisto? Estas dubinde ke g\u0302is nun ni nenion sciis pri tio, des pli venante el lando kun ne forta esperanta movado. Do, mi serc\u0302is la informojn, kaj, jes ja, tiu aserto ja havas fonton: g\u0302i aperas en Vikipedio! Nu, por esti preciza, en la hispana Vikipedio, c\u0302ar en neniu alia versio oni mencias tiun esperantistecon. Kaj evidentig\u0302as ke tiu informo estis enmetita de anonimulo, kiu nur modifis tiun parton de la artikolo."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Kia bedau\u0306ro! Ni ne povas fidi ec\u0302 Vikipedion. Kaj ni devos plu kontentig\u0302i je apenau\u0306 du frazoj jen en Pasko jen en Kristnasko el malproksima balkono. Kaj rug\u0302o, ne verdo, plu restos la koloro de kardinaloj."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Eblas jam legi rete la version en Esperanto de la j\u0302use diskonigita Eu\u0306ropa Kontrau\u0306fas\u0302isma Manifesto. Temas pri iniciato lanc\u0302ita je eu\u0306ropunia nivelo, sub la elano de la koalicio Syriza, devenanta el lando, Grekio, kie novnazia movado, Ora Tagig\u0302o, sukcesis enradikig\u0302i en la politika panoramo, kaj minace antau\u0306eniras. La Manifesto, kaj la Movado kiun oni organizas c\u0302irkau\u0306 g\u0302i, estis g\u0302is nun pli diskonigita en Hispanio, kie g\u0302i prezentig\u0302is publike antau\u0306 kelkaj tagoj, en centra madrida kulturcentro (la sama kie ni plurfoje legis pecojn de Donkih\u0302oto en Esperanto), kaj kun la apogo de kelkaj sufic\u0302e konataj intelektuloj kaj politikaj aktivuloj."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Mi taksas la iniciaton treege grava. Kiel mi jam plurfoje komentis en tiu c\u0302i blogo (ekzemple tie c\u0302i, sed c\u0302efe en la hispanaj blogeroj), antau\u0306videbla konsekvenco de la nuntempa eu\u0306ropa ekonomia krizo estos la rifug\u0302o en la grupon, la kresko de naciismo kaj rasismo, kaj la morala mizero. En batalo de c\u0302iuj kontrau\u0306 c\u0302iuj, la grupo donas forton, ec\u0302 se longperspektive la rezulto estos katastrofo por la tuta socio. Necesas do pretigi ilojn por haltigi tiujn tendencojn kaj direkti la koleron de la subpremitoj kontrau\u0306 la verajn kulpulojn, kiuj certe ne estas tiuj kiujn novnazioj akuzas. Ke tion oni provas fari eu\u0306ropskale des pli dankindas kaj aprobindas, c\u0302ar nur je kontinenta nivelo la agado montros adekvatan forton."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Mi nur havas unu kritikon al la iniciato, almenau\u0306 al la maniero kiel oni prezentis g\u0302in en Hispanio: la movado devas esti vere popola, kaj gvidata de la subprematoj mem. Lanc\u0302i g\u0302in sub la publika bildo de grupo de intelektuloj montrig\u0302os miaopinie grava strategia eraro. Fakte, la granda altiro de la novfas\u0302ismo direktig\u0302as g\u0302uste al la plej malalta tavolo de la laboristoj kaj aliaj popolanoj, al kiuj oni promesas protekton en la grupo. En pluraj landoj, estas tiuj subprematoj, kiuj nutras la rangojn de la ekstremdekstraj partioj, en subita s\u0302ang\u0302o de politika sinteno, eble c\u0302ar ili pensas ke la iamaj progresemaj partioj, sindikatoj kaj movadoj tro fokusig\u0302is en flankajn alternativajn postulojn, kaj forlasis la lukton por soci-ekonomia justeco. Ili do ne sentos sin speciale reprezentitaj de kontrau\u0306fas\u0302isma movado, se ili interpretas ke temas pri afero de intelektuloj kaj mezklasanoj."}, {"text_idx": "#000044", "text": "C\u0302iukaze, tiu kritiko direktig\u0302as nur al la maniero en kiu oni prezentis la movadon en unu aparta lando. Restas tempo por ke la organizota movado alprenu alian bildon, kaj la lastaj provoj en diversaj landoj s\u0302ang\u0302i la politikan panoramon prezentas multajn s\u0302ancojn por renovigi la politikan panoramon, kaj specife la kontrau\u0306fas\u0302isman lukton. Mi ne konas la planojn por diskonigi la iniciaton en aliaj urboj, sed mi pensis ke Esperanto ja povas ludi rolon en tiu kunordigo, kaj specife en la havigo al g\u0302i de tiu popola desuba perspektivo. Jen kial mi proponis tiun tradukon, kiun la retzorgantoj rapide akceptis, kaj jen kial eblas nun ec\u0302 rekte alig\u0302i al la kampanjo rekte sub tiu esperanta versio. Nur mankas g\u0302in pli disvastigi. C\u0302ar se esperantistoj ne emas lukti kontrau\u0306 naziismon, kiu tion farus?"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Jam alig\u0302is al la IRo"}, {"text_idx": "#000046", "text": "Kiel mi komentis en alia momento, dum tiu c\u0302i jaro 2013 ni g\u0302uos plurajn eblecojn partopreni esperantajn renkontig\u0302ojn en Hispanio, kelkajn el ili kun speciala internacia fokuso."}, {"text_idx": "#000047", "text": "La unua tre rapide alproksimig\u0302as. Temas pri la Iberia Renkontig\u0302o, la renkonto de junuloj de la Iberia Duoninsulo, kiu c\u0302ijare okazos dum la semajnfino de la 15-a g\u0302is la 17-a de marto en Madrido. Pri tiu c\u0302iujara amuzaj\u0302o mi jam parolis antau\u0306 tri jaroj, la lastan fojon kiam g\u0302i okazis en la mezo de la duoninsulo, en la hispanlingva parto. G\u0302i estis tre amuza kaj mi esperas ke denove la etoso ripetig\u0302os ankau\u0306 nun."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Mi jam povas konfirmi mian c\u0302eeston. Nu, mi jam sciis tion de antau\u0306e, sed mi tro kutimas atendi g\u0302is pli lasta momento, kaj nur nun formale pagis la kotizeton. Do, ec\u0302 se mi ne tiom junas, mi esperas ke oni ne forpelos min :-)."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Pri tiu c\u0302i kaj aliaj el la plej gravaj renkontoj, mi havis la okazon inviti dum la pasinta oktobro. Baldau\u0306 venos okazo paroli ankau\u0306 pri la hispana kongreso (en Zaragozo komence de majo), kaj pri alia tre interesa: tiu de Sennacieca Asocio Tutmonda, kiu unuafoje en sia historio venos al Madrido. Notu jam la datojn, c\u0302ar ni certe havos okazon plurfoje esperantumi kun bela mediteranea vetero."}, {"text_idx": "#000050", "text": "\u00abPrintempo\u00bb estas la titolo de la nova disko de la pianisto Pablo Pela\u0301ez, kiu lanc\u0302ig\u0302as g\u0302uste dum tiuj c\u0302i tagoj. La titolo ne estas traduko: temas g\u0302uste pri esperantlingva vorto, kaj ankau\u0306 en Esperanto aperas la titoloj de la unuopaj pecoj. Vi povas g\u0302in vidi, kaj ac\u0302eti, tie c\u0302i."}, {"text_idx": "#000051", "text": "En la fizika disko la albumtitolo aperas nur en Esperanto, dum la pecoj havas versiojn paralelajn. Tie publikig\u0302as ankau\u0306 dulingve teksto pri Esperanto, kiu klarigas la kialojn por la uzo de tiu c\u0302i lingvo. En la retejo tiu aperas nur hispanlingve."}, {"text_idx": "#000052", "text": "La lingvaj\u0302o estas novepokeca, kaj mi tradukas la komencon:"}, {"text_idx": "#000053", "text": "En la komenco de la tria jarmilo, la Homaro devas proponi al si mem universalajn celojn ampleksantajn la tutan planedon; tiurilate mi proponas c\u0302i universaleman lingvon kiel metaforo ke ni estas parto de granda tutmonda komunumo bazita sur esenca konsento: nia natura biologia altruismo kaj la bezono por ni kiel individuoj esti parto de homaj grupoj..."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Ankau\u0306 la muziko apartenas al tiu g\u0302enro (kiom mi kapablas taksi, lau\u0306 miaj ne tre altaj muzikaj kapabloj). Oni povas au\u0306skulti specimenon en jena peco (se oni ne spektas al ens\u0302utitan videon, sekvu tiun c\u0302i ligilon)"}, {"text_idx": "#000055", "text": "Mi mem ne estas novepokema, kaj fakte ne tre s\u0302atas la ne maloftan asociig\u0302on de Esperanto kun tiaj religiecaj tendencoj. Kaj tion mi klarigas c\u0302ar, nu, mi mem zorgis pri la tradukado de la tekstoj. Sed la au\u0306toro estis afabla kaj la muziko estas sufic\u0302e agrabla kaj trankviliga. Do, kial ne?"}, {"text_idx": "#000056", "text": "Kaj se vi deziras g\u0302ui alian agrablan kaj trankviligan muzikon, c\u0302ifoje ja kantatan en Esperanto, jam disponeblas ankau\u0306 la unua disko de Kvaropo Sinkopo, \u201cBonvenon al la kongres\u2019\u201d, registrita dum la Hispana Kongreso de Almagro. Tiu c\u0302i ne estas novepokeca, sed g\u0302i ja montras alian novan epokon pro la maniero g\u0302in akiri, el fizika kaj ankau\u0306 mona vidpunkto: simple aliru la retejon kie oni povas g\u0302in au\u0306skulti au\u0306 els\u0302uti, senpage au\u0306 kontribuante volontan prezon."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Google dedic\u0302as hodiau\u0306 en Hispanio, kaj eble en aliaj landoj, sian c\u0302efpag\u0302on al la inventisto kaj ing\u0302eniero Leonardo Torres Quevedo. Kiel mi jam komentis en aliaj okazoj, temas pri tre grava sciencisto, kreinto de interalie la unua teleregilo au\u0306 la unua au\u0306tomata s\u0302akludisto, plus multaj aliaj inventoj kaj iniciatoj. Kaj li estis \u00abferoca esperantisto\u00bb, kiel nomis lin la francia diplomatio post liaj proponoj favore al Esperanto c\u0302e la Ligo de Nacioj komence de la 20-aj jaroj. Tion mi rakontis tre detale, bedau\u0306rinde nur hispane, en tiu c\u0302i artikolo."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Pri la graveco de tiuj doodle de Google ni jam havis sperton kiam ili dedic\u0302is g\u0302in al la naskig\u0302o de Zamenhof. Nun mi konfirmis tiun efikon. C\u0302ar tiu mia artikolo g\u0302uas tre bonan pozicion en la serc\u0302iloj kiam oni skribas la nomon de Torres-Quevedo, mi ricevas hodiau\u0306 30-oble pliajn vizitojn ol averag\u0302e. Kaj ne temas pri hazardaj alvenoj, c\u0302ar la vorto Esperanto aperas en la titolo kaj la priskribo, kaj multaj plu movig\u0302as al aliaj lokoj de la retejo. Bona ekzemplo pri la graveco atenti tiajn vojojn por informi pri nia lingvo."}, {"text_idx": "#000060", "text": "El Burgoso al la mondo"}, {"text_idx": "#000061", "text": "Kiel mi anoncis en pasinta blogero, la liberecanaj rondoj plu movig\u0302as rilate al Esperanto. Kaj tre eble, la iniciatoj povas forte kreski dum venontaj monatoj. Nome, la sekcio de la sindikato CGT en Burgoso organizis dum tiu c\u0302i pasinta semajno serion da konferencoj pri nia lingvo, kiu akompanis ekspozicion de nun vojag\u0302ontan al aliaj urboj de Hispanio."}, {"text_idx": "#000062", "text": "CGT, au\u0306 G\u0302enerala Konfederacio de la Laboro, estas minoritata hispania indikato, kiu devenas el la anarh\u0302iista tradicio. Fakte, g\u0302i formig\u0302is post splitig\u0302o disde la pli tradicia CNT, Nacia Konfederacia de la Laboro, baze c\u0302ar la CGT partoprenas la sindikatajn balotojn ene de la entreprenoj. Ambau\u0306 tre pozitive rilatas al Esperanto, kaj ne malofte publikigas artikolojn en siaj revuoj. CGT havas konstantan rubrikon en au\u0306 pri Esperanto en sia reta revuo \u00abRug\u0302a kaj Nigra\u00bb, g\u0302ia katalunia sekcio aprobis antau\u0306 du jaroj klaran rezolucion favore al nia lingvo, kaj antau\u0306 kelkaj tagoj g\u0302i pretigis ec\u0302 esperantan version de la video eksplikanta la kialojn por la g\u0302enerala striko kunvokita por venonta merkredo en Hispanio."}, {"text_idx": "#000063", "text": "La ekspozicio nun inau\u0306gurata enskribig\u0302as en serio pri la kulturoj de la libereco en la iberia anarh\u0302iismo. La unua tia ekspozicio estis pretigita antau\u0306 tri au\u0306 kvar jaroj, temis pri liberecanaj pedagogioj, kaj g\u0302uis bonan sukceson en tiu medio."}, {"text_idx": "#000064", "text": "La nuna pri Esperanto konsistas el dudek paneloj, homaltaj kaj plenaj je informoj, pri la lingvo mem, pri la historio, la anarh\u0302iisma kaj g\u0302enerale laborista tradicio, kaj pri la uzo de la lingvo fare de la povo kaj la potenculoj. G\u0302i kompreneble videbligas ideologian vidpunkton, sed entute g\u0302i estas sufic\u0302e interesa por la g\u0302enerala publiko, ne nepre anarh\u0302iisma. Ankau\u0306 la katalogo (el kiu oni povas vidi tie c\u0302i specimenon) estas ege bonkvalita."}, {"text_idx": "#000065", "text": "La tuton pretigis tre interesa kaj promesplena grupo de esperantemaj anoj de la sindikato en Burgoso (Burgos, la iama c\u0302efurbo de la malnova Kastilio, kulture alloga urbo, trairata de la Jakoba Vojo). Kelkaj el ili jam organizis atelieron por lerni nian lingvon, sed ilia nivelo estis g\u0302is nun modesta. Certe tiu c\u0302i iniciato tau\u0306gos por firmigi la grupon kaj la agadon en tiu urbo."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Kiel dirite, krom la ekspozicion, ili organizis serion de konferencoj dum la tuta semajno. G\u0302i g\u0302uis bonan partoprenon kaj intereson. Mi mem partoprenis la vendredan fermon per prelego pri la nuno kaj estonto de la lingvo. Mi provis malmunti diversajn mitojn pri Esperanto, kaj montri al la publiko ke temas pri tute vivanta lingvo kaj movado, ec\u0302 se por multaj tio ne evidentas."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Mi ankau\u0306 substrekis la pluralecon de la komunumo. Mi tion provas fari ofte, ne nur en tiu c\u0302i blogo, sed ankau\u0306 en personaj prezentadoj. Multaj homoj en Hispanio suferas la antau\u0306jug\u0302on ke Esperanto estas afero de anarh\u0302iistoj, au\u0306 g\u0302enerale de maldekstruloj, au\u0306 ili pensas pri homoj engag\u0302itaj al novaj sociaj movadoj. Tio povas altiri multajn, sed ankau\u0306 limigi la varbadon, kaj c\u0302efe oni riskas ke tiuj estontaj esperantistoj seniluziig\u0302u kiam ili trovas ke ne nepre la jamaj movadanoj kundividas iliajn proprajn vidpunktojn. Fakte, tio j\u0302us dramece okazis antau\u0306 kelkaj semajnoj, kiam la grupo atinginta tiun notindan sukceson en TED, pri kiu mi rakontis antau\u0306nelonge, post serio da miskomprenoj kun loka grupo, s\u0302ajne abrupte forlasis nian lingvon kaj ec\u0302 ekkreas sian propran. Tial, mi preferis tion substreki ankau\u0306 en mia prezentado antau\u0306 liberecanoj, eble ec\u0302 insiste, por ke neniu ricevu s\u0302okon c\u0302e konstato pri la reala Esperantujo."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Kiel dirite, la agado de la sindikato ne finig\u0302as tie c\u0302i. La ekspozicio baldau\u0306 ekvojag\u0302os. Eble en iuj lokoj oni povos ankau\u0306 komplementi per simila prelegado, je kiu mi esperas ke HEF kaj la ceteraj asocioj povos kontribui. Se al tio aldonig\u0302as la baldau\u0306a okazigo de la SAT-kongreso en Madrido, eble c\u0302io povas konspiri por ke la liberecanaj rondoj, ec\u0302 se nun pli minoritataj, reprenu la ligitecon al Esperanto, iam karakterizintan tiun movadon."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Al inicio de la web"}]