[{"text_idx": "#000001", "text": "La studo de la historio de merkatigo, kiel disciplino, estas senchava c\u0302ar g\u0302i helpas difini la bazliniojn sur kiuj s\u0302ang\u0302ig\u0302as povas esti rekonita kaj kompreni kiel la disciplino evoluas en respondo al tiuj s\u0302ang\u0302oj.\nLa praktiko de merkatigo estis konata por Jarmiloj, sed la esprimo \"merkatigo\" uzita por priskribi komercajn agadojn ac\u0302etantajn kaj vendantajn produktojn au\u0306 servoj venis en popularan uzon en la malfrua deknau\u0306a jarcento.\nLa studo de la historio de merkatigo kiel akademia kampo aperis en la frua dudeka jarcento."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Vendantoj emas distingi inter la historio de merkatigpraktiko kaj la historio de merkatigo pensis:"}, {"text_idx": "#000003", "text": "() la historio de merkatigpraktiko rilatas al enketo en la manieron kiel ke merkatigo estis praktikita;\nkaj kiel tiuj praktikoj evoluis dum tempo c\u0302ar ili respondas al variaj sociekonomikaj kondic\u0302oj\n(b) la historio de merkatigpenso rilatas al ekzameno de la maniero kiel ke merkatigo estis studita kaj instruita"}, {"text_idx": "#000004", "text": "() la historio de merkatigpraktiko rilatas al enketo en la manieron kiel ke merkatigo estis praktikita;\nkaj kiel tiuj praktikoj evoluis dum tempo c\u0302ar ili respondas al variaj sociekonomikaj kondic\u0302oj"}, {"text_idx": "#000005", "text": "(b) la historio de merkatigpenso rilatas al ekzameno de la maniero kiel ke merkatigo estis studita kaj instruita"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Kvankam la historio de merkatigo pensis kaj la historio de merkatigpraktiko estas apartaj kampoj de studo, ili intersekcas c\u0302e malsamaj krucvojoj.\nMerkatigterapiistoj okupig\u0302as pri novigaj praktikoj kiuj kaptas la atenton de merkatigakademiuloj kiuj kodigas kaj disvastigas tiajn praktikojn.\nEn la sama tempo, surmerkatigi akademiulojn ofte evoluigas novajn esplormetodojn au\u0306 teoriojn kiuj poste estas adoptitaj fare de terapiistoj.\nTiel evoluoj en merkatigteorio informas merkatigpraktikon kaj inverse.\nLa historio de merkatigo restos nekompleta se oni disasocias akademiularon de terapiistoj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La publikigo, en 1960, de la artikolo de Robert Keith, \"The Marketing Revolution (La Merkatigo-Revolucio)\", estis pionira laboro en la studo de la historio de merkatigpraktiko.\nKaj, en 1976, la publikigo de la libro de Robert Bartel, The History of Marketing Thought, (La Historio de Merkatigo-Penso,) markis turnopunkton en la kompreno de kiel merkatigteorio evoluinta c\u0302ar g\u0302i unue aperis kiel aparta disciplino c\u0302irkau\u0306 la turno de lasta jarcento."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Merkatigo en deksepa kaj dekoka jarcento Eu\u0306ropo\nMerkatigo en la deknau\u0306a kaj dudeka jarcentoj"}, {"text_idx": "#000012", "text": "4 La socia surmerkatiga koncepto"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Lau\u0306 etimologoj, la esprimo \"merkatigo\" unue aperis en vortaroj en la deksesa jarcento kie g\u0302i rilatis al la procezo de ac\u0302etado kaj vendado c\u0302e merkato.\nLa nuntempa difino de \"merkatigo\" kiel procezo de movado de varoj de produktanto al konsumanto kun emfazo de vendo kaj reklamado unue aperis en vortaroj en 1897.\nLa esprimo, merkatigo, estas derivaj\u0302o de la latinaj\u0302o, mercatus kun la signifo merkato au\u0306 komercisto.\nLa esprimon, \"merkato\" venas de la latina \"mercatus\" signifante (foirejo)."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Historiistoj de merkatigo emas fali en du apartajn branc\u0302ojn de merkatighistorio - la historio de merkatigpraktiko kaj la historio de merkatigtought. Tiuj branc\u0302oj ofte estas profunde dividitaj kaj havas tre malsamajn radikojn.\nLa historio de merkatigpraktiko estas bazita en administrado- kaj merkatigstudoj, dum la historio de merkatigo pensita estas bazita en ekonomia kaj kulturhistorio.\nTio signifas ke la du branc\u0302oj demandas tre malsamajn specojn de esplordemandoj kaj utiligas malsamajn esplorilojn kaj kadrojn."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Historiistoj de merkatigo entreprenis konsiderindan enketon en la aperon de merkatigo, ankorau\u0306 ekzistas malmulte da interkonsento pri kiam merkatigo unue komencig\u0302is.\nKelkaj esploristoj argumentas ke merkatigpraktikoj povas esti trovitaj en antikvo [12] [13] [14] dum aliaj indikas ke merkatigo, en it moderna formo, emerg\u0302is lige kun la ascendo de konsumantkulturo en deksepa kaj dekoka jarcento kiel Eu\u0306ropo [15] dum ankorau\u0306 aliaj esploristoj sugestas ke moderna merkatigo estis nur plene realigita en la jardekoj post la industria revolucio en Britio de kie g\u0302i poste atingis Eu\u0306ropon kaj Nordamerikon.\nHolandano kaj aliaj sugestis ke la malsamaj datoj por la apero de merkatigo povas esti klarigitaj per problemoj c\u0302irkau\u0306antaj lau\u0306 la manieron en kiu merkatigo estis difinita - c\u0302u referenco al \"moderna merkatigo\" kiel lau\u0306plana, programis repertuaron de profesia praktiko inkluzive de agadoj kiel ekzemple segmentigo, produktodiferencigo, poziciigado kaj merkatigokomunikadoj kontrau\u0306 \"merkatigo\" kiel simpla formdistribuo kaj inters\u0302ang\u0302o."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Kelkaj studoj trovis signojn de reklamado, markigo, enpakado kaj markado en antikvo.\nUmbricius Scauras, ekzemple, estis produktanto de fis\u0302sau\u0306co (ankau\u0306 konata kiel garum) en Pompejo, c\u0302irkau\u0306 kiun 35 C.E. Mosaic-padronoj en la atrio de lia domo estis ornamitaj kun bildoj de amforo portanta lian personan markon kaj bonkvalitajn asertojn.\nLa mozaiko konsistas el kvar malsama amforo, el unu c\u0302e c\u0302iu angulo de la atrio, kaj portanta etikedojn jene: [20]"}, {"text_idx": "#000022", "text": "La reputacio de la fis\u0302oj de Scauras sau\u0306ci povas esti de tre alta kvalito trans la Mediterannean kaj sia reputacio vojag\u0302is same malproksimen kiel moderna Francio.\nCurtis priskribis tiun mozaikon kiel \"anoncon ...\nkaj rara, unusignifa ekzemplo de c\u0302eftemo inspirita fare de patrono, prefere ol de la artisto.\"\nEn Pompejo kaj proksima Herkulano, arkeaologia indico ankau\u0306 montras al signoj de markigo kaj markado en relative ofta uzo.\nVinvazoj, ekzemple, estis stampitaj kun nomoj, kiel ekzemple \"Lassius\" kaj \"L.\n\"vers\u0302ajne referencoj al la nomo de la produktanto.\nKarbigitaj panoj, trovita en Herkulano, indikas ke kelkaj bakistoj stampis sian panon kun la nomo de la produktanto."}, {"text_idx": "#000023", "text": "David Wengrow argumentis ke markigo ig\u0302is necesa sekvante la urban revolucion en praa Mezopotamio en la 4-a jarcento a.K., kiam grandskalaj ekonomioj komencis amasproduktajn krudvarojn kiel ekzemple alkoholaj\u0302oj, kosmetikaj\u0302oj kaj tekstiloj.\nTiuj maljunegaj socioj trudis striktajn formojn de kvalito-sistemo super krudvaroj, kaj ankau\u0306 devis peri valoron al la konsumanto tra markado.\nProduktantoj komencis fiksante simplajn s\u0302tonfokojn al produktoj kiuj dum tempo estis transformitaj en argilfokbiradon impresis bildojn, ofte asociiten kun la persona identeco de la produktanto tiel donante al la produkto famulon."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Diana Twede kverelis ke la \"konsumantaj enpakadfunkcioj de protekto, servaj\u0302o kaj komunikado estis necesa kiam ajn pakaj\u0302oj estis la objekto de transakcioj\" (p. 107).\nS\u0302i montris ke amforoj uzis en mediteranea komerco inter 1500 kaj 500 a.K. elmontris vastan gamon de formoj kaj markadojn, kiuj disponigis informojn por transakcioj.\nSistema uzo de stampitaj etikedoj originas de c\u0302irkau\u0306 la kvara jarcento a.K.\nEn plejparte antau\u0306-klera socio, la formo de la amforo kaj g\u0302iaj bildaj markadoj peris informojn pri la enhavo, regionon de origino kaj ec\u0302 la identecon de la produktanto kiuj estis komprenitaj por peri informojn pri produktokvalito.\nNe c\u0302iuj historiistoj konsentas ke tiuj markadoj povas esti komparitaj kun modernaj markoj au\u0306 etikedoj.\nMoore kaj Reid, ekzemple, argumentis ke la karakterizaj formoj kaj markadoj en antikvaj ujoj devus esti nomitaj proto-markoj prefere ol modernaj markoj."}, {"text_idx": "#000025", "text": "En Anglio kaj Eu\u0306ropo dum la Mezepoko, kampurboj-sprang supren.\nKelkaj analizistoj sugestis ke la esprimo, \"merkatigo,'\neble unue estis uzita en la kunteksto de kampurboj kie la esprimo' merkatigo\" eble estis uzita fare de produktantoj por priskribi la procezon de kardado kaj vendi ilian produkton kaj varojn en kampurboj.\nBlintiff esploris la fruajn Mezepokajn retojn de kampurboj kaj sugestas ke ekde la 12-a jarcento ekzistis pliig\u0302o en la nombro da kampurboj kaj la apero de komercistcirkvitoj kiam borsistoj volummezuris supren plusojn de pli malgrandaj regionaj, malsamaj tagmerkatoj kaj revendis ilin c\u0302e la pli grandaj centraligitaj kampurboj."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Merkatigo en deksepa kaj dekoka jarcento Eu\u0306ropo"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Merkatigo en la deknau\u0306a kaj dudeka jarcentoj"}, {"text_idx": "#000033", "text": "G\u0302is la deknau\u0306a jarcento, okcidentaj ekonomioj estis karakterizitaj fare de malgrandaj regionaj provizantoj kiuj vendis varojn sur loka au\u0306 regiona bazo.\nTamen, c\u0302ar transportsistemoj plibonig\u0302is de la meza deknau\u0306a jarcento, la ekonomio ig\u0302is pli unuigita permesante al firmaoj distribui normigis, markvarojn nacian nivelon.\nTio kau\u0306zis multe pli larg\u0302an amasmerkatigpensmanieron.\nProduktantoj emis insisti pri strikta normigado por atingi skalekonomiojn kun vido al konservado de produktokostoj malsupren kaj ankau\u0306 al atingado de merkataliro en la fruaj stadioj de la vivociklo de produkto.\nLa modelo T kiun Ford estis ekzemplo de produkto estanta produktita c\u0302e prezo kiu estis pagebla por la burg\u0302onaj mezaj klasoj."}, {"text_idx": "#000034", "text": "En la frua dudeka jarcento, c\u0302ar merkatgrandeco pliig\u0302is, ig\u0302is pli ordinare por produktantoj produkti gamon da modeloj prezentitan c\u0302e malsamaj kvalitpunktoj dizajnitaj por renkonti la bezonojn de diversaj demografiaj kaj vivstilmerkatsegmentoj, kau\u0306zante la g\u0302eneraligitan praktikon de merkatsegmentigo kaj produktomalsamigo.\nInter 1902 \u20141910 George B Waldron, laborante pri la reklam-agentejo de Mahin, utiligis impostregistrojn, urbokernadresarojn kaj censodatumojn por montri al anoncantoj la proporcion de klera kontrau\u0306 analfabetaj konsumantoj kaj la gajnkapablecon de malsamaj okupoj en kio vers\u0302ajne estas la unua ekzemplo de demografia segmentigo de populacio.\nEne de malmulto pli ol jardeko, Paul Cherington evoluigis la \"ABCD\" domanartipologion - la unuan soci-demografian segmentigo-ilon."}, {"text_idx": "#000036", "text": "C\u0302ar industrio kreskis, la postulo je spertaj komercprofesiuloj ankau\u0306 kreskis.\nPor renkonti tiun postulon, universitatoj komencis ofertajn kursojn en komerco, ekonomiko kaj merkatigo.\nMerkatigo, kiel disciplino, unue estis instruita en universitatoj en la tre frua dudeka jarcento.\nTamen, esploristoj nur ig\u0302is interesitaj pri esplorado de la historio de merkatigo en la meza dudeka jarcento.\nDe la komenco, esploristoj emis identigi du fadenojn de historiesploro;\nla historio de merkatigpraktiko [54] kaj la historio de merkatigo pensis kiu temis principe pri la pliig\u0302o da merkatigeduko kaj dissekci lau\u0306 la manieron en kiu merkatigo estis instruita kaj legis.\nFruaj historiaj studoj estis c\u0302efe priskribaj."}, {"text_idx": "#000037", "text": "La praktiko de merkatigo eble estis arang\u0302ita por Jarmiloj, sed la moderna koncepto de merkatigo kiam profesia praktiko s\u0302ajnas esti emerg\u0302inta kiel la pos\u0302to kiel industria entreprena mondo.\nAldone al la studoj de specifaj kulturoj au\u0306 periodoj, diskutitaj en la antau\u0306a sekcio, kelkaj historiistoj de merkatigo serc\u0302is skribi pli g\u0302eneralajn historiojn da la evoluo de merkatigo en la moderna epoko.\nFarendaj\u0302o tion, historiistoj ofte kontaktas metodon konatan kiel periodigo.\nPeriodigo rilatas al la procezo au\u0306 studo de klasifikado de la pasinteco en diskretajn, kvantigis nomumis unuojn lau\u0306 la celo de analizo au\u0306 studo."}, {"text_idx": "#000038", "text": "S\u0302losila demando kiu maltrankviligis esploristojn estas c\u0302u specifaj orientig\u0302oj au\u0306 pensmanieroj kiuj informas esencajn periodojn de la evoluo de merkatigo povas esti identigitaj.\nVendantoj malkonsentas koncerne la precizajn periodojn kiuj skizas merkatigpraktikon kaj priskribas lau\u0306 la manieron kiun tiu merkatigpraktiko evoluigis dum tempo."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Orientig\u0302oj au\u0306 filozofioj kiuj informas merkatigpraktikon"}, {"text_idx": "#000040", "text": "En la surmerkatiga literaturo, dau\u0306rigi debaton c\u0302irkau\u0306as la orientig\u0302ojn au\u0306 filozofiojn kiuj eble informis surmerkatigan praktikon c\u0302e malsamaj tempodau\u0306roj.\nOrientig\u0302o povas esti detrovaj\u0302o kiel \"la speco de agado au\u0306 submeti ke pri organizo s\u0302ajnas plej interesita kaj donas plej multe de la atenton al.\"\nRilate al merkatigorientig\u0302oj, la esprimo estis difinita kiel \"filozofio de komercadministrado.\"\nau\u0306 \"entreprena mensstato\" [62] au\u0306 kiel \"organizo [al] kulturo\" [63]"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Hollander et al. identigis dek kvar malsamajn scenteoriojn au\u0306 mallongajn periodigojn same kiel totalon de dek nau\u0306 longa periodisations kiuj estis arang\u0302itaj ekde 1957.\nDe tiuj, la kontribuoj de Robert Keith (1960) kaj Ronald Fullerton (1988) estas la plej ofte citis."}, {"text_idx": "#000043", "text": "La produktado orientis epokon de 1869 \u20141930s - karakterizite per \"fokuso sur produktadaj procezoj\"\nLa sales oriented era de la 1930-aj jaroj g\u0302is la 1950-aj jaroj - karakterizite per investo en esplorado por evoluigi novajn produktojn kaj reklamadon konvinki merkatojn pri produktavantag\u0302oj\nLa merkatigo orientis epokon de la komenco de la 1950-aj jaroj - karakterizite per fokuso sur la latentaj kaj ekzistantaj bezonoj de la kliento"}, {"text_idx": "#000044", "text": "Krome, Keith hipotezis ke surmerkatiga kontrolepoko estis ronde aperi.\nKvankam la artikolo de Keith eksplicite dokumentis la evoluon de Pillsbury, la artikolo s\u0302ajnas indiki ke la stadioj observitaj c\u0302e Pillsbury konsistigu norman au\u0306 normalan evoluan padon (produktion\u2192sales\u2192marketing) por la plej multaj grandaj organizoj."}, {"text_idx": "#000045", "text": "La nocio de Keith de apartaj epokoj en la evoluo de merkatigpraktiko estis vaste kritikita kaj lia periodigo priskribita kiel \"senespere mankhava\".\nSpecifaj kritikoj da la triparta periodigo de Keith inkludas tion:"}, {"text_idx": "#000046", "text": "G\u0302i ignoras historiajn faktojn pri komerckondic\u0302oj [69]\nG\u0302i misprezentas la naturon de mendado kaj ofertado [69]\nG\u0302i ignoras la kreskon de merkatiginstitucioj [70]"}, {"text_idx": "#000047", "text": "La artikolo, kiu estas tute bazita sur la personaj rememoroj de Keith kaj ne utiligis ununuran referencon, estas plej bone priskribita kiel anecdotal. Systematic-studoj arang\u0302itaj ekde la laboro de Keith ne reproduktis la periodigon de Keith.\nAnstatau\u0306e, aliaj studoj indikas ke multaj firmaoj elmontris merkatigorientig\u0302on en la deknau\u0306a jarcento kaj ke la fakaj lernejoj instruis merkatigon jardekojn antau\u0306 ol Pillsbury adoptis merkatigon orientis aliron.\nJones kaj Richardson ankau\u0306 esploris historiajn raportojn pri merkatigpraktiko kaj trovis indicon por kaj la vendo kaj merkatigepoko dum la tielnomita produktadepoko kaj finis ke ekzistis neniu \"merkatigrevolucio.\"\nDetala studo de la c\u0302okoladproduktanto, Rowntree, trovis ke tiu firmao s\u0302ang\u0302ig\u0302is de produktadorientig\u0302o trae g\u0302is surmerkatiga orientig\u0302o per la 1930-aj jaroj, sen transitioneis tra la tielnomita vendorientig\u0302o.\nAliaj kritikoj de la laboro de Keith substrekis ke la tielnomita produktadepoko malsukcesas akordigi kun historiaj faktoj kaj esti sugestinta ke g\u0302i estas mito.\nLa epokoj de Keith farig\u0302is konataj, iom cinike, kiel la norma kronologio."}, {"text_idx": "#000048", "text": "En 1988, Fullerton evoluigis pli subtilan kaj nuancitan periodigon por la tielnomitaj merkatigepokoj.\nLa epokoj de Fullerton estis: [74]"}, {"text_idx": "#000049", "text": "La epoko de precedencoj 1500 \u20141750 - longa gravedeca periodo en kiu homoj estis plejparte memprovizaj kaj kamparaj;\nekonomio karakterizita per malaltaj niveloj de konsumo;\nkomerco estis vidita kiel suspektinda\nLa epoko de originoj 1750-1870 - ekigite per la delokigoj de la angla industria revolucio kaj la ascendo de pli urbanaro, tiun epokon estas karakterizita per pli da atento al konvinkaj taktikoj dizajnitaj por stimuli postulon\nLa epoko de institucia evoluo 1850-1929 - multaj el la grandaj institucioj kaj modernaj merkatigpraktikoj aperis dum tiu periodo\nLa epoko de rafinado kaj formaligo 1930-nuna [1988] - pluevoluigo kaj rafinado de principoj kaj praktikoj formig\u0302is en la antau\u0306a periodo"}, {"text_idx": "#000050", "text": "Malgrau\u0306 la intensa kritiko ebenigita c\u0302e la epokoj de Keith de merkatigpraktiko, lia periodigo estas la plej ofte citis en lernolibroj [57] kaj farig\u0302is la akceptita sag\u0302eco.\nUnu enhavanalizo de 25 enkondukaj kaj progresintaj tekstoj trovis ke la epokoj de Keith estis reproduktitaj en c\u0302iuj krom kvar.\nAlia studo, kiu ekzamenis 15 el la pint-vendantaj merkatigtekstoj, trovis ke la kvankam la incidenco de ripetado de la epokoj de Keith malkreskis, g\u0302i ne estis anstatau\u0306igita per la periodigo de Fullerton, nek ajna alia pli senchava kadro."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Por c\u0302iuj konfliktoj c\u0302irkau\u0306antaj la tielnomitajn surmerkatigajn stadiojn au\u0306 periodojn, Keith kaj aliaj s\u0302ajnas esti kontribuinta dau\u0306rantan heredaj\u0302on.\nStudo de Grundey (2010) indikas ke multaj nuntempaj lernolibroj komencig\u0302u kun la epokoj de Keith kaj vastigas sur g\u0302i pli novajn konceptojn kiel ekzemple la socia surmerkatiga koncepto, la rilata merkatigokoncepto kaj la interfunkcia koncepto, kiel montrite en la tabelo malsupre.\nPli lastatempe, Kotler kaj Keller aldonis la holisman merkatigokoncepton al la listo de epokoj en merkatigo.\nSurmerkatigaj teoriuloj dau\u0306re diskutas c\u0302u la holisma epoko reprezentas originalan novan orientig\u0302on au\u0306 c\u0302u g\u0302i estas etendaj\u0302o de la surmerkatiga koncepto.\nGrundey resumis kvin malsamajn periodigojn en la historio de merkatigo, kiel montrite en la sekva tabelo, kiel rimedo de elstarigado de la g\u0302enerala manko de interkonsento inter akademiuloj."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Mallonga priskribo el la plej ofte cititaj periodoj"}, {"text_idx": "#000054", "text": "La g\u0302eneralan mankon de interkonsento inter akademiuloj kiel al kio konsistigas klare identigeblajn periodojn kaj la orientig\u0302on kiu karakterizis c\u0302iun klaran periodon generis detaleman liston de orientig\u0302oj.\nLa spaco malhelpas g\u0302isfundan priskribon de c\u0302iuj periodoj au\u0306 epokoj.\nTamen, la elstaraj ecoj de la plej ofte cititaj periodoj aperas en la sekva sekcio."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Produktado kiun orientig\u0302o ofte estas proponita kiel la unua el la tielnomitaj orientig\u0302oj kiuj dominis komercon pensis.\nKeith datis la produktadepokon de la 1860-aj jaroj g\u0302is la 1930-aj jaroj, sed aliaj teoriuloj argumentas ke signoj de la produktadorientig\u0302o dau\u0306re povas esti trovitaj en kelkaj firmaoj au\u0306 industrioj.\nSpecife Kotler kaj Armstrong notas ke la produktadfilozofio estas \"unu el la plej malnovaj filozofioj kiu gvidas vendistojn ...\n[kaj] estas dau\u0306re utila en kelkaj situacioj.\""}, {"text_idx": "#000056", "text": "La produktadorientig\u0302o estas karakterizita per: [91]"}, {"text_idx": "#000058", "text": "La vendanta orientig\u0302o supozeble komencig\u0302is dum la Granda Depresio kaj dau\u0306ris bone en la 1950-aj jarojn kvankam ekzemploj de tiu orientig\u0302o dau\u0306re povas esti trovitaj hodiau\u0306.\nKotler et al.-noto ke la vendadkoncepto \"estas tipe praktikita kun unsoughtovaroj.\""}, {"text_idx": "#000060", "text": "Agresema vendado al pus\u0302oproduktoj, ofte implikante pord-al-porda vendante\nAkceptante c\u0302iun eblan vendon au\u0306 rezervon, nekonsiderante g\u0302ia tau\u0306geco por la komerco\nHavas forte transagan fokuson (ignoras eblajn rilatojn)"}, {"text_idx": "#000061", "text": "La merkatigorientig\u0302o au\u0306 la surmerkatiga koncepto aperis en la 1950-aj jaroj."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Karakterizaj\u0302oj de la surmerkatiga orientig\u0302o: [94]"}, {"text_idx": "#000063", "text": "Detaleman komprenon de la bezonoj de la kliento, deziras kaj kondutoj devus esti la fokuso de c\u0302iuj merkatigdecidoj\nMerkatigoklopodoj (vendo, reklamado, produktadministrado, prezigado) devus esti integritaj kaj en plena harmonio kun la kliento\nNovaj produktokonceptoj devus elflui de ampleksa merkatanalizo kaj produktotestado"}, {"text_idx": "#000064", "text": "Phillip Kotler ofte estas meritigita je unue proponado de la socia surmerkatiga orientig\u0302o (au\u0306 socia merkatigokoncepto) en la 1970s' artikolo publikigita en la Harvard Komerco Review. [95] [96] Tamen, kelkaj merkatigohistoriistoj, precipe Wilkie kaj Moore, argumentis ke socia perspektivo estis evidenta en merkatigteorio kaj en merkatigtekstoj, ekde la komenco de la disciplino en la fruaj 1900-aj jaroj."}, {"text_idx": "#000065", "text": "La socia surmerkatiga koncepto adoptas la pozicion kiun vendantoj havas pli grandan socian respondecon ol simple kontentigaj klientoj kaj provizante ilin per supra valoro.\nAnstatau\u0306e, merkatigagadoj devus klopodi por utili la totalan bonfarton de socio.\nSurmerkatigaj organizoj kiuj ampleksis la socian surmerkatigan koncepton tipe identigas esencajn koncernatgrupojn: dungitoj, klientoj, hejmkomunumoj, la pli larg\u0302a publiko kaj registaro kaj pripensas la efikon de siaj agadoj sur c\u0302iuj koncernatoj.\nIli certigas ke merkatigagadoj ne difektas la medion kaj ne estas dang\u0302era g\u0302is pli larg\u0302a socio.\nSocia merkatigo evoluis en dau\u0306rigeblan merkatigon."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Provo balanci entreprenajn engag\u0302ig\u0302ojn al grupoj kaj individuoj en g\u0302ia medio, inkluzive de klientoj, aliaj entreprenoj, dungitoj kaj investantoj.\nFirmaoj devas inkludi sociajn kaj etikajn konsiderojn en siajn merkatigpraktikojn\nKonsidero ricevas al la medio inkludas problemojn kiel ekzemple aero, akvo kaj terpoluo\nKonsidero ricevas al konsumantdekstraj, maljusta prezigado kaj etiko en anoncado"}, {"text_idx": "#000068", "text": "Komencante en la 1990-aj jaroj, nova stadio de merkatigo aperis nomis rilaton surmerkatiga.\nLa fokuso de rilatmerkatigo estas sur longperspektiva rilato kiu profitigas kaj la firmaon kaj la klienton.\nLa rilato estas bazita sur fido kaj engag\u0302ig\u0302o, kaj ambau\u0306 firmaoj emas s\u0302ang\u0302i siajn funkciigadagadojn por povi labori pli efike kune.\nUnu el la plej elstaraj kialoj de rilatmerkatigo venas de la ideo de Kotler ke kostas proksimume kvin fojojn pli akiri novan klienton ol konservi la rilaton kun ekzistanta kliento.\nRilata merkatigaliro serc\u0302as maksimumigi la valoron de c\u0302iuj eblaj inters\u0302ang\u0302oj kiujn organizo povis havi en la estontecon."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Fokuso sur la rilato inter vendisto kaj ac\u0302etanto\nInvesto en la vivdau\u0306ro de rilatoj (klienta dumviva valoro) prefere ol ununuraj transakcioj\nOrientig\u0302o sur produkto utilas kaj/au\u0306 klientvaloron\nKvalito estas la konzerno de c\u0302iuj\nC\u0302iuj agadoj estas kunordigitaj per la klientinterfaco, inkluzive de la implikig\u0302o de la kliento en la firm procezoj"}, {"text_idx": "#000071", "text": "Empiria subteno por rilatmerkatigo kiel klara paradigmo estas tre malforta.\nUnu studo indikas ke rilatmerkatigo estas vere sub-komponento de grandskalaj movadoj de la valor-plia procezo prefere ol aparta epoko au\u0306 kadro.\nKelkaj teoriuloj sugestas ke merkatigo movig\u0302as de rilatmerkatigparadigmo kaj direkte al socia novaj\u0302paradigmo kie vendantoj havas aliron al pli kontrolita medio kaj povas adapti ofertojn kaj komunikadmesag\u0302ojn."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Antau\u0306 la apero de merkatigokursoj, merkatigo ne estis rekonita kiel disciplino en sia propra rajto;\nprefere g\u0302i estis traktita kiel branc\u0302o de ekonomiko kaj ofte estis vokita aplikataj ekonomics. temoj, kiuj hodiau\u0306 eble estos rekonitaj kiel merkatig-rilate, estis enkonstruitaj en ekonomikkursoj.\nFruaj merkatigteorioj estis priskribitaj kiel modifoj au\u0306 adaptig\u0302oj de ekonomiaj teorioj."}, {"text_idx": "#000074", "text": "La impeto por la apartigo de merkatigo kaj ekonomiko estis pagenda, minimume delvis, al la fokuso de ekonomic en produktado kiel la kreinto de ekonomia valoro kaj g\u0302enerala malsukceso esplori distribuon.\nEn la malfrua 19-a jarcento kaj frua 20-a jarcento, c\u0302ar merkatoj ig\u0302is pli tutmondigitaj, distribuo komencig\u0302is supozi kreskantan gravecon.\nKelkaj ekonomikprofesoroj komencis en kurtrakoj ekzamenante diversajn aspektojn de la surmerkatiga sistemo, inkluzive de \"distribuaj kaj regulativaj sistemoj.\"\nAliaj kursoj, kiel ekzemple la \"merkatigo de produktoj\" kaj la \"merkatigo de farmprodukta\" sekvis.\nC\u0302ar la unuaj jardekoj de la 20-a jarcento progresis, libroj kaj artikoloj pri surmerkatigado de temoj komencis aperi.\nEn 1936, la publikigo de la nova Journal of Marketing (Revuo por Marketing) donis al merkatigo akademiulojn forumo por inters\u0302ang\u0302ado de ideoj kaj esplormetodoj kaj ankau\u0306 donis al la disciplino realan senton de sia propra klara identeco kiel maturiga akademia disciplino."}, {"text_idx": "#000075", "text": "Pluraj akademiuloj provis priskribi la evoluon de merkatigpenso kronologie kaj ligi g\u0302in kun pli larg\u0302aj intelektaj kaj akademiaj tendencoj.\nBartels (1965) disponigis koncizan klarigon de la formaj periodoj de merkatigo, kaj s\u0302aho kaj Gardner (1982) nelonge pripensis la evoluon de la ses dominaj lernejoj en nuntempa merkatigo.\nTamen, tiuj komencaj provoj estis kritikitaj kiel tro priskribaj.\nUnu el la unuaj teoriuloj se temas pri pripensi la stadiojn en la evoluo de merkatigpenso estis Robert Bartels, kiu en The History of Marketing Thought, (1965) utiligis periodigaliron.\nLi kategoriigis la evoluon de merkatigteoriojardeko de jardeko de la komenco de la 20-a jarcento:"}, {"text_idx": "#000077", "text": "Bartels estis la unua historiisto se temas pri disponigi \"longan vidon de la pasinta kaj larg\u0302a svingo de merkatigo de g\u0302iaj subdisciplinoj\" kaj en tiel fari, li nutureis intereson en la historio de merkatigpenso."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Aliaj merkatighistoriistoj evitis la periodigaliron, kaj anstatau\u0306e pripensis c\u0302u apartaj lernejoj ene de merkatigo reflektas malsamajn aspektojn de ofta teorio kaj c\u0302u pli unueciga intelekta strukturo aperis.\nTiuj aliroj tendencas identigi apartajn direktojn.\nDirekto rilatas al intelekta tradicio au\u0306 grupo de akademiuloj kiuj dividas oftan filozofion au\u0306 aron de ideoj.\nSurmerkatigi historiistojn, Shaw kaj Jones, difinas direkton kiel unu kiu havas \"grandan korpon de scio;\nevoluigite fare de kelkaj akademiuloj;\nkaj priskribante almenau\u0306 unu aspekton de la kio, kiel, kiu, kial, kiam kaj kie de elfarado de merkatigagadoj.\""}, {"text_idx": "#000079", "text": "Lau\u0306 certa mezuro, ekzistas iu interkonsento ke en frua merkatigo pensis, tri tielnomitaj tradiciaj lernejoj, nome la krudvarlernejo, la funkcia lernejo kaj la institucia lernejo kunekzistis.\nMerkatighistoriistoj kiel ekzemple Eric Shaw kaj Barton A. Weitz montras al la publikigo de la libro de Wroe Alderson, Marketing Konduto and Executive Action (1957), kiel rompopunkto en la historio de merkatigo pensis, [119] movig\u0302ante de la makroofunkcioj-institucioj-krudvaraliro al mikromerkatigo\nSekvante el Alderson, merkatigo komencig\u0302is asimili aliajn kampojn de scio krom ekonomiko, precipe kondutisma scienco kaj psikologio, ig\u0302ante multi-disciplina kampo.\nPor multaj akademiuloj, la libro de Alderson markas la komencon de la Merkatigo-Administrado Era. De tiuj historiistoj kiuj identigas lernejojn, ekzistas neniu reala interkonsento pri kiu lernejoj estis dominaj en malsamaj stadioj en la evoluo de merkatigo.\nKvankam la karakterizaj\u0302oj de tiuj lernejoj povas esti identigitaj kaj priskribitaj, multaj el la fruaj lernolibroj inkludis elementojn tiritajn de du au\u0306 pli da lernejoj de penso- ekzemple, en serio de c\u0302apitroj dedic\u0302ita al krudvaroj sekvitaj per serio de c\u0302apitroj dedic\u0302ita al la instituciaj kaj funkciaj lernejoj."}, {"text_idx": "#000080", "text": "En la sekva sekcio, mallonga superrigardo de la kontribuoj de esencaj pensuloj estos skizita kun respekto al la dominaj lernejoj kiuj dominis merkatigon pensitan."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Hunt kaj Goolsby, identigis kvar direktojn kiuj dominis merkatigon, nome;\nla krudvarlernejo, la institucia lernejo, la funkcia lernejo kaj la manag\u0302era lernejo."}, {"text_idx": "#000082", "text": "La Krudvaro-Lernejo: fokuso sur malsamaj specoj de varoj en la foirejo kaj kiel ili estas surmerkatigitaj.\nLa Institucia Lernejo: Substrekis la funkciojn de perantoj (au\u0306 perantoj);\nsimila al la funkcia lernejo, sed kun fokuso sur kanalo fluoj.\nLa Funkcia Lernejo: fokuso sur la karakterizaj\u0302oj de merkatigo, identigante la funkciojn kaj sistemojn de merkatigo;\nLa Manag\u0302era Lernejo: fokuso en la problemoj konfrontitaj surmerkatigante manag\u0302erojn;\ntemigas la perspektivon de la vendisto."}, {"text_idx": "#000083", "text": "Kelkaj surmerkatigaj historiistoj kiel Jagdish Sheth identigis la modernajn \"surmerkatigajn lernejojn\" kiel:"}, {"text_idx": "#000084", "text": "La Manag\u0302era lernejo aperis dum la malfruaj 1950-aj jaroj kaj ig\u0302is vers\u0302ajne la superrega kaj plej multe de la influa direkto en la kampo\nLa konsumanto- /ac\u0302etantkondutlernejo, kiu dominis la akademian kampon en la dua duono de la dudeka jarcento (krom la Manag\u0302era lernejo), havas teoriojn elirantajn el kondutisma scienco\nLa Socia inters\u0302ang\u0302lernejo, kiu temigas inters\u0302ang\u0302on kiel la baza termino de merkatigo"}, {"text_idx": "#000085", "text": "Ankorau\u0306 aliaj komentistoj identigas pli larg\u0302an gamon da lernejoj.\nO'Malley kaj Lichrou, ekzemple, dokumentas la lernejojn kiel:"}, {"text_idx": "#000087", "text": "Mallonga priskribo da la dominaj direktoj"}, {"text_idx": "#000088", "text": "De la 1920-aj jaroj, la merkatigdisciplino estis organizita en tri direktojn: la krudvarlernejo, la insitutional lernejo kaj la funkcia lernejo.\nLa sekvaj sekcioj nelonge skizas la direktojn kiel konceptigite fare de esencaj pensuloj en la disciplino.\nKvankam tiuj povas esti traktitaj kiel apartaj direktoj, konsiderinda interkovro inter ili estas evidenta.\nLa tri lernejoj kiuj iris antau\u0306 merkatigadministrado elmontris tre priskriban aliron kaj kolektive tiuj ofte estas nomitaj la klasika skols. Tiuj lernejoj pruntis peze de ekonomiko kaj temis plejparte pri totalpostulo kaj malhavis fokuson sur la individua firmao.\nDe la 1960-aj jaroj, c\u0302iuj antau\u0306aj direktoj estis superbrilitaj fare de la manag\u0302era lernejo c\u0302ar se ofte problemsolva aliro kaj donacis vendantojn eblaj solvoj al merkatigproblemoj kiuj estis ofte renkontitaj."}, {"text_idx": "#000089", "text": "La krudvarlernejo supozeble originis c\u0302e varo de C.C. Parlin (1916) c\u0302e fokuso sur la objektoj de inters\u0302ang\u0302o kaj temis c\u0302efe pri klasifikado de krudvaroj.\nMalsama artikolo publikigita fare de Copeland, kaj publikigita en la Harvard Business Review (1923) proponis la oportun-butikumad-specialaj\u0302an varoklasifikon kiu dau\u0306re estas en uzo hodiau\u0306.\nAliaj teoriuloj evoluigis abundon de metodoj por klasifikado de varoj."}, {"text_idx": "#000091", "text": "La funkcia lernejo lau\u0306supoze originis c\u0302e la publikigo de la artikolo de Shaw, Some Problems in Market Distribution, (1912) kiun La funkcia lernejo temis c\u0302efe pri dokumentado de la funkcioj de marketing. En aliaj vortoj, g\u0302i provis trakti la demandon, Kiun laboron merkatigon faras?\nMalsamaj teoriuloj ene de la funkcia lernejo produktis longajn listojn de la funkcioj de merkatigo.\nKvankam ekzistis malmulte da interkonsento pri kio devus esti inkludita en la listo, multe de g\u0302i rondiris c\u0302irkau\u0306 la valoro aldonis surmerkatigante perantojn.\nEn tiuj fruaj jaroj, reklamado kaj reklamado malofte estis viditaj kiel surmerkatiga funkcio.\nAldone al Shaw, esencaj pensuloj en la funkcia lernejo inkludis Veldas, Vanderblue kaj Ryan."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Wroe Alderson s\u0302ang\u0302is merkatigon opiniitan kun la publikigo de sia laboro, Marketing Behaviour and Executive Action (1957) en kiu li temis c\u0302efe pri la problemoj kaj defioj konfrontitaj fare de vendantoj kaj la specoj de solvoj kiuj estis trovitaj esti sukcesaj.\nTio s\u0302ang\u0302is la emfazon for de la funkcioj de merkatigo kaj direkte al pli problemsolva aliro, tiel pavimante lau\u0306 la manieron por pli manag\u0302era aliro ene de la disciplino.\nKelkaj historiistoj asertis ke la artikolo de Alderson signalis paradigmos\u0302ang\u0302on en pensado, direkte al nova makromerkatig aliro."}, {"text_idx": "#000093", "text": "La merkatiga administradlernejo aperis kiel de la domina lernejo en la 1960-aj jaroj sekvante la publikigon\nBasic Marketing: Managerial Approach, verkita fare de E. Jerome McCarthy kaj anstatau\u0306igita la tielnomita funkcia lernejo kiuj estis la domina lernejo por la unua parto de la dudeka jarcento.\nEn la vortoj de Hunt kaj Goolsby, la publikigo de la teksto de McCarthy, tonigis la \"komencon de la fino por la funkcia lernejo.\"\nTamen, Hunt kaj Goolsby notas ke la 1960-aj jaroj estis transira periodo en kiu kaj la funkcia lernejo kaj la manag\u0302era lernejo kunekzistis.\nShaw kaj Jones priskribis la aperon de la manag\u0302era lernejo en la mez-dudeka jarcento kiel \"paradigmos\u0302ang\u0302on.\""}, {"text_idx": "#000094", "text": "Dum la administradlernejo dau\u0306re pruntis de ekonomiko, g\u0302i ankau\u0306 lanc\u0302is ideojn de la novaj kaj emerg\u0302antaj kampoj de sociologio kaj psikologio, kiuj ofertis utilajn komprenojn por klarigado de aspektoj de konsumantkonduto kiel ekzemple la influo de kulturo kaj socia klaso.\nS\u0302losilo laboras en la surmerkatiga administradotradicio inkludas Marketing Konduto and Executive Action de Wroe Alderson , (1957), Marketing Management de Howard (1957), Tiu de Lazer\nManagerial Marketing: Perspektivoj kaj Vidpunktoj, (1957) kaj tiu de McCarthy\nBasic Marketing: Managerial Approach (1960)."}, {"text_idx": "#000096", "text": "malkas\u0302a dependeco pri la kondutismaj kaj kvantaj sciencoj kiel rimedo de sciado.\""}, {"text_idx": "#000097", "text": "Pivotaj novigaj\u0302oj kiuj influis merkatigpraktikon"}, {"text_idx": "#000098", "text": "1450: la metala movebla speco de Gutenberg, kondukante poste al amasproduktado de flugfolioj kaj bros\u0302uroj [140]\n1600s: Pagita anoncante en Italio\n1600s: Uzo de flugfolioj kaj afis\u0302oj estas ofta praktiko en elizabeta Anglio\n1605: la unua gazeto de monda publikigita en Germanio [141]\n1600s kaj 1700s: Afis\u0302oj kaj flugfolioj uzita por reklamado en Anglio [140]\n1665: La Oksforda Gazeto unue publikigita en Anglio (poste renomis la London Gazette kaj dau\u0306re publikigitan hodiau\u0306) [142]"}, {"text_idx": "#000099", "text": "1700s: G\u0302eneraligita apero de gazetoj kaj revuoj en Anglio (estonta vektoro de nic\u0302merkatigo)\n1719: La C\u0302iutaga Pos\u0302to unue publikigis;\nfrua kazo de periodaj\u0302o dedic\u0302ita al komerco, scienco kaj novigado\n1836: Pagita anoncante en gazeto (en Francio) [140]\nAfis\u0302oj sur privatproprieto malpermesita en Anglio [140]"}, {"text_idx": "#000100", "text": "1864: Plej frua registrita uzo de la telegrafo por masa nepetita spamo\n1867: Plej fruaj registritaj afis\u0302tabul luoj\n1876: Filmoj produktitaj fare de francaj produktoroj, Auguste kaj Louis Lumiere, igis lau\u0306 la peto de reprezentanto de Lever Brothers en Francio kaj trajto Sunlight-sapo, supozeble estas la unua registrita kazo de pagita produktallokigo."}]