[{"text_idx": "#000000", "text": "La plej konataj reprezentantoj de la gastropodoj estas la helikoj kaj limakoj kiujn oni trovas en la g\u0302ardeno. Tiu vivstilo estas escepto anstatau\u0306 regulo tamen, c\u0302ar la vivo surtere ne estas facila por la bestoj. Havi sufic\u0302e da akvo estas esenca por ili, kio igas la varmon de la Suno granda obstaklo. La plejparto el la surteraj helikoj kaj limakoj do nur aperas nokte, au\u0306 post pluvo. En la maro, gastropodoj havas sufic\u0302e da akvo kaj ili multe pli diversas kaj abundas. Tio ne estas surpriza tamen, kiam oni konsideras ke la grupo origine evoluis en la maro."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Multaj maraj gastropodoj ne havas s\u0302elon. Ofte ili forj\u0302etas g\u0302in post larva stadio, au\u0306 ili tute perdis dum sia evoluo. Anstatau\u0306e ili havas siajn proprajn strategiojn por defendi sin. Ili povas esti tre buntaj por fortimigi predantojn, au\u0306 uzi la kolorojn de la medio kiel kamuflon. Sur la dorso, oni povas vidi du specojn de organoj kiuj kreskas el la besto. Antau\u0306e estas ofte du rinoforoj, kiuj aspektas kiel antenoj. La besto uzas ilin por \u201dflari\u201d siajn c\u0302irkau\u0306aj\u0302ojn. La strukturo de la rinoforoj kreas kiel eble plej grandan surfacon, por ke g\u0302i kaptu kiel eble plej da molekuloj. Pro tio ke g\u0302i havas du, la besto havas sencon de direkto, c\u0302ar la odoroj estas plej fortaj c\u0302e la rinoforo kiu plej proksimas al la fonto. La malantau\u0306o de la besto surhavas plurajn etajn strukturojn. Tiuj estas la brankoj, kiuj estas uzataj por spiri. Ankau\u0306 ili havas grandegan surfacon por akiri kiel eble plej da oksigeno. Ekzistas specioj kiuj tremigas la brankojn por pligrandigi la akvofluon. Aldone, multaj maraj gastropodoj kapablas tiri la brankojn kaj foje la rinoforojn en la korpon por protekti ilin."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Kiam temas pri defendi sin, maraj gastropodoj estas superherooj, c\u0302ar ili s\u0302telas la fortojn de tio, kion ili mang\u0302as. Multaj el ili vivas sur spong\u0302oj, kiujn ili ankau\u0306 mang\u0302as. La gastropodo ne mortas pro la veneno en la spong\u0302o, sed anstatau\u0306e konservas g\u0302in en sia korpo. Tiel g\u0302i mem ig\u0302as toksa, kaj ne estos mang\u0302ata. Aliaj specioj faras la saman, sed ec\u0302 pli ekstreme. Gastropodoj el la genro Glaucus flosas je la akvosurfaco kaj predas fizaliojn kaj similajn bestojn. Ili mang\u0302as ilin kaj konservas la knidocitojn (la c\u0302eloj kiuj enhavas la venenon) en la pintoj de siaj tentakloj. Tiel ili povas uzi ilin por defendi sin kontrau\u0306 predantoj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ankau\u0306 la koloroj de gastropodoj estas grava ilo por defendi sin. Multaj el ili reuzas la h\u0302emiaj\u0302ojn en la spong\u0302oj kiujn ili mang\u0302as por kolorigi sin. Tio estas la plej bona kamuflo kiu eblas. Aliaj gastropodoj estas tre bunte kolorataj kaj pro tio tre s\u0302atataj de submaristoj. Buntaj koloroj estas indiko de veneno en la naturo. Gatropodoj kun helegaj koloroj kaj foje ec\u0302 fluoreskon do komunikas al aliaj bestoj ke mang\u0302i ilin estas malbona ideo. Membroj de la genro Chromodoris ofte havas hele koloritajn dorsojn kun nigraj strioj lau\u0306 la longo de la besto. Oni ne certas c\u0302u ili sendepende akiris tiun kvaliton, au\u0306 c\u0302u ili heredis g\u0302in de komuna praavo, sed la rezulto estas ke predantoj kiuj mang\u0302as unu, evitos c\u0302iujn bestojn en la genro, pro tio ke ili ligas la striojn al la malbonega gusto kaj veneno."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Facila mang\u0302aj\u0302o por gastropodoj estas spong\u0302oj. La specioj kiuj mang\u0302as ilin vivas sur ili kaj ne bezonas c\u0302asi. Aliaj specioj c\u0302asas pli aktive tamen. Conus geographus estas heliko kiu c\u0302asas fis\u0302ojn. Kompreneble la fis\u0302oj estas multe pli rapidaj ol la heliko, sed g\u0302i havas du tre specialajn ilojn por kapti ilin. Unue, C. geographus estas inter la plej toksaj bestoj surtere. Unu specimeno enhavas sufic\u0302e da veneno por murdi 15 homojn kaj totale pli ol 30 homoj jam mortis pro la specio. Kio igas g\u0302in unika estas la dua ilo, nome insulino. La heliko produktas tre mallongajn molekulojn de insulino. En la propra korpo g\u0302i uzas pli longan specon de la hormono, sed g\u0302i estas sufic\u0302e simila al la insulino de la fis\u0302oj por havi efikon. Insulino estas mesag\u0302h\u0302emiaj\u0302o kiu igas la korpon malaltigi la koncentracion de sukero en la korpo. Per liberigi la hormonon en la akvo, C. geographus povas malaltigi tiun koncentracion en la sango de la fis\u0302o kaj tiel malrapidigi g\u0302in. La heliko produktas sufic\u0302e da insulino por kapti grupojn da fis\u0302oj tiel kaj g\u0302i estas la nura besto kiu iam uzis insulinon kiel armilon."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Anstatau\u0306 aktive c\u0302asi au\u0306 mang\u0302i spong\u0302ojn, oni povas ankau\u0306 simple c\u0302esi mang\u0302i. Tion faras Elysia chlorotica. C\u0302i tiu besto mang\u0302as algojn de la specio Vaucheria litorea, sed ne tute digestas ilin. Ene de la algo trovig\u0302as organetoj kiuj nomig\u0302as h\u0302loroplastoj kaj respondecas pri fotosintezo. E. chlorotica s\u0302telas tiujn organetojn kaj mem uzas ilin por praktiki fotosintezon. Tiel g\u0302i ne plu bezonas mang\u0302i. Eksperimentoj ec\u0302 montris ke la gastropodo mem kapablas produkti h\u0302lorofilon, molekulo kiu tre gravas en la h\u0302emia procezo de fotosintezo. Por eltrovi tion, sciencistoj donis aminoacidojn kun radioaktivaj karbatomoj al la besto. Tiuj radioaktivaj atomoj funkciis kiel indikilo por vidi kion g\u0302i faris per la molekuloj. Tiel ili eltrovis ke la gastropodo mem produktis h\u0302lorofilon kiam g\u0302i estis en luma medio, sed ne kiam g\u0302i estis en malluma medio. Por produkti h\u0302lorofilo, la gastropodo ne nur bezonas aminoacidojn. G\u0302i bezonas ankau\u0306 la genetikajn informojn kiuj priskribas kiel oni kreas la molekulon. Ke oni trovis algan DNA kiu priskribas ekzakte tion en la genoj de la gastropodo indikas, ke la gastropodo kapablas liberigi partojn de la DNA de algo kaj meti g\u0302in en sian propran DNA. Aliaj bestoj kiel koraloj ja uzas la fotosintezon de aliaj organismoj por subteni sin, sed ne rompas la c\u0302elojn por tio, kio igas la interagon pli simbioza. Tio igas E. chlorotica la sola besto kiu mem kapablas praktiki fotosintezon."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Fine, gastropodoj havas interesajn metodojn de reproduktado. Ili ne havas seksojn same kiel homoj. Ne ekzistas distingo inter virlimako kaj limakino, pro tio ke ili ambau\u0306 produktas kaj spermon kaj ovc\u0302elojn. Kiam du gastropodoj reproduktas sin, ili do samtempe transdonas spermon. Kelkaj specioj faras tion sufic\u0302e agreseme, c\u0302ar ili pikas unu la alian per la seksorgano kaj foje ec\u0302 intence perdas g\u0302in, por ke la alia ni foriru antau\u0306 la fino de la ago. Aliaj gastropodoj estas multe pli festemaj kaj liberigas hormonojn en la akvo. Samspecianoj estas logataj de tio kaj kreas longan vicon da bestoj kiuj samtempe reproduktas sin. La eksteraj du agas au\u0306 kiel viro, au\u0306 kiel virino, sed c\u0302iuj en la mezo agas kiel viro kaj virino samtempe."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Malgrau\u0306 tio ke la grupo de gastropodoj estas tre malnova kaj simpla, ili havas kapablojn kiujn neniuj aliaj bestoj povas imiti. Ilia fleksebleco donas al ili la eblecon de defendi kaj nutri sin per novaj metodoj. Eble pro tio ili dau\u0306re ekzistas, kvankam multe pli fortaj kaj kompleksaj organismoj formortis. Kompleksa besto havas kompleksajn bezonojn kaj multe suferas de etaj s\u0302ang\u0302ig\u0302oj de la medio, sed gastropodoj estas tiom flekseblaj, ke oni ne surprizig\u0302u se ili eltenos pli longe ol ni."}]