[{"text_idx": "#000001", "text": "Multaj bestoj eskapas predantojn per rapide forkuri au\u0306 defendas sin per veneno au\u0306 kaskoj. Alia strategio estas simple eviti ke la predanto vidas onin. Kelkaj bestoj estas majstroj de tiu fako kaj sukcesis ekzakte kopii siajn mediojn post milionoj da jaroj da evoluo. Bona ekzemplo estas la gekedo Uroplatus phantasticus, kiu vivas en Madagaskaro. Gekedoj estas bonaj grimpantoj kaj ofte trovig\u0302as en arboj. En tia medio c\u0302i tiu specio apenau\u0306 videblas, c\u0302ar specimenoj ofte havas brunan hau\u0306ton, sed ec\u0302 pli rimarkinda estas la vosto. G\u0302ia formo ege similas al folio kaj havas folivejnojn. Kelkaj ec\u0302 havas truojn en la vosto por ke g\u0302i aspektu kiel mortanta folio. Tiel g\u0302i malpli facile rimarkeblas inter la veraj folioj. Se la gekedo tamen estas minacata, g\u0302i povas lau\u0306vole faligi la voston por konfuzi la predanton. G\u0302i ec\u0302 au\u0306tomate rekreskos poste. Espereble tio sufic\u0302e longe distras la predanton por eskapi. Imitokamuflo estas tre bona maniero por kas\u0302i sin, sed U. phantasticus ne estas la ununura besto kiu uzas g\u0302in kaj la teh\u0302niko povas havi multe pli da aplikojn."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Sur blanka fono oni klare vidas gekedon, sed imagu renkonti c\u0302i tiun beston en arbaro"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Insektoj el la familio Syrphidae havas tute malan strategion. Ili ne imitas por kas\u0302i sin, sed por forc\u0302asi aliajn bestojn. Tio s\u0302ajnas kontrau\u0306intuitiva, sed funkcias tre bone, pro tio ke ili aspektas kiel vespoj au\u0306 abeloj, kiuj multe pli dang\u0302eras. Neniu predanto volas mang\u0302i vespon, do ili ne prenas la riskon. Tiel la insekto estas protektata de la malbona nomo de alia specio. La imitado de pli dang\u0302eraj, ofte venenaj, bestoj estis unue priskribata de Henry Walter Bates. G\u0302i povas esti tre efika teh\u0302niko, sed dependas de kelkaj faktoroj. Ofte la imitado nur estas sukcesplena se la predanto havis malbonan sperton kun la organismo kiun oni imitas. Pro tio ke g\u0302i memoras la guston au\u0306 ke g\u0302i malsanig\u0302is, la predanto ne plu volas mang\u0302i tian organismon. Se oni tiam sufic\u0302e similas al tiu organismo, la predanto vers\u0302ajne ne mang\u0302os onin. Por certigi ke la predanto unue havas malbonan sperton, la kvanto de imitantoj ne povas ig\u0302i pli alta ol tiu de la imatatoj. La damag\u0302o de mang\u0302i la imitaton ankau\u0306 devas esti sufic\u0302e alta, c\u0302ar alikaze la avantag\u0302o de mang\u0302i la imitanton ig\u0302as pli granda. Se oni tamen akceptas vivi en la ombro de la specio kiun oni imitas, c\u0302i tiu formo de imitokamuflo estas tre efika."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Je la unua rigardo, c\u0302i tiu insekto klare aspektas kiel vespo, sed kiam oni rigardas pli longe, oni ekvidas diferencojn"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Oni ne nur povas imiti aliajn organismojn lau\u0306 ties aspekto. Por multaj bestoj ankau\u0306 aliaj sensoj estas gravaj. Ekzemplo de tio estas birdoj, kiuj ofte uzas sonojn por serc\u0302i partneron antau\u0306 ol aspekto komencas ludi rolon. Sono estas tiom grava ke multaj birdoj havas tre komplikajn kantojn kiuj montras kiom sana la kantanto estas. Kelkaj el ili tiom bone regas siajn voc\u0302ojn, ke ili povas imiti sonojn de aliaj fontoj kaj ec\u0302 imiti la homan voc\u0302on. Papagoj estas konataj pro tio, sed ili estas nenio kompare al Menura novaehollandiae. C\u0302i tiu birdo el Au\u0306stralio povas imiti la vokojn kaj kantojn de aliaj birdoj kaj ec\u0302 de tute malsamaj bestoj kiel dingoj, sed oni ec\u0302 trovis ekzemplarojn kiuj lernis imiti sonojn de homoj kaj mas\u0302inoj. Oni multe troigas kiom ofte ili faras tion, sed oni trovis kaj kelkfoje ec\u0302 filmis M. Novaehollandiae imitante sonojn de iloj kaj mas\u0302inoj kiel marteloj kaj motorsegiloj. Tio tamen vekas la demandon: C\u0302u inaj birdoj taksas tion seksalloga?"}, {"text_idx": "#000007", "text": "C\u0302i tiu kas\u0302anto certe estas pli alloga. Sonas neprobable ke besto povas kamufli sin per esti hela kaj rozkolora, sed Hymenopus coronatus uzas precize tiun teh\u0302nikon. La insekto uzas siajn blankan kaj rozkoloran aspekton por imiti la florojn c\u0302irkau\u0306 si kaj tiel resti nedetektata de birdoj. Kontraste al defendo, tiu imitado ankau\u0306 estas bona teh\u0302niko por c\u0302asi. La simileco al floro logas pli etajn insektojn, kiuj serc\u0302as nektaron. H. Coronatus atendas g\u0302is la insekto alproksimig\u0302as kaj antau\u0306 ol g\u0302ia trompo estas rimarkata, la predo jam estas morta. Tiumaniere oni povas c\u0302asi tre efike kaj logi predojn sen elspezi tro da energio. La rezulto estas ke bestoj kiuj pli similas al floro s\u0302paras pli da energio ol bestoj kiuj malmulte aspektas kiel floro kaj tiun energion ili povas uzi por aliaj aferoj kiel kreski au\u0306 reprodukti sin. Aldone la insektoj kiuj ne sukcesas imiti la floron estas pli vers\u0302ajne mang\u0302ataj. Tio kau\u0306zas evoluan premon, c\u0302ar c\u0302iugeneracie pli da idoj aspektas pli kiel floro. Tio igas la imiton tiom realisma."}, {"text_idx": "#000008", "text": "C\u0302i tiu ekzemplaro kaptis papilion. Rigardu kiom floraj la kruroj kaj \u201dvosto\u201d aspektas"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Fine, la plej bona imitanto certe estas la polpo. Ili estas sekretemaj kaj uzas imitadon por ne esti rimarkataj kiam ili ne estas en kaverno. Tiel ili povas eviti predantojn kaj kas\u0302e alproksimig\u0302i al predoj. Ili povas s\u0302ang\u0302i la hau\u0306ton lau\u0306 pluraj kvalitoj. Ili s\u0302ang\u0302as la kolorojn, paternojn kaj helecon de la hau\u0306to por simili al proksimaj strukturoj, sed kiel ili scias kiel s\u0302ang\u0302ig\u0302i estas misterio. Sciencistoj observis ke polpoj gajnas informojn pri kion ili imitu pere de la okuloj, sed kio rimarkindas estas ke polpoj estas kolorblindaj. Unu ebleco estas ke polpoj multe pli bone distingas polarigitan lumon ol homoj povas, kio donus al ili pli bonan indikon, sed oni ankorau\u0306 ne certas. La meh\u0302anismo kiun la besto uzas por vere s\u0302ang\u0302i la koloron funkcias en specifaj c\u0302eloj kiuj nomig\u0302as \u201dkromatoforoj\u201d. La c\u0302eloj enhavas pigmentojn (koloritajn h\u0302emiaj\u0302ojn) kaj estas c\u0302irkau\u0306ataj de muskolaj kaj nervaj c\u0302eloj. Per tre preciza rego de tiuj muskoloj, la polpo povas strec\u0302i kaj pus\u0302i la elastajn saketojn kaj s\u0302ang\u0302i kiom multe da pigmento de specifa koloro videblas. Pro tio ke g\u0302i estas muskola sistemo, la polpo povas fulmrapide s\u0302ang\u0302i sian koloron."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Sepioj estas parencoj de polpoj. C\u0302i tie juna sepio kas\u0302as sin per imitado de la s\u0302tonetoj sub g\u0302i"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Tre specifa talento kiu igas polpojn specialaj estas la kapablo s\u0302ang\u0302i la teksturon de sia hau\u0306to. El c\u0302iuj bestoj, nur la kapopieduloj, la grupo de interalie polpoj, montras tiun kapablon. Per reto de etaj muskoloj sub la hau\u0306to, la polpo povas aperigi ringojn, pikilojn au\u0306 bulg\u0302ojn kaj denove tiri ilin en la hau\u0306ton. La muskoloj iom similas al la homa lango, kiu povas libere movig\u0302i kaj s\u0302ang\u0302i sian formon. Pro tio ke la polpo mem decidas pri la strukturo de la hau\u0306to, g\u0302i povas tre facile kas\u0302i s\u0302in sur rokoj au\u0306 aliaj strukturoj kaj tamen esti tute glata kiam g\u0302i nag\u0302as por bone gliti tra la akvo. Tio igas la polpo la plej bona kaj fleksebla kas\u0302anto de la mondo."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Imitokamuflo c\u0302iam estis sukcesplena teh\u0302niko por protekti sin. G\u0302i aperas c\u0302ie kaj estas c\u0302iam denove eltrovata. G\u0302i povas havi multajn utilojn kaj esti atingata plurmaniere, kio montras la diversecon de naturo kaj la efikeco per kiu la naturo solvas problemojn. Per la studado de c\u0302i tiuj bestoj, ni povas lerni pli pri la meh\u0302anismoj kiujn ili uzas por kas\u0302i sin kaj pri kiel evoluo funkcias. Cetere la bestoj ankau\u0306 estas belegaj por rigardi kaj vekas nian miron. Sekvafoje kiam vi do eliras, rigardu iom pli detale. Eble vi estas c\u0302irkau\u0306ata de pli da bestoj ol vi pensas."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Per c\u0302i tiu ligilo oni povas vidi kiel polpo rapide ig\u0302as videbla kaj fug\u0302as."}]