[{"text_idx": "#000000", "text": "UEA dedic\u0302is al la reteja renovigo 100 000 eu\u0306rojn. G\u0302is nun neniuj rezultoj de dekjara laboro videblas."}, {"text_idx": "#000001", "text": "G\u0302is la fino de au\u0306gusto UEA en iu au\u0306 alia maniero venu al konkludo pri la reteja renovigo kaj decidu pri nova administra sistemo. Tion decidis la komitato en Torino, sed tio ne okazis. La tempoplano montrig\u0302is nerealisma, lau\u0306 vicprezidanto Fernando Maia."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Dimanc\u0302e la 10-an de septembro por trakti la temon tamen kunvenis reprezentantoj de TEJO, UEA kaj eksteraj observantoj, kiujn petis inkluzivigi la komitato de UEA."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Du semajnojn poste, en sabato la 23-a de septembro, okazis \u201cneformala\u201d kunsido de la komitato, kie devis esti preparitaj finaj konkludoj pri la projekto: c\u0302u oni akceptu la novan administran sistemon AKSO, preparitan de TEJO lau\u0306 mendo de UEA, au\u0306 c\u0302u UEA serc\u0302u tute novan solvon por la modernigo de la administrado de la retejo."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La estraro tamen dau\u0306re ne povis prezenti la finan raporton, kiun la komisiono pri financo urg\u0302e postulis en siaj konkludoj, prezentitaj dum la UK en Torino en au\u0306gusto. Anstatau\u0306e la komitato ricevis nur g\u0302eneralajn klarigojn pri la stato de la proponata sistemo, samkiel dum la UK."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Dum la kunveno estis levita la demando, c\u0302u entute havas sencon, ke bonfara organizaj\u0302o kun nur kelkmil membroj kreu tute novan, propran programon por retejo kaj administrado, anstatau\u0306 elturnig\u0302i per ekzistantaj programoj."}, {"text_idx": "#000006", "text": "La demando vers\u0302ajne estis starigita dek jarojn tro malfrue, c\u0302ar la laboro jam estas farita, sed lau\u0306 la estraro tamen ekzistis validaj kialoj por mem entrepreni la projekton. Interalie oni volis, ke la videbla parto de la programo estu komplete en Esperanto. Krome oni havis la okazon profiti de \u201chelpemaj programistoj\u201d c\u0302e TEJO."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Vicprezidanto Fernando Maia raportis pri la kvarhora kunsido okazinta la 10-an de septembro, kaj konkludis, ke dum la venontaj semajnoj necesos pliaj konsultig\u0302oj. Prezidanto Duncan Charters diris, ke la dokumentoj pri la programo, kiujn ricevis UEA, estas bonaj kaj vers\u0302ajne ebligos ke aliaj programistoj transprenu g\u0302ian pluan evoluigon."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Lau\u0306 la plano de la estraro, la sistemo nun estu analizita de tri kompetentaj fakuloj, kiuj g\u0302is novembro raportu al UEA siajn konkludojn. Nur post tio oni decidu, c\u0302u UEA akceptu la proponatan sistemon \u2013 au\u0306 tute rezignu pri la afero, kiu g\u0302is nun kostis almenau\u0306 100 000 eu\u0306rojn."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Oni eksciis, ke al la komitato la demando pri la sorto de AKSO lau\u0306plane revenos nur en januaro 2024. Tiel oni efektive ignoras la pli fruan formalan decidon de la komitato, faritan en Torino."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Por valide s\u0302ang\u0302i tiun decidon necesus reta voc\u0302dono, c\u0302ar neformala kunsido ne povas s\u0302ang\u0302i oficialan decidon de la komitato, des pli ke mankis kvorumo dum la sabata kunveno."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Dum la kunveno estis preterpase levita ankau\u0306 la demando pri la estonteco de la libroservo de UEA, kiu dau\u0306re malklaras. Lau\u0306 la estraro dau\u0306ras esploroj pri la afero, kiun lau\u0306dire komplikas iuj eu\u0306ropaj reguloj pri transsendo de varoj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Jam antau\u0306 du jaroj la komitato de UEA decidis, ke la libroservo de la asocio estonte estos prizorgata de la organizaj\u0302o E@I en Slovakio. Tamen g\u0302is nun la afero pendas, s\u0302ajne c\u0302ar oni ne sukcesis interkonsenti pri la konkretaj kondic\u0302oj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La komitatanoj dum sia sabata kunveno diskutis ankau\u0306 pri la kongresaj planoj por la proksima tempo. Interalie temis pri tio, c\u0302u oni iel povas finance helpi partoprenadon de afrikanoj en la venontjara UK en Tanzanio, por ke c\u0302eestu almenau\u0306 iu esperantisto el c\u0302iu afrika lando, kiu havas Esperanto-movadon."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Estis prezentita ankau\u0306 mallonga raporto pri kontaktoj okazintaj kaj okazontaj kun la firmao Kosmo rilate al la utiligado de la administra subvencio de EU."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Spite la retan epokon, libroeldonado kaj tutmonda vendado de libroj restas anguls\u0302tono de la Esperanta kulturo. Iam gravan rolon en la eldona kampo havis Universala Esperanto-Asocio, sed la agado de UEA sur tiu tereno praktike c\u0302esis. Post 2019 aperis c\u0302e UEA nur unu verko: ilustrita historio de Unesko kun la titolo \u201dDe ideoj al agoj\u201d. Ec\u0302 tiu verko estas dulingva (Esperanta/c\u0302ina) komuna eldonaj\u0302o de UEA kaj Unesko."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Ankau\u0306 en la distribuado de libroj en Esperanto UEA dum jardekoj havis centran rolon. Ec\u0302 se landaj kaj regionaj libroservoj precipe ekster Eu\u0306ropo estis gravaj por komencantoj, nur UEA c\u0302iam povis oferti plenan elekton de libroj el la tuta mondo kaj el multaj epokoj. La plej grava internacia konkuranto, la libroservo de Flandra Esperanto-Ligo, povis proponi proksimume duonon el la titoloj haveblaj c\u0302e UEA."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Lau\u0306 raporto pri la Esperanta libromerkato dum la jaroj 2001\u20132010, aperinta en la revuo Esperanto en decembro 2011, vers\u0302ajne duono de la tutmonda Esperanta librovendado okazis tra UEA. Kiel statas la afero nun ne klaras, c\u0302ar nova jardeka raporto ne aperis en 2021."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Jam de du jaroj malklaras la plua sorto de la libroservo de UEA. La domo en Nieuwe Binnenweg 176, kie trovig\u0302as la libroservo kaj granda parto de la stoko, estas vendota. En septembro 2021 la komitato decidis, ke la libroservo estos transdonita al la organizaj\u0302o E@I en Slovakio, kiu liveru servojn al UEA lau\u0306 kontrakto."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Jam dum la koncerna komitata kunsido la arang\u0302o vekis kritikon, c\u0302ar mankis informoj pri la enhavo de la proponata kontrakto."}, {"text_idx": "#000021", "text": "\u2013 Mi ne emas principe konsenti pri kontrakto, pri kies konkretaj kondic\u0302oj mi nenion scias. Ne nur c\u0302ar lau\u0306 mi ne estas logike unue aprobi servoprovizanton kaj nur poste difini la kondic\u0302ojn, sed ankau\u0306 c\u0302ar g\u0302is nun mi nenion konkretan scias pri la maniero kiel estis elektita tiu c\u0302i servoprovizisto, diris tiam komitatano Mariana Evlogieva."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Komitatano Hans Becklin proponis, ke oni faru publikan alvokon pri alternativaj proponoj. La estraro argumentis, ke c\u0302iuj necesaj esploroj pri alternativoj jam estis faritaj, sed ne eblis publike raporti pri ili, c\u0302ar kritiko pri aliaj proponantoj de servoj povus esti \u201dofenda\u201d."}, {"text_idx": "#000023", "text": "La propono de la estraro transdoni kaj la kongresan administradon kaj la libroservon al E@I estis sekve aprobita post voc\u0302dono. Dum la kongresa administrado jam estas prizorgata de E@I, pri la transdono de la libroservo dum du jaroj ne okazis ajnaj videblaj pas\u0302oj."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Fine de 2022 devus emeritig\u0302i la multjara respondeculo pri la libroservo, Ionel Onet\u0326. Por ke la libroservo simple ne c\u0302esu funkcii, la estraro de UEA tiam petis lin provizore dau\u0306rigi sian laboron."}, {"text_idx": "#000025", "text": "\u201dNia libroservisto konsentis dej\u0302ori kelkajn pliajn monatojn\u201d, la estraro raportis al la komitato la 8-an de januaro, post kiam Libera Folio petis klarigon pri la estonteco de la libroservo."}, {"text_idx": "#000026", "text": "De tiam pasis pli ol kelkaj monatoj, sed dau\u0306re haveblas neniaj informoj pri la estonteco de la plej grava librovendejo en Esperantujo. En januaro, jam post la apero de artikolo pri la temo, Libera Folio ricevis respondon de Peter Bala\u0301z\u030c, la kunordiganto de E@I, kiu dementis la aserton, ke lia organizaj\u0302o prokrastas la aferon:"}, {"text_idx": "#000027", "text": "\u2013 E@I ne prokrastas subskribon de la kontrakto, c\u0302ar la kontrakto ne pretas ankorau\u0306. Por g\u0302uste fari g\u0302in bone (kaj eviti eblajn postajn problemojn) ni provas solvi c\u0302iujn defiojn kaj eblajn obstaklojn. Tial mi nun komunikas kun jurista firmao, por trovi la plej bonan solvon por tiu transpreno kaj prizorgo de la libroservo."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Lau\u0306 li, la spaco por la libroservo jam en januaro baze pretis, kvankam mankis kelkaj aferoj, kiel alarmo kaj kameraoj kaj asekuro, por ke la libroj povu esti sekure transprenitaj kaj stokitaj."}, {"text_idx": "#000029", "text": "\u2013 Do jes ni dau\u0306re interesig\u0302as kaj pretas akcepti tiun c\u0302i taskon kaj defion, li konfirmis tiam."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Peter Bala\u0301z\u030c tiam supozis, ke la afero povos preti en marto, sed kiam Libera Folio en marto kontaktis la prezidanton de UEA, Duncan Charters, estis nenio nova por raporti:"}, {"text_idx": "#000031", "text": "\u2013 Rilate la Libroservon, ankau\u0306 tiuj arang\u0302oj estas traktataj, sed nek mi nek iu alia scias pri la fina rezulto. Ni kompreneble celas kiel eble plej glatan transiron, sed same restas multaj komplikaj\u0302oj pri transiro. Intertempe dau\u0306re funkcias la Libroservo normale."}, {"text_idx": "#000032", "text": "En junio Charters respondis simile al demando de Libera Folio pri la vendo de la domo, pri la lanc\u0302o de la nova retejo, kaj pri la sorto de la libroservo:"}, {"text_idx": "#000034", "text": "De tiam Libera Folio spite petojn sukcesis ricevi neniajn novajn informojn pri la estonteco de la libroservo."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Pri progreso rilate al la administra sistemo AKSO kaj la nova retejo, la estraro \u2013 lau\u0306 decido de la komitato farita en Torino \u2013 ricevis la taskon raporti g\u0302is la fino de au\u0306gusto. Tio ne okazis. Post rememorigo de Renato Corsetti la vicprezidanto Francisco Maia respondis, ke la dato \u201dmontrig\u0302is nerealisma\u201d."}, {"text_idx": "#000036", "text": "La 10-an de septembro lau\u0306 informoj de Libera Folio tamen okazis plurhora kunsido inter reprezentantoj de TEJO, UEA kaj eksteraj observantoj, kiujn petis inkluzivigi la komitato de UEA. Dum la kunsido reprezentantoj de TEJO prezentis la nunan staton de la sistemo kaj respondis al teknikaj demandoj."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Lau\u0306 plano akceptita en Torino, la komitato de UEA sabate la 23-an de septembro devos kunveni por fari finajn decidojn pri la estonteco de la reteja projekto komencita en 2013. Tiam la komitatanoj havos s\u0302ancon ankau\u0306 peti raporton pri la planoj de la estraro por la libroservo."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Kelkaj libroj el la nova kaj malnova listoj."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Tie Auld argumentas kontrau\u0306 asertoj pri la neekzisto au\u0306 senvaloreco de la Esperanta literaturo, kaj skribas:"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Tiu supraj\u0302a skizo apenau\u0306 donas impreson pri la realaj atingoj kaj abunda amplekso de la originala literaturo de Esperanto. Iu ajn, kiu volas ec\u0302 aludi al g\u0302i devas esti leginta almenau\u0306 kelkajn elstarajn verkojn antau\u0306 ol esprimi opinion."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Poste sekvas listo de 23 poeziaj kaj 29 prozaj verkoj. En 1997 li iom kompletigis g\u0302in. Lia lasta versio de la listo enhavis 27 poeziajn kaj 32 prozajn verkojn."}, {"text_idx": "#000044", "text": "\u2013 La eventuala utilo ja dependas de c\u0302ies opinio, sed lau\u0306 mi g\u0302i povas helpi al legantoj elekti iom valorajn verkojn kaj eble eviti la plej ac\u0302ajn. Mi persone opinias ke Auld plejparte elektis tre trafe kaj bone, diras Sten Johansson."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Li de multaj jaroj prizorgas la valoran retejon OLE, pri originala literaturo Esperanta."}, {"text_idx": "#000046", "text": "William Auld forpasis en 2006, kaj poste neniu kompletigis lian liston. Lau\u0306 Sten Johansson ne vere eblas s\u0302ang\u0302i la liston post la morto de Auld."}, {"text_idx": "#000047", "text": "\u2013 Kiel dirite, Auld unufoje g\u0302isdatigis g\u0302in en 1997. Post lia morto evidente ne eblas s\u0302ang\u0302i lian liston. Sed en la lastaj du jaroj kelkaj homoj instigis min krei propran aldonan liston. Mi sufic\u0302e hezitis c\u0302u tio indas, sed nun mi decidis tamen fari tion pri prozo kaj peti helpon de Suso Moinhos kaj Nicola Ruggiero pri poezio."}, {"text_idx": "#000049", "text": "\u2013 Mia propra principo estis proponi verkojn, kiuj plac\u0302is al mi, el tiuj kiujn mi legis. Plejparte mi enlistigis verkojn pli novajn ol la listo de Auld, sed ankau\u0306 tri pli malnovajn. Evidente temas nur pri niaj personaj proponoj, surbaze de niaj spertoj kaj niaj gustoj. C\u0302iu ajn homo povas fari sian propran liston, elektante el tio, kion oni legis."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Kiom el la verkoj vi mem legis? Kiujn vi plej s\u0302atis kaj kial?"}, {"text_idx": "#000051", "text": "\u2013 El mia propra aldonpropono mi legis c\u0302iujn 14, ne surprize. El ili mi plej s\u0302atis \u201dMi stelojn jungis al revado\u201d de Mikaelo Brons\u0302tejn. El la proza listo de Auld mi legis 29 el 32. El tiuj mi plej s\u0302atis \u201dLappar, la antikristo\u201d de Endre To\u0301th. El la poeziaj listoj mi legis unu verkon komplete, sed krome eble pecetojn de 2 au\u0306 3 el 41. Mi ja legis du-tri aliajn poemarojn, kiuj ial ne trafis en la listojn, diras Sten Johansson."}, {"text_idx": "#000052", "text": "En la listo estas ankau\u0306 unu via propra verko. C\u0302u ankau\u0306 g\u0302in vi mem elektis?"}, {"text_idx": "#000053", "text": "\u2013 Jes. Kiel pretekston mi diru ke g\u0302i estas lau\u0306rita de la Akademio."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Temas pri la romano \u201dSesdek ok\u201d, kiu ricevis la duan Lau\u0306ron de la Akademio en 2022. En la nova listo same trovig\u0302as \u201dMi stelojn jungis al revado\u201d de Mikaelo Brons\u0302tejn, kiu ricevis la unuan Lau\u0306ron en 2021."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Suso Moinhos, kiu kunlaboris pri la poezia parto, atentigas ke ajna tiaspeca listo evidente estas subjektiva, pridiskutebla afero."}, {"text_idx": "#000056", "text": "\u2013 Do ne ekzistas unu sola listo ebla. Oni komprenu ankau\u0306, ke temas pri listo de libroj. Tio signifas, ke bedau\u0306rinde ni ne povis konsideri au\u0306torojn, kiuj ankorau\u0306 ne aperigis poemaron. Temas pri verkistoj, kies produktado estas g\u0302is nun malgranda, au\u0306 kies versaj\u0302oj sidas nur dise tra periodaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000057", "text": "\u2013 Nia c\u0302efa kriterio c\u0302e la elekto estis la literatura kvalito. Cetere, ni decidis, iom sur la spuroj de Auld, enlistiginta \u201dEsperantan Antologion\u201d, ke en nia kontribuo ne povis manki la verkaroj de Auld mem, de Boulton, de Edwin de Kock kaj de Ragnarsson."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Por legi librojn, ne sufic\u0302as havi liston, necesas la libroj mem. Tamen pluraj el la libroj ne estas plu ac\u0302eteblaj."}, {"text_idx": "#000059", "text": "\u2013 Ne el nia listo, sed el tiu de Auld, de longe mankas en libroservoj la \u201dPoemoj de Armand Su\u201d kaj, en la sfero proza, \u201dLa litomis\u0302la tombejo de Pic\u0302\u201d kaj \u201dLappar, la antikristo, de To\u0301th\u201d. Krome, de longe ni atendas paperan reeldonon de \u201dLa granda kaldrono\u201d de Francis, kiu intertempe, bons\u0302ance, aperis bite. Tiuj tri prozaj verkoj estas esencaj en la historio de la Esperanto-literaturo."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Nicola Ruggiero, la alia kontribuinto al la poezia parto de la listo, listigas plurajn poeziajn verkojn en la listo, kiuj ne plu haveblas almenau\u0306 lau\u0306 la katalogo de UEA:"}, {"text_idx": "#000063", "text": "\u2013 Temas pri verkoj tre apartaj unu de la alia. C\u0302iu el ili meritus reeldonon en presa formo kaj samtempe en bita formo. Tamen, g\u0302is nun, nur FEL eldonas ankau\u0306 en bita formo, sed nur tion pri kio g\u0302i rajtas, memkompreneble. Tiuj du verkoj de Schwartz haveblas kiel sonlibroj en KD. Kredeble, la aliaj verkoj iel haveblas en interreto, diras Nicola Ruggiero."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Pri Kalocsay li atentigas, ke aliaj liaj verkoj ja ankorau\u0306 haveblas, kaj troveblas ankau\u0306 en interreto."}, {"text_idx": "#000065", "text": "\u2013 Iam indos kunigi c\u0302iujn liajn poeziajn kaj literaturkritikajn eseojn en plenverkaron, kiel jam okazis por aliaj granduloj de nia literaturo."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Multaj esperantistoj ne tre bone konas la originalan literaturon. Ec\u0302 tiuj, kiuj ja legas prozon, ofte apenau\u0306 ion scias pri la originala poezio. Kio do estas speciala pri la Esperanta poezio, kio igas g\u0302in aparte leginda? Nicola Ruggiero klopodas klarigi:"}, {"text_idx": "#000067", "text": "\u2013 Ne estas facile respondi sen ig\u0302i false retorika. Mi legas poezion c\u0302ar per g\u0302i mi atingas alian signifo-nivelon en memesplorado. Certe ankau\u0306 la prozo povas utili al tio, sed la poezio uzas similajn rimedojn alimaniere. Mi pensas c\u0302efe pri la uzo de imag\u0302oj \u2013 pervortaj prezentoj de sensa impreso, ne nepre vida; ili povas esti rektaj au\u0306 figuraj. La imag\u0302o implicas rekreon de la realo surbaze de elementoj bazitaj sur intuo au\u0306 vizio de la verkisto, kiun oni devas malc\u0302ifri. G\u0302uste en tiu malc\u0302ifrado trovig\u0302as ric\u0302ig\u0302o kaj konstanta rekreo kaj vidpunkto pri la realo de nia mondo kaj de nia konscio."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Aldono al la Baza legolisto, 2023"}, {"text_idx": "#000069", "text": "Jen la aldonoj al la legolisto, elektitaj de Sten Johansson (prozo) kaj de Suso Moinhos kaj Nicola Ruggiero (poezio). La ligiloj gvidas al informoj pri la koncerna verko en la retejo OLE. Tie troveblas ankau\u0306 la listo de William Auld, inkluzive liajn kompletigojn de 1997."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Pasporta Servo ekfunkciis en 1967, sed la lasta papera listo de gastigantoj aperis en 2017. De tiam la servo ekzistas nur en reta formo. En la retejo nun estas pli ol 2 300 gastigantoj. Tamen multaj el la informoj kredeble estas malaktualaj, c\u0302ar la lasta amasa kontrolo de c\u0302iuj datenoj okazis en 2016, sojle al la publikigo de la lasta papera listo, rakontas Meir Goren, kiu alig\u0302is al la skipo en 2016."}, {"text_idx": "#000074", "text": "En 2021 la g\u0302istiama c\u0302efrespondeculo Baptiste Darthenay retirig\u0302is de la projekto. Ekde tiam Meir Goren restas la prizorganto de la retejo."}, {"text_idx": "#000075", "text": "\u2013 Mi prizorgas la teknikan flankon: evoluigas la retejon kaj certigas ke g\u0302i dau\u0306re bonorde funkciu. Krome mi helpas al homoj kiuj skribas al la centra retpos\u0302tadreso de PS (kutime pri problemoj kun ilia konto) kaj fojfoje landaj organizantoj (c\u0302efe pri iuj teknikaj komplikaj\u0302oj). Entute estas 47 landaj organizantoj, kaj iom malpli ol duono el ili estas aktivaj (en la senco ke ili regule vizitas la retejon, sed ne nepre por kontroli au\u0306 aprobi datumojn)."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Ne eblas scii, kiel multe da gastigadoj okazas per la servo, c\u0302ar la retejo registras nur la fakton, ke uzantoj interkomunikig\u0302as, li klarigas."}, {"text_idx": "#000077", "text": "\u2013 Jare en PS aktivas inter 900 kaj 1 400 uzantoj lau\u0306 ensalutoj, kaj oni inters\u0302ang\u0302as inter 100 kaj 550 mesag\u0302ojn monate pere de la retejo."}, {"text_idx": "#000078", "text": "La mondo multe s\u0302ang\u0302ig\u0302is post 1967, kaj Pasporta Servo certe ne plu estas la unua loko, kie junaj esperantistoj serc\u0302as tranokton, sed g\u0302i ne perdis sian signifon, diras Tobiasz Kubisiowski, kies oficperiodo kiel estrarano de TEJO j\u0302us finig\u0302is:"}, {"text_idx": "#000079", "text": "\u2013 Tio videblas en diversaj Telegram-grupoj por apartaj urboj au regionoj, kie ofte estas pli facile trovi tranokton. Mi persone neniam provis tranokti pere de Pasporta Servo \u2013 mi preferis demandi jam konatajn esperantistojn en la koncerna urbo \u2013 sed mi konas ankau\u0306 amikojn, kiuj tute sukcese uzis g\u0302in. Kvankam la enhavo de la retejo povas s\u0302ajni eksdata kaj malfacile uzebla, mi kredas, ke g\u0302i dau\u0306re estas uzebla kaj uzata de nemalgranda grupo de homoj. PS estas parto de la tradicio de la Esperanto-kulturo, tial multaj pliaj homoj scias pri g\u0302ia ekzisto."}, {"text_idx": "#000080", "text": "En la estraro de TEJO oni diskutis la ideon estonte inkluzivi Pasportan Servon en iu projekto subvenciita de EU, li rakontas."}, {"text_idx": "#000081", "text": "\u2013 Lau\u0306 mia scio Pasporta Servo estas sur la listo de ideoj por eblaj subvencipetoj de TEJO. Do, se en iu momento eblos subvencipeti por plifaciligi vojag\u0302ojn per iu projekto, kiu povus financi la ordigon de la adresaro kaj pretigon kaj presigon de la libreto, tion TEJO eble faros."}, {"text_idx": "#000082", "text": "G\u0302enerale Pasporta Servo tamen dum la lastaj jaroj evoluis relative sendepende de la formalaj gvidorganoj de TEJO, rakontas Patricio Agusti\u0301n Iglesias, la nova kasisto de TEJO."}, {"text_idx": "#000083", "text": "\u2013 Menciindas ke Wojtek Oreszczuk, dum sia volontulado en Roterdamo pasintjare, kontaktis ukrainajn gastigantojn por esprimi la kunlaboremon de la movado kaj koni iliajn eventualajn bezonojn."}, {"text_idx": "#000085", "text": "\u2013 G\u0302i estas pli konata ol TEJO mem: spektu ajnan enkondukon pri Esperanto kaj g\u0302i plejofte mencios kaj UEA kaj Pasportan Servon, sed bedau\u0306rinde ne nian kernan junularan organizon. Multaj nunaj aktivaj movadanoj ekesploris pri nia lingvo kiam ili au\u0306dis ke g\u0302i faciligas vojag\u0302i s\u0302parante monon. Krome, ni argentinaj, esperantistoj sentas nin aparte ligataj al la ilo, c\u0302ar inter g\u0302iaj pioniroj trovig\u0302as nia samlandano Rube\u0301n Feldman Gonza\u0301lez."}, {"text_idx": "#000087", "text": "\u2013 La mapo mem klare montras, ke ekster Eu\u0306ropo malabundas gastigantoj. Tute indas instigi c\u0302ieajn homojn alig\u0302i al la programo, kun speciala atento al landoj kaj regionoj ne bone reprezentataj, c\u0302efe per persona kontaktado. Por doni ekzemplojn, ni nuntempe havas neniun gastiganton en Angolo, Kazah\u0302io, Mozambiko, Paragvajo au\u0306 Ruando, landoj kie mi konscias ke estas esperantistoj."}, {"text_idx": "#000088", "text": "Entute estas 2 378 gastigantoj, sed duono el tiuj trovig\u0302as en ses landoj: Francio (374), Brazilo (222), Usono (178), Germanio (173), Rusio (131) kaj Pollando (100) \u2013 entute 1 178 en tiuj landoj."}, {"text_idx": "#000089", "text": "\u2013 Kreskigi la kvanton de landoj kaj gastigantoj estas la plej pova reklamilo por la servo. Ankau\u0306 indas disvastigi per la sociaj retoj spertojn de homoj kiuj uzis g\u0302in kaj afis\u0302ojn pri la programo."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Jam en la sekva granda reta evento de TEJO, Retoso 2023, povos okazi programero pri Pasporta Servo, li diras."}, {"text_idx": "#000091", "text": "\u2013 Ankau\u0306 la Virtuala Kongreso kaj aliaj retaj kaj c\u0302eestaj eventoj povas esti bonaj okazoj por disvastigi la programon kaj kolekti novajn proponojn. Tute indas instigi junulojn alig\u0302i al la komisiono kaj aljug\u0302i por g\u0302i en la bug\u0302eto de 2024 almenau\u0306 etan monsumon. Kaj mi ege emas, eble venontjare, inviti prelegi homojn kiuj estis enplektitaj en Pasporta Servo tra la lastaj jardekoj."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Se ec\u0302 sen granda aktivado flanke de la gvidorganoj de TEJO Pasporta Servo pluvivis kaj kreskis, kun iom pli da subteno g\u0302i povos bone evolui kaj viglig\u0302i, li esperas."}, {"text_idx": "#000093", "text": "\u2013 Tamen, kiel dirite, ni unue devas renkontig\u0302i por detale taksi kun la komisionanoj, dialoge kun la stabo, kiuj ideoj s\u0302ajnas la plej trafaj. Kaj mi ankau\u0306 invitas la legantojn de Libera Folio lasi siajn sugestojn inter la komentoj. Ni klopodos legi c\u0302iujn!"}, {"text_idx": "#000096", "text": "Aktiva pri Esperanto ekde 1950, kiam li estis 18-jara, jam en 1955 li kunfondis Hungarlandan Esperanto-Konsilantaron. G\u0302is 1960 li prezidis la junularan fakon de Hungara Esperanto-Asocio (HEA) kaj de 1962 g\u0302is 1970 li estis junulara gvidanto de Internacia Fervojista Esperantista Federacio (IFEF)."}, {"text_idx": "#000097", "text": "Li estis fondinto kaj prezidanto de la hungara sekcio de Internacia Ligo de Esperantistaj Radio-Amatoroj (ILERA) kaj de la hungara sekcio de la Internacia Fervojista Radio-amatora Asocio. Lia voksigno estis HA1UD. Pro instigo lia, ekde 1982 funkcias radioamatora stacio kun speciala voksigno en la IFEF-kongresoj."}, {"text_idx": "#000098", "text": "D-ro Ferenczy diplomig\u0302is en la Universitato de Szeged kaj poste en la Universitato de Medicinaj Sciencoj en Budapes\u0302to, akirante g\u0302eneralan medicinan diplomon en 1957, 25-jara. Li laboris pri interna medicino en la hospitalo Para\u0301dfu\u0308rdo\u030b inter 1957 kaj 1960, kaj poste li translokig\u0302is al la MA\u0301V-hospitalo en Pe\u0301cel por unu jaro. Inter 1961 kaj 1998, li laboris kiel la c\u0302efoperaciisto de la fervoja nodo Gyo\u030br. Li ankau\u0306 aktivis kiel sportkuracisto kaj zorgis pri sama futbala teamo, futbal-grupo Gyo\u030bri MA\u0301V DAC (nun Integral DAC), 43 jarojn sen interrompo (1963-2006). Pro tio li ricevis diplomon kiel \u201dHungara rekordulo\u201d."}, {"text_idx": "#000099", "text": "En 1970 li ig\u0302is privata sekretario de d-ro Hideo Shinoda. Inter 1977 kaj 2000 li estis la gvidanto de la medicina fakkomisiono de HEA. Ekde 1985 li longtempe okupis la postenon de prezidanto de Universala Medicina Esperanto-Asocio (UMEA) kaj samtempe estis membro de la redaktantaro de Medicina Internacia Revuo (MIR), la organo de UMEA."}, {"text_idx": "#000100", "text": "En Varno (Bulgario) dum la 63-a Universala Kongreso de Esperanto (UK), en 1978, li ricevis la Premion Shinoda de UMEA pro sia elstara medicinmovada agado. En 2007 en Budapes\u0302to c\u0302e la Medicina Universitato Semmelweis li ricevis la jubilean oran diplomon pro sia 50-jara kuracista agado, en 2017 li ricevis la diamantan diplomon kaj en 2022 la feran diplomon."}, {"text_idx": "#000101", "text": "Li au\u0306toris du verkojn, \u201cEsperanta Medicina Vortaro\u201d (2009) kaj \u201cMi estis fervojista kuracisto\u201d (2012). Li modele kunlaboris kadre de la Faka Agado de UEA kiel reprezentanto de UMEA kaj aparte pri la kunlaboro inter Fakaj Asocioj (UMEA kaj IFEF). Kiel reprezentanto de UMEA li partoprenis tre multajn Universalajn Kongresojn ekde la jaro 1973."}, {"text_idx": "#000102", "text": "Krom en eu\u0306ropaj landoj li estis en Kubo, Koreio, Kanado, Au\u0306stralio, Israelo, Brazilo, C\u0302inio kaj Japanio. Medicinan studvojag\u0302on li faris en Usono en la jaro 1998. Seninterrompe dum tridek jaroj, inter 1983 kaj 2013, li estis membro de la Komitato de UEA, kiel reprezentanto de UMEA."}, {"text_idx": "#000104", "text": "Lau\u0306 gazetara komuniko de UEA"}, {"text_idx": "#000105", "text": "Mi tute ne intencas stulte mistifiki la legantojn, rakontante pri iu G\u0302enerala Superkunveno de iu Globala Verdula Organizo. La priskribata evento okazis kadre de la UK de UEA, c\u0302i-jare pasinta en la itala Torino."}, {"text_idx": "#000106", "text": "G\u0302i estis mia unua UK, kvankam mi jam kelkajn jardekojn aktivas en la movado. Mi ege multon legis kaj au\u0306dis pri la antau\u0306aj kongresoj. Kaj g\u0302uste mia pasiva UK-sperto naskis la demandon, direktitan al la proksimume dekjara knabo kun la kongresa noms\u0302ildo (tie estis skribita io tute ordinara \u2013 \u201dFrank\u201d au\u0306 io simila). La knabo senzorge mang\u0302is glaciaj\u0302on apud la c\u0302efa konstruaj\u0302o de la kongreso. Mi diris:"}, {"text_idx": "#000108", "text": "Li nenion respondis, dau\u0306re (kaj, evidente, tre g\u0302ue) subigante la vizag\u0302on al la senc\u0302esaj sunaj radioj. \u201cTute ne regas Esperanton\u201d, indulgeme mi pensis, kaj demandis alimaniere:"}, {"text_idx": "#000109", "text": "\u2013 Saluton! C\u0302u vi komprenas Esperanton?"}, {"text_idx": "#000110", "text": "\u2013 Hej, olda nano, haltigu viajn stupidajn eldiraj\u0302ojn! \u2013 neatendite li diris."}, {"text_idx": "#000111", "text": "\u2013 Ups, se vi tiom bone posedas la lingvon, kial vi ne tuj respondis? S\u0302ajne, via konduto ne estas tute g\u0302entila!"}, {"text_idx": "#000112", "text": "La knabo peze suspiris, krac\u0302is sur la asfalton kaj malvolonte agnoskis:"}, {"text_idx": "#000113", "text": "\u2013 Probable vi pravas. Pardonu min. Hodiau\u0306 la humoro estas abomenega. Tial mi ne bone regas min."}, {"text_idx": "#000114", "text": "\u2013Pro kio via humoro estas fus\u0302a? \u2013 mi scivolis."}, {"text_idx": "#000115", "text": "\u2013 Ah\u0302, ec\u0302 ne demandu. Imagu: jen, mi venis en Italion el miaj Ferooj. Longatendata ferio. Nur unu semajno. Sed tuj post la alveno oni trenis min por la komitatkunsido! Mi ec\u0302 la valizon ne malpakis!"}, {"text_idx": "#000116", "text": "Mi, ne jam kredante miajn orelojn, diris, esperante je io pli bona:"}, {"text_idx": "#000117", "text": "\u2013 C\u0302u temas pri Asocio de infanoj-esperantistoj au\u0306 Internacia Kunig\u0302o de s\u0302atantoj de komputilludoj?"}, {"text_idx": "#000118", "text": "\u2013Se estus c\u0302i tiel, mi estus felic\u0302a."}, {"text_idx": "#000120", "text": "\u2013 Ne estas temo por priparoli, la knabo diris. \u2013 Jen, ekzemple, hodiau\u0306. Mi ellitig\u0302is, dus\u0302is min \u2013 kaj jam c\u0302e la matenmang\u0302o venis tiu damna sekretario kaj insistege min vokis en la kunsidejon."}, {"text_idx": "#000121", "text": "La knabo denove krac\u0302is kaj sufic\u0302e krude blasfemis."}, {"text_idx": "#000122", "text": "\u2013 Kaj tie \u2013 senc\u0302esaj babiladoj. Vendo de la CO, sorto de la arkivoj, nova retejo, strategio, taktiko, propagando, kongresoj, estraroj, demisioj... Mi ege tedig\u0302is!"}, {"text_idx": "#000124", "text": "\u2013 Dek du jam. Diable, la tempo flugegas!"}, {"text_idx": "#000125", "text": "\u2013 Sed c\u0302u de via landa asocio neniu alia povis veni anstatau\u0306 vi?"}, {"text_idx": "#000126", "text": "\u2013 Neniu konsentas, se la prezidanto c\u0302eestas la kongreson, malice diris la knabo. \u2013 Kaj du miaj viculoj aroge preferis forveturi ripozi kun siaj genepoj en Sicilion. Kanajloj! Ili ripozas, sed mi c\u0302i tie s\u0302vitu anstatau\u0306 ili c\u0302iuj!"}, {"text_idx": "#000127", "text": "Li krac\u0302is la trian fojon kaj starig\u0302is, finmang\u0302inte la glaciaj\u0302on."}, {"text_idx": "#000128", "text": "\u2013 Nu, sufic\u0302as jam. Tempas kuri, la pau\u0306zeto finig\u0302is."}, {"text_idx": "#000130", "text": "\u2013 En alian lokon ne eblas. Mi estas la protokolanto... Kaj krome mi finfine devas prezenti pretan version de la proponaro pri la modifoj al la Statuto. Mi konfesu, ke c\u0302i-afere mi mem nepardoneble tro longe pigras. Do, g\u0302is iam!"}, {"text_idx": "#000132", "text": "Dum la dua kunsido de la komitato de UEA en Torino la 4-an de au\u0306gusto estis pritraktita raporto de la komisiono pri financo, kiu starigis al la asocio kelkajn urg\u0302ajn taskojn. Inter tiuj estis nova administra sistemo kaj la reteja renovigo, pri kiu UEA okupig\u0302as ekde 2013."}, {"text_idx": "#000133", "text": "La komitato akceptis la raporton, lau\u0306 kiu la rezultoj de la projekto estu testitaj g\u0302is la fino de la monato. Poste oni decidu, c\u0302u lanc\u0302i la novan AKSO-sistemon au\u0306 tute rezigni pri g\u0302i."}, {"text_idx": "#000134", "text": "Poste, dum la IJK okazis kunsido inter respondeculoj de UEA kaj la nova prezidanto de TEJO, Tyron Surmon, kiu pli frue estis c\u0302efrespondeculo de TEJO pri la AKSO-projekto. Surmon tamen c\u0302efe rekonfirmis la dubojn de UEA pri la projekto."}, {"text_idx": "#000135", "text": "Libera Folio diskutis la temon kun Tobiasz Kubisiowski, eliranta estrarano de TEJO, kiu dum la komitata kunsido de UEA en Torino estis la reprezentanto de TEJO, kaj nun je la fino de sia mandato povas pli libere diskuti la staton de AKSO."}, {"text_idx": "#000136", "text": "\u2013 La fakulo konsultita de UEA havas rezervojn rilate al la organizado de la dokumentado. TEJO pretas agi por klarigi la dubojn, c\u0302efe per organizo de kunsido kun nia c\u0302efprogramisto. Atentindas ankau\u0306 la fakto, ke la kongresa sistemo de AKSO estas nun uzata por organizi alian junularan eventon, Junularan E-Semajnon en Germanujo, kio montras, ke la sistemo estas uzebla de aliuloj kaj ke la dokumentado, ec\u0302 se g\u0302i meritas plibonigon, estas ja utila, jam nun, li diras."}, {"text_idx": "#000137", "text": "Aliaj obstakloj por la lanc\u0302o de la nova sistemo lau\u0306 li estas manko de librotena sistemo en g\u0302i, neklareco pri la estonto de UEA kaj de la sistemo de UEA\u2013kontoj:"}, {"text_idx": "#000138", "text": "\u2013 Tiuj eksplicite ne estis parto de la kontrakto, do TEJO neniam okupig\u0302is pri tio. Ni tamen komprenas, ke tiuj mankoj estas gravaj kaj esperas, ke UEA povos trovi tau\u0306gan solvon por trovi uzon de AKSO malgrau\u0306 ili."}, {"text_idx": "#000139", "text": "Jam post la fino de la kongreso la estraro de UEA efektive entreprenas pas\u0302ojn por plenumi la taskon donitan de la Financa komisiono kaj konfirmitan de la Komitato de UEA, Tobiasz Kubisiowski diras."}, {"text_idx": "#000140", "text": "\u2013 Lau\u0306 mia scio okazas samtempe testado kaj kontrolado de AKSO en g\u0302ia nuna stato, kaj ankau\u0306 esplorado pri aliaj administraj sistemoj uzeblaj por la celoj de UEA. Kvankam mi ne c\u0302eestas persone tiun laboron, nek TEJO-flanke, nek UEA-flanke, mi ricevas el pluraj fontoj informojn, ke la laboro ja okazas. Nuntempe mi ne povas certi pri tio, ke la Komitato de UEA ricevos kontentigan rezulton g\u0302is la fino de au\u0306gusto, sed mi tre g\u0302ojas, ke la komitata decido mobilizis la Estraron kaj atendas la sekvajn evoluojn en tiu kampo."}, {"text_idx": "#000141", "text": "La administraj sistemoj, kiujn UEA nun uzas, estas tre malnovaj, kaj c\u0302iuokaze bezonas baldau\u0306an renovigon, diras Tobiasz Kubisiowski. Se oni ne ekuzos la AKSO-sistemon, necesos lau\u0306 li tre baldau\u0306 trovi alian funkciantan sistemon. La problemo estas, ke la restantaj oficistoj de UEA simple ne havas tempon por prizorgi transiron al nova sistemo kaj samtempe prizorgi kurantajn taskojn."}, {"text_idx": "#000142", "text": "\u2013 C\u0302u AKSO au\u0306 ne, UEA devos instrui al siaj oficistoj uzi novan administran sistemon. Mi persone komprenas la zorgojn de la g\u0302enerala direktoro kaj mi plene konscias, ke lanc\u0302o de AKSO en ia ajn formo postulos de li kaj de la aliaj oficistoj multe da tempo kaj energio. Mi havas tamen la impreson, ke lia strategio estas atendi kaj ne modernigi la sistemon g\u0302is tio estos absolute necesa. Mi dubas, ke tia strategio estas dezirinda por la asocio."}, {"text_idx": "#000143", "text": "\u2013 Se la labors\u0302arg\u0302o de la g\u0302enerala direktoro estas tro granda, mi esperas ke la Estraro de UEA sukcesos trovi solvojn por delegi parton de liaj taskoj al aliaj dungitoj, se la Estraro opinios ke la administra sistemo estas prioritato. Mi ankorau\u0306foje substreku: la engag\u0302ig\u0302o de la g\u0302enerala direktoro (de la posteno, ne de Martin Scha\u0308ffer persone) estas necesa por la modernigo de la sistemo, c\u0302u tio okazu tra AKSO au\u0306 malgrau\u0306 g\u0302i."}, {"text_idx": "#000144", "text": "La kongresa sistemo de AKSO pruvite bone funkcias, c\u0302ar g\u0302i jam estis sukcese uzita por organizi la c\u0302i-jaran IJK-n. Tamen, post kiam UEA mendis de TEJO la novan sistemon, la kongresa administrado de UEA estis transdonita al la ekstera firmao E@I en Slovakio, kiu povus havi intereson komenci uzi la koncernan parton de AKSO por tio, sed nuntempe utiligas proprajn teknikajn solvojn."}, {"text_idx": "#000145", "text": "Spite tion, AKSO estas specife evoluigita por la bezonoj de UEA, kaj estas multe malpli temporabe transiri al g\u0302i ol ekadapti tute novan sistemon por la funkciado de UEA, kredas Tobiasz Kubisiowski:"}, {"text_idx": "#000146", "text": "\u2013 AKSO estas pli ol nur \u201cnova retejo de UEA\u201d. La retejo estos nur supraj\u0302a efiko de la modernigo, sed la plej grandan s\u0302ang\u0302on devus sperti la labormaniero de la oficistoj, kiuj ne plu devu fari au\u0306tomatigeblajn taskojn permane."}, {"text_idx": "#000147", "text": "\u2013 Kelkaj funkciuloj de UEA sentas bezonon de teknika spertulo siaflanke por kontroli la uzeblecon de la sistemo. Ili tute pravas. Mi pensas, ke ne estas sekreto, ke inter la personoj okupig\u0302antaj pri AKSO ekzistas personaj preferoj kaj mals\u0302atoj. La administra sistemo estas tamen sistemo, g\u0302i do devas funkcii sendepende de la prizorgantoj. Preta lanc\u0302ita AKSO estos dokumentita tiel, ke kompetenta teknikisto povu dau\u0306rigi la laboron pri la sistemo, sendepende de g\u0302iaj kreintoj."}, {"text_idx": "#000148", "text": "La finajn konkludojn pri la afero la komitato de UEA faros en aparta kunsido la 23-an de septembro."}, {"text_idx": "#000149", "text": "Dum la 32-a konferenco de Rusia Esperantista Unio (REU) en Kazano post longaj kaj akraj disputoj estis akceptita nova statuto de la asocio. Estis ankau\u0306 elektita nova estraro. Kiel prezidanto dau\u0306rigas Aleksandr Lebedev."}, {"text_idx": "#000150", "text": "El la vidpunkto de la tutmonda Esperanto-movado la plej grava decido tamen sendube estas, ke REU decidis \u201chaltigi\u201d sian membrecon en UEA. La decido havas siajn radikojn en la eksigo de la rusia c\u0302efdelegito de UEA, Svetlana Smetanina, kaj efektive sekvis el s\u0302ia propono."}, {"text_idx": "#000151", "text": "En au\u0306gusto 2022, post longa diskuto en la komitato de UEA, la estraro de la asocio decidis ne nomumi novan c\u0302efdelegiton por Rusio. En la praktiko tio signifis eksigon de la c\u0302efdelegito Svetlana Smetanina, kiu estis forte kritikata pro publikaj elpas\u0302oj pri la milito en Ukrainio, \u201cneakcepteblaj por reprezentanto de UEA\u201d."}, {"text_idx": "#000152", "text": "Temis unuavice pri komentoj en Facebook, kie nome de Smetanina aperis skribaj\u0302oj pri \u201cukrainaj nazioj\u201d kaj simile. Smetanina poste asertis, ke ne s\u0302i kulpis pri la skribaj\u0302oj, kiuj aperis s\u0302ianome."}, {"text_idx": "#000153", "text": "En marto 2023 REU ricevis de UEA enketilon pri la kvanto de aligitaj membroj kaj fakturon pri la kotizo, kiun REU pagu por la aligitaj membroj. Tiam Svetlana Smetanina proponis, ke oni prokrastu la pagojn al UEA g\u0302is la konferenco de REU decidos, kiel REU estonte rilatu au\u0306 ne rilatu kun UEA."}, {"text_idx": "#000154", "text": "Tri estraranoj tiam voc\u0302donis por la propono haltigi la pagojn, dum aliaj tri estraranoj voc\u0302donis por pagi kiel kutime. La voc\u0302o de la prezidanto decidis, kaj oni haltigis la pagojn al UEA."}, {"text_idx": "#000155", "text": "La temo estis relevita dum la j\u0302usa konferenco de REU, kun la rezulto ke REU decidis dau\u0306re nenion pagi al UEA, sed haltigi la membrecon g\u0302is UEA konfesos sian eraron pri Smetanina kaj agnoskos s\u0302in senkulpa."}, {"text_idx": "#000156", "text": "En la dokumentoj de la konferenco de REU trovig\u0302as la teksto de protesta letero de REU al la estraro de UEA, kiun ni reproduktas c\u0302i-sube. Lau\u0306 informoj de Libera Folio, UEA nenion respondis al la letero."}, {"text_idx": "#000157", "text": "Libera Folio petis komenton de la prezidantoj de REU kaj UEA, sed g\u0302is nun ne ricevis respondon."}, {"text_idx": "#000158", "text": "La konata Moskva Esperanto-aktivulo Oleg C\u0302ajka en la Telegram-babilejo de Libera Folio jam post la apero de c\u0302i tiu artikolo diris, ke grava kialo malantau\u0306 la decido distancig\u0302i de UEA estas la aktualaj kontrau\u0306ekstremismaj leg\u0302oj de Rusio:"}, {"text_idx": "#000159", "text": "\u2013 Oni povas esti prijug\u0302ataj pro la partopreno en ajna neregistrita en Rusio socia organizo. Per tiu leg\u0302o la s\u0302tato batalas kontrau\u0306 tiuj \u201csociaj organizoj\u201d kiuj nur s\u0302ajnigas esti tiaj, sed lau\u0306vere subfosas la s\u0302taton kaj preparas la bazon al kontrau\u0306s\u0302tataj renversoj. Sed, kiel kutime, pro la timo oni per tia leg\u0302o ankau\u0306 kovras la laboron de bonaj organizoj. UEA ne estas oficiale registrita en Rusio. Tial, por protekti sin, oni devis haltigi la membrecon."}, {"text_idx": "#000161", "text": "Kun bedau\u0306ro ni konatig\u0302is kun amaso de c\u0302ikanaj mesag\u0302oj fare de kelkaj UEA-komitatanoj kun alvokoj eksigi Svetlana Smetanina de la posteno de C\u0302efdelegito de UEA por Rusio."}, {"text_idx": "#000162", "text": "Ni volus komuniki al vi la jenon."}, {"text_idx": "#000163", "text": "Ni opinias, ke ajna homo, inkluzive funkciulojn de organizaj\u0302oj, rajtas havi sian propran opinion pri io ajn kaj esprimi tiun ie ajn en sia nomo. Same privataj politikaj eldiroj de homo ne devas esti preteksto por eksigi la personon de la posteno en statute neu\u0306trala organizaj\u0302o. Neniu REU-estrarano esprimis sian opinion pri la nuna politika situacio je la nomo de REU. Ankau\u0306 Svetlana Smetanina ne faris tion. La atako kontrau\u0306 s\u0302i havas fortan odoron de netoleremo al alia vidpunkto kaj persekutado lau\u0306 politikaj motivoj."}, {"text_idx": "#000164", "text": "Se UEA komencos eksigi siajn estraranojn au\u0306 membrojn pro privataj politikaj sinesprimoj, al UEA ne plac\u0302aj, g\u0302i devas fari la samon ankau\u0306 rilate al siaj membroj kun kontrau\u0306aj politikaj vidpunktoj. Aliokaze UEA montros sin kiel organizaj\u0302o ne plu neu\u0306trala kaj forte vundos sian universalecon, c\u0302ar evidentig\u0302os, ke g\u0302i reprezentas nur esperantistojn kun unu opinio kaj forj\u0302etas esperantistojn kun la alia. Evidentas, ke tiu vojo gvidas al ruinigo de la tuta asocio."}, {"text_idx": "#000165", "text": "Ni traktas la vidpunktojn kaj proponojn de sinjoro Osmo Buller rilate al Svetlana Smetanina kiel lian privatan opinion, esprimi kiun li rajtas same, kiel liaj subtenantoj kaj oponantoj. Ni esperas, ke la Estraro de UEA ne dronos en la marc\u0302o de politika engag\u0302ig\u0302o. Ni kredas, ke UEA restos sur la platformo de neu\u0306traleco kaj egalrajteco de siaj postenuloj kaj membroj."}, {"text_idx": "#000166", "text": "Ni ripetas nian proponon dau\u0306rigi la c\u0302efdelegitecon de Svetlana Smetanina kaj avertas, ke ni ne kunlaboros kun alia C\u0302efdelegito, se li au\u0306 s\u0302i estos enoficigita rezulte de la maljusta eksigo de la nuna."}, {"text_idx": "#000167", "text": "(Akceptita per reta voc\u0302donado la 5-an de au\u0306gusto 2022)"}, {"text_idx": "#000169", "text": "Fine de junio aperis la sesa nefikcia libro de Kalle Kniivila\u0308 en Esperanto, Lando kiu vekig\u0302is. Ne estas malfacile imagi, pri kiu lando temas: Ukrainio, pene militanta sed dau\u0306re ekzistanta. Tamen, la au\u0306toro raportas ne pri tio, kio nun plenigas kvaronon de c\u0302ies matena j\u0302urnalo, sed pri io alia."}, {"text_idx": "#000170", "text": "Lia c\u0302efa demando, iusence, estas kaj pli kohera, kaj pli abstrakta ol la figuroj kaj longaj tranc\u0302eaj raportoj: Kiel ordinaraj ukrainoj farig\u0302is memkonsciaj pri sia aparteco, kaj kune kreis socion radikale malsaman kompare al Sovetio kaj g\u0302ia plej granda posteulo Rusio."}, {"text_idx": "#000171", "text": "C\u0302ar la au\u0306toro de la libro estas la redaktoro de Libera Folio, ni petis la regulan kontribuanton Hans Becklin lin intervjui. Kniivila\u0308 rolis nur kiel intervjuato, kaj la intervjuo aperas tie c\u0302i sen enhavaj redaktoj."}, {"text_idx": "#000172", "text": "Libera Folio: Ne surprizos iun ajn konanton de via verkaro, ke denove vin altiras la komplika situacio en ekssoveta lando. Tamen, kial vi decidis verki pri Ukrainio g\u0302uste nun?"}, {"text_idx": "#000174", "text": "\u2013 Tio el mia persona vidpunkto estis tre utila turnig\u0302o, c\u0302ar mi ekhavis la s\u0302ancon vidi Ukrainion de interne kaj eklerni la ukrainan lingvon, kiu ja bezonatas por pli bone konatig\u0302i kun la lando."}, {"text_idx": "#000175", "text": "\u2013 Mi rapide komprenis ke mi pli frue, samkiel multaj aliaj okcidentanoj kiuj lernis la rusan lingvon, ekkonis Ukrainion tra rusiaj okuloj kaj pritraktis g\u0302in kiel ian strangan version de Rusio, dum efektive Ukrainio multmaniere estas pli normala lando ol Rusio \u2013 au\u0306 almenau\u0306 pli demokratia kaj plurisma."}, {"text_idx": "#000176", "text": "\u2013 Kompreninte tion, mi baldau\u0306 ekpensis, ke mi volus rakonti pri la lando el la vidpunktoj de ordinaraj ukrainanoj, sed la libroplanoj estis unue haltigitaj de la pandemio, poste de la milito. Dum iom da tempo mi pensis, ke mi atendu la finon de la milito, sed c\u0302ar la milito ne s\u0302ajnis finig\u0302i, mi fine decidis veturi tien c\u0302iukaze. Kaj efektive la interesig\u0302o ja nun estas tre granda."}, {"text_idx": "#000177", "text": "Tio estas interesa konstato. Mi supozus, ke Ukrainio komencis roli grande en via menso en 2014, kiam Rusio g\u0302in ekokupis \u2013 sed mi ja povas kompreni, ke en tiu jaro (kaj en via libro Krimeo estas nia) Rusio, ne Ukrainio, estas la c\u0302efa aganto. C\u0302u iu momento au\u0306 konstato dum via diplomatia servado aparte faligis la skvamojn de viaj okuloj? Kiel precipe rolis la lernado de la ukraina en tio?"}, {"text_idx": "#000178", "text": "\u2013 Jam en 2014 mi havis la ideon verki libron pri la konflikto en orienta Ukrainio, sed fine elektis verki nur pri Krimeo, c\u0302ar tie la situacio ne trovig\u0302is en dinamika fazo. Sed la nuna libro temas unuavice pri la evoluo de la sendependa Ukrainio post la disfalo de Sovetio per la okuloj de ordinaraj log\u0302antoj de la lando, kvankam evidente la aktuala konflikto dau\u0306re c\u0302eestas."}, {"text_idx": "#000179", "text": "\u2013 Mi ne dirus, ke estis iu specifa momento kiam miaj okuloj subite malfermig\u0302is. Vers\u0302ajne iom post iom, kiam mi ekkonis Ukrainion de interne kaj kiam la ukraina lingvo ne plu aspektis al mi kiel stranga, nekomprenebla variaj\u0302o de la rusa, mi vidis, ke la s\u0302ajna interna kaoso en la lando, kiel g\u0302i povas aspekti el rusia perspektivo, efektive multparte estas normala vivo de netotalisma socio, kie trovig\u0302as videblaj konfliktoj kaj kie la c\u0302efaj amaskomunikiloj ne estas direktataj de la s\u0302tato, kiel en Rusio."}, {"text_idx": "#000180", "text": "Detruitaj militaj rusiaj militaj veturiloj en la centro de Kijivo."}, {"text_idx": "#000181", "text": "S\u0302ajnas al mi, surbaze de viaj libroj, ke simila procedo okazis sine de multaj ukrainoj \u2013 ekkompreno pri aparta, nerusa identeco. Kiel tio rolas en la respondo de ordinaraj ukrainoj al la okupo unuavice kaj la milito duavice?"}, {"text_idx": "#000182", "text": "\u2013 Efektive multaj log\u0302antoj de orienta Ukrainio tuj post la sendependig\u0302o komence ne faris grandan diferencon inter la landoj, sed evidente iom post iom ig\u0302is malfacile ne elekti flankon, precipe post februaro 2022."}, {"text_idx": "#000183", "text": "\u2013 Estas strange, sed Vladimir Putin mem ekde 2014 faris multegon por fortigi la ukrainajn naciajn identecon kaj unuecon. Aliflanke neniu faris tiom kiom li por mortigi kaj persekuti la ruslingvajn log\u0302antojn de Ukrainio, kiujn li pretendas defendi, kaj por subfosi la rusan lingvon en Ukrainio."}, {"text_idx": "#000184", "text": "Putin (kaj s\u0302ajne multaj rusoj) siavice estas plene konvinkitaj ne nur pri la historia unueco de la du landoj kaj la popolo(j) sed ankau\u0306 pri g\u0302ia misio kiel fortikaj\u0302o kontrau\u0306 la dekadenco de la okcidento. Kiel ordinaraj ukrainoj reagas al tio? C\u0302u ekzistas homoj, kiuj bedau\u0306ras la militon sed tamen estas influataj de tiu c\u0302ioklariga (kaj c\u0302iopardona) rakonto?"}, {"text_idx": "#000185", "text": "\u2013 Sendube ekzistas homoj kun plej diversaj kaj kontrau\u0306diraj opinioj. Tamen c\u0302iam pli da homoj en Ukrainio malakceptas la rusian imperian propagandon kaj preferas anstatau\u0306 al Rusio rigardi al la okcidento, kie ili trovas apogon al sia propra, aparta identeco. Ja la aserto de Putin, lau\u0306 kiu ukrainoj kaj rusoj estas unu popolo, efektive signifas, ke la ukraina popolo tute ne ekzistas."}, {"text_idx": "#000186", "text": "Certe estas konate, ke fremdaj j\u0302urnalistoj apenau\u0306 povas labori plu en Rusio. Kiel estis al vi la plej lastatempa esplorado en Ukrainio? C\u0302u vi alfrontis barojn kaj limojn de iu ajn speco?"}, {"text_idx": "#000187", "text": "\u2013 Dau\u0306ris iom longe ricevi la oficialan akrediton de la ukraina armeo. Tamen, havante g\u0302in, mi de c\u0302iuj oficialaj instancoj kaj ordinaraj homoj ricevis tre agrablan kaj efikan helpon. Mi ja neniam trovig\u0302is proksime al la fronto au\u0306 interesig\u0302is pri militaj sekretoj, do ne estis aparta kialo por la ukrainaj au\u0306toritatoj limigi mian laboron."}, {"text_idx": "#000188", "text": "En la metroo de Kijivo."}, {"text_idx": "#000189", "text": "Kvankam vi ne estis c\u0302e la fronto, kiel la milito estis sentebla?"}, {"text_idx": "#000190", "text": "\u2013 Mi pasigis tempon inter enlandaj rifug\u0302intoj, kiuj rakontis pri siaj spertoj kaj zorgoj. En la c\u0302iutaga vivo la milito malpli rimarkeblis ol mi atendis, g\u0302is Rusio komencis la terorbombadojn kontrau\u0306 civila infrastrukturo kiel elektrocentraloj. Tiam unu bombo falis relative proksime al mia log\u0302ejo en Kijivo, kaj mi decidis urg\u0302e reveturi hejmen."}, {"text_idx": "#000191", "text": "G\u0302enerale, kio plej surprizis vin dum via vizito?"}, {"text_idx": "#000192", "text": "\u2013 Surprizis min la normaleco dum milita tempo, kiel bone la socio s\u0302ajnis funkcii, ke la trajnoj veturis g\u0302ustatempe spite la dau\u0306rantajn atakojn. La trankvileco kaj afableco de la homoj en la eksterordinaraj cirkonstancoj."}, {"text_idx": "#000193", "text": "Tio ja estas raporto, kiun almenau\u0306 mi ne ofte au\u0306das. Certe normaleco ne bone vendig\u0302as j\u0302urnale... Vi verkis la libron unue en la sveda, kaj poste en la finna. Kiel homoj en tiuj lingvoj reagas al g\u0302ia enhavo? C\u0302u la vendoj multe diferencas kompare al viaj pli fruaj libroj pri orienta Eu\u0306ropo?"}, {"text_idx": "#000194", "text": "\u2013 Same kiel pli frue, s\u0302ajnas ke la atento kaj interesig\u0302o iom pli grandas en Finnlando, eble c\u0302ar Finnlando havas pli proksiman kaj ne malofte probleman rilaton kun Rusio. Fruas diri pri la vendoj rilate c\u0302i tiun libron, sed de kelkaj pli fruaj libroj oni vendis pli da ekzempleroj en la finna, kvankam la svedlingva publiko estas duoble pli granda."}, {"text_idx": "#000195", "text": "Kaj kiel, se iel ajn, reagis rusoj al la libro?"}, {"text_idx": "#000196", "text": "\u2013 La libro ne aperis ruse, do evidente g\u0302in povus legi nur malmultaj rusoj. Iu negativa takso en Esperanto tamen jam aperis."}, {"text_idx": "#000197", "text": "Laste, sendube viaj lertoj estas ec\u0302 pli postulataj en la nuna mondo de j\u0302urnalismo, ol iam ajn. Kial vi decidis utiligi tiun valoran tempon por aperigi la libron en Esperanto?"}, {"text_idx": "#000198", "text": "\u2013 Se mi jam kolektis la materialon kaj verkis la libron en du lingvoj, ne postulas enormajn fortostrec\u0302ojn aperigi g\u0302in ankau\u0306 en Esperanto. Krome mi sentas grandan interesig\u0302on flanke de la esperantlingvaj legantoj, ec\u0302 se la vendokvantoj estas modestaj kompare kun la nacilingvaj eldonoj."}, {"text_idx": "#000199", "text": "La libro Lando, kiu vekig\u0302is estas eldonita de Mondial kaj ac\u0302etebla ankau\u0306 c\u0302e UEA kaj c\u0302e multaj retaj librovendejoj per serc\u0302o de la ISBN 9781595694522. C\u0302e Mondial haveblas ankau\u0306 bita eldono."}, {"text_idx": "#000200", "text": "La s\u0302tataj registaroj devas peti oficialigon de lingvoj por ke la koncerna instanco de Eu\u0306ropa Unio decidu tion. Tio okazis en j\u0302au\u0306do pri la kataluna, la eu\u0306ska kaj la galega, kies oficialigon formale petis la hispana registaro. Dek ok minutojn post la oka, la hispana ambasadoro al EU prezentis leteron prian de la hispana ministro pri eksterlandaj aferoj al la g\u0302enerala sekretariino de la Konsilio de EU. La horo gravas, c\u0302ar je la deka komencig\u0302is plenkunsido de la j\u0302us elektita deputitaro de Hispanio."}, {"text_idx": "#000201", "text": "Ili devis elekti novan prezidanton de sia asembleo (Kongreso de Deputitoj). Nek la maldekstra nek la dekstra bloko havas majoritaton en la parlamento. La elekto tute dependis de aliancoj kun etaj partioj, c\u0302efe kun tiuj kiuj defendas kulturojn malsamajn ol la hegemonia kastilia."}, {"text_idx": "#000202", "text": "La au\u0306toro kun la nova prezidanto de la deputitaro."}, {"text_idx": "#000203", "text": "La kataluna partio Junts, al kiu apartenas la ekzilita prezidento Puigdemont, postulis ke la socialisma hispana registaro agu antau\u0306 la komencig\u0302o de la kunsido (je la deka) rilate al la rajto uzi la katalunan oficiale en Eu\u0306ropa Unio. La registaro movig\u0302is lau\u0306 tiu direkto, kaj senprobleme la kandidatino de la maldekstra bloko estis finfine elektita."}, {"text_idx": "#000204", "text": "Dum sia unua parolado la nova prezidantino de la deputitaro, Francina Armengol, rekte defendis la lingvan diversecon de Hispanio kaj promesis ne malpermesi kiel g\u0302is nun la uzadon de la kataluna, la eu\u0306ska kaj la galega en la hispana parlamento. Armengol estas katalunparolanto, baleardevena, kaj g\u0302is antau\u0306 du monatoj prezidis la balearan au\u0306tonoman registaron."}, {"text_idx": "#000205", "text": "Kiel balearano mi povas diri ke s\u0302i ne kontrau\u0306is dum\u00b7sia regado la normaligon de la kataluna en la Baleara insularo. Kiel baleara prezidentino s\u0302i ec\u0302 akceptis prezidi la pasintan solenan malfermon de Institut d\u2019Estudis Catalans, kies sidejo kus\u0302as en Barcelono (do, ekster la insuloj) kaj pritraktas sciencon kaj kulturon de la tuta Kataluna Landaro kaj, plej grave, g\u0302ia Filologia Sekcio (kiun mi prezidas nuntempe) estas la oficiala lingva akademio de la kataluna."}, {"text_idx": "#000206", "text": "Pri la oficialaj lingvoj en Hispanio krom la kastilia, mi diru ke la galega iumaniere jam estis oficiala en EU, se oni akceptas ke la limo kun la portugala estas nur dialekta. La eu\u0306ska teritorio parte kus\u0302as en nuntempa Hispanio kaj parte en nuntempa Francio. La kataluna lingva teritorio dividig\u0302as inter Hispanio, Francio, Italio kaj Andoro (kies sola oficiala lingvo g\u0302i estas)."}, {"text_idx": "#000207", "text": "La hodiau\u0306a peto de la hispana registaro estas historia pro tio ke unuafoje la s\u0302tato internacie montras sian lingvan diversecon, kaj ankau\u0306 pro tio ke eu\u0306ropaj civitanoj kiel mi post la akcepto fare de EU vidos kiel nia lingvo (do la gepatra, unua, familia, nature lernita, ne altrudita lau\u0306leg\u0302e) ricevas la respekton de transnacia organizo kiu ekde nun ne plu traktos nin kiel eksterlandanojn per fremda lingvo."}, {"text_idx": "#000208", "text": "La au\u0306toro estas la prezidanto de la Kataluna akademio"}]