[{"text_idx": "#000001", "text": "Esperanto-eldonejoj malofte aperigas aktualaj\u0302ojn, des pli dedic\u0302itajn al la enigma Rusio. Libroj de Kalle Kniivila\u0308 estas malofta escepto, kaj la escepto estas duobla, se konsideri altan nivelon de tiuj c\u0302i j\u0302urnalismaj esploraj\u0302oj. C\u0302i-foje la au\u0306toro provis kombini mikro- kaj makrohistorion, kaj mi opinias la rezulton interesa, sed g\u0302enerale malsukcesa."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Pri kio temas? La plej klara respondo nestas en g\u0302ia plena titolo: \u201cLa strato de Tanja: Vivo en Rusio 1917-2017\u201d. La au\u0306toro entreprenis kurag\u0302an provon kombini du historiajn dimensiojn: historion de la familio Savic\u0302ev, de ilia c\u0302irkau\u0306aj\u0302o kaj kvartalo, kaj la historion de Rusio."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mi mem 15 jarojn laboris kiel historiisto kaj intervjuis dekojn da homoj, do mi scias, kiom valora kaj samtempe komplika estas tiu informfonto. Des pli lau\u0306dinda estas la profesia aliro de la au\u0306toro, kiu ne limigis sin al la nura bus\u0302a historio, sed esploris ankau\u0306 plurajn historiajn fontojn kaj studojn, menciitajn fine de la libro. Inter ili atentindas la taglibro de la rusa artisto kaj arthistoriisto Alexandre Benois, kiu log\u0302is en la menciita kvartalo en 1916-1918 \u2013 \u201cmallumaj jaroj\u201d, plej malbone dokumentitaj pro pereo de multaj skribitaj fontoj."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Rimarkindas, ke la sorto de Tanja Savic\u0302eva ne ig\u0302is nura preteksto al pli granda rakonto, kies celo estis tikli scivolemon de la legontoj. Kniivila\u0308 sukcesis renkontig\u0302i kun samlernantino de Tanja kaj kun ulo, kiu nun log\u0302as en la iama apartamento de la familio Savic\u0302ev. Tio ne sekvigis sensaciajn malkovrojn, sed ekzemple rakonton pri la neokazinta muzeigo de la apartamento mi renkontis unuafoje kaj tio estas interesa aldonaj\u0302o al la temo."}, {"text_idx": "#000006", "text": "En sia rakonto pri la historio de Rusio, la au\u0306toro felic\u0302e ne koncentrig\u0302as je politikaj aferoj, sed abunde prezentas detalojn el la socia historio. Mi supozas ke grandparte tiun avantag\u0302on li s\u0302uldas al la menciitaj de li studaj\u0302oj de Natalja Lebina, eble la plej fama esploristo de la c\u0302iutaga vivo en Sovetunio. Multaj el la prezentitaj faktoj estas nekonataj ne nur al eksterlandaj, sed ankau\u0306 al plejparto de la rusiaj legantoj."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Li dividis la libron je c\u0302apitroj, c\u0302iu dedic\u0302ita al sekva postrevolucia jardeko, do la unua c\u0302apitro nomig\u0302as \u201c1917. La kolapso\u201d, la dua \u201c1927. Pas\u0302o reen\u201d, kaj plu g\u0302is \u201c2017. Pasis cent jaroj\u201d. Foje li tamen deklinig\u0302as de tiu c\u0302i ritmo kaj elektas alian jaron, kiun li konsideras pli grava por respektiva jardeko, ekzemple: \u201c1942. La sieg\u0302o\u201d, \u201c1979. Afganio\u201d. Tiu maniero helpas ordigi kaj prezenti la materialon kaj pli efike montri s\u0302losilajn s\u0302ang\u0302ojn. Sed neeviteble en la rakonto aperas tempaj trupoj, kiujn la au\u0306toro klopodas fliki per koncizaj klarigoj, lau\u0306 mi, ne c\u0302iam sukcese."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Sed la pleja malsukceso mi konsideras ke malgrau\u0306 siaj plurjaraj spertoj, manko de lingva baro kaj profundig\u0302o je la historiaj fontoj kaj studaj\u0302oj, Kalle Kniivila\u0308 ne respondis la c\u0302efan demandon, kiu implicite sonas en la verko: kial Rusio ig\u0302is tia, kia g\u0302i estas?"}, {"text_idx": "#000040", "text": "La eldonaj\u0302o estas altkvalita kiel kutime c\u0302e Mondial. Iom mirigis min nur relative granda nombro de mistajpoj, malkutima por tiu c\u0302i eldonejo. Blanka papero, glacea kovrilo, pag\u0302oj forte algluitaj. Ilustraj\u0302oj mankas, sed la kovrilo estas arang\u0302ita bele, kun fotoj el la familiaj arkivoj de la herooj de la libro."}, {"text_idx": "#000041", "text": "En la finaj notoj la au\u0306toro detale klarigas kiujn fontojn kaj librojn li uzis kaj kiujn lingvajn regulojn sekvas. Iom mirigis min strangaj\u0302oj kiel \u201chatata\u201d anstatau\u0306 \u201cmalamata\u201d kaj \u201cgermania\u201d anstatau\u0306 \u201cgermana\u201d, cetere neglekteblaj."}]