[{"text_idx": "#000002", "text": "Hotelo Savoy estas unu el la pli nekonataj verkoj de Joseph Roth (1894-1939). Mi tre g\u0302ojas, ke nun ankau\u0306 la legantoj de Esperanto povas frandi verkon de tiu elstara germanlingva verkisto. Roth ofte revivigas en siaj romanoj la etoson de iama Galicio, kiu post la unua divido de Pollando en 1772 farig\u0302is la plej orienta parto de Habsburga imperio. Tiu mondo kun ordo sen kaoso pereis dum la granda milito. Post militkaptiteco soldatoj venis en alian mondon. La \u201cmondo de hierau\u0306\u201d (tiel iom nostalgie nomita de Stefan Zweig) ekzistis nur en ilia memoro. La revenantoj venis al novaj reg\u0302imoj kaj nova ordo en konfuziga mondo. Neniu atendis iamajn militkaptitojn, nek bezonis mense kaj korpe kripligitajn ekssoldatojn. La protagonisto de Hotelo Savoy, Gabriel Dan, estas unu el tiaj revenantoj:"}, {"text_idx": "#000005", "text": "La hotelo Savoy estis sama kiel la mondo, ekstere g\u0302i disradiadis brilon, el sep etag\u0302oj els\u0302prucis lukso, sed interne la mizero log\u0302is apud ric\u0302eco, kio trovig\u0302is supre, tio kus\u0302is malsupre, en la vastaj tomboj, kaj ili tavolig\u0302is sur la komfortaj c\u0302ambroj de la satuloj, kiuj trovig\u0302is sube, en kvieto kaj kontento, sen zorgadi pri malpezaj c\u0302erkoj.\nMi apartenis al tiuj, kiujn oni entombigis supre. C\u0302u mi ne log\u0302as en la sesa etag\u0302o? C\u0302u la sorto ne pelas min al la etag\u0302o oka? C\u0302u estas nur ok etag\u0302oj, kaj eble dek, dudek? Kiom alte oni povas ankorau\u0306 iri? En la c\u0302ielon, en senfinan felic\u0302egon? (p. 26)"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Vi legos, kio okazos kun tiu mondo sur la lastaj pag\u0302oj. Hotelo Savoy estas frua verko de Roth, sed nepre leginda kaj g\u0302uinda. Malkovru la originon de unu el la plej elstaraj germanlingvaj verkistoj de la pasinta jarcento."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Estas ege lau\u0306dinde, ke la Esperanto-centroj en Kroatio kaj Pollando planas iom post iom eldoni la tutan verkaron de Roth. La eldono de Hotelo Savoy estas tre bela, bindita kaj kun zorga tipografia arang\u0302o. C\u0302i tiu libro estas multe pli bela kaj eleganta ol la kutimaj eldonoj en nia lingvo."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ni tamen devas paroli ankau\u0306 pri la traduko. Mi devas konfesi, ke mi legis la libron kun pli kaj pli kreskanta frustro. Mi ne volas diri, ke g\u0302i estas malbona, sed estas sufic\u0302e da stumblaj\u0302oj. Jen iuj detaloj, kiuj g\u0302enis mian legadon."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La radikoj de la mi-rakontanto de Hotelo Savoy trovig\u0302as en la viena kvartalo Leopoldstadt. Foje la traduko ellasas tiun informon (ekzemple en c\u0302ap. 2), foje ni trovas la nomon, sed ankau\u0306 trovig\u0302as la varianto \u201curbo de Leopoldo\u201d (p. 83). Tio povas konfuzi legantojn. Nomoj estu la samaj tra la traduko, escepte se la verkinto s\u0302ang\u0302as ilin. Ankau\u0306 por tio estas ekzemplo:"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Unu persono en Hotelo Savoy estas la usona investanto Bloomfield, judo, kies origina nomo estis Blumenfeld. Roth nomas la patron konsekvence Blumenfeld kaj la filon Bloomfield, sed en la traduko estas ioma konfuzo (ekz-e p. 75 kaj 87). Kial?"}, {"text_idx": "#000017", "text": "C\u0302i tiu recenzo aperis en la septembra (au\u0306tuna) eldono de La Ondo de Esperanto (2021).\nC\u0302e represo au\u0306 citado bonvolu nepre indiki la fonton:\nRete: La Ondo de Esperanto "}]