[{"text_idx": "#000003", "text": "Arto kaj kulturoBona novaj\u0302oCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFres\u0302a Novaj\u0302oHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndig\u0302enojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj j\u0302urnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraj\u0302oParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifug\u0302intojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuig\u0302itaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojag\u0302o"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Manuel Ruelas: arto inter prahispana origino, lukto kaj satiro"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Lignogravuraj\u0302o. 2017. Foto uzata kun permeso de la artisto."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Manuel Ruelas estas gravuristo kaj pentristo el H\u0302alisko, okcidente de Meksikurbo, kiu por aliuloj nomig\u0302as \u201cFases\u201d, esploranta en siaj verkoj konsumismon, migradon kaj teritoriecon satire kaj profunde. En liaj verkoj miksig\u0302as antau\u0306hispana arto kaj c\u0302iutaga popola kulturo. Ili estis prezentitaj je nacia kaj internacia niveloj en okazaj\u0302oj kiel la 6-a Internacia Bienalo de Gravuraj\u0302oj 2020 de Szekerland (Sikullando, Rumanio) kaj la dua eldono de \u201cBienal Arte Lumen\u201d (Bienala Arto Lumo) en Meksiko."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Lia verkado spertas influon de la TGP \u201cTaller de Gra\u0301fica Popular\u201d [es] (Ateliero de Popola Grafikaj\u0302o), kiu estas granda referenco pri nuntempa arto en Meksiko, c\u0302ar tio estis lernejo por multaj majstroj de gravuraj\u0302o kiel Leopoldo Me\u0301ndez, Pablo O'Higgins kaj Luis Arenal Bastar [es]. Tiu kolektivo subtenis diskutadon por denunci klasbatalon tra la uzo de simboloj kaj popolaj elementoj de Meksiko."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Samtempe Ruelas aludas la estetikon de meksik-usonana arto, kiun distingas la uzo de simboloj religiaj, politikaj, indig\u0302enaj kaj la spegulado de sociaj problemoj kaj de identeco en meksik-usonana kunteksto. Manuel ankau\u0306 agnoskas stilan influon de la germana ekspresionismo."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Hodiau\u0306 lia verkado disvolvig\u0302as inter pentraj\u0302o kaj gravuraj\u0302o ene de la Taller-Galeri\u0301a Barranca Gra\u0301fica (Ateliero-Galerio Barranca Gra\u0301fica), kiu estas lia krea spaco. Tiu ateliero havas nuntempe du sidejojn, unu en Meksiko, alian en Usono kaj, plie, artgalerion. La unua trovig\u0302as en Meksikurbo, lokita en colonia condesa (kolonio kondesa), unu el la plej klerigaj lokoj de Meksikurbo, kaj la dua trovig\u0302as en Oakland (Kalifornio, Usono), kie li nuntempe log\u0302as kaj estras ambau\u0306 spacojn."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Proksimume antau\u0306 unu jaro, mi havis la s\u0302ancon raporti pri tiu ateliero Barranca Gra\u0301fica, kie mi ekkonis Manuel Ruelas. Hodiau\u0306 mi povis interparoli kun li pri liaj influoj, kaj ankau\u0306 pri lia arta vizio."}, {"text_idx": "#000012", "text": "\u201cMalbons\u0302ancoj de la fido\u201d. Gravuraj\u0302o reliefa 50 x 70 cm 2019. Foto uzata kun permeso de la artisto."}, {"text_idx": "#000014", "text": "MR: El sentido del humor y la sa\u0301tira es algo inherente en la cultura mexicana, crecemos, vivimos, y morimos con e\u0301l, el humor ha servido de vehi\u0301culo para atacar y sobrellevar las miserias y dolencias del pai\u0301s. En mi caso, este se dio de manera natural y casual, me dio la posibilidad de mantener una postura cri\u0301tica y poli\u0301tica ante los acontecimientos histo\u0301ricos. El contexto social, la mezcla de pobreza, violencia y corrupcio\u0301n se convierten en una realidad en Me\u0301xico, una defensa constante en una ciudad que termina por volver rudos a sus ciudadanos. En Me\u0301xico hay culto a las luchas y a la rivalidad de todo tipo, la industria del deporte, la poli\u0301tica, la religio\u0301n y la televisio\u0301n. Trato de captar un feno\u0301meno del cual somos parte; el infortunio en la sociedad, que va desde enfermarse, o volverse ma\u0301s pobre, violento o corrupto dentro de ella, por ende, el li\u0301mite del infortunio es la muerte, por eso siempre es recurrente este concepto en mi trabajo."}, {"text_idx": "#000015", "text": "MR: Humuro kaj satiro estas io heredita en la meksika kulturo, ni kreskas, vivas kaj mortas kun ili. Humuro servis kiel veturilo por denunci kaj elteni mizeron kaj suferojn de la lando. En mia kazo tio okazis nature kaj akcidente, sed tio ebligis al mi konservi kritikan sintenon fronte al la historiaj okazaj\u0302oj. La socia kunteksto, la miksaj\u0302o de malric\u0302eco, perforto kaj korupteco konvertig\u0302as je realeco en Meksikurbo, kiel konstanta defendo en la urbo, kiu finfine igas akraj siajn civitanojn. En Meksiko oni kultas luktojn kaj rivalecon je iu ajn formo, sportan industrion, politikon, religion kaj televidon. Mi provas kapti fenomenon kies parto ni estas, malbons\u0302ancon en la socio, kiu iras el malsanig\u0302i au\u0306 farig\u0302i pli malric\u0302a, perfortita, au\u0306 koruptita ene de g\u0302i, konsekvence. La limo de la malbons\u0302anco estas la morto, pro tio c\u0302iam tiu koncepto c\u0302eestas en mia verkado."}, {"text_idx": "#000018", "text": "MR: Democratizo\u0301 los escaparates, cualquier artista o persona que quisiera decir o pintar algo puede hacerlo, llevo\u0301 el mensaje a pu\u0301blicos que quiza\u0301 nunca habi\u0301an ido a un museo o galeri\u0301a. El gran problema para mi\u0301 en la actualidad, es que ahora los grandes capitales se dieron cuenta de ello y lo ha convertido en un producto comercial y elitista, un recuso para la gentrificacio\u0301n, lo cual lo vuelve este\u0301ril y meramente decorativo, un fondo ideal para \u201cselfies\u201d y publicidad a gran escala. Au\u0301n asi\u0301, hay grandes artistas de e\u0301l, firmes y congruentes con su postura."}, {"text_idx": "#000019", "text": "MR: G\u0302i demokratigis la montrofenestrojn. C\u0302iu artisto au\u0306 persono kiu deziras diri au\u0306 pentri ion ja povas fari g\u0302in. G\u0302i alportis la mesag\u0302on al publikoj kiuj eble neniam iris al muzeo au\u0306 galerio. La granda problemo lau\u0306 mi nuntempe estas ke la grandaj kapitaloj ekkomprenis tion kaj konvertis g\u0302in en komercan kaj elitan produkton, remedion por enburg\u0302igado, kiu igas g\u0302in sterila kaj tute ornama, ideala fondo por memfotadoj kaj reklamo je granda skalo. Sed ec\u0302 tiel aperas grandaj artistoj en g\u0302i, firmaj kaj kongruaj kun sia sinteno."}, {"text_idx": "#000020", "text": "AB: Nuntempe vi log\u0302as en Usono, c\u0302u tio s\u0302ang\u0302is vian percepton de la meksik-usonana kulturo kompare al periodo, kiam vi log\u0302is en Meksiko?"}, {"text_idx": "#000021", "text": "MR: El punto de partida y la conexio\u0301n con la cultura me\u0301xico-americana para mi\u0301 fue el concepto de Nepantla, una palabra indi\u0301gena na\u0301huatl muy importante para nosotros los mexicanos que significa \u201cen el medio\u201d \u201centremedio\u201d, entonces, la experiencia de vivir en Estados Unidos, me ha llevado indagar por los caminos de la an\u0303oranza; la propia y la colectiva desde \u201cen medio\u201d, ese concepto esta\u0301 muy presente en mi trabajo. Al mismo tiempo voy recolectando historias sobre segregacio\u0301n, xenofobia y racismo, pero tambie\u0301n de la superacio\u0301n personal, organizacio\u0301n, colectividad y lucha."}, {"text_idx": "#000022", "text": "MR: La elirpunkto kaj la konekto kun la meksik-usonana kulturo por mi estis la koncepto de Nepantla (es), indig\u0302ena nau\u0306atla vorto gravega por ni meksikanoj, kiu signifas \u201cmeze\u201d, \u201cen la mezo\u201d, tiam la sperto vivi en Usono instigis min enketi sur la vojoj de bedau\u0306ro, mia kaj kolektiva, ekde \u201cen la mezo\u201d, tiu koncepto multe c\u0302eestas en mia verko. Samtempe mi kolektas historiojn pri segregacio, ksenofobio kaj rasismo, sed ankau\u0306 pri persona supereco, organizado, kolektiveco kaj luktado."}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u201cNigra spegulo kiu fumas\u201d. Linogravuraj\u0302o 15 x 20cm, foto uzata kun la permeso de la artisto."}, {"text_idx": "#000024", "text": "AB: Estas multaj referencoj al pop kulturo kaj al paroladoj pri la teritorio en viaj verkoj. Kiel tiuj du konceptoj funkcias en vi kiel artisto?"}, {"text_idx": "#000025", "text": "MR: Funcionan partiendo del mito antiguo de la migracio\u0301n de Aztla\u0301n de los \u201cMexicas\u201d o \u201cAztecas\u201d [hacia donde queda la Ciudad de Me\u0301xico hoy], la migracio\u0301n y la construccio\u0301n de la identidad-territorio. La gente de Aztla\u0301n, los Aztecas, tuvo que abandonar su hogar en busca de la tierra prometida por los dioses. Por o\u0301rdenes del dios de la guerra y el sol, Huitzilopochtli, iniciaron una peregrinacio\u0301n hasta encontrar un a\u0301guila devorando a una serpiente, posada sobre un nopal para fundar Me\u0301xico-Tenochtitla\u0301n, [la actual Ciudad de Me\u0301xico]. Esto para mi\u0301, es un valor cultural transfronterizo y de migracio\u0301n, con el que quise construir puentes entre lo propio y lo ajeno, la mezcla de la iconografi\u0301a de los signos aztecas pero idealizados por la cultura de barrio o popular y reinterpretada a la luz de la nueva cultura de consumo de masas. Los elementos consumistas populares y los de culto en el imperio Azteca. Nombres, personajes comunes y marcas presentes en nuestra cultura colectiva. Estos ejercicios de apropiacio\u0301n y e hibridacio\u0301n me han hecho buscar nuevos significados a los iconos, reformulando sus narrativas y da\u0301ndole nuevas maneras de representacio\u0301n."}, {"text_idx": "#000026", "text": "MR: Ili funkcias el la antikva mito de la migrado de Aztla\u0301n de la \u201cMeksikanoj\u201d au\u0306 \u201cAztekoj\u201d (g\u0302is tie, kie lokig\u0302as hodiau\u0306 Meksikurbo), la migrado kaj konstruado de la identeco-teritorio. La homoj de Aztla\u0301n [es], la Aztekoj, devis forlasi sian hejmon serc\u0302onte la teron kiun promesis liaj dioj. Pro la ordonoj de la milit- kaj sun-dio, Huicilopoc\u0302tli, ili komencis mars\u0302adon g\u0302is renkonti aglon formang\u0302antan serpenton metitan sur figokakto, por fondi Me\u0301xico-Tenochtitla\u0301n (Meksiko-Tenoc\u0302tilan), la nunan Meksikurbon. Tio lau\u0306 mi havas kulturan valoron translandliman kaj ankau\u0306 pri migrado. Per tio mi deziris konstrui pontojn inter tiu, kiu estas propra kaj tiu fremda, kaj tio kondukas al ikonografia miksaj\u0302o de aztekaj signoj, sed idealigataj en la kvartala au\u0306 popola kulturo kaj reinterpretataj per la lumo de la nova kulturo de amaskonsumo. La popolaj konsumistaj elementoj kaj tiuj kiuj venas el la kultoj de la azteka imperio. Nomoj, komunaj personoj kaj markoj c\u0302eestantaj en nia kolektiva kulturo. Tiuj ekzercoj de proprigado kaj hibridado pus\u0302is min s\u0302erc\u0302i novajn signifojn de la ikonoj, reformulante liajn rakontojn kaj donante al ili novajn manierojn de figurado."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Oni povas trovi pli el lia verko c\u0302e lia konto Instagram."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Arto kaj kulturoCivitanaj komunikilojEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoParolliberecoPolitikoVojag\u0302o"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Plej novaj artikoloj pri Arto kaj kulturo"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Meksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Germinda Casupa\u0301, c\u0302ikita indig\u0302eno fronte al fajro kaj masklismo"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Bonvolu subteni nian gravan laboron"}]