[{"text_idx": "#000000", "text": "Kiam mi unuafoje alvenis al Pekino, fine de oktobro 2015, estis belega blua c\u0302ielo, sen ajna signo de tiu fumnebulo de tempo al tempo montrata en alilandaj televidj\u0302urnaloj. En la sekvaj tagoj ankau\u0306 estis relative pura aero kaj blua c\u0302ielo, sed mi baldau\u0306 estis avertita, ke tio ne dau\u0306rus longe."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Fotoj faritaj de Zou Yi en februaro 2013 kaj 2022 klare montras la plibonigon de aerkvalito en Pekino."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Kaj tiu bela vetero ja ne dau\u0306ris: en la sekvaj monatoj, dum vintro, estis tagoj kun severa poluado, kaj ec\u0302 dum la aliaj sezonoj de la jaro estis malfacile vidi bluan c\u0302ielon. Dum mia unua semajno en Pekino, miaj kolegoj en la laborejo ac\u0302etis en interreto maskojn N95 por uzi surstrate dum la vintro kaj proponis al mi ac\u0302eti kelkajn."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Tiutempe estis populara -- c\u0302efe ekster C\u0302inio -- la mito, ke spiri pekinan aeron en unu tago estas kiel fumitutan pakaj\u0302on da cigaredoj. Mi priesploris tion kaj malkovris, ke tuttaga spirado surstrate dum la plej poluitajtagoj fakte\"ekvivalentis\" maksimume du cigaredojn, sed tiu komparo estas tre malpreciza, c\u0302ar la malpuraj\u0302ojtroveblaj en la aero diferencas de tiuj troveblaj en cigareda fumo."}, {"text_idx": "#000004", "text": "C\u0302iuokaze, iu ajn pekina log\u0302anto en tiuj jaroj farig\u0302is fakulo pri aerpoluado, c\u0302ar la temo estis inter la plej grandaj zorgoj de la log\u0302antoj: c\u0302iumatene, post vekig\u0302o, au\u0306 antau\u0306 eliri el mia hejmo, mia c\u0302efa zorgo estis kontroli la PM2.5 (averag\u0302a kvanto de partikloj kun diametro malpli granda ol 2.5 mikronoj en unu kubmetro da aero). La unuan fojon kiam mi au\u0306dis pri c\u0302i tiu indico, mi faris rapidan esploron en interreto kaj trovis la jenan informon: la aero estus \"spirebla\" g\u0302is 200 unuoj da partikloj po kubmetro, PM2.5 pli alta ol tiu estus dang\u0302era por homa sano. Sed ne malofte mi pasigis semajnojn kun PM2.5-indico super 300."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Servocentro en Daxing-distrikto de Pekino, konstruita en loko antau\u0306e uzita kiel karbostokejo"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Kaj PM2.5 estis temo de c\u0302iutagaj babiladoj en laborejo, parkoj kaj renkontig\u0302oj kun amikoj. Samtempe, mi sentis min malg\u0302oja pro la granda nombro de brazilanoj defendantaj senarbarigon kaj mildigon de mediprotektaj reguloj kiel maniero allogi investojn kaj akceli ekonomian kreskon. Tiuj homoj neniam spertis ekstreman poluon, pro tio ili ne kapablas aprezi la puran aeron, kiun ili havas. Ili ankau\u0306 ne scias pri la grandegaj monsumoj kiujn C\u0302inio bezonis elspezi dum la lastaj jardekoj por rebonigi la medion, preventi kaj kuraci malsanojn kau\u0306zitajn de aerpoluo kaj s\u0302ang\u0302i siajn energifontojn el karbo al aliaj malpli poluaj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "En tiu sama epoko, Pekino estis elektita por gastigi la Vintrajn Olimpikojn kaj Paralimpikojn 2022 kaj promesis puran aeron kaj bluan c\u0302ielon dum la ludoj. En 2016 estis aprobita la 13-a Kvinjara Plano de la c\u0302ina registaro, kiu havis ambiciajn mediprotektajn celojn, emfazante la aerkvaliton. Sed solvi la problemon de aerpoluado en Pekino, lau\u0306 mi, postulus almenau\u0306 du jardekojn, ec\u0302 kun alpreno de drastaj rimedoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mia malpravo estis rapide pruvita: jam en 2017 mi rimarkis sufic\u0302e grandan plibonigon de la aerkvalito en Pekino. Tiujare mi vizitis en la pekina distrikto Daxing kulturdomon sur la loko de malnova karbbruligejo konstruita por hejtado dum la vintro."}, {"text_idx": "#000009", "text": "La sekvan jaron, mi unuafoje uzis la metrolinion S1 -- tiam j\u0302us inau\u0306gurita, estante la unua de Pekino kiu uzas maglevojn anstatau\u0306 ordinarajn trajnojn -- kaj mi vidis tra la fenestro la konstrulaboron de la parko Shougang, konstruita sur la loko de malnova s\u0302talejo. Tie trovig\u0302as la stadiono pri skisaltado Big Air Shougang, unu el la allogaj\u0302oj de la Vintraj Olimpikoj kaj Paralimpikoj 2022."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Samtempe karbocentraloj estis fermitaj au\u0306 konvertitaj al gascentraloj, dum en pluraj lokoj de la provinco Hebei kaj la Interna Mongolio estis inau\u0306guritaj sun- kaj ventocentraloj -- mi vizitis kelkajn el ili kaj malkovris, ke ili estas konstruitaj ne nur por kontentigi la nacian postulon pri verda energio, sed ankau\u0306 kiel parto de pli ampleksa projekto por krei laborpostenojn kaj enspezojn por la log\u0302antoj de la kamparo, kontribuante por la malaperigo de malric\u0302eco. La lasta karbominejo en Pekino estis fermita en 2019."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Alia grava rimedo alprenita estis la translokigo de industrioj al aliaj partoj de C\u0302inio, iniciato ligita ne nur al la mediprotektaj bezonoj, sed ankau\u0306 al disvolvig\u0302o de malpli disvolvig\u0302intaj regionoj de la lando kaj limigo de urbokresko per transdono de ekonomiaj aktivaj\u0302oj neesencaj por la c\u0302efurbo al aliaj urboj, por tiel plibonigi la uzon de urba areo kaj la vivokvaliton de la log\u0302antaro."}, {"text_idx": "#000012", "text": "De karbostokejo al servocentro: pli pura energifonto oportunas la lokan komunumon."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Lastatempe mi konis la ekologiiston Zou Yi, kiu ekde 2013 c\u0302iutage fotas la c\u0302ielon de la c\u0302efurbo de C\u0302inio. Liaj fotoj, samkiel la historia serio de datumoj pri aerkvalito en Pekino, pruvas, ke estis reduktita je 66% la averag\u0302a denseco de PM2.5 dum c\u0302i tiuj dek jaroj. Zou komencis c\u0302i tiun laboron kun la celo dokumenti la evoluon de aerkvalito tra la jaroj, kaj nun li fieras vidi la progreson atingitan dum jardeko."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ni kune iris al la distrikto Daxing por viziti unu el la multaj centraloj, kiuj vintre provizas la hejtad-sistemon de la urbo. La vaporkaldrono, antau\u0306e hejtita per bruligo de karbo, nun funkcias per tergaso. Kiel rezulto, 70% de la areo de la centralo, antau\u0306e bezonata por karbostokado por tuta vintro, estis disponigita por alispecaj uzoj kaj transformita en servocentron por la loka komunumo, kun restoracio, butikoj, superbazaro, kulturdomo kaj sportejo, alportante pliajn avantag\u0302ojn al la log\u0302antoj de tiu areo."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Pekino plenumis sian promeson kaj okazigis la Vintrajn Olimpikojn kaj Paralimpikojn sub blua c\u0302ielo. La ludoj finig\u0302is, sed la blua c\u0302ielo dau\u0306ras."}]