[{"text_idx": "#000003", "text": "La 24an de aprilo 2013, 1129 homoj mortis en Dako (Banglades\u0302o) kiam la 8-etag\u0302a konstruaj\u0302o \u201cRana Plaza\u201d kolapsis. Krome, c\u0302irkau\u0306 2500 homoj vundig\u0302is. Temis pri historie la plej granda akcidento rilata al vestaj\u0302industrio. Nome, la konstruaj\u0302o enhavis vestaj\u0302fabrikojn, kaj plejparto de la viktimoj estis ties laboristoj. La kau\u0306zo de la akcidento estis ke la konstruaj\u0302o estis malsekura kaj netau\u0306ga por fabrikoj \u2013 tamen, g\u0302i estis tiel uzata. Krome, malgrau\u0306 tio ke oni sciis pri la eblo de kolapso (jam la antau\u0306an tagon aperis krevaj\u0302oj en la muroj de la konstruaj\u0302o), la laboristoj estis devigitaj iri al sia laborejo. Tio montras ke prioritatigitaj estas profitoj de firmaoj, kaj ne sekureco de homoj."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Tiaj maltau\u0306gaj kaj dang\u0302eraj laborkondic\u0302oj ne estas unikaj\u0302o en banglades\u0302aj vestaj\u0302fabrikoj. Tamen, c\u0302irkau\u0306 kvar milionoj da homoj laboras en vestaj\u0302industrio en Banglades\u0302o \u2013 plejparte junaj virinoj. Ili kutime laboras pli ol 14 horojn c\u0302iutage kontrau\u0306 tre malaltaj salajroj, c\u0302ar ili ne havas alian eblon: alikaze ili vers\u0302ajne entute ne havus laboron. La vestaj\u0302oj, kiujn ili amase kaj rapidege produktas, estas malmultekoste vendataj en butikoj en landoj de la unua mondo. Mi mem log\u0302as en Eu\u0306ropo, kaj multo de la vestaj\u0302oj ac\u0302eteblaj c\u0302i tie estis produktitaj en tiaj kondic\u0302oj. Tial mi hodiau\u0306 s\u0302atus turni min al aliaj homoj kiuj kiel mi log\u0302as en la okcidenta mondo kaj kiuj eble tute ne scias kie, fare de kiuj, kaj en kiaj kondic\u0302oj iliaj vestaj\u0302oj estis kreitaj."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La \u201cTago de moda revolucio\u201d, kiu okazas c\u0302iujare la 24an de aprilo, celas per kampanjoj videbligi la problemon de la modindustrio kaj krei konsciig\u0302on kaj s\u0302ang\u0302on rilate al g\u0302i. Okaze de c\u0302i tiu tago, dedic\u0302u iom da tempo por legi artikolon au\u0306 spekti dokumentfilm(et)on pri la temo en via denaska lingvo."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Krome, mi s\u0302atus sugesti al vi kelkajn konsilojn dank\u2019 al kiuj vi kiel konsumanto povas ac\u0302etumi vestaj\u0302ojn en manieroj, kiuj ne subtenas la maletikan modindustrion. Povas esti ke kelkajn el la konsiloj vi jam konscie au\u0306 nekonscie sekvas. (Mi tute komprenas ke pro diversaj kialoj, la listigitaj ebloj ne estas alireblaj por c\u0302iuj.)"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Brokantaj\u0302oj \u2013 ac\u0302etumante en tiel nomataj \u201cduamanaj\u201d vendejoj, vi ofte povas trovi ekzakte la samajn vestaj\u0302ojn kiel en la c\u0302effluaj butikoj, sed kontrau\u0306 ono de ilia origina prezo. Samtempe, vi eble povas trovi tie pli originalajn pecojn, ekzemple en la stilo \u201cretro\u201d, kiuj ne ac\u0302eteblas en kutimaj vendejoj. Krome, ekzistas brokantaj\u0302vendejoj kiuj donacas sian profiton al bonaj celoj \u2013 ac\u0302etumante tie vi faras duoblan bonon c\u0302ar vi ne nur malsubtenas la ekspluatan modindustrion, sed ec\u0302 anstatau\u0306e per via mono subtenas bonajn kau\u0306zojn.\nInters\u0302ang\u0302o \u2013 por ekhavi brokantajn vestaj\u0302ojn, foje entute ne necesas elspezi monon. Vi povas organizi vestaj\u0302inters\u0302ang\u0302on kun grupo de amikoj au\u0306 ec\u0302 kun nekonatuloj kiujn vi invitas per sociaj retoj. Vi povas okazigi tian inters\u0302ang\u0302on ec\u0302 en malpli formala maniero: ekzemple foje se iu amiko lau\u0306das iun mian vestaj\u0302pecon kiu ne estas aparte kara al mi, mi spontane donacas g\u0302in al ri. Do anstatau\u0306 forj\u0302eti tion kion vi ne plu kutimas porti, ofertu g\u0302in al aliuloj \u2013 ili g\u0302ojos!\nMinimumisma vivstilo \u2013 C\u0302u vi entute bezonas ac\u0302eti novajn vestaj\u0302ojn? Povas esti ke se vi vere pripensas tiun demandon, vi malkovros ke la respondo estas ne. La rapida modindustrio strebas konvinki nin ke por esti felic\u0302aj ni devas ac\u0302eti novajn pecojn c\u0302iumonate au\u0306 c\u0302iusemajne. Sed se vi rezistas tiun propagandon, vi vidos ke pli praktike estas havi nur kelkajn belajn, komfortajn, bonkvalitajn pecojn, ac\u0302etante novajn nur kiam necesas anstatau\u0306igi iun el la malnovaj \u2013 tio povas esti malpli ofte ol unufoje jare! Tio s\u0302paras ne nur vian tempon kaj monon, sed ankau\u0306 la medion, kaj ebligas ke vi investu viajn rimedojn en pli dau\u0306ripova maniero.\nEtikaj firmaoj \u2013 ekzistas pli kaj pli da firmaoj kiuj estas konsciaj pri la problemo de la nuntempa modindustrio kaj dedic\u0302itaj al g\u0302ia s\u0302ang\u0302o. La plej mojosaj el tiaj firmaoj zorgas ne nur pri bonaj kondic\u0302oj por la laboristoj, sed ankau\u0306 ekzemple pri la medio kaj pri bestaj rajtoj. La malavantag\u0302o estas ke en tiaj firmaoj, la vestaj\u0302oj povas esti pli kostaj ol en la neetikaj butikoj (la prezdiferenco estas ke la laboristoj ricevas pli bonajn salajron kaj laborkondic\u0302ojn, kaj tio kostas monon). Tio signifas ke tiaj produktoj ne estas alireblaj por c\u0302iuj.\nLokaj firmaetoj \u2013 ec\u0302 firmaoj kiuj ne estas eksplicite dedic\u0302itaj al alternativa modproduktado povas havi tiun efikon. Se vi scias pri iuj kiuj kreas vestaj\u0302ojn loke kaj malgrandskale, povas esti bona ideo subteni ilin anstatau\u0306 la grandegaj internaciaj markoj.\nVeganaj vestaj\u0302oj \u2013 La Tago de moda revolucio estis kreita por memorigi pri la sufero kaj morto de homoj laborantaj en la modindustrio. Tamen, ni ne forgesu ke la sama industrio suferigas kaj mortigas ankau\u0306 bestojn. La du aferoj estas ec\u0302 rilataj: ekzemple la h\u0302emiaj\u0302oj kiujn oni uzas por prilabori bestan hau\u0306ton por krei ledon estas tre dang\u0302eraj por la homoj kiuj laboras kun ili, kau\u0306zante kanceron kaj aliajn malsanojn. Tial, se vi povas, estas konsilinde eviti ac\u0302eti vestaj\u0302ojn kreitajn ekspluatante bestojn."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Necesas tamen konscii, ke krom ne subteni la nunan ekspluatan sistemon (per konsumi modon etike, ekzemple lau\u0306 la supraj konsiloj) ni devas ankau\u0306 strebi forigi g\u0302in entute kaj anstatau\u0306i g\u0302in per alia, pli justa kaj dau\u0306ripova sistemo. Tial necesas videbligo kaj politika agado (ekzemple krei premon al la firmaoj, leg\u0302e malpermesi tian ekspluatadon kaj certig\u0302i ke la leg\u0302o estas aplikata). Por scii pli, vi povas viziti ekzemple la oficialan retejon de la kampanjo Moda revolucio en la angla."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Kiuj estas viaj modaj kutimoj? C\u0302u vi scias au\u0306 ec\u0302 interesig\u0302as pri tio de kie venas viaj vestaj\u0302oj? C\u0302u vi havas iujn kromajn konsilojn pri kiel praktiki etikan modon? Kundividu ilin en la komentoj!"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mi ofte konsideras etikon kiam mi ac\u0302etas mang\u0302aj\u0302ojn, pos\u0302telefonojn kaj lignaj\u0302ojn sed ne kiam mi ac\u0302etas vestaj\u0302ojn. Mi ac\u0302etas novajn vestaj\u0302ojn ankau\u0306 por remomrigi min mem kaj la mondon, ke mi estas inda persono, kiu meritas bonaj\u0302ojn. Vestaj\u0302oj estas speciale bonaj helpiloj por tio, c\u0302ar oni portas tiujn senc\u0302ese. Se mi komencus pensi pri aliaj homoj kiam mi ac\u0302etas vestaj\u0302ojn, tia bona efiko estus malpli granda. Do, iel mi preferas ne scikoni la etikajn problemojn. Mi esperas ke leg\u0302oj (au\u0306 la laboristoj mem) malebligos tiajn malbonajn laborkondic\u0302ojn.\nMi ne komprenas kiel oni povis forgesi la plej evidentan sugeston: ni farig\u0302u nudistoj!\nMi ne mokas vin, mi vere pensas ke tio estas bona sugesto, se oni akceptas forpeli siajn antau\u0306jug\u0302ojn.\nLa nudisma vivostilo estas s\u0302parema kaj tre oportuna kaj saniga (mense kaj korpe) en somero. Dum vintro oni povas vesti sin normale kaj apliki la aliajn sugestojn."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mi ofte konsideras etikon kiam mi ac\u0302etas mang\u0302aj\u0302ojn, pos\u0302telefonojn kaj lignaj\u0302ojn sed ne kiam mi ac\u0302etas vestaj\u0302ojn. Mi ac\u0302etas novajn vestaj\u0302ojn ankau\u0306 por remomrigi min mem kaj la mondon, ke mi estas inda persono, kiu meritas bonaj\u0302ojn. Vestaj\u0302oj estas speciale bonaj helpiloj por tio, c\u0302ar oni portas tiujn senc\u0302ese. Se mi komencus pensi pri aliaj homoj kiam mi ac\u0302etas vestaj\u0302ojn, tia bona efiko estus malpli granda. Do, iel mi preferas ne scikoni la etikajn problemojn. Mi esperas ke leg\u0302oj (au\u0306 la laboristoj mem) malebligos tiajn malbonajn laborkondic\u0302ojn."}]