[{"text_idx": "#000002", "text": "La Nobel-premio pri literaturo de 2021 iris al la tanzania verkisto Abdulrazak Gurnah [eo] \u2014 s\u0302ajnas, ke afrika literaturo [eo] finfine ricevas la atenton, kiun g\u0302i meritas. Tamen, konga-au\u0306stria au\u0306toro Fiston Mwanza Mujila asertas, ke videbleco de afrikaj au\u0306toroj, precipe la franclingvaj, ankorau\u0306 restas defio kiu inspiras novan generacion esplori novajn lingvajn mediojn."}, {"text_idx": "#000003", "text": "S\u0302ajnas, ke 2021 estas la jaro de afrika literaturo. Krom la Nobel-premio pri literaturo, aliaj prestig\u0302aj premioj estis aljug\u0302itaj al afrikaj kaj afrik-eu\u0306ropaj verkistoj. La Premio Neustadt de 2022, kiu estas anoncita dum la antau\u0306a jaro 2021, kaj en la pasinteco montris multajn estontajn Nobel-premiitojn [eo], iris al la senegala romanisto Boubacar Boris Diop. La premion Camo\u0303es [eo] gajnis la mozambikanino Paulina Chiziane. La Premio Booker por Fikcio iris al la sudafrika Damon Galgut [eo], dum la Premion Internacia por Tradukita Fickio gajnis franco-senegala David Diop [eo]. La Prix Goncourt [eo], vers\u0302ajne la plej prestig\u0302a literatura premio de Francio, iris al al senegalano Mohamed Mbougar Sarr."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La lasta fojo kiam afrika au\u0306toro, John Coetzee [eo], gajnis la Nobel-premion estis en 2003. La lasta fojo kiam nigra au\u0306 miksrasa verkisto ricevis la premion Goncourt estis Patrick Chamoiseau en 1992 kaj Marie NDiaye [eo] en 2009."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Por au\u0306di, kion spertas franclingvaj afrikaj verkistoj, Global Voices parolis kun Fiston Mwanza Mujila, au\u0306toro kiu kreskis en Lubumbashi en la sudo de la Demokratia Respubliko Kongo (ankau\u0306 nomata Kongo-Kins\u0302aso au\u0306 DRK). Mujila estis edukita en la franca, sia dua lingvo post la svahila, kaj nun log\u0302as en Graz, la dua plej granda urbo de Au\u0306strio, kie li fondis la transnacian literaturan festivalon Weltwortreisende [Mondvortvojag\u0302antoj, ndlr.]. Li verkas teatraj\u0302ojn en la germana kaj liaj teatraj\u0302oj, kiuj radikas en la tradicio de Peter Handke kaj Elfriede Jelinek, estis prezentitaj en Vieno kaj Berlino. Lia fikcio estas produktita en la franca: lia unua romano \u201cTram 83\u2032\u2032, publikigita en 2014, estis tradukita de la franca al pli ol dekduo da lingvoj kaj ricevis plurajn premiojn, inkluzive de la germana Internacia Literatura Premio [germane: Internationaler Literaturpreis \u2013 Haus der Kulturen der Welt, ndltr.]. Lia lasta romano \u201cLa Danse du Vilain\u201d (La Danco de la Fiulo) estis publikigita en 2020. Li ankau\u0306 verkas poezion, kaj lia kolekto \u201cLe Fleuve dans le Ventre\u201d aperis en 2013 kaj estas tradukita en la anglan. Li priskribas sin c\u0302efe kiel poeton kiu hazarde verkas teatraj\u0302ojn kaj romanojn."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Lau\u0306 Mujila, male al siaj anglalingvaj egaluloj, franclingvaj afrikaj verkistoj alfrontas kelkajn defiojn, la unua el kiuj estas la karaktero de la franca literatura scenejo:"}, {"text_idx": "#000010", "text": "La situacio estas malfacila ankau\u0306 en franclingva Afriko mem, lau\u0306 Mujila :"}, {"text_idx": "#000011", "text": "En Afrique anglophone, le Nige\u0301ria, le Kenya et l'Afrique du Sud sont les grands po\u0302les litte\u0301raires avec leurs revues comme Kwani? et Chimurenga, des maisons d\u2019e\u0301dition comme Cassava Republic. Pour l\u2019Afrique francophone, le Se\u0301ne\u0301gal et le Cameroun jouaient jadis ce ro\u0302le, par l\u2019entremise des Nouvelles Editions Africaines du Se\u0301ne\u0301gal et les e\u0301ditions Cle\u0301. Au Congo-Kinshasa, nous payons les pots casse\u0301s de nos turbulences politiques. La litte\u0301rature demeure encore un objet rare et de\u0301sirable me\u0302me si des initiatives d\u2019ordre prive\u0301 essaient de palier a\u0300 la carence d\u2019une politique culturelle nationale. L\u2019institution de prix litte\u0301raires, tout comme la cre\u0301ation des bibliothe\u0300ques et des maisons d\u2019e\u0301dition sont une nouvelle espe\u0301rance. Mais seuls la de\u0301coration et les ba\u0302timents ne suffisent pas. Je suis persuade\u0301 que la matrice litte\u0301raire d\u2019un pays de\u0301pend pour beaucoup de la qualite\u0301 de son enseignement et du niveau de vie."}, {"text_idx": "#000012", "text": "En anglalingva Afriko, Nig\u0302erio, Kenjo kaj Sudafriko estas la c\u0302efaj literaturaj centroj kun siaj propraj revuoj kiel Kwani kaj Chimurenga, same kiel eldonejoj kiel ekzemple Cassava Republiko. Por franclingva Afriko, Senegalo kaj Kameruno ludis tiun rolon en la pasinteco, danke al eldonejoj kiel ekzemple Nouvelles Editions Africaines du Se\u0301ne\u0301gal kaj e\u0301ditions Cle\u0301. En Kongo-Kins\u0302aso, ni pagas la prezon de nia politika malstabileco. Literaturo restas malofta kaj dezirinda objekto ec\u0302 se privataj iniciatoj provas kompensi la mankon de nacia kulturpolitiko. La kreado de literaturaj premioj, bibliotekoj kaj eldonejoj alportas esperon, sed nur havi konstruaj\u0302ojn kaj la dekoracion ne sufic\u0302as. Mi estas konvinkita, ke la literatura matrico de lando dependas grandparte de la kvalito de g\u0302ia eduksistemo kaj de g\u0302ia vivnivelo."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Por multaj verkistoj el postkoloniaj socioj, la elekto de la literatura lingvo ofte estas vivgrava dilemo. C\u0302i tiu elekto foje venas kun akuzoj de kultura perfido de certaj partoj de tiuj socioj. Kelkaj ekzofonaj verkistoj [eo] elektas originalan solvon: verkado en tria lingvo, kutime senrilata al ilia hejma au\u0306 kolonia historio, kiel ekzemple la bengala-usona verkisto Jhumpa Lahiri [eo], kiu nun verkas fikcion en la itala."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La kialo de tio ke mi sukcesis pluvivi en Au\u0306strio estas ke mi ja venas el Lubumbashi [eo], loko kie la c\u0302efurbo Kins\u0302aso ne ludas s\u0302losilan rolon; Lusaka au\u0306 Johanesburgo estas pli gravaj, c\u0302ar ili estas pli proksimaj. Homoj de suda Kongo ne nepre iras al Francio au\u0306 Belgio kiam ili foriras, kaj ne c\u0302iam kunig\u0302as kun la konga diasporo kiu parolas c\u0302efe la lingalan. En la sudo ni parolas aliajn lingvojn, kiel la svahilan."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mujila notas ke la konga literatura tradicio akceptas plurlingvecon: certaj verkistoj, kiel Richard Ali, verkas en la lingala. En la diasporo, au\u0306toroj verkas en lokaj lingvoj: Danie\u0308lle Zawadi verkas poezion en la nederlanda, JJ Bola en la angla, Kayo Mpoyi [eo] en la sveda."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Unu termino kiu aperis pli elstare en la pasintaj jaroj estas la koncepto de afroeu\u0306ropano, kuntirig\u0302o de afrika kaj eu\u0306ropano. Jen la opinio de Mujila pri c\u0302i tiu nocio:"}, {"text_idx": "#000027", "text": "En Autriche, je me conside\u0300re comme congolais, africain ou encore e\u0301crivain black autrichien, parce qu\u2019e\u0302tre e\u0301crivain noir en Autriche n\u2019est pas la me\u0302me chose qu\u2019e\u0302tre noir en France ou en Belgique. Je respecte ceux qui utilisent le terme d\u2019Afrope\u0301en, mais chacun peut se de\u0301finir a\u0300 sa manie\u0300re. L\u2019Europe est grande, je pre\u0301fe\u0300re donc me re\u0301fe\u0301rer aux termes d\u2019Afrofranc\u0327ais, Afrobelge, Afroautrichien pour mieux contextualiser."}, {"text_idx": "#000028", "text": "En Au\u0306strio, mi konsideras min kiel konganon, afrikanon au\u0306 kiel nigran au\u0306strian verkiston, c\u0302ar esti nigra en Au\u0306strio ne estas la sama kompare al Francio au\u0306 Belgio. Mi respektas tiujn, kiuj uzas la terminon \u201cafroeu\u0306ropano\u201d, sed c\u0302iu povas difini sin lau\u0306 sia deziro. Eu\u0306ropo estas granda, mi do preferas uzi la terminojn \u201cafrofranca\u201d, \u201cafrobelga\u201d, \u201cafroau\u0306stria\u201d por havigi pli da kunteksto."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Kio interesas min estas interafrika dinamiko, kaj la poreco de landlimoj hereditaj de la koloniismo [eo]. Miaj du romanoj estas pripensaj\u0302oj pri la kolonia kaj postkolonia urba administrado de la afrika spaco. \u201cTramo 83\u2032\u2032 malkas\u0302as la malfortikecon de la s\u0302tatoj naskitaj el la koloniismo \u2013 naskitaj hazarde \u2013 kie secesiaj diskursoj [eo] evoluas kiel formo de rezisto kontrau\u0306 naciismo kaj au\u0306toritatismo. \u201cLa Danse du Vilain\u201d dau\u0306rigas pri la sama temo montrante la estontecon de la blankula urbego, nuntempe okupata de stratinfanoj kaj aliaj marg\u0302enuloj."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Mujila finas kun noto de ironio pri la estonteco de afrika literaturo:"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Mi havas la impreson, ke oni multe postulas de la afrika literaturo, kiu cetere ec\u0302 ne estas centjara. Eble ni devus lasi g\u0302in en paco kaj reveni post tri jarcentoj. Mi pensas, ke nia kompreno pri Afriko kaj afrika literaturo s\u0302ang\u0302ig\u0302os post kiam ni fokusos la literaturajn verkojn mem."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Tradiciaj afrikaj melodioj kaj kantoj estas minacataj hodiau\u0306. Pli ol 50 jarojn post la fino de oficiala kolonia regado, la heredaj\u0302o de koloniismo dau\u0306re flankenlasas multajn tradiciajn muzikajn praktikojn, c\u0302ar kapitalismo surmerkatigas la artan formon kiel puran distron \u2013 anstatau\u0306 kiel kulturilon por konservi tradicion kaj komunumon."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Etnomuzikologoj komencis registri, kolekti kaj arkivigi afrikan popolan muzikon jam en la 1920-aj jaroj, por konservi kaj dokumenti malaperantajn kulturojn. Lau\u0306 la Vinila Fabriko:"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Record labels and ethnologists started recording ethnic communities\u2019 music in the 1920s and 1930s, at the dawn of field recording technology, when they realized they had the means to record, and not only transpose music made in the rural areas away from the studio."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Disko-eldonejoj kaj etnologoj komencis registri muzikon de etnaj komunumoj en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj, c\u0302e la naskig\u0302o de kampa registradoteknologio, kiam ili ekkomprenis ke ili havas la rimedojn por registri, kaj ne nur transmeti muzikon faritan en la kamparaj lokoj for de studio."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Global Voices kompilis iujn specimenojn de c\u0302i tiuj registraj\u0302oj en YouTube-listo. Peco de la nig\u0302eria joruba tribo estas havebla c\u0302i-sube."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Arkivigante la popolmuzikon de Orientafriko"}, {"text_idx": "#000043", "text": "Huey Tracey estas eble unu el la plej famaj etnomuzikologoj, kiu kune kun sia edzino Barbara Tracey faris pli ol 35 000 registradojn de afrika popolmuziko inter la 1920-aj kaj la 1970-aj jaroj. Li poste fondis la Internacian Bibliotekon de Afrika Muziko (ILAM) \u2013 la plej grandan deponejon de afrika muziko en la mondo, kiu konservas milojn da historiaj registraj\u0302oj ekde 1929. La esplorinstitucio poste dedic\u0302is sin al la studo de muziko en Afriko."}, {"text_idx": "#000044", "text": "En la lastaj jaroj, renovig\u0302is intereso kaj klopodoj inter afrikaj muzikologoj, historiistoj kaj entuziasmuloj registri, ciferecigi kaj arkivigi tradician muzikon kaj antikvajn sonojn de indig\u0302enaj komunumoj sur la afrika kontinento. La c\u0302efa celo estis konservi kaj subteni la eksterordinaran heredaj\u0302on de la muziko, kiu farig\u0302is neatingebla. La influo de kristanismo al la percepto de indig\u0302enoj pri tradicia muziko kaj akompanaj praktikoj, urbigo, la c\u0302iea c\u0302eesto de radio kaj studio-registrita muziko, kaj komercado \u2013 c\u0302io tio kontribuis al la malapero de afrika popolmuziko."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Tabu Osusa estas kenja muzika produktanto, au\u0306toro, kaj la fonda direktoro de Ketebul Music \u2013 neprofitocela organizaj\u0302o dedic\u0302ita al la esplorado, dokumentado, disvolvigo kaj antau\u0306enigo de la diversaj muzikaj tradicioj de orienta Afriko. Lia organizaj\u0302o kune kun la Muzika Fondaj\u0302o Abubilla komencis la projekton Singing Wells antau\u0306 nau\u0306 jaroj. C\u0302i tio estas kunlabora projekto, kiu vojag\u0302as al foraj vilag\u0302oj tra orienta Afriko kun moveblaj registradaj studioj por registri kaj arkivigi tradiciajn sonojn kaj muzikojn de orienta Afriko en au\u0306dvida formato. C\u0302i tiuj muzikaj prezentoj estas publikigataj en la propra retejo, en podkasto c\u0302e SoundCloud kaj en YouTube."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Male al iuj etnomuzikologoj, kies registradoj estas c\u0302efe por arkivaj celoj \u2013 malfaciligante ke muzikproduktantoj au\u0306 muzikistoj aliru la kantojn pro celoj de kolektado de specimenoj au\u0306 adaptado \u2013 la projekto Singing Wells diras, ke ili celas ne farig\u0302i \u201cfosiliaj kolektantoj\u201d. Kiel estas notite en ilia retejo:"}, {"text_idx": "#000047", "text": "We work with musicians to make sure their music traditions continue to be practised, can be shared amongst the widest audiences and become a source of inspiration for new musicians."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Ni laboras kun muzikistoj por certigi, ke iliaj muzikaj tradicioj plue dau\u0306ras praktikataj, povas esti kundividataj al la plej vasta publiko kaj farig\u0302i fonto de inspiro por novaj muzikistoj."}, {"text_idx": "#000049", "text": "La grandegaj kontribuoj de Osusa al muziko kiel historiisto, ne nur en la projekto Singing Wells sed ankau\u0306 en projekto kiu dokumentas la historion de populara muziko en Kenjo de 1946\u20132016, estis j\u0302us agnoskitaj per honoraj premioj pri artoj kaj literaturo. En au\u0306gusto c\u0302i-jare Osusa ricevis la premion, kiu rekonas eminentajn artistojn kaj verkistojn, kiuj grave kontribuis al la kreiva industrio."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Benson Rukantabula estas juna tanzaniano, kiu fondis la Tanzanian Heredaj\u0302an Projekton en 2012 kun la misio trovi, restarigi kaj kundividi la ric\u0302an muzikan heredaj\u0302on de Tanzanio per ciferecigo. Tiel farante, li esperas, ke lia kontribuo subtenos kaj antau\u0306enigos nuntempan kulturan esprimadon, kiu tenos la tanzanian kreemon kaj arton vigla kaj alirebla."}, {"text_idx": "#000052", "text": "I hope that by making this music available, the country can both preserve its heritage and inspire young Tanzanian artists through the musical storytelling of their past. The popular Bongo Flava music that blares from local nightclubs hardly reflects Tanzania\u2019s rich musical history."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Mi esperas, ke disponigante c\u0302i tiun muzikon, la lando povas konservi sian heredaj\u0302on kaj inspiri junajn tanzaniajn artistojn per la muzika rakontado de ilia pasinteco. La populara muziko Bongo Flava, kiu bruas en lokaj noktokluboj, apenau\u0306 reflektas la ric\u0302an muzikan historion de Tanzanio."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Kunfandante tradician popolmuzikon kun modernaj sonoj"}, {"text_idx": "#000057", "text": "Danke al teknologio, c\u0302i tiuj registritaj kaj arkivigitaj sonoj nun trovas novan vivon, c\u0302ar modernaj muzikistoj, diskistoj, artistoj kaj muzikproduktantoj kunfandas antikvajn sonojn kun modernaj muzikaj konceptoj."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Kaj same kiel en la 1950-aj jaroj, kiam surbendaj registradoj de afrika muziko akcelis la komencon de la muzika avangardo en Eu\u0306ropo, kie produktantoj kiel Henry Cowell enigis tonajn kaj ritmajn ideojn en siajn proprajn komponaj\u0302ojn, nuntempaj muzikistoj kaj muzikproduktantoj estas prunteprenantaj de c\u0302i tiu sama s\u0302ablono."}, {"text_idx": "#000059", "text": "One of our favs with @SarondeMusic Ft. Waliko \u2013 Contains samples of field recordings made in Zambia & Malawi in 1952 & footage filmed by Hugh Tracey on his recording expeditions throughout Sub Saharan Africa (1939-1964)#FutureSounds ?"}, {"text_idx": "#000061", "text": "Unu el niaj plej s\u0302atataj kun @SarondeMusic Ft. Waliko \u2013 Enhavas specimenojn de surbendaj registradoj faritaj en Zambio kaj Malavio en 1952 kaj filmitaj\u0302ojn filmitajn de Hugh Tracey dum liaj registradaj ekspedicioj tra Subsahara Afriko (1939-1964) #FutureSounds ?https: /t.co/OfbeKFq9HF"}, {"text_idx": "#000062", "text": "Saronde, projekto kiu kunfandas antikvajn sonojn kun modernaj muzikaj temoj, estis komencita de la muzikista kaj produktista duopo Chris Pedley kaj Olly Wood kiam ili lanc\u0302is sian etikedon Beating Heart en 2016. Depost tiam g\u0302i ig\u0302is kunlaboro inter establitaj muzikproduktantoj el Afriko kaj c\u0302irkau\u0306 la mondo por remiksi antikvajn kampajn registradojn de la Internacia Biblioteko de Afrika Muziko (ILAM)."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Saronde g\u0302is nun produktis 10 kantojn, kiuj inkluzivas surbendajn registradojn de popolmuziko de la Subsahara Regiono kunlabore kun diversaj afrikaj muzikistoj."}, {"text_idx": "#000064", "text": ".@SarondeMusic have been busy working to bring Hugh Tracey's legacy into the present day. Their latest release \u2018Beating Heart Origins\u2019 samples his field recordings from Malawi, Congo & Zambia \u2013 tracks have been hyped at festivals and in Ibiza this summer. /mNmtIr5YPK"}, {"text_idx": "#000066", "text": "@ SarondeMusic laboradis por alporti la heredaj\u0302on de Hugh Tracey g\u0302is nun. Ilia plej nova eldono \u201cBeating Heart Origins\u201d montras liajn surbendajn registradojn de Malavio, Kongo kaj Zambio \u2013 trakoj au\u0306dig\u0302is c\u0302e festivaloj kaj en Ibizo c\u0302i-somere. /mNmtIr5YPK"}, {"text_idx": "#000067", "text": "Ohxala estas muzika projekto de la portugala duopo Maria kaj Luis, kiu miksas tradiciajn etnajn popolajn elementojn kun nuntempa elektronika muziko. Nun en sia kvina albumo, la duopo multe influas antikvajn ritmojn de surbendaj registradoj de iberaj, brazilaj kaj afrikaj kulturoj."}, {"text_idx": "#000068", "text": "La kanto Laibon danco de Ohxala, kiu estis publikigita sub la kompilaj\u0302o Shika Shika Presents Eco, prezentas surbendajn registradojn de la masajoj en Kenjo. La kanto ig\u0302is la muziko por la filmo Endangered species de Scott Shields."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Traditional African music is a gem! and it holds the foundation on which today\u2019s music is built notes the Citizen, a Tanzanian media publication"}, {"text_idx": "#000070", "text": "Tradicia afrika muziko estas juvelo! Kaj g\u0302i tenas la fundamenton, sur kiu estas konstruata hodiau\u0306a muziko, notas la Civitano (Citizen), tanzania amaskomunikila publikaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Kun tiom da diverseco en novaj muzikaj subg\u0302enroj, c\u0302ar elsendfluo [angle: streaming, ndltr] farig\u0302as la estonta maniero por distribuado de muziko, la vasteco, ric\u0302a kaj klara sono de tradicia muziko nun ig\u0302as sekreta sau\u0306co, kiu donas al la moderna muziko sian unikan teksturon dum la produktado de muziko pli kaj pli ciferecig\u0302as."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Global Voices kreis ludliston en Spotify por reliefigi iom tiun c\u0302i muzikan g\u0302enron. Rigardu g\u0302in sube."}, {"text_idx": "#000074", "text": "La filmo La viro kiu riparas la virinojn. La kolero de Hipokrato kiun faris la belga j\u0302urnalistino Colette Braeckman [fr] kaj s\u0302ia samlandano kaj filmisto Thierry Michel [fr], realigita surbaze de la laboro de [la konga ginekologo] d-ro Denis Mukwege, estis montrita en marto 2015 en Hago [Den Haag, NL], en la tiea Internacia Puna Kortumo, sed ankau\u0306 en Bruselo, Parizo kaj Montrealo. Sed, en la denaska lando de Mukwege, Demokratia Respubliko de Kongo, la demonstrado estis komence malpermesita en la tuta lando, inkluzive de la Franca Instituto de Kins\u0302aso [fr] , kie g\u0302i estis planita por la 8-a kaj la 9-a de septembro 2015."}, {"text_idx": "#000077", "text": "En afis\u0302o publikigita en la retejo Lubumbashi Infos titolita DRK: La milito de bildoj kaj la filmo \u201cLa homo, kiu riparas la virinojn\u201d, Didier Mukaleng-Makal Kanteng, j\u0302urnalisto kaj blogisto el Lubumbashi en Demokratia Respubliko Kongo, oni prezentas sintezon kaj klarigas la kontestitan parton:"}, {"text_idx": "#000078", "text": "Dr Mukwege accueilli par des applaudissements, a\u0300 son entre\u0301e dans une grande salle, passe a\u0300 la tribune. \u00ab Te\u0301moin des atrocite\u0301s commises contre les femmes et sur les femmes, depuis 15 ans \u00bb, il prononce ces paroles :"}, {"text_idx": "#000081", "text": "Dans le me\u0302me discours, a\u0300 partir de de la se\u0301quence \u00ab arme redoutablement efficace \u00bb, est lance\u0301 un mortier. Des civils en fuite apparaissent en dessous de la trajectoire des tirs, et s\u2019entend cette voix d\u2019un \u00ab commandant ? \u00bb : \u00ab un peu en bas \u00bb, comme pour atteindre ces civils. Enfin apparai\u0302t une colonne des de\u0301place\u0301s de guerre... puis, retour au discours du me\u0301decin."}, {"text_idx": "#000083", "text": "D-ro Mukwege akceptita per aplau\u0306doj, je lia eniro en grandan c\u0302ambron, kondukanta lin al la forumo.\n\u00abAtestanto pri la teruraj\u0302oj faritaj kontrau\u0306 virinoj kaj sur virinoj, dum 15 jaroj\u00bb li eldiras jenajn vortojn :"}, {"text_idx": "#000084", "text": "\u00abEn areoj de konfliktoj, li diris, la bataloj okazas sur la korpoj de virinoj. La seksperfortoj okazas kun ekstrema brutaleco. Vera milita armilo, se ne ec\u0302 strategia milito, sed kiu estas bela merkato. Tamen timige efika\u00bb."}, {"text_idx": "#000090", "text": "La vague mondiale de re\u0301actions politiques et professionnelles s'alarmant de cette interdiction devrait suffire a\u0300 faire comprendre au Gouvernement congolais qu'il est essentiel pour sa cre\u0301dibilite\u0301 interne et externe qu'il accepte que se re\u0301alise un travail ne\u0301cessaire de me\u0301moire pour re\u0301tablir l'honneur des femmes concerne\u0301es et plus encore pour prote\u0301ger toutes les femmes de nouvelles exactions."}, {"text_idx": "#000091", "text": "La tutmonda ondo de politikaj kaj profesiaj reagoj alarmitaj pro tiu malpermeso, devus sufic\u0302i por klarigi al la konga registaro ke g\u0302i estas esenca por g\u0302ia kredindeco interna kaj ekstera ke g\u0302i akceptu ke necesas memoriga laboro por restarigi la honoron de la koncernitaj virinoj kaj ankorau\u0306 pli por protekti c\u0302iujn virinojn kontrau\u0306 pliaj misuzoj."}, {"text_idx": "#000094", "text": "De nombreuses personnes se mobilisent depuis quinze anne\u0301es, de\u0301noncent, se mobilisent, he\u0301las, pour bien peu de re\u0301sultats. Est-ce une raison pour abandonner ? Certainement pas, bien au contraire. Nous gardons a\u0300 l\u2019esprit l\u2019exemple d\u2018Aoua Keita initiatrice de la Journe\u0301e Internationale de la Femme Africaine et fort de cette femme inspirante que nous nous disant que nous ne pouvons pas ne pas faire quelque chose, aussi infime que cela semble face au traitement inhumain que subissent les femmes dans les zones de combats en Re\u0301publique de\u0301mocratique du Congo."}, {"text_idx": "#000096", "text": "Multnombraj personoj preparis grandan mobilizon depost 15 jaroj, denuncante, manifestaciante \u2014 ho ve! \u2014 sed malmultegaj rezultoj. C\u0302u tio estas kialo por rezigni? Certe ne, tute male. Ni memoru la ekzemplon de Aoua Keita [fr], iniciatinto de la Internacia Tago de la Afrika Virino kiu estas inspiriga virino, fortiganta nin, kiam s\u0302i diris ke ni ne povas rezigni fari ion, kiom ajn malgranda tio eble aspektas en la lumo de la malhumana traktado de virinoj en la militaj zonoj de la Demokratia Respubliko Kongo."}, {"text_idx": "#000098", "text": "Petskribo, lanc\u0302ita de Me Hamuli Rety, iama prezidanto de la Asocio de advokatoj de la Internacia Puna Kortumo por Ruando, kaj subskribita de pli ol 50 000 personoj [fr], memorigas, ke:"}, {"text_idx": "#000099", "text": "L\u2019UNICEF a ainsi rapporte\u0301 avoir pris en charge 38 000 cas de violences faites aux femmes pour la seule anne\u0301e 2007. La FIDH (Fe\u0301de\u0301ration Internationale des ligues des Droits de l\u2019Homme) parle de 3 300 cas en 2012 pour la seule province orientale, soit environ dix cas par jour. L\u2019ONU, quant a\u0300 elle, affirme qu\u2019en moyenne 48 femmes sont ainsi viole\u0301es toutes les heures en Re\u0301publique De\u0301mocratique du Congo. Les constats sont la\u0300 mais les solutions restent de\u0301sastreuses : aucune de ces autorite\u0301s n\u2019a pris de mesures efficaces pour faire cesser ces crimes."}, {"text_idx": "#000100", "text": "UNICEF raportis ke g\u0302i okupig\u0302is pri 38 000 kazoj de perfortoj faritaj kontrau\u0306 virinoj nur en la jaro 2007. FIDH (Internacia Federacio de Ligoj por Homaj Rajtoj) parolas pri 3 300 kazoj en 2012 nur en la orienta provinco, alivorte temas pri dek kazoj c\u0302iutage. La Unuig\u0302intaj Nacioj, siaflanke, diras ke, c\u0302iuhore averag\u0302e 48 virinoj estas seksperfortitaj en Demokratia Respubliko de Kongo. La konstataj\u0302oj estas tie, sed la solvoj restas teruraj: neniu el tiuj au\u0306toritatoj iel efike agis por haltigi tiujn krimojn."}, {"text_idx": "#000101", "text": "Tamen c\u0302i tiuj ciferoj pri la nombro de virinoj seksperfortitaj devas esti interpretitaj singarde, c\u0302ar ili povus fakte esti multe pli altaj. La retejo citas studon [fr] publikigitan en la American Journal of Public Health (Usona J\u0302urnalo pri Publika Sano) lau\u0306 kiu pli ol 400 000 virinoj kaj junaj knabinoj inter 15 kaj 49 jaroj estis seksperfortitaj en unu jaro (inter 2006 kaj 2007). Tio estas 26-oble pli ol la ciferoj publikigitaj de Unuig\u0302intaj Nacioj pri la sama periodo."}, {"text_idx": "#000102", "text": "Pro sia humana agado celante redoni la honoron al virinoj kaj infanoj seksperfortitaj, d-ro Denis Mukwege ricevis dudek naciajn kaj internaciajn premiojn inkluzive de la premio pri homaj rajtoj de la Unuig\u0302intaj Nacioj, la Sah\u0302arov-premio [eo] por la libereco de pensado, atribuita de la Eu\u0306ropa Parlamento [eo], la premio de la Fondumo Clinton, la premio Olof Palme [eo], la Inamori-premio por etiko 2014 [en] (Japanio-Usono), la premio Primo Levi [it] (Italio), la premio Solidaris [en] de la hospitalo Sankta Petro en Bruselo (Belgio) kaj la medalo de la Koninklijke Academie voor Overzeese Wetenschappen [nl], kiu estas la Reg\u0302a Akademio de Transmaraj Sciencoj, de Nederlando."}, {"text_idx": "#000103", "text": "[Necesas aldoni ke li ricevis en 2018 la Nobel-premion pri Paco, kio estis la unua internacia distingo por kongano]."}, {"text_idx": "#000104", "text": "Sed en lia hejmlando, la registaro dau\u0306re ignoradas lin, kaj kelkaj teroristaj grupoj lin minacis. En D.R. Kongo d-ro Mukwege nur movig\u0302as sub eskorto de UN-soldatoj por protekti lin."}, {"text_idx": "#000106", "text": "La Vero pri Ebolo [angle] estas fejsbuka pag\u0302o, kiu celas dokumenti la situacion pri ebola viruso en afrika kontinento."}]