[{"text_idx": "#000002", "text": "Jan De Cooman pentris en tempodau\u0306ro de trideko da jaroj multajn pejzag\u0302ojn, kiuj poste disvastig\u0302is en la tutan landon kaj eksterlanden ec\u0302 en Amerikon."}, {"text_idx": "#000003", "text": "La valoro kaj la signifo de tiuj \u201cpejzag\u0302oj\u201d estas difinataj de du rimarkindaj ecoj: la grafika precizeco kaj la koloraro. Aldonu la poezian ekzalton pro la pompa grandiozo de la Sud-Flandraj Ardenoj kun la c\u0302irkau\u0306aj\u0302o de Geraardsbergen kiel precipa centro."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Kie la pentristo transformas la eksternan okazantaj\u0302on en neriproc\u0302eblan formbelecon, tie, en la libera kaj spontanea kaligrafia eksternigo, ni rekonas talenton, kies sekreton sciis nur Jan De Cooman."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Lia koloraro indikas enmemig\u0302on kaj seriozecon liberajn de bravuro kaj abundo. La pentristo alproprigas al si simplecon, humilecon kaj verecon, kiujn ni tiom admiras c\u0302e la anglo John Constable kaj c\u0302e la majstroj de la Barbizon-a skolo, kaj kiuj estis transprenataj de niaj propraj realismaj majstroj Hippoliet Boulenger, Isidoor Verheyden, Theo Verstraeten, Frans Courtens kaj aliaj. Precipe per siaj tre fajnaj kaj ekstreme delikataj verkoj, pentritaj sur la loko mem, la stilistikaj trajtoj propraj al Jan De Cooman estas parte samspecaj kiel c\u0302e niaj grandaj realistoj: ili nenie estas esprimo de impeto kaj vervo, sed per sentebla pieco esprimas tion, kion ili esprimu."}, {"text_idx": "#000006", "text": "En lia tekniko estas nenio indikanta flirtadon au\u0306 malsincerecon malklarigatan de seka arkaismo. La stilo restas ligita al ripozo, kalmo kaj klaro kiel esprimo de la interna emocio de la artisto."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La pejzag\u0302oj de Jan De Cooman estas poemaj elvokaj\u0302oj pri la c\u0302irkau\u0306aj\u0302o de Geraardsbergen. La simpla, kampara beleco estas por la pentristo simbolo kaj idealo, kies estadon li konkrete videbligas. Li rakontas al ni kiel la sezonoj kaj la rotacio de la horoj dau\u0306re transsorc\u0302as la landon en novan fablon, kiel la arboj interflustras, kiel la ventoj muzikas, kiel la nuboj supreniras kvazau\u0306 incensofumoj en tiu vasta naturtemplo, kiel la deklivaj montetoj disig\u0302as en bluan nebulecon. Li malfermas por ni tiun tre propran memon de la tero de Zandbergen, la c\u0302eestantan profundan piecon, la bonecon kaj la g\u0302ojon tie s\u0302vebantajn tiom perfekte en harmonio kun la kristala fragilo de lia propra estado. Jan De Cooman estas la subtila poeto de tiu plej bela lando, kiu forfluas en forajn horizontojn."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Tre rimarkindaj estas la grandaj someraj pejzag\u0302oj \u201cOnkerzele\u201d. Jan De Cooman pritraktis tiun temon dekfoje. Kaj c\u0302iam denove li pruvis sian lertecon. Malantau\u0306 la arbaro de Onkerzele kus\u0302as la lando de Geraardsbergen, malferma kiel panorama revelacio: nemezurebla kaj senmova, maro de verdo, blua senfino en profundaj horizontoj."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Tiun vastan paradon, kiun Breugel prezentis en siaj potencaj scenoj kiel vizion de neforgesebla natura beleco, Jan De Cooman alportas al ni en g\u0302ia netus\u0302ita lau\u0306natura grandegeco. Precize en tio situas lia vizio kaj lia interpreto: neforigebla impresionisma sentemo lokas la momentan c\u0302iopovon de la donitaj\u0302o per spontanea sincereco kaj precizeco."}, {"text_idx": "#000012", "text": "En c\u0302iuj pentraj\u0302oj de Jan De Cooman aperas lia prefero al arboj. Ilia impona majesto profunde kortus\u0302as la artiston. Estas kompreneble ke li, talentplena desegnisto, sin amuzas en la kaprica punto de branc\u0302oj kaj branc\u0302etoj de la altaj susuruloj kaj de la antikvaj trunkoj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La neg\u0302an motivon li c\u0302iam avide pritraktis. Dum la vintro de 1939-1940 la neg\u0302a fablo dau\u0306ris dum monatoj kaj la pentristo povis lau\u0306dezire pentri la neg\u0302ajn pejzag\u0302ojn sidante en sia varma au\u0306tomobilo. La pentraj\u0302oj el tiu epoko disfaldas majstran originalecon en la reproduktado de la mola blanka lanugeco sur la vojrandoj, en la delikata materialigo de la senfine blanka, trista, dezerta spaco, en kiu la sonoj mutig\u0302as kaj la nigraj arboj dolorg\u0302emas pro soleco sub la malhela c\u0302ielo, peza pro fres\u0302aj neg\u0302pakegoj. La neg\u0302a pejzag\u0302o sin banas en atmosfero de kristala silento."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Rimarkindas, ke Jan De Cooman tre malofte roligas homajn figurojn en siaj pejzag\u0302oj. Ni nur konas unu pentraj\u0302on, nome \u201cRikolta Kampo\u201d, kun sur la antau\u0306a plano s\u0302arg\u0302ita c\u0302aro, trenita de du bovoj, kaj kamparano kun la mano c\u0302e la timono."}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u201cLa pejzag\u0302o, tio estas tero kaj nuboj, trunkoj kaj arboj, stakoj kaj sablovojoj. Tio estas por mi kiel anguleto de la Paradizo, la parko, en kiu la Sinjoro faras sian c\u0302iutagan promenon. Kiam mi pentras pejzag\u0302on, tiam en mi ekestas sento de humilo kaj respekto. Mi sentas la c\u0302eeston de la c\u0302i-supra C\u0302efo. La naturo estas por mi sanktejo, ekestinta en la horo de la kreado. G\u0302i restis kaj c\u0302iam restos dum c\u0302iuj tempoj nes\u0302ang\u0302ita kaj netus\u0302ita, c\u0302ar g\u0302ia belo estas eterna. Kial per homaj figurac\u0302oj malbeligi tiun eternan brilegon kaj per ili indiki la tempon tie, kie en realo ne ekzistas tempo? Al mi sufic\u0302as c\u0302ielo kaj nuboj, branc\u0302oj kaj folioj, kampaj fruktoj kaj verdaj herbejoj kaj precipe la c\u0302ieaj sorc\u0302aj kolorvarioj. Kiam mi estas pentronta la naturon, tiam mi devas g\u0302in senti, gustumi kaj flari. Kiam miaj sensorganoj estas plenaj de g\u0302iaj g\u0302uoj, tiam mi esprimas c\u0302ion per koloroj kaj linioj, precize kiel g\u0302i estas en mi. Klare, Dio kaj la naturo interligig\u0302as, tion mi sentas kiam mi pentras la naturon.\u201d"}]