[{"text_idx": "#000001", "text": "Peter Bala\u0301z\u030c estas slovaka esperantisto kaj eldonisto log\u0302anta en Partiza\u0301nske, kunordiganto de la edukprojekta asocio E@I (ekde 2005) kaj c\u0302eforganizanto de KAEST ekde la jaro 2010. Prezidanto de SKEF (de 2016). Li estis estrarano de Eu\u0306ropa Esperanto-Unio (ekde 2005) kaj kunfondinto de Wikimedia Slovenska\u0301 republika (2012) kaj diversforme aktivis en la estraroj de Slovakia Esperanta Junularo kaj Slovakia Esperanta Federacio. Pasia pri meditado, esploro de homa konscio, kuirado, metala muziko, scienc-fikciaj filmoj kaj libera edukado"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Moderna edukado kaj nuna mondo \u2013 c\u0302u tempo por s\u0302ang\u0302o de paradigmoj?"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Paradigmo estas lau\u0306difine: Aro de la principoj au\u0306 ideoj, karakterizantaj la pensadon en iu scienco en difinita tempo. C\u0302u nun, en la tempo de profundaj krizoj (ekologiaj, ekonomiaj, sociaj ktp.) eble jam venas tempo por nepre bezonataj s\u0302ang\u0302oj de la g\u0302isnunaj paradigmoj en la eduka sistemo? Au\u0306 c\u0302u efektive ni bezonus tute novajn paradigmojn en c\u0302iuj vivo-sferoj? C\u0302u la mondo (kaj ni c\u0302iuj) pretas por tio?"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Genetika genealogio \u2013 nova paradigmo en la studo de deveno kaj parenceco"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Aldone, oni helpe de genealogi-cela analizo de sia DNA povas ankau\u0306 baze informig\u0302i pri la deveno de siaj prauloj antau\u0306 kelkaj jarcentoj, kaj c\u0302e specifaj linioj (la nurvira kaj la nurvirina) ec\u0302 multe pli profunde en la historio, g\u0302is momento de ekesto de la unuaj homoj. La novaj tipoj de esploro ebligataj de genetika genealogio aldonas plian dimension ankau\u0306 al arkeologio, kiu pro ili hodiau\u0306 jam scias taksi ankau\u0306 ekziston de parenceco inter malkovritaj korpaj restaj\u0302oj de pratempaj homoj, kaj ec\u0302 iliajn eventualajn genealogiajn ligojn al la hodiau\u0306a log\u0302antaro."}, {"text_idx": "#000009", "text": "La prelego prezentos la principojn kaj hodiau\u0306an staton de genetika genealogio kaj montros kiel g\u0302i kompletigas la genealogian esploron tradician."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Kiel fari gejajn musojn, au\u0306 kial oni ne povas kuraci samseksemon?"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Jam dum jardekoj ekzistas modernaj pure funkciaj programlingvoj kiel alternativo al la konvenciaj ordonemaj kaj objektemaj programlingvoj. Kaj kvankam g\u0302is nun nur malmultaj programistoj uzas tiujn programlingvojn, dum la lastaj jaroj multaj ekzistantaj programlingvoj estis plivastigitaj por subteni almenau\u0306 unuopajn funkciajn konceptojn."}, {"text_idx": "#000017", "text": "La nombro Pi: historio, formuloj, algoritmoj"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Cirkloj, elipsoj, sferoj, elipsoidoj, konusoj: en c\u0302iu ronda objekto aperas tiu rimarkinda nombro 3,14..., kiun ni nomas Pi. Krom en geometrio, ankau en statistiko, en nombroteorio, en analizo g\u0302i aperas. Kion ni scias pri g\u0302i? Kion sciis niaj antau\u0306uloj? Ni provas ricevi superrigardon dum tiu mallonga prezentado."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Seriozaj ludoj: c\u0302u serioza paradigmo?"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Kio estas \u201cserioza ludo\u201d? Pri tio mi unufoje au\u0306dis dum miaj studoj pri kognaj sciencoj en 2011. Juna universitata esploristo tiam prezentis sian laboron: programi lingvan ilon por instrui la francan pere de la virtuala enreta mondo \u201cDua Vivo\u201d (Second Life). Sed poste mi malkovris, ke serioza ludo ne estas nur stranga nova universitata koncepto. Seriozaj ludoj interesas edukadon same kiel sanzorgadon, varbadon, reklamadon, arton, au\u0306 ec\u0302 sciencan esploradon. Ili povas havi diversajn celojn kiuj foje ne estas klare konataj de la ludantoj. Dum tiu prelego estos prezentataj diversaj seriozaj ludoj kaj iliaj celoj."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Georg Ja\u0308hnig de Berlino, Germanio, estas memstara programisto kaj reta merkatikisto. Kreskinte dulingve (germana + pola) li poste ig\u0302is lingvemulo, aparte aktivulas en la raciema komunumo \u201cLessWrong\u201d kaj interesig\u0302as pri politiko, psiko- kaj socioscienco."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Mi estas Pavol Kas\u030cc\u030ca\u0301k, slovako vivanta en C\u0302eh\u0302io. Esperanton mi eklernis en la jaro 1995. Mi estas membro de Esperanta klubo en la urbo Svitavy. Gajninto de la 1-a Filmfestivalo de Mallongaj filmoj en Esperanto \u201cTeo kaj Amo\u201d. La 2-an filmfestivalon mi partoprenis en la jaro 2017 kaj atingis la premion \u201cAng\u0302elo de filmfestivalo\u201d\nMiaj la plej valoraj antingoj:"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Kio estas konsiderata valida scienca scio s\u0302ang\u0302ig\u0302as kun s\u0302ang\u0302ig\u0302antaj tempo kaj cirkonstancoj. Lau\u0306 tradicia pozitivisma epistemologio, ni strebu al objektiva vero, kiun ni povas akiri uzante sciencajn metodojn. Feminisma epistemologio konsideras kiel malekvilibro de povo influas tiujn aferojn. En la prelego ni parolos pri alternativaj epistemologioj, samkiel pri la interdisciplina fako feminismaj kulturaj studoj pri teh\u0302noscienco.zou"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Kiu volas prilabori bonkvalitan vortaron, devas konatig\u0302i kun leksikografiaj principoj, kvankam en la praktiko li ne c\u0302iam kapablas ilin obei. Pluraj jaroj de vortarista laboro donis multajn spertojn pozitivajn kaj negativajn, kaj kondukis al racia metodo de laboro, kiu helpis fini la vortaron relative baldau\u0306. La principoj ne estas tre konataj inter la esperantistaro kaj certe povas helpi ilin prezenti."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Homaro dum miljaroj de sia ekzistado trairis plurajn profundajn s\u0302ang\u0302ojn de pensaj paradigmoj. Komence homo estis apenau\u0306 diferencigebla de aliaj animaloj, nun preparig\u0302as por koloniado de Marso. Tiu evoluo ne estis linia sed okazis en kelkaj distingeblaj etapoj, de kiuj c\u0302iu signifis fundamentan s\u0302ang\u0302on de paradigmo trans c\u0302iuj areoj de vivo \u2013 signifo de vivo, rilatoj, socia strukturo, arto, komlekseco de meh\u0302anismoj, scienco, por nomi nur kelkajn. \u201cMondo\u201d de tiuj etapoj estis tre malsama \u2013 c\u0302u de ekstera au\u0306 interna vidpunktoj. Kaj nun g\u0302i preparig\u0302as por \u201cmonumenta salto\u201d."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Francesco Maurelli estas profesoro pri maraj sistemoj kaj robotiko c\u0302e Jacobs Universitaty Bremen, Germanio. Li doktorig\u0302is c\u0302e Heriot-Watt University en Edinburgo, kaj estis esploristo c\u0302e Technische Universita\u0308t Mu\u0308nchen kaj c\u0302e Massachusetts Institute of Technology. Liaj esploroj fokusig\u0302as pri memregaj robotoj, kun aparta atento al memrega navigado, memlokig\u0302o, reprezentado de la mondo, kaj fiaskmastrumado."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Li estas vicprezidanto de TEJO, respondeca pri Eksteraj Rilatoj, kaj en tiu rolo li aktive partoprenis en UN-arang\u0302oj kaj konferencoj lige al la Celaro 2030."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Esperante mi eklernis la internacian lingvon antau\u0306 tri jarojn kaj organizis la IJK 2018 en Badajoz. Profesie mi kreis entreprenon pri socia kaj politika esplorado post studi sociologion, politikajn sciencojn kaj komenci studi matematikon. Mi zorgas profiti el iloj de la scienco por malkovri sociajn aferojn."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Pri venontaj sociologiaj Esperantaj studoj"}, {"text_idx": "#000061", "text": "Longjara tradukisto pri la angla kaj Esperanto, korektisto kaj redaktoro de Esperantisto Slovaka, interpretisto de la slovaka en Esperanton dum Esperanto-ekskursoj."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Tiu c\u0302i prelego temas pri la arto de tradukado, teknikoj kaj gravaj principoj, kiuj estas aplikataj en tradukado kaj interpretado. Pavol Petri\u0301k ankau\u0306 komparos siajn spertojn pri la tradukado de anglaj kaj Esperantaj tekstoj."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Jozef Reinvart (*1951) studis internacian komercon c\u0302e Universitato de Ekonomio en Bratislavo. Li havas 40 jarojn da sperto en internacia komerco kaj internaciaj rilatoj, de kiuj 26 jarojn en diplomatio. Ekde 1997 li specialig\u0302as pri eu\u0306ropa integrig\u0302o. En 1998 li kunfondis Domon de Eu\u0306ropo Bratislava. Ekde 2004 li estis aktiva en la tutsocia diskutplatformo en Slovakio \u201cNacia Konvencio pri EU\u201d. Enkadre de g\u0302i en 2004-2006 li estis kunprezidanto de Laborgrupo por lingva politiko en unuig\u0302anta Eu\u0306ropo. Li organizis du lingvo-politikajn konferencojn pri lingva komunikado en EU. La unuan de V4-landoj en Bratislavo en novembro 2006 kaj la duan de V4+-landoj en Nitro en julio 2016 enkadre de Prezidanteco de Slovakio en la Konsilio de EU, kies konkludoj \u201cNitra Deklaro\u201d estas kontribuo en diskuton pri estonteco de EU/Eu\u0306ropo. Post sia pensiig\u0302o en junio 2018 li farig\u0302is membro de civitana asocio Senioroj de Slovakia diplomatio. Li estas ankau\u0306 membro de Slovakia Esperanta Federacio, Eu\u0306ropa Esperanto-Unio (EEU) kaj dumviva membro de Universala Esperanto Asocio. Li reprezentis EEU inter 29 neregistaraj organizoj de Civitana Socia Platformo por Multlingvismo kreita de Eu\u0306ropa Komisiono (2009-2014). Li okupig\u0302as pri lingvopolitikaj kaj kulturaj temoj kaj problemoj en EU."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Li prezentos kvinjaran multidisciplinan projekton de Eu\u0306ropa Komisiono (2014 \u2013 2018) \u201cMovebleco kaj inkluzivo en multlingva Eu\u0306ropo\u201d (MIME) gvidita de Prof. Franc\u0327ois Grin el Universitato de Genevo por subteno de movebleco de civitanoj de Eu\u0306ropa Unio. La projekton partoprenis 16 landoj, 22 universitatoj/institucioj en 11 disciplinoj/laborgupoj. Informos pri dokumento \u201cVademecum de MIME\u201d, kiun prezentis dum la konferenco la projekta teamo al Eu\u0306ropa Komisiono en Bruselo la 18-an de junio 2018. En la dokumento estas resumita informo pri la multdisciplina projekto kaj prezentitaj respondoj de fakuloj al 72 demandoj, kiujn al la teamo starigis Eu\u0306ropa Komisiono. La respondoj enhavas ankau\u0306 politikajn implicojn, kiuj povos helpi al politikistoj, lingvistoj kaj reprezentantoj de civitanoj diskuti pri eblaj solvoj de lingvaj problemoj kaj formuli longdau\u0306ran egalrajtan kaj efikan lingvan politikon en Eu\u0306ropa Unio akcepteblan por c\u0302iuj EU membro-s\u0302tatoj kaj iliaj civitanoj."}, {"text_idx": "#000075", "text": "Programisto log\u0302anta en Brno (C\u0302eh\u0302io), vikimedia aktivulo kaj esperantisto. Mi interesig\u0302as g\u0302enerale pri persona libereco, historio kaj lingvoj."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Au\u0306toraj rajtoj au\u0306 kopirajto origine ekestis por protekti libroeldonistojn, sed en hodiau\u0306a informa socio g\u0302i influas multajn c\u0302iutagajn agadojn, c\u0302efe tiujn, kiuj rilatas al informado, edukado kaj scienco."}]