[{"text_idx": "#000001", "text": "[La originala artikolo jam aperis en januaro 2018]"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Putin erare deklarita venkanto de la prezidento-balotadoj de 2018 fare de Google / Ekrankopio de Christopher Moldes"}, {"text_idx": "#000003", "text": "La rusiaj prezidentaj balotoj, estas ankorau\u0306 du monatojn for, sed, kvankvam estas multaj konkurantoj, oni atendas ke Vladimir Putin facile certigos al si kvaran oficperiodon."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La 15-an de januaro, per io kio s\u0302ajnis esti provo por s\u0302pari tempon au\u0306 eviti la nervozigan dramon de la voc\u0302onombrado dum la balotnokto, Google deklaris Putin venkinto de la balotadoj de marto 2018."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Tiu c\u0302i kurioza eraro aperis dank'al la serc\u0302a teh\u0302nologio de Google, kiu foje donas informojn, destinitajn por helpi respondi la serc\u0302opeton de la uzanto. Por tiaj serc\u0302oj, la informoj kutime venas de Vikipedio au\u0306 de oficialaj registaraj retejoj, kiujn Google konsideras fidindaj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Sed c\u0302i-kaze, aperis sole la rusa Vikipedio-artikolo pri la balotoj de 2018."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Stanislav Kozlovskij, la direktoro de la rusia sekcio de Wikimedia, la patrina kompanio de Vikipedio, klarigis la eraron en komento al RBC, rusia retejo pri negocaj novaj\u0302oj:"}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u041d\u0435\u0438\u0437\u0432\u0435\u0441\u0442\u043d\u044b\u0438\u0306 \u0434\u043e\u043f\u0438\u0441\u0430\u043b \u0444\u0430\u043c\u0438\u043b\u0438\u044e \u041f\u0443\u0442\u0438\u043d\u0430 \u0432 \u043f\u0440\u0435\u0430\u043c\u0431\u0443\u043b\u0443 \u0441\u0442\u0430\u0442\u044c\u0438 \u043e \u0432\u044b\u0431\u043e\u0440\u0430\u0445, \u043f\u043e\u0441\u043b\u0435 \u0447\u0435\u0433\u043e \u043f\u043e\u0438\u0441\u043a\u043e\u0432\u0438\u043a \u0438\u043d\u0434\u0435\u043a\u0441\u0438\u0440\u043e\u0432\u0430\u043b \u0435\u0435 \u0438 \u043e\u0442\u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u0438\u043b \u0432 \u0432\u044b\u0434\u0430\u0447\u0435 \u043d\u043e\u0432\u044b\u0438\u0306 \u0432\u0430\u0440\u0438\u0430\u043d\u0442."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Iu aldonis la nomon de Putin al la antau\u0306klarigo de la artikolo pri la balotoj, post kio la serc\u0302motoro indeksis g\u0302in kaj montris la novan varianton en siaj rezultoj."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Vikipedio estas konata pro sia amaskontribua modelo, per kiu volontulaj uzantoj povos kontribui post kontrola proceduro. Kvankvam tio povas varii lau\u0306 la lingvo, c\u0302iuj Vikipedioj havas normigitan proceduron por preventi malakurataj\u0302ojn kiel c\u0302i tiun. Sed montrig\u0302is ke tiuj proceduroj ne estis observitaj por la rusia versio de la pag\u0302o. C\u0302u oni kreis la eraron kiel s\u0302ercon, au\u0306 kiel politikan movon, neniu scias."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La eraro estis korektita post 20 minutoj, sed tio estis pli ol sufic\u0302e por generi humurajn reagojn, kiel la humura referenco:"}, {"text_idx": "#000013", "text": "\u0417\u043e\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0435\u043d\u0430\u0442\u043e\u0440\u0430 \u041f\u0443\u0448\u043a\u043e\u0432\u0430. \u0410\u043c\u0435\u0440\u0438\u043a\u0430\u043d\u0446\u044b \u0447\u0435\u0440\u0435\u0437 Google \u0432\u043c\u0435\u0448\u0430\u043b\u0438\u0441\u044c \u0432 \u043d\u0430\u0448\u0438 \u0432\u044b\u0431\u043e\u0440\u044b, \u043f\u0440\u043e\u0434\u0432\u0438\u0433\u0430\u044f \u0432\u044b\u0433\u043e\u0434\u043d\u043e\u0433\u043e \u0434\u043b\u044f \u0441\u0435\u0431\u044f \u043a\u0430\u043d\u0434\u0438\u0434\u0430\u0442\u0430. /IFDbL149g0"}, {"text_idx": "#000014", "text": "\u2014 La Russie parle (@Russia_calls) 14 \u044f\u043d\u0432\u0430\u0440\u044f 2018 \u0433."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Voku senatanon Pus\u0302kov [NDLR: c\u0302ar usonanoj subtenas Putin\u2019)]. Uzante Google, la usonanoj enmiksig\u0302is en niajn balotojn, proponante kandidaton kiu estos favora al ili."}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u2014 Rusio parolas (@Russia_calls) la 14-an de januaro 2018."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Aleksej Pus\u0302kov, rusia senatano kiu estas ano de la Konsilantaro de la Federacia Komitato por defendo kaj sekureco, estas konata pro sia ofta kaj militema tviterado, rifutanta imputojn pri la enmiksig\u0302o en aferojn de alia lando kaj mallau\u0306danta fremdan (aparte usonan) enmiksig\u0302on en la aferojn de Rusio."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Kvankvam malprobable ke multaj uzantoj konsideris tion serioza, la incidento estas simptoma por kelkaj multe pli vastaj problemoj."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Tio c\u0302i estigas la demandon pri kiel Google decidas kiuj fontoj estas sufic\u0302e fidindaj por esti prezentitaj tiel, ke ili asertas \u201crespondi\u201d al la demandoj starigitaj en g\u0302ia serc\u0302ilo. Kvankvam Vikipedio povus esti pli forta au\u0306 malpli kontroversa elekto ol iu ajn gravega novaj\u0302okomunikilo, g\u0302i enhavas tiajn erarojn. Oficialaj registaraj retejoj povas ankau\u0306 doni forte misprezentitan version de la faktoj. Tiu c\u0302i eraro povus instigi Guglon [Google] al rekonsiderado c\u0302u tiu tipo de aperigo ne kreas pli da problemoj ol g\u0302i solvas."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Supozante ke Google kaj aliaj serc\u0302motoroj dau\u0306re montras rezultojn tiamaniere, la incidento estigas demandojn pri kiugrade oni povas fidi retajn platformojn se temas pri novaj\u0302oj kaj informoj. Grava procentaj\u0302o de junaj rusianoj uzas Interreton por novaj\u0302oj, kvankvam temas pri minoritato kompare al la tuta log\u0302antaro, kiu grandparte dau\u0306re fidas al la televido."}, {"text_idx": "#000021", "text": "C\u0302ar Interreto-aliro altig\u0302as en Rusio, oni povas atendi ke nombro de retumantoj pligrandig\u0302os. De Brazilo, g\u0302is Indonezio kaj Usono, pli kaj pli da homoj de c\u0302iuj ag\u0302ogrupoj transiras au\u0306 transiris al la uzado de retaj platformoj kiel sia plej grava fonto de novaj\u0302oj kaj informoj. Tio signifas ke homoj pli kaj pli kalkulas je serc\u0302o-rezultoj, novaj\u0302o-fluoj kaj aliaj au\u0306tomatizitaj informiloj por akiri akuratajn informojn pri la c\u0302irkau\u0306a mondo. Se io tiel simpla kiel Vikipedia eraro povas generi kaskadon da misinformoj pri io tiel grava kiel prezidenta baloto, ni povas antau\u0306vidi pli da problemoj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Responde al argumentoj pri la neceso kontrau\u0306batali misinformojn kaj \u201ctrompajn novaj\u0302ojn\u201d, komunikado-analizisto Nina Jankowicz proponas ke ni uzu longperspektivan aliron kaj klopodu evoluigi la kritikajn penskapablojn de uzantoj."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Tio povas sukcesi au\u0306 ne, depende de kie oni log\u0302as kaj de kiel oni instruis al oni la uzadon de Interreto. Sed bons\u0302ance por iu ajn kiu renkontis tiun serc\u0302otrafon, multe da kritika pensado ne estis bezonata por kompreni ke tio estas ne pli ol grandioza eraro."}, {"text_idx": "#000026", "text": "[Tiu c\u0302i artikolo estis originale publikita en 2017]"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Dum naciaj festotagoj kaj aliaj okazaj\u0302oj, oni povas vidi amasojn da homoj feste svingantaj centojn au\u0306 milojn da flagetoj. Sed fine de la amuzo, tiuj flagetoj ofte estas forj\u0302etitaj kaj restas kiel defalaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Mansi Shah [en] lanc\u0302is la entrepreneton \u2018Gift Green\u2019 antau\u0306 unu jaro, post kiam s\u0302i forlasis sian lukran postenon celante fari ion bonan por la naturmedio. S\u0302i komencis per la kreado de grundo kaj semoj mulditaj [en] forme de \u2018modaks\u2018 [en], t.e. dolc\u0302aj pastobuloj por la festivalo en Ganesh Charuti. Poste s\u0302i kreis semoenhavajn \u2018rangoli\u2018 [en], t.e. formojn de argilo-arto uzatajn dum la Divalo-festivaloj [eo]."}, {"text_idx": "#000033", "text": "A post shared by GiftGreen (@giftgreenindia) on Jan 25, 2017 at 11:15pm PST"}, {"text_idx": "#000036", "text": "A post shared by GiftGreen (@giftgreenindia) on Feb 22, 2017 at 7:40am PST"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Homoj lau\u0306das tiun c\u0302i ideon kiel gravan pas\u0302on favore al la medio. Rajashree Kuttisankaran\u200e skribis en Fejsbuko:"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Debjyoti Bhattacharyya sugestis ke aliaj povas imiti la ideon de Shah:"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Tiuj kiuj ornamas la librofoiron per paperaj girlandoj, c\u0302u ili ne povas imiti tiun c\u0302i ideon? Eldonistoj kiel Ananda, Potrvarati, Dev Sahitya Kutir, Dey's, Mitra kaj Ghosh vendas librojn forme de maldikaj paperpakaj\u0302oj kiuj finas sian vivon surstrate au\u0306 en rubujo. Meti kelkajn semojn en tiujn pakaj\u0302ojn, c\u0302u estas tiel malfacile? Imagu ke pakaj\u0302o forj\u0302etita en stratangulo au\u0306 rubujo ig\u0302os planto."}, {"text_idx": "#000042", "text": "My new friend. ? Thank you @giftgreenindia #NewFriend #AloeVera #Plant #GiftGreenIndia"}, {"text_idx": "#000043", "text": "A post shared by shivangi joshi (@shivangijoshi) on May 27, 2017 at 6:30am PDT"}, {"text_idx": "#000044", "text": "La organizaj\u0302o de Shah ankau\u0306 lanc\u0302as motivigajn kaj kapabligajn iniciatojn kiel metiejojn pri kompostado kaj g\u0302ardenumado. Ili volas disponebligi pli personigitajn mediamikajn erojn kiuj plivastigos ilian mision."}, {"text_idx": "#000046", "text": "\u201cLa Interreto estas feko! Nu... levu la manon tiu, kiu tamen deziras Interreton.\u201d Kartuno fare de La\u0301zaro Saavedra, reproduktita kun permeso."}, {"text_idx": "#000048", "text": "La reta revuo, kiu inkluzivas kritikajn eseojn kaj artikolojn pri sociaj problemoj kaj kulturaj s\u0302ang\u0302oj, aldonig\u0302as al la aro de komunikiloj portempe cenzurataj de la s\u0302tataj instancoj en la lando. Temas pri dau\u0306ra provo limigi la informojn kiujn kubanoj povas atingi rete."}, {"text_idx": "#000049", "text": "La ago estas des pli grava en lando kie retkonekto estas raraj\u0302o, kaj la uzkosto de Interreto dau\u0306re estas neatingeble alta por multaj civitanoj."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Kiel oficiala respondo al la blokado, la redaktoroj de El Estornudo verkis malferman leteron, celitan al \u201cla Cenzuristo\u201d, kiun republikigis aliaj lokaj sendependaj komunikiloj, kiel Periodismo de Barrio kaj 14yMedio (novaj\u0302retejo tenata de blogisto Yoani Sa\u0301nchez, ankau\u0306 blokita en Kubo):"}, {"text_idx": "#000051", "text": "...el gobierno cubano ha decidido bloquear el acceso directo a la revista desde el territorio nacional, hacie\u0301ndonos perder...[lectores] aquellos para los que El Estornudo probablemente cumpli\u0301a una funcio\u0301n ma\u0301s vital, ciudadanos que padecen la grisura informativa de los medios de propaganda del Estado y buscan con denuedo el relato veri\u0301dico y honesto de un pai\u0301s que se asemeje al pai\u0301s en el que realmente viven y vivimos, gobernado hasta hoy con ineptitud y pun\u0303o de hierro."}, {"text_idx": "#000052", "text": "...la kuba registaro decidis bloki la aliron al nia revuo en nia teritorio. Tio igas nin perdi....[legantojn] por kiuj El Estornudo vers\u0302ajne plenumis ege vivnecesan funkcion, por civitanoj kiuj evitas la kriplajn informojn provizitajn de la s\u0302tata propagando kaj deziras pli fidindan kaj honestan rigardon al tio, kio vere rakontendas, ion, kio similas al la lando kie ili fakte log\u0302as, lando regata g\u0302is nun per nekompetenteco kaj fera pugno."}, {"text_idx": "#000053", "text": "La letero pluiras dirante ke la blokado nek s\u0302ang\u0302os la redakcian starpunkton de la revuo, \u201cnek metos El Estornudo-n en dialogon kun la politika potenco lau\u0306 la kondic\u0302oj kiun la politika potenco atendas.\u201d"}, {"text_idx": "#000054", "text": "No vamos a descender a esa forma conciliatoria y pusila\u0301nime del discurso en el que hacemos periodismo casi como si pidie\u0301ramos perdo\u0301n, dando explicaciones gratuitas al represor en vez de exigi\u0301rselas..."}, {"text_idx": "#000056", "text": "La gastiga servilo de El Estornudo trovig\u0302as en Australujo kaj havas kiel kontribuantojn kubanojn el la insulo, same kiel kubanojn kiuj nun log\u0302as en Usono, Hispanujo kaj aliaj landoj."}, {"text_idx": "#000057", "text": "En intervjuo kun Revista7im, c\u0302efredaktoro Abraham Jime\u0301nez diras ke la celo de la revuo estas ne nur videbligi iliajn kritikojn de la kuba registaro, sed ankau\u0306 rakonti pri la \u201calia Kubo\u201d kiu ne apartenas al la oficiala rakonto."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Kvankvam malfacilas kalkuli la precizan nombron de homoj en Kubo kiuj regule aliras la tutmondan Interreton, la ec\u0302 plej optimisma estimado konfirmas ke Kubo havas unu el la plej malaltaj Interreto-penetradoj en la Amerikoj."}, {"text_idx": "#000059", "text": "La defioj kiujn spitas kubanoj por konektig\u0302i kun au\u0306 aliri ciferecajn komunikilojn ricevis dum iom da tempo multe da atento de teh\u0302nikemaj kubanoj enlande kaj diaspore. Regionaj revuoj kiel El Estornudo, Cachivache Media, kaj OnCuba c\u0302iuj regule publikigas novaj\u0302ojn kaj informajn eseojn pri cifereca senalfabeteco kaj neformalaj komunikilaj inters\u0302ang\u0302retoj en la insulo."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Dum revuoj kiel El Estornudo produktas kompletan enhavogamon en siaj retejoj, enlandaj redakcioj kutime uzas diversajn disvastigmanierojn \u2014 inter alie retmesag\u0302ojn (kubanoj rajtas havi retpos\u0302tan adreson en la s\u0302tata intrareto de la lando, kiu libere alireblas por c\u0302iuj civitanoj), tekstajn mesag\u0302ojn, lokajn retojn kaj transdonitajn memorbastonetojn. Tio signifas ke kvankvam la retejo eble ne plu alireblas en Kubo, la rakontoj kaj eseoj de El Estornudo probable trovos vojojn por atingi la plej fervorajn legantojn de la retejo."}, {"text_idx": "#000061", "text": "La letero al la Registara Cenzuristo ankau\u0306 substrekas kiel grave estas labori ne nur por tiuj kiuj volas legi pri la nuna Kubo, sed ankau\u0306 por tiuj kiuj volas kompreni la nunan Kubon en la jaroj kiuj venos:"}, {"text_idx": "#000062", "text": "En un pai\u0301s donde no pueden circular publicaciones impresas fuera de los ma\u0301rgenes del Estado, donde el acceso a Internet es sumamente limitado, y donde luego bloquean la direccio\u0301n de tu medio de prensa para que ni siquiera a trave\u0301s de ese acceso limitado lleguen a leerte, hemos de recordar que esta revista tambie\u0301n existe para que los cubanos puedan enterarse man\u0303ana de que\u0301 les sucedi\u0301a hoy."}, {"text_idx": "#000063", "text": "En lando kie presitaj publikaj\u0302oj ne povas cirkuli ekster la marg\u0302enoj de la s\u0302tato, kie Interreto estas ekstreme limigita, kaj kie oni blokas la adreson de via revuo tiel ke homoj spite al tiu tre limigita aliro ne povas legi g\u0302in, ni memorigu ke c\u0302i tiu revuo ekzistas ankau\u0306 por ke kubanoj povu malkovri morgau\u0306 kion al ili okazas hodiau\u0306."}, {"text_idx": "#000065", "text": "[La originalo de c\u0302i tiu artikolo aperi la 2-n de septembro 2015.]"}, {"text_idx": "#000068", "text": "Virinoj, kiuj partoprenas en komunikadaj projektoj, afrikdevenaj au\u0306 venantaj de indig\u0302enaj komunumoj en Meksiko kaj Centra Ameriko, kunvenos por plibonigi la uzadon de ciferecaj helpiloj kaj por transformi informojn en agadon, kunmetante komunikadajn strategiojn por uzado en siaj projektoj."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Comprometerse a participar durante los 5 di\u0301as del Encuentro.\nTrabajar o colaborar en la actualidad y de manera continua en proyectos de comunicacio\u0301n (radio, fotografi\u0301a, video documental, etc).\nPertenecer a alguna comunidad / pueblo indi\u0301gena o afrodescendiente de Me\u0301xico o Centroame\u0301rica."}, {"text_idx": "#000070", "text": "\u2022 Promesi partoprenadon dum la kvin tagoj de la konferenco.\n\u2022 Dau\u0306re kaj seninterrompe labori au\u0306 kunlabori en komunikadaj projektoj (radio, fotografio, dokumentaj filmoj ktp...).\n\u2022 Esti de afrika deveno au\u0306 veni de indig\u0302ena komunumo en Meksiko au\u0306 Centra Ameriko."}]