[{"text_idx": "#000000", "text": "Elon Musk pelas esperantistojn el Twitter"}, {"text_idx": "#000001", "text": "La miliardulo Elon Musk ac\u0302etis la socian retejon Twitter, kaj tuj diskonigis grandajn s\u0302ang\u0302ojn. En kombino kun liaj propraj strangaj afis\u0302oj en la retejo, tio konvinkis multajn uzantojn de Twitter ekserc\u0302i alternativojn. La plej populara s\u0302ajnas esti la servo Mastodon, kien alvenis ankau\u0306 novaj esperantistoj."}, {"text_idx": "#000002", "text": "La sorto de Twitter zorgigas multajn uzantojn de la servo ekde aprilo 2022, kiam la plej ric\u0302a homo de la mondo, la entreprenisto Elon Musk, promesis pagi por g\u0302i 44 miliardojn da usonaj dolaroj. Li tiam anoncis, ke li volas transpreni la servon por konservi g\u0302in kiel ejon por libera sinesprimado, sed ne estas klare, kion li celis per tio. La multrilate kaprica konduto de Elon Musk kaj liaj ofte nepripensitaj elpas\u0302oj kau\u0306zis suspektojn, ke lia difino de \u201dlibera sinesprimado\u201d povas estigi diversspecajn problemojn."}, {"text_idx": "#000003", "text": "La interkonsentita, altega prezo baldau\u0306 montrig\u0302is troa kompare kun la merkata valoro de la kompanio Twitter, kaj baldau\u0306 Elon Musk anoncis, ke li tamen ne ac\u0302etos Twitter. Li asertis, ke li ricevis de Twitter falsajn informojn interalie pri la kvanto de tiel nomataj falsaj kontoj en la servo, kaj ke tial li ne estas ligita de la interkonsento."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La akciuloj de Twitter ne volis rezigni pri la profita negoco, kaj minacis Elon Musk per longa kaj kosta proceso, se li ne plenumos siajn sindevigojn. Fine de oktobro li fine akceptis pagi la konsentitan prezon kaj ig\u0302is la sola posedanto de la kompanio, kies akcioj g\u0302is nun estis malferme vendataj en la Novjorka borso. Twitter estos forigita el la borso la 8-an de novembro, kio donos al Elon Musk liberajn manojn regi g\u0302in."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Tuj post la ac\u0302eto, Elon Musk anoncis pri planataj grandaj reduktoj en la personaro de Twitter. La g\u0302enerala direktoro kaj la direktoro pri moderado perdis siajn postenojn, dum Elon Musk mem provizore transprenis la direktoran postenon. La nestabila situacio igis multajn uzantojn de Twitter ekserc\u0302i alternativojn. Plej populara inter tiuj montrig\u0302is Mastodon, kiu multrilate similas al Twitter, sed ne estas komerca kaj ne povas esti posedata au\u0306 regata de iu ajn unuopulo, c\u0302ar g\u0302i funkcias kiel reto de diversaj, au\u0306tonomaj serviloj, kiuj starigas siajn proprajn regulojn."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Inter la au\u0306tonomaj serviloj ekzistas ankau\u0306 relative populara esperantlingva Mastodon-ejo, esperanto.masto.host. G\u0302i nun havas proksimume 750 uzantojn, el kiuj pli ol cent estas aktivaj, lau\u0306 la prizorganto, Philippe Lemaire. Li jam rimarkis, ke en la lastaj tagoj aperis pluraj novaj uzantoj, s\u0302ajne pro la problemoj c\u0302irkau\u0306 Twitter:"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Kiamaniere Mastodon diferencas de Twitter?"}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u2013 Estas nur unu Twitter. Mastodon estas vasta reto de federaciaj serviloj de malsamaj grandecoj, kiuj povas komuniki unu kun la alia. C\u0302i tiu reto ne estas ekskluziva de Mastodon, g\u0302i estas kunhavata de aliaj specoj de retejoj kiuj funkcias simile, kun la samaj normoj, ekzemple Pleroma. La reto mem estas g\u0302enerale nomata \u201cla fediverso\u201d, kaj ne \u201cMastodon\u201d."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Kiel tio funkcias por la uzanto?"}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u2013 Kiam vi volas uzi la Fediverson, vi unue devas elekti servilon por krei vian konton. Vi dau\u0306re povas sekvi homojn kaj respondi al ili sur aliaj serviloj, sed vi eble volas servilon kiu havas temon, por ke la loka templinio (la mesag\u0302oj de uzantoj de via servilo) havu iom da intereso por vi. Ekzemplo de tia tema servilo estas esperanto.masto.host, kie c\u0302iu uzanto skribas esperante."}, {"text_idx": "#000012", "text": "\u2013 Mastodon-serviloj povas esti personecigitaj por akomodig\u0302i al iuj preferoj, ekzemple maksimuma longeco de mesag\u0302oj, listo de serviloj kun kiuj ne interagi. Fine la plej granda kaj plej grava diferenco por mi: Mastodon-serviloj havas relative malaltan partoprenon kaj ili ne allogas famulojn, j\u0302urnalistojn kaj politikistojn. Se vi vidas iujn tie, g\u0302i kutime estas nur bot-konto, kiu au\u0306tomate kopias ilian tviteran konton. Ne havi famulojn sur la fediverso signifas ke oni povas pli vers\u0302ajne interagi en signifoplena maniero kun aliaj uzantoj ol c\u0302e Twitter, lau\u0306 mia sperto."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Kiel evoluis g\u0302is nun la uzantaro de Mastodon? Kiaj homoj uzas g\u0302in, en kiaj landoj?"}, {"text_idx": "#000014", "text": "\u2013 Mi ne havas ideon kaj mi ne vere zorgas. Ne temas havi grandan nombron da uzantoj."}, {"text_idx": "#000015", "text": "La fakto ke Twitter nun estas private posedata de unu superric\u0302ulo s\u0302ajne instigis multajn homojn ekserc\u0302i alternativojn. C\u0302u vi supozas, ke multaj el tiuj homoj ekuzos Mastodon?"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mi supozas, ke estas tre nevers\u0302ajne, ke multaj homoj decidos uzi Mastodon anstatau\u0306 Twitter, malgrau\u0306 ke Elon Musk akiris Twitter. S\u0302ang\u0302i kutimojn estas malfacile. Komenci kun Mastodon postulas iom da peno por elekti servilon kaj agordi vian profilon. Multaj homoj zorgas pri sia spektantaro en tvitero kaj translog\u0302ig\u0302o signifas perdi sian spektantaron, sen vera s\u0302anco rekonstrui g\u0302in."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Kial vi decidis starigi propran servilon?"}, {"text_idx": "#000018", "text": "\u2013 Mi fakte ne lanc\u0302is c\u0302i tiun servilon. Antau\u0306 kelkaj jaroj, la administranto, nomata Teodoro, diris, ke li ne plu volas funkciigi c\u0302i tion, ke g\u0302i kostas c\u0302irkau\u0306 10 eu\u0306rojn monate, kaj ke se iu volus preni c\u0302i tiun respondecon kaj kostojn, li pretus transdoni la administran rolon. Mi volontulis, kaj jen mi."}, {"text_idx": "#000020", "text": "\u2013 En mia kazo, la teknika flanko estas administrata de masto.host, mi devas nur trakti la moderigadon kaj pagi la fakturojn. Ni havas tre malmulte da moderigaj problemoj. Ni kutimis havi multajn falsajn kontojn uzatajn por afis\u0302i reklamojn, sed mi aldonis etan demandon, kiun vi devas respondi antau\u0306 ol mi akceptas novajn uzantojn, kaj estas tre facile por mi determini surbaze de la respondo kiu estas esperantisto kaj kiu estas spamisto."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Alklaku por kunhavigi c\u0302e Twitter(Malfermig\u0302as en nova fenestro)Alklaku por kunhavigi c\u0302e Facebook(Malfermig\u0302as en nova fenestro)Alklaku por kunhavigi per Telegramo(Malfermig\u0302as en nova fenestro)"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Kiel Mastodon konkuros kun Tvitero?"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Tvitero havas 330 milionojn da uzantoj, Mastodon 100?!"}, {"text_idx": "#000026", "text": "La Esperantistoj devas uzi la plej utilan ret-servilon \u2013 kviu estas Tvitero."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Tiujn servilojn kviel Mastodon, havas nean sanc\u0302on kompeti kun Tvitero."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Se vi volas vendi io ajn, c\u0302u vi uzas grandegan servilon kviel Ebaj au\u0306 Facebook, au\u0306 eta servilo kun 100 uzantoj?"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Se vi volas vendi ion ajn al adeptoj de la \"woke\"-sekto, ne utilas uzi raciajn argumentojn. Vi uzu pseu\u0306domoralajn argumentojn por havi sukceson."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Sukcesa argumento povus esti: \"Ni alig\u0302u kaj fortigu la defendon de Tvitero kontrau\u0306 la puc\u0302o de la mallumo.\" Au\u0306 iuj similaj sencerbaj, sed altmoralaj sloganoj."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Mi uzas sociajn retejojn en Esperanto por komunikig\u0302i kun miaj amikoj kaj aliaj konatoj en Esperantujo. Mi neniam pensis, ke per tio mi volas \"vendi Esperanton al la homaro\". C\u0302iuokaze estus tre neefika maniero fari tion."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Mi ankau\u0306 uzas sociajn retojn por komunikado kun amikoj/homoj, ambau\u0306 en Eo kaj mian denask-lingvo (la Angla)."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Kompreneble mi uzas tviteron, c\u0302ar g\u0302i havas centojn da milionoj da uzantoj, ke ne cent uzantoj (Do estas tre multe pli utilan)."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Mi pensas pri la konkurado de Mastodon inter Twitter estas ec\u0302 stulta pensi, donita la originala celo, kiu dependas de la celgrupo de la reto.\nMastodon (kaj Fediverso g\u0302enerale) ne estas nur publika platformo, kiel ni kutimis pensi pri ordinaraj sociaj retoj. G\u0302i estas pli de reto de lokaj \"komunumoj\" au\u0306 \"sekuraj spacoj\", c\u0302iu el kiuj povas esti rimarkeble malsama, depende de la temo de la servilo, la reguloj, au\u0306 la mondkoncepto de la homoj tie.\nMi pensas, ke kompari Twitter kaj Mastodon (kaj aliaj similaj) kiel ununura servo entute estas simple malg\u0302usta. C\u0302i tiuj estas iomete malsamaj aferoj.\nEble havas sencon kompari ununuran servilon en tia reto, kiu asertas esti libera publika diskutplatformo, kiel Elon Musk volas fari Twitter, sed tio estas tute alia temo. Nu, lau\u0306 la nombro de uzantoj kaj facileco de uzo, kompreneble, g\u0302i ankorau\u0306 estas malsupera."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Nu, se vi volas diri \"Jes ni uzos aliaj platformoj kviel Mastodon en ALDONE al Tviteron\"."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Tio estas bone (fakte ne pli diferencan, ol mi havanta konton kun liberafolio en ALDONE al mian konton kun Tvitero)."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Sed se vi voli diro \"Nun la esperantistoj devas forlasi Tviteron kaj ANSTATAU\u0306E uzas Mastodon kviel alternativon.\""}, {"text_idx": "#000043", "text": "Nu, prefere la unua. Neniu devas al iu ajn. Kaj Mastodon fakte estas diskutebla alternativo, precipe kiam oni rigardas g\u0302ian komunumon."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Evidente ne temas pri tio, ke Musk lau\u0306litere pelus esperantistojn kun vipo en la mano. Krome atentu, ke ne estas skribite \"elpelas\" au\u0306 \"forpelas\", sed \"pelas\". Oni komprenu la vorton figure: la agado de Musk igas multajn homojn serc\u0302i vojojn for de Twitter, kaj inter tiuj estas ankau\u0306 esperantistoj.\nTitolo evidente ne povas resumi la enhavon de la tuta artikolo, sed celas en akra formo atentigi pri ia centra ero en g\u0302i por logi al legado."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Ankau\u0306 mi j\u0302us forlasis Tviteron pro la transpreno de Musk.\nMi tamen kaptis la okazon ne alig\u0302i al iu alia soci(ac\u0302)a reto kaj do jam nun s\u0302paras tempon, kiun mi povas investi pli bone. Dek minutoj kun libro au\u0306 duonhoro por promeno konsiderinde pli bonas por la bonfarto ol legi, kial baki kukon estas rasisme, au\u0306 kvereli kun iu trolo."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Ni ne miru pri tio, ke la rolo de Eo en tvitero kaj aliloke ne aparte elstaras.Elon Musk \u2013 tiu freneze laborema homo montras al multaj ilian/nian: lokon kaj pozicion. Ebla jam temp' esta! forlasi la E-umadon kaj trankvile sialingve legadi kaj sanigcele promenadi, kiel rekomendas Cyril!"}, {"text_idx": "#000048", "text": "Nuntempe, Elon Musk montras nur ke ec\u0302 tre inteligenta homo, kiam tro ric\u0302a kaj tro eminenta, povas c\u0302irkau\u0306ig\u0302i je jes-uloj, tiagrade ke neniu povas al tiu homo klarigi ke efektive li miskomprenas aferon, au\u0306 eble tiellonge ke neniu plu au\u0306dacas al li tion klarigi..."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Kaj eble pro sia alta rango kaj sukceso, tiu homo ec\u0302 ne plu pretas agnoski ke eble, li efektive ne bone komprenas la aferon..."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Alig\u0302i al 400 aliaj abonantoj"}]