[{"text_idx": "#000003", "text": "Nasip K\u0131smet estas termino uzata de turkoj por priskribi la ideon, ke \u201ctio kio estas intencita okazi okazos\u201d au\u0306 \u201csorto\u201d. C\u0302i tio estas la termino kiun grupo de turka-hungaraj muzikistoj en Budapes\u0302to elektis por sia grupo, kaj kiu spegulas la ligon inter la du kulturoj. Kiel bons\u0302ancaj ili estas ludi turkajn popolkantojn en la j\u0302azrok-arang\u0302o en Hungario, precipe pro lastatempaj evoluoj \u2014 c\u0302u la reformoj de la Organizaj\u0302o de tjurkaj s\u0302tatoj unuflanke kaj la dekstra politika diskurso de la hungara c\u0302efministro Victor Orba\u0301n, sur la alia?"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Arif Erdem Ocak, la fondinto, kaj solisto de Nasip K\u0131smet, kiu log\u0302as en Hungario ekde 2010, kaj ludas turkan muzikon tie ekde 2015, respondis al mia demando c\u0302u li renkontis mistraktadon pro sia turka origino, la jenon:"}, {"text_idx": "#000005", "text": "It is a tough question, of course, it is seen and felt, a lot of stereotypes, especially regarding the Kebab shops, although there are not that many Turkish people, as in western Europe... The mistreatment and racist attitude could be felt, but I cannot blame the whole nation, because this kind of attitude is all over the world, and I don\u2019t want to blame the whole nation, just because of a couple of intolerant people."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Estas malfacila demando, kompreneble, tio estas vidata kaj sentata, multaj stereotipoj, precipe pri la kebab-butikoj [eo], kvankam ne estas tiom da turkoj, kiel en Okcidenta Eu\u0306ropo... La mistraktado kaj rasisma sinteno sentig\u0302is, sed mi ne povas kulpigi la tutan nacion, c\u0302ar tia sinteno estas c\u0302ie en la mondo, kaj mi ne volas kulpigi la tutan nacion, nur pro kelkaj netoleremaj homoj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La vortoj de Arif estis konfirmitaj de unu el la hungaraj au\u0306skultantoj en koncerto de Nasip K\u0131smet. Unu el ili, historiisto lau\u0306 edukado, diris, ke estis malestimega sinteno al la turkoj, kiujn iuj konsideras \u201cduarangaj, duanivelaj\u201d civitanoj, au\u0306 \u201cnur kebabistoj\u201d, la rezulto de speco de simbiozo de la historio de la otomana periodo [eo] kaj kontrau\u0306-islama propagando."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ligoj inter la du landoj ekzistas de jarcentoj. Ekzistas monumentoj de la heredaj\u0302o de la otomana periodo, kiel ekzemple la fama Mau\u0306zoleo de Gu\u0308l Baba [eo] en Budapes\u0302to, au\u0306 minaretoj en diversaj hungaraj urboj, kiel ekzemple Eger, E\u0301rd, au\u0306 la Moskeo de Jakovali Hasan [eo]. Nuntempe, landoj kunlaboras, ne nur en la ekonomia sfero, sed ankau\u0306 en la kampo de kulturo, kaj per reciprokaj \u201csoft power\u201c-institucioj [institucioj de milda povo], ekzemple la Hungara Kulturinstituto en Istanbulo, kiu funkcias ekde 2014, kaj la Instituto Yunus Emre [eo] en Budapes\u0302to (2013). C\u0302i tio ankau\u0306 videblas en muzeoj kaj ekspozicioj, kaj nomoj, kiel ekzemple la placo nomita \u201cYunus Emre\u201d, lau\u0306 la nomo de la turka poeto kaj Sufi-mistikulo [eo] de la 13-a jarcento."}, {"text_idx": "#000009", "text": "En 2018, la turka ambasadoro en Budapes\u0302to, Ahmet Okif Aktay, ec\u0302 diris, ke turka-hungaraj rilatoj estas \u201cen ora epoko\u201c, malgrau\u0306 la popolisma retoriko de la hungara c\u0302efministro Victor Orba\u0301n, kiu estas vaste konata pro sia ekstremdekstra vizio, kaj la kristana, kontrau\u0306-enmigrinta kaj kontrau\u0306-islama popolismo en la lando. Tamen, la kontrau\u0306-otomana retoriko de Orba\u0301n ne estas tiel simpla, c\u0302ar li ankau\u0306 komencis la tiel nomitan \u201csanigon\u201d de otomana heredaj\u0302o en Hungario."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Kompare kun multaj aliaj s\u0302tatoj en la Eu\u0306ropa Unio, precipe Mezorienta Eu\u0306ropo, Hungario, kaj la balkanaj landoj havas pli profundajn historiajn kaj kulturajn ligojn ne nur kun Turkio (inkluzive de la otomana Turkio) sed ankau\u0306 kun tjurkaj nacioj."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Kvankam, lau\u0306 la sciencaj datumoj, hungaroj ne havas parencecon kun la tjurkaj popoloj, la koncepto de hungara tuttjurkismo estis populara de la 19-a jarcento g\u0302is la fino de Dua Mondmilito, alportante la ideon de certa supereco super la aliaj nacioj. Iuj ankorau\u0306 kredas je la komunaj genetikaj radikoj de la hungara kaj tjurkaj popoloj au\u0306 uzas ilin kiel kialon por plifortigi rilatojn inter la landoj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La specifa proksimeco de hungaroj al la tjurkaj popoloj au\u0306 ec\u0302 al la tjurka mondo restas. Ekde 2010 populara festivalo, la Granda Kurulta\u0301j, okazas en Hungario kaj reklamas la komunan heredaj\u0302on de nomadaj popoloj en la plej granda parto de Centra Azio."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Hungario estas observanto en la Organizaj\u0302o de Tjurkaj S\u0302tatoj [eo] (antau\u0306e la \u201cTurka Konsilio\u201d, fondita en 2009) ekde 2018, kiel la sola ne-tjurka kaj eu\u0306ropa lando, kaj aktive partoprenas en la kunvenoj. En 2019, reprezenta oficejo estis malfermita en Budapes\u0302to."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Tamen, Hungario havas la plej proksimajn rilatojn el c\u0302iuj tjurkaj s\u0302tatoj kun Turkio. Ekde la 16-a jarcento kaj la Batalo de Mohacs [eo] en 1526. Tiam, la venko de la Otomana Imperio super la Hungara reg\u0302lando kondukis al la dispartigo de Hungario kaj al la kreado de la otomana Hungario, influante la historion, kreante la kulturajn kaj arkitekturajn heredaj\u0302ojn, kaj aliflanke, specifan kontrau\u0306-otomanan retorikon, kiu dau\u0306re restas grava post duonjarmilo."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Estas surprize, ke kun tia komuna historio kaj fortaj kulturaj kaj ekonomia-politikaj ligoj, ne estas tiom da turkoj en Hungario. Ili ec\u0302 ne estas inkluzivitaj en la nombro de naciaj minoritatoj, inter kiuj estas reprezentantoj de balkanaj kaj najbaraj landoj, same kiel romaoj [eo], kaj turkoj ankau\u0306 ne konsistigas grandan parton de enmigrintoj, kiuj estas el Ukrainio (15,41 procentoj), Rumanio (11 procentoj), Germanio (9,14 procentoj) kaj Slovakio (5,2 procentoj). Aktuale en 2019, iom pli ol 3 200 turkoj log\u0302as en Hungario, preskau\u0306 1 000 pli ol en 2016."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Kia estas la sinteno de hungaroj al la turkoj? Aldonita al politika propagando, kontrau\u0306-islama humoro pliig\u0302is pro la rifug\u0302inta krizo en 2015 kaj postaj jaroj."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Dau\u0306ras la skeptika sinteno de la au\u0306toritatoj rilate al azilpetantoj, precipe tiuj el landoj kun islama plimulto, tamen la sinteno de hungaroj rilate al la turkoj ne estas unusenca."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Kvankam kelkaj hungaroj sekvas la c\u0302efajn kanalojn kun tiu speciala diskurso, ksenofobiaj vidpunktoj ne vaste disvastig\u0302is en la nacio g\u0302enerale."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Tamen la homoj, kiujn mi intervjuis, konsentis, ke la kulturaj ligoj ankorau\u0306 estas fortaj, ekzemple la hungara kuiristino Agnes Toth prezentas turkan kuirarton en la mondo, lau\u0306dante la ric\u0302an kuirartan kulturon de Turkio."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Au\u0306 la ekzemplo de hungara akademia muzikisto Da\u0301niel Mester de Nasim K\u0131smet, kiu log\u0302is kaj laboris en Amsterdamo dum ok jaroj, kaj ankau\u0306 estis samgrupano de la nederlanda-turka kantisto Karsu Do\u0308nmez [eo] kaj Rast Trio en Nederlando."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Kiam mi demandis, c\u0302u li rimarkis rasisman sintenon, li respondis:"}, {"text_idx": "#000022", "text": "As a Hungarian, I haven\u2019t seen that. Maybe because Turkish music is not so common in Hungary compared to the Netherlands for instance, it is still counted as exotic music, so music-lovers are super positive about that, they refer to Turkish music as snake-charmer or belly-dance music"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Kiel hungaro, mi ne vidis tion. Eble c\u0302ar turka muziko ne estas tiel kutima en Hungario kompare kun Nederlando ekzemple, g\u0302i ankorau\u0306 estas kalkulita kiel ekzotika muziko, do muzikamantoj estas tre pozitivaj pri tio, ili nomas turkan muzikon serpentodresisto au\u0306 ventrodanca muziko."}, {"text_idx": "#000024", "text": "C\u0302u turka muziko estas nur \u201cekzotika\u201d por hungaro, au\u0306 c\u0302u estas pli komunaj elementoj?"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mi faris tiun c\u0302i demandon al Ocak kaj Mester, kaj ambau\u0306 rememoras la faman hungaran komponiston kaj etnomuzikologon Be\u0301la Barto\u0301k [eo], kiu kolektis kaj faris analizajn studojn pri turka popolmuziko en la 1930-aj jaroj. Mester aldonis:"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Common elements have been discovered in musical research carried out by Barto\u0301k, but also by Ja\u0301nos Sipos. But that refers to a small segment of Turkish and Hungarian folk music (If I am correct, vocal folk music, namely laments). Still, it feels like a new genre for me. The ornaments and the intonation are the biggest challenges for me."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Komunaj elementoj estis malkovritaj en muzika esplorado farita de Barto\u0301k, sed ankau\u0306 de Ja\u0301nos Sipos. Sed tio rilatas al eta segmento de turka kaj hungara popolmuziko (se mi pravas, voc\u0302a popolmuziko, nome lamentoj). Tamen, g\u0302i aspektas kiel nova g\u0302enro por mi. La ornamaj\u0302oj kaj la intonacio estas la plej grandaj defioj por mi."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Kvankam konfirmante la similecojn en motivoj de hungara kaj turka popolmuzikoj, Ocak mencias la malsamajn alirojn de hungaroj ludantaj turkan muzikon:"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Nasip K\u0131smet signifas sorto au\u0306 fortuno en Esperanto, frazo diranta ke vi ne povas kontroli tion, kio okazas, kaj vi akceptos kion ajn venos sur via vojo; bona au\u0306 malbona. G\u0302i havas profundan signifon kaj filozofion malantau\u0306 si. Efektive, se g\u0302i celis interligi la hungaran kaj turkan kulturojn, tiam g\u0302i ekvivigis kaj ric\u0302igis tion."}, {"text_idx": "#000035", "text": "La vivo de transgenrulo en Hungario nun ig\u0302os ec\u0302 pli komplika \u2013 la registaro aprobis leg\u0302on, kiu devigas civitanojn indiki en oficialaj dokumentoj \u201cdenaskan genron\u201d. S\u0302ang\u0302i tiun registraj\u0302on ne eblos."}, {"text_idx": "#000036", "text": "\u201cNun mi ne havas esperojn pri agnosko de mia genro\u201d, amare diras la nigrohara kaj malhelokula Ivett O\u0308rdo\u0308g, sidante c\u0302e tablo en sia hejmo, kiu nun ig\u0302is por s\u0302i ankau\u0306 laborejo. S\u0302i estas vestita je brilkolora c\u0302emizo kun flora ornamo; en la oreloj \u2013 grandaj orelpendaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000038", "text": "S\u0302i rakontis sian historion kun hezitema rideto, maltrankvilo kaj despero en la voc\u0302o. Despero pro tio, kio okazas en la lando."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Ivett \u2013 transgenra virino \u2013 diras ke s\u0302iaj rajtoj estas \u201crompataj de lando de Eu\u0306ropa Unio\u201d."}, {"text_idx": "#000041", "text": "La 19-an de majo, la parlamento de Hungario aprobis per 134 voc\u0302oj kontrau\u0306 56 leg\u0302on pri kelkaj ne ligitaj inter si amendoj [hu]."}, {"text_idx": "#000042", "text": "La 33-a artikolo de tiu c\u0302i leg\u0302o postulas de c\u0302iuj civitanoj indiku en pluraj oficialaj dokumentoj, ekzemple en pasporto, \u201cdenaskan genron\u201d."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Post la aprobo de la leg\u0302o, civitanoj de Hungario ne povos s\u0302ang\u0302i sian genron en oficialaj dokumentoj \u2013 kaj tiuj trairintaj la transgenran transiron [en] estos vundeblaj rilate potencialan diskriminacion c\u0302e kontrolado de la dokumentoj."}, {"text_idx": "#000044", "text": "En Hungario, montri dokumentojn necesas sufic\u0302e ofte: konfirmi identecon necesas c\u0302e ricevado de pos\u0302tsendaj\u0302oj, pago per bankokarto kaj enbusig\u0302o."}, {"text_idx": "#000045", "text": "\u201cTio povas esti dang\u0302era\u201d diras Ivett, klarigante kial s\u0302i ne plu uzas publikan transporton kaj ne vizitas kuracistojn."}, {"text_idx": "#000046", "text": "La s\u0302tato ne agnoskas s\u0302ian genran identecon, do c\u0302iufoje kiam iu kontrolas s\u0302ian pasporton, tiu persono vidas tie viran genron kaj tio timigas s\u0302in."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Hungario perdis 8,46% sur la \u201cC\u0302ielarka mapo\u201d de ILGA-Europe en 2000 \u2013 interreta rangolisto de c\u0302iuj 49 eu\u0306ropaj landoj, ordigita lau\u0306 influo de iliaj leg\u0302oj kaj politikoj sur la vivon de GLAT-homoj. Tio estis la plej drasta falo en Eu\u0306ropo."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Klaku por grandigi: infografikaj\u0302o pri diskriminado de GLATKI en Hungario."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Doria\u0301n Palai, transgenra viro, klarigis ke kiam iu kontrolas iliajn pasportojn, tiu persono povas trakti tion kompreneme, sed povas ankau\u0306 moki, rakonti pri ilia statuso al c\u0302irkau\u0306uloj au\u0306 ec\u0302 ataki ilin fizike."}, {"text_idx": "#000052", "text": "\u201cVia tuta vivo dependos de aliaj homoj\u201d diras Palai."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Malgrau\u0306 tio ke Palai atingis agnoskon de sia genra identeco, li plu alfrontas diskriminacion flanke de kuracistoj. Li malg\u0302ojas pro ilia krudeco, speciale kiam li demetas la vestojn."}, {"text_idx": "#000054", "text": "When I left the medical center I started to cry, because it was not just frustrating \u2014 it was very frightening. And also very disheartening."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Kiam mi eliris klinikon, mi ekploris, c\u0302ar tio ne nur forte g\u0302enas \u2013 tio ankau\u0306 timigas. Kaj tre embarasas."}, {"text_idx": "#000056", "text": "En Hungario ne ekzistas leg\u0302oj reguligantaj agnoskon de la genra identeco kaj en lastaj tri jaroj neniu sukcesis s\u0302ang\u0302i sian genron lau\u0306leg\u0302e [en]."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Ivett rakontis al Global Voices, ke s\u0302i sendis al s\u0302tataj institucioj c\u0302iujn necesajn dokumentojn por agnosko de sia genro, sed oni respondis al s\u0302i ke la registaro estas \u201crearang\u0302anta\u201d la respektivajn leg\u0302ojn."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Tiam s\u0302i ankorau\u0306 ne sciis, ke la rearang\u0302o konsistos en la 33-a artikolo de la antau\u0306nelonge aprobita leg\u0302o."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Multaj transgenruloj opinias, ke la leg\u0302o estis aprobita nome por c\u0302esigi diskutojn pri agnosko de ilia genra identeco kaj fermo de la vojo al oficiala s\u0302ang\u0302o de la dokumentoj."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Inter tiel opiniantaj estas Zso\u0301fia Szabo\u0301 \u2013 transgenra virino, elmigrinta el Hungario pro diskriminacio. Nun s\u0302i log\u0302as en Svedio kaj administras la grupon Prizma, kiu helpas al la transgenra komunumo en Hungario."}, {"text_idx": "#000061", "text": "S\u0302i opinias ke la celo de la leg\u0302o estas \u201cj\u0302eti la transgenrulojn sub la radojn de la tankoj\u201d."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Sed Zolta\u0301n Koskovics, analizisto de la Centro por Fundamentaj Rajtoj, konservativa esplora instituto el Hungario, deklaris en intervjuo al Global Voices, ke la proceduro de la aprobo de la leg\u0302o estis travidebla kaj necesa por \u201cfermi juran truon\u201d, c\u0302ar la hungara leg\u0302aro ne donis juran difinon al \u201cgenro\u201d, kio kreis malcertecon."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Li rimarkigis, ke la hungara konstitucio ne agnoskas \u201ctransgenrulojn\u201d kiel kategorion, sed protektas kontrau\u0306 diskriminacio c\u0302iujn civitanojn."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Sed kie en tiu c\u0302i situacio estas Eu\u0306ropa Unio? Finfine Hungario ekde la 1-a de majo 2004 estas ano de Eu\u0306ropa Unio."}, {"text_idx": "#000067", "text": "I regret that parliament in #Hungary adopted today a law that makes it impossible for #transgender people to obtain legal gender recognition. This is contrary to @ECHR_CEDH jurisprudence & a blow to trans people's human dignity."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Trans rights are human rights. #Drop33"}, {"text_idx": "#000070", "text": "Mi bedau\u0306ras, ke la hungara parlamento hodiau\u0306 aprobis la leg\u0302on, pro kiu transgenruloj ne povos ricevi oficialan agnoskon de sia genra identeco. Tio kontrau\u0306as jug\u0302ejan praktikon de EKHR kaj batofrapas la homan dignon de la transgenruloj."}, {"text_idx": "#000071", "text": "La rajtoj de la transgenruloj estas homaj rajtoj."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Sed proparolanto de la Eu\u0306ropa Komisiono diris en intervjuo al Global Voices, ke \u201cproceduroj de la jura agnosko de genro estas afero de nacia kompetento kaj ne estas kovrataj de la legoj de EU\u201d."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Ivett diras ke EU malsukcesis garantii estimon de la homaj rajtoj en tiaj landoj kiel Hungario. Nun s\u0302i atendas s\u0302ancon elmigri el la lando kaj ricevi alian civitanecon, kio ebligos al s\u0302i oficiale s\u0302ang\u0302i c\u0302iujn dokumentojn."}, {"text_idx": "#000074", "text": "La problemo konsistas en tio, ke antau\u0306 ricevi civitanecon s\u0302i devos log\u0302i en la respektiva lando, nenien forveturante, almenau\u0306 10 jarojn."}, {"text_idx": "#000075", "text": "\u201cKion EU povas fari g\u0302uste nun, estas helpi al transgenruloj elmigri el Hungario kaj efektive rapide ricevi civitanecon en aliaj lokoj\u201d diras s\u0302i."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Dume hungaraj aktivuloj plu luktas kontrau\u0306 tiu c\u0302i leg\u0302o."}, {"text_idx": "#000077", "text": "A\u0301ron Demeter, direktoro de la programoj de Amnestio Internacia, diris ke ilia organizaj\u0302o petos la hungaran komisiiton pri fundamentaj rajtoj sendi la leg\u0302on por pritraktado fare de la Konsitucia Kortumo \u2013 la sola institucio, kiu povos nuligi la 33-an artikolon."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Please spare a moment and TAKE ACTION NOW to protect trans and intersex people's rights in #Hungary? @hattertarsasag /1t4SC6SS7l"}, {"text_idx": "#000080", "text": "Bonvolu doni minuton kaj per VIA AGADO NUN helpu defendi la rajtojn de transgenruloj kaj interseksuloj en Hungario."}, {"text_idx": "#000081", "text": "\u201cTio estas nia sola espero\u201d skribis Demeter al Global Voices retpos\u0302te."}]