[{"text_idx": "#000000", "text": "Esperanto en la Granda Milito"}, {"text_idx": "#000001", "text": "En 2018 estos pasintaj cent jaroj post la fino de la Granda Milito, kiel la unua mondmilito estis konata g\u0302is okazis milito ec\u0302 pli granda. Lige kun tio aperis la ampleksa, multfaceta verko \"Antau\u0306 unu jarcento \u2013 La granda milito kaj Esperanto\". Ni petis la redaktorojn Javier Alcalde kaj Jose\u0301 Salguero rakonti pri la libro."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Sur la kovrilo de la pli ol 370-pag\u0302a libro oni povas vidi Eu\u0306genon Lanti, la fondonton de SAT, en franca uniformo. Li dum la unua mondmilito servis kiel ambulancisto \u2013 kaj lernis Esperanton. Li estas unu el la kvardeko da au\u0306toroj, kies tekstoj formas la libron."}, {"text_idx": "#000003", "text": "La verko enhavas rakontojn de esperantistoj pri la milito kaj tekstojn kiuj en diversaj manieroj prilumas kiel la Esperanto-movado sintenis al g\u0302i. En interesa eseo, kiu pli frue estis publikigita en la reto en kvar partoj, Javier Guerrero esploras la dummilitan Esperantan gazetaron."}, {"text_idx": "#000005", "text": "En aliaj tekstoj Humphrey Tonkin rakontas pri la travivaj\u0302oj de Tivadar Soros kaj Julio Baghy en siberiaj militkaptitejoj kaj Mikaelo Brons\u0302tejn pri Vasilij Nikitovic\u0302 Gasic\u0302, kiu lernis Esperanton en germana kaptitejo per kurso instruita de franca militkaptito. Poste la lingvo helpis lin fug\u0302i kaj reveni hejmen."}, {"text_idx": "#000006", "text": "La enkondukon por la libro verkis neesperantisto, profesoro Brigid O\u2019Keeffe. La anglalingvan originalon de la enkonduko eblas legi en la retejo Languages and the First World War."}, {"text_idx": "#000010", "text": "La enkonduko estis verkita de profesoro Brigid O\u2019Keeffe en la angla lingvo. Kial s\u0302i ricevis la taskon? C\u0302u atendeblas apero de iuj partoj de la verko ankau\u0306 en la angla lingvo, au\u0306 c\u0302u g\u0302i alimaniere ligig\u0302as al s\u0302iaj esploroj?"}, {"text_idx": "#000013", "text": "C\u0302u la personaj rakontoj de esperantistoj pri la milito lau\u0306 vi multe diferencas de rakontoj de neesperantistoj? Kiel?"}, {"text_idx": "#000015", "text": "\u2013 Ni vidas, ke kelkaj tiamaj esperantistoj ne nur militemis, sed ec\u0302 uzis Esperanton por tiaj celoj. Aliflanke, multaj detaloj de la familia vivo de esperantistoj estis ege interesaj, rilate al tiu milito kaj rilate al aliaj aferoj. Certe nia historio ne devas resti kas\u0302ita en la arkivoj au\u0306 en la malnovaj paperoj kiuj iras rubujen. Plej kurioza atestilo estas tiu de la nura kontribuinto kiu jam vivis en la jaroj de la milito kaj ankorau\u0306 aktivulas."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Kian influon la unua mondmilito lau\u0306 via opinio havis al la plua evoluo de la Esperanto-movado?"}, {"text_idx": "#000020", "text": "\u2013 Tamen, en la periodo tuj post la unua mondmilito, la c\u0302efaj sociaj kaj politikaj rilatoj de la esperantistoj estos kun la proleta movado, kaj en tiu historio c\u0302efrolos g\u0302uste Lanti, kiu revenos el la milito profunde s\u0302ang\u0302ita. La dudekaj jaroj estos granda oportuno por tiuj internaciismaj ideoj celitaj (interalie) al mildigo de konfliktoj kaj al evito de estonta granda milito. Jen alia esplorinda temo, nome sukcesoj kaj malsukcesoj tiurilate."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Vizito en Lager Lechfeld 1915"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Mi ege dezirus scii, c\u0302u kaj kiel la libro mencias la projekton \"Internacia Bulteno\" de la eldonisto Friedrich Ellersiek el Berlin. Per mona subvencio de la imperiestra germana registaro li dissendis tradukojn de la oficialaj sciigoj de germanio. Vi povas imagi, ke la germanoj nur celis la plej bonan kaj ke la malamikoj eksterlande estis fiuloj kaj friponoj. La germanaj Esperantistoj opiniis, ke oni rajtas uzi Esperanton por c\u0302iuj aferoj (neu\u0306trala lingvo) kaj esperis, ke post la milito (per venko de Germanio kompreneble) la registraro pli favore rigardu Esperanton kaj subtenu la lingvon oficiale.\nMi prelegis pri la temo germanlingve en konferenco de \"Gesellschaft fu\u0308r Interlinguistik\" germanlingve. La intereso de Esperantistoj estis neglektinda."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Tre interese, dankon pro la sciigo. Internacia Bulteno ja estas menciita en la libro, sed ne g\u0302isfunde pritraktita. Pro tio eble ni interesig\u0302us pri tio por eventuala aperigo de speciala numero de Sennacieca Revuo au\u0306 ec\u0302 por dua eldono de Antau\u0306 unu jarcento. Nuntempe ni kolektas novajn erojn pri tiuj c\u0302i temoj. Se la ideo s\u0302ajnas al vi bona, bonvolu skribi al ni por priparoli la detalojn: "}, {"text_idx": "#000025", "text": "Jen lligilo al la germanlingva artikolo (kun du pliaj germanlingvaj artikoloj el la sama kajero pri E-o en la Unua Mondmilito):"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Kiel k kie mi povas gxin acxeti? Mi ne trovis la libron cxe la SAT-pagxo."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Dankon pro la intereso. La libro aperas c\u0302e SAT-EFK \nNuntempe la c\u0302efaj ebloj por mendi g\u0302in estas (sendas el Francio) kaj (sendas el Hispanio)."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Dankon por la informon. Mi sendis mesagxon al la libroservo k saliko."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Komentis en persona renkontigho en jaro 2017 la historiisto de Esperanto , Autoro de \" danghera lingvo \" d-ro Ulrihh Lins."}, {"text_idx": "#000031", "text": "La miliraportoj de germana Esperantistoj ja estas grava atingo !"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Zamenhof tute ne estis ekstrema pacifisto : en FdE , ekzercaro legighas: morti pro patrujo estas agrable , krome li komplotis kun la hispana regho en 1909 Barcelono, kaj la imperistro de saksujo en Dresdeno.\nLa \"proleto\" Lanti skismis el revolucia sovetunio , k. kontraubatalis ghin ."}, {"text_idx": "#000033", "text": "La lasta frazo de \" S-ano\" Alcalde shajnas al mi sarkasmo. Post la unua mondmilito okazis ech pli kruela dua mondmilito \u2013 poste la malvarma milito kun milionoj da mortintoj \u2013 ghis hodiaua tago \u2013 la mond` eterne militanta"}, {"text_idx": "#000037", "text": "La argentina selektitaro estas c\u0302ampiono de la mondpokalo de KataroIrano: unua ekzekuto ligita al la tumultojDu misiloj trafis PollandonUN: amasa plimulto por kondamni la rusiajn aneksadojn en UkrainioParlamentaj balotoj en Latvio: tutnova vizag\u0302o por la deputitaro"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracionVenkado de ekzistadismaj krizoj per muziko: Karolina Cicha de PollandoMeksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn"}]