[{"text_idx": "#000005", "text": "Internacia tago de la gepatra lingvo"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Internacia tago de la gepatra lingvo 21-a de februaro"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Unesko unue, kaj poste Unuig\u0302intaj Nacioj, deklaris la 21-an de februaro Internacia Tago de la Gepatra Lingvo. La propono venis unue de la registaro de Banglades\u0302o, c\u0302ar tie en 1952 okazis granda manifestacio por protesti kontrau\u0306 la forigo de la gepatra lingvo kaj g\u0302ia anstatau\u0306igo per la oficiala lingvo. Tiu manifestacio venis al sanga fino pro perforta agado de la polico. Tio estis terura okazaj\u0302o, kiu montras la gravecon de la problemo por ordinaraj homoj. Imagu, ke morgau\u0306 matene via televido kaj la instruisto de viaj infanoj en la lernejo komencus paroli lingvon, kiun vi ne konas."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Universala Esperanto-Asocio (UEA) verkis deklaron por Internacia Tago de la Gepatra Lingvo 2023, kiun g\u0302i prezentis al Unuig\u0302intaj Nacioj. C\u0302i tie ne aperas la precizaj vortoj de la deklaro, sed iom simpligita kaj mallongigita versio."}, {"text_idx": "#000010", "text": "La Internacia Tago de la Gepatra Lingvo estis kreita por emfazi la gravecon de la gepatra lingvo en instruado en lernejoj. Infanoj lernas plej bone per lingvo kiun ili plene komprenas, sed tro ofte ili ricevas instruadon en alia lingvo, kiun ili pli malbone au\u0306 ec\u0302 tute ne komprenas. Rezulte, ili malmulton lernas, perdas interesig\u0302on pri studado, kaj ne povas bone funkcii en la moderna mondo. Lastatempa studo de la Monda Banko konstatis, ke preskau\u0306 37% (procentoj) de lernantoj en landoj de malalta au\u0306 meza enspezo estas instruata en lingvo, kiun ili ne komprenas. Lingvaj rajtoj kaj la rajto al edukado estas forte ligitaj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Kiel asocio, kiu laboras por la solvo de lingvaj problemoj en internaciaj rilatoj kaj faciligo de internacia komunikado, Universala Esperanto-Asocio alig\u0302as al la al-voko de Unesko, ke c\u0302iuj landoj favoru konservadon kaj protektadon de c\u0302iuj lingvoj uzataj de la popoloj de la mondo. Inter tiuj estas la indig\u0302enaj lingvoj, kiujn oni aparte atentas en la nuna Jardeko de Indig\u0302enaj Lingvoj. Kompreneble g\u0302i ankau\u0306 memorigas pri la rolo de Esperanto, kiel neu\u0306trala lingvo por egaleca rilatado inter homoj kun malsamaj gepatraj lingvoj. En tiu kampo la internacia lingvo Esperanto funkcias kiel grava garantianto de c\u0302ies lingvaj rajtoj c\u0302ie en la tuta mondo."}, {"text_idx": "#000014", "text": "alig\u0302i: aldonig\u0302i, almetig\u0302i, membrig\u0302i, apartenig\u0302i al, ig\u0302i partoprenanto en io.\nemfazi: doni apartan gravecon al io, parolante pri g\u0302i per pli forta voc\u0302o, au\u0306 alimaniere donante al g\u0302i pli da atento.\nfavori: agi en maniero, kiu estas aparte helpa por iu afero, por ke g\u0302i sukcesu.\ngarantianto: homo, kiu promesas, ke iu afero certe okazos, kaj kiu zorgas, ke g\u0302i okazu.\nindig\u0302ena: rilata al la pralog\u0302antoj de iu loko; rilate al popolo, kies antau\u0306uloj jam log\u0302is en iu loko, longe antau\u0306 ol alvenis la postaj homoj por log\u0302i tie.\nkonstati: ekscii, eltrovi, au\u0306 rimarki ion kiel fakton au\u0306 kiel gravan informon.\nmanifestacio: okazo, kiam amaso da homoj kunig\u0302as sur-strate por publike montri sian opinion, kutime pri socia au\u0306 politika afero."}, {"text_idx": "#000016", "text": "protesti: esprimi sian kontrau\u0306staron pri afero, kiun oni opinias nejusta au\u0306 neakceptebla."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La gepatra lingvo prezentas identecon de popolo kaj devas esti konservita."}]