[{"text_idx": "#000005", "text": "Kion volas la kubanoj? Ne nur la c\u0302esigon de la usona blokado"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Kiam multaj ripozis hejme dimanc\u0302e la 11-an de julio, matene okazis amasa protesto en la urbo San Antonio de los Ban\u0303os, proksime al Havano, por postuli mang\u0302aj\u0302ojn, kuracilojn, liberecon kaj aliron al vakcinoj, nuntempe la c\u0302efaj zorgoj de kubanoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ec\u0302 prezidento Miguel Di\u0301az Canel [eo] mem iris al tiu urbeto por provi pacigi la situacion, c\u0302ar la protestoj disvastig\u0302is al aliaj partoj de la c\u0302efurbo kaj la resto de la lando, eventoj kiuj dec\u0302enigis veran socian ribelon kiu surprizis ne nur la reg\u0302imon, sed ankau\u0306 la internacian komunumon."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Tio estis senprecedenca evento en la historio de Kubo post 62 jaroj de la Revolucio; multaj analizistoj kaj la internacia gazetaro argumentas ke g\u0302i grave superis la eventojn de Melaconazo de 1994. Por minimumigi la popolan malkontenton kaj g\u0302ian spontanecon, la kuba registaro persistas legitimi la rakonton ke la protestoj estis instigitaj el Usono [eo]."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Kvankam veras ke la usonaj sankcioj [eo] pligravigas nian humanitaran krizon, la kuba popolo lacig\u0302is pri la retoriko ke c\u0302iuj problemoj rilatas al la usona blokado de la insulo. Tamen, la homoj petas nuligon de la blokado por faciligi niajn vivkondic\u0302ojn. Evidentas ke ne estas sole la registaro kiu ne scias efike solvi la sennombrajn akumulig\u0302intajn problemojn kiuj katalizis la protestojn de la 11-a de julio en Kubo: estus bedau\u0306rinda eraro maltroigi la efikon ankau\u0306 de la blokado kaj la rimedoj de la registaro de Donald Trump. Mi c\u0302iam kontrau\u0306is la usonan blokadon de la insulo, kiu kau\u0306zis al la kuba popolo tro multe da suferoj, aparte de tio ke la registaro historie kulpigis Usonon pri c\u0302iuj malbonoj de Kubo."}, {"text_idx": "#000011", "text": "La aferoj multe s\u0302ang\u0302ig\u0302is komence de 2000, kiam Kubo komencis montri pli grandan politikan kaj ekonomian stabilecon pro geopolitika strategia afero: la alveno al potenco de la iama prezidento Hugo Cha\u0301vez en Venezuelo [eo], strategi-politika aliancano de Fidel Castro [eo]. Ekde tiam g\u0302is la ekrego de Nicola\u0301s Maduro [eo], Venezuelo liveris petrolon al Kubo."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La 17-an de decembro de 2014 okazis alia senprecedenca evento en la historio, kiam la registaroj de Kubo kaj Usono anoncis al la internacia komunumo la decidon restarigi diplomatiajn rilatojn interrompitajn ekde 1961. Kvankam la sankcioj dau\u0306ris, ekde tiu momento Kubo spertis senprecedencan kreskon de usonaj turistoj, kiu ekstraordinare profitigis la kuban ekonomion, ne nur la s\u0302tatan sed ankau\u0306 la emerg\u0302antan privatan, precipe la malgrandajn restoraciojn (nomatajn en Kubo paladares) kaj ludomojn. Dum c\u0302i tiu periodo okazis nekutima kresko de la vivnivelo de la kuba popolo. G\u0302enerale, la kubaj civitanoj hodiau\u0306 rememoras tiun situacion kun nostalgio, kiel signon de espero pri pli bona estonteco."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La plimulto de la kubanoj sur la insulo kaj en la usona diasporo ne atendis ke la plej malbona ankorau\u0306 devis veni: mi celas la alvenon de la nun eksa usona prezidento Donald Trump en la Blankan Domon en 2017, kiu alprenis al si la taskon renversi praktike komplete la politikon de sia antau\u0306ulo rilate al la insulo. La administracio de Trump uzis senprecedencajn rimedojn rilate al Kubo kiuj atingis alarmajn nivelojn, inter kiuj trovig\u0302is la c\u0302esigo de la sendado de mono tra Western Union, la nuligo de la familia reunig\u0302a programo, kaj la fermo de la konsulaj servoj de la usona ambasadejo en Havano (post seriozaj akuzoj pri supozataj sonaj atakoj al g\u0302ia diplomatia personaro), inter aliaj rimedoj kaj kompreneble kun pliig\u0302o de la usonaj sankcioj."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Kiam ni metas c\u0302i tiujn datumojn en la kuntekston de la c\u0302iutaga vivo de la insulo, percepteblas la damag\u0302a efiko kiun la sankcia politiko de Usono havis sur Kubon dum la lastaj jaroj. Sed estas nediskuteble ke la c\u0302efa kau\u0306zo de la malfacilaj\u0302oj kiujn travivas la kuba popolo kus\u0302as ne en la embargo (kvankam la sankcioj pliigis ilin), sed en la fiasko de la kuba politika modelo, kiu malebligas la disvolvig\u0302on de produktivaj fortoj, esenca antau\u0306kondic\u0302o por ke kubanoj atingu pli dignan vivon en demokratio."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Kun la apero de la pandemio KOVIM-19 sur la insulo komence de marto de 2020, la c\u0302iutaga vivo ec\u0302 pli malbonig\u0302is. En c\u0302i tiu momento Kubo travivas la plej akran sanan krizon depost la apero de la pandemio, kun mezume pli ol 5000 kazoj (kontrau\u0306 1.000 en junio). En urboj kiel Matanzas [eo] ekzemple, oni devis venigi kuracistojn de aliaj provincoj, c\u0302ar hospitaloj ne plu havis la kapablon respondi al la kresko de la nombro de infektitaj pacientoj en tiu provinco."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Hodiau\u0306 mi au\u0306dacas aserti ke Kubo alfrontas la plej malbonan krizon en sia historio, kiu estas tranformig\u0302anta je humanitara krizo simila al tiu kiun travivis Venezuelo [eo] en la lastaj jaroj, kun senfinaj atendovicoj por ac\u0302eti la plej bazajn produktojn kiel panon, dum purigaj produktoj kaj pulvora lakto ne haveblas, nek troveblas en s\u0302tataj butikoj kiuj vendas mang\u0302aj\u0302ojn kaj bazajn varojn en fremda valuto. Kio estas pli malbona kaj pli ruiniga estas la alarma manko de medikamentoj, kiu metas la kuban log\u0302antaron en situacion de vundebleco meze de la pandemio."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Sekve, se la nuna prezidento Joe Biden ne inversigos la politikojn de sia antau\u0306ulo rilate al Kubo lau\u0306eble plej baldau\u0306, la konsekvencoj povus esti tragikaj kaj neatendeblaj. Mi ankau\u0306 postulas ke la kuba registaro estu travidebla en la amaskomunikila traktado de la protestoj, kaj forigu la konfrontan retorikon kiu provokas pli da perforto inter kubanoj. Ec\u0302 se plej multaj kubanoj sur la insulo estas malesperaj pro malric\u0302eco kaj malfacilaj\u0302oj en la c\u0302iutaga vivo, ni konservas la esperon vidi la lumon c\u0302e la fino de c\u0302i tiu senfina tunelo."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Tiuj fotoj montras la historion de la \u2018rusaj dometoj\u2019 en Havano, Kubo"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Kvankam sufic\u0302e neutrala g\u0302i tute silentas pri amasego da \u201cfake news\u201d en la reto ec\u0302 c\u0302e famegaj amaskomunikiloj kiel New York Times, CBS ks.\nG\u0302i ankau\u0306 silentas pri parado organizita de la s\u0302tato al kiu iris pli ol 100 000 havananoj unu semajnon post la protestoj. Fakte estis amaso da s\u0302tatsubtenaj protestoj tra la lando pluraj el kiuj estis \u201ckonfuzitaj\u201d kun kontrau\u0306registaraj protestoj.\nAliteme la kuba registaro tute kontrau\u0306as retejojn kiel\nkaj multaj aliaj pro grandaj monsubtenoj ricevitaj de usonaj organizoj.\nLa artikolo kredigas ke la plejmulto el la kuba log\u0302antaro kontrau\u0306as la nunan komunisman s\u0302taton kiam tute ne estas tiel.\nAza Delgado Ordun\u0303o Profilo de kontribuanto \u00bb\nKara, mi estas maldekstra persono kaj mi kredas ke ni bezonas scii multajn aspektojn de c\u0302iuj problemoj kiuj ekzistas en nia mondo. La artikolo verkita de kubano montras al ni, kio okazas en Kubo, sed tio estas lia perspektivo. Dankon pro via komento ?"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Kvankam sufic\u0302e neutrala g\u0302i tute silentas pri amasego da \u201cfake news\u201d en la reto ec\u0302 c\u0302e famegaj amaskomunikiloj kiel New York Times, CBS ks.\nG\u0302i ankau\u0306 silentas pri parado organizita de la s\u0302tato al kiu iris pli ol 100 000 havananoj unu semajnon post la protestoj. Fakte estis amaso da s\u0302tatsubtenaj protestoj tra la lando pluraj el kiuj estis \u201ckonfuzitaj\u201d kun kontrau\u0306registaraj protestoj."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Aliteme la kuba registaro tute kontrau\u0306as retejojn kiel\nkaj multaj aliaj pro grandaj monsubtenoj ricevitaj de usonaj organizoj."}, {"text_idx": "#000029", "text": "La artikolo kredigas ke la plejmulto el la kuba log\u0302antaro kontrau\u0306as la nunan komunisman s\u0302taton kiam tute ne estas tiel."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Kara, mi estas maldekstra persono kaj mi kredas ke ni bezonas scii multajn aspektojn de c\u0302iuj problemoj kiuj ekzistas en nia mondo. La artikolo verkita de kubano montras al ni, kio okazas en Kubo, sed tio estas lia perspektivo. Dankon pro via komento ?"}]