[{"text_idx": "#000000", "text": "Esperantistaj recenzantoj atentas la tradukon"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Tobiasz Kubisiowski, interalie konata kiel estrarano de TEJO kaj pli frue Pola Esperanto-Junularo, j\u0302us magis\u0302trig\u0302is c\u0302e Universitato de Varsovio. Por sia disertaj\u0302o li esploris, kiel oni recenzas tradukitajn verkojn en Esperanto. Montrig\u0302is, ke la kvalito de la traduko estas preskau\u0306 c\u0302iam pritraktata en recenzoj de Beletra Almanako. Lau\u0306 li, la recenzoj meritas pli da atento flanke de la esperantista komunumo, pro sia literaturkrea funkcio."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Libera Folio: Pri kio temas via magistrig\u0302a disertaj\u0302o, kaj kiel tio rilatas al Esperanto?"}, {"text_idx": "#000005", "text": "\u2013 Tial mi decidis esplori en mia magistrig\u0302a disertaj\u0302o la jam ekzistantajn modelojn de kritiko de tradukoj kaj kompari ilin al la efektiva recenza praktiko en la esperantista medio. Alivorte, mi trastudis kelkajn modelojn por tradukkritiko kaj provis vidi, kiuj iliaj elementoj efektive aperas en tradukrecenzoj en komunumo, por kiuj la fenomeno de tradukoj estas aparte grava, tio estas inter esperantistoj. La recenzoj, kiujn mi analizis, venis el la plej g\u0302isdataj numeroj de \u201dBeletra Almanako\u201d, kaj por pravigi tiun elekton mi devis sufic\u0302e amplekse priskribi la literaturon de Esperanto kaj la rolon de tradukoj en g\u0302ia evoluo."}, {"text_idx": "#000006", "text": "C\u0302u vi komparis la esperantlingvajn recenzojn de tradukoj kun recenzoj de tradukoj en alia lingvomedio? Se jes, kiajn diferencojn vi trovis?"}, {"text_idx": "#000007", "text": "\u2013 Mi ne komparis ilin al recenzoj en alia lingvomedio, nur al la teorie postulataj modeloj. La c\u0302efa diferenco estis la rigoreco de kelkaj el tiuj modeloj: kvankam iliaj au\u0306toroj ofte proponis ilin por solvi la mankon de atento je tradukoj en recenzoj, la proponataj modeloj estis metodologie tre rigoraj, kaj tute nerealismaj rilate al la kritiko de tradukoj kiel literatura g\u0302enro. Multaj eroj el la modeloj tamen ja trovig\u0302is en la analizitaj recenzoj, c\u0302efe takso pri la kvalito de la traduko, mencio pri la nomo kaj g\u0302isnunaj atingoj de la tradukinto(j), kaj citaj\u0302oj el la traduko kaj/au\u0306 el la originala teksto por pravigi la opinion de la recenzanto pri la tradukita verko."}, {"text_idx": "#000008", "text": "C\u0302u vi bezonis iel argumenti por akceptigi vian elekton de g\u0302uste esperantlingvaj tradukoj kaj recenzoj?"}, {"text_idx": "#000009", "text": "La disertaj\u0302o enhavas ankau\u0306 resumon en Esperanto."}, {"text_idx": "#000010", "text": "\u2013 En la disertaj\u0302o mem \u2013 jes. Mi argumentis, ke en la medio de la Esperanta literaturo la rolo de tradukoj estas granda, c\u0302efe pro la influo de tradukitaj verkoj sur la literatura stilo en Esperanto en la unua periodo de la Esperanta literaturo (pli-malpli g\u0302is 1920). La recenzantoj de mia disertaj\u0302o trovis tiun argumentadon konvinka kaj akceptis mian hipotezon, poste pruvitan per la analizo, ke la recenzoj en \u201dBeletra Almanako\u201d g\u0302enerale ne preteratentas la fenomenon de tradukado."}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u2013 Dum la prilaborado de la disertaj\u0302o mi renkontis neniujn problemojn pri la elekto de la temo, des pli, ke disertaj\u0302oj, kiuj c\u0302efe au\u0306 parte koncernas Esperanton kaj g\u0302ian kulturon, en la pasinteco jam estis defenditaj ne nur en la universitato, en kiu mi studis, sed ec\u0302 kadre de mia studprogramo."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Kiaj estas la teoriaj modeloj kiujn vi uzis, kaj kiel la recenzoj kiujn vi studis rilatis al tiuj modeloj? Kiom da recenzoj vi studis por via disertaj\u0302o?"}, {"text_idx": "#000013", "text": "\u2013 La modeloj estis interalie tiuj de Juliane House (1977, 1997, 2015), Wolfram Wilss (1982), Peter Newmark (1988), Antoine Berman (1995), Lance Hewson (2011) kaj Piotr de Bon\u0301cza Bukowski (2021). Kiel mi imagas, la recenzantoj kompreneble ne sekvas apartajn modelojn, kiam ili verkas siajn tekstojn. Tio estas ilia rajto kaj ankau\u0306 la modelo, kiun mi proponis en la disertaj\u0302o, ne celas esti iu deviga kadro por c\u0302iuj recenzoj de tradukoj. Mi tamen konstatis kun kontento, ke la esperantlingvaj recenzoj ofte trafe taksas la laboron de la tradukintoj kaj rimarkigas la malperfektaj\u0302ojn, au\u0306 male \u2013 aparte plac\u0302ajn solvojn en tradukado en Esperanton."}, {"text_idx": "#000014", "text": "\u2013 Mi sukcesis analizi 22 recenzojn el \u201dBeletra Almanako\u201d, el numeroj 26 (junio 2016) g\u0302is 43 (februaro 2022). Komence mi planis analizi c\u0302iujn recenzojn de tradukitaj verkoj el c\u0302iuj g\u0302is nun aperintaj numeroj (ekde 2007), sed, se mi ne eraris en la kalkulado, BA publikigis g\u0302is nun 85 tiajn tekstojn, kaj analizi ilin c\u0302iujn estis ekster miaj povoj rilate al la tempo kaj al la amplekso de la disertaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Kia estas via g\u0302enerala impreso pri recenzoj en la Esperanta gazetaro kaj ilia signifo por la traduka kaj originala literaturo?"}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u2013 La Esperanta literaturo estas signife malpli granda ol tiu de naciaj lingvoj, precipe de la majoritataj lingvoj de la mondo. Pro tio la recenzoj rolas iom alie en nia komunumo. Dum mia analizado de recenzoj en \u201dBeletra Almanko\u201d mi rimarkis ke, ne surprize, la samaj nomoj ofte ripetig\u0302is, c\u0302u kiel au\u0306toroj de recenzoj, c\u0302u kiel tradukintoj. Tial legi la recenzojn estas efektive kiel legi fakajn opiniojn inter tradukistoj kaj aliaj literaturistoj."}, {"text_idx": "#000017", "text": "\u2013 Mi persone pensas, ke la recenzoj foje tro profunde koncentrig\u0302as pri unuopaj vortoj kaj individuaj lingvaj\u0302oj, sed estas konata trajto de esperantistoj diskuti ofte pri lingvaj aferoj. Tial la karaktero de la esperantlingvaj recenzoj estas por mi tute nemiriga, kaj mi opinias, ke ili meritas pli grandan atenton de la komunumo pro sia literaturkrea funkcio."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Alklaku por kunhavigi c\u0302e Facebook(Malfermig\u0302as en nova fenestro)Alklaku por kunhavigi per Telegramo(Malfermig\u0302as en nova fenestro)Click to share on Mastodon(Malfermig\u0302as en nova fenestro)"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Hispanio petas pliajn oficialajn lingvojn por EU"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Kiel kurdlingvaj dividoj malhelpas aliron al informojRusiaj diplomatoj reagas al nova lingvoleg\u0302o en Kirgizio, revenigante kolonian pasinteconTiuj fotoj montras la historion de la \u2018rusaj dometoj\u2019 en Havano, Kubo"}]