[{"text_idx": "#000002", "text": "La G\u0302enerala sekretario de UNO petas la nuligon de c\u0302iuj karbo-projektoj por konservi s\u0302ancon savi la klimaton\nUsono gvidas pakton kontrau\u0306 virinaj rajtoj kaj Unuig\u0302intaj Nacioj.\nVenko certe, sed pala, malfirma venko\nVenko de la Maldeskstro kaj de la Verduloj en Nov-zelanda balotado.\nKiel eu\u0306ropaj bankoj evitas impostojn"}, {"text_idx": "#000010", "text": "La okupado de la usona kongreso fare de fanatikaj subtenantoj de Donald Trump estas sendube venko de sen-racieco super demokratio. Usonaj Demokratoj ne havos problemon por atribui c\u0302i tiun fiaskon al la frenezo de ununura homo kaj al la servila konduto tiom evidenta c\u0302e la Republikanoj. Tamen c\u0302i tiu fiasko estas la kulmino de historiaj procezoj evoluantaj ekde la koloniigo de la nordamerika kontinento. Ni ne forgesu, ke la Usona respubliko fondita en la 1787 bazig\u0302is sur la sklaveco : g\u0302ia tiom respektata Konstitucio estis s\u0302ancela kompromiso, kiu garantiis al la sudaj s\u0302tatoj la rajton ekspluati sklavan laboristaron, same kiel brutaron, la sklavo havanta neniun juran identecon. Kaj la absurda sistemo uzata ankorau\u0306 nuntempe por la elekto de la Prezidanto, kaj la ekstrema malekvilibro de la reprezentado en la Senato (2 senatanoj por c\u0302iu s\u0302tato, sendepende de la nombro de ties log\u0302antoj) devenas de c\u0302i tiu tempo. La Civila Milito aboliciis la sklavecon, en la 1865a sed c\u0302i-lasta dau\u0306ros en aliaj formoj en la sudaj s\u0302tatoj. Migrante okcidenten al la senlimaj prerioj au\u0306 norden al la vastaj fabrikoj, la Afrik-usonanoj akiris civitajn rajtojn sed renkontis, samtempe, c\u0302iuspecajn diskriminaciojn, kiuj, kvankam ili malpliig\u0302is, dau\u0306ras g\u0302is hodiau\u0306, kiel pruvas la multaj policaj perfortaj\u0302oj. En la sudaj s\u0302tatoj la leg\u0302a egaleco estis enkondukata nur en la jaro 1964."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Du esencaj karakterizaj\u0302oj apartigas la Usonan politikan kulturon de la Eu\u0306ropa politika kulturo: pli granda pezo de ekstremdekstraj ideologioj kaj malpli forta laborista kaj socialisma tradicio ; tial, la iluzioj de Trumpismo unuflanke, kaj aliflanke, la malfacileco de Bernie Sanders superi en la Demokrataj antau\u0306balotoj. Cetere, la unu-runda balot-sistemo marg\u0302enigas la partiojn situantajn maldekstre de la demokratoj, precipe la Verduloj, kaj permesas al la fas\u0302ismaj tendencoj teni kiel ostag\u0302ojn la plej respektindajn el inter la Respublikanoj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La nov-liberala tutmondig\u0302o prezentas la samajn problemojn ambau\u0306flanke de la Atlantiko: malindustriig\u0302o, stagnado de malaltaj salajroj, disvolvig\u0302o de ekonomia malsekureco. C\u0302e la ideologia nivelo ni trovas en Eu\u0306ropo la samajn tendencojn kiel en Usono, sed ilia pezo kaj la manovro-kapablon, kiun la institucioj permesas al tiuj tendencoj, tute ne samas. Sume, la usonanoj estas niaj aliancanoj, sed c\u0302i tiuj aliancanoj estas samtempe peza s\u0302arg\u0302o. Urg\u0302as por c\u0302iuj eu\u0306ropanoj g\u0302uste taksi la koston de c\u0302i tiu s\u0302arg\u0302o kaj la riskojn, kiujn prezentas al ni, la alianco kun potenco kies estonto estas tiom malsekura."}]