[{"text_idx": "#000008", "text": "1.1. Klasifiko de diversaj formoj de esperanto-rilata instruado en superaj lernejoj"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Plej ofte lingvokursoj kaj interlingvistikaj kursoj dau\u0306ras 1-2 semestrojn (kun po 30 lecionoj). Menciendas la somera-universitataj kursoj en Usono, NASK (Nord-Amerika Somera Kursaro de Esperanto: kiu dum intensa semajno (iam 3 semajnoj) prezentas esperanton en diversaj niveloj kaj g\u0302ian kulturon."}, {"text_idx": "#000013", "text": "En universitatoj okazas lingvoinstruado, aldone al diversaj c\u0302efaj fakoj de la gestudentoj, en tiu kadro povas esti ofertata esperanto-kurso. Sed esperanto povas servi ankau\u0306 kiel lingvistika modelo dum lingvistikaj kursoj: perhelpe de esperanto eblas montri sistemigon de lingvaj kategorioj, ekz. de participoj."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Efika interkultura komunikado necesigas: a) konscion pri la valideco de la propra kulturo kaj pri la kulturaj diferencoj; b) malfermitecon, sentemon, empation por la kulturo de la alia partnero kaj c) kunlaborajn komunikadajn sintenon kaj strategion. Kutime naciaj kulturoj difinas sin per tio kio ilin distingas de aliaj. La esperanta kulturo estas inkluda kiel Auld tion konstatis, g\u0302i entenas prefere tion, kio estas komuna en diversaj kulturoj, ja esperanto c\u0302eestas en 120 landoj en diversaj kontinentoj kun multaj diversaj kulturoj, kiuj siavice ric\u0302igas g\u0302in. La komunikado per esperanto ebligas al la partneroj esprimi sian kulturon pli facile kaj kutime okazas egala proksimig\u0302o, adaptig\u0302o kaze de la uzo de neu\u0306trala komuna lingvo pro la malfermiteco al aliaj kulturoj. Al la kulturpera rolo kontribuas la fleksebleco de la lingvo, kapablo esprimi la samon diversmaniere. Tion helpas la fakto, ke esperanto estas malpli kompleksa, sed pli regula en struktura nivelo kaj pli travidebla en semantika nivelo ol etnaj lingvoj (detalan kompara analizon mi aperigis angle en 2015 kaj esperante en 2018)."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Instruado de esperanto okazadis sporade en universitatoj jam en la 30aj jaroj (ekz. Prof. W.E. Collinson en Liverpool), sed eblas paroli pri memstara esperanto-fako/programo nur ekde 1966, kiam la Esperanto-fako de ELTE (Eo\u0308tvo\u0308s Lora\u0301nd Universitato) en Budapes\u0302to (Hungario) ekfunkciis. Istva\u0301n Szerdahelyi (1924-1987) pionira interlingvisto, novema esperantologo, elstara pedagogo, leksikografo, fondis kaj gvidis g\u0302in g\u0302is sia morto en 1987. Post lia morto, du liaj eksstudentinoj \u2013 dr Zsuzsa Varga-Haszonits kaj dr Ilona Koutny \u2013 kontinuis lian laboron. Li speciale petis min transpreni la fakon. La Esperanto-fako post unujara lingva enkonduko dum la sekvaj 3 jaroj enhavis kursojn pri esperantaj gramatiko kaj literaturo, interlingvistiko, esperanto-movado kaj en la lasta jaro metodikon kun instruista stag\u0302o en elementa lernejo. Tiel la instituciigita instruado de esperanto estis certigita en Hungario ankau\u0306 en elementaj kaj mezaj lernejoj dank\u2018al profesiaj instruistoj. Szerdahelyi formis kelkajn elstarajn esperantistojn-fakulojn, kiuj dau\u0306rigis lian laboron en- kaj eksterlande."}, {"text_idx": "#000023", "text": "En la tria jaro okazas specialig\u0302oj: lingvopedagogio, internacia kaj interkultura komunikado, interlingvistiko, e-lingvistiko, e-literaturo, tradukado lau\u0306 la aktualaj ebloj kaj elektoj en la donita grupo. La lingvopedagogia specialig\u0302o havas prioritatan rolon \u2013 pro la formado de instruistoj, g\u0302i okazas en c\u0302iu ciklo."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Surlokaj sesioj okazis g\u0302is nun dufoje jare (po unu intensa semajno en septembro kaj februaro), kun po kvar 30-horaj kursoj en semestro, do jare po 240 horoj kies unu triono surloke en AMU. Nun, pro la teknikaj eblecoj kiuj disvastig\u0302is pro la pandemio, okazos pli da sesioj (semajnfinaj sesietoj fine de oktobro kaj komence de decembro) en interreta formo. Intertempe necesas hejma laboro por la skribaj taskoj, retaj ekzercoj kaj pretig\u0302o por la ekzamenoj. La studoj rekomencig\u0302as kutime c\u0302iun trian jaron, la sekva komenco estos en septembro 2021 (informoj en kaj La studoj estas pagendaj \u2013 kiel aldonaj formadoj. Esperantic Studies Foundation disponigas kelkajn stipendiojn al la gestudentoj ekde 2002. Edukado.net helpas en la varbado kaj prizorgo de gestudentoj, krome en la retaj servoj (testokontrolo, librotenado de rezultoj)."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Fine de la tria jaro la gestudentoj defendas sian diplomlaboraj\u0302on kadre de fina ekzameno kaj ricevas universi\u00adtatan atestilon pri la plenumo de postdiplomaj interlingvistikaj studoj kun la elektita specialig\u0302o."}, {"text_idx": "#000028", "text": "La gestudentoj el diversaj landoj certigas multflankan kaj komparan traktadon de la lingvaj kaj kulturaj demandoj, krome internacian etoson. Partoprenas la studadon studentag\u0302aj kaj pli ag\u0302aj personoj, do juna entuziasmo kaj matura sperto, en bona harmonio."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Jen sube la konsisto de gestudentoj komence de c\u0302iuj 7 g\u0302isnunaj grupoj, el kiu vidig\u0302as, ke unuevice eu\u0306ropanoj partoprenas, sed ekde 2008 la partopreno de brazilanoj estas signifa (en 2014 startis 6 (!). En 2017 aperis ankau\u0306 aziaj partoprenantoj."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Entute 142 homoj komencis siajn studoj, kaj iom pli ol la triono finis ilin pretigante finlaboraj\u0302on. Do preskau\u0306 50 diplomlaboraj\u0302oj naskig\u0302is dum la vivo de la Studoj kiuj grandparte troveblas en Edukado.net, parto rezultis en artikolojn en revuoj."}, {"text_idx": "#000032", "text": "La universitata formado de esperanto-instruistoj estas grava, c\u0302ar tiel ekestas kvalifikitaj kaj profesiaj instruistoj, kiuj povas kaj rajtas instrui en diversaj lernejotipoj. Bedaurinde, tre malmultaj esperanto-intruistoj disponas pri c\u0302i-rilata diplomo."}, {"text_idx": "#000035", "text": "La studoj okazos en esperanto kaj la angla, finig\u0302os per diplomlaboraj\u0302o kaj fina ekzameno. Ili validos sume 120 ECTS (poentojn) kaj donos magistran (master) diplomon. Bazon por tio donas la kunlaborkontrakto inter la c\u0302ina Zaozhuang-a Universitato (ZU) kaj UAM subskribita en julio 2019."}, {"text_idx": "#000036", "text": "ZU lanc\u0302is 4-jarajn bakalau\u0306rajn Esperanto-studojn en la studjaro 2018/9 kaj planas sendi poste studentojn por magistrig\u0302i al AMU. Tiuj bakalau\u0306raj studoj pri Esperanto estas nun unikaj kiujn bone kompletigos la magistraj studoj en UAM. En C\u0302inio okazas instruado de esperanto en kelkaj universitatoj, ili vidas la neu\u0306tralan kaj pli malferman rolon de esperanto en la pli facila kultura kaj ekonomia komunikado, helpon diskonigi la landon kio siavice kongruas kun la celoj de direkto Zono kaj Vojo."}, {"text_idx": "#000037", "text": "La universitata studprogramo instigas la gestudentojn esplori (ekz. lingvistikajn problemojn, literaturajn verkojn, e-movadon) kaj tiel ric\u0302igi la sciencan literaturon. La elstaraj semestraj au\u0306 finlaboraj\u0302oj povis aperi koncize en revuoj (kiel Grkg Humankybernetik, JKI, Beletra Almanako). Eblas ankau\u0306 doktorig\u0302i sub mia gvido: en 2016 Ida Stria doktorig\u0302is pri la lingva bildo en planlingvoj (la disertaj\u0302on AMU aperigis en formo de elektronika libro: en 2018 Michal Kozicki kun temo pri lingvoplanado (komparo de planado de planlingvoj kaj de la amhara lingvo)."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Same la Studoj instigas la kursgvidantojn publikigi sian materialon libroforme (vd Humphrey Tonkin 2006: Lingvo kaj popolo) au\u0306 elprovi materialon (Aleksander Korj\u0302enkov 2005: Historio de Esperanto). La eldonado de universitataj lernolibroj komencig\u0302is per Interlingvistiko. Enkonduko en la sciencon pri planlingvoj de Vera Barandovska-Frank en 2020. G\u0302in sekvos plurau\u0306tora lernolibro pri komunikado kaj kulturo."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Eblas kunlabori kun kolegoj el aliaj universitatoj, ekz. pri interkultura komunikado. Erasmus-kontaktoj eluzeblas por la celoj de la studoj (la Interlingvistikaj Studoj havis inters\u0302ang\u0302ojn kun la universitatoj en Bruselo, Lepsiko, la Balearaj Insuloj) kaj partoprenon en internaciaj projektoj (kiel Lingvo.info, 2012-14, TestU 2021-23)."}, {"text_idx": "#000040", "text": "La universitata lingvistika revuo Lingvo. Komunikado. Informado (JKI: kies kunredaktoro mi estis 2011-19, regule aperigis artikolojn pri esperantologio kaj interlingvistiko. C\u0302iu artikolo havis ankau\u0306 esperantan resumon. JKI 10 en 2015 estis speciala numero pri esperantologio kaj interlingvistiko. Dum 10 jaroj en 10 numeroj aperis c\u0302. 840 pag\u0302oj pri tiuj temoj au\u0306 verkitaj en esperanto. Tiun taskon transprenas ekde 2021 la universitata revuo Investigationes Linguisticae ("}, {"text_idx": "#000041", "text": "La dau\u0306ran sciencan agadon kompletigas la Interlingvistikaj Simpozioj kiuj okazas c\u0302iun trian jaron, kiam la aktuala grupo finas siajn studojn kaj la nova grupo komencas siajn. Ili estas malfermitaj por fakuloj pri lingvopolitiko kaj lingvoplanado, interkultura komunikado krom esperantologoj kaj interlingvistoj. Oficialaj lingvoj estas esperanto, angla kaj pola. La simpozio en 2017 donis eblecon festi la 20-jarig\u0302on de la interlingvistika programo kaj la 100-jarojn de la morto de Zamenhof (kiun ankau\u0306 Unesco metis al sia omag\u0302a listo)."}, {"text_idx": "#000045", "text": "La antau\u0306 55 jaroj komencig\u0302inta historio de universitata Esperanto-fako (en Hungario) dau\u0306ras, la tradicion dau\u0306rigas la Interlingvistikaj Studoj en Pollando, sed ne disvolvig\u0302as grandskale. La studoj komencig\u0302ontaj en septembro povas esti la lastaj... Eble C\u0302inio transprenos la stafeton (esperanto-fako en Zaozhuang-a Universitato). Nur tio certigas la futuron de esperantologiaj studoj, se ili ekzistas en pluraj landoj kaj plivastig\u0302as la internacia kunlaboro pere de esperanto en kulturo, ekonomio, turismo."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Estas grave, ke laboro komencita per profesoro Szerdanelly en Budapes\u0302to havas dau\u0306rigon en AMU en Poznano."}]