[{"text_idx": "#000000", "text": "Paradigmo de la moderna movado"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Paradigmo estas la idea, teoria kaj g\u0302eneral-aplika bazo, sur kiu ekzistas iu certa samcela komunumo \u2013 plej ofte scienca, sed ankau\u0306 iu ajn alia (arta, naturprotekta ktp.); g\u0302i estas komuna mondkoncepto kaj pensmaniera modelo de tiu komunumo. Kompreneble, la esperantista komunumo, realiganta sin en la movado, devas havi sian paradigmon. Sciencaj paradigmoj trovig\u0302as en universitataj lernolibroj kaj praktikaj kursoj. La Esperanto-movada paradigmo, kiun alproprigas \u201csamideanoj\u201d dum sia enmovada partopreno, estas klare esprimata de eminentaj movadanoj en kelkaj libroj, inter kiuj estas la prezentata."}, {"text_idx": "#000003", "text": "La libron konsistigas 12 eseoj de dek au\u0306toroj, ricevintaj la premion Luigi Minnaja (premio en la esea branc\u0302o en Belartaj Konkursoj de UEA) en diversaj jaroj inter 1985 kaj 2012; la plej frua prezentata eseo (de Robert Lloancy) jare koincidas kun naskig\u0302o de la plej juna el prezentataj au\u0306toroj \u2013 Brandon Sowers. Tio signifas, ke g\u0302enerala karaktero de la movado, lau\u0306 la vidpunkto de la redaktoroj-kompilintoj (Michela Lipari, Humphrey Tonkin kaj Carlo Minnaja) dum la lasta trionjarcento ne s\u0302ang\u0302ig\u0302is principe, kaj bazig\u0302as sur la sama paradigmo. Preskau\u0306 c\u0302iu eseo (la sola escepto estas la pure faktografia esploro de Sten Johansson pri belartaj konkursoj), sendepende de la temo (historio de la movado, literaturo, lingvo...) havas fortan ideologian komponanton kaj montras nes\u0302ang\u0302eblecon de la celoj. Ne hazarde du el la eseoj apartenas al la plumo de la nuna prezidanto de UEA Mark Fettes \u2013 ili, kvankam verkitaj delonge, bone reflektas la nunajn orientig\u0302ojn de UEA. Estas interese, ke Fettes opinias la modernan UEA-ideologion plena heredaj\u0302o de Ivo Lapenna, la Hamburgan krizon kiel c\u0302efe interpersonan, kaj la strategion, bildigitan de TEJO en Tyreso\u0308 en 1969 g\u0302enerale forvelkinta, kvankam en lia propra posta agado, lau\u0306 mia percepto, influo de la Tyreso\u0308-a etoso signife senteblas."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Kelkajn el la eseoj mi iam legis, sed kun granda scivolemo relegis denove. Ne pro tio, ke mi trovis ion novan au\u0306 alimaniere komprenas (finfine, la Esperanto-paradigmo en tiu formo estas por mi de jardekoj konata kaj natura), sed pro tio, ke tiu c\u0302i esearo bone reliefigas la unuecon de nia komunumo kaj montras, ke c\u0302iuj ardaj diskutoj interne de g\u0302i estas esence bagatelaj (c\u0302u uzi pli au\u0306 malpli da neologismoj \u2013 pri kio temas eseoj de Sen Rodin kaj Ton\u0303o del Barrio; c\u0302u ni estu pli au\u0306 iomete malpli \u201cpolitike neu\u0306tralaj\u201d k. s.) kaj libere povas kunekzisti sur la sama ideologia kampo, vivigante-vigligante la lingvon mem kaj la vivon de la komunumo. G\u0302in permeseblas ec\u0302 forlasi (restante anime kun g\u0302i, kiel faris Kabe) \u2013 tio estas ja la signo de nia libereco kaj malsekteco. Sed se aperas vera \u201cherezulo\u201d, kiu dubigas vivecon de Esperanto-movado \u2013 kiel Tazio Carlevaro, li meritas ardan kondamnon \u2013 evidente, pro neebleco bruligi (vidu la eseon de Paulo Sergio Viana La tri doktoroj)."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Sufic\u0302e interesaj kaj profundaj estas historiaj esploroj \u2013 de Robert Lloancy pri fakte neokazinta kongresa parolado de Zamenhof en Barcelono (kiu montras la turmentojn de la Majstro c\u0302irkau\u0306 la realo kaj postuloj de politika neu\u0306traleco), de Paulo Sergio Viana pri la signifo de Zamenhofaj tradukoj por vivigo de la lingvo, de Olle Ha\u0308llefors pri domino de la pac-idea direkto en nia originala literaturo kaj de Brandon Sowers pri Esperanto en kinoarto, kiu strebas kompletigi kaj g\u0302isdatigi la esploron de Judita Schiller el la jaro 2000. La esploro koncernas filmojn el diversaj landoj, tamen g\u0302i ne estas plene kompleta: g\u0302i, ekzemple, ne mencias la filmon Kazaroza (2006), kie ne nur au\u0306deblas frazoj en Esperanto, sed ankau\u0306 la tuta intrigo bazig\u0302as sur vivo de esperantistoj en epoko de la dua Rusa revolucio."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mi supozas, ke c\u0302iu malnova esperantisto ricevos iom da plezuro, legante la esearon, des pli, ke la lingvaj\u0302o estas modela kaj g\u0302uinda \u2013 nu, klaras, sufic\u0302as nur ekvidi la liston de au\u0306toroj! Sed des pli utila la libro estos por novaj aktivuloj, kiuj devas pli konscie kaj serioze alproprigi la modernan movadan paradigmon kaj agi konforme al g\u0302i."}, {"text_idx": "#000007", "text": "C\u0302i tiu recenzo aperis en la aprila-maja kajero de La Ondo de Esperanto (2016).\nC\u0302e represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaj\u0302o) au\u0306 retan (se en retejo):\nRete: La Balta Ondo "}, {"text_idx": "#000008", "text": "Vi devas esti ensalutinta por rajti komenti."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Demonstraj versioj de \u201cLa Ondo\u201d\nMusklaku la kovrilon por legi pliajn informojn."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Demonstraj versioj de \u201cLa Ondo\u201d"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Musklaku la kovrilon por legi pliajn informojn."}]