[{"text_idx": "#000003", "text": "Sabaton, la 13-an de majo, homoj tutmonde spektos la finalon de Eu\u0306rovido-Kantkonkurso. Komencig\u0302inte kiel malgranda kantkonkurso inter kelkaj landoj, Eu\u0306rovido ig\u0302is c\u0302efa internacia spektaklo, kiu lanc\u0302as s\u0302lagrojn kaj igas la partoprenantojn internaciaj steluloj."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Temas pri bone oleita mas\u0302ino \u2013 kiel g\u0302i devas esti por kunordigi tian amasan eventon. La reguloj estas precizaj, de kiom da homoj povas prezenti sur la scenejo g\u0302is la maksimuma kantolongeco, kaj konkurantoj devas strikte sekvi ilin. Sed la reguloj pri kiuj lingvoj uzeblas s\u0302ajne neniam estis tre konstantaj. Tra la jaroj, ili s\u0302ang\u0302ig\u0302is, ree s\u0302ang\u0302ig\u0302is kaj denove s\u0302ang\u0302ig\u0302is."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Estas dau\u0306ra debato pri tio, en kiu lingvo konkurantoj kantu. La angla lingvo, iam uzata en la konkurso nur de Britio kaj Irlando, superregas la scenejon. Artistoj rezignas pri kantado en oficiala lingvo de sia lando kontrau\u0306 pli vaste komprenata lingvo por akiri popularecon c\u0302e jug\u0302istoj kaj admirantoj, sed c\u0302u tio estas sukcesa strategio?"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Lau\u0306 la Eu\u0306rovido-retejo, \u201cEu\u0306rovido-Kantkonkurso komencig\u0302is kiel teknika eksperimento en televida dissendado: la viva, samtempa, transnacia elsendo\u201d. La unua Eu\u0306rovido-Kantkonkurso okazis en 1956, kun sep konkurantaj landoj: Nederlando, Svisio, Belgio, Germanio, Francio, Luksemburgio kaj Italio."}, {"text_idx": "#000007", "text": "C\u0302iu lando sendis du kantojn kaj Svisio estis elektita kiel gajnanto de la unua konkurso. Nur en la konkurso de 1958 oni decidis ke la gajnanta lando gastigos la eventon venontjare \u2014 tradicio kiu dau\u0306ras g\u0302is hodiau\u0306 lau\u0306eble."}, {"text_idx": "#000010", "text": "En la komenco, ekzistis neniu regulo pri la lingvo en kiu la landoj povas kanti kaj g\u0302is 1965 c\u0302iu lando uzis sian nacian lingvon. Svedio estis la unua lando kiu rompis la normon en tiu jaro partoprenante per kanto en la angla. En la venonta jaro, la organizantoj enkondukis la unuan lingvan regulon, lau\u0306 kiu lando partoprenanta en la konkurso devas uzi unu el siaj oficiale agnoskitaj lingvoj."}, {"text_idx": "#000011", "text": "La regulo estis abolita en 1973, sed poste restarigita en 1977. Tamen, Belgio kaj Germanio rajtis kanti en la angla en tiu jaro, c\u0302ar ili jam estis elektintaj siajn kantojn antau\u0306 la anonco pri la s\u0302ang\u0302o de la regulo."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Restas la demando, c\u0302u kanti en la angla povas doni pli bonan s\u0302ancon gajni la konkurson. La klara respondo g\u0302is nun estis jes, se oni konsideras la fakton ke 34 gajnintaj kantoj (au\u0306 46,6 elcentoj) estis en la angla. Ec\u0302 se oni forigas la sep gajnojn de Irlando kaj la kvin gajnojn de Britio (la du partoprenantaj landoj kiuj havas la anglan kiel oficialan lingvon), restas ankorau\u0306 22 fojoj kiam lando gajnis sen kanti en sia oficiala lingvo."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Sube vi vidos bildon per kiu oni komparas la elcenton de kantoj senditaj de c\u0302iu lando en lingvo alia ol sia oficiala lingvo kun la nombro de fojoj kiam la lando gajnis."}, {"text_idx": "#000016", "text": "La mapo prezentas kelkajn interesajn modelojn. Ekzistas tendenco de okcidento al oriento. G\u0302enerale, okcidentaj landoj partoprenas per kantoj en siaj naciaj lingvoj pli ofte, dum landoj de centra kaj orienta Eu\u0306ropo havas preferon por neoficialaj lingvoj. Tamen, kiam oni komparas tion kun la nombro de gajnoj, s\u0302ajnas ke okcidenteu\u0306ropaj landoj havas g\u0302enerale pli da gajnoj el orienteu\u0306ropaj landoj, kio sugestas favoran korelacion por kantado en denaska lingvo."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Kaj ec\u0302 se la forigo de la lingva regulo en 1999 kondukis al drasta kresko de la nombro de kantoj en la angla, la kresto de la tendenco povas esti tre baldau\u0306a. Ekde 2018, pligrandig\u0302is la nombro de kantoj en lingvoj aliaj ol la angla. En 2021, c\u0302iuj tri unuaj lokoj kantis en oficiala lingvo de sia lando, kio lastfoje okazis en 1995. La gajninto de 2022, Ukrainio, dau\u0306rigis la tendencon kantante en sia oficiala lingvo, la ukraina."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Kvankam fres\u0302dataj gajnintoj kantis en oficiala lingvo de sia lando, tio ne estas tiom ordinara afero. La grafikaj\u0302o montras la dek plej fres\u0302datajn gajnintojn kiuj kantis en oficiala lingvo de sia lando. La plej fres\u0302data estis Ukrainio en 2022 kaj la malplej fres\u0302data el tiuj dek estis Irlando en 1992, do jen diferenco de 30 jaroj."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Kvankam oni permesis de multaj jaroj kanti en lingvo kiu ne estas oficiala en sia lando kaj kvankam tio ig\u0302is normo, ankorau\u0306 ekzistas homoj kiuj ne kontentas pri tiu decido. En 2008, la franca konkurinto, Se\u0301bastien Tellier, kantis la kanton \u201cDivine\u201d en la angla. Tio naskis disputojn inter tiuj kiuj havas la taskon protekti la francan lingvon."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Pli fres\u0302date, hispana konkurinto Ruth Lorenzo estis kritikita de la Reg\u0302a Akademio Hispana (Real Academia Espan\u0303ola, la registara ento kiu reguligas la hispanan lingvon), pro sia elekto kanti \u201cDancing in the Rain\u201d plejparte en la angla. Ruth respondis: \u201cLa angla estas realaj\u0302o en Hispanio kaj mi volis speguli tion en mia kanto\u201d. S\u0302i dau\u0306rigis klarigante ke nur la korusa parto estos kantata en la angla."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Alia interesa tendenco estas la inkluzivo de aliaj tipoj de lingvoj en kantojn, ekzemple fikciaj lingvoj kaj signolingvoj. Belgio estis la unua lando kiu konkuris per kanto en fikcia lingvo en 2003. Urban Trad, la belga konkurinto, gajnis la duan lokon per sia kanto, \u201cSanomi\u201d. Belgio konkursis denove per kanto en fikcia lingvo en 2008, sed kun multe mapli da sukceso. Nederlando ankau\u0306 kantis en miksaj\u0302o de angla kaj fikcia lingvo en 2006, ankau\u0306 kun malmulte da sukceso."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Ekzistis ankau\u0306 multaj uzoj de signolingvo. Kvin landoj inkluzivis signolingvon en siajn kantojn. Tamen, la reguloj postulas ke c\u0302iu kanto devas havi voc\u0302an muzikon kaj ne povas esti nur instrumenta, do kanto nur en signolingvo ne estas teknike permesata. Malgrau\u0306 tio, tiuj tendencoj montras la inkludon kaj la kreskantan popularecon de diversaj lingvoj."}, {"text_idx": "#000025", "text": "La c\u0302i-jara konkurso rapide alproksimig\u0302as. C\u0302ar landoj devas antau\u0306e elekti sian kanton, ni jam scias, kiuj estos la c\u0302i-jaraj lingvoj. El la 37 landoj, 28 konkuros kun kanto tute en la angla au\u0306 inkluzivos anglajn versojn iagrade. Kvankam tio estas rompo de la tendenco de la pasintaj kelkaj jaroj inkluzivi pli da oficialaj lingvoj kaj malpli da angla lingvo, tio povus esti pro la fakto ke la angla estas la lingvo de la c\u0302i-jara gastiganta lando, Britio."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Dum c\u0302i-jare ni vidos preskau\u0306 c\u0302ioman dominadon de la angla lingvo en Eu\u0306rovido-Kantkonkurso, kerne la spektaklo temas pri kunigi homojn por komuna sperto. Malgrau\u0306 sia pasintjara gajno, Ukrainio ne gastigos la eventon pro sekurecaj zorgoj rilataj al la dau\u0306ranta invado de Rusio. Anstatau\u0306e, ili partneris kun Britio, kiu gajnis la duan lokon, kaj la spektaklo okazos en Liverpool. La c\u0302i-jara slogano estas \u201cUnited By Music\u201d, por montri la partnerecon inter Britio kaj Ukrainio kaj ankau\u0306 la potencon de muziko por kunigi homojn. La duonfinaloj estos elsendataj mardon, la 9-an de majo, kaj j\u0302au\u0306don, la 11-an de majo. La finalistoj konkuros sabaton, la 13-an de majo."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Trovu ludliston kun la c\u0302i-jaraj Eu\u0306rovido-kantoj c\u0302i tie kaj rigardu en Global Voices Spotify por pliaj ludlistoj lingve diversaj."}, {"text_idx": "#000060", "text": "La diplomatia konflikto estis la g\u0302ojo de karikaturisto la tutan semajnon:"}, {"text_idx": "#000115", "text": "TVE (Televido por Naturmedio) prezentas 14 filmetojn faritajn de finalistoj de g\u0302ia tutmonda filmkonkurso, sub la temo \u201cnaturmedio\u201d."}]