[{"text_idx": "#000004", "text": "Nig\u0302eriaj aktivistoj por handikapulaj rajtoj asertas ke antau\u0306jug\u0302oj estas la plej granda baro al homaj rajtoj"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Hodiau\u0306, en Nig\u0302erio, homoj kun ajna speco de handikapo estas ofte traktataj kun malestimo. Dum nova leg\u0302o aprobita en 2018 donas novajn esperojn pri la inkluzivigo de handikapuloj, nig\u0302erianoj kun handikapo dau\u0306re alfrontas aron da obstakloj kaj mistraktoj, inter alie parolajn kaj seksajn misuzojn, diskriminacion en la laborloko, kaj limigitan aliron al la publikaj spacoj kaj transportoj."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Patrick-Ogbogu estas la fondinto kaj direktoro de la Centro pri Antau\u0306enigo de Handikapulaj Rajtoj [en, kiel c\u0302iuj sekvaj ligiloj se ne indikite alie], organizaj\u0302o kiu laboras por s\u0302ang\u0302i la manieron en kiu handikapeco estas rigardata kaj alfrontata en Nig\u0302erio. Sed s\u0302i estas ankau\u0306 unu el la c\u0302irkau\u0306 27 milionoj da nig\u0302erianoj kun korpa handikapo. La rekta sperto de diskriminacio kontrau\u0306 homoj kun handikapo estigis s\u0302ian deziron je s\u0302ang\u0302o."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Lau\u0306 la homrajta aktivisto Ekaete Umoh, la sociaj antau\u0306jug\u0302oj estas la plej g\u0302ena solvindaj\u0302o, c\u0302ar la percepto diktas la agon."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Diskriminacio minacas la rajtojn de homo kun handikapo, influante ilian aliron al la sansistemo, ilian ekonomian inkluzivecon, kaj ilian edukadon. Okupig\u0302as pri la problemo #RampUpNigeria, kampanjo en la sociaj retejoj lanc\u0302ita de la aktivisto por la handikapulaj rajtoj Blessing Ocheido por substreki la preskau\u0306 neekzistantan alireblecon de rulseg\u0302oj en Nig\u0302erio."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Tiuj c\u0302i spacoj, tiom necesaj sed samtempe malfacile alireblaj, malebligas sendependecon. Kaj, rimarkas Umoh, estas g\u0302uste pro tiuj c\u0302i strukturaj baroj, kaj ne pro la handikapo mem, ke handikapeco ig\u0302as s\u0302arg\u0302o kaj la antau\u0306jug\u0302o pli emfazata."}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u201cMultaj homoj konsideras handikapecon kiel aferon pli de karitato ol de homaj rajtoj.\u201d"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Kiel Patrick-Ogbogu, Umoh ekhavis poliomjeliton en la 1980-aj jaroj, kiam la viruso tus\u0302is centojn da infanoj en la tuta mondo. Kvankam Umoh ne uzas rulseg\u0302on, la malsano tus\u0302is la muskolojn de unu el s\u0302iaj gamboj, lasante unu el ili videble malpli granda ol la alia."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Diskriminacio pri handikapeco ene de la familioj"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Umoh asertas ke s\u0302ia batalo por la handikapulaj rajtoj komencig\u0302is per agoj je la familia nivelo. \u201cMi s\u0302atus viziti la hejmojn de la familioj kaj diri al ili: \u2018Rigardu min! C\u0302u io malbonas pri mi?\u2019 Tio por helpi ilin kompreni, kio estas handikapeco.\u201d La atento al familioj kreskis danke al s\u0302iaj universitataj spertoj, kiam \u2013 trude tenata en konstruaj\u0302o dedic\u0302ita al studentoj kun handikapoj, fizikaj au\u0306 ne \u2013 s\u0302i malkovris ke g\u0302uste familioj estas parto de la problemo."}, {"text_idx": "#000020", "text": "\u201cVivante en tiu c\u0302i socio, familioj aldonis al la evoluo [de siaj infanoj] malaltan memestimon. Oni au\u0306das pri familioj kiuj kas\u0302as [handikapitajn] homojn, [kelkaj] mistraktante siajn filojn.\u201d \u2014 Ekaete Umoh"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Edukisto de surdaj infanoj en Lagoso, kiu petis resti anonima g\u0302uste pro la delikata naturo de laboro kun familioj, diris al mi ke kiam surdaj infanoj naskig\u0302as en averag\u0302a nig\u0302eria familio, la bons\u0302ancaj fine transiras sub la prizorgadon de s\u0302tataj institucioj, c\u0302ar la gepatroj ne scias kiel prizorgi ilin \u2013 aliaj ec\u0302 estas adoptitaj de instruistoj. Tiuj kiuj vivas kun siaj familioj estas apartigitaj kaj neniam lernas komuniki g\u0302uste, kio influas ilian evoluon kaj ec\u0302 pli limigas iliajn vivelektojn."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Familiaj kaj sociaj antau\u0306jug\u0302oj influas homojn kun c\u0302ia tipo de handikapo, sed ankau\u0306 genro estas faktoro. Esplorado sugestas ke handikapitaj virinoj havas 10-foje pli grandan probablecon sperti hejman perforton, misuzadon kaj seksan agreson. Inoj kun handikapo estas ankau\u0306 preteratentitaj de aktivistoj por virinaj rajtoj, asertas Umoh. Pro tiu c\u0302i kialo, kaj Umoh kaj Patrick-Ogbogu zorgas specife pri la rajtoj de handikapitaj virinoj."}, {"text_idx": "#000023", "text": "El c\u0302iuj antau\u0306jug\u0302oj, religiaj kaj kulturaj kredoj povas esti la plej akraj. CNN raportas ke en Nig\u0302erio handikapeco estas ofte konsiderata kiel supernatura konsekvenco de malbono au\u0306 sorc\u0302ado kaj pro tio handikapuloj estas ofte marg\u0302enigataj au\u0306 ec\u0302 ekzilataj."}, {"text_idx": "#000026", "text": "La 23-an de januaro 2019, preskau\u0306 20 jarojn post g\u0302ia unua propono, la nig\u0302eria prezidento Muhammadu Buhari subskribe leg\u0302igis la Akton pri [Malpermeso de] Diskriminacio kontrau\u0306 Handikapuloj, 2018."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Umoh klarigis ke temas pri vera venko ne nur por la handikapuloj, sed ankau\u0306 por la tuta lando, c\u0302ar g\u0302i certe kreos laborpostenojn kaj komercajn s\u0302ancojn. La produktado de protezaj membroj, por helpi mutilitajn homojn agrable vivi en la socio, estas klara ekzemplo de tio."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Umoh mastrumas la Familie Centritan Iniciaton por Handikapuloj (FACIP), neprofitcelan organizaj\u0302on kiu 19 jarojn okupig\u0302as pri edukado de familioj pri handikapeco kaj pri antau\u0306enigo de politikaj s\u0302ang\u0302oj kaj de rajtoj de knabinoj kun handikapeco. S\u0302i havas hipotezon, ke la leg\u0302a projekto pri handikapeco estis preterlasita dum tiom da jaroj pro malbons\u0302anca miksaj\u0302o de antau\u0306jug\u0302oj kaj misfunkcia jura sistemo. Ofbodo-Patrik konsentas: \u201cIam [la leg\u0302a projekto] atingis la prezidentan oficejon; lia preteksto estis manko de sufic\u0302a bug\u0302eto por la postuloj de la leg\u0302a projekto.\u201d"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Patrick-Ogbogu fidas ke la novaj leg\u0302oj plibonigos la situacion de handikapuloj. S\u0302i estas kunlaborinta kun la registaro por krei s\u0302ancojn por homoj kun handikapo ekde kiam DRAC fondig\u0302is en 2011, kaj en tiu periodo s\u0302i estas atestinta s\u0302ang\u0302ojn en la percepto de la problemo. Idris Agboluaje, DRAC-ano, asertas ke li mem vidis s\u0302ang\u0302ojn en la sinteno de la edukistoj kaj de la policistoj al la handikapuloj, faciligante por tiuj c\u0302i la ekzercadon de iliaj rajtoj."}, {"text_idx": "#000033", "text": "La celo, asertas Umoh, estas normaligi handikapecon, kio likvidos la izoligon kaj segregadon de la handikapuloj. \u201cKiel la infanoj komprenos siajn samag\u0302ulojn, se ili ne povas interagi [kun ili]?\u201d, s\u0302i demandas."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Plej novaj artikoloj pri Subsahara Afriko"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Kial la svahila ne ig\u0302is unuiga lingvo de Afriko?"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion"}]