[{"text_idx": "#000004", "text": "Enhavas iujn ajn de miaj terminoj"}, {"text_idx": "#000006", "text": "La sekvanta artikolo, verkita de la grava verkisto kaj poeto William Auld, unue aperis en Kontakto n-ro 80 (1983:4), p. 4. G\u0302i estas simpligita kaj mallongigita."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La kreado de tute nova lingvo, kia estis Esperanto en la malfrua 19-a jarcento, kompreneble starigis apartajn problemojn. Aliaj lingvoj havis historion pli au\u0306 malpli longan, al kiu oni povis sin turni por pravigi sian uzadon de la lingvo. Al Esperanto mankis c\u0302io simila, kaj la fruaj esperantistoj multe diskutis pri tio, kiel povos evolui la internacia lingvo."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Multaj homoj deziris reformi la lingvon, g\u0302in plibonigi au\u0306 perfektigi lau\u0306 sia propra persona vidpunkto. Al ili apenau\u0306 venus en la kapon trakti tiamaniere iun nacian lingvon, sed por ili la internacia lingvo estis projekto. Tiaj homoj ne komprenis, ke la plej grava celo de la lingvo estas praktika uzado por tutmonda komunikig\u0302o, kaj ke ilia agado nur malhelpos la realigon de tiu celo. Lernantoj devas esti certaj, ke ili ne devos relerni iun reformitan Esperanton."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Zamenhof tre bone komprenis, ke lia lingvo devas havi la eblecon evolui. Li sciis, ke neniu lingvo povas resti sens\u0302ang\u0302a. Lingvo sens\u0302ang\u0302a estas mortinta lingvo. Sed en naciaj lingvoj la s\u0302ang\u0302ig\u0302oj okazas surbaze de firma fundamento, nome la strukturo kaj gramatiko, kiujn la lingvo ricevis de la historio. Li do vidis, ke eventualaj s\u0302ang\u0302ig\u0302oj en Esperanto nepre ne devos s\u0302ang\u0302i la strukturon kaj gramatikon de tiu lingvo."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Kiel solvi la problemon? Kiel havigi al Esperanto tiun bazon, similan al aliaj lingvoj, kiun Esperanto tiam ankorau\u0306 ne havis?"}, {"text_idx": "#000011", "text": "En 1905 Zamenhof eldonis la libron Fundamento de Esperanto, kaj per Deklaracio akceptita de la 1-a Universala Kongreso en Boulogne-sur-Mer sam-jare tiu libro estis proklamita \u201cnetus\u0302ebla bazo de Esperanto, en kiu neniu rajtas fari kian ajn s\u0302ang\u0302on\u201d. Tio estis la sag\u0302a solvo, kiu certigis al la lingvo g\u0302ian estontecon. La Fundamento konsistas el kvar partoj. Unue, Antau\u0306parolo, en kiu Zamenhof klarigas, kial la verko estas absoluta kondic\u0302o por la unueco de la lingvo. Due, la Gramatiko de la lingvo, en kiu la 16 reguloj estas koncize prezentitaj. Trie, Ekzercaro, kiu kompletigas la gramatikon kaj montras g\u0302ian aplikon. Kvare, Universala Vortaro, kiu entenas la 1800 unuajn Esperantajn radikojn, kun traduko en kvin lingvoj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Sur la netus\u0302ebleco de la Fundamento konstruig\u0302is tiu tutmonda lingvo, kiu baldau\u0306 festos sian 100-jaran dat-revenon*. La reformemuloj, kiuj ne komprenis la signifon kaj gravecon de tia fundamento, forlasis la movadon. Ili preferis Idon \u2013 reformitan Esperanton, kiu mortis pro manko de Fundamento. Fondig\u0302is UEA dedic\u0302ita al praktika uzado de la internacia lingvo."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La Akademio de Esperanto de tempo al tempo oficialigis novajn vortojn, ec\u0302 afiksojn, au\u0306 ali-maniere rekonis la evoluon de la lingvo. Sed ankau\u0306 la Akademio rekonas kiel sian c\u0302efan taskon respekti kaj gardi la Fundamenton. La genio de Zamenhof certigis, ke evoluo povas okazi \u2013 sen detruo de la lingva fundamento."}, {"text_idx": "#000014", "text": "* C\u0302i tiu artikolo aperis en 1983, kiam Esperanto proksimig\u0302is al sia 100-a dat-reveno. Nuntempe kompreneble la lingvo ag\u0302as pli ol 130 jarojn."}, {"text_idx": "#000015", "text": "William Auld (1924-2006) estis skota Esperantlingva poeto. Li ne nur verkis poezion, sed ankau\u0306 tradukis, redaktis plurajn revuojn, verkis eseojn pri la lingvo, kaj verkis lernolibrojn. Li estis kandidato por la Nobel-premio pri Literaturo en 1999, 2004 kaj 2006."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Tiu libro tau\u0306gas kiel unua leginda libro por c\u0302iuj Esperantistoj."}, {"text_idx": "#000020", "text": "C\u0302u la artikolo estas iomete malfacila por vi? Ne zorgu, sed legu multajn pli facilajn artikolojn en Esperanto. Se vi multe legos, post iom da tempo vi trovos, ke tiu artikolo ne plu s\u0302ajnas al vi tiel malfacila."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Algluita kiel ric\u0302a teksto. Alglui plat-tekste"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Via antau\u0306a enhavo estas reenmetita. Malplenigi redaktilon"}]