[{"text_idx": "#000000", "text": "C\u0302u la c\u0302ina por hungaroj pli facilas ol Esperanto?"}, {"text_idx": "#000001", "text": "La serba estas la plej facila lingvo por hungaroj, dum Esperanto estas la plej malfacila. Tion eblus konkludi lau\u0306 la statistiko de la ekzamen-rezultoj en Hungario dum la pasinta jaro. Sed vere la ciferoj montras ion alian, lau\u0306 La\u0301szlo\u0301 Szilva\u0301si, kiu profundig\u0302is en la temon."}, {"text_idx": "#000002", "text": "La tabelo montras la kvanton de lingvoekzamenoj en Hungario dum 2020 (lingvoj kun minimume 10 ekzamenoj), kaj la proporcion de sukcesaj ekzamenrezultoj en la diversaj lingvoj. La studentoj plej malbone sukcesis pri Esperanto. Fonto."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Por ricevi universitatan diplomon studentoj en Hungario devas trapasi ankau\u0306 lingvan ekzamenon, faritan en apartaj, specialaj ekzamenaj centroj. (Krome, post la mezlernejo, c\u0302e la universitataj akceptaj ekzamenoj studentoj povas ricevi kromajn poentojn pro c\u0302i tiuj lingvaj ekzamenoj, inkluzive Esperanton \u2013 sed tio nun estas flanka temo.)"}, {"text_idx": "#000004", "text": "S\u0302tate rekonitajn lingvo-ekzamenojn pri Esperanto organizas la Ekzamena Centro Origo (antau\u0306a nomo ITK), institucio de la budapes\u0302ta universitato ELTE, kiu okazigas ilin je la niveloj KER-B1 kaj KER-B2. (UEA subskribis kunlaboran kontrakton kun tiu c\u0302i institucio. Edukado.net realigas ekzamenojn de tiu c\u0302i ekzamencentro \u2013 nur unulingve)."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Esperanto estis akreditita en la jaro 2000, do post tiam studentoj pas\u0302on post pas\u0302o malkovris la avantag\u0302ojn de la rapida ekzamenig\u0302-eblo. Tio rezultigis ankau\u0306 problemojn, c\u0302ar rapide elc\u0302erpig\u0302is la disponebla stoko de lernolibroj kaj vortaroj kaj mankis instruistoj. El la solvoj por tio rezultis akraj financaj konfliktoj, kaj kolapso de la hungaria movado. (En Hungario la movado dispartig\u0302is, en HEA restis praktike au\u0306 c\u0302efe nur kelkaj pensiuloj kaj estraraj/prezidentaj titol-adorantoj.)"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Post 2007 falis la kvanto de ekzamenitoj pri Esperanto. Unu el la c\u0302efaj kau\u0306zoj estis la konsciig\u0302o de universitataj gvidantoj pri la reala (sen)utileco de Esperanto en la faka tereno, manko de atingebla faka literaturo por iliaj studentoj, manko de faka aplikeblo. Ekzisto de unu ekzemplero de iu libro en la Biblioteko Hodler au\u0306 en la Esperanto-Muzeo de Vieno ne signifas utilon por la studentoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Kompreneble pri la falo ludis rolon pluraj aliaj faktoroj. La rezulto tamen estas tio, ke unu post la alia universitatoj ne plu akceptas Esperantan ekzamenon. Nuntempe restis nur kelkaj fakoj kiel psikologoj, konstru-ing\u0302enieroj, infang\u0302ardenaj pedagogoj, ktp. kie oni akceptas g\u0302in."}, {"text_idx": "#000009", "text": "La koeficiento pri sukceso c\u0302e Esperanto jam de multaj jaroj estas 39-41 %. Tio signifas, ke el 10 ekzamenatoj sukcesas nur 4 personoj."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Unu el la kau\u0306zoj estas la tradicia fus\u0302a slogano pri la facileco de Esperanto. Ekzistas personoj, kiuj pro la \"facileco\" decidas havi ekzamenon pri Esperanto, do ili tuj plenigas la alig\u0302ilon en la reto por la sekva ekzameno post 1-2 monatoj, kaj nur poste ili komencas pensi pri kie kaj kiel lerni la lingvon? Ili els\u0302utas ion-tion el la reto, kaj iras al ekzameno \u2013 kie evidente ili malsukcesas."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Alia kau\u0306zo estas la fakto, ke Esperanton elektas c\u0302efe tiuj homoj, kiuj ne sukcesis ellerni alian lingvon en sia vivo. (Kompreneble ekzistas ankau\u0306 esceptoj.) Dum ordinaraj homoj bezonas kutime 4-6 monatojn por atingi la nivelon B2, tiuj homoj bezonus pli, sed pro financaj kialoj multaj instruistoj organizas 3-monatajn kursojn."}, {"text_idx": "#000013", "text": "En la pasinta jaro parte pro la virusa situacio, parte pro aliaj kau\u0306zoj preskau\u0306 haltis la tradiciaj kursoj kaj instruado pri Esperanto en la tuta lando. Ekzameno okazis nur au\u0306tune, kaj multaj pli fruaj kursanoj kaj lernantoj jam forgesis multon el la lernita materialo \u2013 kaj tio videblas en la tre malbonaj ekzamenaj rezultoj."}, {"text_idx": "#000021", "text": ">la konsciig\u0302o de universitataj gvidantoj pri la reala (sen)utileco de Esperanto en la faka tereno... Ekzisto de unu ekzemplero de iu libro en la Biblioteko Hodler au\u0306 en la Esperanto-Muzeo de Vieno ne signifas utilon por la studentoj."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Tio montras ankorau\u0306foje, ke oni ne povas enpraktikigi uzadon de Esperanto en sama formo, en kiu oni uzas aliajn lingvojn. Alivorte, senutilas esperi/strebi, ke Esperanto anstatau\u0306u la anglan au\u0306 aliajn lingvojn en ajna faka tereno \u2014 g\u0302i povas ekesti uzata nur paralele kun tiuj. Formoj kaj celoj de tia paralela uzado certe diferencig\u0302os de tiuj por naciaj lingvoj. Ekzemple, medicinistoj au\u0306 metalurgiistoj malprobable trovos en Esperanto fakan literaturon pri sia okupo \u2014 tamen ili povos uzi g\u0302in por pridiskuti aktualajn aj\u0302ojn en ilia profesio kun siaj kolegoj alilandaj."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Mi jam ne unu fojon diris, ankau\u0306 c\u0302e LF, ke unu el plej gravaj problemoj de la nuntempa E-komunumo estas g\u0302ia tuta neakomodig\u0302o al bezonoj de nuntempaj komencantoj. Lerninte la lingvon (rete au\u0306 alimaniere, kiel en la citita ekzemplo) ili trovas, ke ebloj por tuj apliki c\u0302i tiun scion estas tre limigitaj, kaj ajnaj variantoj pli \"seriozaj\" (partopreno en renkontig\u0302oj k.a.) postulas konsiderindajn investojn de tempo kaj financoj, kiujn oni ofte ne povas fari. Unu el vojoj solvi c\u0302i tiun problemon estas lau\u0306eble plej abunde provizi Esperantistojn per bonkvalita enhavo legebla kaj spektebla en la reto. Tamen neniu aspektas atenti c\u0302i tiun taskon; g\u0302is nun ec\u0302 ne ekzistas pli-mapli kompleta katalogo, kiu kolektus informon pri atentindaj retaj Esperantaj\u0302oj. C\u0302u do endas miri post tio, ke la entuziasmo de novuloj velkas kaj estingig\u0302as?"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Kompreneble vi povas kun elspezo da multa tempo krei katalogon en formo de statika teksto. Sed g\u0302i rapide malaktualig\u0302os kaj la ligiloj ne plu ekzistas. Tion ni konas de multaj bonintencaj listoj. La sola solvo estus aktiva datumbazo, kiu regule kontrolas, c\u0302u ligilo ankorau\u0306 ekzistas kaj atentigas, por ke eble iu homa kunlaboranto trovos la novan lokon. Tio estas pala praktiko en retumado de Esperanto.\nAlia alternativo estus katalogo, kiu regule kontaktas la enskribitajn adresojn pri s\u0302ang\u0302oj. Revo? Eble por Esperantistoj kun limigitaj scioj pri la eblecoj de la reto."}, {"text_idx": "#000035", "text": "\"plej gravaj problemoj de la nuntempa E-komunumo estas g\u0302ia tuta neakomodig\u0302o\" \u2014 ekonomiko, ekonomiko estas grava problemo!\nKiom estas envolvita E-komunumo al ekonomikaj interrilatoj. Certe, estas gravaj atingoj en beletra literaturo en e-to, sed tio kovras nur ne tre grandan sektoron (se konsideri, ke oni legas malpli kaj malpli..., almenau\u0306 en papera formo), do...\nKaj en ekstera mondo, ekz.: la sama artikolo dekomence verkita en nacia lingvo, poste tradukita al la angla, \"pezas\" dekoble en poenta sistemo kiu mezuras sciencan enmeton de sciencistoj (almenau\u0306 tiel estas en Rusio). Kaj tiun sistemon akre apogas sciencaj oficistoj. En tiu situacio iometa 'pepo' pri valoroj de Esperanto en scienca sfero tuje dronos en maro da ridegoj.\nTio tre similas pri stato de aliaj minoritataj lingvoj \u2013 oni c\u0302ie trumpetas pri valoro de diversaj entaj lingvoj, tamen ec\u0302 nacia elito faras tiel, ke ilia nacia pli kaj pli marg\u0302enig\u0302as!\nEterna demand' \u2014 kion fari?"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Laux tiu artikolo, multaj hungaroj kiuj elektas lerni Esperanton do estas mallaboremuloj.\nEble oni g\u0302is nun ne sufic\u0302e varbas Esperanton al la plej efikaj homoj."}, {"text_idx": "#000041", "text": "La demando pri lingvo-facileco estas por bahaanoj gravega char (1) en la bahaa sep miliona mond-komunumo du tre malsimilaj lingvoj precipe audighas, t.e. la angla kaj la persa kaj (2) dum bahaaj festoj ofte mankas inter samreligianoj lingva harmonio (3) pri la (mal)facileco de Esperanto ekzistas cerbumiga konfuzo pro du oficialaj ekstraktoj elde la plumoj de du plen-autoritataj bahaaj figuroj:"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Ne kulpu la esperantistojn. C\u0302iuj el ni lernis Esperanton pro la agado de aliaj esperantistoj. Se la antau\u0306a generacio de esperantistoj ne laborus, la nuna generacio ne ekzistus. Multaj el ni multe laboras por la disvastigo de Esperanto.\nNi havas nek armeon nek ekonomion nek politikistojn kiuj pus\u0302as la uzadon de Esperanto. Esperanto ekzistas c\u0302ar ni multe laboras pri g\u0302i.\nEsperanto estas facila lingvo. Se Esperanto estus malfacila kiel la angla, la rusa, au\u0306 la china, neniu lernus g\u0302in. Neniu uzas tiom da tempo kaj forto por lerni Esperanton, kiel oni uzas por lerni la anglan, au\u0306 aliajn lingvojn."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Klare, Esperanto pli facile lerneblas ol ekzemple, la angla.\nSed g\u0302i havas aliajn avantag\u0302ojn kompare al la aliaj, almenau\u0306 eu\u0306ropaj lingvoj."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Cxu la hungaria lingvo malsimilas al la idoj de latino? Cxu la hungaria lingvo malsimilas pli ol aliaj eurxopaj lingvo? Eble estas alia kialo?"}, {"text_idx": "#000049", "text": "La hungara ne estas latinida lingvo; g\u0302i ne estas hind-eu\u0306ropa lingvo entute."}, {"text_idx": "#000050", "text": "La pag\u0302oj en la esperanta vikipedio ne estas aparte utilaj, sed jen ili: kaj ."}, {"text_idx": "#000052", "text": "En la publika mezlernejo mi devis elekti inter la franca, la germana, kaj la hispana. Mi volis lerni neniun el la tri, c\u0302ar tiam interesig\u0302is c\u0302efe pri muziko, Interreto kaj miaj kunlernantoj, sed elektis la hispanan pro tio, ke la plenkreskuloj en mia vivo diris, ke tio estas la plej utila. Mi \"sukcesis\" en la ekzamenoj sed lernis preskau\u0306 nenion."}, {"text_idx": "#000053", "text": "En la universitato mi bezonis du jarojn da iu ajn fremda lingvo, kaj tute malsukcesis en ekzameno por determini hispanlingvan nivelon. La lingvokursoj tie estis tre intensaj, kaj c\u0302iuj devis paroli la lingvon dum la klasoj. La solaj esceptoj estis klasikaj lingvoj, do mi elektis Latinon kaj lernis lau\u0306eble plej malmulte."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Nu, lernantoj havas proprajn prioritatojn. Mi supozas, ke multaj en Hungario simple elektas Esperanton kaj supozas, ke tio estos \"facila\" por ili kaj bezonos neniom da peno. Kaj ili elrevig\u0302as nur kiam ili devas fari la ekzamenon."}, {"text_idx": "#000055", "text": "La facila lernebleco de Esperanto estas reala afero, sed g\u0302i ne povas esti uzata kiel portanta piliero en la informado pri la Internacia Lingvo. Mi kredas ke la Hungara sperto montras sufic\u0302e klare ke g\u0302i estas akcesora, ne esenca. Finfine, al la Hungaroj la Hungara estas nepre la plej facila lingvo, same kiel c\u0302iuj gepatraj lingvoj, sendepende de tio kiel ili aspektas al tiuj kiuj lernas ilin kiel fremdlingvoj c\u0302u en klasc\u0302ambro, c\u0302u solaj kun lerniloj."}, {"text_idx": "#000056", "text": "En lando kiel Hungario, kun granda bezono de fremdaj lingvoj, sed kun nacia lingvo tre malsimila al tiuj de la najbaroj, oni povas havi kelkan sukceson kun reklamado bazita sur la relative, ec\u0302 surprize facila lernebleco de Esperanto. Tute alimaniere estas en Skandinavio kaj Nederlando, kie la Angla preskau\u0306 atingis la statuson de dua gepatra lingvo por c\u0302iuj, c\u0302ar g\u0302i jam estas lingve, geografie kaj kulture proksima. C\u0302i tie la plej konvinka argumento, same kiel en la Anglalingvaj landoj mem, estas ke Esperanto estas la plej bona garantio ke plurlingveco povos disvastig\u0302i ankau\u0306 inter denaskaj Anglalingvuloj."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Certe, Esperanto estas relative facila kompare kun naciaj lingvoj, tamen oni ja ne povas ekposedi g\u0302in tute sen penoj. Por tion atingi, oni devas praktiki g\u0302in \u2014 legi, poste paroli kaj skribi. Nuntempe homoj, venintaj en la E-komunumon, unuflanke, ne c\u0302iam povas facile trovi rimedojn por praktiki la lingvon (manko de bonaj kaj oportune disponeblaj legaj\u0302oj, manko de interesaj kaj efikaj materialoj por komencantoj k.a.) kaj aliflanke, ili ofte ne havas stimulojn por plibonigi sian lingvonivelon, c\u0302ar ili trovas g\u0302in tute sufic\u0302a por tiaj komunikadoj, kiujn ili povas havi c\u0302i tie. El tio rezultig\u0302as \"kielvifartismo\" kaj \"eternaj komencantoj\"."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Nia internacia lingvo ne estas facila sed g\u0302i estas simpla, minimume g\u0302i devas esti perfekte simpla.\nPor tiu celo ne necesas ekzamenoj tra la mondo c\u0302ar neniam ekzistas erarojn, Esperanto malkomprenig\u0302as au\u0306 komprenig\u0302as.\nEsperanto estis kreita entenante komunajn inter'radikojn c\u0302iuj tiritaj el denaskaj lingvoj, tiu solvo estas tradukebla revo por c\u0302iuj ne'eternaj komencantoj."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Kiam mi publikigis samajn konkludojn pri kialoj de esperanta fiasko en sociaj retoj de rusaj esperantistoj, mi ricevis nur c\u0302ikanadon kaj insultojn responde. Estas bone, ke kompreno de c\u0302i tiu problemo aperas ie en movado, sed mi ne pensas, ke tio savos Esperanon."}, {"text_idx": "#000068", "text": "La argentina selektitaro estas c\u0302ampiono de la mondpokalo de KataroIrano: unua ekzekuto ligita al la tumultojDu misiloj trafis PollandonUN: amasa plimulto por kondamni la rusiajn aneksadojn en UkrainioParlamentaj balotoj en Latvio: tutnova vizag\u0302o por la deputitaro"}]