[{"text_idx": "#000001", "text": "... esence \u2018firmeco de koro antau\u0306 dang\u0302ero\u2019."}, {"text_idx": "#000002", "text": "La ideo pri kurag\u0302o implicas triaspektan miksaj\u0302on: animforto / humaneco / sinofero, kiuj estas tri altaj homaj kvalitoj kiuj instigas kaj permesas al homoj alfronti riskojn au\u0306 dang\u0302erojn, realajn au\u0306 imagajn, fizikajn au\u0306 moralajn tute ne gravas. Kurag\u0302o ne liberigas de timo kaj malkvieto. Homaj pioniroj g\u0302enerale, kaj ankau\u0306 esperantaj speciale, certe estas difinindaj \u2018kurag\u0302uloj\u2019. Ili estis persistaj, rezistaj al alies mokadoj kaj sinoferemaj cele al alta paca idealo, kaj se ili ne havus kurag\u0302on, tiu celo (faciligi komunikadon inter plurnaciaj homoj) estus mortinta kune kun ili. Kurag\u0302o efikas kaj bezonas kunpartig\u0302on."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mi proponas al vi c\u0302i-sube tradukon al esperanto de elkora poezio, el aktuala tute malsama historia kunteksto, kie homoj ne plu havas kurag\u0302on esperi, vivi, deziri, fidi je aliaj homoj; epoko kie c\u0302io limigas, vole-nevole, la humanecan naturon de homoj, kiuj bezonas nur \u2018firmecon de koro kaj kurag\u0302on\u2019 por iri antau\u0306en, por progresi, unuopule kaj socie."}, {"text_idx": "#000004", "text": "... essenzialmente una \u2018fermezza di cuore dinnanzi al pericolo\u2019."}, {"text_idx": "#000005", "text": "L\u2019idea di coraggio implica una miscela dai tre volti: forza d\u2019animo / umanita\u0300 / sacrificio, tre alte qualita\u0300 umane che inducono e permettono agli esseri umani di affrontare rischi o pericoli, reali o immaginari, fisici o morali proprio non importa. Il coraggio non libera dal timore e dall\u2019apprensione. I pionieri in generale, ed esperantisti in particolare, meritano di essere definiti \u2018persone coraggiose\u2019. Essi sono stati perseveranti, capaci di resistere all\u2019altrui ludibrio, con spirito di sacrificio in nome di un alto ideale di pace, e se non avessero avuto coraggio, quella finalita\u0300 (facilitare la comunicazione tra persone di diverse nazioni) sarebbe morta insieme a loro. Il coraggio e\u0300 efficace e necessita di condivisione."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Vi propongo qui sotto una poesia dettata dal cuore, proveniente da un contesto storico attuale del tutto diverso, dove gli esseri umani non hanno piu\u0300 il coraggio di sperare, di vivere, di desiderare, di credere negli altri esseri umani; un\u2019epoca in cui tutto limita \u2013 volenti o nolenti \u2013 l\u2019umanita\u0300 degli esseri umani, che abbisognano soltanto di \u2018fermezza di cuore e coraggio\u2019 per andare avanti e progredire, individualmente e socialmente."}, {"text_idx": "#000007", "text": "tradukita al esperanto kun la permeso de la au\u0306toro: Daniele Corbo"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Se avessi il tuo coraggio"}, {"text_idx": "#000009", "text": "guarderei in faccia i mostri"}, {"text_idx": "#000011", "text": "la notte non farebbe paura"}, {"text_idx": "#000013", "text": "potrei uscire fuori dagli inferi"}, {"text_idx": "#000014", "text": "e con la forza del mio animo"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Se mi vian kurag\u0302on havus"}, {"text_idx": "#000017", "text": "mi luktus ec\u0302 en mallumo,"}, {"text_idx": "#000018", "text": "mi ne fug\u0302us de la batalo,"}, {"text_idx": "#000019", "text": "sed obstine al venko mi alstrebus."}, {"text_idx": "#000020", "text": "en silentoj mi trovus konsentojn"}, {"text_idx": "#000022", "text": "sen timo senti min fora."}, {"text_idx": "#000023", "text": "mi eliri el inferoj povus"}, {"text_idx": "#000024", "text": "kaj per mia spirita forto"}, {"text_idx": "#000025", "text": "ni ambau\u0306 la lumon revidos."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Julio Baghy \u2013 hungara esperantisto"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Unua pag\u0302o el Dancu Marionetoj! de Julio Baghy \u2013 kun subskribo de la au\u0306toro je 1936. La originala als\u0302utanto estis Verdulo de Esperanto Vikipedio \u2013 (Memfarita bitigo, libere uzebla)."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Julio Baghy, originale BAGHY Gyula, estis hungaro. Naskig\u0302inta la 13-an de januaro 1891 en Flag, tiuepoke en Au\u0306strio-Hungario, li estis filo de drama aktoro kaj de virino kiu profesie estis teatra sufloro. Do, li vivis en teatra medio kaj konsekvence, sed ne apriore devigite, li mem farig\u0302is aktoro kaj reg\u0302isoro de diversaj teatraj\u0302oj. Li mortis la 18-an de marto 1967 en Budapes\u0302to."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Dum sia 76-jara vivo li estis vere fekunda literatur-verkisto. Plej konata pro siaj poezioj, li estis ne nur aktoro kaj reg\u0302isoro, sed ankau\u0306 novelisto kaj romanisto. Ne nur en esperanto li verkis originale, sed ankau\u0306 en sia hungara lingvo li produktis poemojn kaj novelojn, kiuj estis publikigitaj en hungaraj gazetoj, c\u0302efe dum sia juna ag\u0302o. Rilate al lia esperanta medio, lia aktiveco estas bone ilustrita per sekvaj vortoj de Ulrich Lins:"}, {"text_idx": "#000030", "text": "\u201d Baghy, karese nomata Pac\u0302jo, esprimis sentojn, kiuj dekomence estis karaj al la esperantistoj... Li evitis ligi sin al konataj politikaj-ideologiaj pozicioj kaj tiamaniere helpis al la meza nepolitikema esperantisto identigi sin kun lia idealo de homa frateco.\u201d"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Tion kaj pli ampleksan liston da verkoj de li komponitaj, kaj multon alian pri lia vivo, vi mem povas legi rekte en la esperanta versio de vikipedio. Mi nur emas evidentigi ke Julio Baghy kunlaboris al multaj Esperanto-gazetoj, estis multfoje citata jam en la Enciklopedio de Esperanto (1933), al kiu li mem kontribuis per nombraj artikoloj kaj informigoj, kaj estis unu el la c\u0302efredaktoroj de Literatura Mondo (g\u0302is 1933)....."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Baghy ekkonis la esperantan lingvon en 1911, kaj ravita per ties interna ideo, esprimdezirita de la au\u0306toro Zamenhof, li akceptis g\u0302in tuj bonvole. Liajn verkojn karakterizas lia deviza tendenco:"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Homeco estas plej alta idealismo. \u201c"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Sed en c\u0302i tiu mia biografieto mi preferas halti kaj atenti pri lia kaptiteca vivosperto, kiu povus plej bone komprenigi al ni lian specifan personecon, kiun mi skribo-analizadis antau\u0306e, pli frue ol kolekti informojn pri li.... Dum la unua mondmilito, dum longaj 6 jaroj, kaj juna homo, li vivis kiel militkaptito en Berezovka (Orienta Siberio) kaj tio rompis lian teatran karieron. Mi supozas, ke lau\u0306 psikologia vidpunkto tio \u2013 nepre \u2013 stampis spurojn en lia menso kaj memoro, kiuj influis lian individuan evoluig\u0302on kaj lian severan vidpunkton pri homoj g\u0302enerale. Lia subskribo montras plene lian estetikan plezuron kaj samtempe lian afektan sinprezenton, kiu farig\u0302as necesa masko por protekti sian veran internan realaj\u0302on, tiu de pasiemulo, finfine de artisto."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Skribas Edmond Privat ke \u201cen tia perdita malproksima loko (t.e. Siberio) la hungara poeto Julio Baghy verkis iujn el siaj plej belaj poemoj. Tie atingis lin la malg\u0302ojiga novaj\u0302o pri la morto de d-ro Zamenhof pro kormalsano (14 aprilo 1917):"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Tiu mallonga sciigo trafis iam kaj plorigis homojn en c\u0302iuj plej malproksimaj anguloj de la mondo. Jam delonge ili au\u0306dis nenion pri la movado. C\u0302u g\u0302i vivas ankorau\u0306? C\u0302u ne? C\u0302u dronis ankau\u0306 tiu nobla espero de l\u2019 homaro sub la malhelaj ondegoj de l\u2019 buc\u0302a teruro? Jen mortis la fondinto, la insipranto de miloj. Kio estos post li?\u201d (pag\u0302o 96 de HISTORIO DE LA LINGVO ESPERANTO \u2013 dua parto \u2013 Eld. Ferdinand Hirt Sohn en Leipzig \u2013 1927 \u2013 au\u0306toro Edmond Privat )"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Estas ankau\u0306 tre interese legi jenon:"}, {"text_idx": "#000039", "text": "\u201cLiaj unuaj poemoj venis el rusa militkaptiteco; ili kau\u0306zis surprizon kaj g\u0302ojon. Zamenhof kaj la antau\u0306militaj Esperanto-poetoj estis baritaj de la lingvo, kiu donis malmulte da eblecoj. Zamenhof mem povis forgesigi la neperfektecon de la poezia lingvo, almenau\u0306 plejparte, per sia sincera, nobla, arda sento, kiu kreskis super la formaj\u0302ojn. Sed krom la eksperimentoj de Grabowski, neniu poeto volis au\u0306 povis elperforti sin el la frua tradiciemo de la juna esperanta poezio.\u201d (denove el vikipedio)."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Eble, malmultaj povas pensi ke poeto \u2013 kiel Julio Baghy preszentig\u0302as \u2013 povas esti tiom rigora en sia estmaniero. Fakte, li estas skrupulema, kritikema kaj malmulte fleksebla (rigidaj stangoj, angula, akurata) kaj li firme persistas en siaj elektoj kaj en siaj vidpunktoj (la diritaj signoj kun baza linio plutenata). Lia ekstera konduto estas facile antau\u0306videbla por la observantoj, c\u0302ar li multe atentas al formo kaj al s\u0302ajno (primeditita kun estetikaj artifikoj, c\u0302efe en la subskribo kaj beligoj en komencaj majusklaj literoj). Li ne lasas lokon por improvizado, kaj malfacile lia gesto estas netau\u0306ga (klara kaj akurata, kaj kalibro mezgrada). Li estas tre postulema al si kaj al aliaj, kaj drasta en sia jug\u0302o (stangoj rigidaj kaj paralela pro la rigideco kaj psika stereotipio, kaj baza linio plutenata pro la konstanteco; angula indikas enan kontrastemon).\nLi tre atentas al sociaj konvenaj\u0302oj, al kio lin c\u0302irkau\u0306as, sed ofte plenumas tion surface kaj observas ceremonie, kaj pro tio li facile povas lasi sin fortreni de klac\u0302aj\u0302oj, kaj ne vere plejprofunde esplori la kialojn de homaj sintenoj (dekstren-klina, akurata, estetik-arta). Facile ofendig\u0302ema kaj persista, li kapablus teni veng\u0302emajn impulsojn kaj farig\u0302i senkompata (anguloj A kaj B, plifortigataj de la baza linio bone regata). Li havas tre bonan memorkapablon, c\u0302ar lia atentemo kaj volo malofte distrig\u0302as (klara kaj akurata, en ordema kunteksto kun kalibro ne granda)"}, {"text_idx": "#000043", "text": ".... malantau\u0306 lia masko, kiun li emas elmontri, vivas homo, kun sinceraj sentoj, ideoj kaj atendoj .... sentoj, ideoj kaj atendoj kiujn malfacile li sukcesas intime kunpartigi kun aliaj. Multaj estas liaj psikaj sins\u0302irmoj. Kelkfoje li fieras arogantece, malhumile (ekstrasigno pri troa aplombo), sed li faras tion nur konture, nur akcesore kaj hazarde, kiel rezervo, enscenige. Efektive li estis ankau\u0306 aktoro profesie, kaj povus esti ke li multon lernis el tiu teatra arto kaj enmetas lernitaj\u0302ojn en la realon. Ne temas pri vera ambicio, do, nur defendo de sia publika bildo. Bonvolu observadi lian subskribon: bone evidentig\u0302as la dirita aplomba gesto, ekzistanta ankau\u0306 en la vorto \u2018vivon\u2019."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Alia sindefendo estas ia ekstera au\u0306stereco: li ne volas au\u0306skulti, konsideras sin estiminda persono kaj devige aliaj devas tiel lin konsideri. Aliuloj ne devas lin malaprobi, c\u0302ar lia pensado estas la plej g\u0302usta. Tia est-maniero donas rezulton: malproksimigi kiujn ne pensas kiel li (ekstra signo pri subjektiveco, videbla c\u0302e la fina litero \u2018 o \u2018 de vorto \u2018solidareco\u2019. Temas pri baraj\u0302o kiun, simbole, li metas inter si kaj aliuloj."}, {"text_idx": "#000045", "text": "La morala konscienco estas sekura"}, {"text_idx": "#000046", "text": "Sed li havas ankau\u0306 moralan konsciencon (c\u0302u pro rigora edukado, c\u0302u pro doloriga instruo de la vivo). Lia inklino vidigi al aliaj nur sian eksteran \u2018maskon\u2019 pensigas; probable la kultura medio en kiu li vivis (c\u0302u socia, c\u0302u profesia, c\u0302u nacia au\u0306 familia... mi ne scius difini ekzakte) estis rimarkinde burg\u0302a kaj maldelikate jug\u0302ema, kaj el tiuj entrudig\u0302oj li sin defendas per suspektemo kaj mem-malapero. Tra siaj literaturaj\u0302oj kaj poeziaj\u0302oj li sukcesas vibrigi kaj vidigi alian sento-kapablan spiriton, pli spritan kaj akutan, kiun en la c\u0302iutaga vivo li bridas kaj kas\u0302as. Tiamaniere li reekvilibrigas sian senton kaj reakiras sian identecon."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Koncerne liajn poeziojn, lia stilo reproduktas certe lian kutiman inklinon zorgi pri la formo, sed emerg\u0302igas lertajn teknikismojn kaj precizecon de parolo. Per siaj verkoj, kaj danke al sia instinkta (intelekta) akuteco, li sukcesas vivigi kaj esprimi tre netajn, trafajn kaj psikajn bildojn, kaj situaciojn (angula sed mildigata do li ne estas vere \u2018brula\u2019, \u2018akra\u2019 \u2013 malegala en la kalibro kiu donas al li iom da intuicia oksigeno, klara, belforma skribo). Liaj verkoj estis tre s\u0302atataj de la plejparto da esperantistoj, kiuj ne forgesis lin dum la paso de la tempo."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Nu, mi prezentas al vi versojn de unu el liaj poeziaj\u0302oj, dedic\u0302ita \u201cal unu el la poetofratoj\u201d (mi tute ne havas informon pri kiu temas tiu \u2018unu\u2019). S\u0302ajnas al mi, ke g\u0302i bone montru la tute apartan personecon j\u0302us priskribitan:"}, {"text_idx": "#000049", "text": "al unu el la poetofratoj"}, {"text_idx": "#000052", "text": "Follow Pioniroj de Esperanto on "}, {"text_idx": "#000053", "text": "revuo UNESKO-KURIERO: ligiloj al aperintaj numeroj troveblas en: "}]