[{"text_idx": "#000001", "text": "Brazilo: la infanoj de la indig\u0302ena teritorio de la Janomamoj estas viktimoj de misnutrado kaj paludismo"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Bildo: Forlasitaj de la registaro Bolsonaro, dum la kontrau\u0306leg\u0302a minekspluatado kreskis en la regiono, la indig\u0302enaj popoloj spertis katastrofon, kun mortoj kau\u0306zitaj de misnutrado, paludismo kaj infektado per hidrargo."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Centoj da infanoj malpli ol kvinjaraj mortis en 2022 en la indig\u0302ena teritorio de la Janomamoj, norde de Brazilo, viktimoj de misnutrado, pneu\u0306monio, paludismo au\u0306 aliaj infektoj, lau\u0306 informo de la brazila ministrejo pri Sano."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Sume, lau\u0306 taksado de la ministrejo, 99 infanoj malpli ol kvinjaraj, inter kiuj 67 ag\u0302aj malpli ol unu jaron, mortis pasintjare en tiu izolita teritorio meze de la arbaro, kaj vasta kiel Portugalio."}, {"text_idx": "#000006", "text": "C\u0302irkau\u0306 11 530 konfirmitaj kazoj de paludismo estis registritaj en la teritorio en 2022, plejparte tamen koncernas la personojn pli ol 50-jarajn, lau\u0306 la sama informfonto."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Inter la infanoj malpli ol kvinjaraj, kiuj suferas paludismon, 1.678 ag\u0302is inter unu kaj kvar jarojn, kaj 312 ag\u0302is malpli ol unu jaron, lau\u0306 la ministrejo, kiu asertas en komunikaj\u0302o ke g\u0302i \u00ab konscias pri la urg\u0302eco \u00bb en la teritorio kaj informas pri c\u0302eesto de surloka \u00ab misio pri esploro \u00bb."}, {"text_idx": "#000008", "text": "La brazila prezidento Luiz Inacio Lula da Silva, kiu enpostenigis nur antau\u0306 tri semajnoj iris sabaton en Boa Vista, en la S\u0302tato Rorajmo, norde de la lando, kie parte trovig\u0302as la teritorio de la Janomamoj."}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u00ab Tio, kion mi vidis s\u0302okis min. Mi venis c\u0302i tien por diri, ke ni traktos la indig\u0302enojn kiel homojn \u00bb, li menciis en sia tviterpag\u0302o, raportante pri sia vizito, akompanata de la ministrino de la Indig\u0302enaj Popoloj, Sonia Guajajara."}, {"text_idx": "#000010", "text": "C\u0302irkau\u0306 30 400 indig\u0302enoj vivas en la Janomamaj teroj, kiuj vastig\u0302as sur parto de la S\u0302tatoj Rorajmo kaj Amazonio, kaj ankau\u0306 sur parto de la apuda Venezuelo."}, {"text_idx": "#000011", "text": "La log\u0302antoj de tiuj teroj, supozite netus\u0302eblaj, kaj kie c\u0302ia minekspluatado estas malpermesata, spertas malfacilaj\u0302ojn por sin nutri pro la detruado de la tropika arbaro, en kio ili kutime trovas iliajn vivrimedojn."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Lau\u0306 la Janomamaj c\u0302efoj, c\u0302irkau\u0306 20 000 kas\u0302aj oresploristoj invadis ilian teritorion, mortigante indig\u0302enojn, seksperfortante virinojn kaj adoleskantojn, kaj infektante iliajn riverojn per hidrargo, kiu ebligas apartigi oron de la sedimentoj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La registaro Lula lanc\u0302is c\u0302i-semajne la unuajn surterenajn operacojn de lukto kontrau\u0306 la senarbarigo, post kvar jaroj da amasa detruado sub la registaro de Jair Bolsonaro, kies sinteno kontrau\u0306 la indig\u0302enaj popoloj c\u0302iam estis malamika."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Por la indig\u0302enaj popoloj, la kronviruso \u00abreprezentas veran minacon de ekstermo\u00bb"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Brazilo: la indig\u0302ena aktivulo Paulo Paulino, defendanto de la arbaro, estis mortigita fare de ligno-finegocistoj"}, {"text_idx": "#000017", "text": "9-a de au\u0306gusto: Internacia Tago de la Indig\u0302enoj: Subskribu la tutmondan peticion por akiri c\u0302esigon de la genocido en Brazilo"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Miloj da oresploristoj invadas la teritorion de la Janomamoj"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Irano: la kinisto G\u0302afar Panahi, kiu komencis malsatstrikon, estis liberigita kontrau\u0306 kau\u0306cio, post sep monatoj da malliberejo\nMilito en Ukrainio: rusia misilo frapas log\u0302konstruaj\u0302on en Kramatorsko: almenau\u0306 du homoj mortis, kaj multaj civiluloj plu estas sub la ruinaj\u0302oj\nLa Premio Olof Palme 2023 estas atribuita al c\u0302ampioninoj pri Homaj rajtoj en Ukrainio, Turkio kaj Irano\nLa jaro 2022 finig\u0302is per pli ol 1 000 politikaj malliberuloj en la kubaj karceroj\nIsraelo-Palestino: Lau\u0306 la ambasadorino de Palestino en Francio, \u00ab Kiam Benjamin Netanjahu konsentos pri dus\u0302tata solvo \u00bb, ni c\u0302eestos por fari pacon \u00bb"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Japanio : memorinda tago por la lando, esperiga mesag\u0302o por la mondo\n14an de novembro 2012 : Eu\u0306ropa g\u0302enerala striko\nJapanio : la morteco c\u0302e la maljunuloj preskau\u0306 trioblig\u0302is proksime de Fukus\u0302imo\nKvardek jarojn por malkonstrui Fukus\u0302imon.\nFrancio : maldungoj c\u0302e Lej\u0302abi"}]