[{"text_idx": "#000002", "text": "La urbo situas sur ebenaj\u0302o, lau\u0306 dekstra bordo de Nitra (rivero), lau\u0306 c\u0302efvojo kaj fervojo Koma\u0301rno-Nitra. Nove\u0301 Za\u0301mky trovig\u0302as 10 km."}, {"text_idx": "#000003", "text": "La urbo estis log\u0302ata dum la neolitiko kaj setlis ankau\u0306 keltoj. La unua mencio devenis el 1138 en formo villa Suran dum regado de reg\u0302o Be\u0301la la 2-a. La bienoj apartenis al la reg\u0302o dum la 13-a j.c., tiutempe c\u0302e la rivero akvomuelejoj funkciis. Familio Szegedi (segedi) konstruis fortikaj\u0302on en la 14-a jarcento, kiun ribeluloj kontrau\u0306 reg\u0302o akiris, fine en 1401 Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio). Inter 1663-1684 la turkoj havis la fortikaj\u0302on. Francisko la 1-a en 1832 donacis al la komunumo rangojn reg\u0302a urbo kun foirorajto. Sukerfabriko ekfunkciis en 1854 la unua en Hungario, sed en 2000 finig\u0302is la produktado. En 1910 log\u0302is tie 5225 homoj (3413 slovakoj, 1626 hungaroj, 176 germanoj). La urbo apartenis g\u0302is Traktato de Trianon al Nyitra (reg\u0302a departemento), al distrikto de e\u0301rseku\u0301jva\u0301r."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ekde 1920 la urbo apartenis al C\u0302eh\u0302oslovakio, ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la regiono rehungarig\u0302is. En 2001 log\u0302is en la urbo 10 491 homoj (10 206 slovakoj, 88 hungaroj, 67 c\u0302eh\u0302oj)."}, {"text_idx": "#000005", "text": "sinagogo el 1890, renovigita en 2005\nparoh\u0302a katolika preg\u0302ejo omag\u0302e al Martiro Sankta Stefano el la 17-a j.c., tute trakonstruita en 1942"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Kune kun la c\u0302efkompromiso, g\u0302i havas la urbetojn de KostolnYXYXY Sek kaj Nitriansky Hra\u0301dok, ambau\u0306 aneksis 1976."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Arkeologiaj eltrovaj\u0302oj montras ke la loko de la aktuala urbo estis log\u0302ita en la Neolitiko.\nLa urbo unue estis menciita sub nomvilao Suran en dokumento de hungara reg\u0302o Be\u0301la II en 1138.\nEkzistis kastelo ekzistanta ekde la dua duono de la 15-a jarcento.\nLa urbo estis okupita fare de la turkoj en 1663-84-a La kastelo estis malkonstruita en 1725.\nEn 1832 la urbo farig\u0302is reg\u0302a urbo kun merkatrajtoj.\nSukerfabriko estis establita en 1854 (fermite en 2000).\nLa urbo estis parto de Hungario g\u0302is 1920 kaj en 1938-45 kiel sekvo de la Unua Viena Premio."}, {"text_idx": "#000010", "text": "s\u030curany kus\u0302as en alteco de 123 metroj (404 ft) super marnivelo kaj kovras areon de 59.812 kvadrataj kilometroj (23.1 kv. mejl.).\nG\u0302i situas en la Danuba Malaltebenaj\u0302o proksime de la Nitra Rivero, 13 kilometroj (8 mejl.) for de Nove\u0301 Za\u0301mky kaj proksimume 100 kilometroj (62 mejl.) de Bratislavo."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Lau\u0306 la censo, (2001) la urbo havis 10,491 log\u0302antojn.\nLa religia s\u0302minko estis 80.02% katolikoj, 14.76% homoj kun neniu religia alligiteco, kaj 1.19% luteranoj."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Oficialo retejo (la slovaka, nur Historio estas en la angla ankau\u0306)\nS\u030curany - Nove\u0301 Za\u0301mky okolie"}]