[{"text_idx": "#000000", "text": "Asociacio\u0301n Internacional de los Trabajadores"}, {"text_idx": "#000002", "text": "La malsamaj opinioj reprezentitaj de Karlo Markso kaj Mihail Bakunin pri tio, kio devus esti kaj kiel organizi la naskig\u0302antan laboristan movadon ne nur signis la propran disvolvig\u0302on de la Unua Internacio, de la Internacia Laborista Asocio (ILA), sed ankau\u0306 estis esprimo de la du grandaj tendencoj, kiuj poste signos la vojon de la laborismo."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Unu estas la tiel nomita politika kaj au\u0306toritatema tendenco de la socialismo, unue marksisma, poste socialdemokrata de la 2a Internacio, poste kaj fine, komunisma de la 3a Internacio, subtenita de Sovetio kaj ties subulo, la Rug\u0302a Sindikata Internacio. La alia estas la kontrau\u0306au\u0306toritatema, kolektivisma unue, anarkikomunisma poste, revolucia sindikatisma pli malfrue, kaj fine anarkisindikatisma. La internacia organizo de c\u0302i tiu dua tendenco estis ILA. Kreita je 1864 kaj rekonstruita en Berlino fine de 1922."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La kontrau\u0306staro pasis al la historio centrita c\u0302irkau\u0306 la figuroj de du el la maksimumaj reprezentantoj de ambau\u0306 tendencoj, g\u0302is tia grado, ke oni atribuas al g\u0302i c\u0302efan rolon pri la dekadenco kaj neniigo de la unua ILA. Nuntempe g\u0302i estigas multnombrajn verkojn en kiuj la estimojn kaj la malestimojn oni disdonas lau\u0306 egalaj partoj, depende de la au\u0306toro. Sufic\u0302as ekrigardi interreton."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Kiel kutimas okazi en c\u0302i tiuj aferoj, kaj pli temante pri organizoj, la koloroj de c\u0302iu ne nur estas blankaj au\u0306 nigraj. Ili pli g\u0302uste trairas c\u0302iujn gamojn de grizaj el la koloraro. Tio estas, ke se oni akuzas la bakuninistojn realigi c\u0302iun tipon de intrigoj kaj personaj atakoj, ankau\u0306 oni povas akuzi la marksistojn realigi la samajn praktikojn. Same okazas kun la doktrina perspektivo au\u0306 la analizo pri la okazintaj faktoj. Tiel c\u0302i tiu 2014 estas la 200a datreveno de la naskig\u0302o de Bakunin, kaj ankau\u0306 estas la 150a datreveno de la fondig\u0302o de ILA en Londono."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Tiel do, el c\u0302i tiu komenco, ni povas studi la kontrau\u0306staron Markso-Bakunin el triobla vidpunkto: la kunteksto en kiu okazis la naskig\u0302o de la organizita laborismo, iliaj personecoj kaj la influo de iliaj proponoj en la evoluo de la laborista movado."}, {"text_idx": "#000007", "text": "ILA estis la unua provo krei laboristan internacian organizon, la kulmino de longa proceso, kies radikojn oni povas trovi tridek jarojn antau\u0306e. G\u0302ia kreo estas la esprimo de la konsciig\u0302o, kiel socia grupo, de la laboristoj kaj en g\u0302ia interno ekzistis diversaj grupoj, tendencoj, tradicioj. De la kontinentaj komunistoj g\u0302is la britaj sindikatistoj, sen forgesi la italaj garibaldi-anoj au\u0306 mazzini-anoj. Ankau\u0306 c\u0302eestis organizoj jam ekzistantaj kaj unuopuloj. C\u0302iujn kunigis la ideo, esprimita de Markso en lia konata manifesto de 1848, sintezita de la frazo: Proletoj el c\u0302iuj landoj, kunig\u0302u! Tio estas, rompig\u0302is la antau\u0306aj ligoj kun la burg\u0302aj organizoj kaj oni internacie alfrontis ilin. La laborista mondo havos sian propran organizon. Tial la spektemo kaj la timo kun kiuj g\u0302i estis ricevita."}, {"text_idx": "#000008", "text": "De la unua momento oni rimarkis la diferencojn inter la proponoj reprezentitaj de Markso, kiu atingis la gvidadon de la organizo per g\u0302ia G\u0302enerala Konsilantaro kun restadejo en Londono, kaj la kontrau\u0306au\u0306toritatemuloj, precipe la francaj grupoj de prudona orientig\u0302o. Se la marksisma tendenco bazig\u0302is sur la sekcio de la c\u0302iopova germana socialdemokratio, depost 1868 g\u0302iaj oponantoj kalkulis je la c\u0302eesto de Bakunin, kiu kune kun sia Internacia Alianco de la Socialisma Demokratio alig\u0302is al la Internacio."}, {"text_idx": "#000009", "text": "ILA ne hazarde aperis en kunteksto de krizo kaj milita medio. Je 1870 Francujo kaj Prusujo ekmilitis. La malvenko de Francujo de Napoleono la 3a estigis la proklamon de la 3a Respubliko kaj, en marto de 1871, la parizan Komunumon. Estis lims\u0302tonoj, estis aliaj, kiel tiu de la rusa Nec\u0302ajev, en kiuj konkretig\u0302is la interpretaj diferencoj pri la agado inter ambau\u0306 tendencoj. Ilin c\u0302efrolis aferoj, kiel la defendo de la patrujo fare de la marksistoj kaj la tutslavismon de Bakunin, la rolo de la Komunumo kaj ties s\u0302anco. Ne estis la unua fojo. Je 1869, dum la kongreso de Bazelo, ili jam kontrau\u0306staris unu la alian pri la afero de la laborista partopreno en politiko kaj la kreo de laborista partio. La akuzoj de aventuremo kaj au\u0306toritatemo ripetig\u0302is."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Je 1872 ILA kunvenis en Hago kaj la marksisma tendenco sukcesis, ke la bakuninistoj estu forpelitaj. La rompo estis finfarita. Samjare la forpelitoj kunvenis en Saint-Imiero. Malmultan estonton havis ambau\u0306 internacioj. Tiu marksisma, kiu translokis la G\u0302eneralan Konsilantaron en Nov-Jorkon, klopodante teni g\u0302in sub sia kontrolo, malvigle postvivis g\u0302is sia formala malapero je 1876. La bakuninisma ankau\u0306 ne havis multe pli da vivo. Je 1877 okazis g\u0302ia lasta kunveno en Gento."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Certe la vivo de la socioj dependas de strukturaj kialoj kaj cirkonstancaj situacioj. Tamen oni ne devas forgesi, ke gehomoj c\u0302efrolas ilin kaj, ke ilia personeco kaj agmaniero havas sian propran rolon. Ke oni simboligas per Karlo Markso kaj Mihail Bakunin la doktrinajn kaj organizajn diferencojn de la unua laborista movado ne estas, sekve, nura kopio de historio pri \u00abgravuloj\u00bb, estu reg\u0302oj, politikistoj au\u0306 laboristaj estroj. Ekzistis ideologiaj kaj organizigaj diferencoj, sed ankau\u0306 intervenis iliaj karakteroj, personaj aferoj, originoj kaj kulturaj antau\u0306jug\u0302oj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "S\u0302ajnas, ke ili konatig\u0302is je 1844 en Parizo, kie ili bone rilatig\u0302is kvankam ne amikig\u0302is. Logike c\u0302ar unu estis sentimentala idealisto kaj la alia doktrinema scienculo. Frue iliaj diferencoj aperis. Je 1848 ili kontrau\u0306staris pro la slavaj ribeloj kontrau\u0306 la germana regado. La ruso kaj la germano elterigis siajn milithakilojn. Markso akuzis Bakunin-on de \u00abrusa agento\u00bb kaj la dua la unuan de tutgermana kaj \u00abkoruptita de la povo\u00bb. Pasis pli ol tri jarkvinoj g\u0302is kiam ili denove rekontig\u0302is kaj la diferencoj dau\u0306ris nun ene de ILA. La intelektulo kaj la agemulo denove kontrau\u0306staris."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ankau\u0306 oni ne devas forgesi, ke ambau\u0306 estas \u00abviroj\u00bb antau\u0306 ol \u00abhistoriaj figuroj\u00bb, kiuj reprezentis tendencojn. Iliajn agadojn oni ne povas vidi de la vidpunkto pri la absoluta vero au\u0306 pri signo de eterna identeco. Ec\u0302 ne de la vidpunkto pri la konsekvencoj de iliaj proponoj. Vers\u0302ajne ludis siajn rolojn iliaj propraj necertecoj kaj pasio. Kiel nuntempe, ili lokig\u0302is en vojkrucig\u0302o, kiun ili alfrontis per proponoj kaj projektoj."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Sed super la personismoj kaj cirkonstancaroj tio, kio subkus\u0302is en la debato inter marksistoj kaj bakuninistoj estis la modelo kaj la vojoj sur kiuj disvolvig\u0302os la naskig\u0302anta laborista internaciismo. Unuflanke, la centralizisma kaj politika de la londona G\u0302enerala Konsilantaro gvidita de Markso. Aliflanke, la defendanta de la sendependenco de la sekcioj, la federaciisma kaj kontrau\u0306a al la kreo de laboristaj partioj proponita de Bakunin. Lukto, kiu finfine ec\u0302 kondic\u0302us la propran ekziston de ILA. La unua serc\u0302is la konkeron de la politika potenco por enplanti la socialismon kun transira periodo de \u00abdiktaturo de la laboristaro\u00bb. La dua deziris la detruon de la politika potenco kaj defendis la sindetenon kaj la nepartoprenon en tiu kampo."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Sub c\u0302i tiuj porcelaj kaj organizaj diferencoj subkus\u0302is aliaj. Unue la loko, kiun okupus \u00abla au\u0306toritato\u00bb. Por Marx tio estis garantio de efikeco. Por Bakunin maniero eternigi la regadon sur la homoj. Due estas la rolo atribuita al la diversaj sociaj grupoj, kiel revoluciaj subjektoj. Por la unuaj estis la laborista klaso, la laboristaro, kiu c\u0302efrolus la proceson per la organizita ago lau\u0306 la sciencaj principoj de la dialektika materiismo, doktrino spegulanta la interesojn de la laborista klaso. Por la bakuninistoj, ankau\u0306 la kamparanoj havis ludotan rolon kaj la agado, individua kaj kolektiva, konkurencis kontrau\u0306 la \u00absciencaj\u00bb principoj. Sed ne nur la kamparanoj, sed ankau\u0306 individuoj apartenantaj al aliaj sociaj grupoj. Fronte al la marksisma ideologio de klaso, la anarkiismo gravigis la rolon de la individuo."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Bakunin mortis en julio de 1876 en Berno kaj Markso en Londono en marto de 1883. Hodiau\u0306, 150 jarojn post la"}, {"text_idx": "#000019", "text": "kreo de ILA ni havas sufic\u0302an perspektivon por fari bilancon. Unue, finfine, la marksismaj proponoj plimulte venkis en la eu\u0306ropaj sindikatoj. La politika ago iom post iom transformig\u0302is g\u0302is sia nuntempa marg\u0302ena situacio. Kiam ili havis la s\u0302ancon okupi la s\u0302taton, kiel en Rusujo je 1917, finis disvolvante eksterman totalismon. Due, kie la bakuninismaj proponoj venkis, kiel en Hispanujo, la laborista asociemo dau\u0306re estis la revolucia instiganto, kiu c\u0302efrolis la hispanan revolucion de 1936-1939."}]