[{"text_idx": "#000002", "text": "\" Regno de Finoj \""}, {"text_idx": "#000004", "text": "Scio sendependa de sperto Kant vokas\" aprioran \"scion, dum scio akiris tra sperto estas nomita\" posteriori \".\nLau\u0306 Kant, propono estas apriora se g\u0302i estas necesa kaj universala.\nPropono estas necesa se g\u0302i ne povis eventuale esti falsa, kaj tiel ne povas esti neita sen kontrau\u0306diro.\nPropono estas universala se g\u0302i estas vera en c\u0302iuj kazoj, kaj tiel ne konfesas iujn esceptojn.\nScio akiris posteriori tra la sencoj, Kant argumentas, neniam aldonas absolutan neceson kaj universalecon, c\u0302ar estas c\u0302iam eble ke ni eble renkontos escepton."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Antau\u0306 Kant, lau\u0306supoze ke c\u0302iu apriora scio devas esti analiza.\nKant, aliflanke, argumentas ke nia scio pri matematiko, pri la unuaj principoj de naturscienco, kaj de metafiziko, estas kaj apriora kaj sinteza.\nLa stranga naturo de tiu scio, Kant kverelas, kriac\u0302as pro klarigo.\nLa centra problemo de la Kritiko estas tial respondi la demando: \"Kiel estas sintezaj aprioraj jug\u0302oj eblaj?\"\nG\u0302i estas \"demando pri vivo kaj morto\" al metafiziko kaj al homa kialo, Kant argumentas, ke la grundoj de tiu speco de scio estu klarigitaj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "1 Refuto de la ontologia pruvo de la ekzisto de dio de Anselm de Canterbury\n2 Refuto de la kosmologia (\"c\u0302efaktivulo\") pruvo de la ekzisto de dio\n3 Physic-teologia (\"gardadoproduktanto\") pruvo de la ekzisto de dio"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Frua raciismo kaj la malakcepto de Kant de la empirio de Hume"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Antau\u0306 Kant, estis g\u0302enerale dirite ke veroj de racio devas esti analizaj, signifante ke kio estas deklarita en la predikato jam devas c\u0302eesti en la subjekto (ekzemple, \"An intelligent man is intelligent\" au\u0306 \"An inteligenta ulo SIC ulo\").\nEn ambau\u0306 kazoj, la jug\u0302o estas analiza c\u0302ar g\u0302i estas konstatita analizante la subjekton.\nLau\u0306supoze ke c\u0302iuj veroj de racio, au\u0306 necesaj veroj, estas de tiu speco: ke en c\u0302io el ili ekzistas predikato kiu estas nur parto de la subjekto de kiu g\u0302i estas asertita.\nSe tio estus tiel, provante nei io ajn kiu povis esti konata apriore (ekzemple, \"An intelligent man is not intelligent\" au\u0306 \"An inteligenta ulo SIC ne ulo\") implikus kontrau\u0306diron.\nTial lau\u0306supoze ke la leg\u0302o de kontrau\u0306diro estas sufic\u0302a establi c\u0302iun aprioran scion."}, {"text_idx": "#000017", "text": "David Hume (1711-1776) komence akceptis la tutecan vidpunkton de raciismo koncerne aprioran scion.\nTamen, sur pli proksima ekzameno de la subjekto, Hume malkovris tiel kelkajn jug\u0302ojn pensitajn esti analiza, aparte tiuj ligitaj por kau\u0306zi kaj realigi, estis fakte sintezaj (t.e., neniu analizo de la subjekto rivelos la predikaton).\nIli tiel dependas ekskluzive sur sperto kaj estas tial posteriori ."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Antau\u0306 Hume, racionalistoj diris ke efiko povus esti konkludita el kialo;\nHume argumentis ke g\u0302i ne povis kaj el tio konkludis ke nenio entute povis esti konata apriore rilate al kialo kaj efiko.\nKant (1724-1804), kiu estis edukita sub la au\u0306spiciojn de raciismo, estis profunde g\u0302enita per la skeptiko de Hume.\n\"Kant rakontas al ni ke David Hume vekis lin de siaj dogmaj dormetoj.\""}, {"text_idx": "#000019", "text": "Kant decidis trovi respondon kaj pasigis almenau\u0306 dek du jarojn pensantajn pri la subjekto.\nKvankam la Raciokritio estis metita malsupren en skriba formo en j\u0302us kvar al kvin monatoj, dum Kant ankau\u0306 prelegis kaj instruis, la laboro estas sumigo de la evoluo de la filozofio de Kant dum tiu dekdujara periodo."}, {"text_idx": "#000020", "text": "La laboro de Kant estis stimulita per lia decido preni grave la skeptikajn konkludojn de Hume pri tiaj fundamentaj principoj kiel kialo kaj efiko, kiuj havis implicojn por la terkonekto de Kant en raciismo.\nLau\u0306 la opinio de Kant, la skeptiko de Hume ripozis en la kondic\u0302o ke c\u0302iuj ideoj estas prezentoj de senssperto.\nLa problemo kiun Hume identigis estis ke fundamentaj principoj kiel ekzemple kau\u0306zeco ne povas esti derivitaj de sencosperto nur: sperto montras nur ke unu okazaj\u0302o regule sukcesas alian, ne ke g\u0302i estas kau\u0306zita de g\u0302i."}, {"text_idx": "#000021", "text": "En sekcio VI (\"La generalo Problemo de Pura Kialo\") de la enkonduko al la Raciokritio, Kant klarigas ke Hume c\u0302esis manke de pripensado ke sinteza jug\u0302o povus farig\u0302i \"priori\".\nLa celo de Kant estis trovi iun manieron derivi kialon kaj efikon sen fidado je empiria scio.\nKant malaprobas analizajn metodojn por tio, argumentanta ke analiza rezonado ne povas rakonti al ni ion ajn ke tio ne estas jam memevidenta, tiel ke lia celo estis trovi manieron montri kiel la sintetikaj\u0302o apriore estas ebla."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Por plenumi tiun celon, Kant argumentis ke estus necese utiligi sintezan rezonadon.\nTamen, tio prezentis novan problemon - kiel estas g\u0302i ebla havi sintezan scion kiu ne estas bazita sur empiria observado - t.e., kiel estas sintezaj aprioraj veroj eblaj?\nTiu demando estas treege grava, Kant konservas, c\u0302ar li asertis ke plej superrega metafizika scio estas de sintezaj aprioraj proponoj.\nSe estas maleble determini kiuj sintezaj aprioraj proponoj estas veraj, li tiam kverelas, metafiziko kiam disciplino estas malebla.\nLa resto de la Raciokritio estas dedic\u0302ita al ekzamenado c\u0302u kaj kiel scio pri sintezaj aprioraj proponoj estas ebla."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Tial, Kant proponas novan bazon por scienco de metafiziko, pozante la demando: kiel estas scienco de metafiziko ebla, se entute?\nLau\u0306 Kant, nur praktika kialo, la fakultato de morala konscio, la moralleg\u0302o de kiu c\u0302iu tuj estas konscia, faras ebla scii aj\u0302ojn kiel ili estas.\nTio kau\u0306zis lian plej influan kontribuon al metafiziko: la rezigno de la serc\u0302o por provi koni la mondon kiel g\u0302i estas \"en si mem\" sendependa de sencosperto.\nLi montris tion kun pensa eksperimento, montrante ke estas ne eble senchave elpensi objekto kiu ekzistas ekstere de tempo kaj havas neniujn spacajn komponentojn kaj ne estas strukturita lau\u0306 la kategorioj da la kompreno ( Verstand), kiel ekzemple substanco kaj kau\u0306zeco.\nKvankam tia objekto ne povas esti elpensita, Kant argumentas, ke ekzistas neniu maniero montri ke tia objekto ne ekzistas.\nTial, Kant diras, la scienco de metafiziko ne rajtas provi atingi preter la limoj de ebla sperto sed devas diskuti nur tiujn limojn, tiel antau\u0306enigante la komprenon de ni mem kiel pensado de estaj\u0302oj.\nLa homanimo estas malkapabla de irado preter sperto akiri scion pri finfina realeco, c\u0302ar neniu rekta antau\u0306enig\u0302o povas esti farita de puraj ideoj g\u0302is objektiva ekzisto."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Kant skribas, \"Poste, tiam, la ricevemo de la subjekto, it kapacito esti trafita per objektoj, devas nepre antau\u0306i c\u0302iujn intuiciojn de tiuj objektoj, povas volonte esti komprenite kiel la formo de c\u0302iuj aspektoj povas ricevi antau\u0306 c\u0302iuj faktaj perceptoj, kaj tiel ekzistas en la menso apriore \" (A26/B42).\nAspekto tiam estas, tra la fakultato de transcenda fantazio ( Einbildungskraft), blokita sisteme lau\u0306 la kategorioj da la kompreno.\nLa metafizika sistemo de Kant, kiu temigas la operaciojn de kognaj kapabloj ( Erkenntnisvermo\u0308gen), metas grandajn limojn por scio ne fondite en la formoj de sentemo ( Sinlikeit).\nTiel g\u0302i vidas la eraron de metafizikaj sistemoj antau\u0306 la Kritiko kiel malsukcesante unue konsideri la limigojn de la homa kapacito por scio.\nLau\u0306 Heidegger, transcenda fantazio estas kion Kant ankau\u0306 plusendas al kiel la nekonata komunpas\u0302tejo enradikigi unuigantan sencon kaj komprenon, la dukomponentajn partojn de sperto.\nTranscenda fantazio estas priskribita en la unua eldono de la Raciokritio sed Kant preterlasas g\u0302in de la dua eldono de 1787."}, {"text_idx": "#000026", "text": "G\u0302i estas c\u0302ar li enkalkulas la rolon de la kognaj kapabloj de homoj en struktura la konata kaj sciebla mondo kiu en la dua antau\u0306parolo al la Raciokritio Kant komparas sian kritikan filozofion kun la revolucio de Koperniko en astronomio.\nKant skribas: \"G\u0302is nun estis supozite ke nia tuta scio devas harmonii kun objektoj.\nSed c\u0302iuj provoj etendi nian scion pri objektoj establante ion en konsidero al ili apriore, per konceptoj, havas, en tiu supozo, finig\u0302is en fiasko.\nNi devas tial fari teston c\u0302u ni eble ne havas pli da sukceso en la taskoj de metafiziko, se ni supozas ke objektoj devas konformig\u0302i al our scio\" (Bksvi).\nEkzakte c\u0302ar Koperniko revoluciigis astronomion prenante la pozicion de la observanto en raporton, la kritika filozofio de Kant enkalkulas la pozicion de la scianto de la mondo g\u0302enerale kaj rivelas g\u0302ian efikon al la strukturo de la konata mondo.\nLa opinio de Kant estas ke lau\u0306 klarigado ke la movado de astroj Koperniko malaprobis la ideon ke la movado estas en la steloj kaj akceptis g\u0302in kiel parton de la spektanto.\nScio ne dependas tiel multe de la objekto de scio kiel sur la kapacito de la scianto."}, {"text_idx": "#000027", "text": "La transcenda idealismo de Kant devus esti distingita de idealismaj sistemoj kiel ekzemple tiu de George Berkeley.\nDum Kant asertis ke fenomenoj dependas sur la kondic\u0302oj de sentemo, spaco kaj tempo, kaj sur la sinteza agado de la menso manifestita en la regul-bazita strukturado de perceptoj en mondon de objektoj, tiu tezo ne estas ekvivalenta al menso-dependeco en la signifo de la idealismo de Berkeley."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Lau\u0306 la opinio de Kant, aprioraj intuicioj kaj konceptoj disponigas iun aprioran scion, kiu ankau\u0306 disponigas la kadron por posteriori scio.\nKant ankau\u0306 kredis ke kau\u0306zeco estas koncipa organiza principo trudita sur naturo, kvankam naturo komprenis kiel la sumon de aspektoj kiuj povas esti sintezitaj lau\u0306 aprioraj konceptoj."}, {"text_idx": "#000029", "text": "En aliaj vortoj, spaco kaj tempo estas formo de perceptado kaj kau\u0306zeco estas formo de sciado.\nKaj spaco kaj tempo kaj koncipaj principoj kaj procezoj antau\u0306-struktura sperto."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Aferoj c\u0302ar ili estas \"en ili mem\" - la aj\u0302o en si mem au\u0306 das Ding sik - estas nescieblaj.\nPor io por ig\u0302i objekto de scio, g\u0302i devas esti travivita, kaj sperto estas strukturita de la menso - kaj spaco kaj tempo estanta la formoj de intuicio, \"Anschauung\" en la germana, (por Kant, intuicio estas la proceso de sentado au\u0306 la ago de havado de sensacio) [20] au\u0306 percepto, kaj la unuigado, strukturante agadon de konceptoj.\nTiuj aspektoj de menso turnas aj\u0302oj-en-ilin en la mondon de sperto.\nEkzistas neniam pasiva observado au\u0306 scio."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Lau\u0306 Kant, la transcenda memo - la \"Transcenda Unueco de Apperception \" - estas simile nesciebla.\nKant kontrastas la transcendan memon al la empiria memo, la aktiva individua memo kondic\u0302igita de tuja introspekto.\nOni estas konscia ke ekzistas \"mi\", subjekto au\u0306 memo kiu akompanas onies sperton kaj konscion.\nC\u0302ar oni travivas g\u0302in kiel g\u0302i manifestas sin en tempo, kiun Kant proponas estas subjektiva formo de percepto, oni povas scii g\u0302in nur nerekte: kiel objekto, prefere ol submeti.\nEstas la empiria memo kiu distingas unu personon de alia havigo c\u0302iun kun definitiva karaktero."}, {"text_idx": "#000032", "text": "La Raciokritio estas arang\u0302ita c\u0302irkau\u0306 pluraj bazaj distingoj.\nPost la du Antau\u0306paroloj (la A-eldono Preface da 1781 kaj la B-eldono Preface de 1787) kaj la Enkonduko, la libro estas dividita en la Doktrinon de Elementoj kaj la Doktrinon de Metodo:"}, {"text_idx": "#000033", "text": "La Doctrine of Elements (Doktrino de Elementoj) metas la apriorajn produktojn de la menso, kaj la g\u0302ustan kaj malg\u0302ustan uzon de tiuj prezentoj.\nKant plue dividas la Doktrinon de Elementoj en la Transcendan Estetikon kaj la Transcendan Logikon, reflektante sian bazan distingon inter sentemo kaj la kompreno.\nEn la Transcenda Estetiko li argumentas ke spaco kaj tempo estas puraj formoj de intuicio eneca en nia fakultato de senco.\nLa Transcenda Logiko estas apartigita en la Transcendan Analiziston kaj la Transcendan Dialektikon:"}, {"text_idx": "#000037", "text": "1-a Unua kaj dua Antau\u0306paroloj"}, {"text_idx": "#000041", "text": "A.) Analizisto de Konceptoji.) Metaphysical Deduction"}, {"text_idx": "#000050", "text": "A.) Paralogisms de Pura Kialo"}, {"text_idx": "#000051", "text": "b.) Antinomio de Pura Kialo"}, {"text_idx": "#000052", "text": "c.) Ideala de Pura Kialo"}, {"text_idx": "#000056", "text": "A Disciplino de Pura Kialo"}, {"text_idx": "#000057", "text": "B. Kanono de Pura Kialo"}, {"text_idx": "#000058", "text": "C\u0302. Arkitektura de Pura Kialo"}, {"text_idx": "#000059", "text": "D. Historio de Pura Kialo"}, {"text_idx": "#000060", "text": "I. Transcenda Doktrino de Elementoj"}, {"text_idx": "#000061", "text": "La Transcendental Aesthetic-interkonsentoj de Kant kun sentemo kaj kun objektoj tiom kiom ili povas esti perceptitaj, la vorto estetika estaj\u0302o derivita de la greka radiko- \"aesthesis\" signifo kapabla je sensacio au\u0306 sento.\nTamen, la diskuto de Kant de spaco kaj tempo en la Transcenda Estetiko estas lanc\u0302ita per lia analizo de pensado ( Erkenntnis;\nmalsama al Wissen, \"scienca sciado\"), kiu prezentas nekonatan filozofian terminologion."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Kant distingas inter la afero kaj la formo de aspektoj.\nLa afero estas \"ke en la aspekto kiu egalrilatas al sensacio\" (A20/B34).\nLa formo estas \"tio kiu tiel determinas la dukton de aspekto ke g\u0302i permesas de esti ordonita en certaj rilatoj\" (A20/B34).\nLa revolucia aserto de Kant estas ke la formo de aspektoj - kiun li poste identigas kiel spaco kaj tempo - estas kontribuo farita fare de la fakultato de sensacio al pensado, prefere ol io kiu ekzistas sendepende de la menso.\nTio estas la pus\u0302o de la doktrino de Kant de la transcenda idealeco de spaco kaj tempo."}, {"text_idx": "#000064", "text": "La argumentoj de Kant por tiu konkludo estas vaste diskutitaj inter Kant-akademiuloj.\nKelkaj vidas la argumenton kiel bazita sur la konkludoj de Kant ke nia reprezentado ( Vorstelung) de spaco kaj tempo estas apriora intuicio.\nDe c\u0302i tie Kant supozeble kverelas ke nia reprezentado de spaco kaj tempo kiam aprioraj intuicioj implicas tiun spacon kaj tempo estas transcende ideala.\nG\u0302i estas nekontestebla de la perspektivo de Kant tio en Transcenda filozofio, la diferenco de aj\u0302oj kiam ili ekaperas kaj aj\u0302oj kia ili estas estas grava filozofia eltrovaj\u0302o.\nAliaj vidas la argumenton kiel bazita sur la demando de c\u0302u sintezaj aprioraj jug\u0302oj estas eblaj.\nKant estas prenita por argumenti ke la nura maniero sintezaj aprioraj jug\u0302oj, kiel ekzemple tiuj faritaj en geometrio, estas eblaj estas se spaco estas transcende ideala."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Kant donas du ekspoziciojn de spaco kaj tempo:\nLa metafizikaj ekspozicioj de spaco kaj tempo temas pri klarigado kiel tiuj intuicioj estas konataj sendepende de sperto.\nLa transcendaj ekspozicioj provas montri kiel la metafizikaj konkludoj eble estos uzitaj por ric\u0302igi nian komprenon."}, {"text_idx": "#000067", "text": "En la transcenda ekspozicio, Kant rilatas reen al sia metafizika ekspozicio por montri ke la sciencoj estus maleblaj se spaco kaj tempo estus ne specoj de puraj aprioraj intuicioj.\nLi petas al la leganto preni la proponon, \"du aerlinioj povas nek enhavi ajnan spacon nek, sekve, formas figuron\", kaj tiam provi derivi tiun proponon de la konceptoj de aerlinio kaj la numero du.\nLi finas ke g\u0302i estas simple malebla (A47-48/B65).\nTiel, c\u0302ar tiuj informoj ne povas esti akiritaj de analiza rezonado, g\u0302i devas esti akirita tra sinteza rezonado, t.e., sintezo de konceptoj (en tiu kazo du kaj svelteco) kun la pura ( apriore) intuicio de spaco."}, {"text_idx": "#000068", "text": "En tiu kazo, aliflanke, estis ne sperto kiu provizis la trian oficperiodon;\nalie, la necesa kaj universala kvalito de geometrio estus perdita.\nNur spaco, kiu estas pura apriora formo de intuicio, povas fari tiun sintezan jug\u0302on, tiel g\u0302i tiam devas esti apriora.\nSe geometrio ne servas tiun puran aprioran intuicion, g\u0302i estas empiria, kaj estus eksperimenta scienco, sed geometrio ne dau\u0306rigas per mezuradoj - g\u0302i enspezo per manifestacioj."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Kant ripozigas sian manifestacion de la prioritato de spaco en la ekzemplo de geometrio.\nLi argumentas tiel tial se io ekzistas, g\u0302i devas esti komprenebla.\nSe iu atakus tiun argumenton, li pridubus la universalecon de geometrio (kiun Kant kredas ke neniu honesta persono)."}, {"text_idx": "#000070", "text": "La alia parto de la Transcenda Estetiko argumentas ke tempo estas pura apriora intuicio kiu igas matematikon ebla.\nLa tempo ne estas koncepto, de kiam alie g\u0302i simple harmonius kun formala logika analizo (kaj tial, al la principo de ne-kontrau\u0306diro).\nTamen, tempo faras ebla devii de la principo de ne-kontrau\u0306diro: efektive, estas eble diri ke A kaj ne-A estas en la sama spaca loko se oni pripensas ilin en malsamaj tempoj, kaj sufic\u0302a s\u0302ang\u0302o inter s\u0302tatoj devis okazi (A32/B48).\nLa tempon kaj spaco ne povas tiel esti rigardita kiel ekzistante en ili mem.\nIli estas aprioraj formoj de prudenta intuicio."}, {"text_idx": "#000071", "text": "La nuna interpreto de Kant deklaras ke la subjekto esence posedas la subestajn kondic\u0302ojn por percepti spacajn kaj tempajn prezentojn.\nLa Kantiana tezo postulas ke en ordo por la subjekto por havi ajnan sperton entute, tiam g\u0302i devas esti saltita per tiuj formoj de prezentoj ( Vorstelung).\nKelkaj akademiuloj ofertis tiun pozicion ekzemplocele por psikologia nativismo, kiel riproc\u0302o al kelkaj aspektoj de klasika empirio."}, {"text_idx": "#000072", "text": "La disertaj\u0302o de Kant koncerne la transcendan idealecon da spaco kaj tempolimoj-aperoj al la formoj de sentemo - efektive, ili formas la limojn ene de kiuj tiuj aspektoj povas validi kiel prudentaj;\nkaj g\u0302i nepre implicas ke la aj\u0302o-en-itself estas nek limigita per ili nek g\u0302i povas preni la formon de aspekto ene de ni krom la saltegoj de sentemo (A48-49/B66).\nAnkorau\u0306 la aj\u0302o-en-itself estas tenita fare de Kant esti la kialo de tio kiu ekaperas, kaj tio estas kie s\u0302ajna paradokso de Kantiana kritiko log\u0302as: dum ni estas malpermesitaj en absoluta scio pri la aj\u0302o-en-itself, ni povas imputi al g\u0302i kialon preter ni mem kiel fonto de reprezentantaroj ene de ni.\nLa opinio de Kant de spaco kaj tempo malaprobas kaj la spacon kaj tempon da aristotela fiziko kaj la spacon kaj tempon de Newtonian fiziko."}, {"text_idx": "#000075", "text": "La ideo de transcenda logiko estas tiu de logiko kiu donas raporton pri la originoj de nia scio same kiel g\u0302ia rilato al objektoj.\nKant komparas tion al la ideo de g\u0302enerala logiko, kiu abstraktas de la kondic\u0302oj sub kiuj nia scio estas akirita, kaj de iu rilato kiun scio havas al objektoj.\nEstas grave memori kion Kant diras c\u0302i tie koncerne logikon g\u0302enerale, kaj transcenda logiko aparte, estante la produkto de abstraktado, tiel ke ni ne estas misleitaj kiam kelkaj pag\u0302oj poste kiujn li emfazas al la pura, ne-empiria kvalito de la transcendaj konceptoj au\u0306 la kategorioj.\""}, {"text_idx": "#000076", "text": "La enketoj de Kant en la Transcenda Logiko igas lin fini ke la kompreno kaj racio povas nur legitime esti aplikitaj al aj\u0302oj kiam ili prezentig\u0302as fenomene al ni en sperto.\nKiuj aj\u0302oj estas en ili mem kiel esti noumenal, sendependa de nia pensado, restas limigita per kio estas konata tra fenomena sperto."}, {"text_idx": "#000077", "text": "La Transcenda Analizisto estas dividita en Analiziston da Konceptoj kaj Analizisto da Principoj, same kiel tria sekcio koncernita kun la distingo inter fenomenoj kaj noumena.\nEn C\u0302apitro-III (De la grundo de la dividado de c\u0302iuj objektoj en fenomenojn kaj noumenan) de la Transcenda Analizisto, Kant g\u0302eneraligas la implicojn de la analizisto en konsidero al transcendentaj objektoj preparantaj lau\u0306 la manieron por la klarigo en la Transcenda Dialektiko koncerne pensojn de transcendentaj objektoj, la detala teorio de Kant de la enhavo ( Inhalt) kaj origino de niaj pensoj pri specifaj transcendentaj objektoj.\n: 198-199 La c\u0302efpartoj de la Analizisto de Konceptoj estas La Metafizika Depreno kaj La Transcenda Depreno de la Kategorioj.\nLa c\u0302efpartoj de la Analizisto da Principoj estas la Schematism, Aksiomoj de Intuicio, Anticipations of Perception-, Analogies of Experience, Postulatoj kaj sekvas la saman revenantan tabuloforman formon:"}, {"text_idx": "#000078", "text": "En la dua eldono, tiuj sekcioj estas sekvitaj fare de sekcio titolita la Refuto de Idealismo."}, {"text_idx": "#000079", "text": "En la Metafizika Depreno, Kant planas derivi dek du purajn konceptojn de la kompreno (kiu li vokas \" kategoriojn \") de la logikaj formoj de jug\u0302o.\nEn la sekva sekcio, li dau\u0306rig\u0302os por argumenti ke tiuj kategorioj estas kondic\u0302oj de c\u0302iu pripensado g\u0302enerale.\nKant arang\u0302as la formojn de jug\u0302o en tabelo de jug\u0302oj, kiun li uzas por gvidi la derivaj\u0302on de la tablo de kategorioj."}, {"text_idx": "#000080", "text": "La rolo de la kompreno estas fari jug\u0302ojn.\nEn jug\u0302o, la kompreno utiligas konceptojn kiuj validas por la intuicioj donitaj al ni en sentemo.\nJug\u0302oj povas preni malsamajn logikajn formojn, kun c\u0302iuj formaj kombinaj konceptoj lau\u0306 malsamaj manieroj.\nKant postulas ke se ni povas identigi c\u0302iujn la eblaj logikaj formoj de jug\u0302o, tio funkcios kiel \"indico\" al la eltrovo de la plej bazaj kaj g\u0302eneralaj konceptoj kiuj estas utiligitaj en farado de tiaj jug\u0302oj, kaj tiel tio estas utiligita en c\u0302iu pripensado."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Logikistoj antau\u0306 Kant koncernis sin por klasifiki la diversajn eblajn logikajn formojn de jug\u0302o.\nKant, kun nur negravaj modifoj, akceptas kaj adoptas ilian laboron tiel g\u0302ustajn kaj kompletajn, kaj arang\u0302as c\u0302iujn logikajn formojn de jug\u0302o en tabelo, reduktis malpli ol kvar kapojn:"}, {"text_idx": "#000082", "text": "Sub c\u0302iu kapo, tie korespondas tri logikaj formoj de jug\u0302o: [35]"}, {"text_idx": "#000084", "text": "Eneco kaj Vivtenado (substanco kaj akcidento)\nKau\u0306zeco kaj Dependeco (kialo kaj efiko)\nKomunumo (reciprokeco inter agento kaj paciento)"}, {"text_idx": "#000087", "text": "En la Transcenda Depreno, Kant planas montri ke la kategorioj derivitaj en la Metafizika Depreno estas kondic\u0302oj de c\u0302ia ajn sperto.\nLi realigas tiun pruvon malglate de la sekva pensado: c\u0302iuj reprezentantaroj havendaj\u0302o iun komunan bazon se ili devas esti la fonto de ebla scio (c\u0302ar eltiri scion de sperto postulas la kapablon komparibli kaj kontrasti reprezentantarojn kiuj povas okazi en malsamaj tempoj au\u0306 en malsamaj lokoj).\nTiu grundo de c\u0302iu sperto estas la korpokonscio de la travivanta subjekto, kaj la konstitucio de la subjekto estas tia ke c\u0302io penso estas regul-regita lau\u0306 la kategorioj.\nG\u0302i sekvas ke la kategorioj rolas kiel necesaj komponentoj en iu ebla sperto."}, {"text_idx": "#000089", "text": "Por respondi kritikojn de la Raciokritio kiu Transcenda idealismo neis la realecon de eksteraj objektoj, Kant aldonis sekcion al la dua eldono (1787) titolita \"La Refuto de Idealism \" kiu turnas la \"ludon\" de idealismo kontrau\u0306 si mem per argumentado ke korpokonscio antau\u0306supozas eksterajn objektojn en spaco.\nDifinante korpokonscion kiel persistemon de la memo en tempo, Kant argumentas ke c\u0302iuj persistemoj de tempo antau\u0306supozas ion permanentan en percepto kaj ke tiu konstanteco ne povas esti en la memo, c\u0302ar estas nur tra la konstanteco ke onies ekzisto en tempo povas sin esti determinita.\nTiu argumento inversigis la supozeblan prioritaton da interna super ekstera sperto kiu dominis filozofiojn de menso kaj scio ekde Rene\u0301 Descartes.\nEn Book II, c\u0302apitro II, sekcio III de la Transcenda Analizisto, rekte sub \"The Postulates of Empirical Thought (La Postulatoj de Empiria Penso)\", Kant aldonas sian bonkonatan \"Widerlegung des Idealismus\" (Refuto de Idealism) kie li refutas kaj la probleman idealismon de Descartes kaj la dogman idealismon de Berkeley.\nLau\u0306 Kant, en problema idealismo la ekzisto de objektoj estas dubinda au\u0306 malpruvebla dum en dogma idealismo, la ekzisto de spaco kaj tial de spacaj objektoj estas malebla.\nEn kontrasto, Kant diras ke eksteraj objektoj povas esti rekte perceptitaj kaj ke tia sperto estas necesa antau\u0306supozo de korpokonscio."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Apendico: Amphiboly de Konceptoj de Reflection"}, {"text_idx": "#000092", "text": "Sekvante la sisteman traktadon de apriora scio donita en la transcenda analizisto, la transcenda dialektiko serc\u0302as dissekci dialektikajn iluziojn.\nG\u0302ia tasko estas efike eksponi la frau\u0306decon de la ne-empiria apliko de la kompreno.\nLa Transcenda Dialektiko montras kiom pura kialo ne devus esti utiligita.\nLau\u0306 Kant, la racia fakultato estas persekutita de dialektikiluzioj kiel virprovoj scii kio neniam povas esti konata."}, {"text_idx": "#000093", "text": "Tiu pli longe sed malpli densa sekcio de la Kritiko estas kunmetita de kvin esencaj elementoj, inkluzive de Apendico, jene: () Enkonduko (al Racio kaj la Transcendaj Ideoj), (b) Rational Psychology (la naturo de la animo), (c) Rational Cosmology (la naturo de la mondo), (d) Racia Teologio (dio), kaj (e) Appendix (sur la konstituigaj kaj regulativaj uzoj de racio)."}, {"text_idx": "#000094", "text": "En la enkonduko, Kant prezentas novan fakultaton, homan kialon, postulante ke estas unueciga fakultato kiu unuigas la dukton de scio akirita per la kompreno.\nAlia pensado de racio estas diri ke g\u0302i serc\u0302as la \"nekondic\u0302igitan\";\nKant montris en la Dua Analogeco ke c\u0302iu empiria okazaj\u0302o havas kialon, kaj tiel c\u0302iu okazaj\u0302o estas kondic\u0302igita per io precedenco al g\u0302i, kiu mem havas sian propran staton, kaj tiel antau\u0306en.\nRacio serc\u0302as trovi intelektan ripozejon kiu povas alporti la serion da empiriaj kondic\u0302oj al proksime, akiri scion pri \"absoluta tutaj\u0302o\" de kondic\u0302oj, tiel ig\u0302i unkonditionis.\nSume, Kant atribuas al racio la fakultato por kompreni kaj en la sama tempo kritikas la iluziojn de kiujn g\u0302i estas kondic\u0302igita."}, {"text_idx": "#000095", "text": "La paralogismoj de pura kialo"}, {"text_idx": "#000096", "text": "Unu el la maniero kiel kiujn pura kialo erare provas funkciigi preter la limoj de ebla sperto estas kiam g\u0302i opinias ke ekzistas senmorta animo en c\u0302iu persono.\nG\u0302iaj pruvoj, aliflanke, estas paralogismoj, au\u0306 la rezultoj de malvera rezonado."}, {"text_idx": "#000100", "text": "La animo estas apartigita de la sperta mondo"}, {"text_idx": "#000102", "text": "Se ke kies ekzisto povas esti konkludita nur kiam kialo de antau\u0306fiksitaj perceptoj havas nur dubindan ekziston.\nKaj la ekzisto de eksteraj aspektoj ne povas esti tuj perceptita sed povas esti konkludita nur kiel la kialo de antau\u0306fiksitaj perceptoj.\nTiam, la ekzisto de c\u0302iuj objektoj de ekstera senco estas dubinda."}, {"text_idx": "#000103", "text": "Kant eble havis en pensoj argumenton de Descartes:"}, {"text_idx": "#000105", "text": "Estas kritikinde ke la kvara paralogismo devis aperi en c\u0302apitro en la animo.\nKion Kant implicas koncerne la argumenton de Descartes en favoro de la malgrava animo estas ke la argumento ripozas sur eraro sur la naturo de objektiva jug\u0302o ne en iuj miskomprenig\u0302oj pri la animo."}, {"text_idx": "#000106", "text": "Tiuj Paralogismoj ne povas esti pruvitaj c\u0302ar konjektan argumentas kaj tial povas doni neniun certan scion pri la animo.\nTamen, ili povas esti retenitaj kiel gvidisto al homa konduto.\nLau\u0306 tiu maniero, ili estas necesaj kaj sufic\u0302aj por praktikaj celoj.\nEn ordo por homoj por konduti konvene, ili povas supozi ke la animo estas neeluzebla substanco, g\u0302i estas nedetrueble simpla, g\u0302i stabiligas la saman eterne, kaj g\u0302i estas aparta de la kadukig\u0302a materia mondo.\nAliflanke, kontrau\u0306-raciismaj kritikistoj de la etiko de Kant konsideras g\u0302in tro abstrakta, fremdigante, altruismaj au\u0306 serenaj de homa konzerno por fakte povi gvidi homan konduton.\nG\u0302uste tiam la Raciokritio ofertas la plej bonan defendon, montrante ke en homa konzerno kaj konduto, la influo de racio estas pli bona."}, {"text_idx": "#000107", "text": "La antinomio de pura kialo"}, {"text_idx": "#000108", "text": "Kant prezentas la kvar antinomiojn de racio en la Raciokritio kiel irante preter la racia intenco de atingado de konkludo.\nPor Kant, antinomio estas paro de neriproc\u0302eblaj argumentoj en favoro de kontrau\u0306aj konkludoj.\nHistorie, Gottfried Wilhelm Leibniz kaj Samuel Clarke (la reprezentanto de Neu\u0306tono) j\u0302us j\u0302us okupig\u0302is pri titana debato de senprecedencaj postefikoj.\nLa formulig\u0302o de Kant de la argumentoj estis trafita sekve."}, {"text_idx": "#000109", "text": "La Ideoj de Racia Kosmologio estas dialektikaj.\nIli rezultigas kvar specojn de kontrau\u0306batalado asertoj, c\u0302iu el kiu estas logike valida.\nLa antinomio, kun sia rezolucio, estas kiel sekvas:"}, {"text_idx": "#000110", "text": "Tezo: La mondo havas, kiel al tempo kaj spaco, komenco (limo).\nAntitezo: La mondo estas, kiel al tempo kaj spaco, senfina."}, {"text_idx": "#000111", "text": "La mondo estas objekto de sperto.\nNek deklaro estas bazita sur sperto."}, {"text_idx": "#000112", "text": "Tezo: C\u0302io en la mondo konsistas el elementoj kiuj estas simplaj.\nAntitezo: ekzistas neniu simpla aj\u0302o, sed c\u0302io estas sinteza."}, {"text_idx": "#000113", "text": "Aferoj estas objektoj de sperto.\nNek deklaro estas bazita sur sperto."}, {"text_idx": "#000114", "text": "Tezo: ekzistas en la mondkialoj tra libereco.\nAntitezo: ekzistas neniu libereco, sed c\u0302io estas naturo."}, {"text_idx": "#000115", "text": "La tezo povas esti vera de aj\u0302oj-en-ili (krom kiam ili ekaperas).\nLa antitezo povas esti vera de aj\u0302oj kiam ili ekaperas."}, {"text_idx": "#000116", "text": "Tezo: En la serio de la mondo-kialoj ekzistas iu necesa estaj\u0302o.\nAntitezo: ekzistas nenio necesa en la mondo, sed en tiu serio c\u0302iu estas ebla."}, {"text_idx": "#000117", "text": "Lau\u0306 Kant, raciismo realig\u0302is defendanta la tezon de c\u0302iu antinomio dum empirio evoluis en novajn evoluojn per laborado al pli bona la argumentoj en favoro de c\u0302iu antitezo."}, {"text_idx": "#000118", "text": "Pura kialo erare iras preter it rilato al ebla sperto kiam g\u0302i finas ke ekzistas Estaj\u0302o kiu estas la plej reala aj\u0302o ( enorealissimum) pensebla.\nTiu enrealissimum estas la filozofia origino de la ideo de dio.\nTiu personigita objekto estas postulita per Racio kiel la temo de c\u0302iuj predikatoj, la finsumo de c\u0302iu realeco.\nKant telefonis al tiu Supreme Being, au\u0306 al dio, la Idealan de Pura Kialo c\u0302ar g\u0302i ekzistas kiel la plej alta kaj plej multe de la kompleta kondic\u0302o de la ebleco de c\u0302iuj objektoj, ilia origina celo kaj ilia kontinua subteno.\nTamen, la metado de Kant de la teologia ideo estas fifame nekombrenebla."}, {"text_idx": "#000119", "text": "Refuto de la ontologia pruvo de la ekzisto de dio de Anselm of Canterbury (Anselm de Canterbury)"}, {"text_idx": "#000120", "text": "La ontologia pruvo povas esti spurita reen al Anselm of Canterbury (Anselm de Canterbury) (1033-1109).\nAnselm prezentis la pruvon en c\u0302apitro II da mallonga disertaj\u0302a titolita \"Diskurso sur la ekzisto de dio.\"\nG\u0302i ne estis Kant sed la monah\u0302o Gaunilo kaj poste la Skolastika Thomas Aquinas kiuj unue defiis la logikan konsistencon de la pruvo.\nAquinas dau\u0306rig\u0302is por disponigi siajn proprajn pruvojn por la ekzisto de dio en kio estas konataj kiel la Kvin Manieroj.\nTamen, vers\u0302ajne neniuj refutis la ontologian pruvon de Anselm pli radikale kaj plene ol Kant."}, {"text_idx": "#000124", "text": "Refuto de la kosmologia (\"c\u0302efaktivulo\") pruvo de la ekzisto de dio"}, {"text_idx": "#000125", "text": "La kosmologia pruvo pripensas la koncepton da absolute necesa Estaj\u0302o kaj finas ke g\u0302i havas la plej multe de la realecon.\nLau\u0306 tiu maniero, la kosmologia pruvo estas simple la konversacio de la ontologia pruvo.\nAnkorau\u0306 la kosmologia pruvo asertas komenci de sencosperto.\nG\u0302i diras, \"C\u0302u io ajn ekzistas en la kosmo, tiam devas ekzisti absolute necesa Estaj\u0302o.\n\"G\u0302i tiam asertas ke ekzistas nur unu koncepto da absolute necesa objekto.\nTio estas la koncepto de Supreme Being kiu havas maksimuman realecon.\nNur tia pleje reala estanta estus necesa kaj sendepende sufic\u0302a sen kompariblu, sed tio estas la Ontologia Pruvo denove, kiu estis asertita apriore sen sencosperto."}, {"text_idx": "#000127", "text": "Physic-teologia (\"gardadoproduktanto\") pruvo de la ekzisto de dio"}, {"text_idx": "#000129", "text": "En la Raciokritio, Kant prirezignas la provon pruvi la ekziston da dio kvankam la reala intenco de Kant estas provo kontrau\u0306pruvi la neekzistadon de dio.\nPrefere ol pruvi la ekzisto de dio, Kant vere provas kontrau\u0306pruvi la neekzistadon de dio c\u0302ar neniu povas pruvi la neekzistadon de dio.\nEn prirezignado de ajna provo pruvi la ekzisto de dio, Kant deklaras la tri pruvojn de racia teologio konata kiel la ontologiaj, la kosmologia kaj la physic-teologia kiel tre neteneblaj."}, {"text_idx": "#000130", "text": "La dua libro en la Kritiko, kaj longe la pli malfrua rilate al la du, provoj arang\u0302i la formalajn kondic\u0302ojn de la kompleta sistemo de pura kialo."}, {"text_idx": "#000131", "text": "En la Transcenda Dialektiko, Kant montris kiom pura kialo estas nedece utiligita kiam estas ne rilata travivi.\nEn la Metodo de Transcendismo, li klarigis la bonordan uzon de pura kialo."}, {"text_idx": "#000132", "text": "La disciplino de pura kialo"}, {"text_idx": "#000133", "text": "En parto I, la disciplino de pura kialo en la sfero de dogmismo, de c\u0302apitro I, la disciplino de pura kialo, de Part II, transcenda disciplino de metodo, de la Raciokritio, Kant enig\u0302as en la plej ampleksa diskuto de la rilato inter matematika teorio kaj filozofio."}, {"text_idx": "#000137", "text": "Lau\u0306 Kant, la cenzuro da racio estas la ekzameno kaj ebla riproc\u0302o de racio.\nTia cenzuro kondukas al dubo kaj skeptiko.\nPost kiam dogmismo produktas kontrau\u0306starantajn asertojn, skeptiko kutime okazas.\nLa duboj de skeptiko vekas racion de g\u0302ia dogmismo kaj kau\u0306zas ekzamenon de la rajtoj de racio kaj limojn.\nEstas necese preni la venontan pas\u0302on post dogmismo kaj skeptiko.\nTio estas la pas\u0302o al kritiko.\nDe kritiko, la limoj de nia scio estas pruvitaj de principoj, ne de nura persona sperto."}, {"text_idx": "#000140", "text": "La kanono de pura kialo"}, {"text_idx": "#000141", "text": "La kanono de pura kialo estas disciplino por la limigo de pura kialo.\nLa analiza parto da logiko g\u0302enerale estas kanono pro la kompreno kaj racio g\u0302enerale.\nTamen, la Transcenda Analizisto estas kanono de la pura kompreno c\u0302ar nur la pura kompreno povas jug\u0302i sinteze apriore."}, {"text_idx": "#000142", "text": "La konjektaj proponoj de dio, senmorta animo, kaj liberaj havos neniun kognan uzon sed estas valoraj al nia morala intereso.\nEn pura filozofio, racio temas morale (preskau\u0306) pri kio devus esti farita se la volo estas libera, se ekzistas dio, kaj se ekzistas estonta mondo.\nAnkorau\u0306, en g\u0302ia fakta praktika dungado kaj uzo, racio temas nur pri la ekzisto de dio kaj estonta vivo.\nBaze, la kanono de puraj raciinterkonsentoj kun du demandoj: Ekzistas dio?\nTiuj demandoj estas tradukitaj fare de la kanono de pura kialo en du kriteriojn: Kion mi devas farendaj\u0302o?\nkaj Kion je mi povas esperi?\ndonante la postulatojn da la propra ekzisto de dio kaj estonta vivo, au\u0306 vivon en la estonteco."}, {"text_idx": "#000143", "text": "La plej granda avantag\u0302o de la filozofio de pura kialo estas negativa, la preventado de eraro.\nAnkorau\u0306 morala kialo povas disponigi realan scion.\nNe povas ekzisti kanono, au\u0306 sistemo de aprioraj principoj, por la g\u0302usta uzo de konjekta kialo.\nTamen, povas ekzisti kanono por la praktika (morala) uzo de racio."}, {"text_idx": "#000144", "text": "Racio havas tri c\u0302efdemandojn kaj respondojn:"}, {"text_idx": "#000145", "text": "Ni ne povas scii, tra racio, ion ajn kiu ne povas esti ebla sencotravivaj\u0302o;\n(\"ke nia tuta scio komencig\u0302as kun sperto povas ekzisti sendube\") Kion devis mi fari?\nFaru tio kiu igos vin meriti felic\u0302on;\nNi povas esperi esti felic\u0302aj tiom kiom ni igis nin meriti de g\u0302i tra nia konduto."}, {"text_idx": "#000146", "text": "Racio rakontas al ni ke ekzistas dio, la supera varo, kiu arang\u0302as estontan vivon en morala mondo.\nSe ne, moralleg\u0302oj estus neaktivaj fantazioj.\nNia felic\u0302o en tiu komprenebla mondo precize dependos de kiel ni igis nin indaj je esti felic\u0302aj.\nLa unio da konjekta kaj praktika kialo okazas kiam ni vidas la kialon kaj celon de dio en la unueco de naturo de dezajno au\u0306 g\u0302enerala sistemo de finoj.\nLa konjekta etendaj\u0302o de racio estas grave limigita en la transcenda dialektiko de la Raciokritio, kiun Kant poste plene esplorus en la Critique of Practical Reason (Kritiko de Practical Reason) ."}, {"text_idx": "#000148", "text": "La Arkitektura de Pura Kialo"}, {"text_idx": "#000150", "text": "La historio de pura kialo"}, {"text_idx": "#000152", "text": "Post komenca historia kaj filozofia respondo al la Kritiko de Kant, nov-Kantian Cohen kaj Rickert substrekis la filozofian pravigon de scienco en la Kritiko.\nHeidegger substrekis aspektoj de ontologio, kaj Strawson substrekis la limojn da racio ene de la limoj de senssperto.\nEn lastatempaj tempoj, Arendt kaj Lyotard substrekis la laboron da orientig\u0302o de limigita kompreno en la kampo de monda historio."}, {"text_idx": "#000153", "text": "koncepto kontrau\u0306 objekto de sencpercepto\nvariaj\u0302otradukoj de Vorstelung: prezento au\u0306 reprezentantaro"}, {"text_idx": "#000154", "text": "Kant distingas inter du malsamaj fundamentaj specoj de reprezentantaro: intuicioj kaj konceptoj:"}, {"text_idx": "#000155", "text": "Konceptoj estas \"mediacii reprezentantaroj\" (vidu A68/B93).\nMediate-reprezentantaroj reprezentas aj\u0302ojn reprezentante g\u0302eneralajn karakterizaj\u0302ojn de aj\u0302oj.\nLa konceptoj \"bruno\", \"ligna\", \"seg\u0302o\", kaj tiel antau\u0306en estas, lau\u0306 Kant, mediacias reprezentadoj de la seg\u0302o.\nIli povas reprezenti la seg\u0302on reprezentante g\u0302eneralajn karakterizaj\u0302ojn de la seg\u0302o: estante brunaj, estante lignaj, estante seg\u0302o, kaj tiel antau\u0306en.\nIntuicioj estas \"tujaj reprezentantaroj\" (vidu B41), t.e., reprezentantaroj kiuj reprezentas aj\u0302ojn rekte.\nOnies percepto de la seg\u0302o estas, lau\u0306 Kant, tuja reprezentantaro.\nLa percepto reprezentas la seg\u0302on rekte, kaj ne per iuj g\u0302eneralaj karakterizaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000156", "text": "Kant disigas intuiciojn lau\u0306 la sekvaj manieroj:"}, {"text_idx": "#000158", "text": "Kant ankau\u0306 distingite inter aprioraj (puraj) kaj posteriori (empiriaj) konceptoj."}, {"text_idx": "#000159", "text": "Tabloj da principoj kaj kategorioj da kompreno en la kritiko"}, {"text_idx": "#000160", "text": "Kant pruntis la esprimon \"kategorioj\" de Aristotelo, sed kun la koncesio kiuj la propraj kategoriadoj de Aristotelo estis misaj.\nLa neperfekteco de Aristotelo estas s\u0302ajna de lia inkludo de \"kelkaj reg\u0302imoj de pura sentemo ( kvando, ubi, situs, ankau\u0306 prius, simul), ankau\u0306 empiria koncepto ( motus), neniu el kiu povas aparteni al tiu genealogia registro de la kompreno.\""}, {"text_idx": "#000161", "text": "La sekcioj de Kant, aliflanke, estas gviditaj per lia serc\u0302o en la menso por kio igas sintezajn apriorajn jug\u0302ojn eblaj."}, {"text_idx": "#000162", "text": "La A kaj B nombroj utiligitaj kiel normreferencoj rilatas al la pag\u0302numeroj de la unuaj (1781)-datita kaj duaj (1787)-datita germanaj eldonoj respektive.\nFoje NKS-nombroj kutimas rilati al pag\u0302oj da la Norman Kemp Smith angla traduko (la gazetaro de Sanmartin, Macmillan, 1929)."}]