[{"text_idx": "#000000", "text": "Auteur: Stellan EngholmType: \u0153uvres essentielles, \u0153uvre originale, romansDisponibilite\u0301: Non en stockPrix: \u00b1\u20ac7.50Anne\u0301e de publication: 1963Description: Premiita romano. Historio de sveda kampara familio dum tri generacioj.Pages: 235Hauteur: 230 mmNotes: IlustritaCritique: De Ludoviko Totsche: Homoj sur la teroDe CourtinatDe K.R.C. Sturmer: Homoj sur la teroDe Sten Johansson: Solaj sur la teroDe Georges Stroele: Homoj sur la teroDe Vlostano (Rusio): Homoj sur la teroDe Redakcio La Suda Kruco: Homoj sur la teroDe Redakcio Germana Esperantisto: Homoj sur la teroDe Karla: Homoj sur la Tero Interesa rakonto, flua komprenebla stilo, agrablaj naturskizetoj\ninter la faktoj sinsekvaj, portretoj tre sukcesaj, se oni atentas, ke\nla personoj estas preskau\u0306 senkarakteraj, lertaj novaj esprimoj kaj\nkomparoj. (G.S. - Esperanto, 1933, p. 60)E\u0301valuation: Ajouter mon e\u0301valuation"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Unu el la c\u0302efaj kvalitoj de Engholm estas la sobra realismo per kiu li pentras siajn heroojn kaj iliajn mediojn. Engholm estas la poeto de la blankaj - nigraj lumefektoj, por la ric\u0302aj nuancoj de la koloroj li ne estas tro sentema."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Sed oni ne devas pensi ke la figuroj de liaj personoj pale efikas al la leganto. Tute ne la du kamparaj virinoj Kajsa kaj Selma s\u0302ajnas radikig\u0302intaj profunde en la teron. Kaj per kia delikata psikologio estas pentrita la maljuna Kristofono."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La romano, pritraktas la historion de kamparana familio tra tri generacioj. Sed la c\u0302efa heroo de l' romano estas la bieno, la tero kies pulsado sentig\u0302as sur c\u0302iu pag\u0302o de l' libro, la tero kiu indiferente rigardas la homojn kiuj penadas sur g\u0302i, la sinsekvantajn generaciojn kiuj perdas kaj regajnas g\u0302in sed al kies vivo g\u0302i donacas la celon kaj la profiton."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La stilo de l' libro estas pura, natura. Engholm estas unu el niaj plej bonaj verkistoj."}, {"text_idx": "#000009", "text": "C\u0302eftemo de Homoj sur la tero estas la intima rilato\ninter la homoj kaj la kulturata tero sur kiu ili vivas."}, {"text_idx": "#000010", "text": "La tero havas grandan sencon, li diris. G\u0302i nutras nin,\nnutras la grandan multmilionan homaron, bestojn kaj\nkreskaj\u0302ojn, kaj el g\u0302ia senluma, silenta profundo g\u0302ermas\nvivo kaj belo. Suno kaj tero estas la grandaj potencoj de la\nvivo. Suno kaj tero en kunig\u0302o donas vivon kaj renovigas"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Se vi bone komprenas tion, vi ankau\u0306 komprenas, ke\nlaboro estas granda afero. Se oni ne pensas pli profunde, la\nterpomoj en la kelo, panoj en provizejo kaj fojno en fojnejo\npovas s\u0302ajni negravaj aferoj. Sed kio farig\u0302us el ni, se tio\nmankus? Kaj tion la tero donis al ni. (...)"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Vi do vidas la interrilaton. Sed la homoj s\u0302atas iri\nc\u0302iu sian propran vojon. Ili ne priatentas unu la alian, ne\nkomprenas, kion unu signifas al la alia. Tial ne estas facile\nvivi. Sed povus esti alie."}, {"text_idx": "#000013", "text": "C\u0302ar tamen la vivo estas admirinda kaj bela. Se ni nur\nvivus en la g\u0302usta maniero, ec\u0302 la laboro farig\u0302us kvazau\u0306\nludo, kvazau\u0306 gaja festo al ni c\u0302iuj."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Tial plugu vian sulkon profunda kaj rekta. Neniu\nkomprenas vin nun, sed estu g\u0302oja pro tio, ke vi mem\nkomprenas tion. Kaj se vi restos fidela al tio, eble venos\ntago, kiam vi renkontos iun, kiu sentas kaj pensas same kiel"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Tiel li revis kaj fantaziis en la soleco."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Kaj vicoj da kriantaj gruoj s\u0302vebis suden, la tagoj\nmalhelig\u0302is, kaj super la dormanta tero fortaj ventoj balais\nkirlitan neg\u0302on kaj malvarman aeron, g\u0302is kiam la suno ree\nekbriletis en la sudo, kaj tremantaj triladoj de alau\u0306doj\ndenove sonoris super la brunaj kaj nudaj kampoj de la"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Alia grava temo de la verko estas la homa soleco, ec\u0302\nizolig\u0302o. Inter la homoj de la romano trovig\u0302as spiritaj abismoj,\nkiuj s\u0302ajnas nesupereblaj. Kelkaj el ili suferas pro tiu soleco,\nsed ili ne scias kiel rompi g\u0302in. Aliaj s\u0302ajne ec\u0302 ne rimarkas\ng\u0302in, kvazau\u0306 ne povus esti alie."}, {"text_idx": "#000020", "text": "S\u0302i ja s\u0302atis la infanojn, tamen sen pli profundaj\nsentoj. Je la naskig\u0302o de la knabino la patrinamo ja\nekflamis. Tamen g\u0302i ne ampleksis ambau\u0306 infanojn. La knabino\nestis c\u0302io. Ke la knabo ankau\u0306 estas s\u0302ia infano, s\u0302i s\u0302ajne"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Kompare kun aliaj verkoj de Engholm, la mediopriskriboj\nc\u0302i tie estas pli ric\u0302aj, precipe se temas pri natura pezjag\u0302o\nkaj la paso de sezonoj. Ankau\u0306 la homojn li prezentas tre trafe"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Ankau\u0306 sintenojn strangajn kaj mirigajn la au\u0306toro kapablas\nigi kredindaj dank' al la ric\u0302a kaj viva prezentado de homaj"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Domag\u0302e ke ni ne priparolis tion c\u0302i pli frue.\nMiaflanke mi neniam pensis pri edzig\u0302o, kaj ankau\u0306 nun mi ne\nsentas inklinon. Por kio tio estus bona? Sed mi komprenas, ke\npovos g\u0302eni vin. Se estos tro peze al vi, mi ne metos\nmalhelpon sur vian vojon, c\u0302ar mi ja estas kulpa. Sed kion vi\ndiras mem? C\u0302u vi nepre volas farig\u0302i mia edzino?"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Selma mallevis la palpebrojn, kaj nur post iom da tempo\ns\u0302i respondis. S\u0302ia rigardo kvazau\u0306 direktig\u0302is internen,\nfarig\u0302is mallume c\u0302irkau\u0306 s\u0302i, suferige mallume, kaj s\u0302i"}, {"text_idx": "#000027", "text": "En granda parto de la verko Engholm evitis doni\ndetalojn, kiuj iel fiksus la rakonton en la tempo. C\u0302io okazas\nkvazau\u0306 en ekstertempa epoko, sur la eterna tero. Post du trionoj\ntamen oni ekau\u0306das la foran mug\u0302adon de la mondmilito, kaj poste\nankau\u0306 pli da aliaj detaloj precizigas la epokon."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Nun li benis la c\u0302efon per tuta prelego (p. 46, ="}, {"text_idx": "#000031", "text": "Li parolis kvazau\u0306 li estus preg\u0302inta por sia eterna\nfelic\u0302o (p.48, = tre verve)"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Kaj poste s\u0302ia nomo estis Ester, malplac\u0302a nomo (p."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Ili baldau\u0306 povos esti tute skrapitaj (p. 202, ="}, {"text_idx": "#000034", "text": "Ec\u0302 la komenca frazo de la libro s\u0302ajnas kvazau\u0306 tradukita\nvorton post vorto el la sveda: \"En bela dimanc\u0302a\nantau\u0306tagmezo staris la maljuna Kristoforo sur la korto kaj\nc\u0302irkau\u0306rigardis.\" (p. 43). Engholm pruntas ec\u0302\nproverbon el la sveda: \"se li jam havas la diablon en la\nboato, li ankau\u0306 remos kun li al la bordo\" (p. 204,\nsimile p. 136), dum oni vane serc\u0302us Zamenhofan proverbon"}, {"text_idx": "#000036", "text": "La unuaj verkoj de Stellan Engholm aperis en rapida\nsinsekvo: Al Torento en 1930, Homoj sur la tero en\n1932 kaj Infanoj en Torento 1 en 1934, kaj dum tiuj jaroj\nli krome okupig\u0302is pri tradukado. Pri ilia estig\u0302o ni scias\npraktike nenion, kaj tio cetere ne tre gravas. Gravas c\u0302efe, ke\nili restas esenca parto de la Esperanta beletro. Plej multe tiu\njug\u0302o validas pri la romano Homoj sur la tero."}, {"text_idx": "#000038", "text": "La romano Homoj sur la Tero estis jam en 1931 antau\u0306 sia unua eldono premiita de \"Literatura mondo\" en la internacia romankonkurso. La au\u0306toro, kapabla majstre verki epikan rakonton kaj au\u0306tente prezenti scenejon de reala homa vivo, venigas legantojn en Novponton - bienon apud la urbeto Grandtorento. En c\u0302i tiu bieno trapasas la vivo de tri generacioj de familianoj. En la romano oni ne povas trovi iajn aparte strec\u0302ajn peripetiojn au\u0306 animskuajn kaj neatendite spirhaltajn turnojn. La verkisto teksas la fadenon de sia rakonto nehaste, detale prezentante la c\u0302iutagan vivon de homoj, ligitaj kun la tero. La patro Kristoforo, kies tutviva revemo apartigis lin de la reala vivo kaj fremdigis lin de la familio, ne progresigis la bienon, kvankam li s\u0302atis proprajn verdajn kampojn kaj la ombroric\u0302an arbaron. Lia filo Kristoforo inklinis al hedonismo, mals\u0302atis kamparan laboron, forvendis la bienon kaj konsideris sin dum multaj jaroj senzorga bonvivanto g\u0302is li restis senmona kaj finfine estis devigita alfronti realajn cirkonstancojn. Nur la nepo Eskil post kelkjaraj sensukcesaj serc\u0302adoj de sia propra vojo tra granduzinaj urboj en la kriza postmilita epoko revenis hejmen, kaj c\u0302iuj esperoj pri renaskig\u0302o de la bieno ligig\u0302is kun c\u0302i tiu junulo, kies aparteno al la nova generacio premisis novan vivon sur la tero, pli harmonian kaj pli vivsencan."}, {"text_idx": "#000039", "text": "La lingvaj\u0302o de la romano, verkita antau\u0306 nau\u0306dek jaroj, restas fres\u0302a, krom nur kelkaj arkaig\u0302intaj parolturnoj, g\u0302i impresas profunde kaj povas g\u0302uigi leganton, s\u0302atantan ne nur realismajn priskribojn kaj humanismajn temojn sed ankau\u0306 sentantan plezuron pro la legado de eminenta libro. Ne vane oni konsideras la romanon Homoj sur la Tero klasikaj\u0302o de la Esperanta literaturo. Leginda verko! Ne preterlasu g\u0302in."}]