[{"text_idx": "#000001", "text": "Nova esplorprojekto c\u0302e universitato en Skotlando esploras la rilaton de la Esperanto-movado kaj internaciismo en la jardekoj c\u0302irkau\u0306 1900. \u201dLa Esperanta movado estis multe pli heterogena kaj kompleksa ol ni pensis\u201d, diras la iniciatinto, profesoro Bernhard Struck, en intervjuo de Libera Folio."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Bernhard: \u2013 Mi ankorau\u0306 ne certas pri kio temos la esplorado, sed mi c\u0302efe interesig\u0302as pri la plej frua generacio de esperantistoj g\u0302is 1914, au\u0306 eble g\u0302is la 1920-aj. La ideo temas pri la loka kaj regiona nivelo, ekzemple Skotlando, Bohemio, Saksio au\u0306 eble la meza regiono de Anglio. Kiam mi studis la partoprenintojn en la Universalaj Kongresoj inter 1905 kaj 1913, mi eltrovis ke c\u0302i tiuj estis tre aktivaj regionoj."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Pilar: \u2013 Kvankam mi nur komencis mian doktorig\u0302ajn studojn, mi jam trovis kelkajn indicojn, sed unu artikolo elstaras. Eldonita de Tutmonda Espero, kataluna j\u0302urnalo, en 1909, \u201dLa gepatraj lingvoj kaj Esperanto\u201d estis alvoko de irlanda esperantisto, Patrick Parker, por la kreo de universala ligo kies c\u0302efcelo estus defendi kaj protekti la gepatrajn lingvojn de lingvaj minoritatoj. C\u0302i tiu alvoko por internacia kunlaborado inter malgrandaj nacioj influis mian esploradan temon. G\u0302i ankau\u0306 estas klara ekzemplo kiel Esperanto intermiksig\u0302is kun aliaj politikaj, sociaj kaj kulturaj demandoj."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Marcel: \u2013 G\u0302is nun, mi c\u0302efe fokusig\u0302is pri Varsovio kaj Tutmonda Esperanta Kuracista Asocio (TEKA), la organizo antau\u0306a al Universala Medicina Esperanto-Asocio. Listoj de kontaktoj kaj membroj donas interesajn enrigardojn al la strukturo kaj membraro. En 1909, Varsovio havis c\u0302irkau\u0306 400 registritajn esperantistojn, el kiuj 57 estis kuracistoj kaj membroj de TEKA. Iuj estas konataj en la pola esperanta movado, aliaj en la medicina komunumo, sed maloftaj estas la ligoj inter la du sferoj. Ekzemple, Jo\u0301zef Sk\u0142odowski \u2013 frato de la Nobel-premiita Marie Curie \u2013 estis estro de la medicina fako de la Varsovia Esperanta Klubo, iris al la Universala Kongreso en Dresdeno 1908 kaj ec\u0302 tradukis polan poezion al Esperanto. Eltrovi kio motivis tiujn homojn lerni Esperanton kaj ekaktivi en internaciaj projektoj estas la celo de mia laboro. Mi nomas tiajn homojn \u201clokaj internaciistoj\u201d."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracionVenkado de ekzistadismaj krizoj per muziko: Karolina Cicha de PollandoMeksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn"}]