[{"text_idx": "#000001", "text": "1. Antau\u0306 125 jaroj naskig\u0302is Ferenc Szila\u0301gyi (Si\u0301ladi, 1895-1924-1967), hungara kaj svedia j\u0302urnalisto kaj esperantisto; au\u0306toro de kvar novelaroj (=Trans la fabeloceano/ 1932, La granda aventuro 1945, Inter sudo kaj nordo 1950, Koko krias jam! 1955) kaj de la romano Tiel okazis, au\u0306 Mistero minora (1958), kompilinto de la antologio 33 rakontoj (kun Reto Rossetti, 1964); fondinto de la revuo Norda Prismo (1955), kiun li redaktis g\u0302is la vivofino; c\u0302efkunlaboranto de Enciklopedio de Esperanto, membro de la Lingva Komitato (1930-48) kaj Akademio de Esperanto (1948-67), prezidanto de TEJ\u0302A (1956-57), sekretario de la Belartaj Konkursoj de UEA (1953-57). \u2014 Legu pli en NDK, p. 275-276.\n3. Antau\u0306 115 jaroj naskig\u0302is Paul Ariste (denaske: Paul Berg, 1905\u20131919-1990), estonia judo, la plej granda estona lingvisto, au\u0306toro de pli ol mil sciencaj studoj, inkluzive de 40 libroj en pluraj lingvoj, membro de la Akademio de Sciencoj de Estonia SSR (1954); poligloto kaj esperantisto; kunlaboranto de la Esperanto-s\u0302losilo por estonoj (1923) kaj de Esperanto-estona vortaro (1927), au\u0306toro de pluraj interlingvistikaj kaj esperantologiaj verkoj, redakciano de Interlinguistica Tartuensis (1982-90); membro de la Akademio de Esperanto (1967-76), membro de AIS (1983), honora membro de Esperanto-Asocio de Estonio (1986), membro de la Honora Patrona Komitato de UEA (1984). Lia au\u0306toritato multe helpis al progresigo kaj prestig\u0302igo de Esperanto en Estonia SSR. Li mortis la 2an de februaro 1990, unu tagon antau\u0306 sia 85-jarig\u0302o."}, {"text_idx": "#000002", "text": "5. Antau\u0306 140 jaroj naskig\u0302is Eduard Stettler (S\u0302te\u0301tler, 1880-1908-1940), svisa juristo, socia aktivulo kaj esperantisto; prezidanto de SES (1911-13, 1927-32), vicdirektoro (1910-19) kaj direktoro (1919-20) de UEA, prezidanto de UEA (1920-24, 1928-34), c\u0302efau\u0306toro de du statutoj de UEA (1920, 1934); au\u0306toro de libro pri H. Hodler (1928), en kiu estas prezentita la frua historio de UEA, kaj de pluraj artikoloj, precipe en la revuo Esperanto. \u2014 Legu pli en NDK, p. 266-267."}, {"text_idx": "#000003", "text": "7. Antau\u0306 95 jaroj naskig\u0302is Louis Beaucaire (Boke\u0301r, 1925-1941-1983), franca librovendisto kaj esperantisto, ekde 1950 log\u0302inta en Berlino; au\u0306toro de tri leg\u0302eraj libroj, verkitaj sprite kaj belstile: en Kruko kaj Baniko el Bervalo (1970), subtitolita \u201cMaldecaj enekdotoj por neprudaj legantoj\u201d, li adaptis al Esperantujo popularajn anekdotojn kaj aldonis vortludajn frazojn en Esperanto. Same en Esperantujo okazas la 12 \u201cmaldecetaj epizodoj\u201d de El la vivo de bervala sentau\u0306gulo (1974) kaj la 12 fabeloj de Fabeloj de la verda pigo (1981)."}, {"text_idx": "#000004", "text": "11. Antau\u0306 75 jaroj naskig\u0302is Sergej Kuznecov (\u0421\u0435\u0440\u0433\u0435\u0438\u0306 \u041d\u0438\u043a\u043e\u043b\u0430\u0435\u0432\u0438\u0447 \u041a\u0443\u0437\u043d\u0435\u0446\u043e\u0432, 1945-1959- ), sovetunia kaj ruslanda lingvisto kaj esperantisto, estro de katedro de g\u0302enerala kaj kompar-historia lingvoscienco en Moskva S\u0302tata Universitato M. Lomonosov; au\u0306toro de kvin interlingvistikaj libroj: \u041e\u0441\u043d\u043e\u0432\u043d\u044b\u0435 \u043f\u043e\u043d\u044f\u0442\u0438\u044f \u0438 \u0442\u0435\u0440\u043c\u0438\u043d\u044b \u0438\u043d\u0442\u0435\u0440\u043b\u0438\u043d\u0433\u0432\u0438\u0441\u0442\u0438\u043a\u0438 (1982), \u041e\u0441\u043d\u043e\u0432\u044b \u0438\u043d\u0442\u0435\u0440\u043b\u0438\u043d\u0433\u0432\u0438\u0441\u0442\u0438\u043a\u0438 (1982), \u041d\u0430\u043f\u0440\u0430\u0432\u043b\u0435\u043d\u0438\u044f \u0441\u043e\u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u043d\u043e\u0438\u0306 \u0438\u043d\u0442\u0435\u0440\u043b\u0438\u043d\u0433\u0432\u0438\u0441\u0442\u0438\u043a\u0438 (1984), \u0422\u0435\u043e\u0440\u0435\u0442\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043e\u0441\u043d\u043e\u0432\u044b \u0438\u043d\u0442\u0435\u0440\u043b\u0438\u043d\u0433\u0432\u0438\u0441\u0442\u0438\u043a\u0438 (1987), \u0418\u043d\u0442\u0435\u0440\u043b\u0438\u043d\u0433\u0432\u0438\u0441\u0442\u0438\u043a\u0430: \u0422\u0435\u043e\u0440\u0438\u044f. \u0418\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u044f. \u0422\u0435\u0440\u043c\u0438\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u044f (2014); membro de la Akademio de Esperanto (1998-2007), membro de AIS (1989)."}, {"text_idx": "#000005", "text": "15. Antau\u0306 85 jaroj naskig\u0302is Vlastimil Novobilsky\u0301 (1935-1946- ), c\u0302eh\u0302a kemiisto, pedagogo kaj esperantisto, rektoro de la universitato J. E. Purkyne\u030c en U\u0301sti\u0301 nad Labem (1995-2001); gvidanto de multaj diversnivelaj kursoj de Esperanto; au\u0306toro de Skizo pri la Esperanta literaturo (1956), C\u0302eh\u0302a literaturo en Esperanto (1983), Francisko Valdomiro Lorenz: Atesto pri la vivo kaj verko de eksterordinara homo (2017); tradukinto de Taglibro de mia frato. Memornotoj de Petr Ginz el la jaroj 1941-1942 de Chava Pressburger (2005, kun V. Novobilska\u0301); rektoro de Internacia Kongresa Universitato dum la 81a UK en Prago (1996), honora membro de C\u0302eh\u0302a Esperanto-Asocio (1996)."}, {"text_idx": "#000006", "text": "17. Antau\u0306 75 jaroj naskig\u0302is Reinhard Haupenthal (1945-1961-2016), germana instruisto, interlingvisto kaj esperantisto, ekde 1999 log\u0302inta en Francio; instruisto de esperantologio kaj interlingvistiko c\u0302e la Sarlanda Universitato (1968-94), fakulo pri la historio de Esperanto kaj interlingvistiko, precipe pri Volapuko; Redaktoro de Dialogo (1973-88), Internacia Pedagogia Revuo (1973-74), Volapu\u0308kabled (1985-90), Iltis-Forumo (1989-95), Iltis-Letero (1992-96); posedanto de la eldonejo Iltis, c\u0302e kiu aperis c\u0302. 300 libroj; au\u0306toro de pluraj libroj, i.a. de Enkonduko en la librosciencon de Esperanto (1968), Volapu\u0308k-Bibliographie (1982), Bibliografio di Ido (kun T. Carlevaro, 1999), Johann Martin Schleyer (1831-1912): Vivo \u2013 verkoj \u2013 Volapu\u0308k (2007), Gaston Waringhien (1901-1991): Bibliografio de liaj publikigaj\u0302oj (2009), Interlingvistiko kaj esperantologio: Konturoj de du novaj lingvistikaj disciplinoj (2014); tradukinto de pluraj beletraj\u0302oj, i. a. de Goeto, Heine, Hoffmann, Kafka, Schnitzler k. a.; membro de la Akademio de Esperanto (1976-98), membro-fondinto de Societo Ka\u0301lma\u0301n Kalocsay (1991). \u2014 Legu pli en NDK, p. 126-128."}, {"text_idx": "#000007", "text": "18. Antau\u0306 105 jaroj naskig\u0302is Clelia Conterno Guglielminetti (Konte\u0301rno Guljilmine\u0301ti, 1915\u20131934-1984), itala j\u0302urnalistino, verkistino kaj esperantistino; dufoja lau\u0306reato de la Belartaj Konkursoj de UEA (poste membro de la jug\u0302komisiono), lau\u0306reato de la Internaciaj Floraj Ludoj (1981); au\u0306toro de Eta vivo (1969), Unu tago post la alia. Letero al infano naskita (1982), Ho, tomboj de l\u2019 prapatroj (aperis posteume en 2015); membro de la Akademio de Esperanto (1964-84), membro (la sola virino) de la literatura rondo La Patrolo (1970). \u2014 Legu pli en NDK, p. 59-60."}, {"text_idx": "#000008", "text": "21. Antau\u0306 145 jaroj naskig\u0302is Jeanne Louise Calment (Kalma\u0301n, 1875-1997), franca esperantistino, kiu inter la dokumente konfirmitaj longvivuloj en la historio de la homaro havis la plej longan vivon \u2013 s\u0302i naskig\u0302is la 21an de februaro 1875 kaj mortis la 4an de au\u0306gusto 1997 en la ag\u0302o 122 jaroj kaj 164 tagoj."}, {"text_idx": "#000009", "text": "28. Antau\u0306 15 jaroj mortis Juan Eduardo Bachrich (denaske: Johann Eduard Bachrich, 1921-1938-2005), au\u0306stria esperantisto, ekde 1948 log\u0302inta en Venezuelo, kie li estis motoro de la landa Esperanto-movado, peranto (1974-2001) kaj komitatano de UEA (1992-98), subvenciinto de la vidkursoj Mazi en Gondolando kaj Esperanto: Pasporto al la tuta mondo; honora membro de UEA (2000). Danke al la donaco de liaj gefiloj UEA starigis la fondaj\u0302on \u201cBiblioteka Apogo Honore al la Geedzoj Maria kaj Johano Bachrich\u201d, kiu helpas pliric\u0302igi la kolektojn de Esperanto-bibliotekoj."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Antau\u0306 125 jaroj en la februara numero de la revuo Esperantisto, kiun redaktis L. Zamenhof, aperis la artikolo Prudento au\u0306 kredo? de Lev Tolstoj, pro kiu la ruslanda cenzuro malpermresis la enportadon de la revuo al Ruslando, kie log\u0302is plej multaj abonantoj. Kvankam danke al Tolstoj la malpermeso estis baldau\u0306 nuligita, Zamenhof decidis fermi la gazeton."}]