[{"text_idx": "#000000", "text": "Falsaj g\u0302emeloj, au\u0306: kiel Guglo trompis redaktoron"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Miaj amikoj, laborkolegoj kaj pluraj el miaj kursanoj scias, ke mi malhavas vidmemoron. Nature, tio kau\u0306zis, kau\u0306zas kaj kau\u0306zos amaseton da amuzaj okazoj kaj, malpli ofte, malagrablajn miskomprenojn. Nu, pri tiu temo mi j\u0302us skribis c\u0302i tie en mia ruslingva j\u0302urnalo (neruslingvanoj povas testi la kapablojn de Google Translate, kaj esperantigi c\u0302i tiun tajpitaj\u0302on)."}, {"text_idx": "#000002", "text": "C\u0302i tiuj amuzaj\u0302oj kaj miskomprenoj restus nur marg\u0302enaj\u0302o de mia privata vivo, sed fojon en du-tri jaroj pro mia \u201chandikapo\u201d suferas centoj da legantoj de La Ondo de Esperanto, kiun mi redaktas. Ve, tion vidas ankau\u0306 la legantoj de la papera versio de la maja kajero de La Ondo.\nTemas pri la foto, kiu garnas la jubilean artikolon pri la rusa poeto Igorj Severjanin. C\u0302i tiun artikolon verkis la Moskva j\u0302urnalisto kaj verkisto Grigorij Arosev, kiu ankau\u0306 elektis du tradukojn (unu sian propran kaj unu de Nikolai Lozgac\u0302ev). Mia tasko estis enpag\u0302ig\u0302i g\u0302in kaj aldoni foton."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Kiel mi prenu foton? En nia redakcia fotaro (kun pluraj centoj da uzitaj kaj uzotaj fotoj) mankis portreto de Severjanin. G\u0302i mankis ankau\u0306 en libroj kaj diskoj, kiujn ni havas (cetere, antau\u0306 la Pasko ni donacis kvin sakojn da beletraj libroj al orfejo \u2013 nia negranda e-legilo kapablas anstatau\u0306i kelkajn libros\u0302rankojn). Do, kiel kutime en similaj okazoj, mi decidis serc\u0302i en la reto. Kiel la primaran serc\u0302ilon mi uzas tiun de Guglo, kaj tiu de \u042f\u043d\u0434\u0435\u043a\u0441 servas kiel akcesora. Entajpinte la vortojn \u0418\u0433\u043e\u0440\u044c \u0421\u0435\u0432\u0435\u0440\u044f\u043d\u0438\u043d, mi eksciis ke en la reto estas c\u0302. 2.490.000 trafojn je c\u0302i tiu nomo. En la dua rezultinta linio (tuj post la unua \u2013 neevitebla \u2013 vikipedia artikolo) estis montritaj kelkaj fotoj de Severjanin, inter kiuj plac\u0302i al mi du: la plej unua kaj la sesa, c\u0302i-sube markita per rug\u0302a sago."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Elektinte la menueron \u201cBildoj\u201d, mi vidis la unuan dudekon el la entute 68 mil 800 fotojn, kiujn Guglo identigis kiel fotojn de Igorj Severjanin. Inter ili, la kvina en la liston, estis ankau\u0306 la foto, kiun mi elstarigis c\u0302e la unua vido."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Foliumante plu, mi vidis la saman/similan foton kelkfoje, kaj mi decidis elekti g\u0302in (la unua foto en la listo, ankau\u0306 tre tau\u0306ga, havas tro nigran fonon, kio ne estas bona por presado). C\u0302i-sube estas unu el la variaj\u0302oj de la portreto kun elekto de versoj de Severjanin."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Poste mi procedis rutine. Mi konservis en mia komputilo kvin au\u0306 ses malsamajn versiojn de la foto, kontrolis ilian liberan (sen klara mencio de kopirajto) uzeblecon, kaj elektis la plej pres-tau\u0306gan. Mi prilaboris g\u0302in, forigis makuletojn, glatigis la fonon (aliel g\u0302i ig\u0302us koteca), kaj post kvaronhoro la foto jam okupis sian decan lokon en la liva supro de la 16a pag\u0302o. Vidu la enpag\u0302igitan pag\u0302oparon:"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Kontenta pri la rezulto, mi printis g\u0302in por la korektanto kaj iris al la sekva pag\u0302oparo. La revuo estis sendita rete al la presejo en Pollando, kaj ni mem g\u0302uis la Feston de la Krista Resurekto, poste iris por la unuaj tri tagoj de la Hela Paska Semajno al Kau\u0306no ktp. Post la reveno, Halina iris al Olsztyn, de kie s\u0302i la pasintan vendredon, do antau\u0306 unu semajno, dissendis la revuon al la abonintoj. Ricevinte de s\u0302i man-el-mane mian propran ekzempleron, mi foliumis g\u0302in kaj restis sufic\u0302e kontenta pri la preseja laboro. Sed hierau\u0306 matene mi ricevis leteron de nia Londona abonanto Lenio Marobin, kiu, interalie, skribis:"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Sur pag\u0302o 16 de la n-ro 5 de LOdE mi estis s\u0302okita kiam mi vidis la foton de Oscar Wilde anstatau\u0306 tiun de Igor Severjanin. C\u0302u ili estis g\u0302emeloj?"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ba! Probable, ne g\u0302emeloj, ja Severjanin naskig\u0302is en la jaro 1887a, tre memorinda al la esperantistoj, sed Wilde enmondig\u0302is je 23 jaroj pli frue. Mi do decidis iris la saman Guglan vojon, kiun mi iris por veni al la foto de Severjanin. Do, mi entajpis la nomon de La portreto de Dorian Gray kaj konsternite konstatis la saman bildon."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mi denove elektis la bildojn kaj nature vidis du versiojn de la sama portreto \u2013 ne de Dorian Gray, sed de Severjanin. Au\u0306 de Wilde?"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Vers\u0302ajne, sur la portreto estas Oscar Wilde, c\u0302ar apenau\u0306 britaj retuloj enretigus portreton de Igorj Severjanin. Mi konfesas mian eraron tro fidi al Guglo, kiu lerte ofertis al mi la falsitan aspekton de Severjanin kaj c\u0302i tiel \u2013 tute prave \u2013 montris min malkapabla bildoelektanto."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Sed kial s\u0302atantoj de la au\u0306toro de Tondrobolanda kaliko enretigas portreton de Wilde, sed ne de Severjanin? Ja tio estas stranga kaj blaga ideo!"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mi ekesprloris kaj trovis, ke \u201cLa Reg\u0302o de Poetoj\u201d (tiun titolon Severjanin ricevis en 1918, venkinte sian c\u0302efrivalon Majakovskij) ofte imitis la aspekton kaj la pozojn de Wilde kaj kredis sin esti simila al li. C\u0302u vere simila? Jug\u0302u mem, lau\u0306 la c\u0302i-liva bildo \u2013 vi jam scias, ke mi ne havas vidmemoron kaj neniam foliumas albumojn, nek vizitas artgaleriojn au\u0306 teatrojn, kaj do ne kapablas kompari portrete la du grandiozajn poetojn."}, {"text_idx": "#000016", "text": "5 Responses to Falsaj g\u0302emeloj, au\u0306: kiel Guglo trompis redaktoron"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Chu por poeto gravas portreto? Chu la trajtoj de sh/lia vizagho rilatas al poezio? Ni memoru versojn de la awtoroj, sed ne liniojn de iliaj figuroj. Ni ja ne estas idolanoj, se ni entute estas esperantanoj"}, {"text_idx": "#000019", "text": "dankon pro la konsiloj, sed mi ja agis lau\u0306 ili:\n(1) En Vikipedio estas maltro da fotoj en la artikolo pri Severjanin, kaj mi ja bezonas ke porekranajn fotojn, sed fotojn pres-tau\u0306gajn.\n(2) Tute nature, kontrolante la elektitajn bildojn, mi venis per la fotaj referencoj al la originaj tekstoj pri Severjanin, kiujn ornamis la foto (ankau\u0306 por kontroli la kopirajtecon, nature). Ili tie klare rolis kiel portretoj de Severjanin."}, {"text_idx": "#000020", "text": "La banala konsilo sekvafoje komenci serc\u0302on de Vikipedio eble aspektos tro banale en tiu c\u0302i kunteksto...\nJa mas\u0302ina serc\u0302o restas tro mas\u0302ina por ne plu fari erarojn."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Alia solvo estas la serc\u0302o de Guglo lau\u0306 la ens\u0302utita dosiero: oni povas kontroli, c\u0302u la hazarde trovita bildo (kaj g\u0302iaj versioj) c\u0302iam trovig\u0302as en la bezonata kunteksto (kio montrus eraron en la c\u0302i-supre priskribita okazo)."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Jes, temas pri simileco. Sed ne centprocenta. Aliflanke, mi facile imagas, ke la inventema Severjanin povintus inviti s\u0302minkiston, friziston au\u0306 alian fakulon pri vizagokreado kaj peti fotiston fari foton kaj arte prilabori g\u0302in por ke la simileco ug\u0302u sozieco."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Ja ili vere similas! Mi povus ankau\u0306 erari..."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Vi devas esti ensalutinta por rajti komenti."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Demonstraj versioj de \u201cLa Ondo\u201d\nMusklaku la kovrilon por legi pliajn informojn."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Demonstraj versioj de \u201cLa Ondo\u201d"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Musklaku la kovrilon por legi pliajn informojn."}]