[{"text_idx": "#000001", "text": "Klordekono : la prostataj kanceroj kau\u0306zitaj de la pesticido estas de nun agnoskitaj kiel profesia malsano"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Bildo : memvola venenado \u2013 klordekono kaj pesticido = S\u0302TATA KRIMO"}, {"text_idx": "#000003", "text": "La koncernataj agrikulturistoj povos profiti kompensan fonduson por la viktimoj kondic\u0302e, ke ili laboris dum 10 jaroj c\u0302e kontakto kun klordekono, kaj estis malsanaj malpli ol 40 jarojn post sia submetado al g\u0302i."}, {"text_idx": "#000004", "text": "De antau\u0306 jaroj, tio estas ekstreme tikla afero en Antiloj. La prostataj kanceroj ligitaj al submetado al klordekono, tiu pesticido vaste uzata en la bananejoj de 1972 g\u0302is 1993, estas de nun agnoskitaj kiel profesia malsano, lau\u0306 dekreto publikigita merkredon 22an de decembro en la Oficiala gazeto."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Tiu decido enskribig\u0302as en serion de klopodoj fare de la S\u0302tato por ripari tiun \u00ab sanitaran skandalon \u00bb, lau\u0306 la vortoj de Emmanuel Macron, prezidento de la franca Respubliko. En 2020, fonduso estis tiel kreita por kompensi la personojn trafitajn de malsanoj ligitaj al la pesticidoj."}, {"text_idx": "#000006", "text": "La klordekono estis permesita inter 1972 kaj 1993 en la bananejoj de Antiloj kaj enfiltrig\u0302is en la grundojn por centoj da jaroj, poluante la akvojn kaj la agrikulturajn produktaj\u0302ojn, dum g\u0302ia tokseco kaj persisteco en la medio jam estis konata ekde la 1960-aj jaroj. Pli ol 90% el la plenkreska populacio de Gvadelupo kaj Martiniko estas nun infektitaj per la klordekono, lau\u0306 \"Sante\u0301 publique France\""}, {"text_idx": "#000008", "text": "C\u0302iuj ekspluatantoj kaj agrikulturaj salajruloj povos postuli tiun statuson sub du kondic\u0302oj : ke ili laboris dum almenau\u0306 dek jaroj c\u0302e kontakto kun klordekono, kaj ke almenau\u0306 kvar dek jarojn pasis inter ilia lasta submetado al la pesticido kaj la diagnozo pri prostata kancero."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Perfortoj en Gvadelupo : lau\u0306 ekonomikisto, \u00ab la vera problemo, estas la neegalecoj \u00bb, kiuj intensig\u0302is pro la kovim-krizo"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Francaj Antiloj: la klordekono, veneno c\u0302eestonta en la antilaj grundoj dum \u00abgeneracioj\u00bb"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Venenig\u0302o per klordekono : Martiniko mobilizig\u0302as kontrau\u0306 la \u00abnepuniteco\u00bb"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Irano: la kinisto G\u0302afar Panahi, kiu komencis malsatstrikon, estis liberigita kontrau\u0306 kau\u0306cio, post sep monatoj da malliberejo\nMilito en Ukrainio: rusia misilo frapas log\u0302konstruaj\u0302on en Kramatorsko: almenau\u0306 du homoj mortis, kaj multaj civiluloj plu estas sub la ruinaj\u0302oj\nLa Premio Olof Palme 2023 estas atribuita al c\u0302ampioninoj pri Homaj rajtoj en Ukrainio, Turkio kaj Irano\nLa jaro 2022 finig\u0302is per pli ol 1 000 politikaj malliberuloj en la kubaj karceroj\nIsraelo-Palestino: Lau\u0306 la ambasadorino de Palestino en Francio, \u00ab Kiam Benjamin Netanjahu konsentos pri dus\u0302tata solvo \u00bb, ni c\u0302eestos por fari pacon \u00bb"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Japanio : memorinda tago por la lando, esperiga mesag\u0302o por la mondo\n14an de novembro 2012 : Eu\u0306ropa g\u0302enerala striko\nJapanio : la morteco c\u0302e la maljunuloj preskau\u0306 trioblig\u0302is proksime de Fukus\u0302imo\nKvardek jarojn por malkonstrui Fukus\u0302imon.\nFrancio : maldungoj c\u0302e Lej\u0302abi"}]