[{"text_idx": "#000005", "text": "Ekde #BlackLivesMatter g\u0302is #VidasNegrasImportam: Alvoko kontrau\u0306 la koloniisma heredaj\u0302o de polica brutaleco"}, {"text_idx": "#000007", "text": "La dau\u0306rema policado de nigrulaj korpoj kaj la dau\u0306ranta strukturo de la eu\u0306ropa koloniismo kaj de la sklavismo estas heredaj\u0302o de la transatlantika sklavkomerco kaj g\u0302iaj konsekvencoj en la afrika diasporo."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Post lastatempaj mortoj de Breonna Taylor, George Floyd kaj Tony McDade en Usono, kaj ankau\u0306 post la alvoko por fini c\u0302iujn formojn de polica brutaleco kaj s\u0302tata perforto tra Afriko, Latinameriko kaj Eu\u0306ropo, la ligiteco inter koloniismo kaj sklavismo en la tuta diasporo farig\u0302is pli kaj pli klara."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ekde la komenco de la 1500-aj jaroj g\u0302is la fino de la 1900-aj jaroj, c\u0302irkau\u0306 15 milionoj da afrikanoj estis kaptitaj kaj sklavigitaj de eu\u0306ropanoj, kaj perforte alkondukitaj al Ameriko kaj Karibio."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Unu inter la plej malbonaj kaj teruraj ekzemploj de malobservo de homaj rajtoj en historio, ankau\u0306 kau\u0306zis estig\u0302on de nekredebla, dinamika, bela kaj kulture diversa afrikan diasporo. C\u0302i tiun tutmondan komunumon konsistigas rektaj posteuloj, precipe subsaharaj afrikanoj, kiuj log\u0302is unue en Ameriko pro la sklavkomerco."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Nigruloj en Ameriko kaj Karibio plue praktikis sanktajn kaj praulajn ritojn el Afriko kaj ankau\u0306 kreis novajn kutimojn kaj kulturon trans la oceano. Temas pri multaj aferoj, de tradiciaj plektitaj hararang\u0302oj au\u0306 vestaj\u0302oj el la devenlandoj g\u0302is kreado de novaj religioj inspiritaj de la religioj de Okcidentafriko. Ekzemple, Santerio kaj Voduo farig\u0302is sinsekvoj de la joruba religio kaj kulturo de Nig\u0302erio."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La policado de tiuj malsamaj nigrulaj komunumoj havas profundajn historiajn radikojn, kiuj dau\u0306re efikas nuntempe, sur la diasporo kaj sur la afrika kontinento."}, {"text_idx": "#000013", "text": "En la komenco de la 1700-aj jaroj, la usona s\u0302tato Suda Karolino starigis la unuan polican patrolon kontrau\u0306 sklavoj, kiu inspiris preskau\u0306 c\u0302iujn aliajn s\u0302tatojn kun sklavecaj leg\u0302oj sekvi la ekzemplon. Tiuj patroloj respondecis pri kaptado de fug\u0302intaj sklavoj, devis g\u0302eni kaj interrompi eblajn sklavajn ribelojn, kaj puni tiujn konsideritajn kulpaj pro defii siajn mastrojn kaj la regadon de la plantejo."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Usonaj leg\u0302oj kiel la Leg\u0302o pri Fug\u0302intaj Sklavoj, de 1850, kiu devigis la federacian registaron kapti kaj sendi sklavojn al iliaj mastroj \u2014 ec\u0302 en liberaj s\u0302tatoj \u2014 nur helpis plifortigi la ideon, ke la polico protektas la aferojn kaj propraj\u0302ojn de blankuloj. Polica brutaleco dau\u0306re okazas en Usono kune kun la kontrau\u0306staro de la movado Black Lives Matter [Nigrulaj Vivoj Gravas]."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Nuntempe, civitanoj en multaj afrikaj landoj \u2014 kiel Nig\u0302erio, Ugando, Zimbabvo, Kenjo kaj Sud-Afriko \u2014 ankau\u0306 multfoje spertas polican brutalecon; tiuj landoj starigis policajn fortojn dum la eu\u0306ropa koloniismo."}, {"text_idx": "#000016", "text": "En Nig\u0302erio, junaj aktivistoj postulis likvidi la Special Anti-Robbery Unit [Specialan Kontrau\u0306-S\u0302telan Grupon] de nig\u0302eria polico, konata kiel SARS, per la movado #EndSARS. SARS estis akuzita pri almenau\u0306 82 kazoj de torturo, perforto kaj murdoj ekde januaro 2017 \u2014 kiam g\u0302i estis starigita \u2014 g\u0302is majo 2020. La nig\u0302eria registaro perforte subpremis la movadon #EndSARS en oktobro 2020."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Tiu struktura perforto estas konsekvenco de la brita koloniismo en Nig\u0302erio. Dum la regado de Britio, kiam estis kreita Nig\u0302erio, la Royal Crown [registaro] forte dependis de siaj komercaj entreprenoj por zorgi pri sia eksterlanda politiko kaj regi siajn koloniojn. Britio permesis, ke tiuj entreprenoj ekhavi komercajn kaj registarajn rajtojn \u2014 kaj armeojn. La nig\u0302eriaj policaj fortoj estis formitaj lau\u0306 tiuj sistemoj kaj metodoj de regado, kiuj protektis kaj garantiis la britan koloniisman superregadon."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Similaj formoj de perforto spegulas la koloniisman pasintecon en la polica kadro de Sud-Afriko. Dum la apartismo [Apartheid], la registaro utiligis la policajn fortojn por konservi kaj trudi la rasan segregacion kaj murdi elstarajn kontrau\u0306-apartismajn aktivulojn. Ankau\u0306, la polico neproporcie uzis troan forton kontrau\u0306 ne-blankaj sudafrikanoj kaj kreis longdau\u0306rajn dividojn inter la teroritaj komunumoj. Tiu subprema kontrau\u0306-nigrula konduto, kiu estis starigita de blankaj koloniistoj, dau\u0306re efikas sur la sudafrikaj nigrulaj komunumoj nuntempe."}, {"text_idx": "#000020", "text": "En Brazilo, hejmo de la plej granda log\u0302antaro de nigruloj ekster la afrika kontinento, la polico de Rio-de-J\u0302anejro mortigis 1800 homojn en 2019 \u2014 kaj preskau\u0306 ok inter dek estis nigrulaj. Bahio, brazila s\u0302tato kun log\u0302antaro kiu konsistas je 80 procentoj el nigruloj, estis tria subs\u0302tato lau\u0306 policaj mortigoj en 2019."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Brazilo ricevis la plej grandan kvanton de sklavoj en la suda hemisfero kaj estis la lasta lando kiu abolis sklavecon en Ameriko. Tial, afriko-brazilaj aktivuloj argumentas, ke la registare permesita perforto en Brazilo ligig\u0302as kun la varigado de nigrulaj korpoj kaj kun la rolo de la brazila registaro en la malkompleta transiro de sklaveco al kio devis esti libereco."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Afis\u0302oj kun #VidasNegrasImportam (traduko de Black Lives Matter [Nigrulaj Vivoj Gravas]) multoblige aperis en Brazilo dum februaro 2019, post kiam superbazara gardisto mortigis nigrulon en Rio-de-J\u0302anejro. La 20-an de novembro 2020, alia nigrulo estis batita g\u0302is morto de du blankaj gardistoj en bazaro de Carrefour, en Porto-Alegro, kaj tio instigis al nova ondo de manifestacioj en Brazilo."}, {"text_idx": "#000024", "text": "En Unuig\u0302inta Reg\u0302lando, la polico kvaroble pli inklinas uzi troan perforton kontrau\u0306 nigruloj, kvankam la nigruloj estas nur 3,3 procentoj de la log\u0302antaro. Krome, nigruloj en Britio duoble pli probable mortas pro la apliko de la leg\u0302aro."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Blankula supereco kaj koloniismo ekzistas ne sole en Usono au\u0306 Afriko. Polica brutaleco estas universala, blankula supereco estas tutmonda, kaj la koloniisma strukturo dau\u0306re funkcias. Pro tio, nigruloj c\u0302iutage, en la tuta mondo, estas mortigataj."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Tial, en la tuta diasporo, nigruloj dau\u0306re senlace batalas por siaj vivoj, komunumoj kaj estontaj generacioj. En Usono ni diras #BlackLivesMatter! En Nig\u0302erio ni diras #EndSARS! Kaj en Brazilo ni diras #VidasNegrasImportam!"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Togolanda muzika scenejo c\u0302irkau\u0306brakas tutmondig\u0302on sen forlasi siajn radikojn"}]