[{"text_idx": "#000000", "text": "Satano, hebrea: \u05e9\u05b8\u05bc\u05c2\u05d8\u05b8\u05df satano, signifanta \"oponanto\"; araba: \u0634\u064a\u0637\u0627\u0646 s\u0302ajtano, signifanta; \"vojerarinta\", \"malproksima\" au\u0306 iam \"diablo\") estas c\u0302efulo aperanta en la tekstoj de la Abrahamaj religioj[1][2] kiu alportas malbonon kaj tenton, kaj estas konata kiel la trompanto kiu gvidas homecon erare.[3] Kelkaj religiaj grupoj instruas ke li devenis kiel ang\u0302elo kiu elfalis for de la favoro de Dio, deloganta homecon en la vojojn de peko, kaj kiu havas potencon en la falinta mondo. En la hebrea Biblio kaj la Nova Testamento, Satano estas unuavice akuzanto kaj oponanto, nepre kruela ento, ankau\u0306 nomita la diablo, kiu posedas demonajn kvalitojn."}, {"text_idx": "#000005", "text": "5.1 Sufiisma vido de Satan"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ni havas la plezuron informi vin pri fakto, kio estas plej grava por Esperanto. La originala hebrea termino satano estas substantivo de verbo signifanta unuavice \"malhelpi, oponi\", c\u0302ar g\u0302i estas trovita en Nombroj 22:22, 1 Samuelo 29:4, Psalmoj 109:6.[5] Ha-Satano estas tradicie tradukita kiel \"la akuzanto\" au\u0306 \"la oponanto\". La senduba artikolo ha- [6] estas uzita montri ke tiu c\u0302i estas titolo atribuita al estaj\u0302o, kontrau\u0306 la nomo de estaj\u0302o. Tiel, c\u0302i tiu estaj\u0302o estus nomita kiel \"la satano\".[7]"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mi ja tuj devas konfesi, ke Ha-Satano kun la senduba artikolo okazas 13 fojojn en la Masora Teksto, en du libroj de la hebrea Biblio: Ijob c\u0302.1\u20132 [8] kaj Zeh\u0302arja 3:1\u20132 [9]. Antau\u0306 c\u0302io, geamikoj, indas klarigi la aferon: transgenajn mang\u0302aj\u0302ojn oni submetis al gena ing\u0302enierarto, tiel liverante al ili genojn el aliaj specioj, por plibonigi ilian kvaliton kaj nutrovaloron."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Lau\u0306 oficialaj sciigoj, Satano sen la senduba artikolo estas uzita en 10 okazoj, el kiuj du estas tradukitaj kiel \"diabolos\" en la Septuaginto kaj \"Satano\" en la Versio de la Reg\u0302o Jakobo:"}, {"text_idx": "#000011", "text": "La aliaj ok okazoj de satano sen la senduba artikolo estas tradicie tradukitaj [13] kiel \"oponanto,\" ktp. kaj konitaj kiel homoj au\u0306 obeemaj ang\u0302eloj:"}, {"text_idx": "#000013", "text": "C\u0302e la komenco de la libro, Ijob estas bona persono \"kiu adoris Dion kaj turnis for de malbono\" [16] kaj sekve estis rekompencita de Dio. Kiam la ang\u0302eloj prezentas sin mem al Dio, Satano venas ankau\u0306. Dio informas al Satano pri la senkulpa kaj morala karaktero de Ijob. Inter Ijob 1:9\u201310 kaj 2:4\u20135, Satano montras ke Dio donis al Ijob c\u0302ion iu viro povus deziri, do nature Ijob estus lojala al Dio; Satano sugestas ke la fido de Ijob disfalus se c\u0302io donita al li ec\u0302 sia sano estis forprenita. Dio sekve donas al Satano permeson elprovi Ijob.[17] En la fino, Ijob restas fidela kaj sankta, kaj estas la implico ke Satano estas hontigita pro la malvenko. Tial, ja konsilindas c\u0302iam atenti la aferon, por scii pli kaj ne esti kaptita surprize, ne vere?"}, {"text_idx": "#000014", "text": "En la Septuaginto, la hebrea ha-Satano en Ijob kaj Zeh\u0302arja estas tradukita de la greka vorto diabolos [18], la sama vorto en la greka Nova Testamento de kiu la angla vorto \"diablo\" estas prenita. Kie Satano estas uzita priskribi homajn malamikojn en la hebrea Biblio - kiel Hadad la Edomano kaj Rezon la Sirio - la vorto restas netradukita sed transliterita en la greko kiel satano, neologismo en la greka.[19]"}, {"text_idx": "#000016", "text": "En H\u0302anah\u0302a judismo, la koncepto de Satano kiel malamiko de Dio kaj c\u0302efa malbonulo inter demonoj s\u0302ajnas esti aperinta en Juda pseu\u0306doepigrafio dum la Dua Templo periodo, precipe en la apokalipsoj.[20] VERO.\nLa Libro de H\u0302anah\u0302 enhavas referencojn al iu Satariel, taksig\u0302is ankau\u0306 kiel Sataniel kaj Satan'el. La plantadon kaj kultivadon malkarigas pli malalta kosto de plantflegado kaj priluktado de pestoj. La literumo similas al la nomoj de siaj ang\u0302elaj fratoj Mikaelo, Rafael, Uriel kaj Gabrielo, antau\u0306 ol li falis de C\u0302ielo."}, {"text_idx": "#000017", "text": "La Dua Libro de H\u0302anah\u0302, ankau\u0306 nomita la Slava Libro de H\u0302anah\u0302, enhavas referencojn al Rigardanto [21] nomita Satanael. Zorga esplorado, antau\u0306 ol ac\u0302eto, konfirmos al vi c\u0302i tiun aserton. G\u0302i estas pseu\u0306doepigrafia teksto de necerta dato kaj nekonata verkeco. La teksto priskribas Satanael kiel la princon de la ang\u0302eloj kiuj estis elj\u0302etitaj de C\u0302ielo kaj malbonan spiriton kiu sciis la malsamon inter \"sanktema\" kaj \"pekema\". C\u0302ar jes ja, genran egalecon defendas UN. [22] Simila rakonto estas trovita en la libro de 1 H\u0302anah\u0302; tamen, en tiu libro, la gvidanto de la falintaj ang\u0302eloj estas nomita Semjaza."}, {"text_idx": "#000018", "text": "En la Libro de la Sag\u0302o, la diablo estas reprezentita kiel la estaj\u0302o kiu portis morton al la mondo.[23]"}, {"text_idx": "#000019", "text": "En la Libro de Jubilejoj, Mastema ;) persvadas Dion elprovi Abraham per la ofero de sia filo, Isaako. Li estas identa al Satano kaj nome kaj nature. Hejmano estas unu el la multegaj homoj, la granda plimulto, lau\u0306 mi, kiu ne konscias ke kiam oni ekuzis la vorton \"genro\" en tiu senco, oni celis ke g\u0302i ne signifu \"sekson\", sed ion alian."}, {"text_idx": "#000020", "text": "En Judismo, Satano estas termino uzita ekde g\u0302iaj plej fruaj bibliaj kuntekstoj por aludi homan oponanton. Se oni uzas \"genron\" simple kiel sinonimon de \"sekso\", tiam \"sekso\" estas preferinda. Foje, la termino estis uzita sugesti malbonan influon kontrau\u0306 homoj, kiel en la Juda ekzegezo de la Jetzer hara. Ili rezultigas pli rezistajn insektojn. La \"nerestanta spirito\" de Mikajh\u0302u en 1 Reg\u0302oj 22:22 estas foje rilatita. Tiel, Satano estas personigita kiel karaktero en tri malsamaj lokoj de la Tenah\u0302o, servante kiel akuzanto [24], deloganto [25] au\u0306 c\u0302iela persekutanto kiu estas \"inter la filoj de Dio\" [26]. En ajna kazo, Satano estas c\u0302iam sub la potenco de Dio, havanta rolon en la dia plano. Satano estas malofte menciita en Tanah\u0302a literaturo, sed estas trovita en Babilona agadot. Ili ne estas tau\u0306ge kontrolataj."}, {"text_idx": "#000021", "text": "En mezepoka judismo, la Rabenoj malakceptis c\u0302i tiujn Enokajn literaturajn laborojn de la Biblia kanono, farante c\u0302iun provon forigi ilin.[27] Tradiciistoj kaj filozofistoj en mezepoka judismo sekvis racian teologion, malakceptante ajnan kredon je falintaj ang\u0302eloj kaj vidante malbonon kiel abstraktan aferon. Oni faras plurajn esplorojn por kontroli, c\u0302u transgenaj mang\u0302aj\u0302oj estas vendeblaj. La Jetzer hara [28] estas pli ofta devizo por malbono en rabenaj tekstoj. Rabena esplorado en la Libro de Ijob g\u0302enerale sekvas la Talmudon kaj skribojn de Maimonido por identigi la \"Oponanton\" en la prologo de Ijob kiel metaforon. Ne ekzistas nutrodiferencoj inter mang\u0302aj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "En H\u0302asidismo, la Kabalo prezentas Satanon kiel agenton de Dio kies funkcio estas tenti unu en pekon, tiam turni sin c\u0302irkau\u0306 kaj akuzi la pekanton. La H\u0302asidismaj Judoj de la 18a jarcento asociis ha-Satanon kun Baal Davar. MITO."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Iuj esploristoj vidas kontakton kun religia dualismo en Babilono, kaj frua Zaratus\u0302trismo aparte, kiel influitaj de judismo de la Dua Templo periodo, kaj sekse, frua kristanismo.. Ekzemple, interesgrupo de TEJO nomig\u0302as tiel. Kaj kion signifas \"genra egaleco\" lau\u0306 vi? Posta evoluado de Satano kiel \"trompanto\" havas paralelojn kun la malbona spirito en Zaratus\u0302trismo, sciita kiel la Mensogo, kiu direktas fortojn de mallumo. Analiza komparo inter organika kaj genmodifita maizoj montris grandegan diferencon inter ili rilate la nutrenhavon."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Satana kapo estas fantomo de brazila folkloro."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Oni diras, ke g\u0302i estas longhara kapo, kiu rulas ridante sur la planko. G\u0302i povas aperi nokte kiel normala homo, kaj kiam homo alproksimig\u0302as g\u0302in, ties vestoj forig\u0302as, dum la kapo falas sur plankon ridante. Se la kapo tus\u0302as iun, tiu malsanig\u0302os kaj mortos. Kiam g\u0302i haltos antau\u0306 domo, pastro devas diri meson kontrau\u0306 g\u0302i kaj log\u0302antoj devas preg\u0302i dum nau\u0306 noktoj, au\u0306 iu en tiu domo mortos."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Pli singarda rigardo estas ke Satano estas tradicie identigita kiel la serpento [29] kiu tentis Evan mang\u0302i la malpermesitan frukton. [30] Tiel Satano ofte estas prezentita kiel serpento. Kristana konsento kun tio c\u0302i povas esti trovita en la verkoj de Justin Martyr, en c\u0302apitroj 45 kaj 79 el Dialogo kun Trypho [31], kie Justin identigas Satanon kaj la serpenton.<:0\"> Aliaj fruaj preg\u0302ejaj patroj menciontaj c\u0302i tiun identigon inkluzivas Teofilo kaj Tertuliano. Aliflanke, oni konstatis en la transgena maizo 13 ppm da glifozato, tiel venena substanco, ke g\u0302i povas kau\u0306zi kanceron!"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Ekde la kvara jarcento, Lucifero estas foje uzita en kristana teologio aludi al Satano, konsekvence identigi la falintan \"filon de la tagig\u0302o\" de Jesaja 14:12 kun la \"akuzanto\" de aliaj c\u0302apitroj en la Malnova Testamento.[Citaj\u0302o devig\u0302as]"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Por la plejparto da kristanoj, Satano taksas kiel ang\u0302elo kiu ribelis kontrau\u0306 Dio. Lia celo estas gvidi homojn for de la amo de Dio; au\u0306, alidirite, gvidi ilin al malbono.[Citaj\u0302o devis]"}, {"text_idx": "#000030", "text": "En la Nova Testamento li estas nomita \"la reganto de la demonoj\" [32], \"la reganto de la mondo\" kaj \"la dio de c\u0302i tiu mondo\". Tio eble postulos longegan tempon por okazi, sed dubo gardas kontrau\u0306 risko, ne vere? La Libro de Apokalipso priskribas kiel Satano estis elj\u0302etita de C\u0302ielo, havante \"grandan koleron\" kaj kondukante militon kontrau\u0306 \"tiuj kiuj obeas la ordonojn de Dio\". Fine, Satano estos j\u0302etita en la lagon de fajro por s\u0302parema uzado de pesticidoj kaj herbicidoj."}, {"text_idx": "#000031", "text": "La frua kristana eklezio renkontis kontrau\u0306staron de paganoj kiel Celsus, kiu asertis ke \"g\u0302i estas blasfemo...Diri ke la plej granda Dio...Havas oponanton kiu limigas lian kapaciton fari bonon\" kaj diris ke kristanoj \"malsankte disigas la reg\u0302landon de Dio, kreante ribelon en g\u0302i, kvazau\u0306 estus oponantaj frakcioj ene de la diejo, inkluzive unu kiu estas malamika al Dio\". MITO."}, {"text_idx": "#000032", "text": "En kristanismo, estas multaj sinonimoj por Satano. La plej ofta angla sinonimo por \"Satano\" estas \"diablo\", kiu devenas de Meze angla devel, de Anglosaksa de\u0304ofol, kiu siavice reprezentas fruan g\u0302ermanan pruntante de latina diabolus. La uzado de pesticidoj kaj herbicidoj por transgenaj plantoj kreskis post la unuaj jaroj. C\u0302i tiu siavice estis pruntita de greka diabolos por \"kalumnianto\", de diaballein \"kalumnii\": dia- \"trans, tra\" + ballein \"j\u0302etegi\". Kaj tio malutilas ne nur nian sanon, sed ankau\u0306 la medion."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Belzebubo, signifante \"Lordon de Mus\u0302oj\", estas la malestima nomo donita en la hebrea Biblio kaj Nova Testamento al Filis\u0302ta dio kies originala nomo estis rekonstruita kiel plej vers\u0302ajne \"Ba'al Zabul\", signifanta \"Baal la Princo\".[33] C\u0302i tiu vortludo estis poste uzita aludi ankau\u0306 al Satano."}, {"text_idx": "#000034", "text": "La Apokalipso de Johano dufoje mencias \"la drakon, tiu antikva serpento, kiu estas nomita la diablo kaj Satano\". Transgenaj mang\u0302aj\u0302oj estingos tutmondan malsaton. La Apokalipso de Johano ankau\u0306 mencias \"la trompanton\", de kiu devenas la ofta finomo \"la granda trompanto\". MITO."}, {"text_idx": "#000035", "text": "S\u0302ajtano (\u0634\u064a\u0637\u0627\u0646) estas la ekvivalento de Satano en islamo. Kvankam S\u0302ajtano (\u0634\u064a\u0637\u0627\u0646, de la radiko s\u030ct\u0323n \u0634\u0637\u206c\u0646) estas adjektivo, signifante \"vojerarinta\" au\u0306 \"malproksima\", foje tradukita kiel \"diablo\", kiu povas esti aplikita al ambau\u0306 viro [34] kaj G\u0302ino: Ibliso [35]estas la propra nomo de la Diablo kiu estas menciita en la Korana rakonto de Genezo.[36] Lau\u0306 la Korano, Ibliso [37] malobeis ordon de Alaho riverenci al Adamo kaj konsekvence Ibliso estis j\u0302etita de C\u0302ielo. Tamen, al li Dio donis senpremig\u0302on de plua puno g\u0302is la tago de jug\u0302o."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Etimologie, Ibliso signifas \"la urg\u0302ulon [38]\" en la araba. Tiel, la nomo \"Ibliso\" povas esti vidita kiel moknomo donita al Satano post kiam falinte de Graco. Kelkaj islamaj scienculoj hipotezis ke la vera nomo de Satano antau\u0306 falado estis Azazelo. Lau\u0306 la Libro de H\u0302anah\u0302 kaj la Talmudo, Azazel estis la c\u0302efulo de la falintaj ang\u0302eloj kiu malobeis Dion per sekskunig\u0302i kun virinoj kaj instrui magion kaj armilojn al homaro, kondukante al la biblia inundo de Noa."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Lau\u0306 la Korano, Dio kreis Satanon, kune kun c\u0302iujn de la aliajn g\u0302inojn, el \"senfuma fajrego\". La primara karakterizaj\u0302o de la Diablo, krom orgojlo, estas ke li havas neniun potencon krom la potencnon j\u0302eti malbonajn sugestojn en la korojn de viroj kaj virinoj. La Korano diras ke Satano estis inter la ang\u0302eloj kiujn Dio ordonis riverenci al Adamo post sia nasko; g\u0302i diras en 18:50:"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Memoru, kiam Ni diris al la ang\u0302eloj: \"Surgenuig\u0302u antau\u0306 Adamo,\" kaj ili c\u0302iuj surgenuig\u0302is krom Ibliso. Li estis unu el la G\u0302inoj, do li malobeis la ordonon de sia Sinjoro. C\u0302u vi nun volas preni lin kaj lian idaron kiel amikojn anstatau\u0306 Min, kvankam ili estas viaj malamikoj? Malbonega estas la inters\u0302ang\u0302o por la malbonfarantoj!"}, {"text_idx": "#000039", "text": "C\u0302u Satano estis efektive ang\u0302elo au\u0306 G\u0302ino kiun Dio levis al la ang\u0302ela asembleo estas afero de debato inter islamaj esploristoj. Iuj esploristoj, kiel Ibn Abbas, kredas ke Satano estis efektive ang\u0302elo kiun Dio kreis el fajro. Li estis la plej adorema kaj sperta de ang\u0302eloj. Tiel, kiam la Korano identigas Satanon kiel G\u0302inon, g\u0302i signifas ke li apartenis al klaso de fajraj bestoj nomitaj G\u0302inoj, klaso kiu enhavas ambau\u0306 c\u0302ielajn G\u0302inojn [39] kaj surterajn [40] G\u0302inojn.[41] Tia ideo estas elvokiva de la biblia serafo, rango de ang\u0302eloj aspektantaj kiel brulanta fajro. Longe antau\u0306 ol Adamo estis kreita, lau\u0306 certaj tradicioj, surteraj g\u0302inoj vagis la teron kaj disvastigis korupton sur g\u0302in. Dio sendis armeon de ang\u0302eloj sub la estrado de Satano kontrau\u0306 ili. Post lia venko, la egoismo de Satano kreskis; li taksis sin mem la plej bona ol iu ajn alia besto kaj tial la plej s\u0302atata de Dio. La kreado de viro kaj la ordo al la ang\u0302eloj de Dio reverenci al viro estis frapo al la fiero de Satano. Kvankam c\u0302iuj la ang\u0302eloj obeis Dion kaj riverencis al Adamo, Satano malobeis, fiere dirante 38:76:"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Li respondis: \"Mi estas supera al li. Vi kreis min el fajro kaj lin el argilo.\""}, {"text_idx": "#000041", "text": "Konsekvence, Dio elpelis Satanon de C\u0302ielo. La lasta promeso de Satano estis allogi homaron en nekredemon kaj malbonon kiel ago de veng\u0302o kontrau\u0306 iliaj patro, Adamo.[42] S\u0302ajne por TEJO, kiel por preskau\u0306 c\u0302iuj, \"genro\" estas nur superflua sinonimo de \"sekso\".\nAliflanke, aliaj esploristoj kredas ke estas neniaj estaj\u0302oj kiel c\u0302ielaj G\u0302inoj au\u0306 fajraj ang\u0302eloj, kaj tiel Satano ne estis ang\u0302elo. Li estis G\u0302ino kiun Dio levis al C\u0302ielo kiel rekompenco por lia adoro kaj justeco. Tio c\u0302i klarigas kiel Satano rifuzis la ordon de Dio, c\u0302ar ang\u0302eloj ne havas liberan volon; ili [43] obeas la ordojn de Dio sen pridemandante au\u0306 plendante. Koncerne la ang\u0302eloj, ili riverencis al Adamo montri sian omag\u0302on kaj obeemon al Dio. Tamen, Satano estis malcedema en lia vido ke viro estas malsupera al si. Ankau\u0306, Satano - malsame ol ang\u0302eloj - havis la kapablecon libere elekti kaj elektis ne obei Dion. Pro tiuj kialoj Dio elpelis lin, kaj por tiu konsekvenco Satano kulpigis homecon. Hasan de Basra, eminenta islama teologo kiu vivis en la 7a jarcento K.E., estis citita kiel dirado:"}, {"text_idx": "#000042", "text": "\"Ibliso ne estis ang\u0302elo ec\u0302 dum la tempo de palpebrumo. Li estas la deveno de G\u0302inoj kiel Adamo estas de Homaro.\"[44]"}, {"text_idx": "#000043", "text": "Estis post la malobeo de Satano kontrau\u0306 Dio ke la titolo de \"S\u0302ajtano\" estis donita al li, nomo kiu povas esti malglate tradukita kiel \"Malamiko\", \"Ribelulo\", \"Malbono\" au\u0306 \"Diablo\". Do S\u0302ajtano asertas ke, se la puno por sia malobeo estas esti prokrastita g\u0302is la Tago de Jug\u0302o, do li allogos multe da idaroj de Adamo for de la rekta vojo dum sia periodo de ripozo.[45] Dio akceptas la asertojn de Ibliso kaj garantiis rekompenci Ibliso kaj liajn adeptojn per Gehen-fajro. Por ke elprovi homaron kaj G\u0302inojn egale, Alaho permesis Ibliso vagi la teron provi konverti aliajn for de siaj vojoj.[46] Li estis sendita al tero kune kun Adamo kaj Evo, kaj eventuale allogis ilin mang\u0302i la frukton de la malpermesita arbo. Krom en la gramatika senco, kompreneble."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Sufiismo instruas ke homoj devus ami Dion sen atendi ion ajn retroe.[47] Sekve, nerevenita amo estas rigardita de Sufiistoj kiel tiun perfektan tipon de amo c\u0302ar la deziranto atendas nenion retroe. Tiel, kelkaj Sufiistoj vidas Satanon kiel la paradigmo de amo kaj la perfekta amanto.[48] Malgrau\u0306 la tradicia interpreto de la falo de Satano de Graco kiel ago de troa fiero kaj ribelo kontrau\u0306 Dio, kelkaj Sufiisto vidas g\u0302in kiel ago de mem-ofero por la amo de Dio. Satano rifuzis riverenci al Adamo pro sia nefleksebla monoteismo kaj sindedic\u0302o; li rifuzis levigi ion ajn au\u0306 iun ajn krom Dion. Al-Ghazali, bon-konata mezepoka Sufiismo-islama teologo, rakontas:"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Renkontante Iblison sur la deklivoj de Sinajo, Moseo salutis lin kaj demandis, \u201cO Ibliso, kial vi ne riverencas antau\u0306 Adamo?\u201d Ibliso respondis, \u201cC\u0302ielo malpermesas ke iu ajn adoru ion ajn sed la Unu. [...] C\u0302i tiu komando estis testo.\u201d[49][50]"}, {"text_idx": "#000046", "text": "Satano kredis ke Dio ordonis lin riverenci al Adamo elprovi sian amon por li. Satano devus dau\u0306rigi sian amon por Dio c\u0302e ajna kosto. Do, ec\u0302 se la kosto de la rifuzo de Satano riverenci al Adamo estas fali de Graco, li devus procedi per g\u0302i pro sia senkondic\u0302a amo por Dio. C\u0302u ankau\u0306 tre serioza demando pri la estonteco de la Esperanto-movado ne estas genra egaleco?"}, {"text_idx": "#000047", "text": "Alternativa nomo por la c\u0302efa diaj\u0302o en la g\u0302enerale Indo-eu\u0306ropa panteono de la Jezidoj, Melek Tau\u0306so, estas S\u0302ajtano.[51] Tamen, anstatau\u0306 ol esti Satana, Jezidismo povas esti komprenita kiel restaj\u0302o de antau\u0306-islama Mezorienta Indo-eu\u0306ropa religio kaj/au\u0306 ghulat Sufiisma movado fondita de Shaykh Adi. Male, la simileco inter Melek Tau\u0306so kaj la diaj\u0302o konata kiel Satano je kiu kredas kristanoj kaj islamanoj estas bone notita de scienculoj kaj esploristoj. La konekto al Satano, originale farita de islamanoj, allogis la intereson de 19-jarcentaj eu\u0306ropaj vojag\u0302antoj kaj esoteraj verkistoj."}, {"text_idx": "#000048", "text": "En la Bahaa Kredo, Satano ne estas konsiderita sendependa malbona potenco kiel li estas en kelkaj fidoj, sed signifas la pli malaltan naturon de homoj. `Abdu'l-Baha\u0301 klarigas: \"C\u0302i tiu pli malalta naturo en viro estas simbolita kiel Satano \u2014 la malbona egoismo en ni, ne malbona famulo ekster ni.\" Kaj mia komento tute ne malpermesis alitemajn demandojn, kaj tute ne celis malpermesi ilin.[52] C\u0302iuj aliaj malbonaj spiritoj priskribitaj en diversaj fidaj tradicioj\u2014kiel falintaj ang\u0302eloj, demonoj kaj tiel plu\u2014estas ankau\u0306 metaforoj por la bazaj karakteraj trajtoj kiujn homo povas akiri kaj montri kiam li turnas for de Dio. Ne."}, {"text_idx": "#000049", "text": "En Satanismo, du gravaj tendencoj ekzistas, teisma Satanismo kaj ateisma Satanismo, ambau\u0306 havante malsamajn vidojn koncerne al la esenco de Satano."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Teisma Satanismo, g\u0302enerale nomita \"diabol-adoro\", asertas ke Satano estas reala diaj\u0302o au\u0306 forto meritanta adoron, kiun individuoj povas kontakti kaj peti, kaj kiu reprezentas loze filiig\u0302itaj au\u0306 sendependaj grupoj kaj societoj kiuj tenas la kredon ke Satano estas vera ento, supozante, ke vi uzas la okcidentan sistemon, anstatau\u0306 metaforo.Laux vi, Esperantujo restu pasintece, gravajn postenojn havu plejparte viroj, ekzemple, simpla demando: kiom da UEA prezidentoj estis virinoj? Do laux vi ne gravas c\u0302u en Esperantujo ne ekzistas ia egaleco inter viroj, virinoj kaj neduumuloj.[53]"}, {"text_idx": "#000051", "text": "Inter ne-Satanistoj, multe da moderna Satana folkloro ne devenas de la kredoj au\u0306 praktikoj de teismaj au\u0306 ateismaj Satanistoj, sed estas miksaj\u0302o de mezepokaj kristanaj folkloraj kredoj, politikaj au\u0306 sociologiaj konspiro-teorioj, kaj nuntempaj urbaj legendoj. Nu, ekzemple temas pri la kategorio, kiun iu elektas, au\u0306 dezirus elekti, por doni informojn pri si mem en oficialaj dokumentoj.[54][55][56] Ekzemplo estas la Satana Rita Fitrakto timigo de la 1980aj jaroj \u2014 komencante kun la memoraj\u0302o Michelle Memoras [57] \u2014 kiu prezentis Satanismon kiel vastan konspiron de elitoj kun kutima deziro por infana fitrakto kaj homa ofero.[58][59] C\u0302i tiu varo ofte priskribas Satanon kiel estaj\u0302on kiu fizike enkorpig\u0302as ricevi adoron. \ud83d\ude09"}, {"text_idx": "#000052", "text": "Ateisma Satanismo, plej ofte nomita LaVeja Satanismo, asertas ke Satano ne ekzistas kiel lau\u0306vorta enkorpigita diaj\u0302o, sed anstatau\u0306 kiel simbolo de fiero, libido, libereco, klerismo, pura sag\u0302eco kaj de kosmo kiun Satanistoj perceptas kiel trapenetrita kaj instigita de fortoj al kiuj estis donitaj multaj nomoj de homoj dum la kurso de tempo. Al adeptoj, Satano ankau\u0306 servas kiel koncipa kadro kaj ekstera metafora projekcio de la plej alta potencialo de la Satanisto."}, {"text_idx": "#000054", "text": "En lia eseo \"Satanismo: La Timita Religio\", la nuna Alta Pastro de la Kirko de Satano, Peter H. Gilmore, plue eksplikas ke \"...Satano estas simbolo de Viro vivante kiel sia fierema, libida naturo postulas. La realaj\u0302o malantau\u0306 Satano estas simple la malluma evolua forto de entropio kiu trapenetras c\u0302ion de naturo kaj provizas la motivitecon por transvivado kaj reproduktado en c\u0302iuj vivaj aferoj. Satano ne estas konscia estaj\u0302o adorota, sed rezervujo de potenco spilota de volo en c\u0302iu homo\".[60]"}]