[{"text_idx": "#000001", "text": "2. Antau\u0306 110 jaroj mortis Paul Berthelot (pol bertlo\u0301, 1881-1899-1910), franca presisto, anarkiisto, spiritisto kaj esperantisto (pseu\u0306donimoj: Pau\u0306lo Bertelo kaj Marcelo Verema); fondinto de Kataluna Esperanto-Grupo (1904) kaj de ties organo Espero de Katalunjo (1905) por kunligi katalunajn esperantistojn de Hispanio kaj Francio; fondinto de la gazeto Esperanto (1905), kiun li en 1907 cedis al H. Hodler (en 1908 g\u0302i ig\u0302is la organo de UEA); fondinto de Internacia Socia Revuo (1907); organizinto de la unua kongreso de \u201cverdrug\u0302uloj\u201d kadre de la 2a UK (G\u0302enevo, 1906); membro de la Lingva Komitato (1909-10); au\u0306toro de Vocabulaire Franc\u0327ais-espe\u0301ranto (kun T. Cart kaj M. Merckens, 1903), Komercaj leteroj (kun Ch. Lambert, 1903), Fonetiko litera (1904), Provo de h\u0302emia nomigado en Esperanto (1904); lia franclingva anarkiisma verko L\u2019e\u0301vangile de l\u2019heure (La Evangelio de la horo) aperis en Esperanto posteume (Trad. D. Ivanski, 1912) kun pluraj postaj reeldonoj.\nLegu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 34-35.\n5. Antau\u0306 65 jaroj naskig\u0302is Sea\u0301n O\u0301 Riain [s\u0302on orian, 1955-1991- ), irlanda diplomato, lingvisto, poligloto kaj esperantisto; prezidanto de Eu\u0306ropa Esperanto-Unio (2002-), membro de AIS (ISKano ekde 1992), au\u0306toro de pluraj fakaj verkoj, ankau\u0306 lingvopolitikaj, en kelkaj el kiuj li pledis por enkonduko de Esperanto en la Eu\u0306ropan Union, tradukinto en la irlandan lingvon de la lernolibro Esperanto per rekta metodo de Stano Marc\u0302ek (2007)."}, {"text_idx": "#000002", "text": "8. Antau\u0306 70 jaroj mortis Jaume Grau Casas [j\u0302au\u0306me grau\u0306 kazes, 1896-1914-1950), kataluna librotenisto, magistrata sekretario, verkisto, tradukisto, socia aktivulo (katalunisto) kaj esperantisto; membro de la Lingva Komitato (1926-48) kaj Akademio de Esperanto (1937-48), redaktoro de Kataluna Esperantisto (1920-24), diverstempa prezidanto kaj sekretario de la Internaciaj Floraj Ludoj; au\u0306toro de tri poemaroj (Amaj poemoj, 1924; Novaj amaj poemoj, 1927; La lasta poemo, 1936) kaj du lernolibroj (1930, 1934), tradukinto de pluraj beletraj\u0302oj, aperintaj, interalie, en Kataluna Antologio (1925) kiun li redaktis; lia ampleksa taglibro, verkita en franciaj koncentrejoj dum 1939-44 kaj tradukita de Miguel Ferna\u0301ndez, aperis en Esperanto kiel Tagoj kaj Ruinoj (2017)."}, {"text_idx": "#000003", "text": "9. Antau\u0306 130 jaroj naskig\u0302is Rudolf Hromada (1890-1907-1964), c\u0302eh\u0302a bankoficisto kaj esperantisto; kunfondinto (1920) kaj g\u0302enerala sekretario (1920-31) de C\u0302eh\u0302oslovaka Asocio Esperantista, membro de Internacia Centra Komitato de la Esperanto-Movado (1924-30), membro de la Lingva Komitato (1921-48) kaj Akademio de Esperanto (1948-62); kunfondinto kaj kunredaktoro (kun K. Bous\u030cka) de C\u0302eh\u0302oslovaka Gazeto (1921-23), eldonanto kaj redaktoro de La Progreso (1923-35); au\u0306toro de ambau\u0306direktaj vortar(et)oj plurfoje reeldonitaj; tradukinto de Popolsumigo en Au\u0306strio de J. Hantich (1911) kaj de multaj c\u0302eh\u0302aj beletraj\u0302oj, aperintaj en gazetaro; posteume estis eldonitaj liaj tradukoj de Sileziaj Kantoj de P. Bezruc\u030c (kun aliaj, 1970) kaj Riporto skribita en la pendumila mas\u0302o de J. Fuc\u030ci\u0301k (kun aliaj, 1979), kaj la antologio Intima triptiko kun liaj tradukoj de verkoj de 17 poetoj kaj unu prozisto."}, {"text_idx": "#000004", "text": "12. Antau\u0306 70 jaroj naskig\u0302is Osmo Buller (1950-1966- ), finna politikisto, kulturoficisto, prezidanto de la municipa deputitaro de Taivalkoski por 2017-21, kaj esperantisto; estrarano de Esperanto-Asocio de Finnlando (1979-81) kaj kunredaktoro de g\u0302ia organo Esperanta Finnlando (1979-85); dum pli ol tri jardekoj (1985-2016, kun kelkaj pau\u0306zoj) oficisto en la Centra Oficejo de UEA (CO), interalie, kiel direktoro de CO (1986-87) kaj (g\u0302enerala) direktoro de UEA (1991-2001, 2004-16); post la emeritig\u0302o agas en UEA kiel komitatano (2016- ); sekretario de la Belartaj Konkursoj de UEA (1989-2001), iniciatinto de la reta bulteno Gazetaraj Komunikoj de UEA (1998) kaj de la Malferma Tago (1994); au\u0306toro de Hamburgo en beletra vivo (1990), tradukinto de Psikologiaj reagoj al Esperanto de C. Piron en la finnan (1988) kaj de La finna vojo de U. Kekkonen en Esperanton (1989); kun R. Dobrzyn\u0301ski kaj J. Heikkinen realigis la filmon La reveno al Finnlando (vidbendo, 1991; DVD, 2005). En 2001 Osmo Buller ricevis la titolon \u201cLa Esperantisto de la Jaro\u201d.\nLegu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 48-50."}, {"text_idx": "#000005", "text": "22. Antau\u0306 80 jaroj naskig\u0302is Jarl Olof Hammarberg (1940-1960-2019), sveda poeto, artisto, pentristo, socia aktivulo (ekologio, bestorajtoj, feminismo) kaj esperantisto, konata en Esperantujo kiel Jarlo Martelmonto; au\u0306toro de 17 libroj en la sveda kaj de tri poemaroj en Esperanto: Ajn (1983), Ike Ize Ive; Poezio (1991) kaj Cetercetere (2002); probable li estis la sola dadaisto en Esperanto, preskau\u0306 c\u0302iujare en la festivalo ARKONES (Poznano, Pollando) estis surscenigataj liaj poeziaj-teatraj prezentaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000006", "text": "23. Antau\u0306 95 jaroj naskig\u0302is Bernard Golden (1925-1945-2008), usona antropologo, arkeologo, muzeologo kaj esperantisto, en 1971 eklog\u0302inta en Hungario; unu el la plej fekundaj au\u0306toroj en Esperanto kun pli ol tri mil artikoloj, recenzoj, beletraj\u0302oj kaj tradukoj aperintaj en 157 gazetoj, plej multe en Heroldo de Esperanto (140) kaj Monato (126); au\u0306toro de kvin originalaj prozlibroj, tri prilingvaj libroj, unu kolekto de unuaktaj\u0302oj, kompilinto de la Esperanta parto de la 20-lingva Dictionarium museologicum (1986); lau\u0306reato de 16 premioj en la Belartaj Konkursoj de UEA; membro de la Akademio de Esperanto (1983-2001) kaj direktoro de g\u0302ia sekcio pri G\u0302enerala Vortaro (1984-98), estrarano de CED (1981-86).\nLegu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 104-105."}, {"text_idx": "#000007", "text": "29. Antau\u0306 10 jaroj mortis Yosimi Umeda (jos\u0302imi umeda, 1933-1952-2010), konata ankau\u0306 kiel Umeda Yoshimi, japana administranto (altrangulo en la flugkompanio Japan Airlines), aktiva s\u0302intoisto kaj esperantisto; estrarano de Japana Esperanto-Instituto (1979-92), komitatano (1964-72) kaj estrarano (1964-66) de TEJO, komitatano (1980-92), estrarano kaj vicprezidanto (1983-89) de UEA; au\u0306toro de Esperanto-aktivecoj en socialismaj landoj (1990) kaj Manlibro por praktika komunikado en Esperanto (1990)."}]