[{"text_idx": "#000001", "text": "104a Universala Kongreso de Esperanto"}, {"text_idx": "#000002", "text": "La Lahtia kongreso kun nur 917 alig\u0302intoj estis la plej malamasa UK en Eu\u0306ropo post la Dua Mondmilito, sed kiel la kongresejo servis la vintra stadiono \u201cIsku Areena\u201d, kies tribunoj povas gastigi 5330 spektantojn. (Foto: Anna Striganova)"}, {"text_idx": "#000004", "text": "La kongresejo estis nekutima kaj iom stranga: sporta areno de urba hoketeamo (la Pelikanoj). Tial multaj el la programc\u0302ambroj havis strangan formon au\u0306 tro malmultan spacon, kaj oni devis trairi longajn koridorojn c\u0302irkau\u0306 la hokeejo por atingi programc\u0302ambrojn, do pluraj programeroj situis ankau\u0306 en proksima junulara konstruaj\u0302o, kiu havis kelkajn pli kutimajn tau\u0306gajn c\u0302ambrojn por prelegoj. (Sed multaj bone lokitaj signoj helpe indikis la vojojn kaj ec\u0302 distancojn al c\u0302ambroj!) Estis malavantag\u0302e, ke ne eblis log\u0302i tuj proksime al la kongresejo, kaj la c\u0302efaj hoteloj situis c\u0302irkau\u0306 dek minutojn for. Mi kaj mia edzino Anna log\u0302is multe pli fore, sed bons\u0302ance ni akiris biciklojn, kio ne nur s\u0302paris al ni tempon dum la semajno, sed ankau\u0306 donis multan plezuron dum ni biciklis tra la preskau\u0306 senau\u0306ta urbeto. Vespera biciklado tra Lahtio vere agrablis, kaj kelkfoje ni rimarkis leporojn en parko, dum ni revenis hejmen."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Pri la kongresejo estis plac\u0302e kaj lau\u0306dinde, ke multaj laborantoj (pordogardistoj, mang\u0302ovendistoj k. a.) anticipe lernetis iom da Esperanto kaj tra la semajno afable diris \u201cSaluton!\u201d, \u201cG\u0302is!\u201d, \u201cDankon!\u201d ktp al kongresanoj. (Por pli ampleksaj konversacioj, oni tamen s\u0302ang\u0302is al la angla au\u0306 eventuale la finna, nesurprize!)"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Pri la junulara konstruaj\u0302o, lau\u0306dindas organizitaj vesperaj programoj tie, inkluzive unu kun diversaj finnaj mang\u0302aj\u0302oj kaj drinkaj\u0302oj, kaj unu kun tabulludoj. Junuloj ankau\u0306 bone organizis multajn aliajn programerojn (nag\u0302adon, sau\u0306non ktp.)"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Kvankam oficiale la kongreso komencig\u0302is sabate, jam vendrede multaj homoj alvenis; bonau\u0306gure okazis bona vigla gaja koncerto de la triopo Asorti en la proksima drinkejo Hygge (kiu montris Esperantan flagon ekstere). Tio estis tre agrabla kvazau\u0306 interkona vespero."}, {"text_idx": "#000008", "text": "La sabata Movada Foiro estas bona kaj relative nova tradicio dum UK. G\u0302i estis ne tiel g\u0302ene densa kiel en Lisbono, bons\u0302ance! Tamen la Foiro estis dividita en du partojn: en la enira halo estis ja iom tro dense, kaj krome oni facile ne konstatus, ke tio estas nur duono de la foiro, kaj necesas iri supren lau\u0306 s\u0302tuparo al longa koridoro por trovi la duan duonon en longa vico."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Tamen ni havis bonan okazon ekkoni kaj g\u0302ui aliajn finnlandajn kulturaj\u0302ojn dum la impona nacia vespero. Tio okazis en pompa belega moderna koncertejo Sibelius-domo, lagoborde for de la kongresejo. Prezentig\u0302is klasika muziko \u2013 iom de arc\u0302instrumenta kvaropo, iom de orgenisto \u2013 kaj moderna eksperimenteca muziko (inkluzivante la kantelon, t.e. tradicia finna kordinstrumento), cirkaj akrobatoj, kaj ec\u0302 indig\u0302ena samea repisto kiu kantas en la nordsamea, finna kaj angla. Tre g\u0302uinda kaj diversa spektaklo, bone prezentita, kaj mi au\u0306dis multajn favorajn komentojn. Post g\u0302i multaj g\u0302uis vesperajn drinkojn en lagobordaj drinkejoj kaj spektis la sunsubiron \u2013 por multaj el ni, estas ja nekutime vidi la sunon kas\u0302i sin malantau\u0306 la horizonto nur post la deka vespere."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Tamen la kongresaj prelegoj kovris relative vastan gamon de temoj, kiel kutime. Ni tre g\u0302uis, ekzemple, sciencan prezenton pri koloroj: temis pri diversaj malsamaj atomaj kaj h\u0302emiaj procezoj, kiuj kreas kolorojn (nu, lumradiojn), kune kun la biologio kiel niaj okuloj kaj cerboj perceptas la lumon kaj interpretas g\u0302in kiel koloron. Dum alia prelego mi lernis multe pri viskio \u2013 alkoholo kiun mi nur supraj\u0302e konas: g\u0302iaj specoj, historio, farado, komerco, kaj ec\u0302 juraj aspektoj en EU kaj Usono estis surprize interesaj! Ankau\u0306 interesis medicina prelego pri tabaka (kaj ne nur) dependeco."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Pluraj prelegantoj prezentis historiajn esplorojn rilate Esperanton, ekzemple pri uzo de Esperanto en kinarto (kulmine kun La granda diktatoro de Charlie Chaplin); pri la filozofo kaj esperantisto Rudolf Carnap; pri la nobelpremiita pacisto kaj esperantisto Alfred Hermann Fried."}, {"text_idx": "#000020", "text": "La esperantologia konferenco fokusig\u0302is pli sur indig\u0302enajn aferojn ol sur Esperanton c\u0302i-jare (pro la kongresa temo kaj pro la Unesko-jaro de indig\u0302enaj lingvoj). Ekzemple, interesis raporto pri la situacio pri esplorado de indig\u0302enaj lingvoj en Brazilo kaj la malhelpa efiko de la nuna naciisma registaro tie. Alia konferencero prezentis la kreolan lingvon Tok Pisin."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Nesurprize pluraj koncertoj okazis! Dum la kongresa balo (en la enira halo de la areno), Asorti ree muzikis impone, post tre plac\u0302a loka junula finna bando Yla\u0308vire. Koncertis ankau\u0306 aliaj bone konataj muzikistoj: JoMo (kies mikrofono estis tro ofte g\u0302ene akaparita de aliuloj), J\u0302eLe (mi bedau\u0306rinde maltrafis), Sas\u030ca Pilipovic\u0301 (kun ciganaj kantoj), Kajto, Manu\u0306el \u2013 do ja tute ne mankis muziko! (Bedau\u0306rinde, ke vers\u0302ajne Dolc\u0302amar ne plu aktivas, c\u0302ar mankis finna Esperanta muziko!)"}, {"text_idx": "#000026", "text": "La Kongresa kuriero La Saltejo, redaktita de Jukka Pietila\u0308inen, lau\u0306dinde aperis regule c\u0302iutage, hura, do eblis scii pri programs\u0302ang\u0302oj sufic\u0302e facile kaj frue. La fina sabata numero ec\u0302 aperis frue, vendrede vespere post la internacia vespero, kiu estis sufic\u0302e bona fina vespero. Interalie la internacia koruso kantis la popularan Hallelujah de la fama montreala kantisto Leonard Cohen: Montrealo ja gastigos la venontan UK. Pri tiu montreala UK okazis multa informado kaj prezentado de granda grupo de entuziasmaj kanadanoj; kaj mi au\u0306dis ke nekutime granda kvanto da homoj jam alig\u0302is al g\u0302i dum la c\u0302i-jara UK."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Mi ne spektis la tradician futbalan matc\u0302on, sed c\u0302i-foje la esperantista teamo gajnis."}, {"text_idx": "#000028", "text": "La kongresa Esperanto-teamo en matc\u0302o kontrau\u0306 la loka teamo \u201cTiinan tiikerit\u201d venkis kun la rezulto 5-2. (Foto: Anna Striganova)"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Klaku la supran bildeton por vidi la abon-manierojn"}]