[{"text_idx": "#000001", "text": "La lano, hararo de aliaj"}, {"text_idx": "#000002", "text": "La lano (el s\u0302afo, lamo au\u0306 aliaj) estas produkto bestodevena ankorau\u0306 vaste uzata kaj apenau\u0306 pridubata, c\u0302ar la lan-industrio vendis al ni la ideon ke g\u0302ia uzado ne malbonas c\u0302ar \u201coni ne mortigas ilin\u201d, sed, kiel ni vidos, krom tiu mensogo, ne nur temas pri murdo de la uzataj unuopuloj, sed ankau\u0306 pri ilia mistrakto."}, {"text_idx": "#000003", "text": "La lano estas fibro el proteino nomata keratino, fajna, longa kaj elasta. La s\u0302afoj, origine, produktis sufic\u0302e da lano por s\u0302irmi sin mem de la malvarmo. Sed la nunaj ekspluatitaj s\u0302afoj (inkluzive de la kamparaj au\u0306 la \u2018ekologiaj\u2019) estis genetike modifitaj por ke ili produktu multe pli da lano."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La uzo de lanaj\u0302oj eltenas la forigon de libero por la s\u0302afoj, meti spongojn en la vaginoj por kontroli la naskig\u0302okvanton, forigi la hararon sen ilia konsento (multaj ili ili mortas pro malvarmo), kaj mortigi ilin en la buc\u0302ejoj kiam ili ne plu estas profitodonaj."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Plejparto el la tutmonda komercado de lano venas el Au\u0306stralio, kie milionoj da s\u0302afoj estas mutilitaj, kruela procedo en kiu estas uzataj stuciloj (tondiloj) por forigi pecojn el hau\u0306to kaj karno el la postaj partoj de la vivaj bestoj \u2013 ofte sen anestezio. Kiam vi ac\u0302etas lanaj\u0302on, plejvers\u0302ajne vi ac\u0302etas lanon el s\u0302afoj bredataj en Au\u0306stralio, sed, c\u0302ar g\u0302ia procesado plejparte okazas en C\u0302inio, tre malfacile vi trovos etikedon kiu montru la originan devenon."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ekzistas alternativoj al la uzo de lanaj\u0302oj. Estu zorgema pri la lano kas\u0302ita en pantalonoj kaj kostumoj (legu la etikedojn!), kaj ne ac\u0302etu pas\u0302minon, kas\u0302miron, kamelfelon, kaj mohajron (teksaj\u0302o el kapro-felo) \u2013 ili estas parte faritaj el bestoj. Anstatau\u0306 ili, serc\u0302u termajn sintezajn teksaj\u0302ojn kiaj la polusa, akrila kaj flanela el kotono \u2013 ili lavig\u0302as facile, ili ne perdas la brilajn kolorojn, kostas malpli kaj ne kontribuas al la krueleco."}]