[{"text_idx": "#000000", "text": "C\u0302u vi vidas c\u0302iujn lingvojn supre de la pag\u0302o ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por c\u0302iuj."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Arto kaj kulturoBona novaj\u0302oCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFres\u0302a Novaj\u0302oHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndig\u0302enojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj j\u0302urnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraj\u0302oParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifug\u0302intojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuig\u0302itaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojag\u0302o"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Tajvano kaj Burkino: tumulta historio de kooperado kaj disig\u0302o"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Dum la rakonto pri c\u0302eesto de C\u0302inio en Afriko estas dominanta en la novaj\u0302oj kaj la akademia sfero, C\u0302inio sukcesis ankau\u0306 forgesigi tion, kio estas malmulte konata hodiau\u0306: la fakton ke Tajvano vere aktivis kaj c\u0302eestis en Afriko en la 1950-aj kaj la 1960-aj jaroj kaj provizis evoluigan helpon kaj instruadon al multaj afrikaj landoj, inkluzive la okcidentafrikan s\u0302taton Burkinon."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Burkino akiris kompletan sendependecon de Francio en 1960 kaj en 1961 g\u0302i establis diplomatiajn rilatojn kun Respubliko C\u0302inio, kies registaro fug\u0302is el la c\u0302eftera C\u0302inio en 1949 por establig\u0302i en la insulo Tajvano. Sed sekvante puc\u0302on kiu okazis en 1966 kaj enpotencigis majoro-generalon Sangoule\u0301 Lamizana en 1973, Burkino establis diplomatiajn rilatojn kun Popola Respubliko C\u0302inio, ricevinta de Pekino signifan helpon je proksimume 50 milionoj da usonaj dolaroj, kio dau\u0306ris dum la 1980-aj jaroj."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Tamen alia puc\u0302o enpotencigis en 1987 Blaise Compaore\u0301, post kiam en 1994 Burkino anoncis sian deziron reestabli diplomatiajn rilatojn kun Tajvano. En 2008 ambau\u0306 c\u0302efurboj, Tajpejo kaj Vagaduguo, ig\u0302is urboj-g\u0302emeloj. Tamen en 2018, post periodo je 24 jaroj, Vagaduguo decidis ke g\u0302i deziras denove transiri al la PRC\u0302 [C\u0302inio] kaj nun g\u0302i subtenas kompletajn diplomatiajn rilatojn sole kun Pekino."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Por kompreni la komplikajn rilatojn kiuj ligas Tajvanon kaj Burkinon, Global Voices interparolis per Zoom kun franca doktoro kaj profesoro Dramane Germain Thiombiano, kiu instruas c\u0302e la Tajvana Nacia Universitato de Scienco kaj Teknologio Yunlin en la sudokcidento de la insulo. Tie li koncentrig\u0302as je politika ekonomiko, internaciaj institucioj kaj negocaj strategioj en sia akademia kaj instruista laboro. Thiombiano devenas de Burkino, kie li laboris kiel socia edukisto antau\u0306 ol foriri al Tajvano antau\u0306 12 jaroj, ricevinte subvencion por studado kaj poste restis por instruado."}, {"text_idx": "#000011", "text": "La intervjuo estis redaktita celante stilon kaj koncizecon."}, {"text_idx": "#000015", "text": "En 1973 le Burkina Faso a reconnu Pe\u0301kin qui promettait une aide substantielle en construction et financement de grandes infrastructures. En 1994, Ouagadougou a de nouveau reconnu Tai\u0308wan car la Chine montrait peu d'inte\u0301re\u0302t pour le Burkina Faso, me\u0302me si apre\u0300s le massacre de Tiananmen en 1989, Blaise Compaore\u0301 e\u0301tait le premier chef d'e\u0301tat africain a\u0300 visiter la Chine dans un climat de boycott diplomatique. De plus une visite en 1994 du ministre des Affaires e\u0301trange\u0300res chinois en Afrique n'a pas inclus le Burkina Faso, et ceci a de\u0301passe\u0301 les limites pour Compaore\u0301, car la Chine a manifestement privile\u0301gie\u0301 d'autres pays comme le Mali."}, {"text_idx": "#000016", "text": "De 1994 a\u0300 2018 les relations entre Tai\u0308wan et le Burkina Faso e\u0301taient tre\u0300s chaleureuses, et ont beaucoup apporte\u0301 sur le plan de l'e\u0301ducation, la formation me\u0301dicale, et le transfert de savoir-faire technologique gra\u0302ce surtout a\u0300 ICDF, le bureau d'aide et de coope\u0301ration tai\u0308wanais."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Dans les anne\u0301es 60, le Burkina Faso e\u0301tait un pays tout neuf et Tai\u0308wan avait envoye\u0301 ses techniciens dans la valle\u0301e du Kou dans le sud-est du pays pour aider a\u0300 la riziculture. J'ai personnellement rencontre\u0301 un Tai\u0308wanais, Monsieur Li qui a travaille\u0301 a\u0300 l'e\u0301poque dans ce projet, et a e\u0301te\u0301 de\u0301core\u0301 en 2008 par le Pre\u0301sident Blaise Compaore\u0301. Tai\u0308wan maintient une association des techniciens qui ont travaille\u0301 au Burkina Faso et se retrouvent re\u0301gulie\u0300rement pour discuter de la Haute-Volta car c'e\u0301tait le nom du pays a\u0300 l'e\u0301poque. La plupart d'entre eux ont entre 70 et 80 ans aujourd'hui et gardent de tre\u0300s bon souvenirs."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Au Burkina-Faso, c'est plus difficile de garder cette me\u0301moire car les gens disent tout simplement \u2018chinois\u2019. Seuls les gens qui ont co\u0302toye\u0301 directement les Tai\u0308wanais parlent de Tai\u0308wan, les autres ne font pas la diffe\u0301rence avec les Chinois de Chine. De plus dans les anne\u0301es 60 et 70, Tai\u0308wan n'utilisait que le nom de Re\u0301publique de Chine, ce qui ajoute a\u0300 la confusion des plus jeunes qui n'ont pas connu cette e\u0301poque."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Ensuite la coope\u0301ration de Chine qui a suivi a souvent emboi\u0302te\u0301 le pas a\u0300 des projets tai\u0308wanais, parfois dans les me\u0302mes lieux, donc la plupart de Burkinabe\u0300 ne font pas la distinction. Par contre ceux qui ont e\u0301tudie\u0301 a\u0300 Tai\u0308wan \u2013 parmi eux il y a beaucoup de me\u0301decins \u2013 savent tre\u0300s bien ce que les Tai\u0308wanais ont re\u0301alise\u0301 pour notre pays. Les gens savent aussi que Tai\u0308wan a apporte\u0301 son aide au barrage de Bagre\u0301 au nord-est du pays, et font souvent re\u0301fe\u0301rence a\u0300 l'i\u0302le en l'appelant \u201cLa petite Chine\u201d pour faire la diffe\u0301rence avec Pe\u0301kin qu'ils nomment la \u201cgrande Chine\u201d."}, {"text_idx": "#000021", "text": "En 1973 Burkino agnoskis Pekinon, kiu promesis gravan helpon pri la rekonstruado kaj financado de la gravaj infrastrukturaj objektoj. En 1994 Vagaduguo denove agnoskis Tajvanon, c\u0302ar C\u0302inio montris malmultan intereson pri Burkino, kvankam post la masakro sur placo Tian An Men en 1989, Blaise Compaore\u0301 ig\u0302is la unua afrika s\u0302tatestro vizitinta C\u0302inion en etoso de diplomatia bojkoto. Ec\u0302 pli, vizito de c\u0302ina ministro pri eksteraj rilatoj en 1994 ne inkludis Burkinon, kaj tio c\u0302i estis sufic\u0302a por Compaore\u0301, dum C\u0302inio videble favoris aliajn landojn kiel Malio."}, {"text_idx": "#000022", "text": "De 1994 g\u0302is 2018 la rilatoj inter Tajvano kaj Burkino estis vere varmaj kaj donis multon rilate edukadon, medicinan instruadon kaj transdonon de teknologioj c\u0302efe danke al ICDF, la oficejo de Tajvano pri helpo kaj kooperado."}, {"text_idx": "#000023", "text": "En la 1960-aj jaroj Burkino estis tute nova lando kaj Tajvano sendis siajn teknikistojn al la valo Kou en la suda parto de la lando por helpi pri kultivado de rizo. Mi persone renkontis tajvananon Li, kiu laboris pri tiu c\u0302i projekto tiutempe, kaj estis premiita de prezidanto Blaise Compaore\u0301 en 2008. Tajvano subtenas asocion de teknikistoj, kiuj laboris en Burkino kaj ili regule renkontig\u0302as por priparoli la Respublikon Supra Voltalando, kiel nomig\u0302is la lando tiutempe. Plejparto el ili hodiau\u0306 havas 70 g\u0302is 80 jarojn kaj havas vere bonajn rememorojn."}, {"text_idx": "#000024", "text": "En Burkino estas pli malfacile subteni tiun c\u0302i memoron, c\u0302ar homoj simple diras \u201cc\u0302inoj\u201d. Nur homoj kiuj havis rektajn kontaktojn kun tajvananoj parolas pri Tajvano, la aliaj ne diferencigas ilin de la c\u0302inoj el C\u0302inio. Ec\u0302 pli, en la 1960-aj kaj 1970-aj Tajvano uzis sole la nomon Respubliko C\u0302inio, kio pli konfuzigas la junajn generaciojn kiuj ne konas tiun c\u0302i epokon."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Pro tio la sekvinta kooperado kun C\u0302inio, kiu ofte sekvis la spurojn de Tajvanaj projektoj, foje en la samaj lokoj, por plejparto de burkinanoj ne havas diferencon. Aliflanke, tiuj studintaj en Tajvano \u2014 inter ili estas multaj kuracistoj \u2014 bone scias kion la tajvananoj faris por nia lando. Homoj ankau\u0306 scias ke Tajvano helpis pri la digo Bagre\u0301 en la nordorienta parto de la lando, kaj ili ofte nomas la insulon \u201cEta C\u0302inio\u201d por diferencigi g\u0302in de Pekino, kiun ili nomas \u201cGranda C\u0302inio\u201d."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Por pliaj informoj legu: Oficialaj diplomatiaj rilatoj de Tajvano: Komplika ludo fronte al obstakloj fare de C\u0302inio"}, {"text_idx": "#000028", "text": "FN: Kiel vi taksas la aktualajn rilatojn de Tajvano kaj la Afrika kontinento?"}, {"text_idx": "#000029", "text": "DGT: Au Nige\u0301ria la Chine met des ba\u0302tons dans les roues de Tai\u0308wan, car en 2017 elle a obtenu le de\u0301me\u0301nagement du Bureau de repre\u0301sentation de Taipei en dehors de la capitale Abuja, suite a\u0300 une aide de Pe\u0301kin. Par contre la Co\u0302te d'Ivoire vient d'autoriser Tai\u0308wan a\u0300 rouvrir un bureau de repre\u0301sentation en novembre 2022, suite a\u0300 sa fermeture en 2017, et je pense qu'Abidjan veut de\u0301montrer son inde\u0301pendance par rapport a\u0300 la Chine en faisant ce geste, surtout qu'il y a des conflits entre Ivoiriens et Chinois dans certains grands projets en Co\u0302te d'Ivoire. Il y a aussi une petite communaute\u0301 ivoirienne a\u0300 Tai\u0308wan qui milite en faveur de relations approfondies avec l'i\u0302le."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Svazilando havas ambasadejon, Sud-Afriko havas reprezentan oficejon kiu estas vere aktiva rilate universitatajn inters\u0302ang\u0302ojn, Nig\u0302erio faras same. Mi ankau\u0306 renkontis nig\u0302eriajn komercistojn kaj virinojn kaj burkinajn studentojn, kiuj post la rompo de diplomatiaj rilatoj ne deziris veturi al C\u0302inio kaj restis en Tajvano. Iuj laboras kiel esploristoj, instruistoj, iuj geedzig\u0302is kun tajvananoj. Ekzistas kelkaj grupoj en WhatsApp, kie komunikig\u0302as afrikanoj log\u0302antaj en Tajvano."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Civitanaj komunikilojDisvolvadoEkonomio kaj komercoEn- kaj elmigradoHistorioInternaciaj rilatojHighlighting Taiwan's international invisibility"}, {"text_idx": "#000034", "text": "La kau\u0306zoj de estig\u0302o de la mito pri la kantona kiel pli au\u0306tentika c\u0302ina lingvo"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Dokumenta filmo el Tajvano prezentas forgesitan historion de vjetnama rifug\u0302ejo en la 1970-aj jaroj"}, {"text_idx": "#000036", "text": "C\u0302u Tajvano estas neagnoskita lando?"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Rusiaj diplomatoj reagas al nova lingvoleg\u0302o en Kirgizio, revenigante kolonian pasintecon"}, {"text_idx": "#000044", "text": "Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Bonvolu subteni nian gravan laboron"}]