[{"text_idx": "#000002", "text": "\"Jam pluan monaton la problemo de la ciganoj tempestas en la okcidenta Eu\u0306ropo\""}, {"text_idx": "#000009", "text": "Cigano estas ulo el memelektita vaganta diasporo, t.e. rau\u0306misto devena el Hindujo, konata en Eu\u0306ropo sub diversaj nomo, kiu vivas en la placo antau\u0306 la katedralo de mia urbo. Iuj au\u0306toroj nomas c\u0302iujn ciganojn indiferente \u201eromaoj\u201c, supozante ke la nomo \u201ecigano\u201c ial sonas malg\u0302entile."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La plej granda etno de tiu grupo preferas nomi sin - almenau\u0306 en anglalingva Rondo Familia -\"Roma\" au\u0306 \"Rroma.\" Alia grupo estas \"Sinti.\" Efektive oni jam de multaj jaroj uzas ankau\u0306 la nomon \"Romao\" kiel sinonimon de \"Cigano\". (Kompreneble \"Romao\", same kiel \"Cigano\", estas vorto plene sen ofenda nuanco.)"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Krom sintoj kaj romaoj ekzistas ankau\u0306 aliaj ciganaj triboj: \"kale\", \"manush\" kaj kelkaj aliaj, kies nomojn mi ne konas. La romaoj estas nur la plej granda kaj potenca grupo inter la ciganoj. Do se vi serc\u0302as alian vorton por \"cigano\", vi rezignu pri \"romao\", c\u0302ar g\u0302i ne estas neu\u0306trala (\"rasisma\" lau\u0306 via stilo). Same vi certe ne nomus c\u0302iujn slavojn rusoj, c\u0302ar la rusoj estas la plej granda slava popolo. C\u0302iu polo, sorabo, bulgaro ktp. akre protestus."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Ni bedau\u030aras, ke sintioj estas tiu grupo de ciganoj, kiuj jam delonge ne plu vojag\u0302as, sed log\u0302as en konstantaj domoj, kiel la ceteraj germanoj. La konata germana popkantistino Marianne Rosenberg estas sintio."}, {"text_idx": "#000026", "text": "\"Jes, sed nur je kvindek procentoj.\""}, {"text_idx": "#000027", "text": "\"C\u0302ar antau\u0306 unu jaro mia edzino vizitis kartau\u0306guristinon, kaj s\u0302i diris, ke nia\nfilino dum jaro edzinig\u0302us kaj naskus infanon. Nu, la infanon ni jam havas.\""}, {"text_idx": "#000028", "text": "Hitler iris al ciganino-divenistino kaj demandis: \"Kiam mi mortos?\""}, {"text_idx": "#000031", "text": "el ni povis ec\u0302 por unu momento suspekti, ke ciganoj estas dumlonge kristanoj kaj tiel adaptig\u0302is al Eu\u0306ropo kaj Ameriko por ec\u0302 ne pensi pri dumlonge forgesitaj originlando kaj religio."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Iris cigano al armeo. Post nau\u0306 monatoj telefonas lia patro:"}, {"text_idx": "#000035", "text": "La plej bonaj c\u0302eh\u0302aj s\u0302ercoj temas pri ciganoj (Romoj) kaj pri ilia kutimo pris\u0302teli c\u0302ion. Nuntempe, la temo estas iom tabua en Francio..."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Policisto alta 2 metrojn staras sur la strato kaj proksime atendas cigano. Ekparolas la policisto. C\u0302u vi scias, cigano, ke ni aspektas unu apud la alia kiel aglo kaj merdamaso?"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Anticiganismo, au\u0306 kontrau\u0306ciganismo, estas la rasismo kaj diskriminacio kontrau\u0306 la ciganoj (Romaoj kaj Sintioj popoloj). La termino estas simila al la koncepto de antisemitismo, kiu estas uzata por priskribi diskriminacion kontrau\u0306 judoj. La termino cigana devenas de la mezepoko. Lau\u0306 Martin Holler la angla termino anti-Gypsyism datas de la 1980-aj jaroj kaj oftig\u0302is en la jaroj 2000 kaj 2010, dum la termino anticiganismo estis pli poste derivata de la germana Antiziganismus[1]."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Sub la influo de la naziismo homoj el c\u0302i tiuj etnoj estis persekutataj dum la dua mondmilito samkiel la judoj estis senkompate persekutataj. Proksimume inter 400000 kaj 500000 ciganoj el multaj eu\u0306ropaj landoj estis mortigitaj, kio estas konata sub la nomo \"porajmos\" en la cigana lingvo."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Cigano j\u0302us ellasita el la malliberejo renkontis amikon. \u201cPro kio oni malliberigis vin?\u201d demandis la amikon."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Lau\u0306 la statuto de IFEF Marcel Courthiade estas esploristo kaj iniciatinto de la lingvo kaj kulturo romanes/romani (Rromani[2] lau\u0306 la fonetika transskribo kreita de Courthiade). Li ankau\u0306 estas respondeculo pri lingvo kaj lingvaj rajtoj, samkiel estro de la sekcio lingvo Rromani c\u0302e la sekcio en INALCO (Pariza Universitato de Orientaj Studoj)."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Dum liaj studoj li estis implikita en la laboro de NROj aktivaj en edukaj projektoj kiuj celis la albanajn romaojn."}, {"text_idx": "#000053", "text": "En 1995, post esti defendita sian disertacion, li ig\u0302is asociita profesoro en la soci-lingvistiko de Romani, c\u0302e EPHE (E\u0301cole pratique des hautes e\u0301tudes). De 1997 li estas asociita profesoro c\u0302e INALCO de Parizo."}, {"text_idx": "#000060", "text": "-- Dum vi s\u0302telas la radon, mi forportos la radiomagnetofonon!"}]