[{"text_idx": "#000000", "text": "C\u0302u vi vidas c\u0302iujn lingvojn supre de la pag\u0302o ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por c\u0302iuj."}, {"text_idx": "#000004", "text": "C\u0302u eblas revivigi \u201ctatarismon\u201d malgrau\u0306 la identeca politiko de Rusio?"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Jam pasis preskau\u0306 kvar jaroj depost ekvalidis prezidenta dekreto kiu limigas la studadon de indig\u0302enaj lingvoj en la naciaj respublikoj de la Rusa Federacio. Tio okazis en 2017 kiam la parlamento de la Respubliko de Tatarstano [eo] nuligis la devigan studon de la tatara lingvo [eo] en lernejoj. Kian efikon tio havis sur la nacia mem-identeco de tataroj log\u0302antaj en Rusio?"}, {"text_idx": "#000007", "text": "En julio 2017, dum kunveno de la Konsilio pri Interetnaj Rilatoj pri efektivigo de la nacia s\u0302tata politiko de Rusio, prezidento Vladimir Putin deklaris, ke infanoj ne devas esti devigataj studi indig\u0302enajn lingvojn en la naciaj respublikoj kiuj estas parto de Rusio. En novembro de la sama jaro, la parlamento de Tatarstano aboliciis la devigan studon de la tatara lingvo en lernejoj kaj reduktis la horojn de g\u0302ia instruado en lernejoj de 20 g\u0302is 2 horoj semajne. Interese, c\u0302i tiu decido kontrau\u0306is la Konstitucion de la Rusa Federacio, same kiel la rusan federacian leg\u0302aron kiu disponigas egalan juran statuson al la rusa kaj tatara lingvoj en Tatarstano."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Tataroj en Rusio longe sentas premon rilate al sia identeco kaj la uzo de sia gepatra lingvo. Tio estis la situacio kiam politikaj motivoj regis super la jura ordo, malgrau\u0306 la fakto ke la rusa leg\u0302aro garantias la uzadon kaj studadon de minoritataj indig\u0302enaj lingvoj. G\u0302enerale, la nova politiko s\u0302ajnis malkongrua kun la rajtoj de malplimultoj, garantiitaj de la konstitucio. La decido limigi la spacon por indig\u0302enaj minoritataj lingvoj montris la superecon de unu (reganta) nacia kulturo kaj etneco, kaj kelkaj sentis ke g\u0302i kau\u0306zis malkreskon de la multkulturismo de la lando."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Tataroj, estante tjurklingva popolo kun plejparte islama kredo, estas la dua plej granda etno en Rusio, kie la domina vektoro de nacia identeco estas ortodoksa slava. Ili ankau\u0306 estas la plej granda tjurka komunumo en la Rusa Federacio. La komunumo inkludas tatarojn vivantaj en la Respubliko de Tatarstano (36 procentoj), same kiel volgaj tataroj, siberiaj tataroj, astrah\u0302anaj tataroj, krime-tataroj [eo], kaj aliaj pli malgrandaj grupoj. La nombro da tataroj en Rusio lau\u0306 la s\u0302tata censo de 2010 estas proksimume ses milionoj. C\u0302ar ili estas ankau\u0306 disvastigitaj ekster Rusio, la tataroj de ekster Tatarstano kaj de ekster Rusio sentas specialan ligon al Tatarstano, kiu reprezentas sian nacion, identecon kaj bezonojn."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Tatarstano estas parto de la Rusa Federacio, kaj kune kun la aliaj 21 naciaj respublikoj, estas egala subjekto de la federacia s\u0302tato. La naciaj respublikoj, kontraste al aliaj federaciaj subjektoj \u2014 krajoj (teritorioj), oblastoj (regionoj) \u2014 havas specialan juran statuson, kun la rajto havi propran konstitucion, leg\u0302donajn instancojn, kaj ec\u0302 sian propran prezidenton (en Tatarstano). Gravas mencii ke ilia speciala statuso ankau\u0306 donas al ili la rajton determini siajn naciajn lingvojn je la oficiala nivelo en la respubliko kune kun la s\u0302tata lingvo, la rusa."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Tamen, post la prezidenta iniciato en 2017, kaj g\u0302ia efektivigo en Tatarstano, la tatara lingvo, kaj kun g\u0302i, la statuso de la tatara nacio kaj Tatarstano mem s\u0302ajnis perdi sian pozicion, por iuj nacia tragedio. Tamen prezidento Putin opiniis, ke la studado de denaskaj lingvoj estu libervola. Lau\u0306 li, \u201cdevigi homon lerni lingvon kiu ne estas denaska por li estas same neakceptebla kiel redukti la nivelon kaj tempon por la instruado de la rusa.\u201d Putin ankau\u0306 nomis la rusan lingvon \u201cla natura spirita kadro de nia tuta multnacia lando\u201d."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Malgrau\u0306 ke aktivuloj kaj anoj de la publiko esprimis malkonsenton, arang\u0302is protestajn mitingojn, kaj ec\u0302 prezentis plendon c\u0302e la Eu\u0306ropa Kortumo pri Homaj Rajtoj [ru] pri la nova lingvopolitiko, multaj instruistoj de la tatara perdis sian laboron baldau\u0306 post kiam g\u0302i estis efektivigita, kaj la statuso de la lingvo dau\u0306re estas malcerta."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Laste sed ne balaste, la fermo de la Tuttatara Publika Centro (Vsetatarskiy Obshestvenniy Centr) [ru] konsternis multajn homojn. Tio okazis post kiam la prokurorejo postulis, ke la plej malnova nacia organizaj\u0302o de la tataroj estu agnoskata kiel ekstremista."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Reviglante la konfliktitan tataran kulturon"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Paradokse, la tumulto c\u0302irkau\u0306 la lingvopolitiko kau\u0306zis reviglig\u0302on de la tatara kulturo en Rusio. La pli juna generacio trovis novan direkton por mem-identeco, kondukante al novaj evoluoj kaj kultura agado en Tatarstano kaj preter g\u0302i. Kune kun la nacia festo Sabantuy, kiu estas celebrata en urboj c\u0302ie en Rusio kaj celas prezenti sian kulturon, tataroj retrovis kaj ec\u0302 modernigis aliajn iam forgesitajn tradiciojn kaj kutimojn."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Ekzemple, elementoj de tradicia brodaj\u0302o farig\u0302is parto de modernaj elegantaj vestaj\u0302oj, kaj pluraj markoj nun aldonas tradiciajn s\u0302ablonojn al puloveroj au\u0306 libertempaj vestaj\u0302oj. La c\u0302apeleto tubetejka [eo] farig\u0302is eleganta akcesoraj\u0302o en la vestaro de la moderna virino. Tataraj bazaroj kaj merkatoj ankau\u0306 renaskig\u0302as en iniciatoj kiel ekzemple Pechen Bazary (Bazaro Pec\u0327a\u0308n ), la fojnomerkato en Kazano [eo], la c\u0302efurbo de Tatarstano."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Sportc\u0302emizo kun tatara s\u0302ablono, dezajnita de Tatarcha Casual. Foto de la tatara festivalo el la arkivo de Elmira Lyapina, uzata kun permeso."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Paroli la tataran, porti tradiciajn vestaj\u0302ojn, ludi tataran muzikon, organizi malsamajn festivalojn nun estas rigardata kiel signo de prestig\u0302o. Tataraj kantoj estas prezentitaj pli ofte en federaciaj amaskomunikilaj kanaloj: junaj artistoj kiel Dina Garipova , Saida Mukhametzyanova , Elmira Kalimullina c\u0302iuj estis la parto de la franc\u0302iza [eo] spektaklo \u201cThe Voice\u201d [La Voc\u0302o] en la rusa televido."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Krome, tatara kin- kaj filmfestivaloj ankau\u0306 altiris novan atenton. La talenta, juna tatara direktoro Ilshat Rakhimbay rakontis al Global Voices pri sia percepto de c\u0302i tiu revivigo kaj la kresko de tatara nacia identeco responde al politikaj limigoj."}, {"text_idx": "#000020", "text": "G\u0302i estas sufic\u0302e mirinda, kaj samtempe tamen ne surpriza. Efektive, [ni vidis] la evoluon de diversaj tataraj kulturaj festivaloj, pli da prezentistoj de tatara muziko au\u0306 muziko en tatara lingvo, kaj pli grave\u2014pli da agnosko kaj rekono ne nur de la publiko, sed ankau\u0306 de la au\u0306toritatoj kun pli profunda nivelo de konscio. Montrig\u0302is pli profunda respekto por la lingvo kaj kulturo, kaj ne ekzistas tia ekskludo kiel antau\u0306e \u2014 g\u0302i ne estas nur la sceneja kulturo, sed ankau\u0306 tiu estas subtenata."}, {"text_idx": "#000023", "text": "G\u0302i estas nur kodo, kiu komence estas ankrita en vi mem, kaj per la lingvo kaj kulturo, en kiuj vi kreskis, vi vidas la tutan mondon. Per vortoj, gepatra lingvo, formig\u0302as speciala rilato al la mondo, la tero, la c\u0302ielo, la homoj kaj la C\u0302iopova."}, {"text_idx": "#000025", "text": "The Bridge prezentas personajn eseojn, komentariojn kaj kreivan ne-fikcion, kiuj prilumas diferencojn en percepto inter loka kaj internacia raportado de novaj\u0302-eventoj, el la unika perspektivo de membroj de la komunumo de Global Voices. Vidpunktoj esprimitaj ne nepre reprezentas la opinion de la komunumo entute. % context_listing_link%"}, {"text_idx": "#000030", "text": "En C\u0302eh\u0302io \u201cprivataj sankcioj\u201d kreskigas rusofobion"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion"}, {"text_idx": "#000036", "text": "C\u0302iuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje c\u0302ar tiu povus esti markita kiel spamo.\nBonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaj\u0302ojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj."}]