[{"text_idx": "#000000", "text": "Verkinto: Lena KarpuninaSpeco: novelo, originala verkoHaveblo: Elc\u0302erpitaPrezo: \u00b1\u20ac12.00Eldonjaro: 2006Formo: libro kudre binditaPriskribo: Dekok rakontoj pri travivaj\u0302oj, plejparte en Sovetunio. La au\u0306torino estis jam plurfoje premiita c\u0302e Belartaj Konkursoj.Pag\u0302oj: 125Larg\u0302o: 135 mmAlto: 205 mmStafeto n-ro: 26ISBN: 90 71205 87 8Notoj: unua eldono el 2000Recenzo: De Donald Broadribb: Tiel okazis, tiel mi spertisDe Aleks Gofen: PENSIGA KAJ PROFUNDE KORTUS\u0302ADe Yenovk Lazian: Au\u0306toroj el kvar generaciojDe Sten Johansson: Homeca novelaroDe Klara Ilutovic\u0302: Fres\u0302a aero de la rakontojDe Gerrit Berveling: La batoDe Don Harlow: Recenzo: La bato / Review: The BlowDe Toshihiko Ito: La bato - Neokazinta amo La rakontoj de Karpunina ne celas unuavice priskribi lokojn au\u0306 morojn, sed prezenti homajn sortojn, mentalecojn, specifajn reagojn al diversaj eventoj. Samkiel la lokoj, ankau\u0306 estas tiel konkretaj, ke oni povus renkonti ilin surstrate. Ni au\u0306das la pas\u0302ojn de la severa instruistino en la klaso kun timigitaj gelernantoj; vidas la senkulpan Bela'n starantan sola kaj nekomprenata inter la pli sukcesaj samklasanoj ... (Prof. J. Bociort)Merita kolekto pro g\u0302ia humaneco, alikultureco kaj psikologia fono. (Christian Declerck)Per noveloj, Lena Karpunina priparolas pri la vivo (juneco) en Tag\u0302ikio kie s\u0302i naskig\u0302is (tiuepoke, Tag\u0302ikio apartenis al Rusio) kaj ankau\u0306 poste (kiam s\u0302i log\u0302is en Germanio) kun s\u0302iaj plenkreskulinaj okuloj. Facile legebla, la libro estas agrabla.\n(Ludino (Francio) - Internacia Esperanto-Sumoo Majo 2018)Pritakso: Aldoni mian pritakson"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Tiel okazis, tiel mi spertis"}, {"text_idx": "#000005", "text": "La komprenemo kaj la honesteco de la\nverkinto brilas en c\u0302i tiuj noveloj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Tre rekomendata legaj\u0302o, bona kontribuo al"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Jen modest-aspekta libreto, kiu raitas envicig\u0302i inter plej\nbonaj specimenoj de la monda nacilingva beletro en la g\u0302enro de\nmallongaj rakontoj, c\u0302ar legado de tiuj c\u0302i s\u0302ajne simplaj\nsenartifikaj rakontoj ne nur vokas abundajn sentojn kaj pensojn,\nsed ankau\u0306 ofte asociig\u0302as kun majstra lakonismo de A. C\u0302ehov au\u0306"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Por la nuntempuloj, tiel foraj de Tie kaj de Tiam, unue povas\ns\u0302ajni, kvazau\u0306 ili estas legontaj pri io tro speciala, senrilata\nkaj senkonekta al la aktualaj\u0302oj de la vivo nun kaj c\u0302i tie. La"}, {"text_idx": "#000015", "text": "\" korp-ekzercado\" en lernejo (pag\u0302o 51) ne\ns\u0302ajnas esti plej bona esprimo por la nocio"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Esprimo \"grimpi vertikale supren\" en\nmontaro (pag\u0302o 95) konfuzas grimpadon (per s\u0302nuro) lau\u0306 vere\nvertikala surfaco de roko pendante super abismo kun esence malpli\nkomplika irado \"rekte supren\" lau\u0306 kruta, sed ne\nvertikala deklivo (male al la pli facila serpentumado lau\u0306 g\u0302i)."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La ceteraj rimarkoj koncernas nur la nenecesan uzadon de\nneologismoj sukurejo, rezolute, lukras, leno, kabino (anstatau\u0306\n\"kajuto\"), glac\u0302ero, lanta, dista, bruske, hobio,\nvrako. Ho, gefratoj-Esperantistoj lingva anarkismo pereigos nin!"}, {"text_idx": "#000020", "text": "La plej lasta noto, rilata ne al la rakontaro, sed al la\nau\u0306toro de la Antau\u0306parolo Prof. J. Bociort ial li mis-derivis\ndufoje la vorton \"talentita\" anstatau\u0306\n\"talenta\". Cetere li bone komentas la libron, sed la\nteksto devus nomig\u0302i \"Postparolo\", c\u0302ar li antau\u0306tempe\nrivelas multajn detalojn. La legantoj lasu g\u0302in por la fino por\nne kompromiti ilian g\u0302uon de la rakontoj."}, {"text_idx": "#000021", "text": "C\u0302io tio tamen s\u0302ajnas bagatela kompare kun la grandaj meritoj\nde la libro. Mi forte rekomendas g\u0302in al legantoj."}, {"text_idx": "#000023", "text": "La batoj de la vivo tute ne malmoligis la koron de Lena\nKarpunina. La au\u0306torino de La bato ne strebas veki\nkompaton, nek priskribas kruelaj\u0302ojn. S\u0302i ne g\u0302uas suferojn nek\nprovas g\u0302uigi ilin al ia leganto."}, {"text_idx": "#000024", "text": "La rakontaro estas fluo de rememoroj pri la infaneco\nforrabita, s\u0302parema, sindefendema, tro frue plenkreskiga:\n\"... oni lasu nin elmigri en Amerikon. Ni ne volas vivi en\ns\u0302tato kiu j\u0302etas nin surstraten! Pli mallau\u0306te! Se vi tiel\nparolados oni malliberigos vin!\" Tiel c\u0302i interparolas la\ngepatroj. Kaj jen la paroloj de la instruistino: \"Ho, vi\nkretenoj! Degenerintoj! Estas vana klopodo igi pensi tiujn c\u0302i"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mirinda varmeco fluas de c\u0302iu pag\u0302o; homamo, kiu ne disigas\napudulojn je dekomence bonaj kaj malbonaj. Karpunina patrinece,\ntamen sen ioma sukeraj\u0302o, kreas siajn heroojn, c\u0302u malmolkorajn,\nc\u0302u digne kurag\u0302ajn, c\u0302u vere kompatindajn. Kaj la amo c\u0302ion\nvenkanta, kiu fontas el la rusa animo, helpas la homojn vivi\nhominde la vivon hundindan de eks-Sovetio, mondo neniam"}, {"text_idx": "#000028", "text": "La kas\u0302tukon de eksterrealeco, de supernaturaj\u0302oj kvazau\u0306\ntrairas la rakonto \"Gloris\". Mirinda juna c\u0302evalo\nribelig\u0302as kontra sia sorto, kontrau\u0306 la sklaveco, mastreco de\nhomo. Forta estas la memfida vagabondo g\u0302in ac\u0302etinta, Martins.\nLi, ne la c\u0302evalo, ig\u0302as vera sklavo: sklavo de duboj,\nmaltrankvilo kaj dumnoktaj enorelaj\u0302oj. Poste venas\nantau\u0306okulaj\u0302o kaj fine la morto."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Kion kunhavas la tri verkistoj tiom malsamaj? Nur lingvon\nric\u0302egan, vivan kaj trafan. Ne ilo g\u0302i estas, sed la aero kiun\nenspiras la homaj kreaj\u0302oj surpag\u0302e vivantaj."}, {"text_idx": "#000030", "text": "La libro de Edgard Jamart, Amoj kaj amantoj, estas\naltvalora sciigilo pri tio kial kaj kiel homoj amas kaj amoras.\nPer multenombraj ekzemploj c\u0302erpitaj el la historio de la homaro\nkaj antikva literaturo, la au\u0306toro esploras c\u0302iujn facetojn de la\namo kaj amoro. La verketo strebas c\u0302irkau\u0306braki dikegan faskon da\nproblemoj, tial kelkaj citaj\u0302oj helpos sendube ekopinii pri la"}, {"text_idx": "#000032", "text": "De kelkaj jaroj noveloj de Lena Karpunina ricevadas premiojn\nkaj honorajn menciojn en la Belartaj Konkursoj de UEA. En 2000\naperis kolekto de 15 noveloj sub la titolo La bato."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Du noveloj en La bato prezentas pli dramajn agojn, kiuj\nimpresas ne persone spertitaj. Tiuj rakontoj lau\u0306 mi ne funkcias\nsame bone kiel la ceteraj, tamen ankau\u0306 ili legindas. En du aliaj\nnoveloj rolas ankau\u0306 Esperanto, tamen ne kiel c\u0302efa temo."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Mi tre rekomendas la novelaron de Lena Karpunina. Pro la\nfacila kaj senbalasta lingvaj\u0302o ec\u0302 meza lingvoscio sufic\u0302as por\ng\u0302ui g\u0302in. Kelkaj el la pli mallongaj noveloj ec\u0302 uzeblus kiel\nlegaj\u0302o por konversacia studrondo. Sed dank' al la majstra\npsikologio ankau\u0306 pli postulema leganto trovos valoran verkon en"}, {"text_idx": "#000038", "text": "La libron konsistigis 18 rakontoj de vera verkisto. Pri infanoj kaj plenag\u0302uloj, libero kaj mallibero, montoj kaj tero, bono kaj malbono."}, {"text_idx": "#000039", "text": "La veran verkiston distingas la kapablo rakonti pri io timiga sen timigi la legantojn. Dum legado pri mortpafitaj sortoj de malliberuloj (\"Mis\u0302ka Voropajev\", \"Mirt\", \"La linko\", \"Tiu tago\", \"La persekuto\"), de pacaj tag\u0302ikaj junulinoj (\"Mortpafitaj pomoj\"), de \"libera\" Jas\u0302a (\"Jas\u0302a\"), de orfino Bela (\"Bela\") kaj de forlasita de la patrino Julja (\"La ridinda letero\") c\u0302iam restas io bona, ia espero je plia bono \u0096 \"serenas mia trist'\"1. Tiun c\u0302i efikon kau\u0306zas la verkista talento, kunigita kun granda homama koro, kiu varmigas ankau\u0306 la stilon."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Krome, la vera verkisto scias rakonti pri tio, kion li mem ne spertis. Lena ne estis reprezaliita, ne scias la vivon de la stalina koncentrejo kaj tamen priskribas g\u0302in tiel konvinke, kvazau\u0306 s\u0302i c\u0302ion travivis kaj ne povis forgesi. Kaj vere linko persekutas du fug\u0302intojn (\"La linko\"), la au\u0306daca Mirt flugas per skioj al la libero (\"Mirt\"), bagnuloj pas\u0302as lau\u0306 bestaj padoj de la virga tajgo (\"Tiu tago\")..."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Kaj, memkompreneble, la vera verkisto nepre pensigas la legantojn. Pri la vivo, unuavice pri la homo inter homoj \u0096 ne trude-krude, sed amikece-delikate. C\u0302u la timo bone edukas? C\u0302u timanto povas ami au\u0306 estimi timiganton, kio ajn tiu estus (\"La patrino kaj la filino\", \"La instruistino\")? Kial Mis\u0302ka Voropajev estis enprizonigita, se li estis ne krimulo, sed viktimo de la vera krimulo \u0096 la patro (\"Mis\u0302ka Voropajev\")? C\u0302u savi au\u0306 ne savi la memfidan persekutanton \u0096 c\u0302u helpi au\u0306 ne helpi al li plu murdi senkulpajn homojn (\"La persekuto\")? C\u0302u mensogo c\u0302iam estas malbona kaj punenda g\u0302is preskau\u0306 murdo? C\u0302u la patro ne komprenis, ke ankau\u0306 la edzino mensogis, dirante, ke la eta filino legis, por lau\u0306eble liberigi s\u0302in de la turmenta legado (\"La bato\")? Kiu fakte malgajnis: c\u0302u la patrino de tri infanoj, forlasita de la edzo, sed restinta fortanima kaj vivopreta, au\u0306 li, en kies \"nova vivo\" nepre aperos abundo de komplikaj\u0302oj, kiujn li ne kapablos venki (\"La adiau\u0306o\")? Kio estas \"verda animo\", kiu faras la homon \"fidela al Esperanto\" (\"Anakondo\")? Ne c\u0302iuj komprenos kaj akceptos okazintaj\u0302ojn en la rakontoj tiel, kiel ties herooj. Des pli interesaj kaj altiraj estas la rakontoj."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Dideroto diris, ke la arto estas trovi la neordinaran en la ordinara kaj la ordinaran en la neordinara. Do en la rakontoj de Lena la legantoj vidos la ordinaran drinkulon kun neordinara homamo (\"La ridinda letero\"), la ordinaran pluvon, kiu donacas neordinaran animliberig\u0302on (\"Paska pluvo\"), la neordinare majestan montaron, kie ordinare vojag\u0302as esperantistoj kaj log\u0302as ordinaraj gastamaj homoj (\"En la montaro\")."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Esperanto de \"La bato\" estas perfekta \u0096 c\u0302iutaga, sed ric\u0302a, simpla, sed belega. La libro rememorigas pri c\u0302iu el sep lagoj en la montaro, kiuj fascinas per siaj koloroj kaj pureco. Bonan legadon, do, al c\u0302iu samideano \u0096 sendube g\u0302i vere estas g\u0302uige bona!"}, {"text_idx": "#000044", "text": "Mi diru pri \"La bato\" ankau\u0306 verse:"}]