[{"text_idx": "#000000", "text": "\u041b\u044e\u0431\u043e\u0432\u043d\u044b\u0435 \u0440\u043e\u043c\u0430\u043d\u044b\u0424\u0430\u043d\u0442\u0430\u0441\u0442\u0438\u043a\u0430 \u0438 \u0444\u044d\u043d\u0442\u0435\u0437\u0438\u0414\u043e\u043a\u0443\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u043b\u044c\u043d\u044b\u0435 \u043a\u043d\u0438\u0433\u0438\u041f\u0440\u0438\u043a\u043b\u044e\u0447\u0435\u043d\u0438\u044f\u041f\u0440\u043e\u0437\u0430\u041d\u0430\u0443\u0447\u043d\u044b\u0435 \u0438 \u043d\u0430\u0443\u0447\u043d\u043e-\u043f\u043e\u043f\u0443\u043b\u044f\u0440\u043d\u044b\u0435 \u043a\u043d\u0438\u0433\u0438\u0420\u0435\u043b\u0438\u0433\u0438\u044f \u0438 \u0434\u0443\u0445\u043e\u0432\u043d\u043e\u0441\u0442\u044c\u0414\u0435\u0442\u0435\u043a\u0442\u0438\u0432\u044b \u0438 \u0422\u0440\u0438\u043b\u043b\u0435\u0440\u044b\u041a\u043d\u0438\u0433\u0438 \u043e \u0431\u0438\u0437\u043d\u0435\u0441\u0435\u0414\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430\u044f \u043b\u0438\u0442\u0435\u0440\u0430\u0442\u0443\u0440\u0430\u042e\u043c\u043e\u0440\u0414\u043e\u043c\u043e\u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u043e, \u0414\u043e\u043c \u0438 \u0441\u0435\u043c\u044c\u044f\u0421\u0442\u0430\u0440\u0438\u043d\u043d\u0430\u044f \u043b\u0438\u0442\u0435\u0440\u0430\u0442\u0443\u0440\u0430\u0420\u0430\u0437\u043d\u0430\u044f \u043b\u0438\u0442\u0435\u0440\u0430\u0442\u0443\u0440\u0430\u0421\u043f\u0440\u0430\u0432\u043e\u0447\u043d\u0430\u044f \u043b\u0438\u0442\u0435\u0440\u0430\u0442\u0443\u0440\u0430\u041f\u043e\u044d\u0437\u0438\u044f, \u0414\u0440\u0430\u043c\u0430\u0442\u0443\u0440\u0433\u0438\u044f\u041a\u043e\u043c\u043f\u044c\u044e\u0442\u0435\u0440\u044b \u0438 \u0418\u043d\u0442\u0435\u0440\u043d\u0435\u0442"}, {"text_idx": "#000005", "text": "El la vivo de bervala sentau\u0306gulo"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Libro originale verkita en esperanto"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Kiel mi iam estis fervora \u00abesperantisto\u00bb, tute ne parolante esperanton"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Oni ne forgesas facile sian unuan amon"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Antau\u0306 la lasta mondmilito, kiam mi estis 16-jara, mi enamig\u0302is al bela najbarino. Malfacila afero: mi ne havis grandan sperton pri virinoj, kaj plie s\u0302i estis la edzino de mia fizikinstruisto Ramseso. Ramseso estis kompreneble nur kromnomo, kiun miaj kunlernantoj en la gimnazio donis al li pro simileco al egipta mumio ilustranta nian libron de historio."}, {"text_idx": "#000011", "text": "La edzino de Ramseso, multe pli juna ol mi, havis nenion komunan kun mumio. Male. Kiam mi renkontis s\u0302in sur la s\u0302tuparo au\u0306 en la strato, la malavareco de s\u0302iaj profundaj dekoltaj\u0302oj, la galbo de s\u0302iaj suroj, la invita lulig\u0302o de s\u0302iaj koksoj igis mian koron sensalivig\u0302i kaj mian bus\u0302on bati freneze, au\u0306 pli g\u0302uste dirite... Sed, kiel vi vidas, ankorau\u0306 nun mi konfuzig\u0302as, kiam mi pensas pri Lea. S\u0302i nomig\u0302is Lea. Ha! La blondaj haroj de Lea, s\u0302iaj okuloj, s\u0302ia parfumo!"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ni salutis nin g\u0302entile, kiel normalaj najbaroj, sed s\u0302ia \u00abBonan tagon, sinjoro\u00bb eh\u0302ig\u0302is longajn horojn en mia kapo kvazau\u0306 c\u0302iela muziko. Kaj, revante pri s\u0302ia rideto, pri s\u0302ia frandema rigardo, pri s\u0302ia melodia voc\u0302o, mi prikantis la diinon Lea en flamaj odoj, kiujn mi poste kas\u0302is inter la pagojn de mia latina vortaro."}, {"text_idx": "#000014", "text": "\u2014 Sinjoro, c\u0302u vi eble havas kelkajn minutojn, por helpi min? Mi ne sukcesas pendigi sola novan kurtenon."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mi balbutis kun premig\u0302inta gorg\u0302o:"}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u2014 Jes, sinjorino. Certe mi povas helpi vin."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mi sekvis s\u0302in en s\u0302ian log\u0302ejon, kie s\u0302vebis s\u0302ia ebriiga parfumo. Kelkaj libroj sur bretoj en la koridoro memorigis min pri Ramseso, kiu nun instruas miajn samklasanojn. Sed mi tuj forvis\u0302is el mia penso la fizikajn konojn necesajn al estonta abituriento, por dedic\u0302i min al la vido de la pli agrablaj fizikaj c\u0302armoj de la bela Ramses-edzino. S\u0302tupareto staris antau\u0306 fenestro, kaj mi proponis per obtuza voc\u0302o grimpi sur g\u0302in, por alkroc\u0302i la kurtenon."}, {"text_idx": "#000019", "text": "S\u0302i prenis la kurtenon, kaj, dum s\u0302i klopodis fiksi g\u0302in supre de la fenestro, mi subite havis antau\u0306 la okuloj pecon da paradizo. Pro la levo de la brakoj s\u0302ia mallonga robo tirig\u0302is g\u0302is super la rando de la silkaj s\u0302trumpoj, kaj, kiam s\u0302i etendis kruron, por provi ekvilibre atingi la alian flankon de la fenestro, mi sentis kapturnon, vidante inter la pufaj femuroj la travideblan blankan s\u0302tofeton, kiu nur simbole ludis sian rolon de kas\u0302ilo. Miaj manoj doloris, tiel forte mi premis la s\u0302tupareton."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mi vers\u0302ajne aspektis tre konfuzita, c\u0302ar s\u0302i rigardis min per strangaj, iom mokemaj okuloj. Kaj, kiam la ruzulino stumblis sur la lasta s\u0302tipo, mi komprenis malgrau\u0306 mia sensperteco, ke la mallertaj\u0302o de mia bela najbarino estis des pli lerta, ke mia maldekstra mano estis subite kaptita en la supra parto de s\u0302ia j\u0302artela regiono, dum s\u0302iaj lipoj hazarde trovig\u0302is sur mia bus\u0302o."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Kara leganto, c\u0302arma legantino, pro la titolo de mia rakonto vi ja atendas malpacience, ke mi parolu al vi pri mia esperantistig\u0302o. Mi do ne priskribos detale c\u0302ion, kio okazis sur la lito de Ramseso. Nur sciu, ke mi unuafoje posedis virinon au\u0306, pli g\u0302uste dirite, ke mi estis perfortita de virino. Pri tiu traktado mi cetere ne plendis. Mi konjektas, ke mia sensperteco komence ne kontentigis plene mian delogintinon, sed evidente s\u0302in ravis mia juna fortikeco, mia senbrida impetemo, mia nesatigebla scivoleco, mia c\u0302iama preteco. S\u0302i certe miris pri la mirakla efikeco de siaj fingraj kaj bus\u0302aj karesoj, c\u0302ar s\u0302i c\u0302iufoje ekkriis: \u00abHa! Neebla, tio estas neebla\u00bb."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Ve! Ni devis disig\u0302i, kaj post lasta kiso ni promesis kiel eble plej frue revidi nin. Mia panjo riproc\u0302is al mi, ke mi restis tro longe ekstere, sed tre plac\u0302is al s\u0302i, ke la fres\u0302a aero tiel bele rug\u0302igis miajn vangojn..."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Bedau\u0306rinde Lea kaj mi baldau\u0306 spertis, ke nia revido estas malfacila, ec\u0302 neebla afero, kvankam s\u0302i disponis la log\u0302ejon de amikino, kiu antau\u0306 plurmonata vojag\u0302o petis s\u0302in prizorgi s\u0302iajn florojn. Dumtage mi estis en la gimnazio samtempe kun Ramseso, kaj vespere Lea ne havis kialon por eliri sola el la domo. Ni nur povis, okaze de hazardaj renkontig\u0302oj sur la s\u0302tuparo, inters\u0302ang\u0302i rapidajn kisojn, kiuj igis nin ankorau\u0306 pli malpaciencaj. Freneziga sorto."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Fine mi havis mirindan ideon: preterpasante la Bervalan Popoluniversitaton, mi legis la vorton \u00abVesper-kursoj\u00bb. C\u0302u Lea kaj mi ne povus nin registrigi por vesperkurso? Sed kia kurso? Matematikon, geografion, ktp mi jam lernis en la gimnazio; h\u0302orkanto, gimnastiko au\u0306 dancarto vers\u0302ajne ne estus konvinkintaj Ramseson unuflanke kaj miajn gepatrojn aliflanke. Restis Esperanto. Mi priparolis la aferon kun Lea inter du kisoj sur la s\u0302tuparo. S\u0302i do deklaris al sia edzo, ke s\u0302i deziras okupi sian libertempon per korespondado kun alilandanoj, kaj miaj gepatroj aprobis mian intencon lerni la internacian lingvon antau\u0306 mia partopreno en la venonta j\u0302amboreo."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Tiel ni povis retrovi nin c\u0302iun mardon kaj c\u0302iun vendredon vespere en la log\u0302ejo de la forvojag\u0302inta amikino. Kaj, dum la kursanoj diligente lernis la dekses regulojn de la Fundamento, mia Lea instruis min g\u0302isfunde pri la mil kaj unu plej rafinitaj reguloj de la volupto. Kaj post c\u0302iu leciono s\u0302i tenere murmuris al mi: \u00abKarulo, ne forgesu privers\u0302i ankau\u0306 la florojn\u00bb."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Kompreneble estis al ni tute egale, c\u0302u Esperantaj substantivoj finig\u0302as per u au\u0306 per as. Ni ec\u0302 s\u0302erce inventis kelkajn proprajn esprimojn. Ekzemple, post kiam Lea iam flustris al mi sur la s\u0302tuparo, ke s\u0302i g\u0302ojas vespere iri al Esperanto, ni kutimig\u0302is diri, ke ni iras esperanti. Tiu vorto esperanti sonis do al miaj oreloj kiel amori, kaj post multaj jaroj psikanalizisto klarigis al mi, ke de tie devenas mia freu\u0306da komplekso c\u0302iam miksi la internacian lingvon kun erotikaj konceptoj."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Mi rakontis al s\u0302i, ke vi lernas Esperanton. \u00abHo, kiel bons\u0302anca mi estas, s\u0302i respondis. Dum la paska ferio nin vizitos juna angla esperantistino. Via filo certe povos okupig\u0302i pri s\u0302i, montri al s\u0302i Bervalon, nian gotikan katedralon, ktp\u00bb."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Aj! aj! aj! Mi jesis, dirante, ke mi ja povos interparoli kun ia angla frau\u0306lino, sed pensante: \u00abEn kiu lingvo? Ekzistas do veraj esperantistoj, ec\u0302 en Anglujo. Ilin forprenu la diablo!\u00bb La sekvantan vendredon mi raportis la malbonan novaj\u0302on al Lea, kaj ni estis tiel perpleksaj, ke ni ne esperantis kun la kutima plezuro. Mi decidis viziti la gvidanton de la kurso, kies adreson oni donis al mi en la Popoluniversitato. Mi trovis maljunan sinjoron kun verda stelo duonkas\u0302ita sub blanka barbo."}, {"text_idx": "#000032", "text": "\u2014 Juna viro, mi miras, ke vi neniam c\u0302eestis la kurson, kvankam via nomo estas en mia listo."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Mi pretekstis malsanon kaj klarigis, ke mi deziras nun intensigi la studadon, por povi paroli Esperanton tiel flue kiel miaj sanaj kunlernantoj."}, {"text_idx": "#000034", "text": "De sia kadro pendanta sur la muro, super verda standardo, iu D-ro L. L. Zamenhof (1859\u20131917) rigardis min kun kurag\u0302iga mieno malantau\u0306 sia nazumo."}, {"text_idx": "#000035", "text": "La maljuna instruisto donis al mi kelkajn librojn kaj konsilojn, kaj mi promesis reviziti lin. Sed, kiam li deklaris: \u00abJuna viro, Esperanto estas mia sola celo en la vivo\u00bb, mi pensis pri la esperanto de Lea kaj eksplodis per lau\u0306ta ridego. Ne povante doni al li freu\u0306dan klarigon de tia malkonvenaj\u0302o, mi atribuis g\u0302in al mia j\u0302usa malsano. La maljunulo skuis la kapon, grumblante, ke estas ja sufic\u0302e da stranguloj en la Movado, kaj L. L. Zamenhof (1859\u20131917) j\u0302etis al mi de sia kadro riproc\u0302an rigardon."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Dum kvar semajnoj Lea kaj mi lernis Esperanton. Tio certe g\u0302enis nian esperantadon, sed kion fari? Ni enkondukis en nian petoladon severan disciplinon. La florojn mi rapide privers\u0302is, kaj, kiam mi alproksimigis palpeman manon al satena femuro au\u0306 al ronda firma mamo, Lea milde repus\u0302is min:"}, {"text_idx": "#000037", "text": "\u2014 Ne nun, karulo. Nur kiam vi estos recitinta al mi la tabelon de la korelativaj vortoj."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Kun kunpremitaj dentoj mi tragalopis la seriojn: c\u0302ie, c\u0302iom, c\u0302iam, c\u0302iel, samtempe vorante per la okuloj rozan cicon rezervitan al la bona lernanto."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Bona lernanto min efektive deklaris la maljuna kurs-gvidanto, kiam mi revizitis lin. Li proponis al mi pruntepreni kelkajn librojn el la biblioteko. Tamen, kiam li vidis inter la kvar elektitaj titoloj la Sekretajn Sonetojn de iu P. Peneter, li iom ribelis:"}, {"text_idx": "#000040", "text": "\u2014 Ne, juna viro. Mi ne scias, c\u0302u mi rajtas... c\u0302u vi ne estas tro juna..."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Tio tiel tiklis mian scivolemon, ke mi ne redonis la libron kaj asertis, ke mi estas sufic\u0302e matura, ktp. Dum la maljunulo cerbumis, c\u0302u li rajtas, mi rapide dankis kaj foriris, ne atentante L. L. Zamenhof (1859\u20131917), kiu fermis la okulojn malantau\u0306 sia nazumo."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Lea kaj mi povis des pli intense perfektigi nian lernadon, ke dum la paska ferio s\u0302ia edzo forveturis, por c\u0302eesti tritagan kongreson de fizikinstruistoj en la franca c\u0302efurbo. Mi rakontis al miaj gepatroj, ke mia skolta grupo tendumos en la arbaro dum tri tagoj. Ili ne povis imagi, ke mi tendumos unu etag\u0302on malsupre, en la lito de Ramseso."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Ha! Tiuj tri tagoj! Ha! Tiuj du noktoj! Lea s\u0302topis mian stomakon per c\u0302evalaj stekoj kaj rug\u0302a vino, por redoni al mi la fortojn, kiujn s\u0302i deprenis de mi alimaniere. Dum s\u0302i kuiris, mi devis lerni parkere du au\u0306 tri Sekretajn Sonetojn, kiujn mi poste recitis al s\u0302i en la lito. Tiel ni vere pliric\u0302igis nian c\u0302iutagan (kaj c\u0302iunoktan) vortprovizon, kaj ni atingis perfektan harmonion inter Esperanto kaj esperantado. Mi bone memoras ekzemple pri la recitado de la 35a soneto, dum kiu Lea per rau\u0306ka voc\u0302o, kun okuloj returnitaj pro voluptego, skandis c\u0302iun antau\u0306eniron de mia esperantilo: \u00abPalisi \u2014 jes! \u2014 kaj bambui \u2014 jes! \u2014 kaj geglui \u2014 jeees!..\u00bb Ha! Kara leganto, c\u0302arma legantino, mi rajtas aserti, ke en mia 16a vivjaro mi farig\u0302is bona esperantisto, ankau\u0306 en la Fundamenta senco de la vorto."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Post la tria tago mi prenis mian tornistron de malantau\u0306 la noktotablo, kaj mi reiris domen, t. e. mi supreniris unu etag\u0302on. Vidante min, mia panjo ekkriis, ke mi aspektas elc\u0302erpita, ke mi havas nigrajn randojn sub la okuloj, ke mi certe malbone mang\u0302is kaj dormis en mia tendo, ke la skoltestroj ja estas frenezuloj, kiuj postulas tro de la junuloj, ke la angla esperantistino jam vizitis min kaj revenos morgau\u0306, por ke mi montru al s\u0302i c\u0302ion montrindan."}]