[{"text_idx": "#000000", "text": "C\u0302u vi vidas c\u0302iujn lingvojn supre de la pag\u0302o ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por c\u0302iuj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Arto kaj kulturoBona novaj\u0302oCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFres\u0302a Novaj\u0302oHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndig\u0302enojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj j\u0302urnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraj\u0302oParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifug\u0302intojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuig\u0302itaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojag\u0302o"}, {"text_idx": "#000004", "text": "DigiGlot Newsletter: novigoj en AI alportas bonajn kaj malbonajn novaj\u0302ojn por indig\u0302enaj kaj minoritataj lingvoj"}, {"text_idx": "#000005", "text": "[C\u0302iuj ligiloj en tiu c\u0302i artikolo estas en Esperanto, escepte de tiuj markitaj per [en], kiuj estas en la angla lingvo]"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Teknologioj de Artefarita Intelekto [nomata ankau\u0306 Artefarita Inteligento au\u0306 Artefarita Inteligenteco, AI] povas interpreti homan lingvon diversmaniere. Tio estigas grandegan interesig\u0302on pri tiu teh\u0302nikaro. Retbabilaj robotoj, tradukprogramoj kaj inteligentaj helpiloj kiel Siri au\u0306 Alexa, c\u0302iuj dependas de la kompreno pri nia uzado de la lingvo."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Antau\u0306 kelkaj semajnoj, la neprofitcela esplorkompanio OpenAI [en] publikigis artikolon [en] prezentante sian novan metodon por komputa modeligo de la angla lingvo. Pere de sia nova modelo la au\u0306toroj donas kelkajn ekzemplojn de kompute generitaj tekstoj, kiuj, lau\u0306 OpenAI, ne distingeblas de homfaritaj. OpenAI decidis ne publikigi la modelon pro timo, ke g\u0302i povus esti misuzata, ekzemple por krei malicajn robotojn en Tvitero au\u0306 aliaj sociaj retejoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Kiel c\u0302iam, c\u0302i tio povus signifi kaj bonajn kaj malbonajn novaj\u0302ojn por indig\u0302enaj kaj minoritataj lingvoj. La bona novaj\u0302o estas, ke c\u0302i tiu modelo ne bezonas specialajn datumojn por trejni; g\u0302i konstrueblas kondic\u0302e ke programistoj havas sufic\u0302e grandan tekstaron en la cela lingvo (ekzemple Vikipedion). Post kiam modelo estas kreita, g\u0302i uzeblas por evoluigi pli altnivelajn AI-teknologiojn en tiu lingvo."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Jen kelkaj malbonaj novaj\u0302oj: unue, c\u0302i tiuj modeloj postulas grandkvantan trejntekstaron, multajn milionojn au\u0306 miliardojn da vortoj kaj grandegan komputilan kalkulforton. Due, la esplorado en c\u0302i tiu kampo kutime celas praktike nur la anglan, kaj mankas garantioj, ke la samaj modeloj funkcios bone por pli komplikaj lingvoj."}, {"text_idx": "#000010", "text": "C\u0302iukaze gravas memorigi, ke tiu teh\u0302nikaro uzeblas same facile por profitigi la publikon, kaj por faciligi datumkolektadon al tiukampaj kompanioj."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Tamen, ni esperas vidi pli da esploroj en c\u0302i tiu kampo por lingvoj, havantaj malpli da rimedoj kaj eventuale AI-teknologion kiuj subtenas tiujn lingvojn."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Au\u0306skultu la \u2018Lastajn Flustrojn\u2019 de formortantaj lingvoj"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Plurjarcenta Zen-divenaj\u0302o [en] demandas: Kia estas sono de unumana aplau\u0306do? G\u0302i celas liberigi personon de ilia kutima mensostato, por ebligi alian pensmanieron."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Kiam Lena Herzog, plurmedia vida artisto, esploris la tutmondan lingvo-biologian diversecon [eo] kaj vidis ke, kun alarma ofteco*, multaj lingvoj mortas, s\u0302i decidis prezenti la endang\u0302erajn lingvojn per drasta kaj nova formo."}, {"text_idx": "#000015", "text": "[* Unesko: \u201cla indig\u0302enaj lingvoj malaperas nuntempe lau\u0306 la ritmo de po unu c\u0302iujn du semajnojn \u2014 kio estas neriparebla perdo de la homa heredaj\u0302o\u201d. Uzante la internacian lingvon Esperanto, ni respektas kaj subtenas lingvan kaj kulturan diversecon en la mondo, en la Internacia Jaro de Indig\u0302enaj Lingvoj 2019]"}, {"text_idx": "#000016", "text": "S\u0302i kunmetis sonregistraj\u0302ojn de preskau\u0306 au\u0306 jam formortintaj lingvoj kaj faritajn per \u2018spavoj\u2019 t.e. senpilotaj aviadiloj filmaj\u0302oj de naturejoj, por produkti tion, kion s\u0302i priskribas kiel \u201c45-minutan mergan oratoraj\u0302on\u201c. [mergado estas la percepto esti fizike c\u0302eestanta en nefizika mondo]. La rezulto, nomata Last Whispers [en], estas sorc\u0302anta au\u0306dvida vojag\u0302o nigre-blanke trairanta la arbaron kun sonoj en la lingvoj tehuelc\u0302a, nivh\u0302a, nau\u0306atla, varlpiria, ajnua, kojuka, nafsana, jul\u2019hoana, surela, ongota kaj kaketa [en]. Kiam tiuj lingvoj perdas siajn lastajn parolantojn, la au\u0306skultantoj trovig\u0302as en silentega arbaro."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Surmapigo de la originaj lingvoj de Au\u0306stralio"}, {"text_idx": "#000018", "text": "First Languages Au\u0306stralia j\u0302us relanc\u0302is sian retan ilon Gambay [en], kiu montras preferatajn nomojn de indig\u0302enaj lingvoj, samkiel Torres Strait Islander- lingvoj kaj kie ili respektive situas tra la lando. La vorto Gambay signifas \u201ckune\u201d en la lingvo Butchulla. Konstruita surbaze de Mapbox, malfermkoda mapada platformo, la mapo ebligas al uzantoj trovi lingvajn centrojn, kiuj estas unualokaj en la kampo de lingvorevivigaj klopodoj, kune kun pli bonaj ebloj por enmeti ciferecajn amaskomunikilojn el diversaj fontoj."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Ekrankopio de la Gambay mapo."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Abonu \u201cDigiGlot Newsletter\u201d, la novaj\u0302leteron."}, {"text_idx": "#000021", "text": "C\u0302i tiu artikolo venas de Rising Voices, projekto de Global Voices, kiu helpas disvastigi civitanajn komunikilojn al lokoj, kie kutime oni ne havas aliron al ili. \u00b7 C\u0302iuj artikoloj"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Plej novaj artikoloj pri Oceanio"}, {"text_idx": "#000024", "text": "14-jarag\u0302a knabo de Au\u0306stralio gvidas novigan platformon de retaj novaj\u0302oj"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Milito en Ukrainio montras la rasismon de amaskomunikiloj kaj politikistoj kontrau\u0306 arabaj militviktimoj"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Francio nomas hipokrita la interkonsenton de Au\u0306stralio pri nukleaj submars\u0302ipoj kun Usono kaj Britio"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Retpos\u0302to (ne estos publikigata) (deviga)"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Aboni komentojn de c\u0302i tiu artikolo per retpos\u0302to"}, {"text_idx": "#000032", "text": "C\u0302iuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje c\u0302ar tiu povus esti markita kiel spamo.\nBonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaj\u0302ojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Speciala danko al niaj multaj subtenantoj"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Bonvolu subteni nian gravan laboron"}]