[{"text_idx": "#000002", "text": "La florplantoj ( angiospermoj), ankau\u0306 konataj kiel Angiospermae [5] [6] au\u0306 Magnoliofitoj, [7] estas la plej varia grupo de terplantoj, kun 416 familioj, c\u0302. 13,164 konataj genroj kaj totalo de c\u0302. 295,383 konataj specioj.\nKiel gimnospermoj, angiospermoj sem-produktas plantojn;\nili estas distingitaj de gimnospermoj per karakterizaj\u0302oj inkluzive de floroj, albumeno ene de la semoj, kaj la produktado de fruktoj kiuj enhavas la semojn.\nEtimologie, angiospermo signifas planton kiu produktas semojn ene de c\u0302emetaj\u0302o, en aliaj vortoj, frukta planto.\nLa esprimo \"angiospermo\" venas de la greka sinteza vorto ( angeion, \"kazo\" au\u0306 \"enfermaj\u0302o\", kaj sperma, \"semo\") signifo- \"enfermitaj semoj\", post la c\u0302emetita kondic\u0302o de la semoj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "La prapatroj de florplantoj deturnig\u0302is de gimnospermoj en la Triasa Periodo, dum la intervalo antau\u0306 245 g\u0302is 202 milionoj da jaroj (Mya), kaj la unuaj florplantoj estas konataj de 160 Mya.\nIli diversig\u0302is grandskale dum la Maldupra Kretaco, ig\u0302is g\u0302eneraligitaj de 120 Mya, kaj anstatau\u0306igis pingloarbojn kiel la dominaj arboj de 100 g\u0302is 60 Mya."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Angiospermoj devias de aliaj semplantoj lau\u0306 pluraj manieroj, priskribitaj en la tabelo.\nTiuj distingantaj karakterizaj\u0302ojn prenitajn kune igis la angiospermojn la plej diversspecaj kaj multaj terplantoj kaj la plej komerce gravan grupon al homoj."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La kvanto kaj komplekseco de plazio en florplantoj superas tiun de gimnospermoj.\nLa angiaj faskoj de la tigo estas arang\u0302itaj tia ke la ksilemo kaj floem formaj samcentraj ringoj."}, {"text_idx": "#000006", "text": "En la dukotiledonoj, la faskoj en la junega tigo estas arang\u0302itaj en sincera boksejo, apartigante centran plantmedolon de ekstera kortekso.\nEn c\u0302iu fasko, apartiganta la ksilemon kaj floemon, estas tavolo de meristemo au\u0306 aktiva forma histo konata kiel kreska tavolo.\nProksime de la formado de tavolo de kreska tavolo inter la faskoj (interfascikula kreska tavolo), kompleta ringo estas formita, kaj regula periodaj\u0302opliig\u0302o en dikecrezultoj de la evoluo de ksilemo c\u0302e la interna flanko kaj floemo sur la ekstera flanko.\nLa mola floemo ig\u0302as dispremita, sed la durligno dau\u0306ras kaj formas la plejparton de la tigo kaj branc\u0302oj de la ligneca plurjarulo.\nPro diferencoj en la kvalito de la elementoj produktitaj c\u0302e la komenco kaj fino de la sezono, la ligno estas markita en transversa sekcio en samcentrajn ringojn, unu por c\u0302iu sezono de kresko, nomitaj jarringoj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Inter la monokotiledonaj plantoj, la faskoj estas pli multaj en la juna tigo kaj estas disaj tra la grundhisto.\nIli enhavas neniun kreskan tavolon kaj siatempe formanta la tigon pliig\u0302oj en diametro nur en esceptoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "La karakteriza kvalito de angiospermoj estas la floro.\nFloroj montras rimarkindan varion en formo kaj pliprofundigo, kaj disponigas la plej fidindajn eksterajn karakterizaj\u0302ojn por establado de rilatoj inter angiospermspecioj.\nLa funkcio de la floro devas certigi fekundigon de la ovolo kaj evoluon de frukto enhavanta semojn.\nLa flora aparataro povas ekestig\u0302i fine sur s\u0302oson au\u0306 de la spiko de folio (kie la petiol atas\u0302eoj al la tigo).\nFoje, kiel en violoj, floro ekestas unuope en la spiko de ordinara foliaro-folio.\nPli tipe, la flor-portanta parto de la planto estas akre distingita de la foliar-portanta au\u0306 vegetativa parto, kaj formas pli daau\u0306 malplin kompleksan branc\u0302o-sistemon vokis infloreskon."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ekzistas du specoj de generaj c\u0302eloj produktitaj per floroj.\nMikrosporoj, kiuj disigos por ig\u0302i polengrenoj, estas la \"viraj\" c\u0302eloj kaj estas portitaj en la stamenoj (au\u0306 mikrosporofil).\nLa \"inaj\" c\u0302eloj nomitaj megasporoj, kiuj disigos por ig\u0302i la ovoc\u0302elo ( megagametogenesis), estas enhavitaj en la ovolo kaj enfermitaj en la karpelo (au\u0306 megasporofil)."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Dum la plimulto de floroj estas perfektaj au\u0306 androginaj (havante kaj poleno- kaj ovolproduktadpartojn en la sama florstrukturo), florplantoj evoluigis multajn morfologiajn kaj fiziologiajn mekanismojn redukti au\u0306 malhelpi memfekundigon.\nHeteromorfaj floroj havas mallongajn karpelojn kaj longajn stamenojn, au\u0306 inverse, tiel ke bestaj polenigistoj ne povas facile transdoni polenon al la pistilo (akceptema parto de la karpelo).\nHomomorfaj floroj povas utiligi biokemian (fiziologian) mekanismon nomitajn mem-neagordigebleca diskriminacii inter memo kaj ne-unukoloraj polengrenoj.\nEn aliaj specioj, la masklaj kaj virinaj roloj estas morfologie separitaj, formig\u0302ante sur malsamaj floroj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La botanika esprimo \"Angiospermo\", de la Malnovgreka \u03b1\u03b3\u03b3\u03b5\u03b9\u0301\u03bf\u03bd, angei\u0301on (botelo, s\u0302ipo) kaj \u03c3\u03c0\u03b5\u0301\u03c1\u03bc\u03b1, (semo), estis elpensita en la formaj Angiospermae fare de Paul Hermann en 1690, kiel la nomo de unu el liaj primaraj sekcioj de la plantoregno.\nTio inkludis florplantojn posedantajn semojn enfermitajn en kapsuloj, distingitaj de liaj Gymnospermae, au\u0306 florplantoj kun akenial au\u0306 schizo-carpicfruktoj, la tuta frukto au\u0306 c\u0302iu el siaj pecoj estantaj c\u0302i tie rigardita kiel semo kaj nuda.\nLa esprimo kaj g\u0302ia antonimo estis konservitaj fare de Linnaeus kun la sama signifo, sed per limigita aplikig\u0302o, en la nomoj de la ordoj de lia klaso Didynamia.\nG\u0302ia uzo kun iu alflugo al it moderna amplekso ig\u0302is ebla nur post 1827, kiam Robert Brown establis la ekziston de vere nudaj ovoloj en la Cycadeae kaj Coniferae, [10] kaj aplikita al ili la nomo Gimnospermoj.\n[ citaj\u0302o bezonis ] De tiu tempo pluen, tiel longe kiel tiuj Gimnospermoj estis, kiel estis kutimaj, antau\u0306viditaj kiel dikotiledonaj florplantoj, la esprimo Angiosperm estis utiligita antitete fare de botanikaj verkistoj, kun s\u0302ang\u0302ig\u0302anta amplekso, kiel grupo-nomo por aliaj dikotiledonaj plantoj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "En 1851, Hofmeister malkovris la s\u0302ang\u0302ojn okazantajn en la embrio-pos\u0302o da florplantoj, kaj determinis la g\u0302ustajn rilatojn de tiuj al la Cryptogamia.\nTio fiksis la pozicion de Gimnospermoj kiel klaso aparta de Dukotiledonoj, kaj la esprimo Angiosperm tiam iom post iom estis akceptitaj kiel la tau\u0306ga nomo por la tutaj\u0302o de la florplantoj krom Gimnospermoj, inkluzive de la klasoj de Dukotiledonoj kaj Monokotiledonaj plantoj.\nTio estas la senco en kiu la esprimo hodiau\u0306 estas uzita."}, {"text_idx": "#000015", "text": "La interna klasifiko de tiu grupo spertis konsiderindan revizion.\nLa Cronquist-sistemo, proponita fare de Arthur Cronquist en 1968 kaj publikigita en sia plena formo en 1981, dau\u0306re estas vaste uzita sed jam ne estas kredita precize reflekti filogenion.\nInterkonsento pri kiel la florplantoj devus esti arang\u0302itaj j\u0302us komencis aperi tra la laboro de la Angiosperm Phylogeny Group (APG), kiu publikigis influan reklasifikadon de la angiospermoj en 1998.\nG\u0302isdatigoj asimilantaj pli lastatempan esploradon estis publikigitaj kiel APG II en 2003 [11] kaj kiel APG III en 2009."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Tradicie, la florplantoj estas dividitaj en du grupojn,"}, {"text_idx": "#000017", "text": "kiu en la Cronquist-sistemo estas nomitaj Magnoliopsida (c\u0302e la rango de klaso, formita de la familia nomo Magnoliaceae) kaj Liliopsida (c\u0302e la rango de klaso, formita de la familia nomo Liliacoj).\nAliaj priskribaj nomoj permesitaj fare de Article 16 el la ICBN inkludas Dikotiledones au\u0306 Dicotyledoneae, kaj Monokotiledones au\u0306 Monocotyledoneae, kiuj havas longan historion de uzo.\nEn la angla membro de c\u0302iu grupo povas esti nomita dukotiledono (pluralo dukotiledonoj) kaj monokotiledona planto (pluralo monokotiledonaj plantoj), au\u0306 mallongigita, kiel dukotiledono (pluralo dukotiledonoj) kaj monobebolito (pluralo monobebolitoj).\nTiuj nomoj venas de la observado ke la dukotiledonoj plejofte havas du kotiledonojn, au\u0306 embriajn foliojn, ene de c\u0302iu semo.\nLa monobebolitoj kutime havas nur tian, sed la regulo ne estas absoluta ambau\u0306 manierojn.\nDe larg\u0302a diagnoza perspektivo, la nombro da kotiledonoj estas nek precipe praktika nek fidinda karaktero."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Lastatempaj studoj, c\u0302ar de la APG, montras ke la monobebolitoj formas monofiletikan grupon ( klado) sed ke la dukotiledonoj ne faras (ili estas parafiletikaj).\nTamen, la plimulto de dukotiledonspecioj formas monofiletikan grupon, nomitajn la verdukotiledonoj au\u0306 trikolpatoj.\nDe la restanta dukotiledonspecio, plej apartenas al tria grava klado konata kiel la magnolids, enhavanta proksimume 9,000 speciojn.\nLa resto inkluzivas parafiletikan grupig\u0302on de frua disbranc\u0302igo klasifik-grupojn konataj kolektive kiel la bazaj angiospermoj, kaj plie la familioj Ceratophyllaceae kaj Chloranthaceae."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Ekzistas ok grupoj de vivantaj angiospermoj:"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Amborella , ununura specio de arbedo de Nov-Kaledonio;\nNymphaeales, proksimume 80 specioj, [15]\nAustrobaileyales, proksimume 100 specioj [15] de lignoplantoj de diversaj mondopartoj"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Chloranthales, pluraj dekduo specio de aromaj plantoj kun dentitaj folioj;\nMagnoliids, proksimume 9,000 specioj, [15] karakterizita per trimerozaj floroj, poleno kun unu poro, kaj kutime disbranc\u0302ig-vejnaj folioj - ekzemple magnolioj, nobla lau\u0306ro, kaj nigra pipro;\nMonobebolitoj, proksimume 70,000 specioj, [15] karakterizitaj per trimerozaj floroj, ununura kotiledono, poleno kun unu poro, kaj kutime paralel-vejnaj folioj - ekzemple herboj, orkideoj, kaj palmoj;\nCeratophyllum , proksimume 6 specioj [15] de akvoplantoj, eble plej konata kiel akvario plantoj;\nVerdukotiledonoj, proksimume 175,000 specioj, [15] karakterizitaj per 4- au\u0306 5-merozaj floroj, poleno kun tri poroj, kaj kutime disbranc\u0302ig-vejnaj folioj - ekzemple sunfloroj, petunio, ranunkolo, pomoj, kaj kverkoj."}, {"text_idx": "#000023", "text": "La preciza rilato inter tiuj ok grupoj ankorau\u0306 ne estas klara, kvankam ekzistas interkonsento ke la unuaj tri grupoj se temas pri deturnig\u0302i de la praula angiospermo estis Amborellales, Nymphaeales, kaj Austrobaileyales.\nLa esprimo bazaj angiospermoj plusendas al tiujn tri grupojn.\nInter la ceteraj kvin grupoj (kernangiospermoj), la rilato inter la tri plej larg\u0302aj\u0302oj el tiuj grupoj (magnolid, monobebolitoj, kaj verdukotiledonoj) restaj\u0302oj neklara.\nDe tiuj, verdukotiledonoj kaj monobebolitoj estas la plej grandaj kaj plej multfacetaj, kun 75% kaj 20% de angiospermspecioj, respektive.\nKelkaj analizoj faras al la magnolids la unua por diverg\u0302i, aliaj la monobebolitojn.\nCeratophyllum s\u0302ajnas grupigi kun la verdukotiledonoj prefere ol kun la monobebolitoj.\nLa Angiosperm Phylogeny Group revizio (2016) APG IV) retenis la totalan higher-ordan rilaton priskribitan en APG III."}, {"text_idx": "#000025", "text": "2-a Ekzemplo de alternativa filogenio (2010) [18]"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Pipraloj von Berchtold & Presl 1820"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Saksifragaloj von Berchtold & Presl 1820"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Oxalidales von Berchtold & Presl 1820"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Rozaloj von Berchtold & Presl 1820"}, {"text_idx": "#000046", "text": "Erikaloj von Berchtold & Presl 1820"}, {"text_idx": "#000050", "text": "La s\u0302ajne subita apero de preskau\u0306 modernaj floroj en la fosiliindikoj komence prezentis tian problemon por la evoluteorio ke Charles Darwin nomis g\u0302in \" abomena mistero \".\nTamen, la fosiliindikoj konsiderinde kreskis ekde la tempo de Darwin, kaj lastatempe malkovris angiospermfosiliojn kiel ekzemple Archaefructus , kune kun pliaj eltrovoj de fosiliaj gimnospermoj, sugestas kiel angiospermkarakterizaj\u0302oj eble estis akiritaj en serio de s\u0302tupoj.\nPluraj grupoj de formortintaj gimnospermoj, aparte semofilikoj, estis proponitaj kiel la prapatroj de florplantoj, sed ekzistas neniu kontinua fosiliindico montranta precize kiel floroj evoluis.\nKelkaj pli malnovaj fosilioj, kiel ekzemple la supra Triaso Sanmiguelia , estis proponitaj.\nSurbaze de nuna indico, kelkaj proponas ke la prapatroj de la angiospermoj deturnig\u0302is de nekonata grupo de gimnospermoj en la Triaso periodo (antau\u0306 245-202 milionoj da jaroj).\nFosilia angiospermo-simila poleno de la Meza Triaso (247.2-242.0 Ma) indikas pli maljunan daton por ilia origino.\nProksima rilato inter angiospermoj kaj gnetofitoj, proponitaj surbaze de morfologia indico, estis pli j\u0302use kontestita surbaze de molekula indico kiuj indikas ke gnetofitoj estu anstatau\u0306e pli proksime rilatitaj al aliaj gimnospermoj."}, {"text_idx": "#000051", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] La evoluo de semo plantas kaj pli postaj angiospermoj s\u0302ajnas esti la rezulto de du apartaj preterpasas de tutaj genaraj multoblig okazaj\u0302oj.\nTiuj okazis c\u0302e antau\u0306 319 milionoj da jaroj antau\u0306 kaj 192 milionoj da jaroj.\nAlia ebla tuta genara multobligokazaj\u0302o c\u0302e antau\u0306 160 milionoj da jaroj eble kreis la praulan linion kiu kondukis al c\u0302iuj modernaj florplantoj.\nTiu okazaj\u0302o estis studita dec\u0302ifrante la genaron de antikva florplanto, Amborella trichopoda , [24] kaj rekte traktas la abomenan misteron de Darwin\u00ab.\""}, {"text_idx": "#000052", "text": "La plej frua konata makrofosilio memcerte identigis kiel angiospermo, Archaefructus liaoningensis , estas datrilatita al proksimume 125 milionoj da jaroj Bp (la Kretaceo periodo), [25] dum poleno pripensis esti de angiospermorigino prenas la fosiliindikojn reen al proksimume 130 milionoj da jaroj Bp.\nTamen, unu studo indikis ke la fru-meza j\u0302urasa planto Schmeissneria , tradicie konsiderita speco de ginko, povas esti la plej frua konata angiospermo, au\u0306 minimume proksima parenco.\nKrome, perindica kemia pruvado estis trovita por la ekzisto de angiospermoj jam antau\u0306 250 milionoj da jaroj.\nOleanane, sekundara metabolito produktita per multaj florplantoj, estis trovita en Permio sedimentoj de tiu ag\u0302o kune kun fosilioj de gigantopterid'oj.\nGigantopterids estas grupo de formortintaj semplantoj kiuj partumas multajn morfologiajn trajtojn kun florplantoj, kvankam ili ne povas estinti florplantoj mem."}, {"text_idx": "#000053", "text": "En 2013 floroj enkapsuligitaj en sukceno estis trovitaj kaj datita 100 milionoj da jaroj antau\u0306 donaco.\nLa sukceno frostigis la agon de seksa reproduktado en la procezo de okazado de.\nMikroskopaj bildoj montris tubojn kreskantajn el poleno kaj penetrantajn la stigmaton de la floro.\nLa poleno estis gluig\u0302ema, sugestante ke g\u0302i estis portita per insektoj."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Lastatempa DNA analizo bazita sur molekula sistematiko [30] [31] montris ke Amborella trichopoda , trovita sur lpacifiko-insulo de Nov-Kaledonio, apartenas al fratingrupo de la aliaj florplantoj, kaj morfologiaj studoj [32] indikas ke g\u0302i havas ecojn kiuj eble estis karakterizaj\u0302o de la plej fruaj florplantoj."}, {"text_idx": "#000055", "text": "La ordoj Amborellales, Nymphaeales, kaj Austrobaileyales deturnig\u0302is kiel apartaj genlinioj de la restanta angiosperma klado en tre frua stadio en florplantevolucio."}, {"text_idx": "#000056", "text": "La granda angiospermo radiado, kiam granda diverseco de angiospermoj aperas en la fosiliindikoj, okazis en la mez-Kretaceo (antau\u0306 c\u0302irkau\u0306 100 milionoj da jaroj).\nTamen, studo en 2007 taksis ke la dividado de la kvin plej lastatempaj (la genro Ceratophyllum , la familio Chloranthaceae, la verdukotiledonoj, la magnolids, kaj la monobebolitoj) el la ok c\u0302efgrupoj okazis antau\u0306 proksimume 140 milionoj da jaroj.\nAntau\u0306 la malfrua Kretaceo, angiospermoj s\u0302ajnas esti domininta mediojn antau\u0306e okupiten per filikoj kaj cikadofitoj, sed grandaj kanope-formadaj arboj anstatau\u0306igis pingloarbojn kiel la dominaj arboj nur proksime al la fino de antau\u0306 la kretecaj 66 milionoj da jaroj au\u0306 ec\u0302 poste, komence de la Terciaro.\nLa radiado de herbecaj angiospermoj multe pli poste okazis.\nAnkorau\u0306, multaj plantfosilioj rekoneblaj kiel apartenante al modernaj familioj (inkluzive de fago, kverko, acero, kaj magnolio) jam ekaperis antau\u0306 la malfrua Kretaceo."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Estas g\u0302enerale supozite ke la funkcio de floroj, de la komenco, devis impliki movajn bestojn en iliaj reproduktad procezoj.\nTio estas, poleno povas esti disigita ec\u0302 se la floro ne estas hele kolora au\u0306 strange formita en maniero kiel kiu altiras bestojn;\ntamen, de elspezado de la energio postulata por krei tiajn trajtojn, angiospermoj povas rekruti la helpon de bestoj kaj, tiel, reproduktig\u0302i pli efike."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Insulgenetiko provizas oni proponis klarigon por la subita, plene evoluigis aspekton de florplantoj.\nInsulgenetiko vers\u0302ajne estas ofta fonto de specig\u0302o g\u0302enerale, aparte kiam g\u0302i venas al radikalaj adaptig\u0302oj kiuj s\u0302ajnas esti postulinta malsuperajn transirformojn.\nFlorplantoj eble evoluis en izolita konteksto kiel insulo au\u0306 insulc\u0302eno, kie la plantoj portantaj ilin povis evoluigi tre specialecan rilaton kun iu specifa besto ( vespo, ekzemple).\nTia rilato, kun hipoteza vespo portas polenon de unu planto g\u0302is alia multe kiun la manieraj figvespoj hodiau\u0306, prias povis rezultigi la evoluo de alta grado da specialig\u0302o kaj la planton (j) kaj siajn partnerojn.\nNotu ke la vespekzemplo ne estas hazarda;\nabeloj, kiuj, g\u0302i estas postulitaj, evoluigita specife pro mutualistaj plantrilatoj, devenas de vespoj."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Bestoj ankau\u0306 estas implikitaj en la distribuado de semoj.\nFrukto, kiu estas formita per la vastigo de florpartoj, estas ofte sem-disvastiga ilo kiu altiras bestojn por mang\u0302i au\u0306 alie g\u0302enas g\u0302in, cetere disigante la semojn kiujn g\u0302i enhavas (vidu frugivorika).\nKvankam kvanto tiaj mutualistaj rilatoj restas tro delikataj por postvivi konkuradon kaj disvastig\u0302i vaste, flori pruvis esti nekutime efika rimedo de reproduktado, disvastig\u0302ante (kio ajn g\u0302ia origino) por ig\u0302i la domina formo de tera plantvivo."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Florindividugenezo uzas kombinaj\u0302on de genoj normale respondeca por formado de novaj s\u0302osoj.\nLa plej primitivaj floroj vers\u0302ajne havis varian nombron da florpartoj, ofte apartan de (sed en kontakto kun) unu la alian.\nLa floroj tendencis kreski en spiralpadrono, esti biseksuloj (en plantoj, tio signifas kaj masklajn kaj virinajn rolojn sur la sama floro), kaj esti dominitaj per la ovario (virina rolo).\nC\u0302ar floroj evoluis, kelkaj varioj evoluigis partojn kunfandis kune, multe pli specifa nombro kaj dezajno, kaj kun au\u0306 specifaj seksoj per floro au\u0306 planto au\u0306 almenau\u0306 \"ovari-malsupera\"."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Florevolucio dau\u0306ras al la nuntempo;\nmodernaj floroj estis tiel profunde influitaj fare de homoj ke kelkaj el ili ne povas esti polenitaj en naturo.\nMultaj modernaj malsovaj\u0302igitaj florspecioj antau\u0306e estis simplaj fiherboj, kiuj s\u0302osis nur kiam la grundo estis g\u0302enita.\nKelkaj el ili tendencis kreski kun homaj kultivaj\u0302oj, eble jam havante simbiozajn kunulajn plant rilatojn kun ili, kaj la plej bela ne estis plukita pro ilia beleco, evoluigante dependecon sur kaj speciala adaptado al homa amo."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Kelkaj paleontologoj ankau\u0306 proponis ke florplantoj, au\u0306 angiospermoj, eble evoluis pro interagoj kun dinosau\u0306roj.\nUnu el la plej forte propagandantoj de la ideo estas Robert T. Bakker.\nLi svatas ke herbovoraj dinosau\u0306roj, kun siaj mang\u0302kutimoj, kondic\u0302e ke selektema premo sur plantoj, por kiuj adaptig\u0302oj au\u0306 sukcesis pri malinstigadoj au\u0306 traktado predado de plantomang\u0302antoj."}, {"text_idx": "#000063", "text": "En au\u0306gusto 2017, sciencistoj prezentis detalan priskribon kaj 3D modelbildon de kion la unua floro eventuale aspektis pli kiel, kaj prezentis la hipotezon ke g\u0302i eble vivis antau\u0306 proksimume 140 milionoj da jaroj."}, {"text_idx": "#000064", "text": "La nombro da specioj de florplantoj estas taksita esti en la vico da 250,000 g\u0302is 400,000.\nTio kompariblas al proksimume 12,000 specioj de musko [46] au\u0306 11,000 specioj de pteridofitoj, [47] montrante ke la florplantoj estas multe pli diversspecaj.\nLa nombro da familioj en APG (1998) estis 462-a En APG II [11]\nc\u0302e maksimumo g\u0302i estas 457, sed ene de tiu nombro ekzistas 55 lau\u0306volaj segregacitipoj, tiel ke la mimimumnombro de familioj en tiu sistemo estas 402-a En APG III"}, {"text_idx": "#000065", "text": "La diverseco de florplantoj ne estas egale distribuita.\nPreskau\u0306 c\u0302io kion specioj apartenas al la verdukotiledono (75%), monobebolito (23%), kaj magnolid (2%) kladoj.\nLa restado 5 kladoj enhavas iomete pli ol 250 speciojn en totalo;\nt.e. malpli ol 0.1% de florplantodiverseco, disigis inter 9 familioj.\nLa 42 plej-variaj de 443 familioj de florplantoj de specioj, [49] en iliaj APG-parafrazoj, estas"}, {"text_idx": "#000069", "text": "Kiel la evoluo de embrio kaj albumenenspezo ene de la embriopos\u0302o, la pos\u0302omuro pligrandig\u0302as kaj agordas kun la nucellus (kiu same pligrandig\u0302as) kaj la hau\u0306to por formi la sems\u0302elon.\nLa ovariomuro formig\u0302as por formi la frukton au\u0306 semujon, kies formo estas proksime rilata al la maniero de distribuado de la semo."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Ofte, la influo de fekundigo estas sentita preter la ovario, kaj aliaj partoj de la floro partoprenas en la formado de la frukto, ekz., la receptaklo en la pomo, frago, kaj aliaj."}, {"text_idx": "#000071", "text": "La kvalito de la sems\u0302elo ekhavas definitivan rilaton al tiu de la frukto.\nIli protektas la embrion kaj helpas pri disvastigo;\nili ankau\u0306 povas rekte antau\u0306enigi g\u0302ermadon.\nInter plantoj kun indehiscent-fruktoj, g\u0302enerale, la frukto disponigas protekton por la embrio kaj certigas disvastigon.\nEn tiu kazo, la sems\u0302elo estas nur iomete evoluinta.\nSe la frukto estas dehiscent kaj la semo estas eksponita, g\u0302enerale, la sems\u0302elo estas bone evoluigita, kaj devas eligi la funkciojn alie efektivigiten per la frukto."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Florplantoj generas gametojn uzantajn specialecan c\u0302eldividig\u0302on nomitan mejozo.\nMejozo okazas en la ovolo (strukturo ene de la ovario kiu situas ene de la pistilo en la centro de la floro) (vidu diagramon etikeditan \"Angiospermo lifecycle\").\nDiploida c\u0302elo ( megaspora patrinc\u0302elo) en la ovolo spertas mejozon (implikante du sinsekvajn c\u0302eldividig\u0302ojn) por produkti kvar c\u0302elojn (megasporoj au\u0306 inaj gametoj) kun haploidaj nukleoj.\nUnu el tiuj kvar c\u0302eloj (megasporo) tiam spertas tri sinsekvajn mitotajn sekciojn por produkti nematuran embriopos\u0302on (megagametocito) kun ok haploidaj nukleoj.\nVenontaj, tiuj nukleoj estas apartigitaj en apartajn c\u0302elojn de citokinezo al produktado de 3 antipodaj c\u0302eloj, 2 sinergidc\u0302eloj kaj ovoc\u0302elo.\nDu polusaj nukleoj estas forlasitaj en la centra c\u0302elo de la embriopos\u0302o."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Poleno ankau\u0306 estas produktita per mejozo en la maskla antero ( mikrosporangio).\nDum mejozo, diploida mikrospora patrinc\u0302elo spertas du sinsekvajn meiotajn sekciojn por produkti 4 haploidajn c\u0302elojn (mikrosporoj au\u0306 masklaj gametoj).\nC\u0302iu el tiuj mikrosporoj, post pliaj mitozoj, ig\u0302as polengreno (mikrogametofito) enhavanta du haploidajn seksajn (spermo) c\u0302elojn kaj tubnukleo.\nKiam polengreno faras kontakton kun la ina stigmato, la polengreno formas polentubon kiu kreskigas malsupren la stilon en la ovarion.\nEn la ago de fekundigo, maskla spermnukleo kunfandas la ina ovnukleo por formi diploidan zigoton kiu tiam povas evolui en embrion ene de la lastatempe formig\u0302anta semo.\nSur g\u0302ermado de la semo, nova planto povas kreski kaj maturig\u0302i."}, {"text_idx": "#000074", "text": "La adapta funkcio de mejozo estas nuntempe demando pri debato.\nDecida okazaj\u0302o dum mejozo en diploida c\u0302elo estas la parigo de homologaj kromosomoj kaj homologa rekombinigo (la inters\u0302ang\u0302o de genetikaj informoj) inter homologaj kromosomoj.\nTiu proceso reklamas la produktadon de pliigita genetika diverseco inter epigono kaj la rekombinecan riparon de difektoj en la DNA por esti pludonita al epigono.\nPor klarigi la adaptan funkcion de mejozo en florplantoj, kelkaj verkintoj emfazas diverseco [52] kaj aliaj emfazas DNA-riparon."}, {"text_idx": "#000075", "text": "Apomikso (reproduktado per sensekse formitajn semojn) estas trovita nature en proksimume 2.2% de angiospermgenroj [54] Unu speco de apomikso, gametofita apomikso trovita en leontodspecio [55] implikas formadon de nereduktita embriopos\u0302o pro nekompleta mejozo (apomeiozo) kaj evoluo de embrio de la nereduktita ovo ene de la embriopos\u0302o, sen fekundigo (partenogenezo)."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Agrikulturo preskau\u0306 estas totale dependa de angiospermoj, kiuj disponigas praktike c\u0302iun fabrik-bazitan mang\u0302aj\u0302on, kaj ankau\u0306 disponigas signifan kvanton de brutarfurag\u0302o.\nDe c\u0302iuj familioj de plantoj, la Poacoj, au\u0306 herbfamilio (grajnoj), estas senkompare la plej gravaj, disponigante la plejparton de c\u0302iuj krudmaterialoj ( rizo, maizo - maizo, tritiko, hordeo, sekalo, aveno, perlomilio, sukerkano, sorgo).\nLa Fabacoj, au\u0306 gus\u0302ofamilio, venas en dua loko.\nAnkau\u0306 de alta graveco estas la Solanacoj, au\u0306 solanfamilio ( terpomoj, tomatoj, kaj piproj, inter aliaj), la Kukurbacoj, au\u0306 kukurb familio (ankau\u0306 inkluzive de kukurboj kaj melonoj), la Kruciferacoj, au\u0306 kasio familio (inkluzive de kolzosemo kaj la sennombraj specoj de la brasik specia Brassica oleracea ), kaj la Apiacoj, au\u0306 petrosel familio.\nMultaj el niaj fruktoj venas de la Rutacoj, au\u0306 rutfamilio (inkluzive de orang\u0302oj, citronoj, grapfruktoj, ktp.), kaj la Rozacoj, au\u0306 roza familio (inkluzive de pomoj, piroj, c\u0302erizoj, abrikotoj, prunoj, ktp.)."}, {"text_idx": "#000077", "text": "En kelkaj mondopartoj, certaj ununuraj specioj supozas plej gravan gravecon pro sia gamo da uzoj, ekzemple la kokoso ( Kokosinsuloj nucifera ) sur Pacific atoloj, kaj la olivon ( Olea europaea ) en la mediteranea regiono."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Florplantoj ankau\u0306 disponigas ekonomiajn resursojn en la formo de ligno, papero, fibro ( kotono, lino, kaj kanabo, inter aliaj), medikamentoj ( digitalo, kamforo), dekoraciaj kaj pejzag\u0302igaj plantoj, kaj multaijn aliajn uzojn.\nLa c\u0302efa temo en kiuj ili estas superitaj per aliaj plantoj - nome, pingloarboj ( Pinaloj), kiuj ne-floras ( gimnospermoj) - estas konstruligno kaj paperproduktado."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Listo de plantoj sub komunnomo\nListo de sistemoj de planttaksonomio"}, {"text_idx": "#000080", "text": "^ The major exception to the dominance of terrestrial ecosystems by angiospermoj is the pingloarbaro ."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Internacia Kodo de Nomenklaturo por algoj, fungoj, kaj plantoj (ICN)"}, {"text_idx": "#000087", "text": "Florplantoj, angiospermojau\u0306 magnoliofitoj(Magnoliophyta) estas divizio de la plantaregno. Tiu grupo enhavas c\u0302iujn plantojn kun floroj, kies grajno estas enfermita en la frukto. Angiospermosignifas uja semo(el la grekaj \u03b1\u03bd\u03b3io, kas\u0302ata kaj \u03c3\u03c0e\u03c1\u03bc\u03b1, semo), kompare kun la gimnospermoj(nuda semo) kiuj evolue antau\u0306venis. Ambau\u0306 estas semplantoj. La florplantaro enhavas la plimulton el la vegetalaj specioj, kun c\u0302irkau\u0306 235 000 [1]specioj. Ili trovig\u0302as en c\u0302iuj la medioj de la mondo. La florplantoj estas unu el la plej grandaj grupoj de la pli evoluintaj plantoj, kiuj produktas en specialaj reproduktaj organoj(nome floroj) semojn, kiam la karpeloestas fermita. En aliaj grajnoproduktaj plantoj nome c\u0302e la gimnospermoj, la ovolo(prograjno) evoluas libere dum polenado. Gravaj tipaj\u0302oj de la florplantoj estas c\u0302eesto de ovolujokaj duobla fekundig\u0302o."}, {"text_idx": "#000088", "text": "Certe estas Teofrasto (c\u0302irkau\u0306 -372 - -287) kiu unue distingis la florplantoj de la nudsemplantoj. John Ray uzas, fine de la 17a jarcento, tiun malsamecon en sia klasigo, kiu estas la unua provo de natura klasigado por la moderna epoko."}, {"text_idx": "#000089", "text": "La unuaj angiospermoj aperis antau\u0306 c\u0302. 140 milionoj da jaroj, dum la j\u0302uraso. La unuaj fosiliaj plantoj kun angiospermaj karakterizaj\u0302oj aperis en la j\u0302uraso kaj en la frua kretaceo (135-65 milionoj da jaro), sed tiuj estis relative malmultaj kaj primitivaj formoj. La granda disvastig\u0302o de la angiospermoj okazis en la meza kretaceo (c\u0302. antau\u0306 100 milionoj da jaroj). Dum la malfrua kretaceo, la angiospermoj ig\u0302is dominanta grupo surtere kaj kelkaj fosiliaj plantoj signis la aperon de la modernaj plantoj (ekz. fago, kverko, platano, kaj magnolio). La plej maljuna fosilia florplanto estas Archaefructus liaoningensis malkovrita en C\u0302inio, kaj datita je -125 milionjaroj (Kretaceo)."}, {"text_idx": "#000090", "text": "La reprodukta sistemo c\u0302e la florplantoj estas tre evoluita. La reproduktaj organoj (floroj kaj fruktoj) estas la tipaj\u0302oj la plej videblaj en tiu plantaro."}, {"text_idx": "#000091", "text": "La vortoj floro kaj planto estas kelkfoje konfuzataj. Tamen, la floroj estas nur la reprodukta parto el iuj plantoj: la florplantoj. La floreroj estas la staminoj (viraj partoj), kaj la pistilo (ina parto). Krom tiuj partoj, estas ankau\u0306 florfolioj: petaloj kaj sepaloj."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Plejparto el florplantoj estas duseksaj (c\u0302iu ulo havas la du seksoj), kun ofte duseksaj floroj. Tamen, c\u0302e ceteraj specioj, inaj kaj viraj floroj estas apartita sur la sama ulo (monoika). Kelkaj specioj estas seksapartita: la uloj portas au\u0306 virfloroj au\u0306 ina floroj (dioika). Fine, kelkaj havas ambau\u0306 unuseksaj floroj kaj duseksaj floroj sur la sama ulo."}, {"text_idx": "#000093", "text": "La angiospermoj estas konsiderataj kiel divizio, formale nomitaj \"semujplantoj\" (Angiospermatophyta) au\u0306 \"florplantoj\" (Anthophyta), sed nun nomataj magnoliofitoj (Magnoliophyta) lau\u0306 la tipa genro magnolio. La 250 000 specioj estas arigaj per 12 000 genroj, kiuj estas c\u0302e c\u0302irkau\u0306 445 familioj, ili mem en 56 ordoj. Kompare, estas 700 specioj de nudsemplantoj lau\u0306 la plaj vastaj estimoj. Estas pli ol 165 000 dukotiledonaj kaj pli ol 35 000 unukotiledonaj."}, {"text_idx": "#000094", "text": "La lastaj klasigoj estas tiu de Arthur Cronquist en 1981 (klasika klasigo), kaj pli fres\u0302date la klasigo APG III (de la Angiosperm Phylogeny Group) en 2009, bazita sur molekula arkreskig\u0302o."}, {"text_idx": "#000096", "text": "Oni ne scias g\u0302uste kio estas la rilato inter la ok grupoj, sed la unuaj tri por dividi el la praflorplanto estis Amborellales, Nymphaeales, kaj Austrobaileyales, en tiu ordo.[3]"}, {"text_idx": "#000097", "text": "Tradicie, la florplantoj estis dividitaj al dukotiledonaj kaj unukotiledonaj. Fakte, la du plej grandaj grupoj, en la pli novaj sistemoj, estas la unukotiledonaj kaj la verdukotiledonaj. La aliaj 6 grupoj estas pli malgrandaj."}, {"text_idx": "#000098", "text": "Oni povas nomi la dukotiledonaj magnoliopsidoj (Magnoliopsida) kaj la unukotiledonaj liliopsidoj (Liliopsida)."}, {"text_idx": "#000099", "text": "La plej disvastig\u0302antaj familioj de la florplantoj, en ordo lau\u0306 la specinombro jenas:"}, {"text_idx": "#000100", "text": "La florplantoj donas gravan procentaj\u0302on de la kulturplantoj, uzataj por homa nutrado. La plej grava familio estas la poacoj, au\u0306 gresa familio, (rizo, (maizo), tritiko, hordeo, sekalo, aveno, milio, sukerkano, sorgo), kun la fabacoj. Grandan signifon havas la solanacoj, (terpomo, tomato, kaj piproj, inter aliaj), la kukurbitacoj, (enhavas bakkukurbon kaj citrolon), la brasikacoj, (sinapo, kolzo kaj brasiko), apiacoj. Multaj fruktoj venas el la familioj de rutacoj kaj rozacoj (pomarbo, pirarbo, c\u0302erizarbo, abrikotarbo, prunarbo, etc)."}, {"text_idx": "#000101", "text": "En kelkaj partoj de la mondo, certaj plantoj akiris gravan signifon pro sia multflanka uzebleco. Ekzemplo por tio estas la kokos(nuks)o (Cocos nucifera) sur la Pacifikaj atoloj au\u0306 la olivarbo (Olea europaea) en la Mediteraneo."}, {"text_idx": "#000102", "text": "La angiospermoj havas do ekomomian signifon en la formoj de ligno, papero, fibro (kotono, lino, kaj kanabo, ktp.), kuracplantoj (digitalo, kamforo), ornam- kaj landformantaj plantoj, kaj en multaj aliaj formoj."}, {"text_idx": "#000103", "text": "Kiel distingi la dukotiledonajn plantojn disde la unukotiledonaj"}, {"text_idx": "#000107", "text": "Angiosperms An annotated link directory"}]