[{"text_idx": "#000002", "text": "La artikoloj en angla gramatiko estas la kaj a/an, kaj en certaj kuntekstoj kelkaj.\n\" \" Kaj \" \" estas modernaj formoj de la la oldangla\u00ab\", kiu en Anglianaj dialektoj estis la nombro \"unu\" (kompariblu\u00ab\" en saksaj dialektoj) kaj pluvivis en Modern Scots kiel la nombro da owan\".\nKaj \"sur\" (respeleita\u00ab\" de la normanda lingvo) kaj\u00ab\" supervivanta en la Modernan anglan, kun \"tia\" utiligite kiel la nombro kaj\u00ab\" (\u00ab\", antau\u0306 substantivoj kiuj komencig\u0302as kun konsonant sono) kiel senfina artikolo."}, {"text_idx": "#000004", "text": "En lingvoj kiuj utiligas artikolojn, c\u0302iun g\u0302eneralan substantivon, kun kelkaj esceptoj, estas esprimita kun certa certeco, definitiva au\u0306 senfina, kiel atributo (similaj al kiom multaj lingvoj esprimas c\u0302iun substantivon kun certa gramatika nombro - singulara au\u0306 pluralo - au\u0306 genro).\nArtikoloj estas inter la plej oftaj vortoj en multaj lingvoj;\nen la angla, ekzemple, la plej ofta vorto estas la."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Artikoloj estas kutime klasifikitaj kiel au\u0306 definitivaj au\u0306 senfina.\nKelkaj lingvoj kun bonevoluintaj sistemoj de artikoloj povas distingi kromajn subtipojn.\nEne de c\u0302iu tipo, lingvoj povas havi diversajn formojn de c\u0302iu artikolo, pro konfirmado al gramatikaj atributoj kiel ekzemple sekso, nombro, au\u0306 kazo, au\u0306 alia modifita kiel influanta de apudaj sonoj kiel en elizio (ekz., la franca \"le\" ig\u0302ante \"l\" antau\u0306 vokalo) au\u0306 epenthesis (ekz., la angla\u00ab\" ig\u0302ado\u00ab\" antau\u0306 vokalo)."}, {"text_idx": "#000006", "text": "7 Vario inter lingvoj 7.1"}, {"text_idx": "#000007", "text": "1 Artikolo en diversaj lingvoj"}, {"text_idx": "#000010", "text": "La frazo supre rilatas al specifaj infanoj kaj specifa hejmenvojo;\ng\u0302i komparas al la multe pli g\u0302enerala observado tion:"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Senfina artikolo indikas ke g\u0302ia substantivo ne estas unuopo identigeblan al la au\u0306skultanto.\nG\u0302i povas esti io kiun la parolanto mencias por la unua fojo, au\u0306 la parolanto povas esti faranta g\u0302eneralan deklaron pri eventuala tia aj\u0302o.\na/an estas la senfinaj artikoloj uzitaj en la angla.\nLa formo estas uzita antau\u0306 vortoj kiuj komencig\u0302as kun vokalsono (ec\u0302 se literumite kun komenca konsonanto, kiel en horo), kaj antau\u0306 vortoj kiuj komencig\u0302as kun konsonantsono (ec\u0302 se literumite kun vokalo, kiel en eu\u0306ropano)."}, {"text_idx": "#000021", "text": "S\u0302i havis domon tiel grandan ke elefanto ig\u0302us perdita sen mapo."}, {"text_idx": "#000028", "text": "C\u0302u nomo [havas] difinita artikolo, ekz. Kremlo , g\u0302i ne povas idiome esti utiligitaj sen g\u0302i: ni ne povas diri ke Boris Yeltsin estas en Kremlo."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Por pli da informoj, vidu la artikolon en la franca disiganta artikolo."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Artikoloj estas trovitaj en multaj hindoeu\u0306ropaj lingvoj, aparte enamig\u0302lingvoj, Semido lingvoj (nur la difinita artikolo), kaj polineziaj lingvoj, sed estas formale forestantaj de multaj el la plej gravaj lingvoj de la monda, kiel ekzemple la c\u0302ina, la indonezia, la japana, la hinda, la pang\u0302aba, la urdua, la rusa, la plimulto de slavaj kaj baltaj lingvoj, jorubo, kaj la bantulingvoj.\nEn kelkaj lingvoj kiuj havas artikolojn, kiel ekzemple kelkaj North Caucasian-lingvoj, la uzo de artikoloj estas lau\u0306vola sed en aliaj like anglan kaj germanan g\u0302i estas deviga en c\u0302iuj kazoj."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Lingvistoj kredas ke la komuna prapatro de la hindoeu\u0306ropaj lingvoj, proto-ind-eu\u0306ropaj, ne havis artikolojn.\nLa plej multaj el la lingvoj en tiu familio ne havas difinitajn au\u0306 senfinajn artikolojn: ekzistas neniu artikolo en la latina au\u0306 sanskrito, nek en kelkaj modernaj hindoeu\u0306ropaj lingvoj, kiel ekzemple la familioj de slavaj lingvoj (krom bulgara kaj FYR Macedonian, kiuj estas sufic\u0302e karakterizaj inter la slavaj lingvoj en sia gramatiko) kaj baltaj lingvoj.\nKvankam Klasika greko havis difinitan artikolon (kiu pluvivis en novgreka kaj kiu portas fortan funkcian similecon al la germana difinita artikolo, kiu al g\u0302i estas rilatita), la pli fruan Homeric Greek utiligis tiun artikolon plejparte kiel pronomon au\u0306 protesta, dum la plej fruan scianta formon pri la greka scianta kiel Mycenaean Greek ne havis iujn ajn artikolojn.\nArtikoloj formig\u0302is sendepende en pluraj lingvaj familioj."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Ne c\u0302iuj lingvoj havas kaj difinitajn kaj senfinajn artikolojn, kaj kelkaj lingvoj havas malsamajn specojn de difinitaj kaj senfinaj artikoloj por distingi pli bonajn sunokulvitrojn de signifo: ekzemple, la franca kaj la itala havas disigantan artikolon utiligitan por senfinaj massubstantivoj, dum Colognian havas du apartajn arojn de difinitaj artikoloj indikantaj fokuson kaj unikecon, kaj FYMacedonian uzas difinitajn artikolojn en protesta signifo, kun triparta distingo (proksimala, mediala, distala) surbaze de distanco de la parolanto au\u0306 konversacianto.\nLa vortoj tio kaj kiel kiu (kaj iliaj pluraloj, tiuj kaj tiuj) povas esti komprenita en la angla, finfine, formoj de la difinita artikolo la (kies deklinacio en la oldangla inkludis thae'ojn, praulan formon de tio /tio kaj tiuj/ tiuj)."}, {"text_idx": "#000045", "text": "En multaj lingvoj, la formo de la artikolo povas varii lau\u0306 la sekso, nombro, au\u0306 kazo de sia substantivo.\nEn kelkaj lingvoj la artikolo povas esti la nura indiko de la kazo.\nMultaj lingvoj ne utiligas artikolojn entute, kaj povas utiligi aliajn manierojn indiki malnovo kontrau\u0306 novaj informoj, kiel ekzemple tem-komentaj konstruoj."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Artikoloj formig\u0302is sendepende en multaj malsamaj lingvaj familioj c\u0302ie sur la globo.\nG\u0302enerale, artikoloj formig\u0302as dum tempo kutime per specialig\u0302o de certaj adjektivoj au\u0306 determinantoj, kaj ilia evoluo ofte estas signo de lingvoj ig\u0302antaj pli da analizisto anstatau\u0306e de sintetikaj\u0302o, eble kombinita kun la perdo de klinado kiel en la angla, enamig\u0302lingvoj, bulgaro, FYR makedonaj kaj Torlakian."}, {"text_idx": "#000058", "text": "La angloj definitivaj kontraktligas la , skriban \u00fee en la mezanglo, venas de la oldangla protesta, kiu, lau\u0306 sekso, estis skribita se (vira), seo (virineca) ( \u00fee kaj \u00feeo en la nortumbria dialekto), au\u0306 \u00fe\u00e6t (neu\u0306tra).\nLa neu\u0306tra form\u00fe\u00e6t ankau\u0306 kau\u0306zis la modernulon protesta tion.\nLa ie foje vidita en pseu\u0306d-arkaika uzokutimo kiel ekzemple \" Ie Olde Englishe Tea Shoppe\" estas fakte formo de \u00fee, kie la leterdorno ( \u00fe) estis skribita kiel y."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Artikolo en gramatiko estas partikulo indikanta difinitecon, uzata en substantiva subfrazo. En Esperanto ekzistas nur la difina artikolo la. En iuj lingvoj estas ankau\u0306 ne-difina artikolo (ekzemple en la angla, la germana ktp.) kaj ec\u0302 partitiva artikolo, kiel en la franca (de la, du signifanta pli-malpli \"iom da\")."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Multaj lingvoj, kiel la japana, la c\u0302ina kaj la plimulto el la slavaj lingvoj ne havas ajnan artikolon. La uzo de la artikoloj varias multe inter diversaj lingvoj, sed g\u0302enerale g\u0302i indikas difinitecon au\u0306 nedifinitecon. En la greka difina artikolo estas uzata ec\u0302 antau\u0306 propraj nomoj, dum en la plimulto de aliaj eu\u0306ropaj lingvoj kun artikoloj la nomoj estas komprenataj kiel difinitaj en si mem, sen bezono de artikolo."}, {"text_idx": "#000075", "text": "Artikolo nedifinita ne ekzistas; ekzistas nur artikolo difinita \"la\", egala por c\u0302iuj genroj, kazoj kaj nombroj.[1]"}, {"text_idx": "#000076", "text": "Nur en la franca kaj rusa tekstoj de regulo 1 krome trovig\u0302as jena noto (kompara traduko):"}, {"text_idx": "#000077", "text": "La uzado de la artikolo estas tia sama, kiel en la germana, franca kaj aliaj lingvoj. La personoj, por kiuj la uzado de la artikolo prezentas malfacilaj\u0302on, povas [en la unua tempo] tute g\u0302in ne uzi.[2]"}, {"text_idx": "#000087", "text": "Por parolantoj de pluraj lingvoj la artikolo en Esperanto prezentas malfacilaj\u0302ojn, c\u0302ar g\u0302i estas kvazau\u0306 falsa amiko au\u0306 tute ne ekzistas en la propra nacia lingvo. Franc-parolantoj ekzemple tendencas tro ofte uzi la artikolon, lau\u0306 la kutimoj en tiu lingvo (ekzemple franca la France en Esperanto estas simple \"Francio\", sen artikolo; en Esperanto g\u0302uste \u2032c\u0302iuj homoj\u2032 ne \u2032c\u0302iuj la homoj\u2032 [= pau\u0306so el la franca: tous les hommes][4]). Rus-parolantoj male tendencas tro malofte uzi g\u0302in (ekzemple \"vilag\u0302o XY situas en provinco YZ\" anstatau\u0306 \"la vilag\u0302o XY situas en la provinco YZ\"). Malgrau\u0306 la instruoj de la Fundamenta Gramatiko tio hodiau\u0306 almenau\u0306 estas rigardata malbona stilo au\u0306 ec\u0302 malg\u0302usta lingvaj\u0302o."}]