[{"text_idx": "#000001", "text": "Ankau\u0306 Bakin estis fama verkisto. Sed, malkiel la tri menciitoj, li ne nur subtenis Esperanton, li mem uzis g\u0302in. Sed antau\u0306 ol legi pri tio, unue iom konatig\u0302u kun li, c\u0302ar ec\u0302 la plej popularaj aziaj verkistoj en Esperantujo estas malpli konataj ol la au\u0306toroj okcidenteu\u0306ropaj kaj Usonaj."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Bakin estas pseu\u0306donimo de Li Yaotang, alinome Li Feigan, kiu naskig\u0302is la 25an de novembro 1904 en ric\u0302a familio de prefekto en Guangyuan (Sic\u0302u\u0306ano). Li studis en Chengdu, Nankino kaj Parizo. Sub la influo de la Movado de la Kvara de Majo (1919) li akceptis revoluciajn ideojn kaj konvertig\u0302is al anarkiismo."}, {"text_idx": "#000003", "text": "En 1929 aperis libroforme lia unua romano Pereo, verkita en Parizo en 1928, kaj antau\u0306e publikigita en Novela Monatj\u0302urnalo (S\u0302anhajo) sub la pseu\u0306donimo Bakin (au\u0306 Ba Jin) el la nomoj de lia amiko Ba Enbo kaj Kropotkin (lau\u0306 alia versio: Bakunin kaj Kropotkin). Poste li verkis multajn romanojn, novelojn kaj eseojn (lia originala verkaro estas 26-voluma); multe tradukis el la angla, franca, germana, japana, rusa kaj Esperanto (lia tradukaro estas 10-voluma). Dum la kontrau\u0306japana milito li forlasis anarkiismon kaj alig\u0302is al komunismo."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Post la venko de la revolucio (1949) Bakin ne migris al Tajvano, sed aktive partoprenis en la starigo de la Popola C\u0302inio. Dum la Kultura Revolucio (1966\u20131976) li estis ekzilita kaj devis kamplabori. Post la rehabilito Bakin okupis gravajn postenojn: vicprezidanto de C\u0302ina Popola Politika Interkonsilig\u0302a Konferenco, prezidanto de C\u0302ina Verkista Asocio, prezidanto de C\u0302ina PEN-Klubo, honora prezidanto de C\u0302ina Literaturista kaj Artista Federacio... Liaj verkoj aperis en dekoj da lingvoj. Bakin ricevis premiojn kaj honorajn titolojn en pluraj landoj kaj plurfoje estis proponita por literatura Nobel-premio, kies komitato tamen ne volis premii verkiston el C\u0302ina Popola Respubliko. En 2003 la S\u0302tata Konsilantaro de C\u0302inio proklamis lin \u201cpopola verkisto\u201d. Pro malsano Bakin pasigis siajn lastajn jarojn en hospitalo, kaj la 15an de oktobro 2005 forpasis en S\u0302anhajo en sia cent-unua vivojaro."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Bakin konatig\u0302is kun Esperanto en 1921 en anarkiista medio kaj tuj (apenau\u0306 17-jara) verkis artikolon pri Esperanto kaj konatig\u0302is kun Esperanto-aktivuloj, sed mem lernis Esperanton nur en 1924, kiam li fondis kun Lu Jianbo la revuon La Popolamaso por disvastigi anarkiismon kaj Esperanton (li estis membro de Tutmonda Ligo de Esperantistaj Sens\u0302tatanoj). En Parizo li konatig\u0302is kun la fama c\u0302ina esperantisto Hujucz, kaj ilin ligis amikeco dum duona jarcento."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Reveninte al C\u0302inio fine de 1928, li baldau\u0306 ig\u0302is komitatano de la S\u0302anhaja Esperanto-Asocio (S\u0302EA), en kies sidejo li dum kelka tempo log\u0302is, kaj redaktoro de ties organo La Verda Lumo, en kiu aperis du beletraj\u0302oj verkitaj de li en Esperanto: En la malluma nokto (1928) kaj Mia koro (1930)."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Tiutempe Bakin instruis Esperanton koresponde c\u0302e S\u0302EA, verkis artikolojn pri Esperanto kaj pri Esperanta literaturo. En 1932 li tradukis en la c\u0302inan el Esperanto Printempon en la au\u0306tuno de Baghy, (pli ol dek eldonoj de la Bakina traduko aperis en C\u0302inio) kaj sub g\u0302ia influo verkis c\u0302ine la romaneton Au\u0306tuno en la printempo, kiu poste aperis en pluraj lingvoj inkluzive de Esperanto."}, {"text_idx": "#000008", "text": "En 1930 Bakin kompilis la fabelaron S\u0302ipo de felic\u0302o de Eros\u0302enko kun 16 fabeloj tradukitaj en la c\u0302inan de li mem kaj de aliaj. Li ankau\u0306 tradukis al la c\u0302ina alilingvajn verkojn helpe de Esperanto-tradukoj (tri libroj kaj pluraj poemoj kaj noveloj en gazetoj kaj kolektoj)."}, {"text_idx": "#000009", "text": "En 1931 Japanio invadis en C\u0302inion. En 1932 la sidejo de S\u0302EA estis bombe detruita. Bakin baldau\u0306 post tio forlasis S\u0302anhajon kaj en 1933 forlasis la Esperanto-movadon, kvankam li plu uzadis Esperanton, atentante la Esperantajn tradukojn de verkoj, kiujn li dum la milito tradukis el la angla kaj rusa."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Bakin reaktivig\u0302is post la revolucio (1949) kaj ig\u0302is komitatano de la C\u0302ina Esperanto-Ligo (C\u0302EL), fondita en 1951. Dum la Kultura Revolucio li ne povis aktive okupig\u0302i pri Esperanto, sed li rekomencis post la rehabilito. Li estis vicprezidanto (1980), prezidanto (1986) kaj honora prezidanto (1989) de C\u0302EL; kunfondinto de la societo Amikoj de Esperanto (1981); Membro de la Honora Patrona Komitato de UEA (1981) kaj membro de la Honoraj Komitatoj de ambau\u0306 UKoj en Pekino (1986, 2004). Okaze de lia 90-jarig\u0302o C\u0302EL eldonis en 1995 c\u0302inlingvan libron Bakin kaj Esperanto kun liaj tekstoj pri Esperanto kaj liaj tradukoj el Esperanto."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Libroformaj tradukoj de Bakin el Esperanto"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Verkoj de Bakin tradukitaj en Esperanton"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Au\u0306tuno en la printempo (Tradukis Lau\u0306lum, 1980)"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Frosta nokto (Tradukis Lau\u0306lum, 1990)"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Bakin kaj Esperanto. Beijing, 1995. [Cinlingva]"}, {"text_idx": "#000030", "text": "1 Response to Nia trezoro: Bakin"}, {"text_idx": "#000031", "text": "C\u0302i tiu teksto ne tute konvinkas min, c\u0302ar por mia \u201cgusto\u201c g\u0302i estas tro formala (oficiala), tro rozkolora kaj tro malkritika.\nPrecipe interesus min, kiujn rolojn Bakin (fakte: Ba Jin) vere ludis kiel anarkiisto, kiel kontrau\u0306-japana propagandisto, kiel \u201ckontrau\u0306-revoluciulo\u201c, kiel ekzilito kaj post la morto de Mao Zedong kiel sufic\u0302e altnivela funkciulo de la komunisma reg\u0302imo.\nDum la komunisma periodo (precipe Maozedonga) en C\u0302inio perforte pereis minimume 65-72 milionoj da homoj), lau\u0306 la \u201cNigra Libro de la Komunismo\u201d (1997). C\u0302u Bakin konsciis pri tiuj krimoj kaj iel distancig\u0302is de la senlimaj lezadoj de la homaj rajtoj faritaj de la c\u0302inaj komunistoj, estas nekonate al mi.\nEc\u0302 se Bakin portempe forlasis la Esperanto-movadon, lau\u0306 mi oni povas konsideri lin \u201cpura\u201c esperantisto, kaj do li ne apartenus al c\u0302i-serio de \u201ceksteraj\u201c apogantoj de Esperanto, sen esti esperantistoj (kiel ekzemple Tolstoj, Baudouin de Courtenay k.s.). Sed c\u0302ar c\u0302i-rilate mi ne volas esti pedanta, bonvenaj estas c\u0302iuspecaj biografiaj indikoj pri famaj \u201cesperantistoj\u201d kaj apoganto de Eo.\n(precipe vd. la nacilingvajn versiojn).\nKiel ajn, estus pli interese legi biografion verkitan de iu \u201cobjektiva\u201c c\u0302ino, au\u0306 c\u0302ina esperantisto pri Bakin.\nC\u0302ar kelkaj verkoj de Ba Jin aperis en la germana lingvo, mi intencas legi almenau\u0306 lian romanon \u201cMalvarmaj Noktoj\u201c. Se la rakonto estas interesa, mi eble verkos recenzan tekston pri g\u0302i en Eo."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Precipe interesus min, kiujn rolojn Bakin (fakte: Ba Jin) vere ludis kiel anarkiisto, kiel kontrau\u0306-japana propagandisto, kiel \u201ckontrau\u0306-revoluciulo\u201c, kiel ekzilito kaj post la morto de Mao Zedong kiel sufic\u0302e altnivela funkciulo de la komunisma reg\u0302imo."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Dum la komunisma periodo (precipe Maozedonga) en C\u0302inio perforte pereis minimume 65-72 milionoj da homoj), lau\u0306 la \u201cNigra Libro de la Komunismo\u201d (1997). C\u0302u Bakin konsciis pri tiuj krimoj kaj iel distancig\u0302is de la senlimaj lezadoj de la homaj rajtoj faritaj de la c\u0302inaj komunistoj, estas nekonate al mi."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Ec\u0302 se Bakin portempe forlasis la Esperanto-movadon, lau\u0306 mi oni povas konsideri lin \u201cpura\u201c esperantisto, kaj do li ne apartenus al c\u0302i-serio de \u201ceksteraj\u201c apogantoj de Esperanto, sen esti esperantistoj (kiel ekzemple Tolstoj, Baudouin de Courtenay k.s.). Sed c\u0302ar c\u0302i-rilate mi ne volas esti pedanta, bonvenaj estas c\u0302iuspecaj biografiaj indikoj pri famaj \u201cesperantistoj\u201d kaj apoganto de Eo."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Kiel ajn, estus pli interese legi biografion verkitan de iu \u201cobjektiva\u201c c\u0302ino, au\u0306 c\u0302ina esperantisto pri Bakin."}, {"text_idx": "#000038", "text": "C\u0302ar kelkaj verkoj de Ba Jin aperis en la germana lingvo, mi intencas legi almenau\u0306 lian romanon \u201cMalvarmaj Noktoj\u201c. Se la rakonto estas interesa, mi eble verkos recenzan tekston pri g\u0302i en Eo."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Demonstraj versioj de \u201cLa Ondo\u201d\nMusklaku la kovrilon por legi pliajn informojn."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Demonstraj versioj de \u201cLa Ondo\u201d"}]