[{"text_idx": "#000004", "text": "Kiel eklezioj estis engag\u0302itaj en politikan krizon en Belorusio"}, {"text_idx": "#000007", "text": "La 31-an de au\u0306gusto belorusaj limgardistoj ne enlasis en la landon civitanon de Belorusio, estron de la katolika eklezio de la lando, c\u0302efepiskopon Tadeus\u0302 Kondrusevic\u0302 [pole: Tadeusz Kondrusiewicz]."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Belorusaj au\u0306toritatoj plu kreskigas premon responde al esprimo de solidareco inter gvidantoj de la civila socio. Religiaj organizaj\u0302oj ne ig\u0302is escepto en la dekmiliona lando kun ortodoksa plimulto."}, {"text_idx": "#000010", "text": "La pozicion de la c\u0302efepiskopo subtenis ankau\u0306 aliaj religiestroj en Belorusio (judaj, ortodoksaj kaj protestantaj). La pozicio de metropolito [eo] Pau\u0306lo \u2014 c\u0302efo de la Belorusa Ortodoksa Eklezio \u2014 ec\u0302 kostis al li la postenon. Uzante premon sur gvidantojn de religiaj komunumoj, la belorusaj au\u0306toritatoj strebas detrui solidarecon inter la belorusoj kaj malfortigi ilian kapablon al mobilizado."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Atakoj kontrau\u0306 katolikoj apenau\u0306 helpos al Lukas\u0302enko"}, {"text_idx": "#000012", "text": "G\u0302is nun la Belorusa Katolika Eklezio reagis al la eventoj en la lando sobre kaj sinsekve. La 15-an de au\u0306gusto c\u0302efepiskopo Kondrusevic\u0302 alvokis la au\u0306toritatojn solvi la konflikton pace, substrekante ke \u201cla homoj rajtas koni la veron\u201d (pri la prezidenta baloto, kies rezultojn multaj konsideras falsigitaj). Li ankau\u0306 kritikis la s\u0302tatan potencon [ru] pro apliko de perforto kontrau\u0306 la protestantoj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La katolika eklezio estas engag\u0302ita en la kurantan politikan konflikton ec\u0302 pli profunde post la okazaj\u0302oj c\u0302e la Rug\u0302a preg\u0302ejo en la belorusa c\u0302efurbo. Dum la protestoj la 26-an de au\u0306gusto, la kontrau\u0306tumulta milico OMON [eo] blokis enirejon al la preg\u0302ejo por preskau\u0306 40 minutoj, c\u0302ar kelkaj manifestaciantoj kaj j\u0302urnalistoj provis serc\u0302i azilon ene de g\u0302i. C\u0302efepiskopo Kondrusevic\u0302, komentinte la incidenton de eksterlande, nomis tion \u201cmalakceptebla kaj kontrau\u0306leg\u0302a\u201d."}, {"text_idx": "#000015", "text": "La malpermeso de la reveno de c\u0302efepiskopo Kondrusevic\u0302 s\u0302okis la belorusan socion. Multaj, inkluzive reprezentantojn de diversaj religiaj komunumoj, esprimis indignon pri tiu c\u0302i decido. Diservon [be], arang\u0302itan en la Rug\u0302a preg\u0302ejo la 5-an de septembro, partoprenis kelkmil homoj."}, {"text_idx": "#000016", "text": "En sia prediko [be] episkopo Jurij Kosobuckij [pole: Jerzy Kosobucki] forte kondamnis la \u201cpersekutadon de la katolika eklezio en Belorusio\u201d (c\u0302irkau\u0306 12% de la belorusoj estas katolikoj, lau\u0306 raporto de Pew Research Center [eo] en 2017) kaj preg\u0302is por la viktimoj de la s\u0302tata perforto. \u201cC\u0302u kontrau\u0306staro al la turmentado egalas al la partopreno en politiko?\u201d demandis li retorike."}, {"text_idx": "#000017", "text": "S\u0302ang\u0302oj en la ortodoksa eklezio"}, {"text_idx": "#000018", "text": "La situacio pri la metropolito Pau\u0306lo similas al la supre prezentita historio: la au\u0306toritatoj atendis senkondic\u0302an lojalecon de li persone kaj de la Belorusa Ortodoksa Eklezio (BOE) g\u0302enerale \u2014 ne elmontron de solidareco rilate viktimojn kaj kritikon de la perforto, kiujn prezentis la eklezio."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Tamen BOE ne tuj difinis sian pozicion en la politika krizo. Malgrau\u0306 tio ke metropolito Pau\u0306lo oficiale gratulis [ru] Aleksandron Lukas\u0302enkon pri la reelekto, post du tagoj li ekparolis alimaniere. Li pardonpetis pri la \u201cantau\u0306tempa reago\u201d, kiu \u201ckau\u0306zis indignon c\u0302e multaj ortodoksuloj\u201d en la lando."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Dum renkontig\u0302o kun j\u0302urnalistoj okazinta la 12-an de au\u0306gusto, metropolito Pau\u0306lo agnoskis ke la belorusoj \u201crajtas havi malsamajn opiniojn, sed la problemoj ne devas esti solvataj per rezistado\u201d. Plej vers\u0302ajne plua premado flanke de la belorusaj kredantoj, kaj ankau\u0306 flanke de la ortodoksa pastraro, igis la eklezion preni pli firman pozicion. La 15-an de au\u0306gusto sinodo de BOE severe kondamnis ambau\u0306 \u2014 kruelan reagon de la s\u0302tataj institucioj kaj kelkajn provokojn fare de la protestantoj. Poste metropolito Pau\u0306lo vizitis malsanulejon [ru] por renkontig\u0302i kun viktimoj de la kruelaj dispeladoj."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Baldau\u0306 post tiuj c\u0302i eventoj metropolito Pau\u0306lo subite forlasis sian postenon (eble sub certa politika premo) kaj la sinodo de la Rusa Ortodoksa Eklezio [eo] elektis lian posteulon \u2014 unuafoje tio estas beloruso Benjamen, episkopo de la Borisova [eo]."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Tuj post la enpostenig\u0302o, la nova metropolito komentis la okazaj\u0302ojn en la lando. La 26-an de au\u0306gusto li sin turnis al la ortodoksuloj (iuj el kiuj laboras en la s\u0302tata aparato), substrekante la spiritan kaj moralan, ne politikan naturon de la konflikto. \u201cS\u0302ang\u0302o de la pensado, s\u0302ang\u0302oj de la koroj de malbono al bono, de mensogo al vero, de kvereloj al unueco [...] \u2014 jen la s\u0302ang\u0302oj, kiujn unuavice bezonas nia socio\u201d diris li."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Multaj anoj de protestantaj eklezioj, kiuj alig\u0302is al la manifestacioj au\u0306 subtenis ilin, poste estis detenitaj kaj akuzitaj. La 14-an de au\u0306gusto pentekostanoj [eo] kaj karismatuloj [eo] oficiale sin turnis al la au\u0306toritatoj kun peto c\u0302esigi perforton, liberigi c\u0302iujn detenitojn kaj komenci pacan dialogon kun la homoj."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Ec\u0302 pli, anoj de iu komunumo en Minsko [eo] lanc\u0302is iniciaton \u201cDe Kurapati g\u0302is Okrestino. Neniam denove\u201d [be/ru], kiu venigis milojn da homoj surstraten, forminte 15 km longan c\u0302enon. Multaj partoprenantoj tenis en la manoj bibliojn [eo], krucojn kaj blanko-rug\u0302o-blankajn flagojn [Ndlt: Malnova flago de Belorusio, kiu ig\u0302is simbolo de protesto]."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Premante katolikajn gvidantojn, la potenco klare komprenigis al c\u0302iuj jamaj kaj potencialaj kritikantoj, ke sendepende de ilia socia pozicio ili povus alfronti seriozajn sekvojn pro partopreno en la protestoj (inkluzive perdon de la civitaneco). La s\u0302tataj au\u0306toritatoj esperas rompi solidarecon inter la belorusoj kaj en la civila socio, inkluzive la ekleziojn."}, {"text_idx": "#000028", "text": "S\u0302ajnas ke solidareco estas la plej serioza minaco por la s\u0302tata aparato. La au\u0306toritatoj konscias pri la rolo de la religiaj organizaj\u0302oj en la socio kaj subfosas ilian efikecon, uzante preventajn rimedojn. Tamen enmiksig\u0302o en la ekleziajn aferojn apenau\u0306 helpos neniigi spiriton de la protesto. Inverse, multaj homoj, sendepende de ilia konfesia aparteno, povas konsideri la incidenton je c\u0302efepiskopo Kondrusevic\u0302 malakceptebla kaj kontrau\u0306leg\u0302a, kio neeviteble sekvigos pliajn agojn kaj fortikig\u0302on de la solidareco en la civitana socio."}]