[{"text_idx": "#000001", "text": "En la kristana historio ekzistas tekstoj, kiuj estas de c\u0302iuj nepre meditendaj kaj pripensindaj Inter ili trovig\u0302as tiu liturgia teksto atribuita al Johano Krizostomo. G\u0302i apartenas al la tuta Eklezio kaj ne nur al unu branc\u0302o de kristanismo, same kiel Johano Krizostomo apartenas al la historio de la tuta kristanaro, kiel c\u0302iuj ekleziaj Patroj, kiuj nutris la Eklezion. Ec\u0302 por kristanoj kiuj ne uzas g\u0302in, tiu liturgio multon diras pri la kristana kredo kaj fido. Tiel, g\u0302iaj tradukoj prefere estu kunaj, almenau\u0306 por la komunaj partoj."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Rilate al tiu eldono por uzo en ortodoksa Diservo, mi kun plezuro konstatis ke en la listo de la kontribuintoj aperas nomoj de ne-ortodoksaj kristanoj, supozeble almenau\u0306 kontrolintoj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Kiam mi ricevis c\u0302i tiun libreton, mi tuj pensis: sed jam ekzistas tiu teksto en Esperanto, nome kiel parto de la kant- kaj Diservo-libro Adoru, eldonita en 2001 en traduko de Serhij Prudko. Mia unua impreso estis, ke la tradukistoj ne konis tiun tekston, sed aperis ke tute ne. Ec\u0302 ili faris la samon kiel mi, komparante la tekstojn de tiu alia traduko kun la franca kaj (kion mi ne povis fari pro lingva nescio) kun la slavona kaj greka tekstoj."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mi konstatis, ke troveblas diferencoj en la elekto de vortoj, en partoj kiuj mankas, kaj kompreneble ankau\u0306 kelkaj specifaj diferencoj, c\u0302ar la teksto de Prudko venas el pastro de eklezio kun orienta liturgio kaj kun ligo al Romo. Kiam mi rigardis al la franclingva ortodoksa teksto, mi rimarkis ke g\u0302i tre similas al la nuna Esperanta versio."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La unua tuj aperanta elemento estas la surpriza por mi traduko de la nomo de la eklezia Patro: Johano la Orbus\u0302a. En Adoru kaj en la franclingva uzo estas simpla redono de la greka nomo: Krizostomo. Mi ne scias, kio estas la uzo en la rusa lingvo au\u0306 en aliaj lingvoj de landoj kun ortodoksa plimulto."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Alia greka esprimo, kiu ne estis tradukita en Adoru, sed estas tradukita en la Moskva: Kyrie Eleison, Sinjoro Kompatu. La franca versio proponas ambau\u0306, same kiel en alikonfesiaj franclingvaj liturgiaj tekstoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Aperas, ke pluraj mallau\u0306taj diraj\u0302oj ne estis menciitaj en Adoru, kiu komencig\u0302as post mallonga prepara preg\u0302o per la granda litanio. Tiu aperas en la Moskva nur en la 11a pag\u0302o (p. 16). Kompreneble en tiu litanio videblas, kiu versio estas ortodoksa kaj kiu estas Roma."}, {"text_idx": "#000009", "text": "La enira preg\u0302o antau\u0306 la enornatigo aperas en la franca versio nur kiel alternativo al pli mallonga teksto. Kaj s\u0302ajne la francaj ortodoksaj pastroj havas kelkajn pliajn liturgiajn vestopartojn. Mankas en la franca la peco pri Bet-Leh\u0302em."}, {"text_idx": "#000010", "text": "En posta teksto, kie la Moskva versio mencias preg\u0302on por la ortodoksaj log\u0302antoj de la lando, la franca teksto mencias g\u0302ian tutan popolon. S\u0302ajne la rusaj ortodoksoj preg\u0302as nur por la ortodoksaj log\u0302antoj de la lando. Certe c\u0302i tie videblas la malsama kultura kompreno pri la ligo de popolo kaj religio."}, {"text_idx": "#000011", "text": "La peto pri la \u201cpiaj kaj ortodoksaj kristanoj\u201d mankas en ambau\u0306 aliaj versioj. La peto pri la \u201ckristana militistaro\u201d ne trovig\u0302as en la franca teksto, kaj la versio de Adoru mencias simple \u201cpor la armeo\u201d. Same kiel kun la antau\u0306a rimarko, oni povas subkompreni gravan kulturan kaj politikan diferencon c\u0302i-foje rilate al la ligo inter religio kaj milito. En Francio oni sufic\u0302e sin buc\u0302is pro milito, ke preg\u0302o estus nedeca."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La teksto de la unua antifono estas c\u0302ie la psalmo 103, sed la elektita teksto por la dua ne estas sama. Kial? En Adoru ne estas ripetitaj la malgranda litanio kaj la antau\u0306preg\u0302o, kvankam oni povas kompreni, ke ilin oni diru antau\u0306 ambau\u0306 antifonoj. La tria antifono estas kantata lau\u0306 Adoru. En tiu sama versio, la Trisankta kanto estas indikita kun greka muziko same kiel la Haleluja c\u0302i-foje kun Kieva muziko, ankau\u0306 por Kyrie Eleison."}, {"text_idx": "#000014", "text": "La ordo en la insista (en Adoru: plifortigita) litanio estas iomete malsama. C\u0302u gravas?"}, {"text_idx": "#000016", "text": "La \u201cspirita kaj sensanga servo\u201d estas en Adoru \u201cvorta kaj sensanga servo\u201d kaj en la franca teksto \u201cvera kaj ne sanga\u201d. Mi ne scias, kiel tio estas en la greka, en la rusa au\u0306 en aliaj lingvoj, sed estus interese scii pri tiuj nuancoj. Post tio estas indikita rusa kutima aldonaj\u0302o, kiun ankau\u0306 indikas kiel varianton la franca teksto."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Strange, la mallau\u0306ta preg\u0302o en la peta litanio trovig\u0302as en ambau\u0306 aliaj versioj en la fino anstatau\u0306 en la mezo. La traduko en la dialogo pri la varma akvo redonas c\u0302i tie interesan vortan ligon, kiun ne donas la traduko en Adoru: \u201cla varmego de viaj sanktuloj\u201d kaj \u201cla varmego de la fido\u201d. Estas ankau\u0306 diferencoj en la komunio de la klerikoj kaj ankau\u0306 en la komunio de la laikoj (au\u0306 fideluloj)."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La mallau\u0306ta preg\u0302o en la danko mankas, kiam g\u0302i trovig\u0302as en ambau\u0306 aliaj versioj. Inverse, c\u0302e la ambono, la popolo diras la 33an psalmon en tiu teksto kaj ne en la aliaj."}, {"text_idx": "#000019", "text": "En la liturgio trovig\u0302as tekstoj uzataj jam de longe de aliaj kristanoj. C\u0302u estis utile verki aliajn versiojn? Estas domag\u0302e, ke ne estas uzata la g\u0302enerale akceptita versio de la Simbolo de Niceo-Konstantinopolo (Mi ne parolas pri la \u201cfilioque\u201d). Same pri la \u201cPatro nia\u201d. Tiel estas risko insisti pri diferencoj en tiaj komunaj tekstoj, kiuj estas nur pro tradukoj sed ne pro komprenoj. Mi cetere agnoskas ke ne senkiale la tradukintoj konstruis novajn tradukojn. Ili ec\u0302 en labordokumentoj klarigas kaj pravigas la tradukojn. Mi atendus ke tiuj klarigoj trovig\u0302us en la libro, ekzemple en postparolo."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Aldonig\u0302as al la teksto de la Dia Liturgio kelkaj dankaj preg\u0302oj post la komunio. Rilate al kion faras kiu, la franca teksto estas multe pli preciza, en pli da pag\u0302oj."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Konklude, certe grava teksto por la ortodoksaj kristanoj, sed ankau\u0306 por la aliaj kristanoj, pro la teologia ric\u0302eco kiun enmetis la Eklezio en la dau\u0306ro de sia ekzisto. Nepre havinda kaj konsultinda de c\u0302iuj seriozaj Esperanto-parolantaj kristanoj, al iu ajn konfesio tiu apartenu."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Demonstraj versioj de \u201cLa Ondo\u201d"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Musklaku la kovrilon por legi pliajn informojn."}]