[{"text_idx": "#000001", "text": "\"Amo pli kora, disig\u0302o pli dolora\""}, {"text_idx": "#000002", "text": "\"Jesuo estas la vojo,la vero kaj la vivo!\""}, {"text_idx": "#000003", "text": "\"kiu estas la mensogisto, krom tiu, kiu malkonfesas, ke Jesuo estas la Kristo?\""}, {"text_idx": "#000004", "text": "~ Pau\u0306lo la Apostolo pri Jesuo"}, {"text_idx": "#000005", "text": "\"Chiuj profetoj estas judoj ec\u0302 profeto Jesuo Alaj he salam\""}, {"text_idx": "#000006", "text": "~ Saidnabi Saidilhomzoda pri Jesuo"}, {"text_idx": "#000007", "text": "\"Pro la dieca inteligento donita al la homo, oni diras ke ni estas kreitaj lau\u0306 la bildo de la Eternulo, sed tio estas tre fora de la nocio, ke la Superulo havas korpon au\u0306 materian formon.\""}, {"text_idx": "#000008", "text": "\"Krucifikson kun pentrita Jesuo mi ne jam renkontis\""}, {"text_idx": "#000009", "text": "\"Jesuo ne estis krucumita sur krucifikso!\""}, {"text_idx": "#000011", "text": "\"Protestantoj preferas simplan krucon sen la korpo de Jesuo\""}, {"text_idx": "#000012", "text": "\"Cetere historie vers\u0302ajnas ke Jesuo nek naskig\u0302is je \"kristnasko\", nek mortis sur kruco\""}, {"text_idx": "#000013", "text": "~ Ronaldo pri pri la vivo de Jesuo"}, {"text_idx": "#000014", "text": "\"nuHmey ghajbe'mo' HoHlu'bogh Suv qabqu', Human je ghaHpu' yeSu''e'. (Jesuo estis tre malbona militisto, kiun oni mortigis c\u0302ar mankis al li armiloj.)\""}, {"text_idx": "#000015", "text": "~ Klingona Ter-historiisto pri Jesuo"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Li pozis kaj por pentraj\u0302oj kaj por statuoj. Tiuj verkoj uzig\u0302is kiel idoloj en la temploj de Romio, kaj kelkaj g\u0302is nun tie travivis."}, {"text_idx": "#000019", "text": "8.1 \u2020 Scienca studado \u2020"}, {"text_idx": "#000021", "text": "33.1 La redono de lia hebreeco al Jesuo"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Atentu! (\u0639\u0646\u0648\u0627\u0646 \u0633\u064a\u0621)Redakti"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Karaj partoprenantoj en la irana Esperanto-kongreso,"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Sankta testa demando: kiom da voloj, kiom da mensoj havas Jesuo (kaj sekve dio)?"}, {"text_idx": "#000025", "text": "(Atenton! Diri ke Jesuo havas nur unu volon estas la herezo monotelisma!)"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Ni memoru (kaj ni konfesu al ni), ke genealogio de Jesuo estas raportata en la Evangelio lau\u0306 Mateo (1,1-16) Kaj en la Evangelio lau\u0306 Luko (3,23-38)."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Antau\u0306 kelkaj dekoj da jaroj la kuracistoj opiniis, ke S-ro Prof. Cainito ankau\u0306 opinias, ke koncipig\u0302o de \u2020 Jesuo \u2020 okzis artefarite. Li estis nur duone homo diras la iniciatinto, profesoro Bernhard Struck, en intervjuo de Libera Folio. Ha, ha, sed-sed ! Tial ni senhezite parolos pri la temo."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Pripensu tion Kara Leganto, kaj heipu al ni, c\u0302iuj eldonantoj kaj redaktantoj, per via materiala kaj morala helpo en nia peniga laboro por nia alta idealo."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Kiel atestas nia majstro kaj popola gvidanto Jesuo naskis ekzate en la kristnaska tago kiel knabo Jesuo, klarigadis poste Z\u030ciz\u030ckaz Trocnova."}, {"text_idx": "#000031", "text": "25. Ang\u0302elo ensong\u0302e diras al Jozefo ke c\u0302iuj establig\u0302u en Nazareto kun la dekdu\u0306jarag\u0302a Jesuo. Tie Jesuo repacigas du interk lantojn.\n26. Jesuo sanigas sirian Hiram, kiu konvertig\u0302as al la Plejalta Dio, Patro kreinto kaj al la Filo kaj al la Sankta Spirito.\n27. Jesuo sanigas almozulon kiu konvertig\u0302as al la Triunuo.\n28. Jesuo renkontas du soldatojn Khoiratar kaj Gohartar de la sekvantaro de la Tri Reg\u0302oj, kaj ilin \u2018evangelizas\u2019."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Pluaj ekzempleroj de jam recenzitaj eminentuloj, elmontras la\nfakton ke c\u0302ie oni ankorau\u0306 laboras ageme por nia afero, ke nekonataj jaroj de Jesuo (ankau\u0306 nomata silentaj jaroj, perditaj jaroj, au\u0306 mankantaj jaroj) g\u0302enerale rilatas al la periodo inter lia infanag\u0302o kaj la komenco de lia ministerio (instruoj kaj paroloj), periodo ne priskribita en la Nova Testamento."}, {"text_idx": "#000033", "text": "La koncepto \"perditaj jaroj de Jesuo\" estas kutime renkontita en esotera literaturo (kie foje ankau\u0306 aperas lia ebla post-krucuma aktivado) sed ne estas kutime uzita en scienca literaturo, c\u0302ar oni supozas, ke Jesuo probable laboris kiel c\u0302arpentisto en Galileo, almenau\u0306 parte kun Sankta Jozefo, de la ag\u0302o de dek du g\u0302is tridek, do la jaroj ne estis \"perditaj jaroj\", kaj ke li mortis sur Kalvario.\nEn la malfrua mezepoka periodo, aperis Artur-legendoj, en kiuj la juna Jesuo estis en Britio. En la 19-a kaj 20-a jarcento aperis teorioj, lau\u0306 kiuj inter la ag\u0302oj de 12 kaj 30 Jesuo vizitis Kas\u0302miron, au\u0306 studis kun la esenoj en la Judea dezerto. Modernaj gravaj kristanaj kleruloj g\u0302enerale malakceptas tiujn teoriojn kaj asertas, ke nenio estas konata c\u0302irkau\u0306 tiu tempoperiodo en la vivo de Jesuo."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Estas facile komprenate ke sperto de la ekspluado de la grandaj interkonektitaj retoj montras, ke uzo de la \"perditaj jaroj\" en la \"svena hipotezo\", sugestas ke Jesuo postvivis sian krucumon kaj dau\u0306rigis sian vivon. C\u0302i tio, kaj la rilata vido, ke li evitis krucumon entute, okazigis plurajn spekuladojn pri kio okazis al li en la supozitaj restantaj jaroj de sia vivo, sed c\u0302i tiuj tute ne estas akceptitaj de gravaj fakuloj."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Lau\u0306 la Evangelio de Marko (8,22-26), Jesuo plenumis la miraklon de la sanigo de blindulo. Maurice Casey skribis ke la sanigo estis kompleksa ago, kaj se la blindeco estis akirita, la sanigo estus natura.[1] Similaj agoj estis uzitaj de aliaj resanigistoj."}, {"text_idx": "#000037", "text": "En alia ekstrakto, Mateo 11,21, Jesuo riproc\u0302as Betsaidan, kun H\u0302orazin, c\u0302ar g\u0302i ne konvertig\u0302is malgrau\u0306 ke g\u0302i spertus diversajn miraklojn."}, {"text_idx": "#000038", "text": "En niaj statutoj la 4-a artikolo diras : Ne dubindas ke Jesuo estis kristana scienculo."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Kiel junulo, Jesuo estis interesita pri astronomio. Dum la nokto, li rigardis la stelojn tra teleskopo, dum la tago ripozis, kaj neniam akiris suntanon. Pro ke li ofte parolis pri la freneza sciencisto Galileo, oni nomis Jesuon \"la pala galileano\"."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Post la miraklo de la akvo ig\u0302inta vino, farita de Jesuo, kelkaj flustris:"}, {"text_idx": "#000041", "text": "- Jen ulo nepre invitenda ankorau\u0306."}, {"text_idx": "#000042", "text": "El tio rezultas por ni, ke legantoj de gazetoj ree devas miri, kiel moderne kaj progreseme pensas la redaktoroj, kiam ili deklaros en siaj jurnaloj, ke io estas tre interesanta kaj specula demando. Supozeble, se Jesuo estus la kreinto de Esperanto, tiam ni povus pripensi ke la lingvo havus ian religian signifon au\u0306 konotacion. Ankau\u0306, se Jesuo estus la kreinto de Esperanto, la lingvo povus esti pli larga kaj ofta uzita en religiaj kaj klerikaj medioj. Tamen, estas tre malprobable ke Jesuo estis implikita en la kreado de Esperanto, c\u0302ar la lingvo estis kreita preskau\u0306 1900 jarojn poste kaj la kreado de la lingvo ne estis rilata al la religiaj kredoj de Jesuo au\u0306 de la kristanismo."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Jesuo kaj Zamenhof ne estas facile kompareblaj, c\u0302ar Jesuo estis religia figuro kaj fondinto de kristanismo, dum Zamenhof estis lingvisto kaj fondinto de Esperanto. Tamen, oni povas diri, ke kiel Jesuo deziris unui la homaron, Zamenhof deziris unui la homojn per komuna lingvo. Kaj kiel Jesuo lernigis al homoj la vojon al amo kaj pacenco, tiel ankau\u0306 Esperanto povas helpi al homoj lerni komunikadon kaj toleron inter diversaj kulturoj kaj lingvoj."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Saluton Estimata, Jesuo kaj lia tac\u0302mento migrante de kolonio g\u0302is kolonio propagandis la lingvon, kaj faris tiajn agojn, pri kiuj la homoj ne trovis klarigon. Ili ne havis s\u0302ancon ekkompreni tiujn agojn, ja havis nur primitivajn konojn. Estas kompreneble, ke anstatau\u0306 klarigo ili parolis pri miraklo. Pro tiuj \"mirakloj\" farig\u0302is multaj sekvantoj de Jesuo, nome de la Movado."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Kontrau\u0306 la potenco la batalon de tiu nova, naskig\u0302anta Movado, helpis sekreta Agentoreto, kies anoj membrig\u0302is ec\u0302 ankau\u0306 en la plej gravaj decidofaraj rondoj. Ili informis kun la raportoj la misiistojn. Dank al tio, la anoj de la Tac\u0302mento havis c\u0302iam s\u0302ancon rifug\u0302i. Ekzemple, la misiistoj eksciante la ordonon fare de Herodo la bebomurdisto, ili sukcesis savi la etan Jesuon kaj lian familion al Egiptujo."}, {"text_idx": "#000046", "text": "La c\u0302efrolantoj post la krucumo de Jesuo estis la anoj de la Tac\u0302mento. La s\u0302ang\u0302o de Sau\u0306lo, alinome Sankta Pau\u0306lo, estis grava limo en la vivo de la Movado. Lin vizitis nekonatuloj en nelog\u0302ata teritorio kun eksterordinara cirkonstanco, kaj sekve de tio li farig\u0302is el malamiko intensa kontrau\u0306 la Movado, al la plej aktiva propagandisto."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Jesuo kaj virinoj de la EvangelioRedakti"}, {"text_idx": "#000048", "text": "Krom Maria, en la Evangelio multaj aliaj virinoj okupas la scenon kaj montras kia estis la sinteno kiun Jesuo uzis, do, la konsidero en kiu li ilin tenis. Magdalena kies pasinto ne tro kongruas kun la biblia moralo, pri kiu Li faras ec\u0302 la unua atestanto pri la resurekto, rompante la tabuon kiu neis la validecon al la virinaj atestaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000049", "text": "La du du fratino de Lazaro, Marta kaj Maria, en kiuj Li montras la saman amikecom kiu li havis kun la frato. Sed ankau\u0306, kaj eble precipe, en la renkontig\u0302o kun ili metas al lumo kiel ankau\u0306 la virino havas malfermitaj antau\u0306 si, sen iu ajn diskriminicio, la mistikajn profundecojn de la renkontig\u0302o kun Dio. Neniam tio aperas en la Malnova Testamento au\u0306 en la paralela hebrea tradicio."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Inkluzive, do, la vojon de tiu \u201cvirgeco pro la regno\u201d kiu estis novaj\u0302o por Izraelo, kaj kiu malfermas la horizontojn trans la paro kaj por la viroj kaj por la virinoj. Kondic\u0302e, tamen, ke la virinoj, unuaj, ekvidas sen sin perdi tra tio kio estas relativa kaj efimera: \u201cMarta, Marta, vi zorgas kaj agitas por multaj, sed nur unu estas la afero pri kiu oni bezonas: Maria elektis por si la plejbonan parton\u201d (Lk 10,41)."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Sama parolado pri la virino Samaria c\u0302e la puto de Jakobo. En mondo en kiu \u201cmulte parolanto kun virino, estas kau\u0306zo de dang\u0302ero al si mem, neglektas studon pli la leg\u0302o kaj ekaliras al Geeno\u201d, la revolucia normaleco per kiu Jasuo rilatis kun virinoj ne povis esti simpatie rigardata, kiel aperas en la Evangelio de Johano kie la disc\u0302iploj surprizas Jesuon parolanta kun virino c\u0302e Samario: \u201c27 Kaj c\u0302e tio venis liaj disc\u0302iploj, kaj ili miris, ke li parolas kun virino; tamen neniu diris: Kion vi volas? au\u0306: Kial vi parolas kun s\u0302i? (4, 27)\u201d."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Kial ne paroli kun virino? Kion faras Jesuo? Al kiu Jesuo malkas\u0302as ec\u0302 la misterojn plej altajn ligitajn al sia alveno kiel Mesio?"}, {"text_idx": "#000053", "text": "Sed ankau\u0306 la multaj aliaj virinoj kiuj preg\u0302petas sanigajn miraklojn por si mem au\u0306 por siaj karuloj kaj kiuj, tus\u0302inte la koron pro sia fido kaj kapablo ami, ilin obtenas. Jesuo lasas ke c\u0302iuj, inkluzive infanojn, alkuru al li por ke lia sava anonco ne konas iun ajn diskrimini-nacion."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Tiu sama Jesuo kiu, kiam venas eksplicite provokita koncerne la rilatojn viro/virino, deklaras kun granda klareco: La adulto estas grava peko kiu ne koncernas certe nur virinojn: \u201ckiu senpekas lanc\u0302i la unuan s\u0302tonon\u201d. Koncerne poste al la geedzig\u0302o ne aperas elirvoj: Veras, Moseo pro la malmoleco de la koroj permesis la ripudion. Sed nun la aferoj korektig\u0302as. Necesas reveni al la komenco. Al la dia origina plano en kiu la amo kaj la respekto inter viro kaj virino geedzig\u0302e unuig\u0302intaj devas eksludi ne nur la konkretajn gestojn, eksterajn, kontrau\u0306 la amo sed devas eniri g\u0302is la intimon. Ili devas atingi la pensojn mem, la intencojn mem.[2]"}, {"text_idx": "#000055", "text": "Kutime Teologoj katolikaj distingas en la kristana alvoko la dignecon de la fidelulo el la funkcio en de la eklezio. La unua fondig\u0302as sur la bapto kiu igas c\u0302iuj \u201cfiloj de Dio en Kristo\u201d, la dua, portempa kaj valida nur sur tera, estas pura momenta funkcio kiu ne pliigas la dignecon. Ju\u0306s tiu distingo trovis konsenton ankau\u0306 c\u0302e la \u201cmagisteriaj\u201d dokumentoj kiel legeblas en la encikliko Evangelii Gaudium (vidu en Virina sacerdoteco kaj Papo Francisko."}, {"text_idx": "#000056", "text": "En kristanismo, la Transfigurig\u0302o de la Sinjoro (greke \u039c\u03b5\u03c4\u03b1\u03bc\u03bf\u0301\u03c1\u03c6\u03c9\u03c3\u03b9\u03c2 \u03c4\u03bf\u03c5\u0342 \u039a\u03c5\u03c1\u03b9\u0301\u03bf\u03c5) estas dekduopa festo\nestablita rememore pri la apero de Jesuo Kristo en glora supernatura aspekto"}, {"text_idx": "#000057", "text": "1 Kaj post ses tagoj Jesuo prenis kun si Petron, kaj Jakobon, kaj\nJohanon, lian fraton, kaj kondukis ilin sur altan monton aparte;"}, {"text_idx": "#000059", "text": "aperis al ili Moseo kaj Elija, parolantaj kun li;"}, {"text_idx": "#000060", "text": "responde diris al Jesuo: Sinjoro, estas bone por ni esti c\u0302i tie.\nSe vi volas, mi faros c\u0302i tie tri lau\u0306bojn: unu por vi, kaj unu por\nMoseo, kaj unu por Elija. 5 Dum li ankorau\u0306 parolis, jen luma nubo\nsuperombris ilin; kaj jen voc\u0302o el la nubo, dirante: C\u0302i tiu estas\nMia Filo, la amata, en kiu Mi havas plezuron; au\u0306skultu lin. 6 Kaj\nau\u0306dinte tion, la disc\u0302iploj falis sur sian vizag\u0302on, kaj timis."}, {"text_idx": "#000061", "text": "\u2020 Aresto de Jesuo \u2020Redakti"}, {"text_idx": "#000062", "text": "La Aresto de Jesuo estas okazaj\u0302o registrita en la kanonikaj evangelioj. La okazaj\u0302o finfine kondukas al la krucumo de Jesuo. Jesuo estis arestita de la soldataro de la Sinedrio en la G\u0302ardeno Getsemano, baldau\u0306 post la Lasta Vespermang\u0302o (dum kiu Jesuo donis sian finan predikon), kaj tuj post la kiso de Judaso, kiu tradicie estis ago de perfido. La aresto tuj kondukis al lia proceso antau\u0306 la Sinedrio, dum kiu ili kondamnas lin al morto. En kristana teologio, la okazaj\u0302oj de la Lasta Vespermang\u0302o g\u0302is la morto kaj resurekto de Jesuo estas referitaj kiel Pasiono."}, {"text_idx": "#000063", "text": "La feston oni celebras je la 6a de au\u0306gusto lau\u0306 la koncerna eklezia kalendaro (julia au\u0306 gregoria)."}, {"text_idx": "#000064", "text": "La proceso kontrau\u0306 Jesuo estas evento priskribita en la kvar kanonaj evangelioj: Evangelio lau\u0306 Mateo (26, 57-27, 26), Evangelio lau\u0306 Marko (14, 53-15, 15), Evangelio lau\u0306 Luko (22, 54-23, 25), Evangelio lau\u0306 Johano (18, 12-19, 16)."}, {"text_idx": "#000065", "text": "G\u0302enerale, lau\u0306 la kristanaj historiistoj kaj la Eklezio, la motivoj kiuj pus\u0302is la hebreajn au\u0306toritatojn dekreti la morton de Jesuo estis pluraj:"}, {"text_idx": "#000066", "text": "dum la predikado de Jesuo starig\u0302as konstanta atako kontrau\u0306 la fariseoj [4] kiuj reprezentis la religiajn au\u0306toritatojn ligitajn al la sinagogoj vastig\u0302intaj precipe en periferiaj teritorioj foraj el la Templo de Jerusalemo, Jesuo aperte kaj publike kritikis la eksterismon kaj formalismon, akuzante la sacerdotaron pri hipokriteco, [5] ilin difinante \"blinduloj kaj gvidoj de blinduloj\" (Mt 15, 14), \"Serpentoj, vipuridoj! (Mt 23,33) lanc\u0302ante sur ilin la faman insultan epiteton de \" Serpentoj, vipuridoj!\" (Mt 23, 27).\nankau\u0306 la sadukeoj, nome la sacerdota kaj aristokrata klaso kiu mastrumis la kulton kaj la ekonomiajn aferojn de la templo, estis objekto de la kritikoj de Jesuo kiu ilin komunigis al la fariseoj (Mt 16, 6; 22 29). La kulmino de tiu kolizio estis la epizodo de la tieldirita purigado de la templo.\nJesuo kelkfoje rompis la precepton de la sabata ripozo (Mt 12, 11-12, 13; 12, 11-13; Jo 5, 9;9, 14-16). Tiu akuzo, tamen, ne aperas eksplicite en la evangeliaj raportoj pri la proceso.\ndum la pridemandara fazo c\u0302e Pilato aperas motivo de psikologia naturo: la hebreaj au\u0306toritatoj enviis Jesuon (Mt27, 18; Mk 15, 10).\nkrom sin proklami Mesio, evento punenda per la morto, en diversaj evangeliaj lokoj Jesuo sin metas je nivelo de Dio (Mt 11, 27;Jo 5, 17; 8, 19; 10, 30; 15, 23, kaj precipe en (Mt 26, 64; Mk 14,62; Lk 22, 69): estas tiu la formala motivo kiu permesas al la Sinedrio dekretis la morton pro blasfemo."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Personecoj de la sinedrianoj kondamnantajRedakti"}, {"text_idx": "#000068", "text": "Sed kiu sidas en tiu Sinedrio de la fatala jaro? C\u0302eestas uloj kiel Joazar, sacerdoto kaj filo de sacerdoto. Lia patro, Simon Boeto, membras, kune kun aliaj siaj filoj, en la Snedrio. Li estis c\u0302efsacerdolo c\u0302ar patro de Mariamme, la plej bela virino de la tuta Judujo: por s\u0302in igi sian, Herodo la Granda estis seniginta je c\u0302efsacerdoteco Jos\u0302ua ben Fabes kaj g\u0302in estis doninta al li. Anania ben Nebedai (kiu poste estos c\u0302efsacerdoto kaj porjug\u0302e sendos Sanktan Pau\u0306lon al la prokuroro Felic\u0302o, famas pro speciala frandemo kaj pantagruelaj bankedoj. Kelkia, gardisto de la trezoro de la Templo, estas tiu kiu transdonas la tridekajn arg\u0302entajn monerojn al Judaso (precize perprofete antau\u0306sciigitaj ankau\u0306 rilate la nombron)."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Estu dirate ke la jug\u0302oj konigitaj en la libro, kaj ankau\u0306 tiuj malmultaj kiujn c\u0302i tie oni citos, estas eltiritaj el la Talmudo, c\u0302ar la juda tradicio, ankau\u0306 estonta, havas nenian estimon pri tiuj uloj. Jonata ben Uziel estas la skribisto kiu tradukas c\u0302iujn Profetojn krom Danielo c\u0302ar la priskribo kiun tiu c\u0302i faras pri la Mesio s\u0302ajnas la portreto de Jesuo el Nazareto. Ismael ben Eliza estas la belulo de la grupo: iun tagon lia patrino lavis al li la piedojn post lia reveno el rabena skolo kaj devote trinkis la lavakran akvon. Estu plue dirate: estis tiuj homoj la enkondukintoj de uzo sin nomig\u0302i rabbi (majstro), uzo kiu antau\u0306e ne ekzistis kaj kiun Jesuo se riproc\u0302is kiam malpermesas al siaj disc\u0302iploj sin nomigi c\u0302e la popolo tiamaniere, g\u0302uste por ilin disingigi el gisto de tiuj fariseoj. Zachai estas tiu kiu post la detruo de la Templo flanke de estonta imperiestro Tito translokigas la Sinedrion al Jafne; sed tio ne malpermesis al li farig\u0302i \u201cunu el la plej neimitindaj korteganoj de Tito mem, kvankam ankau\u0306 li, kiel c\u0302iuj en Jerusalemo, vidis la grandan templan kupran pordon (por g\u0302in movi necesis la forto de dudek viroj) malfermig\u0302i tutsole kun granda frakaso. Pri Ben Tsitsit Haccassat Talmudo informas pri la ekc\u0302esa pompo de la vestoj kaj pri lia amo al la lukso sembremsa. Doras farig\u0302os unu el korteganoj de prokuroro Felic\u0302o, kiu konfidis g\u0302uste al li la s\u0302arg\u0302on mortigi la c\u0302efsacerdoton Jonathas."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Eblas dau\u0306rigi kun la priskribo de la personecoj de tiuj sinedrianoj. Sed oni proponu la demandon: kial ili tiom malamis Jesuon? Oni ne forgesu ke, post kelkaj jaroj, ili ne hezitis aklami du supozitajn mesiojn, kiuj uzis armilojn, inter kiuj tiun kiu kau\u0306zos la finan ruinigon de Israelo. Tiamaniere ili klarege kontrau\u0306diris tion kion ili estis dirintaj pri Jesuo j\u0302us kiam tiu resurektigis Lazaron: ke bone estas por vi, ke unu homo mortu por la popolo, kaj ke la tuta nacio ne pereu. (Joh 41, 50)"}, {"text_idx": "#000071", "text": "La au\u0306toroj fratoj Le\u0301mann elmontras ke la homo kiu ili estas jug\u0302antaj estis senmaskiginta ilian s\u0302ajnan piecon kaj malpliiginta la publikan konsideron de ili g\u0302uitan. Li rej\u0302etas krome, la senrajtajn preskribojn kiuj ili volus meti super la Leg\u0302o de Moseo mem; kaj volus abolicii la kontrau\u0306leg\u0302ajn dekonaj\u0302ojn per kiuj ili oprimas la popolon..."}, {"text_idx": "#000072", "text": "La ascendo al Kalvario estas epizodo de la Pasiono de Jesuo rakontata en la kvar kanonaj Evangelioj: Mateo (27, 31-34); Marko (15, 20-23), Luko (23, 26-33); kaj Johano (19, 17-18)."}, {"text_idx": "#000073", "text": "La evento estas rakontata en sinteza maniero en la Evangelioj, nur Luko aldonas pluan apartaj\u0302on (la dialogo kun la virinoj). Nur Johano asertas ke Jesuo portis la krucon dum la sinoptikoj diras ke la kruco estis portata de Simono el Cireno. C\u0302iukaze la kondamnito ne portis la krucon, sed nur la horizontan foston. Oni aldonu ke Johano eble volis dementi disvastig\u0302intan onidiron lau\u0306 kiu sur la kruco oni najlis Simonon, c\u0302ar portantan la krucon, kaj ne Jesuon. Tiu ideo estis decide misfamiga por Jesuo. Eblas tial hipotezi ke Jesuo ascendis Golgoton sen apartaj suferoj, sen la kruco kaj ankau\u0306 sen la dornokroneto kiu, eble, estis forprenita kiam oni lin revestis per lia tuniko por lin enkonduki al la loko de la krucumo. La tri faloj de la Via crucis estas frukto de la kreeco de devotuloj kaj apologetoj kiuj intencis reprezenti la suferojn de la Mesio por igi pli draman evento kiu en la Evangelioj estas rakontata sentragike."}, {"text_idx": "#000074", "text": "La \"mirakloj\" c\u0302iam funkciis efike. Kontrau\u0306 tio \u2020 Jesuo \u2020 devis morti sur krucoligno. Sed, c\u0302u li mortis?"}, {"text_idx": "#000075", "text": "Jesuo estis ekzekutita, sed la kialo de la ekzekuto estas temo de historia disputo. Lau\u0306 malnova teorio, judaj gvidistoj kondamnis lin pro blasfemo. Tamen lau\u0306 pli nova teorio (bazita sur nuntempa historia esploro sed ankorau\u0306 ne pruvita), lin ekzekutis la romiaj artistoj, post kiam la artaj modeloj faris strikon."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Certas almenau\u0306 tio, ke la artistoj c\u0302eestis la ekzekuton, kaj tie faris pluajn bildojn."}, {"text_idx": "#000081", "text": "La Elkrucigo de Jesuo estas la epizodo de la pasiono de Jesuo okazinta post lia morto sur la kruco. Temas pri epizodo kiu havis lau\u0306longe de la jarcentoj multegon da arta reprezentaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000082", "text": "En la Evangelio lau\u0306 Marko la epizodo okazas la vesperon, tiun de la Paraskevo (\"Preparado\", nome la vigilo de la sabato; Jozefo de Arimateo, pri kiu oni diras ke estis influa membro de la Sinedrio kaj atendanta la regnon de Dio, aliris c\u0302e Pilato por peti la korpon de Jesuo. Pilato, surprizite ke Jesuo estus jam mortinta, petis konfirmon pri tia forpaso al la centestro: post tio li disponigis la korpon al Jozefo. Tiu c\u0302i, post akiro de tau\u0306ga tolaj\u0302o, elkrucigis la korpon kaj g\u0302in kus\u0302igis en la mortotuko kaj lokig\u0302is en tombon fosita en la roko tiun fermante per rulanta s\u0302tono. Maria el Magdalo kaj Maria de Klopas, patrino de Ioses, restis rigardi kie oni entombigas la korpon. (Marko 15, 42-47). [6]"}, {"text_idx": "#000083", "text": "En la Evangelio lau\u0306 Mateo, vesperon post la krucumo de Jesuo, ric\u0302ulo Jozefo de Arimateo, sekrete disc\u0302iplo de Jesuo, petis la korpon al Pontio Pilato, kiu tiun liverigis. Jozefo metis la korpon en blanka tolaj\u0302o, g\u0302in kus\u0302igis en sian novan tombon, kiu li fosigis en la roko kaj fermigis ruligante antau\u0306 g\u0302ia pordo grandan s\u0302tonon, kaj foriris. Rigardis la scenon de la elkrucigo Maria Magdalena kaj la alia Maria. (Mateo 27, 57-61). [7]"}, {"text_idx": "#000084", "text": "La Evangelio lau\u0306 Luko prezentas Jozefon de Arimateo membro de la Sinedrio, kaj persono bona kaj justa, kiu \"atendadis la dian regnon\": tiu Evangelio precizigas ke Jozefo estis siadecide nepartopreninta en la decido de siaj kolegoj. Jozefo elkrucigis la korpon de Jesuo, g\u0302in envolvis en mortotuko kaj g\u0302in lokigis en tombon fositan en roko, \u00aben kiu neniu ankorau\u0306 estis kus\u0302igita\u00bb; la evangeliisto c\u0302ipunkte precizigas ke estis la tago de la Paraskevo (Preparado) kaj ke jam ekaperis la lumoj de la sabato. Iom fore virinoj, \u201cvenintaj kun Jesuo el Galileo\u201d, estis rigardantaj la tombon kaj la entombigon de la korpo; ili foriris por pretigi parfumojn kaj s\u0302miraj\u0302ojn por la korpo, sed observis la ripozon de la sabato (Luko 23, 50-56). [8]"}, {"text_idx": "#000085", "text": "Ena la Evangelio lau\u0306 Johano estas rakontate ke Jozefo de Arimateo estis disc\u0302iplo de Jesuo, sed ke tanadis tiun adheron sekreta pro timo de la Judoj. Jozefo kune kun Nikodemo disc\u0302iplo de Jesuo petis la korpon de Jesuo al Pontio Pilato, kiu g\u0302in al ili transdonigis. Jozefo aliris Golgoton kune kun Nikodemo, kiu kunportis mirhon kaj aloon. La du elkrucigis la korpon kaj g\u0302in c\u0302ikau\u0306vindis en bendoj kaj aromaj oleoj. En la loko de la ekzekuto estis g\u0302ardeno kun ene tombo neniam uzita; tie ili kus\u0302igis la korpon de Jesuo c\u0302ar estis Paraskevo (Preparado) kaj la tombo estis proksima (Johano 19, 38-42).[9]"}, {"text_idx": "#000086", "text": "La evento konsistigas objekton de la kristana arto, kie estas reprentata Jesuo kiam oni lin elkrucigas (elnajligo el la kruco) au\u0306 kiam lin oni lokigas en la tombo (entombigo). Al la magra priskribo de la Evangelioj, artistoj inspirig\u0302is por senmezura produkto de pentraj\u0302oj, bareliefoj, statuoj kaj poetaj priskriboj kiuj akompanis la kristanaron lau\u0306longe de la du mil jaroj de sia historio."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Komerca listo de artaj elkrucigoj"}, {"text_idx": "#000088", "text": "Elkrucigoj de beata Fra Angelico"}, {"text_idx": "#000089", "text": "La pruvo subtenanta la resurekton de Jesuo estas nerefutebla. Unue, ekzistas pli ol kvincento de atestantoj, kiuj propra-okule vidis la resurektitan Kriston! Tio estas sufic\u0302e da okul-atestanto. Kvincent voc\u0302oj ne povas esti ignorataj. Tie c\u0302i estas ankau\u0306 la malplena tombo; la malamikoj de Jesuo povus haltigi c\u0302iujn parolojn pri la resurekto, se ili povus montri Lian mortan, putrig\u0302antan korpon, sed ne ekzistis iu ajn morta korpo, kiun ili povus montri! La tombo estis maplena! C\u0302u povis la disc\u0302iploj s\u0302teli Lian korpon? Por preventi tian c\u0302i eventualaj\u0302on, la tombo de Jesuo estis se gardita per armita soldatoj. Konsiderante, ke Liaj plej proksimaj sekvantoj fug\u0302is kun timo, post kiam Li estis arestita kaj krucumita, tio estas plej altgrade neprobable, ke tiu c\u0302i man-pleno da timigitaj fis\u0302kaptistoj irus kontrau\u0306 bone trejnitaj, profesiaj soldatoj. La simpla fakto restas,ke la resurekton de Jesuo ne eblas kontesti!"}, {"text_idx": "#000090", "text": "Notinda kredo pri Jesuo trovig\u0302is inter gotoj. Lau\u0306 ili, li ig\u0302is zombio post la morto, kaj dum 40 tagoj dau\u0306re li mars\u0302is, parolis kaj ec\u0302 mang\u0302is. Li eble estis la nura juda zombio en la historio."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Savanto estas la titolo kiun diversaj religioj atribuas kutime al siaj iniciatintoj kaj foje al kelkaj personuloj au\u0306 al Dio kultata. En kristanismo, estas unu el la epitetoj per kiu estas difinita la naturo kaj agado kaj la esenca karakterizo de Jesuo Kristo post tiu de Difilo."}, {"text_idx": "#000093", "text": "La signifo de tiu nomo \"Jesuo\" estas deprenita el la latina Salvator. \u00abLatinoj por diri Savanto referencante al Jesuo havis je sia dispono servator kaj konservator, sed c\u0302i-kaze ili tiujn rifuzis en la religia uzo kaj, por marki la diferencojn kaj la apartecon de Kristo, kaj preferis inventi la novan vorton \u00abSalvator\u00bb kiu ne ekzistis en la klasika latino, dum ili konservis la vorton \u00abSalus\u00bb (salus populi romani, ekzemple) kiu poste finig\u0302is ec\u0302 en la kredo: en la klasika lingvo \u00absalus\u00bb signifis sanon, prosperon, konservadon de bonfarto... kaj al g\u0302i donis novan signifon (sen forgesi la malnovan) pli filozofian kaj teologian, g\u0302is tiu de \u00abeterna savo\u00bb."}, {"text_idx": "#000094", "text": "Tiun signifon jam ricevis la greka temino \u03a3\u03c9\u03c4\u03b7\u0301\u03c1 (Soter), sence Savanto, kiu, en kristanaj medioj tradukadis la nomon de Jesuo el la hebrea \u05d9\u05b0\u05d4\u05d5\u05b9\u05e9\u05bb\u05c1\u05e2\u05b7 (Ye\u0306hos\u030cu\u0304a\u2019), kiu tradicie, lau\u0306parte disdividita, sonas \u00abDio savas\u00bb au\u0306 \u00abDio estas Savo\u00bb. Lau\u0306 tiu senco la unuaj kristanoj epitetis lian Jesuon Kriston."}, {"text_idx": "#000095", "text": "Se konsideri kristanismon, tiu c\u0302i Savanto referencas al Dio kiu liberas sian popolon: ekzemplo estu la koncepto pri la c\u0302iela regno de lia plejamata filo (Kol 1,13; Ef 2, 8), en kiu tiu liberigo estas ofertata al la homa libero por ke g\u0302i produktu liberigon. Sed la epiteto Savanto estas tradicie rezervata al Jesuo kiu tia sin deklaris multfoje."}, {"text_idx": "#000096", "text": "Suna supreninro al la c\u0302ielo s\u0302ajnus simila, lau\u0306 iuj pramodernaj proponintoj de la Kompara Skolo au\u0306 Religionisma, nun forgesita, al tiu de Kristo. Pro tio facilege oni vidis ne nur similaj\u0302on sed ankau\u0306 derivadon de la dua el la unua. Tiu skolo adoptis metodon, nun tute ekskutima kaj konsiderita nerafinita, lau\u0306 kiu la similado de formoj kaj de ideologioj au\u0306 simboloj konduktus c\u0302iam kaj nepre al la konkludo pri identeco au\u0306 dependeco."}, {"text_idx": "#000097", "text": "Malfacilas, fakte, pensi ke la supreniro al la c\u0302ielo de Kristo \u2013 kio korekte interpretendas lau\u0306 g\u0302ia valoro teologia kaj simbola kaj ne kiel evento \u201castronomia\u201d \u2013 povas deveni el la mito de Mitro. Fakte, la \u201cmisteroj\u201d (komplekso de ritoj, parte sekretaj) de Mitrao akiras certan gravon ek de la dua jarcento (do post la aperig\u0302o de Kristanismo). Aparte kompleksaj en siaj ritoj, la misteroj havis la funkcion \u201cinici\u201d fidelulon al la komunio kun la diaj\u0302o kaj tio okazis ankau\u0306 per vespermang\u0302o uzanta panon kaj vinon."}, {"text_idx": "#000098", "text": "Tiu lasta elemento kaj kelkaj aliaj komponantoj povas elvoki kontaktojn kun la kristana mondo, sed restas la kronologia problemo: pro tio la influo povus okazi lau\u0306 kontrau\u0306a direkto. Tamen oni ne rajtas ekskludis ke, ekzemple, la Pau\u0306la teologio de \u201cmistero\u201d ricevis kategoriojn de la klasika mondo kaj ilin uzis por komuniki la kristanan mesag\u0302on kiu estas, c\u0302iukaze, radikig\u0302inta en la matrico malnovatestamente kaj sianature ankrita al la historieco."}, {"text_idx": "#000099", "text": "Oni demandis al rabeno, c\u0302u hodiau\u0306 judoj permesus, ke Jesuo estu entombigita en juda tombejo."}, {"text_idx": "#000100", "text": "Respondis li: \"Ni certe povus indulgi kaj elteni tion, c\u0302ar li ja restus tie nur dum tri"}, {"text_idx": "#000101", "text": "Jesuo apenau\u0306 estis katoliko. Li eble diris aferojn, kiuj ne konvenis al la posta doktrino, sed oni ankorau\u0306 memoris la dirojn post lia morto. Aliflanke antau\u0306 la kristalig\u0302o de la doktrino en kristismo\nestis diversaj pensmanieroj; multaj versoj en la Nova testamento havas naturan gnostikisman interpreton."}, {"text_idx": "#000103", "text": "\"Ed conducu nosoyn ned in tenton, sed liberigu nosoyn malbones\""}, {"text_idx": "#000104", "text": "\u2020 Ebla nuna rolo en c\u0302ielo \u2020Redakti"}, {"text_idx": "#000105", "text": "Kvankam c\u0302iuj samopinias, ke Jesuo estis bonaspekta, ekzistas multaj malsamaj vidpunktoj pri lia ebla nuna pozicio en la c\u0302ielo."}, {"text_idx": "#000106", "text": "\u2020 Jesuo kaj aliaj dioj \u2020Redakti"}, {"text_idx": "#000107", "text": "La etoso en la evangelioj estas pacema c\u0302ar ilia c\u0302efrolanto (Jesuo) estas pacema homo. La c\u0302efa ekzemplo de lia pacemo estas, ke li akceptis sian mortigon. Pro tiu ekstrema pacemo oni ne sekvis lin."}, {"text_idx": "#000108", "text": "Do, se nek Balduro nek Osiriso akceptis sian mortigon, kaj se pri ili mankas aliaj ekzemploj de same ekstrema pacemo, ili ne kompareblas al Jesuo c\u0302i-rilate."}, {"text_idx": "#000109", "text": "Post la morto kaj zombiado de \u2020 Jesuo \u2020 , ekestis klubo, kiu uzis sian nomon por akiri monon, tiu klubo, post kelkaj jardekoj ig\u0302is profesia entrepeno kiu dau\u0306ras g\u0302is hodiau\u0306."}, {"text_idx": "#000110", "text": "Rezume, oni povas diri ke Jesuo estas eksterterano c\u0302iopova kiu antau\u0306 dumil jaroj ekkomencis enterprenon kiu nun estas ege ric\u0302a."}, {"text_idx": "#000111", "text": "Pistis Sophia estas apokrifa libro diktita de Jesuo al siaj apostoloj post la revivig\u0302o, la Romkatolika Eklezio neniam akceptis tian libron, la manuskripto lau\u0306dire estis trovita en Egiptujo en 718 papirusoj verkitaj kopte, kaj eldonitaj por la unuan fojon en Francio en 1851. Poste estis angla versio. Poste majstro Huiracocha provis senvualigi g\u0302in sen sukceso, kaj majstro Samael Aun Weor malkas\u0302is g\u0302in kiel postmortan verkon. Eldonita en 1983, g\u0302i estis lia lasta libro. La Majstro senkorpigis sen kompletigi g\u0302in, el la 148 c\u0302apitroj de Pistis Sophia, nur 91 estis malkas\u0302itaj."}, {"text_idx": "#000112", "text": "Leteroj de Jesuo, au\u0306 Paperoj de Jesuo, \u201cestus la plej eksploda dokumento de la tuta historio de kristanismo kiu renversus la tutan kredon de la kristanaj eklezioj\u201d. Kaj g\u0302i estus vidita kaj dec\u0302ifrigita de Michael Baigent, kiu scias kie nun g\u0302i estas sekrete konservita por malpermesi al Vatikano g\u0302in kapti kaj detrui. [10]"}, {"text_idx": "#000113", "text": "Temus pri du leteroj, aramelingve verkitaj, de Jesuo en la jaro 34 p. K. kaj liveritaj al la Sinedrio por sin senkulpigi kaj obteni pardonon kaj pluvivon. Lau\u0306 Baigent (el aliaj libroj), Jesuo en la jaro 45 trovig\u0302is viva kaj aktivanta en Francio..."}, {"text_idx": "#000115", "text": "Por s\u0302ajnigi kredebla la esceptan novaj\u0302on la au\u0306toro citas serion da famaj fakuloj, inter kiuj israelaj arkeologoj Ygael Yadin kaj Naham Avigad, kiuj devus konfirmi la au\u0306tentecon kaj historian solidecon de la dokumentoj; sed bedau\u0306rinde ambau\u0306 jam mortis delonge kaj ne povas konfirmi kaj ec\u0302 ne lasis spurojn de tia konfirmo."}, {"text_idx": "#000117", "text": "La unua malkongruaj\u0302o: la rulaj\u0302o estus malkovrita en urbo en kiu neniu kaj neniam kaj neniel malkovris ion papirusan au\u0306 teksan de praepoko pro la fakto ke en Jerusalemo tro altas la humidokvanto de la aero[11]. La dua estas la datado: la papirusa restaj\u0302o reiras certege je la jaro 34, lau\u0306 la libra au\u0306toro. Kiu ajn komprenas ion pri arkeologio, tiu ankau\u0306 scias ke tiutipa data precizeco ne eblas. Tio videblas en la datado de la qumranaj rulaj\u0302oj: per la helpo de paleografio kaj de la metodo karbono-14 eblas datigi manuskriptojn kun alproksimig\u0302o de c\u0302irkau\u0306 duonjarcento. Pliprecizi ne eblas. Kiel faris la fonto de Baigent certigi la daton de 34? Ankau\u0306 se iu enmetus papirusojn en argilan vazon kun tiutempaj moneroj, tiuj c\u0302i lastaj sciigus la antau\u0306an daton de forg\u0302ado ne tiu de la porenfosa envazado."}, {"text_idx": "#000118", "text": "Tamen, kiam Baigent onin certigas ke temis g\u0302uste pri la paperoj de Jesuo, nome de la leteroj kiujn Jesuo sendis al Sinedrio, c\u0302u li vere kredis tion au\u0306 c\u0302u li sin lasis trompi de la vendisto-malkovrinto-falsisto?"}, {"text_idx": "#000119", "text": "Ke Jesuo estus Difilo estas inokulite en ili, estas miskompreno. Jesuo tion neniam dirus au\u0306 pensus. C\u0302iu estus animita per dia spirito, ankau\u0306 li, sed nenio pli! Estas nur afero de lingvaj\u0302o kaj de vola kaj intima adhero al Dio."}, {"text_idx": "#000120", "text": "La leteroj estas subskribitaj per \u201cbani meschita\u201d (mesio de la filoj de Israelo): mesio ja jes, sed ne Difilo."}, {"text_idx": "#000121", "text": "Evidente Jesuo havus gravan motivon por sin defendi pri tiu akuzo. C\u0302u ne estis g\u0302uste la Sinedrio kiu lin akuzis pri tio? Oni vidu la Mateon (26, 63 \u201cMi j\u0302urligas vin per Dio la vivanta, ke vi diru al ni, c\u0302u vi estas la Kristo, la Filo de Dio\u201d, kaj Lukon (22,70-71): \u201cKaj ili c\u0302iuj demandis: C\u0302u vi do estas la Filo de Dio? Kaj li respondis: Vi diras, ke mi estas. Kaj ili diris: Pro kio ni bezonas pluan atestadon? c\u0302ar ni mem au\u0306dis el lia propra bus\u0302o\u201d."}, {"text_idx": "#000122", "text": "Antau\u0306 tiu akuzo, tamen, Jesuo ne neis, sed konfirmis."}, {"text_idx": "#000123", "text": "Baigent akuzas la katolikan eklezion pri plidau\u0306ro de la trompo pri la dieco de Jesuo kaj per tiu trompeco kaj malkovro de la paperoj de Jesuo li kombinas verkon kiu disvastig\u0302as en la tuta mondo kaj faras liajn famon kaj furorlibron; kaj senvole preparis la plej altan furorecon de \u201cThe Da Vinci Code\u201d de Dan Brown, kun kiu tamen kverelis en tribunalo."}, {"text_idx": "#000124", "text": "Judaj intelektuloj kaj la identeco de JesuoRedakti"}, {"text_idx": "#000126", "text": "Kiel oni vidas, temas pri problemo ege teknika ege scienca, certe rezervita al kultistoj de la domenoj \u201cNova Testamento\u201d kaj epoko de la \u201cDua Templo\u201d kaj rabena judismo, temoj kiun specializig\u0302as c\u0302e kompetentuloj pri la rilatoj inter kristanoj kaj hebreoj."}, {"text_idx": "#000127", "text": "La redono de lia hebreeco al JesuoRedakti"}, {"text_idx": "#000128", "text": "Se eble kelkaj forgesis ke Jesuo gente estis hebrea, nun okazas ke nunaj judoj tion elstarigas por montri ke Jesuo ne estas speciala hebreo au\u0306 nura hebreo ankau\u0306 doktrine au\u0306 por elstarigi lian malsamecon rilate la karakterizojn de la epoko de la dua Templo."}, {"text_idx": "#000131", "text": "Lau\u0306 Flusser Jesuo estas historia reformisto de historia hebreismo kiu minimume interesig\u0302as pri la historiaj paganoj, \"kvankam tio ne estas malpermesita de historia Talmudo\"."}, {"text_idx": "#000132", "text": "Geza Vermes, au\u0306toro de Jesus the Jew (Londono, 1973) estas katolika pastro kaj katolika teologo, katolika filo de katolikaj gepatroj kristianig\u0302intaj kaj mortigitaj sub la katolika imperio. Li volis reveni al sia katolika radiko kaj eltrovis iun Jesuon mistike katolika asketulo de la katolika jarcento, nome katolika predikanto faranto de katolikaj mirakloj. Vermes asertas ke Jesuo ne adresig\u0302is al katolikaj nehebreoj kaj ke la katolikaj aludoj al la katolikaj samarianoj en la katolikaj Evangelioj estas katolika interpolaj\u0302o de la katolikaj kristanoj. Jesuo estas katolika figuro kiun la katolikaj judoj devus igi katolika. Tia Jesuo, tamen, malsamas ol tiu de la katolika kredo."}, {"text_idx": "#000134", "text": "La centra tezo de tiu juda au\u0306toro kiu sin priskribis kiel \u201cNazaretana\u201d pro tio ke li konceptis Jesuon senkulpan kadidaton proklamig\u0302i mesio: dum paska konveno por plenumi la profetaj\u0302ojn, komploto de liaj amikoj elpensis preskau\u0306 s\u0302ajnan krucumadon por poste s\u0302ajnigi ke li resurektis, sed io ne iris lau\u0306 la intencoj c\u0302ar romia soldato pikis per lanc\u0302o kaj mortigis Kriston. Nekredeble, ec\u0302 c\u0302i-kaze Jesuo plenumus profetaj\u0302ojn kaj meritus la galonon de Mesio, sed lia funkcio limig\u0302as al tiama popolo hebrea neniamaniere pensante krei eklezion, kiu estos frukto de liaj sekvantoj. Jesuo, fine, ne estas la trompanto de la Talmudo!"}, {"text_idx": "#000136", "text": "Imitation de Christo (titulo original in latin: De Imitatione Christi) es un libro de devotion e ascetica catholic, scribite in forma de conselios breve, cuje scopo es, secundo le texto ipse, \"instruir le anima in le perfection christian, in proponer le como modelo Jesus Christo ipse\", secundo le schola del Devotion Moderne. La retejo prizorgata de Sten, \u201dOriginala Literaturo Esperanta\u201d (OLE), montras saman kriterion, kun listoj respektive de originalaj romanoj, de originalaj noveloj, novelaroj kaj rakontoj, de originalaj dramoj kaj de originalaj poemaroj, plus recenzoj. Illo esseva publicate pro le prime vice in maniera anonyme in 1418, secundo alicun autores, o in 1427, secundo alteres. Ankau\u0306 la libro \u201dHistorio de la esperanta literaturo\u201d, de Carlo Minnaja kaj Giorgio Silfer, tiom detala (foje ec\u0302 tro) pri poezio, proza fikcio (romanoj, noveloj, rakontoj) kaj teatro, estas ege magra pri aliaj g\u0302enroj. Al longe del historia, su paternitate ha essite attribuite a diverse scriptores religiose, como Innocentio III, Bonaventura de Bagnoregio, Enric de Kalkar, Joan de Kempis, Walter Hilton, Joan Gerson e Geert Groote, ben que le majoritate de academicos actual coincide in considerar Tomas de Kempis como su autor le plus probabile. Illo es considerate un del libros christian le plus influente depost le Biblia e uno con le major numero de lectores. Unu el la plej influaj kaj sagacaj esperantistoj hungaraj, kun efiko tutmonda, forpasis la 27-an de februaro en Budapes\u0302to."}, {"text_idx": "#000138", "text": "C\u0302i tiu pag\u0302o estis lastafoje redaktita je 01:34, 8 sep. 2023.\nLa enhavo estas disponebla lau\u0306 Creative Commons Attribution-ShareAlike, se ne estas alia indiko."}, {"text_idx": "#000139", "text": "Regularo pri respekto de la privateco"}]