[{"text_idx": "#000003", "text": "Arto kaj kulturoBona novaj\u0302oCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFres\u0302a Novaj\u0302oHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndig\u0302enojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj j\u0302urnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraj\u0302oParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifug\u0302intojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuig\u0302itaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojag\u0302o"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ilustritaj vortoj kiuj ligas Salvadoron kun g\u0302iaj afrikaj radikoj"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Miksaj\u0302o de bildoj desegnitaj de Carlos Lara, ankau\u0306 kreitaj de li kaj publikigitaj kun permeso."}, {"text_idx": "#000006", "text": "C\u0302i tiu rakonto estis verkita de Carlos Lara, afrikdevena artisto kaj aktivulo el Salvadoro [eo], kiu kundividas parton de sia arta laboro kun Global Voices (Tutmondaj Voc\u0302oj). C\u0302iuj desegnaj\u0302oj apartenas al Carlos Lara kaj estas c\u0302i tie publikigitaj kun lia permeso. C\u0302iuj ligiloj en tiu c\u0302i artikolo estas en la hispana, krom tiuj markitaj per krampoj, en Esperanto [eo] au\u0306 en la angla [en]."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La 29-an de au\u0306gusto de 2020, oni memorfestis la Popolan Tagon de salvadora afrodeveneco, kun la celo rakonti la nevidebligitan historion de la afrikdevena [en] komunumo en Salvadoro. Lau\u0306 datumoj el la censo de la jaro 2007, nur 7400 salvadoranoj agnoskis siajn afrikajn radikojn. Malgrau\u0306 tio, oni asertas ke c\u0302i tiu nombro ne spegulas la realon. Multaj homoj kas\u0302is siajn originojn pro la fas\u0302ismaj kaj rasismaj politikoj de la generalo Maximiliano Herna\u0301ndez Marti\u0301nez dum la tridekaj jaroj de la 20-a jarcento, kadre de leg\u0302o pri migrado kiu estis \u201cinfluita de pensmaniero, argumentoj kaj praktikoj bazitaj sur scienca rasismo, kiu klasifikas grupojn kaj konstruas rasojn ordigante ilin por meti la blankan rason en la superan rangon kaj la indig\u0302enan kaj nigran rasojn en la malsuperajn\u201d."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Pro la pandemio, ne eblis festi en Zacatecoluca kiel ni faris dum la antau\u0306aj jaroj. Tial c\u0302e AFROOS ni decidis okazigi virtualajn interagajn aktivaj\u0302ojn dum la tuta monato, inkluzive de dulingvaj diskutrondoj, kvizoj kaj rakontoj rilataj al la afrika deveno, en kiuj salvadoranoj parolis pri sia vojo al la afrikdevena identeco."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Lau\u0306 la ideo de amiko, la karikaturisto Jesu\u0301s Cere\u0301n, ni organizis alian aktivaj\u0302on nomitan \u201cArte Afrogosto\u201d (kunmetita vorto farita el la hispanaj vortoj A\u0301frica kaj agosto). Kadre de g\u0302i ni invitis artistojn, ilustristojn kaj karikaturistojn reprezenti pere de desegnaj\u0302oj tridek unu afrikdevenajn vortojn, unu po c\u0302iu tago de au\u0306gusto, c\u0302efe uzatajn en Salvadoro. Ni ankau\u0306 petis ke ili estu kundividitaj tra la sociaj retejoj [eo] kune kun la kradvorto #arteafrogosto. La ideo estis elmontri kiel profunda estis la afrika influo, tiom neata historie, sur niaj lingvo kaj kulturo."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Amigos, amigas, amigues artistas! En algu\u0301n momento ustedes han participado en el \u2018inktober\u2019, que como ya sabra\u0301n, es una dina\u0301mica para dibujar cada di\u0301a segu\u0301n una palabra que se encuentra en la lista oficial. /NaNbdNKPqd"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Amikaj geartistoj! Iam vi partoprenis en la evento inktober [ndlr: kunmetitaj\u0302o el la anglaj vortoj por \u201cinko\u201dkaj \u201coktobro\u201d], kiu estas aktivaj\u0302o c\u0302e kiu oni desegnas c\u0302iun tagon lau\u0306 vorto trovig\u0302anta en la oficiala listo.\n\u2014 Carlos Lara (@carloslaradibuj) la 28-a de julio, 2020"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Jen kelkaj el la vortoj kiujn mi desegnis por la evento. Mi mallonge klarigas iliajn etimologiojn kaj uzojn en la regiono."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Chingar: Temas pri tre ofte uzata vorto en la hispana lingvo de Meksiko. G\u0302ia signifo estas \u201cg\u0302eni, inciteti, ne lasi iun trankvila\u201d. Lau\u0306 la vortaro de la Reg\u0302a Akademio Hispana (RAE), g\u0302i devenas el la vorto cingara\u0301r prenita el la hispana cigana lingvo kiu signifas \u201cbatali\u201d. Tamen, aliaj homoj opinias ke g\u0302i originas de la bantua lingvaro [eo], kiun prenis kun si la sklavoj venigitaj el Afriko de la portugaloj kaj la hispanoj."}, {"text_idx": "#000015", "text": "En Brazilo, xingar (kun simila prononco al tiu de chingar) signifas \u201cofendi, insulti\u201d kaj devenas el la vorto singa en la lingvoj kimbunda kaj kikonga."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Cumbia (kumbjo): Popola danco c\u0302efe el Kolombio kaj Panamo, kiu kombinas eu\u0306ropdevenajn, afrikdevenajn kaj amerikdevenajn tradiciojn. Lau\u0306 kelkaj teorioj la vorto devenas el cumbe\u0301, danco el Ekvatora Guineo [eo]. Aliaj esploristoj mencias ke temas pri apokopo [eo] el cumbancha, kiu, por paroli pri la originloko, estas vorto el la mandinka lingvo [eo] el okcidenta Afriko. Ili ankau\u0306 mencias ke g\u0302i devenas el la vortoj kumba, kumbe\u0301 kaj kumbi\u0301 (tamburoj au\u0306 dancoj), kiuj hispanigitaj estas skribitaj per la litero \u201cc\u201d anstatau\u0306 \u201ck\u201d."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Kumbjo [eo] estas unu el la plej identigaj elementoj de la salvadoranoj."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Ekzistas tri landoj en Afriko kiuj portas la nomon Guinea, lokitaj en samnoma regiono: Gvineo [eo], Gvineo Bisau\u0306a [eo] kaj Ekvatora Gvineo [eo]. C\u0302i tiu lasta lando estas hispanlingva."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Guineo: Frukto de la banano [eo]. Ankau\u0306 konata kiel banana en la hispana, g\u0302i venas el la sudo de Azio. Poste g\u0302i furoris en Afriko kaj, pli poste, en Ameriko. Tamen, oni kredis ke g\u0302i origine estis de Okcidenta Afriko, de regiono antau\u0306e nomata Guinee, kio signifas \u201clando de nigruloj\u201d en la berbera lingvaro [eo]."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Barato [eo] estas nun la plej granda produktanto de bananoj en la mondo, kaj ekzistas lando en Sudazio kiu nomig\u0302as Papuo-Nov-Gvineo [eo]."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Marimba (marimbo): Kiam oni au\u0306das c\u0302i tiun vorton, g\u0302i eble pensigas nin al Gvatemalo [eo] kaj pri la amerika indig\u0302ena mondo. Tamen, la vorto marimba estas origine afrika kaj temas pri la nomo de muzika perkutilo simila al ksilofono [eo]. G\u0302ia nomo devenas el la kimbunda [eo] au\u0306 bantua [eo] lingvoj, kaj estis la sklavoj kiuj kunportis g\u0302in al Ameriko. En aliaj lingvoj g\u0302i estas ankau\u0306 konata kiel kalimba au\u0306 malimba."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Mondongo (tripo): Temas pri tipo de kuiraj\u0302o farita el la intestoj (mondongo) de bovino au\u0306 porko, al kio oni aldonas aliajn viandaj\u0302ojn, legomojn kaj spicojn. G\u0302i estas tradicia mang\u0302aj\u0302o en multaj hispanparolantaj landoj kaj c\u0302efe tipa nacia mang\u0302aj\u0302o de Venezuelo [eo]. La vorto mondongo venas origine el la vorto mondejo, kiu samtempe venas el bandujo, kies origino estas nekonata."}, {"text_idx": "#000025", "text": "La vorton enkondukis la afrikaj sklavoj de la bantua lingvaro, kiuj nomis tiel la parton de bovo kiun iliaj mastroj forj\u0302etis kaj donis al ili por mang\u0302i."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Pachanga: Origina danco de Kubo [eo], kie g\u0302i signifas tumulton, feston, bruan amuzig\u0302on."}, {"text_idx": "#000027", "text": "En Salvadoro, g\u0302i signifas popolan au\u0306 familian feston, precipe en kiu okazas dancado."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Eblas ke pachanga venas de la frazo fiesta para Chango\u0301 [festo por Chango\u0301]. Chango\u0301, au\u0306 S\u0302angoo en Esperanto, estas unu el la voduaj dioj de Benino. \u201cPara Chango\u0301\u201d ig\u0302is \u201cpa'Chango\u0301\u201d kaj finfine, \u201cpachanga\u201d. Ekzistas ankau\u0306 la verbo kaj la adjektivo venantaj de tiu nomo: pachanguear kaj pachanguero/a, kiuj signifas \u201cfesti\u201d kaj \u201cfestemul(in)o\u201d."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Ruco: Kaj en Kolombio [eo] kaj en Meksiko [eo], g\u0302i signifas \u201cmaljuna homo\u201d. En Salvadoro g\u0302i havas almenau\u0306 du signifojn ligitajn inter si mem: tiun de \u201cmaljuna homo\u201d kaj la alian de \u201csen dentoj\u201d (kun sinonimo sholco). C\u0302iukaze, \u201csendenta\u201d rilatas al homo kiu maljunig\u0302inte perdis la dentojn: quedo\u0301 ruco do signifas \u201cli maljunig\u0302is\u201d."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Zombi (zombio): Tiu vorto difinas estaj\u0302on, kiu iel kapablas revivig\u0302i. G\u0302i devenas de la vodua religio [eo] kaj priskribas mortintan homon eventuale revivigitan de sorc\u0302isto kun la celo sklavigi lin au\u0306 s\u0302in. Lau\u0306 tiu religio, vodua sorc\u0302isto (alinome houngan au\u0306 bokor) kapablus pere de rito revivigi kadavron, kiu de tiam submetig\u0302us al la volo de tiu kiu revivigis lin au\u0306 s\u0302in."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Ekzistas pluraj teorioj pri la deveno de la vorto zombi, inter ili iuj pri afrikaj originoj. Ekzistas ankau\u0306 esplorado pri la haitia [eo] deveno de zombioj, historie ligita al sklavigo kaj subpremado en Haitio."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Carlos Lara estas membro de la NRO [eo] Afrodescendientes Organizados Salvadoren\u0303os (AFROOS, Organizitaj Afrikdevenaj Salvadoranoj), kiu estas \u201corganizaj\u0302o laboranta por la agnosko, rezistado kaj batalo de la afrikdevena komunumo salvadora\u201d. Vi povas trovi lin per Facebook, Instagram kaj Twitter au\u0306 per lia Youtube-kanalo, se vi s\u0302atus scii pli pri lia laboro kaj malkovri pli da afrikdevenaj vortoj kaj esprimoj en la hispana lingvo."}, {"text_idx": "#000033", "text": "The Bridge prezentas personajn eseojn, komentariojn kaj kreivan ne-fikcion, kiuj prilumas diferencojn en percepto inter loka kaj internacia raportado de novaj\u0302-eventoj, el la unika perspektivo de membroj de la komunumo de Global Voices. Vidpunktoj esprimitaj ne nepre reprezentas la opinion de la komunumo entute. % context_listing_link%"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Arto kaj kulturoCivitanaj komunikilojEtno kaj rasoLingvoThe Bridge"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Plej novaj artikoloj pri Latinameriko"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Meksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Germinda Casupa\u0301, c\u0302ikita indig\u0302eno fronte al fajro kaj masklismo"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Kiel banglades\u0302aj teolaboristoj povas travivi kun taga salajro de malpli ol du dolaroj?"}, {"text_idx": "#000044", "text": "C\u0302iuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje c\u0302ar tiu povus esti markita kiel spamo.\nBonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaj\u0302ojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Speciala danko al niaj multaj subtenantoj"}]