[{"text_idx": "#000002", "text": "IV Internacia mars\u0302o por libero de minoritatoj kaj popoloj subpremataj"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Restau\u0306rigita lingva justeco en Eu\u0306ropo"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Eu\u0306ropa Komisiono diskriminacias junularajn asociojn lau\u0306 la lingvo"}, {"text_idx": "#000007", "text": "kovrilo de la libro \u201cteknikoj de neperforto\u201d"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Tiu c\u0302i gvidlibro estis verkita de Aldo Capitini en 1967, sed g\u0302i ne tiom disvastig\u0302is kaj influis, kiom g\u0302i estus meritinta, la generacion de 1968. Hodiau\u0306 eble estas la tau\u0306ga momento por g\u0302in repreni enmanen. G\u0302i enhavas la principojn de neperforto kaj kompendion da praktikadoj kaj teknikoj, sinteze priskribitaj kaj ilustritaj, kun historiaj resendoj al konkretaj spertoj realigitaj en Italio kaj en la ceteraj partoj de la mondo. La reeldono de Teknikoj povas esti tre grava por la politikaj kaj etikaj problemoj hodiau\u0306aj, c\u0302ar g\u0302i prilumas la rilaton, kiu devus ekzisti inter la rimedoj kaj la celoj en la politiko kaj en la socia agado, inter la respekto por la leg\u0302o kaj la civila malobeado."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Aldo Capitini au\u0306 filozofi-politika anomalio"}, {"text_idx": "#000011", "text": "La celo de la fondintoj de la Asocio Nitobe estis ambicia: labori por la antau\u0306enigo kaj la defendo de la civilaj rajtoj. Speciala atento meritas la lingvaj rajtoj, fundamenta parto de la rajtoj homaj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "C\u0302iutage oni spertas, ke estas kontrau\u0306diro inter unuflanke la formala rekono de la rajtoj kaj de la principoj, kaj aliflanke ilia konkreta protektado. Tio konvinkis nin, ke politika kaj jura agado en la kampo de la protektado de la homaj rajtoj estas esenca por strebi al reala demokratio."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La bezono pliveki la sentemon de la politika, entreprena, akademia mondoj kaj g\u0302enerale de la civila socio al la temoj de lingva demokratio tuj ig\u0302is al ni evidena, kaj pro tio same evidenta estis decidi la aplikendan batalmetodon: neperfortan agadon."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Tiu c\u0302i estas modelo de politika batalo, kiu estis adoptita kaj alproprigita, inter aliaj, de la Radikala Partio Neperforta Transnacia kaj Transpartia dum siaj kampanjoj, kiuj estis por ni fonto de inspiro."}, {"text_idx": "#000015", "text": "La tradukado de \u201cTeh\u0302nikoj de neperforto\u201d en la internacian lingvon estas esenca pas\u0302o de nia neperforta vojo.\nAldo Capitini estis kaj estas centra personeco por la neperforta itala movado danke al siaj verkoj kaj sia ekzemplo. Sekve, ni pensis al maniero lin omag\u0302i kaj samtempe rekonfirmi pli kaj pli fortan bezonon kaj neceson uzi neperforton en politika agado. Nia ideo alvenis precize en 2011, jaro de la 50a datreveno de la paca mars\u0302o Perug\u0302o-Asizo, kiun Capitini iniciatis."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Ni rimarkis, ke en la esperantlingva biblioteko ne estis tekstoj, kiuj prezentas la principojn de neperforto. Estis do evidente la neceso traduki la gravan tekston de la itala filozofo."}, {"text_idx": "#000017", "text": "La tradukado de la libro de Capitini, farita de la tre lerta Nicolino Rossi, alprenas sendube plurajn signifojn: g\u0302i estas omag\u0302o al Capitini, reaserto de neperforto, referenco por nia itinero politika, justa kontribuo al la esperanta literaturo.\nEkzistas tamen alia aspekto, kiu g\u0302is nun estis iom preterlasita, sed kiu tute ne estas malpli grava. Temas pri la kunfluo inter la lingvo Esperanto kaj neperforto."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Esperanto estas lingvo esence paca, kiu celas dialogigi popolojn. Esperanto kontribuas al la evoluigo de la kompreno kaj de la respekto inter la popoloj, c\u0302ar g\u0302i estas neu\u0306trala, simpla kaj esprimoplena komunikilo kiu estas posedata de la homaro kaj ne de iu popolo. Tiu c\u0302i idealo ne povas ne kunig\u0302i kaj ligig\u0302i al la neperfortaj principoj.\nFoje la rimedoj ne estas nur rimedoj, c\u0302ar ili antau\u0306formigas la celojn. Pro tio, evidentig\u0302as ke la sukceso de la internacia lingvo Esperanto \u2013 kaj per g\u0302i, la sukceso de la paco kaj la harmonio inter la popoloj \u2013 ne povas ignori la uzon de neperforto."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Samtempe neperforta batalmetodo ne povas flankenlasi au\u0306 preterlasi komunikadon. La respekto de aliaj homoj efektivig\u0302as ankau\u0306 per la lingvo uzita en komunikado, kiu devus g\u0302uste esti justa kaj neperforta."}, {"text_idx": "#000021", "text": "En letero al Danilo Dolci de la 4-a de junio 1967, Aldo Capitini plendis pri la nedistribuado, fare de Eldonisto Feltrinelli, kiu estis g\u0302in publikiginta, de sia libro \u201cTeknikoj de neperforto\u201d: \u201cestas agmaniero rimarkinde arbitra, kontrau\u0306 kiu mi povas fari nenion\u201d, li skribis senkonsole. La motivoj de la konduto de eldonejo, kiel Feltrinelli, deklarite partiema, ne devus esti tute nekompreneblaj, se ni tion bone pripensas."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Volumo kiel tiu de la Perug\u0302a au\u0306toro povis, fakte, sin riveli nur etkvante vendebla, c\u0302ar g\u0302i estis Nietzsche-e \u201cmalaktuala\u201d, ne rekondukebla al antau\u0306fiksitaj skemoj, kiel cetere poste montrig\u0302is, ekde \u201cElementoj de religia sperto\u201d (Laterza, 1937), la tuta eksterordinara verkellaborado de Capitini."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Tute ne limigita c\u0302e la kadro de ekscentra teoriumado, la primedito de Capitini estis konstante kaj lau\u0306vice ligita al la praktikado. Kontrau\u0306e, aparte c\u0302e la maldekstrema flanko, kiel oni emas ( kaj emis) aserti, g\u0302i tute ne estis strangkaraktera sed g\u0302i ekmovig\u0302is, kiel natura sekvo, el la sperto de la finiteco, el la neakcepteblo, lau\u0306 modelo Leopardi-a kaj Michelstaedter-a, de retoriko kaj sociaj moroj, el la volo elac\u0302eti marg\u0302enigitojn, ekskluditojn, neproduktemulojn, \u201cdistritojn\u201d, vokante ilin kunlabori al kreado de la realo."}, {"text_idx": "#000025", "text": "La kunc\u0302eesto de l\u2019 mortintoj kaj de l\u2019 vivantoj, centra en la Capitini-a filozofio samgrade kiel la omnikratio (c\u0302ies povo), estas nur iu respondo, tiom originala kiom konkreta, al la nuligo de individuo kaj al la cezuro starigitaj de la morto, la esprimo plej komplete, tragike kaj detrue plenumita, sur la ekzistenciala nivelo, fare de totalismo."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Ne hazarde, por manifesti en maniero evidenta sian propran opozicion al fas\u0302ismo, Capitini ne ekfabrikis bombojn, ne lasis sin superruze mistifiki, kiel estintus pli facile kaj kiel pluraj eu\u0306ropaj intelektuloj faris, de la alia totalismo, tiu komunisma, sed li elektis els\u0302ang\u0302i sin mem en vorton, parolon, komunikadon, antau\u0306planante en si kaj per si mem, male al ajna makiavelismo, tiun transformig\u0302on, kiun li deziregis socinivele."}, {"text_idx": "#000027", "text": "studioso capitiniano, ha pubblicato diversi libri di poesia, narrativa e saggistica d\u2019argomento filosofico. Radicale, e\u0300 particolarmente impegnato sui temi della nonviolenza e dell\u2019animalismo."}, {"text_idx": "#000028", "text": "En epoko nesuspektinda, li sin deklaris vegetarano, konvinkita ke, kontraste kun la militema ideologio Mussolini-a, gardi la vivon de aliaj bestoj \u201cinklinigus onin al rifuzo mortigi homestaj\u0302ojn\u201d. La skandalo vekita de tiu decido c\u0302e la \u201cNormale di Pisa\u201d, kie en 1930 li plenumis la funkcion de sekretario, estis tioma, ke la rektoro, Giovanni Gentile, estis devigita lin maldungi."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Reveninte al Perug\u0302o, kie li naskig\u0302is la 23an de decembro 1899, Capitini komencis teksadi la vefton de intensa engag\u0302ig\u0302o neperforta."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Li estis socialisto kaj kune liberalulo, pli precize liberalul-socialisto, porbatalanto de substanca sinonimeco inter la du terminoj (maksimuma libereco en la plej vasta reaserto pri socialeco), religia laiko, au\u0306, se oni preferas, laika religiemulo, en la senco, ke li subtenis iaspecan, civilan religion, el matrico Mazzini-devena, senigita je dogmatismo kaj je la mensogemo de konfesieco. Pro c\u0302i pozicioj, resumitaj, en 1955, en la libro \u201cReligio malfermita\u201d, li estis listigita de Papo Pio XII en la indekso de malpermesitaj au\u0306toroj."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Anstatau\u0306 kredanto, li preferis sin deklari persvadito, termino eltirita el Carlo Michelstaedter, enfluigante en la religiemon tension al la ceterulo per la rilatad-maniero de la Vi-C\u0302iuj, kaj ne de Iu-C\u0302io forvoranta ajnan unuopecon."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Persvadito, por Capitini, estas tiu, kiu agadas \u201cpor liberigita realo enhavanta c\u0302iujn\u201d, vere c\u0302iujn, sen ajna distingo, kaj li luktas por transformi, startante de l\u2019 propra intima memo, la provizorecon, la nesufic\u0302on de la realo."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Plie, li antau\u0306skizis, multe pli frue ol Karl Popper, la konturojn de aperta socio kaj anticipis tonojn Marcuse-eskajn c\u0302e la radikala kritiko al konsumismo."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Tute ne estante anakoreto, Capitini estis nelacigebla batalanto fondinta en 1937, kune kun Guido Calogero, la liberlasocialisman Movadon, en 1944 la Centrojn por socia orientig\u0302o (Cos), en 1947, kun Ferdinando Tartaglia (baldau\u0306 foririnta), iun religian Movadon, kies aktiveco kulminis c\u0302e la Unua kongreso por la religia reformo (Romo 13/15 de oktobro 1948)."}, {"text_idx": "#000035", "text": "En 1952 li vivigis la Centrojn pri religia orientig\u0302o por favori la ekkonon de la religioj malsamaj ol tiu katolika, kaj stimuli la katolikojn mem evoluigi kritikan aliron."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Samjare li organizis en Perug\u0302o la kunvenon \u201cLa neperforto koncerne la animalan kaj vegetalan mondon\u201d en kies kadro naskig\u0302is la Itala Vegetarana Societo, hodiau\u0306 Itala Vegetarana Asocio, fondita kun Edmondo Marcucci, personeco, bedau\u0306rinde tute miskonata, kiu meritus, male, seriozan prikonsideron."}, {"text_idx": "#000037", "text": "En 1961, la posttagon de la sukceso c\u0302e la unua Paco-mars\u0302o Perug\u0302o-Asizo, de li elpensita en 1960 lau\u0306 la ekzemplo de tiuj organizitaj fare de Gandhi, Russel, Martin Luther King, li fondis la Neperforta Movadon-n, nuntempe plu ekzistantan, kaj ekde 1964 li vivigis la monatrevuon \u201cAzione Nonviolenta\u201d (Neperforta Agado), kiu, post pli ol kvindek jaroj de lia forpaso ( li mortis la 19an de oktobro 1968, pro la sekvoj de kirurgia operacio) plu aperas regule."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Sufic\u0302as c\u0302i mallongaj informoj por kompreni, kiom Capitini estis kaj restas c\u0302iusence pensulo (kaj politikulo ) nenormala, g\u0302ena. Lia plej granda nenormaleco kus\u0302as c\u0302e la neeblo esti klasigita, ec\u0302 proksimume, en antau\u0306fiksitaj kategorioj. G\u0302i kus\u0302as c\u0302e la engag\u0302o eltiri politikon el la marc\u0302a taktikumo por g\u0302in redoni al rolo decidopova kaj partopreniga, malcentrigita, pivotanta c\u0302irkau\u0306 la plena valorig\u0302o de homo-multo kunmetita ne de sendifina homamaso, sed de multoblaj unuopuloj."}, {"text_idx": "#000039", "text": "La Cos (Centroj por socia orientig\u0302o), c\u0302e kiuj inspirig\u0302is por sia akus\u0302arta agado Danilo Dolci, konturig\u0302is kiel c\u0302elo de iu malfermita komunumo, de iu socio de c\u0302iuj. La demokrata koncepto antau\u0306vidis, interalie, publikan komunuman registron ante litteram de la elektitoj kaj nomumitoj, kun la deviga kontrolvoko al la administrantoj periode kaj publike raportadi pri la propraj plenumitaj\u0302oj. Ankau\u0306 pro tio, krom pro la komplekseco de sia penso, Capitini estis izolita fare de la maldekstraj partioj kaj konsiderata, kiel prinotis Pietro Nenni, studemulo ja eksterordinara, dispona c\u0302iam subteni justo- kaj liberec-aferon, sed \u201cekstravaganca\u201d. Estis simptome, ke kiam li havis la eblecon eksponi siajn ideojn al la estroj komunistaj kaj socialistaj li estis akceptita, kiel li mem asertis, per mokemaj kaj memsufic\u0302aj ridetoj. Hodiau\u0306 li estus same markita, se ne kiel \u201cmanka je klaskonscio\u201d, sendube kiel viziulo, individuisma liberecano, pretendemulo."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Klarig\u0302as, do, kiel la libro, kies esperantan tradukon unuafoje oni c\u0302i tie proponas (c\u0302i elekto estus certe renkontinta la aprobon de la au\u0306toro) ne havis la disvastigon, kiun g\u0302i estus meritinta. La Sesdekoka, bedau\u0306rinde, al la Capitini-a ekscentreco kaj al la radikala alternativo proponita, preferis la konformemon de la fordrivoj marksismaj-leninismaj."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Dispartigitan lau\u0306 kvar sekcioj kaj dekkvin c\u0302apitroj, c\u0302i tekston oni povas legi ne nur kiel utilan instrumenton por la efektivigo de satyagraha (la neperforto estiganta veron), sed c\u0302efe kiel manlibron por aktivigi konscian politikon, kiu agnosku en la rimedo la saman gravecon de la celo. Valoras la penon, fine, atentigi pri la graveco, kiun Capitini atribuadis al la termino neperforto sbribita unuvorte, anstatau\u0306 separi la adverbon ne disde perforto. La neperforto ne estas, fatkte, simpla neado de kondic\u0302o, sed konstruo kaj plifirmigo de la novo, c\u0302i tie kaj nun, en la kunc\u0302eesto."}, {"text_idx": "#000042", "text": "itala kovrilo de Teknikoj de neperforto"}, {"text_idx": "#000043", "text": "Kiam en 1967 Aldo Capitini proponis al sia eldonisto Feltrinelli la publikigon de tiu c\u0302i libro, Giangiacomo, konvinkita de tute aliaj politikaj perspektivoj, preferis g\u0302in loki inter la bros\u0302urojn de la Librejo Feltrinelli anstatau\u0306 ol g\u0302in eldoni c\u0302e la pli gravaj kaj klasikaj serioj."}, {"text_idx": "#000044", "text": "La bros\u0302uroj havis, liaopinie, intervenan funkcion, sed ili rolis ankau\u0306 kvazau\u0306 \u201csubmarko\u201d por eldonaj\u0302oj duarangaj, minoritataj, foje agitocelaj, pro simpla politika oportuneco. Capitini konsciadis, ke jam sin malfermis en la mondo senmezura luktoplena sezono kaj li antau\u0306sentis, ke ankau\u0306 Italio estos de tio tus\u0302ita. Li volis, ke liaj prikonsideroj kaj liaj praktitaj instruoj pri la neperforto estu legataj fare de kiomeble la plej granda nombro da junuloj, tial li volonte akceptis tiun c\u0302i solvon. Poste la reeldonoj ne mankis, inkluzive tiun de \u201cOmbrolinio\u201d en 1989, sed oni certe ne povas diri, ke la disvastigo de c\u0302i \u201cmanlibro\u201d \u2013 ekstreme konkreta kaj pro iuj aspektoj simila g\u0302enre al la \u201cgerilaj manlibroj\u201d cirkulantaj dum tiuj jaroj, c\u0302efe post la 1968a, sed memkompreneble kontrau\u0306cela \u2013 alportis kelkajn fortajn s\u0302ang\u0302ojn c\u0302e la linio de \u201cmovadoj\u201d kaj de \u201cpremgrupoj\u201d. La kondutlinio c\u0302e ili supervenkinta estis tiu, jam bone konata, de perforto, lau\u0306 la klasika aserto Marksisma de \u201cperforto akus\u0302istino de historio\u201d, kaj tiu Brecht-a de \u201cNur perforto helpas / kie perforto regas\u201d. Kaj pli kaj pli supren, g\u0302is la Rug\u0302aj Brigadoj kaj hodiau\u0306, en la mondo, g\u0302is la diversaj fanatikismoj c\u0302e multaj religioj. Oni ne povas aserti, ke la neperforto akiris, interalie, en la mondo enradikig\u0302intajn, dau\u0306rajn rezultojn, ec\u0302 kie s\u0302ajne g\u0302i jam venkis, ekde Hindio en la kvardekaj jaroj g\u0302is Sud-Afriko en la nau\u0306dekaj jaroj de la dudeka jarcento."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Sed ne tio estas la fina punkto, c\u0302ar kie okazis neperfortaj luktoj rezultis ajnakaze civilaj progresoj, ec\u0302 se ne majoritataj, c\u0302ar la problemo, tion oni fine ekkomprenis, ne tiom konsistas en la venko, kiom persisti kaj plenumi siajn proprajn konvinkojn, g\u0302isfunden; alpreni konvinkitan elekton inter la eblaj vojoj al ribelo; entrepreni agadon, kiu justu lau\u0306 nia konscienca postulo, kaj ne c\u0302ar ni povas el tio eltiri personajn au\u0306 grupajn utilojn; kaj rezigni disigi la celojn disde la rimedoj, kiujn oni utiligas por atingi tiujn celojn."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Capitini skribas, ke c\u0302e tiu problemo \u201cneperforto portas sian kontribuon, c\u0302ar g\u0302i indikas ke la celo de amo povas plenumig\u0302i nur per amo, la celo de honesteco per rimedoj honestaj, la celo de paco ne per la malnova leg\u0302o efike tiom nestabila \u201cSe vi volas pacon, pretigu militon\u201d, sed per alia leg\u0302o: \u201cDum la paco, pretigu pacon.\u201d Dum la jaroj, kiam Capitini verkis c\u0302i manlibron, precipe atentema pri la rimedoj sed neniam negelektante la celojn, la neperfortaj movadoj ne havis c\u0302e la junularo bonan gazetaran reeh\u0302on. Nur etaj grupoj da militrifuzantoj kaj radikaluloj tiom prikonsideris, kiom neniam plu poste, liajn instruojn, ec\u0302 la pli konkretajn, per politika vigleco samgrada kun la morala persistemo. Post tiam, c\u0302i ekzemploj akiris etan sekvantaron, almenau\u0306 naciskale, kaj ankau\u0306 la neperfortaj grupoj, ec\u0302 se s\u0302atindaj en la pureco de siaj kondutoj, ofte sin tenis tro foraj de la politika agado, memkontentaj pri sia etmezura \u201cbonfarado\u201d, samkiel tiom da aliaj grupoj kaj asocioj, kies nombro multoblig\u0302is sur la nacia teritorio dum la lastaj jaroj, cele al kompensado (ofte ridinde senkonsista) de politikomanko, pro neeblo por kolektiva partopreno en la publika viv-mastrumado, rezignante pri la eltrovo de manieroj igi sian c\u0302eeston pli entrudig\u0302ema kaj luktema, pli signifoplena. Multaj neperfortaj grupoj sekvis la pli intimajn kaj religiajn \u2013 kaj cedemajn \u2013 kaj aropajn indikojn de la teorioj de Gandhi kaj Capitini, kaj de ties praktikaj instruoj, kaj kontrau\u0306e ili malzorgadis tiujn pli obstinajn kaj luktoinstigajn. Tiujn teoriojn, por esti eksplicite klaraj, kiuj resendas al la \u201cne-kunlaboremo\u201d al la \u201ccivila malobeado\u201d."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Hodiau\u0306, kiam la morala, kultura kaj civila defalo de nia lando estas sub c\u0302ies okuloj, kau\u0306zo kaj efiko de la politika subenfalo kaj de la cinikismo de la reganta klaso, de la \u201cbanala\u201d kunpus\u0302ig\u0302o kaj korupto de ties funkciularo, la legado de c\u0302i libro povus kaj devus transdoni kelkajn ideojn pri kiel ni kondutu rilate al regopovo kiu, en sia senmezura korupto, s\u0302ajnas posedi la kapablon koruptadi c\u0302ion, kion g\u0302i tus\u0302as, kuntreni c\u0302iujn opoziciojn, vanigi c\u0302iujn (feblegajn) reagojn, anestezi c\u0302iujn eblajn opoziciojn. Hodiau\u0306 kaj nur hodiau\u0306, c\u0302i tie kaj g\u0302uste tie c\u0302i. Tial ni decidis represi la Teknikoj de neperforto de Aldo Capitini, c\u0302e la bondezira espero, ke g\u0302ia legado sugestu ion bonan (kaj aktivan) al la nemultaj, kiuj ne lasis sin endormigi."}, {"text_idx": "#000048", "text": "En nia lando, pli ol iam ajn antau\u0306e, bezonatas neperforto, kaj el g\u0302i, tiu parto plej politika kaj aktuala, tiu de la ne-kunlaboremo kaj de la civila malobeo. El c\u0302i libro ni devus parkerigi tutajn eltiraj\u0302ojn, kaj ni devus ilin eldiri kaj disvastigi; ni devus rezoni pri la ekzemploj, kiujn Capitini listigas kaj proponas, kaj trarigardi tiujn, kiuj povas esti plej efikaj, ilin pridiskuti kaj praktiki lau\u0306 la bezonoj de la nuntempo; ni devus pensi pri la teknikoj kaj ne nur pri la ideoj; ni devus superi niajn mizerojn kaj, c\u0302efe, nian kapablon nin reciprcoke primensogi, nin perceptante pli bonaj ol la komuna homaro, nur tial, ke ni konsideru nin pli bonaj ol niaj najbaroj, c\u0302e privateco pli kaj pli fie \u201cprivata\u201d. Por restarti necesas analizi la nuntempon kiel eble plej lucide kaj necesas hontosenti pri niaj neplenumitaj\u0302oj kaj timoj, pri niaj vanaj\u0302oj kaj klac\u0302oj kaj, finfine, pri nia civilizo."}]