[{"text_idx": "#000000", "text": "Kio okazas en la nuboj de Venuso"}, {"text_idx": "#000001", "text": "C\u0302i-semajne, Venuso kaptis c\u0302ies atenton, kiam sciencistoj anoncis la malkovron de ebla indiko de vivo. Tio estis surprizo, pro tio ke Venuso ne estas la plej populara kandidato en la serc\u0302o por eksterteranoj. G\u0302i estas la plej proksima planedo lau\u0306 minimuma distanco kaj g\u0302i estas pli-malpli same granda kiel la Tero. Kvankam g\u0302i antau\u0306e eble pli similis al la Tero, g\u0302i hodiau\u0306 estas infera mondo kun averag\u0302a surfaca temperaturo de 464\u00b0C kaj densega atmosfero, kiu konsistas el pli ol 95% de CO2 kaj nuboj el sulfata acido. Estas tute klare ke la kondic\u0302oj sur la surfaco estas multe tro severaj por ec\u0302 la plej duraj Teraj mikroorganismoj, sed ekzistas partoj de la atmosfero kiuj estas relative mildaj. Oni povas senfine filozofi pri tio, sed oni ja pripensu: Kion la sciencistoj trovis kaj kion ili ne trovis?"}, {"text_idx": "#000002", "text": "La publikaj\u0302o \u201dPhosphine gas in the cloud decks of Venus\u201d (Fosfina gaso en la nubaro de Venuso), kiu publikig\u0302is c\u0302i-semajne, priskribas kiel grupo de sciencistoj trovis fosfinon (PH3) en la atmosfero de Venuso per spektroskopio kaj konfirmis tion per du malsamaj teleskopoj: la JCMT sur Havajo kaj ALMA en norda C\u0302ilio. Ili studis lumon kun ondolongo de 1,123 mm, c\u0302ar specife fosfino absorbas tian lumon, kaj uzis multe da matematiko por forigi bruon kaj konfirmi ke ili fakte observis la gason. G\u0302i estis plej abunda c\u0302e la mezaltaj latitudoj kaj malplej super la polusoj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Fosfino konsistas el unu fosfora atomo (orang\u0302kolora) kaj tri hidrogenaj atomoj (blankaj)"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Fosfino en Venuso estas interesa trovo pro la atmosferaj kondic\u0302oj tie. Oni antau\u0306e observis la gason en la atmosferoj de la gasgigantoj Jupitero kaj Saturno, sed ili havas tute malsaman h\u0302emian medion. La atmosferoj de la gasgigantoj estas reduktantaj, kio igas molekulojn kiel fosfinon pli stabilaj, dum la atmosferoj de Venuso kaj la Tero estas oksidantaj, kio igas ilin malstabilaj. Por kalkuli kiom rapide la gaso estas produktata, oni bezonas kompreni kiom stabila la molekulo estas, c\u0302ar tio influas kiom longe la molekulo restas en la atmosfero antau\u0306 disfali. La koncentriteco de molekuloj en la atmosfero povas esti alta se ili disfalas malrapide, au\u0306 se ili estas produktataj rapide. Per kompleksaj modeloj, oni povas kalkuli kiom longe molekulo de fosfino travivas en malsamaj tavoloj de la atmosfero kaj per la faritaj observoj, oni povas taksi la totalan kvanton de fosfino, kies taksita koncentriteco estas c\u0302irkau\u0306 20 ppb*. Kombinante tiujn informojn, la sciencistoj povis konkludi ke Venuso devas produkti 106-107 molekulojn cm-2s-1 por subteni la observitan koncentritecon."}, {"text_idx": "#000005", "text": "* ppb (parts per billion) estas mezurunuo de koncentriteco, kiu signifas \u201cduilionono de la maso\u201d. Se la koncentriteco de fosfino estas 20 ppb kaj oni prenus 20 duilionoj da gramoj da gaso el la atmosfero, tiu gaso enhavus 20 gramoj da fosfino."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Fosfino estas pli stabila en la atmosferoj de gasgigantoj kiel Saturno kaj estas kreita de nebiologiaj procezoj tie"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Venuso estas kompleksa planedo kaj klarigi la rapidecon de la produktado de fosfino ne estas facila tasko. La sciencistoj esploris multajn eblajn fontojn kiel interagojn inter la sunlumo kaj la atmosfero, vulkanismon kaj aliajn geologiajn procezojn, fulmojn, meteoritojn kaj tiel plu. Aldone, ili faras la samajn kalkulojn uzante milojn da malsamaj atmosferaj kondic\u0302oj kaj neniu kombino de konataj procezoj produktas sufic\u0302e da fosfino por klarigi la observitan koncentritecon. Tio lasas tri eblajn klarigojn, el kiuj du estas ekscitaj. Unue, c\u0302iam povas esti ke la observoj au\u0306 kalkuloj estis eraraj. Due, povas esti ke la fosfino estas produktata de ankorau\u0306 nekonata procezo, kio signifas ke oni malkovros pli pri h\u0302emio sub eksterordinaraj kondic\u0302oj. Trie, kaj plej interese, povas esti ke la fosfino estas produktata de vivantaj organismoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Havas sencon sugesti ke la origino de la fosfino povas esti biologia, c\u0302ar la fosfino surtere estas plejparte produktata de vivantaj organismoj. Tiuj organismoj estas homoj kiuj produktas g\u0302in industrie, interalie kiel kontrau\u0306bestan tokson, kaj anaerobaj mikroorganismoj. Oni jam dum dekjaroj fantazias pri vivo sur Venuso kun malsamaj gradoj de realismo, sed la koncepto ne estas tute sensenca. Pli frue en g\u0302ia historio, la planedo multe pli similis al la Tero kaj eble havis akvon sur sia surfaco. Se oni konsideras kiom malmulte da tempo la Tero bezonis por produkti la unuajn vivantajn c\u0302elojn, Venuso certe havis sufic\u0302e da tempo por fari la saman, do se la kondic\u0302oj estis g\u0302ustaj, la frua Venuso certe povus esti enlog\u0302ata. Hodiau\u0306 ekzistas mikroorganismoj surtere, kiuj travivas sufic\u0302e alte en la atmosfero kaj eble Venuso havis similajn mikroorganismojn kaj kun iomete da fantazio oni povas imagi kiel tiuj mikroorganismoj grade adaptig\u0302is al la severaj kondic\u0302oj kiam la klimato de Venuso s\u0302ang\u0302ig\u0302is."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Kvankam la ideo estas alloga, estas giganta salto inter la detektado de nova gaso kaj la konkludo ke Venuso estas enlog\u0302ata. Antau\u0306 ol konkludi ion tian, oni devas detale pripensi kiel la organismoj povus travivi kaj reproduktig\u0302i, kiel ilia metabolo funkcius kaj kial ili produktus fosfinon, kio kostas energion. Kolekti pruvojn pri c\u0302iuj el tiuj aferoj por krei koheran teorion estus granda laboro kaj dau\u0306rus multajn jarojn au\u0306 ec\u0302 jardekojn. Felic\u0302e ja estas aliaj kialoj por festi. La malkovro igas Venuson pli populara inter sciencistoj kaj la g\u0302enerala publiko, kio eble igos estontajn esplorojn pli facile organizeblaj. La au\u0306toroj de la publikaj\u0302o substrekas ke oni studu ankau\u0306 aliajn ondolongojn de la spektro de Venuso por konfirmi la detekton kaj, ideale, ke oni sendu novajn sondilojn al la planedo por fari surlokajn eksperimentojn. La spertoj kiujn sciencistoj gajnas de esplori atmosferojn en nia Sunsistemo ankau\u0306 povas esti aplikataj en la esplorado de ekstersunsistemaj planedoj, kio malfermas milojn da novaj mondoj. Finfine, la esploro, same kiel c\u0302iuj aliaj esploroj kiuj atingas la novaj\u0302ojn, inspiras junajn homojn, kiuj estontece tiros sciencon antau\u0306en kaj, eble, malkovros eksterterulojn."}, {"text_idx": "#000010", "text": "La publikaj\u0302o sur kiu tiu c\u0302i artikolo estas bazita estas libere alirebla per la suba ligilo.#MOESM1Licensoj de la bildoj:Kovrilo:NASA/JPL-Caltech \u2013 Gill \u2013 "}]