[{"text_idx": "#000000", "text": "Wikipedia's Protectionism as translated by GramTrans"}, {"text_idx": "#000001", "text": "En ekonomiko, protektismo estas la ekonomia politiko de retena komerco inter s\u0302tatoj (landoj) tra metodoj kiel ekzemple komercimpostoj sur importaj\u0302o, restriktaj kvotoj, kaj gamo da aliaj registaraj regularoj.\nProtektismaj politikoj protektas la produktantojn, entreprenojn, kaj laboristojn de la import-konkuranta sektoro en lando de eksterlandaj konkurantoj.\nTamen, ili negative influas konsumantojn g\u0302enerale, kaj la produktantoj kaj laboristoj en eksportsektoroj, kaj en la lando efektivigante protektismajn politikojn, kaj en la landoj protektitaj kontrau\u0306."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Ekzistas larg\u0302a interkonsento inter ekonomiistoj kiujn tiu protektismo havas al negativa efiko al ekonomia kresko kaj ekonomia socia bonfarto, dum libera komerco kaj la redukto de komercaj baroj havas pozitivan efikon al ekonomia kresko.\nTamen, liberaligo de komerco kutime rezultigas grandajn kaj malegale distribuitajn perdojn kaj gajnoj, kaj, en la mallonga kuro, povas kau\u0306zi signifan ekonomian delokigon de laboristoj en import-konkurantaj sektoroj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Gamo da politikoj estis utiligitaj por realigi protektismajn celojn."}, {"text_idx": "#000005", "text": "En la moderna komercareno multaj aliaj iniciatoj krom komercimpostoj estis nomitaj protektismaj.\nEkzemple, kelkaj komentistoj, kiel ekzemple Jagdish Bhagwati, vidas industrilandoj-klopodojn en trudado de sia propra laboro au\u0306 mediaj normoj kiel protektismo.\nAnkau\u0306, la altrudo de restriktaj atestadproceduroj sur importado vidig\u0302as en tiu lumo."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Plue, aliaj substrekas ke liberkomercaj interkonsentoj ofte havas protektismajn provizaj\u0302ojn kiel ekzemple intelekta propraj\u0302o, kopirajto, kaj malfermitajn restriktojn kiuj profitigas grandajn entreprenojn.\nTiuj provizaj\u0302oj limigas komercon en muziko, filmojn, medikamentojn, softvaron, kaj aliajn produktitajn erojn al altaj kostoproduktantoj kun kvotoj de malaltaj kostoproduktantoj atribuitaj al nul."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Historie, protektismo estis asociita kun ekonomiaj teorioj kiel ekzemple merkantilismo (kiuj temigis realigado de pozitiva komerca bilanco kaj akumulado de oro), kaj importanstatau\u0306igo."}, {"text_idx": "#000008", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] En la 18-a jarcento, Adam Smith fame avertis kontrau\u0306 la \"interesita sofistado\" de industrio, serc\u0302ante akiri avantag\u0302on je la kosto de la konsumantoj.\nFriedrich List vidis la videblojn de Adam Smith en libera komerco kiel malsinceraj, kredante ke Smith rekomendis por pli libera komerco tiel ke brita industrio povis elfermi subevoluintan eksterlandan konkuradon."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Kelkaj argumentis ke neniu grava lando iam sukcese industriigis sen iu formo de ekonomia protekto."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Lau\u0306 ekonomiaj historiistoj Douglas Irwin kaj Kevin O'Rourke, \"s\u0302okoj kiuj eliras el mallongaj financkrizoj tendencas esti nedau\u0306raj kaj havi malmulte da longa-kura afekcio en komerca politiko, dum tiuj kiuj disvolvig\u0302as dum pli longaj periodoj (fruaj 1890-aj jaroj, fruaj 1930-aj jaroj) povas kau\u0306zi protektismon kiun malfacilas inversigi.\nRegionaj militoj ankau\u0306 produktas provizorajn s\u0302okojn kiuj havas nur malmulte da efiko al longa-kura komerca politiko, dum tutmondaj militoj kau\u0306zas ampleksajn registarajn komerclimigojn kiujn povas malfacili inversigi.\"\nIli ankau\u0306 notas ke subitaj s\u0302ang\u0302oj en kompara avantag\u0302o por specifaj landoj igis menciitajn landojn ig\u0302i protektismaj: \"La s\u0302ang\u0302o en kompara avantag\u0302o kunlaboris kun la malfermaj\u0302o supren de Novaj Mondaj limoj, kaj la posta \"greninvado\" de Eu\u0306ropo, kondukanta al pli altaj agrikulturaj komercimpostoj de la malfruaj 1870-aj jaroj pluen, kiun kiel ni vidis inversigitan la movon direkte al pli libera komerco kiu karakterizis mez-deknau\u0306ajarcentan Eu\u0306ropon.\nEn la jardekoj post 2-a Mondmilito, la rapida pliig\u0302o de Japanio kau\u0306zis komerckvereladon kun aliaj landoj.\nLa resanig\u0302o de Japanio estis akompanita per akra pliig\u0302o en siaj eksportadoj de certaj produktkategorioj: kotontekstiloj en la 1950-aj jaroj, s\u0302talo en la 1960-aj jaroj, au\u0306toj en la 1970-aj jaroj, kaj elektroniko en la 1980-aj jaroj.\nEn c\u0302iu kazo, la rapida vastig\u0302o en la eksportaj\u0302oj de Japanio kreis malfacilaj\u0302ojn por siaj komercaj partneroj kaj la uzo de protektismo kiel skumildigilo.\""}, {"text_idx": "#000013", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] En Eu\u0306ropo"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Eu\u0306ropo ig\u0302is c\u0302iam pli protektisma dum la dekoka jarcento.\nEkonomiaj historiistoj Findlay kaj O'Rourke skribas ke \"la tuja sekvo de la Napoleona Militoj, eu\u0306ropaj komercaj politikoj preskau\u0306 estis universale protektismaj\", kie la esceptoj estas pli malgrandaj landoj kiel ekzemple Nederlando kaj Danio."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Eu\u0306ropo c\u0302iam pli liberaligis sian komercon dum la 19-a jarcento.\nLandoj kiel ekzemple Britio, Nederlando, Danio, Portugalio kaj Svislando, kaj vers\u0302ajne Svedio kaj Belgio, plene movig\u0302is direkte al libera komerco antau\u0306 1860.\nEkonomiaj historiistoj vidas la nuligon de la Grenleg\u0302o en 1846 kiel la decida s\u0302ang\u0302o direkte al libera komerco en Britio.\nStudo de la Harvard-ekonomia historiisto Jeffrey Williamsson (1990) montris ke la Grenleg\u0302o (kiu trudis restriktojn kaj komercimpostojn sur importita greno) konsiderinde pliigis la vivkoston por nekvalifikitaj kaj kvalifikitaj britaj laboristoj, kaj malhelpis la britan manufaktursektoron reduktante la unu-uzajn enspezojn kiujn britaj laboristoj povus esti foruzintaj sur industrivaroj.\nLa s\u0302ang\u0302o direkte al liberaligo en Britio okazis delvis pro \"la influo de ekonomiistoj kiel David Ricardo\", sed ankau\u0306 pro \"la kreskanta potenco de urbaj interesoj\"."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Findlay kaj O'Rourke karakterizas la 1860 -datita Cobden Chevalier-traktaton inter Francio kaj Britio kiel \"decida s\u0302ang\u0302o direkte al eu\u0306ropa libera komerco.\"\nTiu traktato estis sekvita per multaj liberkomercaj interkonsentoj: \"Francio kaj Belgio subskribis traktaton en 1861;\nFranc-prusa traktato estis subskribita en 1862;\nItalio membrigis la \"reton de Cobden-kavaliraj traktatoj\" en 1863 (Bairok 1989, 40);\nSvedio, Norvegio, Hispanio, Nederlando, kaj la hanseataj urboj en 1865;\nAntau\u0306 1877, malpli ol du jardekojn post la Cobden Chevalier-traktato kaj tri jardekojn post brita Nuligo, Germanio \"farig\u0302is praktike liberkomerca lando\" (Bairoch, 41).\nMeza imposto sur produktitaj produktoj malkreskis al 9-12 procentoj sur la Kontinento, malproksima krio de la 50 procentobritaj komercimpostoj, kaj multaj malpermesoj aliloke, de la tuja post-Waterloa epoko (Bairoch, tabelo 3, p. 6, kaj tabelo 5, p. 42).\""}, {"text_idx": "#000017", "text": "Kelkaj eu\u0306ropaj potencoj ne liberaligis dum la 19-a jarcento, kiel ekzemple la rusa Empiro kaj au\u0306stro-hungara-Imperio kiuj restis tre protektismaj.\nLa Otomana Regno ankau\u0306 ig\u0302is c\u0302iam pli protektisma.\nEn la kazo de la Otomana Imperio, aliflanke, g\u0302i antau\u0306e havis liberalulo liberkomercajn politikojn dum la 18-a g\u0302is fruaj 19-a jarcentoj, kiu brita c\u0302efministro\nBenjamin Disraeli citita kiel \"kazo de la vundo farita fare de senbrida konkurado\" en la Grenleg\u0302o debato, (1846) argumentante ke g\u0302i detruis kio estis \"kelkaj el la plej bonaj fabrikadoj de la mondo\" en 1812."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La landoj de Okcidenteu\u0306ropo komencis konstante liberaligi siajn ekonomiojn post 2-a Mondmilito kaj la protektismo de la intermilita periodo."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Lau\u0306 unu takso, komercimpostoj estis \"multe pli altaj\" en Latin-Ameriko ol la resto de la mondo en la jarcento antau\u0306 la Granda Depresio."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Ekzistas larg\u0302a interkonsento inter ekonomiistoj kiujn tiu protektismo havas al negativa efiko al ekonomia kresko kaj ekonomia socia bonfarto, dum libera komerco kaj la redukto de komercaj baroj havas pozitivan efikon al ekonomia kresko."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Protektismo estas ofte kritikita de ekonomiistoj kiel vundi homojn g\u0302i estas intencita helpi.\nC\u0302efekonomiistoj anstatau\u0306e apogas liberan komercon.\nLa principo de kompara avantag\u0302o montras ke la gajnoj de libera komerco superpezas iujn ajn perdojn kiam libera komerco kreas pli da laborlokoj ol g\u0302i detruas c\u0302ar g\u0302i permesas al landoj specialig\u0302i pri la produktado de varoj kaj servoj en kiuj ili havas komparan avantag\u0302on.\ntiu perdo al totala socia bonfarto donas neniun ajnan utilon, male al enen libera merkato, kie ekzistas ne tia suma malgajno.\nLau\u0306 ekonomiisto Stephen P. Magee, la avantag\u0302oj de libera komerco superpezas la perdojn de tiel multe kiel 100 g\u0302is 1.\nKomercprotektistoj kredas ke ekzistas legitima bezono de registaraj limigoj sur libera komerco por protekti ilia lando ekonomian, kaj tial politikan sendependecon."}, {"text_idx": "#000022", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] vivniveloj"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Studo (2016) trovis ke \"tiu komerco tipe favoras la senhavulojn\", c\u0302ar ili foruzas pli grandan parton de sia gajno sur varoj, kaj c\u0302ar libera komerco reduktas la kostojn de varoj.\nAlia esplorado trovis ke la eniro de C\u0302inio al la WTO profitigis US konsumantojn, kiam la prezo de c\u0302inaj varoj estis konsiderinde reduktita.\nHarvard-ekonomiisto Dani Rodrik kverelas ke dum tutmondig\u0302o kaj libera komerco kontribuas al sociaj problemoj, \"grava retirig\u0302o en protektismon vundus la multajn grupojn kiuj profitas el komerco kaj rezultigus la saman specon de sociaj konfliktoj tiu tutmondig\u0302o mem generas.\nNi devas rekoni ke starigi komercajn barojn helpos en nur limigita aro de cirkonstancoj kaj ke komercaj politikoj malofte estas la plej bona respondo al la problemoj [de tutmondig\u0302o]\"."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Lau\u0306 ekonomiaj historiistoj Findlay kaj O'Rourke, ekzistas interkonsento en la ekonomikliteraturo kiun protektismaj politikoj en la intermilita periodo \"vundas la mondan ekonomion supertuton, kvankam ekzistas debato c\u0302irkau\u0306 c\u0302u la efiko estis granda au\u0306 malgranda.\""}, {"text_idx": "#000025", "text": "Ekonomia historiisto Paul Bairoch argumentis ke ekonomia protekto estis pozitive korelaciita kun ekonomia kaj industria kresko dum la 19-a jarcento.\nEkzemple, MNP kresko dum la liberala periodo de Eu\u0306ropo\u00ab\" en la mezo de la jarcento (kie komercimpostoj estis c\u0302e sia plej malsupra), averag\u0302is 1.7% je jaro, dum industria kresko averag\u0302is 1.8% je jaro.\nTamen, dum la protektisma epoko de la 1870-aj jaroj kaj 1890-aj jaroj, MNP-kresko averag\u0302is 2.6% je jaro, dum industria produktaj\u0302o kreskis c\u0302e 3.8% je jaro, proksimume dufoje same rapide kiel g\u0302i havis dum la liberala epoko de malaltaj komercimpostoj kaj libera komerco.\nUnu studo trovis ke komercimpostoj trudis sur industrivaroj-pliig\u0302o ekonomia kresko en evolulandoj, kaj tiu kreskefiko restas ec\u0302 post kiam la komercimpostoj estas nuligitaj."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Lau\u0306 Oksforda ekonomia historiisto Kevin O'Rourke, \"s\u0302ajnas klare ke protekto estis grava por la kresko de US produktado en la unua duono de la 19-a jarcento;\nsed tio ne nepre implicas ke la komercimposto estis utila por MEP-kresko.\nKomercprotektistoj ofte montris al germana kaj amerika industriigo dum tiu periodo kiel indicon en favoro de sia pozicio, sed ekonomia kresko estas influita per multaj faktoroj krom komerca politiko, kaj estas grave kontroli por tiuj dum taksado de la ligiloj inter komercimpostoj kaj kresko.\""}, {"text_idx": "#000028", "text": "Elstara 1999 studo de Jeffrey A. Frankel kaj David H. Romer trovis, kontrau\u0306e al la asertoj de liberkomercaj skeptikuloj, kontrolante por signifaj faktoroj, ke komerco efektive havas pozitivan efikon al kresko kaj enspezoj."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Ekzistas larg\u0302a interkonsento inter ekonomiistoj kiuj libera komerco helpas laboristojn en evolulandoj, ec\u0302 se ili ne estas kondic\u0302igitaj de la rigora sano kaj labornormoj de industrilandoj.\nTio estas c\u0302ar \"la kresko de produktado - kaj de la miriado aliaj laborlokoj kiujn la nova eksportsektoro kreas - disvastig\u0302as c\u0302ie en la ekonomio\" kiu kreas konkuradon inter produktantoj, levante salajrojn kaj vivkondic\u0302ojn.\nLa nobel-premiitoj lau\u0306 fako, Milton Friedman kaj Paul Krugman, argumentis por libera komerco kiel modelo por ekonomia evoluo.\nAlan Greenspan, iama prezidanto de la amerika Federacia Rezerva Sistemo, kritikis protektismajn proponojn kiel kau\u0306zante \"atrofion de nia konkurenciva kapablo ...\nSe la protektisma itinero estas sekvita, pli nova, pli efikaj industrioj havos malpli amplekson por disetendig\u0302i, kaj totala produktaj\u0302o kaj ekonomia socia bonfarto suferos.\""}, {"text_idx": "#000030", "text": "Komercprotektistoj postulas ke novaj industrioj povas postuli protekton de fortikigita eksterlanda konkurado por formig\u0302i.\nTio estis la argumento de Alexander Hamilton en lia \" Raporto sur Manufakturoj \", [ citaj\u0302o bezonis ] kaj la primara kialo kial George Washington subskribis la Komercimposto-Leg\u0302on de 1789.\n[ citaj\u0302o bezonis ] C\u0302efekonomiistoj koncedas ke komercimpostoj povas en la mallongperspektiva helpo al enlandaj industrioj formig\u0302i, sed estas eblaj sur la mallongperspektiva naturo de la protektaj komercimpostoj kaj la kapablo de la registaro por elekti la gajnintojn.\nLa problemoj estas tiel protektaj komercimpostoj ne estos reduktitaj post la bebindustrio atingas piedtenejon, kaj ke registaroj ne elektos industriojn kiuj sukcesas supozeble.\nEkonomiistoj identigis kelkajn kazojn trans malsamaj landoj kaj industrioj kie provoj s\u0302irmi bebindustriojn perfidis."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Ekonomiistoj konjektis ke tiuj kiuj apogas protektismon s\u0302ajne al plue la interesoj de laboristoj en malplej industrilandoj fakte estas malsinceraj, serc\u0302adon nur por protekti laborlokojn en industrilandoj.\nPlie, laboristoj en la malplej industrilandoj nur akceptas laborlokojn se ili estas la plej bonaj sur oferto, c\u0302ar c\u0302iuj reciproke g\u0302eneralkonsentinters\u0302ang\u0302oj devas esti de utilo al ambau\u0306 flankoj, au\u0306 alia ili ne estus enmetitaj en libere.\nKe ili akceptas malalt-pagantaj laborlokoj de firmaoj en industrilandoj montras ke iliaj aliaj dungadperspektivoj estas pli malbonaj.\nLetero represita en la eldono de majo 2010 de Econ Journal Watch identigas similan senton kontrau\u0306 protektismo de 16 britaj ekonomiistoj komence de la 20-a jarcento."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Protektismo ankau\u0306 estis akuzita je esti unu el la plej gravaj kialoj de milito.\nPropagandantoj de tiu teorio montras al la konstanta militado en la 17-a kaj 18-a jarcentoj inter eu\u0306ropaj landoj kies registaroj estis c\u0302efe merkantilisto kaj komercprotektisto, la Usona Revolucio, kiuj venis ronde s\u0302ajne pro britaj komercimpostoj kaj impostoj, same kiel la protektaj politikoj antau\u0306aj kaj 1-a Mondmiliton kaj 2-a Mondmilito.\nLau\u0306 slogano de Fre\u0301de\u0301ric Bastiat (1801-1850), \"Kiam varoj ne povas transiri limojn, armeoj faras.\""}, {"text_idx": "#000033", "text": "Ekde la fino de 2-a Mondmilito, estis la fiksita politiko de la plej multaj Unumondo landoj por elimini protektismon tra liberkomercaj politikoj devigitaj fare de internaciaj traktatoj kaj organizoj kiel ekzemple la Monda Organizaj\u0302o pri Komerco [57] Certaj politikoj de Unumondo-registaroj estis kritikitaj kiel komercprotektistoj, aliflanke, kiel ekzemple la Komuna Agrikultura Politiko [58] en la Eu\u0306ropa Unio, delongaj agrikulturaj subvenciadoj kaj proponitaj \"Buy American\" provizaj\u0302oj [59] en ekonomiaj normaligpakaj\u0302oj en Usono."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Kapoj de la G20 renkontanta en Londono la 2an de aprilo 2009 promesis \"Ni volon ne ripeton la historiajn erarojn de protektismo de antau\u0306aj epokojn\".\nSekvado al tiu promeso estas monitorita de la Tutmonda Komerco-Alarmo, [60] disponigante g\u0302isdatajn informojn kaj kleran komentaj\u0302on por helpi certigi ke la G20-promeso estas renkontita konservante fidon je la mondkomercsistemo, malinstigante petu-vian-najbaron agojn, kaj konservante la kontribuon kiun eksportaj\u0302oj povis ludi en la estonta reakiro de la monda ekonomio."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Kvankam ili ripetis kion al ili jam transigis, lastan novembron en Washington, 17 el tiuj 20 landoj estis anoncitaj de la Monda Banko kiel trudis komercajn restriktajn iniciatojn ekde tiam.\nEn g\u0302ia raporto, la Monda Banko diras ke la plej multaj el la plej gravaj ekonomioj de la monda frekventas protektismaj iniciatoj c\u0302ar la tutmonda ekonomia malrapidig\u0302o komencig\u0302as mordi.\nEkonomiistoj kiuj ekzamenis la efikon de novaj komerc-restriktaj iniciatoj uzado detaligis duflanke c\u0302iumonatajn komercstatistikojn taksis ke novaj iniciatoj prenitaj tra malfrua 2009 distordis tutmondan varkomercon je 0.25% al 0.5% (proksimume USD da 50 miliardoj jaro)."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Ekde tiam tamen, tiam-novelektita prezidanto Donald Trump sciigis en novembro 2016 ke li prirezignus la TPP (Trans-Pacific Partnership) interkonsenton, loki la protektismajn politikojn pensis en Trumponomics tre multe pri la tablo, malgrau\u0306 la deziroj de c\u0302iuj aliaj G20-nacioj."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Unuig\u0302inta Reg\u0302landa parlamenta balotado, 1923"}]