[{"text_idx": "#000008", "text": "Sed observantoj rimarkigas, ke la skalo de la lastaj konfrontig\u0302oj estas nova kaj povas esti priskribita kiel plenskala milito. Regionaj perantoj ankau\u0306 ludas c\u0302iam pli gravan rolon en la konflikto. Se armena aliancano Rusio tenig\u0302as sufic\u0302e distance, oni ne povas diri la samon pri la proksima azera partnero forme de Ankaro. Dum lastaj semajnoj Turkio proponis enorman politikan kaj s\u0302ajne ankau\u0306 militan subtenon al Azerbajg\u0302ano. Internaciaj amaskomunikiloj raportis ke dungosoldatoj el kontrolataj de Turkio areoj en Norda Sirio estis transportitaj al Suda Kau\u0306kazo por batali flanke de Bakuo, kion azeraj au\u0306toritatoj komplete neas."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Turkio kaj Azerbajg\u0302ano havas tre etan limon \u2014 la azera enklavo Nah\u0302ic\u0302evano limas kun Orienta Turkio, kvankam Nah\u0302ic\u0302evano mem estas apartigita de Azerbajg\u0302ano per Armenio kaj Irano. Dum jardekoj ili estis dividitaj ankau\u0306 per la Fera Kurteno: Azerbajg\u0302ano trovig\u0302is sub la sovetia regado ekde 1920 kaj Turkio ig\u0302is membro de NATO en 1952."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Tamen Turkio kaj Azerbajg\u0302ano kundividas ankau\u0306 tjurkajn radikojn, vere similajn lingvojn kaj havas la saman opinion pri la konflikto en Montara Karabah\u0302o. Turkio estis la unua s\u0302tato, agnoskinta Azerbajg\u0302anon kiel sendependan s\u0302taton post disfalo de Sovetunio. Dum g\u0302iaj rilatoj kun Armenio oficiale ne ekzistas, longa limo inter la du landoj estas fermita ekde la unua Karabah\u0302a milito komence de la 1990-aj jaroj. Gravas ankau\u0306 ke Turkio rifuzas agnoski la eventojn en 1915 kiel genocidon, kio pli furiozigas armenan publikan opinion."}, {"text_idx": "#000011", "text": "En tiu c\u0302i kunteksto ne estas surprize, ke Ankaro restas fidela subtenanto de Bakuo. Sed observantoj c\u0302iam pli miras: Kial nun? Kial tiom grandskale? Kaj kian rolon en c\u0302io c\u0302i ludas interna turka politiko?"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Por kompreni pli mi interparolis kun Rovs\u0302an Alijev, eksa j\u0302urnalisto de Radio Libera Eu\u0306ropo el Azerbajg\u0302ano, kiu nun laboras kiel amaskomunikila trejnisto en la c\u0302eh\u0302a c\u0302efurbo Prago. La intervjuo estis redaktita celante koncizecon kaj stilon."}, {"text_idx": "#000017", "text": "FN: Kial Turkio tiom forte kaj malkas\u0302e subtenas Bakuon c\u0302i-foje? Kion tio signifas por turkaj ambicioj kaj azera politiko?"}, {"text_idx": "#000018", "text": "RA: Turkey was always supportive [of Azerbaijan] in terms of politics and diplomacy, but did not display direct military support. In 1991, Turkey recognised the independence of Armenia, but after Armenian forces occupied territories around Nagorno Karabakh, that is an additional seven districts of Azerbaijan, Turkey closed its border with Armenia. This was a form of economic sanction, but not a full-scale one, as to this day, the trade turnover between Turkey and Armenia amounts to several hundred millions of US dollars.\nThis time it seems that Turkish president Recep Tayyip Erdog\u0306an wants to go beyond words and to support Azerbaijan with hardware. But I think such cooperation might harm more Azerbaijan than help it. Authoritarian leaders like Erdog\u0306an try to take advantage of every situation, so Azerbaijan must be careful as Turkey\u2019s direct involvement may complicate the conflict even more. So far, I don\u2019t see any proof that the Turkish air force is directly involved. Concerning military equipment sales, it is not a secret that each side buys the weapon from several countries: Russia sells weapons to Azerbaijan, and sends more to Armenia for free, via Iranian territory. Azerbaijan has a US$1.6 billion contract with Israel, while Serbia has sold weapons to Armenia."}, {"text_idx": "#000019", "text": "RA: Turkio c\u0302iam subtenis [Azerbajg\u0302anon] politike kaj diplomatie, sed ne montris rektan militan subtenon. En 1991 Turkio agnoskis sendependecon de Armenio, sed post kiam armenaj trupoj okupis teritoriojn c\u0302irkau\u0306 Montara Karabah\u0302o, do aldonajn sep distriktojn de Azerbajg\u0302ano [Ndlt: ili neniam estis parto de Montara Karabah\u0302o kaj estis okupitaj kun pure militaj, preventaj celoj], Turkio fermis sian limon kun Armenio. Tio estis formo de ekonomiaj sankcioj, sed ne grandskala, c\u0302ar g\u0302is nun komerco inter Turkio kaj Armenio konsistigas kelkcent milionojn da usonaj dolaroj [en]. C\u0302i-foje s\u0302ajnas ke turka prezidanto Recep Tayyip Erdog\u0306an deziras forlasi nurajn vortojn kaj subteni Azerbajg\u0302anon ankau\u0306 per teknikaj\u0302oj. Sed mi pensas ke tia kunlaboro povas kau\u0306zi al Azerbajg\u0302ano pli da damag\u0302o ol helpo. Au\u0306toritataj gvidantoj kiel Erdog\u0306an penas trovi avantag\u0302ojn en c\u0302iu situacio, do Azerbajg\u0302ano devas esti singarda, c\u0302ar rekta engag\u0302ig\u0302o de Turkio povas ec\u0302 pli kompliki la konflikton. G\u0302is nun mi ne vidas iujn pruvojn ke la turka aerarmeo rekte engag\u0302ig\u0302is. Konsiderante vendadon de militteknikaj\u0302oj, tio ne estas sekreto ke c\u0302iu flanko ac\u0302etas armilojn de kelkaj landoj: Rusio vendas armilojn al Azerbajg\u0302ano kaj sendas ec\u0302 pli da ili senpage al Armenio, tra teritorio de Irano. Azerbajg\u0302ano havas kontrakton je 1,6 miliardoj da usonaj dolaroj kun Israelo dume Serbio vendas armilojn al Armenio."}, {"text_idx": "#000020", "text": "FN: C\u0302u vi opinias ke Rusio ne povas au\u0306 ne volas trudi pafc\u0302esigon, eble pro dusenca pozicio de Pas\u0302injan rilate dependecon de Armenio de Rusio?"}, {"text_idx": "#000021", "text": "RA: The previous political tandem in Armenia of President [Robert] Kocharyan and Prime Minister [Serzh] Sargsyan, the leaders of Russia and Armenia had a mutual understanding for many years, despite their interests being so different. In my opinion, the new Armenian leader Pashinyan [who came to power in 2018] felt himself alienated from this trio. As the revolutionary euphoria diminished in Armenia, the social, and then political crisis deepened, so Pashinyan desperately started to play the Karabakh card. I think he calculated that militarist behaviour might help him strengthen his position in Armenia. But Russia\u2019s more neutral behaviour when compared to previous times shows that Pashinyan has miscalculated."}, {"text_idx": "#000022", "text": "RA: Dum la antau\u0306a politika tandemo en Armenio el prezidanto [Robert] Koc\u0302arjan kaj c\u0302efministro [Serj\u0302] Sargsjan, gvidantoj de Rusio kaj Armenio havis komunan interkomprenon dum multaj jaroj, malgrau\u0306 tio ke iliaj interesoj estis tiom malsamaj. Lau\u0306 mia opinio la nova armena gvidanto Pas\u0302injan [enpostenig\u0302inta en 2018] sentis sin fremda en tiu c\u0302i trio. Kiam la revolucia eu\u0306forio [temas pri eventoj en 2018] pasis en Armenio, la socia kaj poste la politika krizoj profundig\u0302is, do Pas\u0302injan senespere ekludis la Karabah\u0302an karton. Mi pensas ke li kalkulis ke tia militema konduto povos helpi al li fortikigi lian pozicion en Armenio. Sed pli neu\u0306trala, kompare al la antau\u0306a, konduto de Rusio montras ke Pas\u0302injan miskalkulis."}, {"text_idx": "#000023", "text": "FN: Lau\u0306 via opinio kiaj estas la plej optimismaj kaj pesimismaj scenaroj por sekvaj tagoj kaj semajnoj? C\u0302u vi vidas spacon por dialogo inter Azerbajg\u0302ano kaj Armenio? Kiuj voc\u0302oj vokas al tio? Kaj se jes, do kies kaj kie?"}, {"text_idx": "#000024", "text": "RA: I think [the conflict] will be shorter than Azerbaijan wants, but longer than Armenia and its international allies want. I always believed in people's diplomacy, but the governments of all three countries have hindered such initiatives. On the Armenian side, most people are prisoners of the militarist ideology of the Dashnaktsutyun party, that has suppressed alternative voices. This group has fuelled the conflict from abroad, published many books, falsified many historical facts, and filled libraries with charged literature, particularly during the Cold War. Western powers were interested in the collapse of the USSR, thus the Dashnaktsutyun ideology was very suitable for this purpose. I\u2019m against communism and the USSR, but I\u2019m against using ethnic discrimination and ethnic conflicts to achieve their demise. The Azerbaijani rhetoric, including the militaristic and hateful speech which we see in the media, is a reaction to this Dashnaktsutyun propaganda. It is not a rational reaction.\nTherefore, I personally know many Armenians, like Filip Ekozyants, a brave Armenian intellectual, who must be supported as alternative voices. Azerbaijani and Armenian people need a common project to find out ways to bring their positions closer. We must recognise that a century ago, Ottoman officials decided to deport Armenian people from their homes, and it resulted in a catastrophe, even some don\u2019t want to use the word genocide. But we must also recognise that Azerbaijanis were not participants in this. A century ago two empires disintegrated: in the Ottoman Empire Armenians suffered, while in the Russian Tsarist Empire, Azerbaijanis suffered. Thus if some Armenians think that they must take revenge for Ottoman crimes in Nagorno Karabakh and other Azerbaijani territories, this notion is unrelated, unacceptable, and ridiculous. On the other hand, Azerbaijanis must be vigilant in order not to support neo-Ottoman rhetoric spread by Erdog\u0306an supporters."}, {"text_idx": "#000025", "text": "RA: Mi pensas ke [la konflikto] estos pli mallonga ol Azerbajg\u0302ano deziras, sed pli longa ol Armenio kaj ties internaciaj aliancanoj deziras. Mi c\u0302iam kredis je popola diplomatio, sed la registaroj de c\u0302iuj tri landoj havas centojn de tiaj iniciatoj. C\u0302e la armena flanko la plejmulto de homoj estas malliberuloj de la militisma ideologio de la Das\u0302nakcutjuna partio, kiu subpremas alternativajn voc\u0302ojn. Tiu c\u0302i grupo estis instiganta la konflikton de eksterlande, eldonante multe da libroj, falsante plurajn historiajn faktojn kaj plenigante librejojn per ideologie s\u0302arg\u0302ita literaturo, speciale dum la Malvarma milito. Okcidentaj potencoj estis interesitaj pri kolapso de USSR, do la Das\u0302nakcutjuna ideologio estis vere tau\u0306ga por iliaj celoj. Mi estas kontrau\u0306 komunismo kaj USSR, sed mi estas kontrau\u0306 uzado de etna diskriminacio kaj etnaj konfliktoj por atingi siajn celojn. La azera retoriko, inkluzive militismajn kaj malamajn paroladojn, kiujn ni vidas en amaskomunikiloj, estas reago al tiu Das\u0302nakcutjuna propagando. Tio estas malracia reago. Mi persone konas multajn armenojn kiel Filip Ekozjanc, brava armena intelektulo, kiu estas subteninda same kiel aliaj alternativaj voc\u0302oj. Azeroj kaj armenoj bezonas komunan projekton por trovi vojon interproksimigi iliajn poziciojn. Ni devas agnoski, ke antau\u0306 jarcento la otomanaj oficialuloj decidis deporti armenojn el iliaj hejmoj kaj tio kau\u0306zis katastrofon, ec\u0302 se iuj ne deziras uzi la vorton genocido. Sed ni devas ankau\u0306 agnoski, ke azeroj ne partoprenis en tio. Antau\u0306 jarcento du imperioj disfalis: en la Otomana imperio suferis armenoj dum en la Rusia carisma imperio suferis azeroj. Ec\u0302 se iuj armenoj opinias ke ili devas veng\u0302i otomanajn krimojn en Montara Karabah\u0302o kaj aliaj azeraj teritorioj, tiu ideo estas malkongrua, neakceptebla kaj ridinda. De alia flanko, azeroj devas esti atentaj por ne subteni nov-otomanan retorikon disvastigatan de subtenantoj de Erdog\u0306an."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Civitanaj komunikilojEtno kaj rasoHistorioInternaciaj rilatojMilito kaj konfliktoRifug\u0302intojHow the Karabakh conflict is transforming regional politics"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Rusiaj diplomatoj reagas al nova lingvoleg\u0302o en Kirgizio, revenigante kolonian pasintecon"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Montaraj judoj: rigardo al la vivo de unu el la minoritatoj en Azerbajg\u0302ano"}, {"text_idx": "#000031", "text": "La historioj de koreoj en Kirgizio, konvertig\u0302intaj al islamo"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Kiel kurdlingvaj dividoj malhelpas aliron al informoj"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Oficialaj diplomatiaj rilatoj de Tajvano: komplika ludo fronte al obstakloj fare de C\u0302inio"}, {"text_idx": "#000037", "text": "C\u0302iuj komentoj estas kontrolitaj de administranto. Ne sendu vian komenton pli ol unufoje c\u0302ar tiu povus esti markita kiel spamo.\nBonvolu konduti respekteme al aliaj. Komentoj kiuj enhavas malamajn esprimojn, obscenaj\u0302ojn kaj personajn atakojn ne estos aprobitaj."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Speciala danko al niaj multaj subtenantoj"}]