[{"text_idx": "#000001", "text": "Patrona Sanktulo, au\u0306 Patrono, estas, g\u0302enerale, lau\u0306 la kristanaj eklezioj, eminenta persono kiu, en komunaj au\u0306 esceptaj vivkondic\u0302oj, vivis kaj realigis la idealon de kristana vivo. Pro tio estas admirata kaj estimata kiel altira ekzemplo por tiuj kiuj konfesas kaj aspiras vivi la saman idealon. La patrona sanktulo estas vidita kiel konkreta homo kiu travivis la samajn au\u0306 similajn spertojn de homo mergita en la mondo."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Iuj kristanaj konfesioj emas ankau\u0306 kulti la memoron de la sanktulo kaj ec\u0302 lin preg\u0302alvoki kiel helpanton por la atingo de la kristana vividealo. Distingig\u0302as en tiu sinteno de kulto kaj preg\u0302alvoko katolikismo kaj ortodoksismo kaj g\u0302enerale la kristanaj orientaj eklezioj kaj la kopta kaj etiopa."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ene de la protestantaj konfesioj trovig\u0302as pli/malpli da rezervoj rilate la preg\u0302on al la sanktuloj kaj ilian propeton: la Anglikana Eklezio, ekzemple, konservis sian kalendaron de la sanktuloj kaj ritecon proksima al tiu katolika. Ankau\u0306 la diversaj luteranaj eklezioj konservis sian liturgian kalendaron lau\u0306 kiu estas memorfestataj sanktuloj. Preg\u0302o al sanktuloj estas kutime lasita al la iniciato de unuopulo, sed oni preferas akcente atentigi pri la neceso ke tiu ne farig\u0302u publika praktiko, nome publika kulto de la tuta kongregacio (kaj fakte, c\u0302iuj protestantaj eklezioj estas konsekritaj al sanktuloj, g\u0302uste same kiel okazas en la katolika au\u0306 orientaj eklezioj): la fideluloj devas fidi je Jesuo Kristo sen tion malpliigi per la kulto al sanktuloj."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Riskoj timataj kaj dau\u0306re purigataj en la kulto al la sanktuloj"}, {"text_idx": "#000006", "text": "a) Risko ke kulto al la sanktuloj malpliigu la unikan savan agadon de Kristo. Estas tio kion foje protestantoj kulpigas katolikojn. Tamen la modelo de la preg\u0302o al sanktuloj estas esprimita en la \"Saluton Maria\", kie estas dirate \u201cpreg\u0302u por ni pekuloj\u201d, au\u0306 s\u0302ia invito dum la nupto en Kanao kie s\u0302i propetas al Jesuo \u201cili ne havas vinon (Joh 2,3)\u201d vinon."}, {"text_idx": "#000007", "text": "b) Risko ke devoteco al sanktuloj transformig\u0302u al folkloro kvazau\u0306 la eksteraj\u0302o estus la tuteco de religieco. Pro tio la eklezioj elpensis konstantajn admonojn al la fideluloj; sed malgrau\u0306 tio la devoteco al sanktuloj kaj virgulinoj, ekzemple en Hispanio kaj Italio kaj Sudameriko..., enhavas ion da folkloro krom veran dikredon, kiel pruvas la malforta dikredo kaj dipraktiko ekster la sanktulaj praktikoj c\u0302e multaj lokoj kaj fideluloj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "c) Risko ke oni glitu al politeismo. Veras ke la historio montras ke foje la sanktuloj okupis la postenon de la paganaj dioj. Sed la eduko pri la unikeco de Dio kaj pri dieco de Jesuo forigas, krom la paganajan diojn, ankau\u0306 la tenton anstatatugi Dion per liaj servistoj."}, {"text_idx": "#000009", "text": "d) C\u0302u la kulto al la sanktulo povus okazigi pus\u0302on al la malbono moralsence? Tion imagis foje ekscesa polemikemo inter katolikoj kaj protestantoj: atentigo pri tio okazas en kontrau\u0306katolika dramo Nemeza de Alfred Nobel, kie la Madono mem sugestas al sia devotulino kiel mortigi sian malvirte perfortantan patron."}, {"text_idx": "#000010", "text": "En kelkaj kristanaj eklezioj, kie nombrig\u0302as ankau\u0306 la katolika, la patrona sanktulo estas persona venerinda kiel sankta, al kiu la popola devoteco, aprobita de la eklezioj, konfidas la protekton de aparta kategorio de fideluloj, identigebla en tiuj kiuj vivas en aparta urbo au\u0306 geografia areo, au\u0306 en tiuj kiuj ekzercas apartan metion au\u0306 aktivas en aparta profesio au\u0306 havas apartajn karakterojn komunajn inter si au\u0306 kun la surtera vivo de la sanktulo. Sed estas c\u0302iam instruate ke la sanktulo estas propetanta por c\u0302iuj kaj c\u0302iuj al li rilatas per la komuneco de la sanktuloj."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Famaj, almenau\u0306 en la mediteranea zono, estas la alvokoj kaj celebradoj honore al g\u0302ia sanktulo de la log\u0302antaro de Napolo (Italio), la protektanta sanktulo Sankta Januaro por obteni la petitan favoron kiel sanon, laboron, repacigon.... Promesoj, ec\u0302 lau\u0306tvoc\u0302e, eksvotoj, publikaj lau\u0306daj esprimoj... Sed c\u0302io estas orientata al la imitado de la sanktulo en la amo al Dio kaj al proksimularo."}, {"text_idx": "#000012", "text": "G\u0302enerale ortodosksismo kultas la sanktularon sed malpli intense ol katolikoj asociigas apartajn sanktulojn al la apartaj kategorioj de alvokantoj."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ne mankas c\u0302e diversaj religioj la koncepto pri estuloj plenumantaj la funkcion de protektado simila al tiu de la sanktaj patronoj."}, {"text_idx": "#000016", "text": "G\u0302is la \u201cDekreto pri la elekto de sanktuloj kiel patronoj\u201d (Decretum super electione sanctorum in patronos) de papo Urbano la 8-a de (23-a de marto 1630) la elekto de la sanktaj patronoj de lokoj estis sendistinge plenumita de la lokaj eklezioj kaj de civilaj institucioj, kaj okazis ke estis levitaj al patronado \u201csanktuloj\u201d nekanonizitaj au\u0306, foje, ekzistintaj nur en la popola tradicio, foje antau\u0306enpus\u0302ita de ruzuloj. Per tiu dekreto la Apostola Seg\u0302o c\u0302esigis c\u0302iujn siaplac\u0302ojn c\u0302i-rilatajn kaj altrudis severajn normojn igante deviga la papan aprobon kaj preskribante itineron kiu antau\u0306vidis la oficialan konsenton de la loka episkopo, de sekulara kaj regulara klerikularoj kaj de la popolo interesita pri la patronado: la dokumento de tiu akorda elekto devas esti sendita al la Kongregacio por la Ritoj kaj Ceremonioj por skrupula analizo pri c\u0302io."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La dekreto de 1630 validis g\u0302is la novaj normoj entenataj en la dekreto Normae de patronis constituendis (Normoj observendaj en la elekto de patronoj) promulgita la 19-an de marto 1973 de papo Pau\u0306lo la 6-a, kiu simpligis la proceduron konservante, tamen, la g\u0302eneralan \u201cvidpunkton\u201d de la antau\u0306a dokumento. La novaj normoj, fakte, malpliigas la nombron de patronoj por simpligi la liturgiajn kalendarojn de la Apartajuraj katolikaj eklezioj"}, {"text_idx": "#000020", "text": "La dutitolo \u201cpatrono kaj protektanto\u201d, ege disvastigita nivele de devoteco pli ol kulta nivele kanonjura lingvaj\u0302o (kune kun la malpli utiligata \u201cprotektanto kaj defendanto\u201d kaj similaj), estas, tial, sinonima dum \u201ckunpatrono\u201c havas la signifon de Sanktulo kiu samdigne kooperas en protektado. Estas tial malg\u0302uste konsideri la kunpatronojn kvazau\u0306 duarangajn (au\u0306 minus principales = malpli precipajn)."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Listo de la katolikaj sanktuloj"}, {"text_idx": "#000024", "text": "\u2022 Kalendaro de la sanktuloj"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Patronsanktulo au\u0306 patrono dedic\u0302i estas sanktulo kiu en Roman Catholicism kaj Ortodoksismo estas rigardita kiel la c\u0302iela rekomendanto de nacio, loko, metiojn, agadon, klason, klanon, familion au\u0306 personon.\nKatolikoj kredas ke patronsanktuloj, jam transcendis al la metafizika, povas propeti efike por la bezonoj de siaj specialaj pagendaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Sanktuloj ofte ig\u0302as la patronoj de lokoj kie ili estis naskita au\u0306 estis aktivaj.\nTamen, ekzistis kazoj en Mezepoka Eu\u0306ropo kie grandurbo kiu kreskis al eminenteco kaj transdonis al sia katedralo la restaj\u0302ojn au\u0306 kelkajn restaj\u0302ojn de fama sanktulo kiu vivis kaj estis entombigitaj aliloke, kaj igis al li au\u0306 s\u0302in la patronsanktulo de la grandurbo - tia praktiko interkonsilig\u0302antan konsiderindan prestig\u0302on sur la grandurbo koncernita.\nEn Latin-Ameriko kaj Filipinio, hispanaj kaj portugalaj esploristoj ofte nomumis lokon lau\u0306 la sanktulo dum kies festeno au\u0306 memorceremonio ili unue vizitis la lokon, kun tiu sankt kompreneble ig\u0302as la patrono de la areo."}, {"text_idx": "#000029", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] Profesioj foje havas patronsanktulon pro tiu individua estaj\u0302o implikita iom kun g\u0302i.\nMalhavante tian sanktulon, okupo havus patronon kies agoj au\u0306 mirakloj lau\u0306 iu maniero memoras la profesion.\nEkzemple, kiam la antau\u0306e nekonata profesio de fotarto ekaperis en la 19-a jarcento, Sanktulo-veroniko farig\u0302is g\u0302ia patrono, pro kiel s\u0302ia vualo mirakle ricevis la premsignon de la vizag\u0302o de Kristo post kiam s\u0302i vis\u0302is la sangon kaj s\u0302viton for."}, {"text_idx": "#000032", "text": "G\u0302i estas, aliflanke, g\u0302enerale malinstigita en branc\u0302oj de Protestantismo kiel ekzemple Kalvinismo, kie la praktiko estas konsiderita formo de fetic\u0302kulto."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Patronsanktuloj de malsanoj, malsano, kaj dang\u0302eroj\nPatronsanktuloj de okupoj kaj agadoj"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Listo de sanktuloj Listo de katolikaj sanktuloj"}]