[{"text_idx": "#000002", "text": "Esplorado alportas multajn momentojn da g\u0302ojo, kaj mia preferata el tiaj momentoj plej bone priskribeblas per la esprimo \u201chazarda neplanita eltrovo en arkivoj\u201d: trovi ion, kion oni fakte ne serc\u0302is. Apenau\u0306 ekzistas io pli alloga ol tiri fadenon, pri kies ekzisto oni ne konsciis, nur por vidi, kio malnodig\u0302os. Tial mi sentas apartan eksciton, kiam la priskriboj en la Specialaj Kolektoj entenas informojn kiel [loko de kreado: nekonata]:[kreinto: nekonata] kaj [dato de kreado: nekonata]."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Plej multaj arkivoj bezonataj de mi por miaj nunaj esplorlaboroj kutime estas foraj, sed jam delonge mi lernis ne ignori la Specialajn Kolektojn: oni neniam scias, kion ili povas enteni. Pro tio c\u0302i-foje, kiam miaj esplorlaboroj dau\u0306re surfacigis internacian korespondadon en Esperanto dum neprobabla periodo (la 1960-aj jaroj) kaj ene de tre malvers\u0302ajna komunumo (hindiaj socialistoj), mi decidis enrigardi."}, {"text_idx": "#000004", "text": "C\u0302u io en la Specialaj Kolektoj povas konekti Hindion kun la modernaj esperantistoj? Apenau\u0306a s\u0302anco de io tia. Do mia surprizo estis granda, kiam la katalogo montris al mi Orientan Manuskripton 6767: Kompleta Gramatiko de la Tibeta Lingvo klarigita en Esperanto."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ene de du grandaj kovertoj de la eldonejo Brill Publishers ripozas ama laboro. Orienta Manuskripto 6767, fakte, estas du manuskriptoj. Unu el ili enhavas gramatikon de la tibeta lingvo, kun alfabeto, sintakso kaj lingvaj apartaj\u0302oj, c\u0302io zorge klarigita en Esperanto; la alia enhavas gramatikon de la sanskrita lingvo, kiu ricevis la saman traktadon. Ambau\u0306 gramatikoj estas vastaj kaj metodaj verkoj. Bedau\u0306rinde, la kovertojn ne akompanas kunteksto, sed kaj la au\u0306toro de la manuskriptoj kaj la persono, al kiu la eldonejo Brill plusendis ilin, estas listigitaj, kio donas ideon, kiel la dokumentoj alvenis al la Specialaj Kolektoj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La sanskrita alfabeto, c\u0302i tie priskribita kiel \u201calfabeto de la Dioj:\u201d"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Unue, la au\u0306toro, P. W. van den Broek, estis nederlanda kolonia funkciulo en Javo. Li okupis plurajn postenojn tra sia kariero, kies pinton konsistigis lia nomumo kiel \u201dassistant-resident\u201d, la plej alta funkciulo en regiona gubernio. Li ankau\u0306 estis fonda membro de Nederlandsch-Indische Esperantisten-Vereeniging (Nederland-Hinda Esperanto-Asocio)."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Kiel Heidi Goes atentigas, en la 1920-aj jaroj Van den Broek ec\u0302 gvidis Esperanto-kurson sur la pag\u0302oj de la bulteno de la asocio, Neratja, sub la pseu\u0306donimo \u201cEsperantist\u201d. Evidente, kiam li retirig\u0302is de la kolonia servo, li dau\u0306rigis sian mision disvastigi Esperanton kaj verkis c\u0302i tiujn lernolibrojn pri la tibeta kaj la sanskrita."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Oni memkompreneble povus sin demandi: kiom freneza estis la projekto? El nuntempa vidpunkto lernolibro kiel c\u0302i tiu s\u0302ajnus ec\u0302 pli limigi la \u2013 jam limigitan \u2013 potencialan publikon por la tibeta kaj la sanskrita. Tamen, el la vidpunkto de la intermilitaj jaroj, tiaj lernolibroj efikus g\u0302uste male: ili neniigus la bezonon publikigi lingvo-instruajn librojn en la denaska lingvo de c\u0302iu studanto. Specife en la kampo de arto kaj sciencoj Esperanto havis multajn engag\u0302ig\u0302intajn partianojn."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Antau\u0306 la g\u0302enerala akcepto de la angla lingvo kiel internacia komunikilo de scienco oni organizis provkonferencojn nur en Esperanto, kiujn oni entuziasme distrumpetis kiel \u201cpruvon pri nebezono de interpretistoj\u201d. Denove la Specialaj Kolektoj liveras informojn: KITLV DH 1326 enhavas leterojn de la \u201cNederlanda Asocio por Uzo de Esperanto en la Artoj kaj la Sciencoj\u201d el la 1940-aj jaroj, kiuj lau\u0306das la internaciigan efikon de Esperanto sur la laboron de la fakuloj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ne nur P. W. van den Broek estis konvinkita pri la neceso de siaj lernolibroj, ankau\u0306 eldonejo Brill klare ne prifajfis tian eblon. En la kovertoj troveblas flugfolio de eldonejo en Lepsiko, tute en Esperanto, varbanta per la multaj alfabetoj, kiujn g\u0302i kapablas presi. Evidente ekzistis precedenco. Tamen la tekstoj devis unue esti ekzamenataj de fakulo."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Tiu fakulo, se jug\u0302i lau\u0306 la kovertoj, estis Cornelis van Arendonk. Cornelis van Arendonk studis la araban lingvon c\u0302e Snouck Hurgronje kaj verkis doktorig\u0302an tezon pri la frua araba historio. Amasiginte tre lau\u0306datan lingvan kaj filologian sperton, li estis nomumita \u201dadjutor Interpretis Legati Warneriani\u201d, posteno ligita al la konservado de la Orientaj Manuskriptoj de la kolekto."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Tamen la manuskriptoj neniam forlasis la skribotablon de Van Arendonk en la biblioteko, kaj vers\u0302ajne tial ili ankorau\u0306 kus\u0302as tie. Ni povas nur diveni la kialojn. C\u0302u Van Arendonk trovis la manuskriptojn nepublikigindaj? Lia nekrologo en la jarlibro de la Nederlanda Reg\u0302a Akademio de Artoj kaj Sciencoj (KNAW), de kiu li estis membro, rakontas pri la detalemo, kiun li postulis de aliaj kaj de si mem. Tamen ankau\u0306 la malo same probablas: li trovis la projekton fascina."}, {"text_idx": "#000016", "text": "C\u0302i tia fascinig\u0302emo s\u0302ajnis karakterizi grandan parton de la profesia vivo de Van Arendonk. Liaj sperto kaj emo prepari kritikajn eldonojn de tekstoj igis lin tre populara fakulo, sed liaj kolegoj \u201dtimis peti lian helpon, sciante ke tio senc\u0302enigos helpeman spiriton tute nekontroleblan, tre simile al la g\u0302inoj de la Mil kaj Unu Noktoj\u201d. Malmultaj el la tekstoj, super kiuj li laboris, estis presitaj, do oni ne povas eviti sin demandi, c\u0302u inter ili trovig\u0302as la elegantaj klarigoj de Van den Broek pri la sanskrita kaj la tibeta lingvoj en Esperanto."}, {"text_idx": "#000017", "text": "This article is also available in English."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Submit a Comment Cancel reply"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Your email address will not be published. Required fields are marked *"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment."}]