[{"text_idx": "#000000", "text": "Vilho Seta\u0308la\u0308 naskig\u0302is antau\u0306 125 jaroj"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Antau\u0306 125 jaroj, la 4an de aprilo 1892 en Helsinko naskig\u0302is Vilho Seta\u0308la\u0308 (1892-1985). Lia patro Eemil Nestor Seta\u0308la\u0308 (1864-1935) estis lingvisto, profesoro de la Helsinka Universitato (1893-1929), rektoro de la Universitato de Turku (1926-35), ministro pri klerigo (1925-26) kaj pri eksteraj aferoj (1926-27). Lia patrino Helmi Anni Seta\u0308la\u0308 (Frau\u0306line: Krohn, 1871-1967) estis verkistino, tradukistino kaj redaktorino."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Vilho Seta\u0308la\u0308 studis en la Teknika altlernejo (Helsinko, 1911-13), poste en la Helsinka Universitato, kie li magistrig\u0302is pri fiziko, kemio kaj matematiko. En 1906 Seta\u0308la\u0308 ekokupig\u0302is pri fotado, kaj li estas konsiderata kiel unu el la pioniroj de la Finnlanda fotoarto kaj kreinto de la finnlingva fotoleksiko. Li fondis fotejon en Helsinko, instruis fototeorion en la Centra Lernejo pri Industria Dezajno, au\u0306toris plurajn verkojn pri fotado, faris inventojn pri fotiloj, kompilis enciklopedion pri hejmaj manlaboroj (1930, pluraj reeldonoj) kaj pri domkonstruado (1955). En 1973 la Helsinka Universitato donis al li honoran doktorecon. Seta\u0308la\u0308 trifoje edzig\u0302is kaj kvinfoje patrig\u0302is. Li mortis unu semajnon post sia 93a naskig\u0302datreveno la 11an de aprilo 1985 en Tampereo."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Seta\u0308la\u0308 lernis Esperantoj kiel 14-jara gimnaziano en 1906, poste konvertig\u0302is al Ido, sed en 1911 revenis al Esperanto kaj kunfondis Studentan Esperanto-Societon (1912). Li propagandis kaj instruis Esperanton, kunlaboris kun Finna Esperantisto, en 1913 ig\u0302is g\u0302ia redakciano kaj sekretario de la Esperanto-Asocio de Finnlando (EAF). Post la Unua Mondmilito Vilho Seta\u0308la\u0308 ig\u0302is por duona jarcento nekontestebla gvidanto de la Esperanto-movado en Finnlando: salajrata sekretario de EAF (1918-22), g\u0302enerala sekretario de la 14a Universala Kongreso de Esperanto en Helsinko (1922), direktoro de Esperanto-Instituto de Finnlando de g\u0302ia fondo (1920) g\u0302is la malapero en la 1950aj jaroj. En 1918 li fondis la gazeton Esperanta Finnlando kaj redaktis g\u0302in g\u0302is 1973 (escepte de 1923-48 kaj 1954-58, kiam la gazeto ne aperis). Dum pli ol 40 jaroj li estis komitatano de UEA (1920-63), dum 55 jaroj (1930-85) membro de la Akademio de Esperanto, prezidanto de EAF (1955-65)."}, {"text_idx": "#000004", "text": "En 1917 aperis lia ambau\u0306direkta vortaro por finnoj kaj Esperanta legolibro (kvar eldonoj g\u0302is 1923), ilin sekvis pluraj libroj kaj bros\u0302uroj en/pri Esperanto, inkluzive de la 831-pag\u0302a finna-Esperanta vortaro (1923) kun pli ol 30 mil kapvortoj, kiu g\u0302is nun restas la plej ampleksa Esperanto-vortaro por finnoj. Ses eldonojn havis lia konciza finnlingva E-gramatiko (1927). Lia Esperanto-kurso (1925) aperis en du finnaj, sep svedaj kaj unu estona eldonoj. Lia plej grava lernolibro, kies proveldono aperis kiel multobligaj\u0302o en 1949, estas la ric\u0302e ilustrita Privilegia vojo al lingvoscio: Esperanto kun kvar internaciaj (1960), tri finnaj (1958) kaj du svedaj (1958) eldonoj; g\u0302i dum pluraj jaroj estis la plej furora libro en libroservo de UEA. Aldone al g\u0302i aperis Oportuna vortaro de ordinara Esperanto (1969). Liaj artikoloj, tradukoj kaj fotoj aperis en Esperanta Finnlando kaj Finna Esperantisto, ankau\u0306 en internaciaj gazetoj: Belarto, Esperanto, Esperantologio, La Espero, Malgranda Revuo, Monda Kulturo, Norda Prismo kaj multaj aliaj. Pluraj liaj artikoloj kaj fotoj estas en la kolekto Fortoj de l\u2019 vivo eldonita okaze de lia 75-jarig\u0302o (1967)."}, {"text_idx": "#000005", "text": "En 1955 kun sia edzino Marke li establis Fondumon Esperanto (FES), kies kapitalon formis la tereno de la edzino kaj la domo de la edzo. FES eldonis plurajn librojn de Seta\u0308la\u0308, kaj ankau\u0306 post lia morto g\u0302i g\u0302is nun finance subtenas la Esperanto-movadon en Finnlando. Seta\u0308la\u0308 estis honora membro de UEA (1933) kaj honora prezidanto de EAF (1979), kiu omag\u0302e al li kreis medalon kun lia devizo \u201cKaj lukti fidele por lumo\u201d."}, {"text_idx": "#000006", "text": "C\u0302i tiu teksto estas verkita surbaze de la artikolo, kompilita por la baldau\u0306 eldonota enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro (NDK), kiu enhavas ankau\u0306 longan bibliografion de la verkoj de la eminenta finna jubileanto."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Vi devas esti ensalutinta por rajti komenti."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Demonstraj versioj de \u201cLa Ondo\u201d\nMusklaku la kovrilon por legi pliajn informojn."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Demonstraj versioj de \u201cLa Ondo\u201d"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Musklaku la kovrilon por legi pliajn informojn."}]