[{"text_idx": "#000003", "text": "Samtempe, ili ofte provizas per la foje necesa kvoto de indignigo, c\u0302efe kiam mi detektas trajton kiun mi persone ne povas elteni, kaj kiu fakte estas la plej granda riproc\u0302o kiun mi faras al la Eklezio, kaj al kristanoj g\u0302enerale: la hipokritecon. Tion mi esprimis rekte antau\u0306 iom da tempo en privata mesag\u0302o kiun mi sendis al la redakcio de la radio, kaj kiun ili tre afable lau\u0306tlegis tie kaj respondis per mesag\u0302o de kunlaboranto, pastro Hawkes-Teeples, pri la sinteno de la katolikismo pri hipokriteco."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mi klarigu ke mia riproc\u0302o ne direktig\u0302as al tio ke katolikoj foje diras unu aferon kaj faras alian, c\u0302ar tio ja estas pli g\u0302enerala trajto de la mondo. La vera problemo estas ke, lau\u0306 mia pritakso, ili supozas ke esti religiulo kau\u0306zas pli grandan moralan superecon, kaj do ili konkludas ke ili povas devigi sian vidpunkton al la ceteraj. Tamen, tio tute ne veras lau\u0306 mia persona sperto. Nereligiaj homoj estas tiom moralaj kiom la katolikoj, kun la diferenco ke ili ne esperas ke la aliaj havu sian saman opinion c\u0302ar g\u0302i estis diktata de profeto antau\u0306 dumil jaroj. Mi mem konsideras ke mi havas sufic\u0302e altajn moralajn kaj etikajn normojn, kaj ofte sentas min ofendita kiam oni sugestas ke la religio nepras por krei etikan kodon por c\u0302iuj homoj."}, {"text_idx": "#000006", "text": "La pasinta dimanc\u0302o vidig\u0302is el Madrido unu el la pintoj de tiu katolika hipokriteco: la hispania episkoparo organizis demonstracion favore al la familio. Kompreneble, mi tute ne kontrau\u0306us tiun iniciaton se g\u0302i simple volus favori la familion: ja en tiu sama momento mi estis zorganta pri tiu mia. Sed la fakta celo de la agado estis kontrau\u0306batali sociajn iniciatojn, inter kiuj la aprobo de samseksaj edzig\u0302oj fare de la c\u0302ilanda registaro. Do, dum tolerema socio agas por pliampleksigi la familian institucion, la Eklezio volas reveni al tradicia vidpunkto, el la epoko kiam ili diktis la leg\u0302ojn kaj la publikan moralon."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ke frau\u0306laj sinjoroj konsideru sin plejaj defendantoj de io kion ili ne praktikas s\u0302ajnas al mi superrealisma. Kaj eble la plej bona ekzemplo de tiu absurda sinteno estas la opinioj lanc\u0302itaj de la kordova episkopo en sia homilio pri tiu festo: \u00abLa \u201cministro\u201d de la familio en la registaro de la Papo, kardinalo Antonelli, komentis al mi antau\u0306 kelkaj tagoj en Zaragozo ke Unesko programis por la venontaj dudek jaroj igi ke la duono de la monda log\u0302antaro estu samseksama\u00bb (ne, mi elpensis nenion nek modifis la kuntekston: temas pri lau\u0306litera traduko!)"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Certe vi spertis tre dolorigan epokon dum la frankismo kaj ankorau\u0306 mi ne komprenas, kial la Eklezio apogis tiun fireg\u0302imon. Kompreneble antau\u0306 la Dua Mondmilito la Eklezio tre timis pro ekspansio de komunisma idearo, tamen lau\u0306 mi tio ne senkulpigas kaj ne povas senkulpigi la sintenon de la hispana eklezio kun la frankisma reg\u0302imo. Do mi komprenas tiuaspekte la koleron de la hispanoj kontrau\u0306 \u00abtiu c\u0302i\u00bb eklezio."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Pri la diraj\u0302o de la kordova ekleziulo, se vere li diris tion, nu mi diras ke li estas perfekta stultulo. Kompreneble (kaj ec\u0302 felic\u0302e mi aldonus...) estas stultuloj ec\u0302 en la estraro de la eklezio, samkiel c\u0302ie."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Kara Kurawiri: estas notinde ke vi ne legis la artikolon de Tonyo, au\u0306 faris tion tre senatente. La respondo al demando: \u00abkial en Hispanujo estas tiom da kolero kontrau\u0306 la kristanismo kaj la religio g\u0302enerale\u00bb trovig\u0302as en la teksto mem."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Tamen, mi nepre aldonu nuancon. La kolero g\u0302enerale direktig\u0302as kontrau\u0306 la Eklezio (episkoparo) kaj kontrau\u0306 la fanatikuloj (inter ili, kelkaj bigotaj j\u0302urnalistoj) kiuj alstrebas altrudi al la tuta socio siajn ideojn pri familio, kontrau\u0306cipo, volonta graved-c\u0302eso, ktp. La normalaj katolikoj ne estas celo de kolero."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Do, (re)legu la artikolon de Tonyo."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Fakte post atenta relegado mi notas, ke mi parte legis g\u0302in malobjektive antau\u0306e. Do mi pardonpetas pro maltrafaj komentoj. Tamen mi dau\u0306re pensas, ke Tonjo en tiu c\u0302i artikolo tro g\u0302eneraligas pri katolikoj kaj ties episkoparo.\nPro tio via komento s\u0302ajnas al mi pli justa. Tio ankau\u0306 donis al mi eblecon vidi kiagrade malsamas la eklezio jen en Hispanujo jen en Francujo. Tie c\u0302i, eble pro longtempa laika politiko, la eklezio ne metas sin en la politika vivo escepte por protesti kontrau\u0306 ekz. amasa forigado de la Rom-oj far la registaro de Sarkozy. La t.n. fanatikuloj katolikaj estas tre tre minoritataj tie c\u0302i inter la katolika kredantaro. Tamen la eklezio defendas valorojn kio tio estas sia plej normala rajto. Poste oni tute havas la rajton kontrau\u0306i tiujn valorojn. La plej grava afero estas, ke c\u0302iuj eblu pridiskuti c\u0302ion c\u0302i pace kaj inteligente. Mi agnoskas, ke bedau\u0306rinde tio c\u0302i ne eblas farig\u0302i c\u0302iutempe."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Dankon Kurawiri pro via komento (kaj pro via sekvado)"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Estas alia flanko publika kaj socia, pri kiu miaj sentoj estas iom pli ambiguaj. Ekzemple, pri la publikaj ritoj au\u0306 la eksteraj manifestig\u0302oj. Mi klopodas eviti ilin, krom se temas pri klara kultura manifestig\u0302o, sed kiam oni faras ilin sentrude, ankau\u0306tiukaze mi ne oponas kaj foje ec\u0302 partoprenas. Mi nur bedau\u0306ras la kazojn kiam oni misas tion kun la s\u0302tata sfero. Ekzemple, la s\u0302tataj funebroj en Hispanio ankorau\u0306 estas katolikaj, ec\u0302 kiam la mortintoj estis nekredantoj au\u0306 religiuloj (ekzemple, post teroristaj atencoj au\u0306 simile). Tion mi alifoje protestis, kaj klopodis favori laikajn alternativajn, kiuj iom post iom firmig\u0302as en Hispanio."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Sed mia c\u0302efa protesto okazas en la pure publika sfero, kiam oni deziras utiligi la religion por favori politikajn opciojn. Kaj tiu estas bona ekzemplo. La katolika Eklezio kiel institucio tre senprestig\u0302ig\u0302is en granda parto de la socio, pro ilia apogo al diktaturo, sed ili ankorau\u0306 tion ne akceptis. Ili devus montri humilecon, sed ankorau\u0306 gardas sintenon de morala supereco, kaj tio c\u0302i ne nur en Hispanio."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Dankon denove, kaj ne hezitu rekomenti ion ajn kion vi volas\n(mi esperas per tiu c\u0302i\u0300 teksteto ankau\u0306 esti respondinta kelkajn el la vidpunktojn de Roberto, kiujn li metis en la hispanlingva versio de la artikolo)\nPostnoto: tiu c\u0302i komento estis respondo al la unua komento de Kurawiri, c\u0302ar la dua alvenis dum la redaktado; mi preferas ne modifi nun kaj rerespondi poste"}, {"text_idx": "#000044", "text": "Manolo: jes, \u00abhavi sekson\u00bb nepre estas eraro g\u0302enerale. Sed eble ne c\u0302ikaze \ud83d\ude09"}, {"text_idx": "#000047", "text": "La sinteno de la Eklezio en Francio kaj en Hispanio estas certe malsama. En iu momento ankau\u0306 parto de la episkopa hierarkio tie c\u0302i montris iom pli da modero, sed nun la ultraortodoksuloj reprenis sian potencon, favorate de la Vatikano, kiu vidas Hispanion kiel landon tro rapide perdantan iamajn sintenojn, kaj kiel spegulo kiu povus influi Latinamerikon. Jen kial tiel ofte venas tien c\u0302i kardinaloj au\u0306 ec\u0302 la Papon... kun pli granda malvarmeco ol ili esperis."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Pri la interpreto de la religiaj tekstoj: nu, mi invitis al la legado. Mi bone scias ke katolikismo malkonsilas personan interpretadon de la sanktaj tekstoj, kaj ke per tio mi falas en herezecon. Kiel kuriozaj\u0302o, mi legis unue la tekston en la unua hispana traduko de la historia, kiun faris hispania protestanto en la baroka tempo, kiu tial devis fug\u0302i el la lando, persekutata de la Inkvizicio (mi faris tion pro literaturaj kialoj, sed poste kontrolis kaj citis lau\u0306 la kutima katolika versio)"}, {"text_idx": "#000054", "text": "Sekve, oni devas rigardi eklezion kiel partio kaj religion kiel politika metaforo au\u0306 ideala modelo de s\u0302tato. Do, komunista partio, ekzemple, agas malsame en malsamaj landoj kaj en malsamaj okazoj, same okazas al kristandemokrataj partio, ktp. Eklezioj, sociologie, estas malnovaj partioj, kiuj aperis antau\u0306 la modernaj, ne plu."}, {"text_idx": "#000055", "text": "C\u0302iuj kiuj eklezioj diras estas krovitaj per antikvaj metaforoj. La kunigo inter la \u00abregno de la c\u0302ieloj\u00bb kaj la hispana regno al hispana episkoparo estas necesa al hispanaj episkopoj, kiel la kunigo inter la 19-jarcenta Anglio al 21-jarcenta Hispanio estas necesa al hispanaj komunistoj."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Filozofiaj sentoj kaj duboj pri Dio, postvivo, dia justeco, ktp estas flankaj al katolika hierarkio, kiel deziro pri revolucio kaj socia justeco estas flankaj al hispanaj komunistoj. Tiu apartenas al historio al ambau\u0306 grupoj."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Multajn dankojn pro viaj du respondoj kiuj estis tute klaraj por mi.\nNur unu plian komenton al jenaj liniojn viaj:\u00bbMi bone scias ke katolikismo malkonsilas personan interpretadon de la sanktaj tekstoj, kaj ke per tio mi falas en herezecon (...) Mi ankau\u0306 scias ke oni povas interpreti simbole la tekstojn. Sed tiam ekestas problemo: se oni povas interpreti diversmaniere, kiel scii kiu interpreto tau\u0306gas por publikaj celoj?\u00bb"}, {"text_idx": "#000062", "text": "Tiu grafikaj\u0302oj estas interesaj. Ekzemple, \u00abno creyentes\u00bb, s\u0302ajnas al mi strangega, c\u0302u g\u0302i inkluzivas protestantojn, judojn, islamanojn? S\u0302ajnas ke al hispanoj ekzistas nur du opcioj: katolikismo au\u0306 nekredemo."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Estas aliaj kulturaj\u0302oj, ekzemple, pri la tri magoj. En Brazilo oni ne pensas pri ili. Se oni demandas ec\u0302 al tradicia katolika pastro, li dirus ke tiu estas figuro au\u0306 metaforo por signifi ke Jesuo venis al c\u0302iuj popoloj (la tri reg\u0302oj vere estas tri kiel filoj de Noa, kiu orig\u0302inis c\u0302iujn popolojn). Sed se oni demandis al brazilano pri Yemanja\u0301, diino de la maroj, multaj ec\u0302 \u00abnekredantoj\u00bb diros ke s\u0302i ekzistas. Protestantoj certe dirus ke s\u0302i estas vere aktiva demono, c\u0302ar al protestantoj, c\u0302iuj tradiciaj dioj estas demonoj. Mi kredas ke malmutaj brazilanoj pensas Yemanja\u0301\u2019n kiel metaforo de maraj dang\u0302eroj."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Alie, oni preferas nei la faktojn ol ne havi interpretojn al ili. Certe materialisto preferus nei la dang\u0302erojn de la maro ol akcepti la ekzistado de Yemanja\u0301. Tiu ofte okazis en historio. Ekzemple, raciistoj neis la ekzistadon de meteoroj, c\u0302ar ne estus s\u0302tonoj en la c\u0302ielo. Hodiau\u0306 tiu estas tre ofta inter la memnomataj \u00absceptikistoj\u00bb. Se \u00absceptkisto\u00bb trovus nifon, tiu preferus dubi pri la propra vidkapablo ol akcepti g\u0302ian ekzistadon."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Mi pensas ke al hispanoj, ekzistas dilemo: au\u0306 oni akceptas la katolikan interpretadon pri Dio kaj la animo, au\u0306 neu Dion kaj animon. Scienca studo pri fantomo neeblas, ekzemple. Au\u0306 oni akceptas katolikan fantomon, au\u0306 oni neas komence g\u0302ian ekzistadon, ec\u0302 se oni vidas ilin."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Pli signifoplene estas ke la nombro de katolikoj malpliig\u0302as draste c\u0302e malpli ag\u0302aj homoj."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Pri skeptikismo, eble vi jam rimarkis ke mi havas plurajn tekstojn en la alia parto de mia retejo. Nu, oni povus respondi pli longe, sed mi resumas en du atentigoj. Unue, ke mi g\u0302enerale preferas raciajn eksplikojn al fenomenoj: se estas s\u0302tormo, eble estas bone navigi la s\u0302ipon por eliri el g\u0302i ol j\u0302eti florojn al la diino de la maro por ke s\u0302i kvietig\u0302u; mi scias ke mia alirmaniero estas malpli romantika, sed, kion mi povas fari? Se homo diras ke en domo de najbaro log\u0302as fantomoj, eble estas socie pli adekvate ke mi tamen vizitu lin ol ke mi fidu g\u0302eneralajn opiniojn; ja kelkfoje estas pli tau\u0306ge suspekti pri sonoj de krakanta ligno ol de hantema mortinto; sed kompreneble vi rajtas kredi ankau\u0306 pri tio c\u0302i se vi volas."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Mi ja scias ke la Magoj estas tri. Ne c\u0302ar tion diras pastro (en la nura evangelio kiu parolas pri g\u0302i aperas neniu nombro, kaj en la apokrifaj evangelioj la nombro forte varias). Mi scias ke ili estas tri c\u0302ar... hodiau\u0306 alvenis tri donacoj!\nKe en mia hejmo log\u0302as krom mi tri homoj estas nur hazarda koincido \ud83d\ude09"}]