[{"text_idx": "#000000", "text": "Iom pri \u201cLa Ondo de Esperanto\u201d"}, {"text_idx": "#000001", "text": "La suba teksto, kies bazo estas la artikolo de Halina Gorecka en la artikolaro Dek gazetoj, estis legita la 6an de junio 2011 en la Moskva jura universitato Justo kadre de la festkunveno okaze de la duobla jubileo de La Ondo de Esperanto: la 20-jara datreveno de la relanc\u0302o de La Ondo kaj apero de g\u0302ia 200a numero. La teksto estis aktualigita en 2019 sojle de la apero de la tricenta numero de La Ondo (oktobro 2019) kaj kompletigita (la lasta frazo) la 23an de majo 2021 je la 30-jarig\u0302o de nia unua Ondo."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Aleksandr Sah\u0302arov en Rememoroj de centprocenta esperantisto jene priskribis la cirkonstancojn de la naskig\u0302o de La Ondo de Esperanto:"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Sah\u0302arov pravis. Kvankam Esperanto aperis en Ruslanda Imperio, kie log\u0302is plejmulto da pioniraj esperantistoj, nur 17 jarojn post la naskig\u0302o de la lingvo en Ruslando estis ricevita permeso eldoni esperantistan gazeton. La gazeton Esperanto en 1904 fondis en Peterburgo Ilja Davidovic\u0302 Ostrovskij, log\u0302inta en Jalta (Krimeo), kiu redaktis g\u0302in kun la asisto de la prezidanto de la Peterburga societo Espero Aleksandr Isaakovic\u0302 Asnes."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Post tri kajeroj la gazeto Esperanto c\u0302esis, c\u0302ar Asnes akceptis la redaktorecon en Ruslanda Esperantisto, la organo de Espero, kiu eldonis g\u0302in dum tri jaroj kun esperantistaj informoj, beletraj\u0302oj, kaj artikoloj pri aktualaj sociaj problemoj. G\u0302uste en Ruslanda Esperantisto Zamenhof publikigis sian studon Dogmoj de Hilelismo."}, {"text_idx": "#000006", "text": "En 1908 post apero de la unua numero, Ruslanda Esperantisto ekpau\u0306zis, c\u0302ar Asnes konvinkis la eldonanton de la populara revuo Vestnik Znanija (Heroldo de Scio) Vilhelm Vilhelmovic\u0302 Bitner aperigi suplemente al g\u0302i c\u0302iumonatan revuon Espero kun paralelaj tekstoj en la rusa kaj en Esperanto. Bitner post unujara eldonado rezignis, c\u0302ar esperantistoj apenau\u0306 helpis la revuon."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Tamen granda estis la propaganda efiko de Espero, kiun dum tuta jaro ricevadis (sen investo de esperantista kapitalo) preskau\u0306 cent mil abonantoj de Vestnik Znanija. Inter la dekmiloj da legantoj estis centoj da interesig\u0302antoj pri Esperanto, kaj ili bezonis legi plu en la eklernita lingvo, sed Ruslanda Esperantisto ankorau\u0306 ne reaperis por disponigi al ili tian legaj\u0302on."}, {"text_idx": "#000009", "text": "C\u0302i tiun favoran konjunkturon komence de 1909 lerte uzis Aleksandr Andrejevic\u0302 Sah\u0302arov, kiu post sia 15-jara laboro kiel financa oficisto en Ardatov (Simbirska gubernio), forlasis la bone pagatan s\u0302tatan servon kaj plentempe dedic\u0302is sin al Esperanto."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Jam komence de sia vivo esperantista Sah\u0302arov decidis ekokupig\u0302i pri eldonado. Sah\u0302arov utiligis sian partoprenon en la 2a kaj 3a Universalaj Kongresoj (1906, 1907) kaj postkongresajn restadojn en Parizo kaj Berlino por spertig\u0302i pri Esperanto-eldonado, kaj en 1907 li fondis en Moskvo la librejon (vendejon kaj eldonejon) Esperanto, c\u0302e kiu aperis trideko da libroj. Fine de 1908 li ricevis la permeson eldoni la monatan gazeton La Ondo de Esperanto."}, {"text_idx": "#000011", "text": "La unua numero de La Ondo de Esperanto aperis en februaro 1909 en la granda formato de tagj\u0302urnalo, en la eldonkvanto 10 mil ekzempleroj. Sah\u0302arov anoncis pri La Ondo en Ruslanda gazetaro, sendis g\u0302in al miloj da konataj adresoj kaj disdonis g\u0302in al moskvaj gazetvendistoj (nur 20 ekzempleroj estis venditaj)."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Zamenhof salutis la novan gazeton:"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Kun granda plezuro mi ricevis la unuan numeron de Via gazeto \u201cLa Ondo de Esperanto\u201d. Dum ec\u0302 plej malgrandaj nacioj havas sian Esperantan organon, la granda ruse-parolanta nacio restis en la lasta tempo tute sen organo; tial la apero de via gazeto, kiu metas finon al tiu stranga kaj bedau\u0306rinda situacio, sendube estos g\u0302oje salutita de c\u0302iuj niaj amikoj. Mi deziras al via gazeto la plej bonan prosperadon; mi esperas, ke via energio kaj persisteco baldau\u0306 akiros por via gazeto konfidon kaj estimon de la tuta esperantistaro kaj antau\u0306 c\u0302io kunlaboradon kaj subtenadon de c\u0302iuj esperantistoj rusaj."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ne nur la bonega analizo de la konjunkturo sukcesigis la gazeton. C\u0302ar g\u0302i estis lia privata establo, li \u2013 malkiel movada instanco \u2013 toleris la malprofiton de la gazeto, kiun kovris la profito de la librejo."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Krome, La Ondo aperis akurate, g\u0302i ne incitis legantojn per neologismoj kaj miskompostaj\u0302oj, nek tus\u0302is temojn religiajn au\u0306 politikajn."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La rubrikaro de La Ondo estis tradicia: \u201cEsperanto en Ruslando\u201d, \u201cEsperanto eksterlande\u201d (en la rusa lingvo), \u201cBibliografio\u201d, \u201cDiversaj\u0302oj\u201d, \u201cAmuza fako\u201d. Aperis beletraj\u0302oj, felietonoj, artikoloj pri temoj sociaj kaj kulturaj, jaraj revuoj de la Esperanto-movado. La abonantoj jarfine ricevis senpage libron (Princo Serebrjanij de Aleksej K. Tolstoj, Orienta Almanako, 3a volumo de la plena verkaro de Devjatnin k. a.). En La Ondo aperis serio de portretoj de pli ol cent famaj esperantistoj, ruslingvaj c\u0302efartikoloj."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Tamen en la gazeto sentig\u0302is opoziciemo al la Peterburgaj gvidantoj de Ruslanda Esperantista Ligo; kvankam Sah\u0302arov ne estis denaska moskvano, li ja log\u0302is en Moskvo, g\u0302uis kunlaboron de Moskvaj esperantistoj kaj ne povis levig\u0302i super la tradicie malvarmaj rilatoj inter la du Ruslandaj c\u0302efurboj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Dum la Unua Mondmilito g\u0302i estis unu el nemultaj internaciaj ligiloj inter la esperantistoj. La s\u0302ovinisma haladzo nur en la unuaj militaj monatoj iomete sentig\u0302is en La Ondo, kaj poste pri la milito memorigis c\u0302efe mortanoncoj pri pereintaj esperantistoj."}, {"text_idx": "#000023", "text": "En la plej lasta Ondo (No100-101, aprilo-majo 1917) Kotzin profetis:"}, {"text_idx": "#000024", "text": "La j\u0302us okazinta revolucio garantios al Esperanto liberan propagandon... La devizo \u201cProletoj de c\u0302iuj landoj unuig\u0302u\u201d necesigas alprenon de lingvo internacia, studebla de c\u0302iu laboristo."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Sed post la bols\u0302evista revolucio la privataj sendependaj gazetoj ne povis ekzisti en la kondic\u0302oj de la \u201cproleta diktaturo\u201d. C\u0302esis ankau\u0306 la \u201cetburg\u0302a\u201d Ondo."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Poste adeptoj de la Zamenhofa lingvo en Ruslando kaj Sovetunio multfoje provis lanc\u0302i revuon, kiu s\u0302topus la brec\u0302on aperintan pro la c\u0302eso de La Ondo. Tamen nek la organoj de SEU kaj ASE, nek la samizdataj Amikeco, Literatura skatolo kaj Sezonoj, nek la multaj primovadaj informil(et)oj sukcesis kompensi la mankon de La Ondo, kiu ne nur listis Esperanto-eventojn, sed ankau\u0306 kontribuis al la internacia Esperanta kulturo."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Komence de la 1980aj jaroj en Uralo kaj Siberio aperis grupo da (plejparte) junaj kulturemuloj, kiuj ekde 1984 eldonis la trimonatan samizdatan almanakon Sezonoj, kunlaboris en g\u0302i kaj en Hungara Vivo kaj Literatura Foiro, eldonis samizdatajn libr(et)ojn, okazigis plurajn kulturtemajn semajnfinojn kaj semajnojn, starigis kaj nutris la Kolektivan Esperantan Bibliotekon kaj la literaturan konkurson Liro. Kompreneble, c\u0302io c\u0302i okazis neoficiale kaj ekster tiamaj leg\u0302oj, kiuj reguligis la socian aktivadon en Sovetunio."}, {"text_idx": "#000029", "text": "C\u0302iuj 26 kajeroj de la almanako Sezonoj estis presitaj en Litovio, kie la au\u0306toritatoj malpli suspekteme ol en Ruslando rilatis al eksterleg\u0302a eldonado, se ne temis pri politiko."}, {"text_idx": "#000032", "text": "La prezidanto de UES, Sverdlovska j\u0302urnalisto, redaktoro kaj eldonisto Viktor Kloc\u0302kov tiutempe forlasis la gvidadon de la plej granda s\u0302tata eldonejo en Uralo kaj fondis la sendependan eldonejon Ural-Sovety. Li volonte alig\u0302is al la projekto, precipe al ties libroeldona direkto, kaj meze de la 1990a jaro la tajpaj\u0302o de la unua numero de la nova revuo, pretigita de g\u0302ia redaktoro A. Korj\u0302enkov, estis donita al tradici-teh\u0302nika presejo por kompostado. Kelkajn monatojn dau\u0306ris la kompostado kaj korektado, kaj fine la ideo estis s\u0302ang\u0302ita: la Sverdlovska komputisto kaj esperantisto Viktor Kulakov kreis en la fino de 1990 la Esperantajn tiparojn per kiuj estis kompostita la novelaro Sveda alumeto de C\u0302eh\u0302ov kaj la jam parte malaktualig\u0302inta unua numero de la revuo."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Meze de majo 1991 per la kopiilo de la Sverdlovska eldonejo Ural-Sovety estis presitaj kaj mane vinktitaj la unuaj ekzempleroj de No1 de La Ondo de Esperanto. La 23an de majo Halina Gorecka, Aleksander Korj\u0302enkov kaj Viktor Kloc\u0302kov venis aviadile al Nederlando kaj disdonis la fres\u0302bakitan Ondon al oficistoj de la Centra Oficejo en Roterdamo... Ekde tiam la 23an de majo ni festas ne nur la naskig\u0302datrevenon de Aleksander, la sens\u0302ang\u0302a redaktoro de La Ondo, sed ankau\u0306 de la revuo mem."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Nefacila estis nia situacio. Ja estis facile eldoni la samtempe refonditan Ruslandan Esperantiston, kun informoj pri la c\u0302efaj eventoj en Esperantujo, kaj centoj da ruslandanoj kaj dekoj da alilandanoj abonis g\u0302in. G\u0302i estis presata sur kvar (poste sur ok) pag\u0302oj kaj malmultekoste dissendata en ordinaraj leterkovertoj. Sed komence de la 1990aj jaroj la averag\u0302a Ruslanda esperantisto apenau\u0306 povis pagi pli ol kvarpag\u0302an informilon. La pli ampleksa kaj varia Ondo havis en 1991-97 nur malmultajn abonantojn en Ruslando, sed konservi tiujn legantojn kaj au\u0306torojn ni opiniis tasko, praviganta la malprofitan eldonadon de la dumonata Ondo."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Unue, ni klopodis rakonti al la internacia legantaro pri la situacio en Ruslando, Sovetunio kaj Orienta Eu\u0306ropo.\nDue, la revuo analizis kulturajn, sociajn kaj lingvajn aspektojn de Esperanto.\nTrie, La Ondo dau\u0306rigis la literaturan tradicion de la almanako Sezonoj, ankau\u0306 per represado de pluraj gravaj tekstoj, aperintaj pli frue en c\u0302i tiu almanako kaj nekonataj internacie (nur kelkaj eksterlandanoj ricevadis g\u0302in)."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Movadaj novaj\u0302oj estis ekster la c\u0302efa atento de La Ondo."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Malgrau\u0306 la sociaj kataklismoj, prezosaltado, inflacio, praktika malebligo de civilizita entreprenado, transpagaj problemoj, misfunkcianta pos\u0302to kaj dudeko da aliaj Ruslandaj Esperantaj periodaj\u0302oj La Ondo ne mortis. Post kelkaj jaroj klarig\u0302is, ke danke al plibonig\u0302o de la ekonomio (la averag\u0302a salajro kreskis de c\u0302. 30$ al c\u0302. 150$ monate), ankau\u0306 en Ruslando oni povas ekeldoni dignan c\u0302iumonatan revuon kaj per tio kontribui al la ric\u0302igo de la internacia esperantista vivo. Do, meze de la jaro 1997 La Ondo ensorbis c\u0302iujn rubrikojn de Ruslanda Esperantisto kaj transformig\u0302is al c\u0302iumonata revuo, oficiale registrita. La samizdata periodo finig\u0302is."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Post c\u0302i tiu transformig\u0302o La Ondo de Esperanto c\u0302iumonate aperis kiel presita magazino dum preskau\u0306 du jardekoj, ekde julio 1997 g\u0302is decembro 2016, kaj g\u0302i estis sendata al pli ol 500 adresoj en kvindeko da landoj."}, {"text_idx": "#000042", "text": "La s\u0302ang\u0302o sentig\u0302is tre baldau\u0306 en la abonstatistiko: en 1998 pli ol duono de la abonantoj log\u0302is en Ruslando, sed en la lasta papera jaro 2016, nur 13% da abonantoj de La Ondo estis ruslandanoj, kaj en la unua senpapera jaro en Ruslando estis nur 9% da abonantoj."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Ne plu okazis drastaj s\u0302ang\u0302oj, sed jen kelkaj menciindaj\u0302oj pri la evoluo de La Ondo de Esperanto:"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Ni hipokritus, se ni dirus ke antau\u0306 30 jaroj ni ne revis pri tio, ke ni forlasos niajn sekurajn s\u0302tatajn oficojn kaj vivtenos nin per eldonado de Esperantaj libroj kaj de la vera Esperanto-magazino. Ni ja revis, sed revante ni komprenis ke temas pri io ege malfacile atingebla, kiel flugo al Marso au\u0306 la Fina Venko. Sed ni ja transiris Rubikonon, maldungig\u0302is kaj, simile al Aleksandr Sah\u0302arov, ni dedic\u0302is nin al nia iama hobio, kaj dum pli ol kvarona jarcento vivas danke al nia Esperanto-eldonado."}, {"text_idx": "#000046", "text": "La revo realig\u0302is! En la reta voc\u0302donado pri la plej abonindaj internaciaj Esperanto-gazetoj, okazinta en junio 2015, evidentig\u0302is, ke La Ondo de Esperanto ricevis plej multajn voc\u0302ojn, sekvata de Beletra Almanako, Monato, Kontakto kaj Esperanto."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Tio okazis nur et-parte pro ni mem. Fari ion seriozan dum longa tempo oni ne povas sen subteno. Felic\u0302e ni trovis vastan subtenon."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Ni dankas niajn elstarajn au\u0306torojn kaj la ordinarajn esperantistojn, kiuj dedic\u0302as parton de sia tempo al verkado de artikoloj, beletraj\u0302oj kaj recenzoj por La Ondo.\nNi dankas niajn legantojn, kiuj vivtenas la revuon per abonoj kaj donacoj.\nNi dankas niajn kritikantojn, sen kiuj nia vivo estus malpli interesa."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Estas iom malgaje, sed nenio dau\u0306ras eterne, kaj nia longa laborado neeviteble komencis proksimig\u0302i al la fino. La 300a numero de La Ondo aperis en oktobro 2019. Kaj en januaro 2020 la c\u0302iumonata Ondo transformig\u0302is al duflanka projekto: c\u0302iusezona 120-pag\u0302a almanako kaj al la samtitola novaj\u0302retejo c\u0302iutage kompletigata."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Sincerajn gratulojn al la revuo kaj la redaktoro!\nMi sxatas legi la rakanto ke aperis en La Ondo de Eseranto No. 11.\nKiel mi povas fari tio? W. Schultz\nAfter his six months in Irkutsk he was stationed in Krasnoyarsk for 6 months. There he gave a lecture about Esperanto, gave courses and published articles in the newspaper Krasnoyarksiy Vestnik to popularize Esperanto. He tried to establish the 27th member city in the Russian Esperanto League and to obtain support from the Yenisei Province. Did this ever happen?\nIn 1909, Boris Perott wrote articles in Vostochnaya Zarya about Esperanto. He was living in Irkutsk till September 1, then moved back to Saint Petersburg. Did he ever publish in Ruslanda E?\nHe left Russia in 1920.\nPlease answer in English or Russian"}, {"text_idx": "#000059", "text": "Demonstraj versioj de \u201cLa Ondo\u201d\nMusklaku la kovrilon por legi pliajn informojn."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Demonstraj versioj de \u201cLa Ondo\u201d"}]