[{"text_idx": "#000000", "text": "C\u0302u vi vidas c\u0302iujn lingvojn supre de la pag\u0302o ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por c\u0302iuj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Arto kaj kulturoBona novaj\u0302oCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFres\u0302a Novaj\u0302oHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndig\u0302enojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj j\u0302urnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraj\u0302oParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifug\u0302intojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuig\u0302itaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojag\u0302o"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Meksika gravuristo renaskigas preskau\u0306 forgesitan rusan lignogravuran tradicion"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Fine de la 17-a jarcento en Rusio domoj kaj mang\u0302ejoj ofte estis ornamataj per specifaj artaj\u0302oj \u2014 lubok [eo]. Tio estis malmultekostaj lignogravuraj\u0302oj, amase vendataj en bazaroj kaj plej ofte bildigantaj scenojn el la c\u0302iutaga vivo \u2014 kvankam foje, malgrau\u0306 cenzuro, ankau\u0306 satiraj\u0302ojn pri religiuloj kaj politikistoj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Lubok ig\u0302is tiom populara, ke en la 19-a jarcento ec\u0302 la monarh\u0302io ekproduktis proprajn patriotajn versiojn. Tiu c\u0302i arto estis forgesita post la Oktobra Revolucio en 1917 kaj nun ec\u0302 en Rusio g\u0302i estas precipe konata en sciencaj rondoj kaj artaj subkulturoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Jarcenton poste lubok traveturis la mondon kaj trafis studion de la meksika gravuristo Alejandro Barreto, kiu malkovris tiun c\u0302i tradicion, lerninte la rusan. Li estis c\u0302armita de g\u0302i kaj decidis krei proprajn lubok-ojn kun tradiciaj bildoj de sia kara Meksiko."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mi interparolis kun li pri tiu arta kaj interkultura vojag\u0302o. La intervjuo estas prezentata en konciza versio."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Alejandro Barreto: Tio okazis antau\u0306 dek jaroj, kiam mi lernis la rusan. Mi trovis lubok-on en iu libro, prezentinta [bildon] de Kato la Kazana [tio estas unu el plej famaj lubok-herooj]. Mi tuj enamig\u0302is je g\u0302i, c\u0302ar mi kiel gravuristo unuafoje renkontig\u0302is kun lubok. Kiam mi log\u0302is en Rusio, por mi s\u0302ajnis strange ke ordinaraj rusianoj preskau\u0306 nenion scias pri tiu arta tradicio, kvankam lubok estas la viva antropologia atesto de ilia historio. Infanoj vidas ilin en lernolibroj, sed ne scias, ke tiuj bildoj nomig\u0302as lubok, nek kiel ili estas faritaj. Mi eklernis la rusan c\u0302efe pro g\u0302ia ekzotikeco komapre al la hispana, mia denaska lingvo. Krome mi interesig\u0302is pri la animaciaj\u0302oj de la studio Sojuzmultfilm [en]."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Kato la Kazana estas unu el plej famaj lubok-aj bildoj, aperinta en la 18-a jarcento. Iuj historiistoj opinias, ke g\u0302ia prototipo povis esti la imperiestro Petro la Granda. Vikimedia Komunejo. CC-BY 3.0"}, {"text_idx": "#000014", "text": "FN: Foje oni nomas lubok-on antau\u0306ulo de satiroj, bildrakontoj kaj socia kritiko. C\u0302u vi samopinias?"}, {"text_idx": "#000015", "text": "AB El Lubok es un documento histo\u0301rico en si\u0301 mismo, consigo viene una cantidad fabulosa de informacio\u0301n, valiosa en todos los aspectos de las e\u0301pocas donde tuvo su auge (Siglo XVIII-XIX) hay algunos estilos de vida rurales, los cuales hoy en di\u0301a que se conocen gracias a estos grabados, canciones, anecdotarios, leyendas, chismes. Lubok era un medio de comunicacio\u0301n impreso y humori\u0301stico que podi\u0301a abordar cualquier tema, tal y como lo hicieran las gacetas europeas o el mismo perio\u0301dico actualmente. Siempre he pensado que el bajo precio, el humor y la manera colorida de pintarlos fueron aquello que enganchaba al espectador a comprar los impresos incluso para decorar las puertas o paredes de su casas."}, {"text_idx": "#000016", "text": "AB: Lubok estas la historia dokumento, enhavanta neimageblan abundon da informoj, valoraj por c\u0302iuj aspektoj de la 18-a kaj 19-a jarcentoj, kiam lubok atingis sian pinton. G\u0302i povas rakonti kiel vivis homoj en kamparo, pri kio ni scias nun danke al tiuj gravuraj\u0302oj, kantoj, anekdotoj, legendoj, onidiroj (sur multaj lubok-oj krom bildoj videblas ankau\u0306 tekstoj). Lubok estis presita amaskomunikilo plena je humuro, kaj kapabla tus\u0302i iun ajn problemon, same kiel tion faris siatempe la eu\u0306ropaj gazetoj au\u0306 kiel ili faras tion nun. Mi c\u0302iam opiniis, ke la malalta prezo [de lubok, presita sur maldika papero], humuro kaj brilaj koloroj allogis homojn. Ili ac\u0302etadis presaj\u0302ojn kaj ec\u0302 ornamis per ili pordojn kaj murojn de siaj domoj."}, {"text_idx": "#000018", "text": "FN: Kiel vi uzas la rusan lubok-on en via arto kaj artkolekto? Kiel vi kundividas vian s\u0302atokupon en Meksiko kaj Interreto?"}, {"text_idx": "#000019", "text": "AB: Para mi\u0301 el lubok ruso es una gran fuente de inspiracio\u0301n y objeto de estudio. Para poder compenetrarme y adaptarlo a la cultura mexicana, en mi pai\u0301s hice una tesis doctoral que explicaba la historia y formalidades de este arte en comparacio\u0301n con la gra\u0301fica popular del taller TGP, Manuel Manilla y Jose\u0301 Guadalupe Posada de principios del siglo XX en Me\u0301xico y con los cuales comparten muchos ge\u0301neros de estampa narrativa y humori\u0301stica. Siento que fue el mejor ejemplo para poder dar a conocer a los mexicanos lo que es y representa un lubok en Rusia. Mi trabajo llevo\u0301 un proceso donde tuve que apropiarme las herramientas y estilo burdo de lubok para crear estampas que hablaran de la cultura popular y la historia de Me\u0301xico. A esa serie le llame\u0301 lubokus.ru.mx, logre\u0301 realizar un acervo amplio de piezas relacionadas a este tema Me\u0301xico-Rusia, para poder ser presentadas en exposiciones en varias partes del Me\u0301xico, Rusia y el extranjero, tan solo el an\u0303o pasado se presento\u0301 en Bulgaria y en Polonia."}, {"text_idx": "#000020", "text": "AB: Por mi lubok estas bona inspirfonto kaj esplorobjekto. Por kompreni kaj adapti g\u0302in al la meksika kulturo, mi verkis kandidatan disertacion en Meksiko, klarigintan historion kaj regulojn de tiu c\u0302i arto kompare al la Metiejo de la popolaj grafikaj\u0302oj [ru \u2013 kolektivo de maldekstrulaj artistoj, fondita en Meksiko en 1937], en kiu laboris homoj kiel Manuel Manilla kaj Jose\u0301 Guadalupe Posada. La populara meksika grafikaj\u0302o kundividas kun lubok historiojn kaj humurajn gravuraj\u0302ojn. Mi sentis, ke tio estas plej bona ekzemplo ebliganta al la meksikanoj kompreni kio estas lubok kaj kio g\u0302i estas en Rusio. Mia laboro igis min adapti la instrumentojn kaj krudan stilon de lubok por kreado de gravuraj\u0302oj, kiuj rakontas pri la populara kulturo de Meksiko kaj g\u0302ia historio. Mi nomis tiun c\u0302i serion lubokus.ru.mx kaj sukcesis krei grandan kolekton de la verkoj, ligitaj al tiu c\u0302i meksiko-rusa temo. Mi prezentis ilin en ekspozicioj en diversaj lokoj de Meksiko, Rusio kaj eksterlande. En 2019 ili estis ekspoziciataj en Bulgario kaj Pollando."}, {"text_idx": "#000021", "text": "FN: Kiel lubok estas ligita al aliaj formoj de la pop-arto, kiujn vi kolektas?"}, {"text_idx": "#000022", "text": "AB Sin lugar a dudas lubok es el antecesor de los comics rusos, creo que es muy importante el papel que juegan con las historietas y tambie\u0301n como antecedente del cartel sovie\u0301tico. Encontre\u0301 parecidos muy interesantes a nivel formal e histo\u0301rico con grabados populares de otras culturas como en el nordeste brasilen\u0303o con la literatura de \u201cCordel\u201d la cual involucra rimas con narrativas de cara\u0301cter popular con grabados y se venden a bajos costos. Tuve mi propia oportunidad de hacer mis cordeles lubok alrededor un tema muy mexicano: \u201cLucha Libre\u201d. Tambie\u0301n he visto otras manifestaciones que gozan de muchas similitudes con lubok como los pergaminos de patua en Bengala, India y luboks que he visto de otros pai\u0301ses eslavos como Bielorusia, Ucrania y Kazajos."}, {"text_idx": "#000023", "text": "AB: Sendube lubok estas antau\u0306ulo de la rusaj bildrakontoj. Mi pensas ke g\u0302i ludis gravan rolon en evoluo"}, {"text_idx": "#000025", "text": "de la nuntempaj rusiaj bildrakontoj kaj estas antau\u0306ulo de la sovetiaj propagandaj afis\u0302oj [Vento ROSTA, ruse: \u041e\u043a\u043d\u0430 \u0420\u041e\u0421\u0422\u0410]. Mi trovis tre interesajn similaj\u0302ojn kun la popularaj gravuraj\u0302oj de aliaj kulturoj rilate formaton kaj historion, ekzemple en la nord-orianta Brazilo ekzistas s\u0302nurliteraturo, malmultekostaj bros\u0302uroj kun poemoj kaj popularaj rakontoj. Mi koncentris miajn lubok-ojn je la tre meksika temo de Lucha libre mexicana [es]. Mi renkontis ankau\u0306 aliajn artformojn, tre similajn al lubok. Ekzemple rulskribaj\u0302oj de patua [ru] el Bengalio kaj Barato, au\u0306 lubok-oj, kiujn mi vidis en aliaj postsovetiaj landoj kiel Belorusio, Ukrainio kaj Kazah\u0302io."}, {"text_idx": "#000027", "text": "FN: Kion vi plej s\u0302atas en la lubok-arto?"}, {"text_idx": "#000028", "text": "AB: Desde que estudio el tema lubok soy un fana\u0301tico, he realizado mis grabados inspirado en ellos, pero tambie\u0301n en mi viaje a Rusia pude obtener algunos impresos originales lubok de varios temas, desde grabados de la biblia ilustrada por Vasily Koren (La primera en ruso de 1692 y con la cual llego\u0301 la te\u0301cnica del grabado en madera a ese territorio como antecedente del lubok popular) hasta impresos sobre anecdotarios, hechos inso\u0301litos y relatos poli\u0301ticos sati\u0301ricos."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Yo amo la este\u0301tica de la representacio\u0301n de las figuras. Me doy cuenta de la ingenuidad del pueblo ruso de aquellas e\u0301pocas, ante hechos extraordinarios, aquellos impresos eran interpretados de una manera muy pura, es decir se hablaban de animales exo\u0301ticos o de monstruos sin tener una referencia real o fotografi\u0301a y las representaciones al ser hechas a base de relatos, los haci\u0301an unos personajes maravillosos emanados del mundo Nai\u0308f."}, {"text_idx": "#000030", "text": "AB: Mi estas g\u0302ia adoranto ekde kiam mi komencis esplori lubok-on kaj mi kreas gravuraj\u0302ojn, inspiritajn de g\u0302i. Kiam mi estis en Rusio, mi sukcesis ac\u0302eti originalajn lubok-presaj\u0302ojn, bildigantajn diversajn historiojn, inkluzive bibliajn gravuraj\u0302ojn, ilustritajn de Vasilij Koren [ru] (temas pri la unua Biblio, eldonita en la rusa en 1692 kun uzado de lignogravuraj\u0302oj per metodo, kiu antau\u0306is tiun de lubok), kaj anekdotojn, malkutimajn faktojn kaj politikan satiron."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Mi s\u0302atas estetikon de figuroj, bildigitaj en lubok. Mi komprenas inventemon de la rusoj de tiu tempo. Tiuj gravuraj\u0302oj interpretis je tre pura maniero malkutimajn eventojn kaj bildigis ekzotajn bestojn kaj monstrojn sen fotoj au\u0306 ebleco vidi realan objekton. La bildoj bazig\u0302is sur historioj, en kiuj aperas mirindaj personoj, venintaj el la naiva arto."}, {"text_idx": "#000032", "text": "FN: C\u0302u eblas ligi lubok al formo de la meksikaj kulturo, arto au\u0306 humuro?"}, {"text_idx": "#000033", "text": "AB Como deci\u0301a anteriormente, en Me\u0301xico hubo un periodo muy importante del grabado mexicano con la construccio\u0301n de nuestra nacio\u0301n a finales del siglo XIX y principios de siglo XX, donde la restructuracio\u0301n del pai\u0301s estaba gestiona\u0301ndose, la cultura mexicana comenzaba a notar sus primero atisbos como nacio\u0301n moderna. Habi\u0301a mucho castigo por parte del gobierno y la clase poderosa, eso gestionaba ciertas condiciones para el grabado se convirtiera tambie\u0301n en una arma de protesta, al ser accesible, hablar por el pueblo, levantar la voz de la cri\u0301tica y el humor. Una nacio\u0301n saludable para mi forma de ver debe tener sentido del humor y debe ser cri\u0301tica y tanto lubok como nuestro grabado mexicano comparten ese capi\u0301tulo en sus respectivas historias."}, {"text_idx": "#000034", "text": "AB: Kiel mi jam diris, en Meksiko ekzistis tre interesa periodo de meksikaj gravuraj\u0302oj, kiu koincidis kun la nacia konstruado fine de la 19-a kaj komenco de la 20-a jarcentoj, kiam nia lando spertis rekonstruadon. Tiutempe en la kulturo de Meksiko aperis la unuaj"}, {"text_idx": "#000036", "text": "signoj de la moderneco. La registaro kaj potenculoj subpremadis la log\u0302antaron kaj tiuj [reprezalioj] formis la kondic\u0302ojn, en kiuj gravuraj\u0302oj ig\u0302is armilo de protesto. La gravuraj\u0302oj estis alireblaj, ili parolis anstatau\u0306 homoj, ili levis la voc\u0302on de kritiko kaj humuro. De mia vidpunkto, sana nacio devas havi humursenton kaj esti memkritika. La historioj de lubok kaj de niaj meksikaj gravuraj\u0302oj kundividas tiun c\u0302i c\u0302apitron."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Meksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Germinda Casupa\u0301, c\u0302ikita indig\u0302eno fronte al fajro kaj masklismo"}, {"text_idx": "#000041", "text": "\u201cLa Balkanoj estas la eu\u0306ropa Latinameriko en multaj belaj aspektoj\u201d, diras albana verkisto Elvi Sidheri"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracion"}, {"text_idx": "#000044", "text": "Kiel banglades\u0302aj teolaboristoj povas travivi kun taga salajro de malpli ol du dolaroj?"}, {"text_idx": "#000049", "text": "Speciala danko al niaj multaj subtenantoj"}, {"text_idx": "#000050", "text": "Bonvolu subteni nian gravan laboron"}]