[{"text_idx": "#000000", "text": "Esperantistoj: c\u0302u revoluciuloj au\u0306 stranguloj?"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Kio estas Esperantujo kaj kion signifas esti esperantisto? C\u0302u la lingvo estas politika vidpunkto? Kiel la interreto s\u0302ang\u0302is la movadon? Oni delonge diskutis tiujn demandojn, sed nun aperas scienca studo pri la temo. Guilherme Fians verkis la unuan antropologian libron pri la Esperanto-komunumo, politiko kaj la interreto."}, {"text_idx": "#000002", "text": "J\u0302us aperis c\u0302e la eldonejo Palgrave Macmillan ampleksa antropologia studo pri la Esperanto-movado kun la titolo Esperanto Revolutionaries and Geeks (\u201dEsperantistaj revoluciuloj kaj stranguloj\u201d). En sia pritakso Monica Heller, profesoro pri antropologio kaj iama prezidanto de American Anthropological Association, skribas:"}, {"text_idx": "#000003", "text": "\u201dEsperanto Revolutionaries and Geeks\u201d estas legologa etnografiaj\u0302o pri alternativaj imagoj pri tempo kaj spaco inter esperantistoj. G\u0302i identigas liberalajn kaj radikalajn formojn de rezisto al la limigoj de instituciigitaj naciaj normlingvoj \u2013 kaj tiel al la hierarkiaj nacis\u0302tatoj mem. La esenco de Esperanto ne estas utopia perfekteco, sed prefere demokratia partopreno en komunumo."}, {"text_idx": "#000006", "text": "\u2013 Mi nomig\u0302as Guilherme Fians kaj mi estas antropologo kaj docento pri antropologio c\u0302e la Universitato de Brasi\u0301lia. Mi komencis la esploron kiu rezultis je tiu libro en 2015, kadre de mia doktorig\u0302o pri socia antropologio en la Universitato de Manchester."}, {"text_idx": "#000007", "text": "\u2013 Kiam mi komencis lerni la lingvon, mi renkontis homojn kiuj neniam vojag\u0302is eksterlanden kaj kiuj ne havis konkretajn planojn uzi Esperanton internacie. Tamen, tiuj homoj entuziasme parolis pri la Universalaj Kongresoj, pri Esperantujo, pri la Esperanto-movado, pri samideanoj. Ili parolis pri spertoj kiujn ili neniam havis kaj neniam intencis havi. Pro mia kontakto kun tiuj homoj, mi scivolis pri tio, kio ekzistas c\u0302irkau\u0306 kaj pere de Esperanto krom la lingvo mem. Fine, mia studado de la lingvo venigis min al antropologia esploro pri esperantistoj kaj Esperantujo."}, {"text_idx": "#000008", "text": "\u2013 Mi ne sukcesis trovi en la faka literaturo la respondojn kiujn mi serc\u0302is. Fakuloj kiel Roberto Garvi\u0301a, Probal Dasgupta, Humphrey Tonkin kaj Ida Stria provizis min per interesaj elirpunktoj por ekkompreni Esperantujon kiel socian fenomenon, sed mi decidis serc\u0302i respondojn al aliaj demandoj miaj: post kiam oni lernas tiun lingvon, pri kio oni parolas? Kiam oni parolas kun esperantistoj el la sama lingva kaj nacia fono, kial oni uzas Esperanton por diskuti pri kelkaj temoj kaj nian denaskan lingvon por diskuti pri aliaj?"}, {"text_idx": "#000010", "text": "\u2013 Temas c\u0302efe pri mia klopodo kompreni kiel Esperanto statas nuntempe kiel ilo por politika agado en Okcidenta Eu\u0306ropo, c\u0302efe en Francio. Notu, ke mi naskig\u0302is kaj lernis Esperanton en Brazilo, kie la lingvo estas forte ligita al spiritismo. Pro tio, multaj el la esperantistoj, kiujn mi konis en tiu lando, estas spiritistoj, kiuj uzis Esperanton por diskuti pri reenkarnig\u0302o, kiel fari bonon, kiel konsideri homojn el la tuta mondo kiel fratojn, kaj tiel plu. En Eu\u0306ropo, la historio de Esperanto estas plejparte alia, pro la sinteno kiu kunigas la lingvon kaj maldekstrajn politikajn vidpunktojn. Kiam mi translog\u0302ig\u0302is al Eu\u0306ropo, tiu maniero sperti Esperanton estis nova por mi, kaj mi volis lerni pli pri tiu ligo inter lingvo kaj politiko."}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u2013 Tiusence, la c\u0302efaj demandoj kiujn mia libro celas respondi estas: dum, en la unua duono de la dudeka jarcento, Esperanto estis forte ligita al anarkiismaj, komunismaj kaj pacismaj politikaj agadoj, kia estas la politika graveco de Esperanto en la dudek-unua jarcento? Dum Esperanto estas kelkfoje prezentata de siaj subtenantoj kiel \u201dla lingvo de la estonteco\u201d kaj ofte rigardata de siaj kontrau\u0306uloj kiel apenau\u0306 uzata \u201dlingvo de la pasinteco\u201d, kiel statas la nuneco de Esperanto? Kadre de la popularig\u0302o de Duolingo, Amikumu kaj de la signifa uzado de Esperanto en la interreto, kian efikon ciferecaj komunikiloj havas sur la dinamikon de c\u0302i tiu parolkomunumo?"}, {"text_idx": "#000012", "text": "\u2013 Tiusence, mia libro analizas c\u0302efe la nuntempajn Esperanto-movadon, parolkomunumon kaj lingvo-uzadon, sed c\u0302iam konsiderante la pasintecon de Esperanto kaj la esperojn de esperantistoj pri la estonteco de la lingvo. Tio inkluzivas rigardon al la manieroj kiel esperantistoj ofte raportas malesperon pri la lingvo kaj movado."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Kiel vi faris vian esploron? Kiel vi kolektis la informojn?"}, {"text_idx": "#000014", "text": "\u2013 Antropologoj kolektas datumojn c\u0302efe pere de metodologio nomata etnografia terenlaboro. Esence, temas pri kunvivado: se oni volas kompreni la vivmanieron kaj pensmanieron de specifa socia grupo, oni devas lerni la lingvon parolatan de tiu grupo, log\u0302i kie ili log\u0302as, kaj mang\u0302i, labori kaj festi kiel ili. Tiusence, mia esploro bazig\u0302is plejparte sur etnografia terenlaboro inter esperantistoj \u2013 kiu inkluzivis plej ofte paroli, diskuti, kunsidi kaj vojag\u0302i. Tio estis mia unua defio: kie fari tian esploron, se esperantistoj estas preskau\u0306 c\u0302ie, sed koncentritaj nenie? Kompreneble mi c\u0302eestis plurajn Universalajn Kongresojn kaj aliajn internaciajn arang\u0302ojn. Tamen, tiuj eventoj konsistas el eksterordinaraj momentoj de la vivo de esperantistoj, kaj ne vere esprimas iliajn ordinarajn manierojn uzi la lingvon."}, {"text_idx": "#000015", "text": "\u2013 Pro mia bezono elekti kernan studlokon, mi elektis Francion, c\u0302efe Parizon, pro du kialoj. Unue, pro la politika graveco de Francio en la frua historio de la Esperanto-movado. Due, c\u0302ar Parizo gastigas sidejojn de pluraj aktivaj Esperanto-asocioj: SAT, SAT-Amikaro, Espe\u0301ranto-France, Espe\u0301ranto-jeunes kaj Franca Fervojista Esperanto-Asocio \u2013 krom pluraj neformalaj arang\u0302oj ekster la asocia medio. Estante en Parizo, mi c\u0302iam havis Esperantajn kunsidojn, klasojn, babilrondojn kaj politikajn debatojn por c\u0302eesti kaj esplori."}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u2013 Dum tuta jaro, mi kunvivis kun esperantistoj kaj komprenis kiel (kaj je kiu grado) Esperanto enkadrig\u0302is en ilia vivo. Pro la fakto ke la uzado de la lingvo en la interreto ig\u0302is pli kaj pli grava, mi neatendite esploris ankau\u0306 kiamaniere esperantistoj (c\u0302efe junuloj) uzas retajn lingvo-kursojn, sociajn retojn kaj aplikaj\u0302ojn por esperantumi. Por profundigi mian komprenon pri la kunteksto kaj historio, mi ankau\u0306 esploris la arkivojn de kelkaj el la supremenciitaj asocioj, de la Nacia Biblioteko de Francio, privatajn arkivojn de esperantistoj kaj, dum kelkaj semajnoj en Roterdamo, arkivojn en la Biblioteko Hector Hodler. Fine, mi intervjuis kelkajn el la plej aktivaj esperantistoj kiujn mi ekkonis en Parizo, en Roterdamo, rete kaj dum kongresoj."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Guilherme Fians (foto de Facebook)."}, {"text_idx": "#000018", "text": "C\u0302u via libro celas c\u0302efe lingvistojn kiel legantojn?"}, {"text_idx": "#000019", "text": "\u2013 Ankau\u0306 lingvistojn, sed ne nur. Krom analizi lingvopolitikon, ciferecajn komunikilojn kaj la konstantan (re)kreadon de la Esperanta parolkomunumo, mi uzis Esperanton kiel elirpunkton por engag\u0302ig\u0302i je fakaj debatoj pri naciismo kaj internaciismo, antropologia teorio, la historio de komunikiloj kaj aliroj al tempo, espero kaj malespero inter subtenantoj de sociaj movadoj. Kompreneble kelkaj c\u0302apitroj de la libro enhavas pritraktojn kiuj interesos c\u0302efe socilingvistojn, sed pluraj aliaj c\u0302apitroj dialogas pli, lau\u0306 ties fakaj fonoj, kun antropologoj, sociologoj, historiistoj kaj fakuloj pri komunikado. Kompreneble, c\u0302ar esperantistoj estas la bazo kaj fokuso de mia analizo, tiu enhavo estas ankau\u0306 por la parolantoj de la lingvo mem!"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Kiuj estas la plej interesaj faktoj kaj malkovroj en la libro?"}, {"text_idx": "#000021", "text": "\u2013 Ekde mia unua vizito al Parizo, en februaro 2016, mi estis surprizita de la malespero de kelkaj membroj de Esperanto-asocioj pri la estonteco de la lingvo. Tiu vizito al Parizo estis la unua fojo kiam mi au\u0306dis bedau\u0306ron de esperantistoj pri malplenaj asocioj, pri junuloj kiuj ne plu interesig\u0302as pri la lingvo, kaj pri la malplifortig\u0302o de la rilatoj inter Esperanto kaj maldekstraj politikaj vidpunktoj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "\u2013 Samtempe, mi konsciis pri la \u201dduolinganoj\u201d, la idoj de Duolingo kaj pri la vigleco de Esperanto en la interreto, sed mi ne tuj trovis tiujn homojn en Parizo. Post iom da tempo, mi kontaktis junan esperantiston el Parizo pere de Facebook, kaj ili venigis min al alia Esperantujo \u2013 kiun tiam mi apenau\u0306 konis. Vizitinte drinkejojn kaj partopreninte festojn kun kelkaj el tiuj homoj, mi interesig\u0302is pri la relativa manko de dialogo inter tiuj du ag\u0302ogrupoj, svage difinitaj kiel \u201dla junuloj\u201d kaj \u201dla maljunuloj\u201d. Plurfoje membroj de asocioj uzas sociajn retojn, Amikumu kaj Telegram por esperantumi, sed asocianoj malofte elektas la interreton kiel kernan lokon por esperantumado. Aliflanke, junaj esperantistoj en Parizo konscias pri la ekzistado de asocioj, sed malofte interesig\u0302as membrig\u0302i kaj partopreni regulajn kunsidojn."}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u2013 Unu el miaj eltrovoj kiuj plej kaptis mian atenton estis tio: malgrau\u0306 la fakto ke kaj junuloj kaj maljunuloj lernas kaj parolas la saman lingvon, ili malofte uzas tiun lingvon por paroli unu kun la aliaj. Dum iam Esperantujo alfrontis skizon inter la neu\u0306trala kaj la maldekstra movadoj, s\u0302ajne nuntempe tiu skizo estas c\u0302efe inter junuloj kaj maljunuloj \u2013 kaj iliaj respektivaj movadoj."}, {"text_idx": "#000024", "text": "C\u0302u vi malkovris ion kio surprizis vin? Au\u0306 eble surprizus aliajn esperantistojn?"}, {"text_idx": "#000025", "text": "\u2013 Tio, kio plej surprizis kaj amuzis min, estis kiel la Leg\u0302o de Tonjo efektive realig\u0302as en konversacioj en Esperanto \u2013 kaj mi argumentas ke la realig\u0302o de tiu leg\u0302o ja rilatas al la maldekstraj politikaj vidpunktoj historie ligitaj al Esperanto. Vidu, ekzemple, la angla-devenan vorton \u201cdrone\u201d. Dum Esperanto-diskuto en Francio \u2013 kiun mi analizas en la libro \u2013 homoj c\u0302esis paroli pri politiko por paroli pri lingvo kiam iu menciis gvatadon fare de \u201cdrones\u201d en Irano: c\u0302u en Esperanto oni diru \u201cdrono\u201d (sed kolizias kun \"droni\"), \u201cdroneo\u201d (rekta adapto de la angla vorto) au\u0306 \u201cspavo\u201d (senpilota aviadilo, kiel proponas la Reta Vortaro)? Kiu el tiuj ebloj estas la plej fundamenta? Samkiel francaj esperantistoj ofte sin demandas, kiu vorto estas la plej facile komprenebla de azianoj."}, {"text_idx": "#000026", "text": "\u2013 En Esperanto, denaskuloj ne estas rigardataj kiel au\u0306toritatoj pri lingvo-uzo. Vortaroj en Esperanto \u2013 vidu PIV, ekzemple \u2013 estas ofte taksataj \u201dtro francaj\u201d au\u0306 \u201dtro anglaj\u201d. Do, esperantistoj dubas la au\u0306toritaton de denaskuloj kaj de vortaroj pri lingvaj aferoj kaj ofte taksas la Akademion de Esperanto malbone funkcianta. Fronte al tio, kiu estas la nuna au\u0306toritato pri lingvaj aferoj en Esperanto? Kiu rajtas nomi aferojn ne nomitajn de Zamenhof?"}, {"text_idx": "#000027", "text": "\u2013 Tio kreas interesan fenomenon: en konversacioj en Esperanto, homoj ofte deflankigas la diskuton al debato pri vorto-uzo kaj gramatikaj\u0302oj, precize c\u0302ar esperantistoj provas kun-konstrui la lingvon dum ili uzas g\u0302in."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Alklaku por kunhavigi c\u0302e Twitter(Malfermig\u0302as en nova fenestro)Alklaku por kunhavigi c\u0302e Facebook(Malfermig\u0302as en nova fenestro)Alklaku por kunhavigi per Telegramo(Malfermig\u0302as en nova fenestro)"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Libro nepre legenda, s\u0302ajnas al mi. Libera Folio starigas la g\u0302ustajn demandojn al la au\u0306toro kaj liaj respondoj bone klarigas lian aliron. Jam tre interesa (kaj mi tre scivole legos pri la detaloj, post kiam mi sukcesos obteni ekzempleron): profunda analizo de la skizo inter \"junuloj\" kaj \"maljunuloj\" en Esperantujo, kaj de la neevitebla realig\u0302o de la Leg\u0302o de Tonjo (mi tre aprezas la observon de la au\u0306toro \u2013 vidu la lastan frazon de la intervjuo)."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Guilherme afable sendis min ligilon al sia tezo, kiu prezentas la ideojn pritraktitajn en la artikolo. La tezo estas libere els\u0302utebla c\u0302i-tie (261 pag\u0302oj kaj 3,2Mo). Mi legis g\u0302in kun grandega intereso."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Tre intrese! Kiel g\u0302i diferencas de la libro?"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Mi legis lian tezon kaj nun legas la libron. G\u0302is nun (mi legis iom pli ol duono de la libro), s\u0302ajne nur du c\u0302apitroj de la tezo pli malpli similas al tiuj de la libro. C\u0302iuj aliaj estas tute nova enhavo. La kerno de la diskuto de la du publikaj\u0302oj ankau\u0306 estas tute aliaj. La dua titolo de la tezo estas \u201cmediation, space and time among Esperanto speakers\u201d, kaj de la libro estas \u201clanguage politics, digital media and the making of an international community\u201d. Tiuj enhavaj diferencoj klare sentig\u0302as per la legado."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Kiel vi pensas \u2013 ekzistas kontraudiroj inter ili au ne?"}, {"text_idx": "#000036", "text": "C\u0302u vi celas kontrau\u0306diroj inter la du tekstoj de la au\u0306toro? Tute ne, temas nur pri malsamaj fokuzoj. La tezo multe pli diskutas antropologiajn teoriojn pri spaco, perado kaj tempo, dum la libro fokuzig\u0302as je la uzo de la lingvo inter malsamaj Esperanto-grupoj kaj profiloj de parolantoj, kaj je la influo de sociaj retoj en la kreado kaj rekreado de la Esperanta parolkomunumo."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Konsideru ankau\u0306 la version de la libro c\u0302e Google Books, #v=snippet&q=%20Esperantist&f=true (ekzempla serc\u0302o)."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Jen c\u0302e la eldonejo Springer (ligita kun Palgrave Macmillan) resumoj de la c\u0302apitroj "}, {"text_idx": "#000041", "text": "Denove aperas la (lau\u0306 mi falsa) distingo inter \"junuloj\" kaj \"maljunuloj\". Tio vere ne estas kerna afero en Esperantujo. La distingo pli baze estas inter tiuj, kiuj scias kio estas Esperanto, kial g\u0302i estis kreita, kaj al kio g\u0302i celas, kompare al homoj kiuj malkovris g\u0302in kaj trovas en g\u0302i lingvo-ludilon, lingvo-projekton, au\u0306 logiko-puzlon. En ambau\u0306 grupoj estas kaj junuloj, kaj maljunuloj."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Cetere aperas aludo al \"denaskuloj\" en Esperantujo. S\u0302ajnas al mi, ke oni neniam pau\u0306zas kaj pripensas la signifon de la koncepto. En Esperantujo, \"denaskulo\" scias la lingvon c\u0302efe de la gepatroj. Kaj estas tute necerte, ke la gepatroj bone au\u0306 g\u0302uste scias Esperanton. Se la gepatroj malbone parolas, la ido malbone parolas."}, {"text_idx": "#000043", "text": "En la \"pli granda mondo\", denaskulo estas iu kiu naskig\u0302as en lingvo-komunumo, kaj krom la enhejma lingvo havas sperton pri la lingvo en la stratoj, en la lernejo, per radio kaj televido, ktp. Tial tiu povas roli kiel vera fonto de lingvo-informo."}, {"text_idx": "#000044", "text": "En Esperantujo, denaskulo nur povas doni respondon de la speco \"Tiel c\u0302i ni diras en mia familio\". Krom se tiu poste eniris la lingvokomunumon kaj lernis Esperanton ekster la kadro de la familio."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Licxjo, legu la libron (kiel mi faras nun) kaj vi malkovros ke la au\u0306toro plejparte konsentas pri tio, kiun vi diras. Li tre bone klarigas ke denaskuloj NE estas denaskaj parolantoj de Esperanto, kaj pro tio ili ne povas esti konsiderataj lingvaj au\u0306toritatoj."}, {"text_idx": "#000046", "text": ">kio estas Esperanto, kial g\u0302i estis kreita, kaj al kio g\u0302i celas"}, {"text_idx": "#000047", "text": "Lingvo estas nur ilo, same kiel, ekzemple, martelo; g\u0302i ne povas celi ion ajn. Celi povas homoj. Inter alie, plej kurtan respondon, kial Esperanto ne havas seriozan staton en la mondo, eblas formuli jene: \"Homoj kolektig\u0302as ne c\u0302irkau\u0306 komunaj iloj, sed c\u0302irkau\u0306 komunaj celoj. Ankorau\u0306 mankas rimedo, kiu ebligus uzi Eon al diverslingvaj homoj, kiuj jam havas komunan celon\"."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Kvankam mi estimas vian distingon inter Esperanton konantoj kaj entuziasmuloj, ne s\u0302ajnas al mi ac\u0302a au\u0306 nepre malvera la g\u0302eneraligo inter junuloj kaj maljunuloj. Mi mem estas junulo kiu pli kaj pli apartenas en la dua kategorio \u2014 mi estas paganta membro de la UEA, c\u0302eestos la Kongreson c\u0302i-jare (kaj provis virtuale la lastan jaron, g\u0302is mi ekmalsanig\u0302is), legas priesperantajn librojn el la biblioteko kaj kreadas personan bibliotekon el la peresperantaj, k.t.p."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Mi konas persone preskau\u0306 neniun homon, kiu ag\u0302as samkiel mi, kiu povas mals\u0302pari tiom da mono por Esperantaj aferoj. Mi sentas min escepto. Junuloj estas plejparte koncernataj pri la tagtagaj aferoj kaj ne pri nic\u0302a komunumo, kies stato estas necerta, kaj kiu postulas grandan investon (pertempe kaj permone) por partopreni."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Je alia flanko, s\u0302ajne la plej favorata rimedo de junuloj por ekzerci sin Esperante estas ludi videoludojn kune. Kelkaj uloj ne tiom junaj partoprenas ankau\u0306, sed denove tion mi sentas escepto."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Mi samopinias, ke la denaskuloj ne estas nek devas esti lingvaj au\u0306toritatoj. Sed ankau\u0306 ne_tute_ veras, ke ili parolas tiel bone au\u0306 malbone kiel la gepatroj. Se la gepatro observas iun regulon 95-procente, estas vers\u0302ajne, ke la infano alproprigas la regulon kaj observas g\u0302in 100-procente. Ekzemple mi, kiam mi estis laca au\u0306 distrita, uzis kelkfoje \"li\" pri virino au\u0306 \"s\u0302i\" pri viro, au\u0306 forgesis \"la\" \u2014 pro influo de la finna. Miaj infanoj-denaskuloj neniam eraris pri li/s\u0302i sed ofte korektis min, kaj almenau\u0306 unufoje atentigis min pri mankanta \"la\"."}, {"text_idx": "#000052", "text": "\u201dLa distingo pli baze estas inter tiuj, kiuj scias kio estas Esperanto, kial g\u0302i estis kreita, kaj al kio g\u0302i celas, kompare al homoj kiuj malkovris g\u0302in kaj trovas en g\u0302i lingvo-ludilon, lingvo-projekton, au\u0306 logiko-puzlon.\u201d \u2013 Vi pravas. Mi ec\u0302 dirus, ke nia kutimo vidi la sciencan studon de Esperanto c\u0302iam kiel parton de \"interlingvistiko\" au\u0306 \"planlingvistiko\" mise emfazas la \"ludilan\u201d aspekton de Eo, metante g\u0302in en la saman korbon kun Klingon au\u0306 la fikciaj lingvoj de Tolkien kaj Martin. Estas kvazau\u0306 la scienca studo de la angla estus c\u0302iam rigardata nur kiel parto de g\u0302ermana filologio kaj oni komparus la anglan kun la gota kaj praislanda."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Pri la denaskuloj: Jes, la gepatroj gravas. Sed por denaskuloj, kiuj havas multan kontakton kun aliaj Esperanto-parolantoj kaj kiuj au\u0306skultas lau\u0306tlegatajn librojn, rigardas filmetojn en Esperanto, ankau\u0306 tio gravas. Pensu ekzemple pri partopreno en Esperanto-renkontig\u0302oj por familioj \u2013 mi kutime apenau\u0306 vidis mian infanon dum la tuta tago."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Guilherme Fians skribis: \"Esperanto is assumed to be no one's first language, as nobody is raised in an Esperanto-speaking neighbourhood or similarly, fluency in it is not normally a requirement when people apply for jobs or move abroad.\"\nRilate al \"first\" en tempa senco, mi scias pri esceptoj de infanoj g\u0302is lerneja ag\u0302o. (Rilate al \"first\" en la senco de c\u0302efa ni konsideru la homojn, por kiuj Esperanto farig\u0302is dum la vivo la plej multe uzata lingvo. Vers\u0302ajne kelkaj centoj nuntempe.)"}, {"text_idx": "#000055", "text": "\"Kiam oni parolas kun esperantistoj el la sama lingva kaj nacia fono, kial oni uzas Esperanton por diskuti pri kelkaj temoj kaj nian denaskan lingvon por diskuti pri aliaj?\""}, {"text_idx": "#000057", "text": "Mi dubas, c\u0302u eblas fari multe da g\u0302eneraligoj pri \"la\" E-komunumo, kiu, miaopinie, tute ne ekzistas."}, {"text_idx": "#000058", "text": "La titolo jam estas fus\u0302a: Esperantistoj g\u0302enerale estas nek revoluciuloj nek stranguloj."}, {"text_idx": "#000059", "text": "La divido inter junuloj kaj maljunuloj estas nenio nova. Tiu divido ankau\u0306 en la nau\u0306dekaj jaroj jam ekzistis.\nOni ankau\u0306 notu, ke en Esperanto ofte mankas la meza ag\u0302o: homoj ofte lernas la lingvon junag\u0302on kaj aktivas, poste ekhavas infanojn, kabeig\u0302as sed revenas post plenkreskig\u0302o de la infanoj au\u0306 pensiig\u0302o."}, {"text_idx": "#000060", "text": "\u201dNenie mi trovis tian kolekton da politikaj ignorantoj k nuloj kiel en E-movado, chi tio estas unu el la tragedioj de E-o\u201d (Ivo Lapenna)"}, {"text_idx": "#000061", "text": "Miscitata ekzemplo: c\u0302erpi unu frazon el momentkolera Lapenna ne estas bona servo. Pri esperantistoj, kiel pri c\u0302iuj en la medio en kiu ni hazarde tiumomente trovig\u0302as, ni povas esprimi favorajn kaj nefavorajn jug\u0302ojn, tio ne estu prenata kiel apokalipsa tutenhava jug\u0302o. Koncerne denaskismon, tiu ne estas kulpo: mi naskig\u0302is en esperantoparolanta familio, ne ekzistas bazlernejo esperantlingva (kiel male en pluraj minoritataj lingvokomunumoj) pro nia malmulteco kaj diseco, tial ne nepre restas la fluo en la lingvo kiam la filo forlasas la familian medion, krom se la gepatroj kutimigas al la gefiloj viziti esperantofamiliojn, infanajn kongresetojn, IJKojn, responsig\u0302i en TEJO au similaj\u0302oj. Mi havis la s\u0302ancon aparteni al c\u0302i dua kategorio, ig\u0302is g\u0302enerale sekr de TEJO, prezidanto de It-Esp-Junularo, akademiano, kaj maljunig\u0302as kiel tia kaj e-o estas plu mia normala interparola lingvo kun mia frato kaj kun la filino de Sen Rodin, same denaska.\nAl mi s\u0302ajnas sensignifaj tiuj diskutoj. Mi vidas, male, bedau\u0306rinde en ili iun malkontenton (pravan) pri la nuna stato de Eo en la mondo, rigardo al g\u0302i kvazau\u0306 al strangaj\u0302o kaj la konsekvencan klopodon atribui la kau\u0306zon al iuj difintaj minoritatoj: jen denaskuloj (se ili ne multe faras por la movado poste), jen idistoj, kies kulpo estas koni ankau\u0306 alian planlingvon kaj verki en g\u0302i, jen civitanoj, kies kulpo estas havi alian aliron al la e-a kulturo, jen SAT-anoj (kiuj ja estas ege kulturaj) kiuj malmulte partoprenas en la UEA-kampanjoj; la c\u0302ason al la sorc\u0302istinoj mi c\u0302iam konsideris mezepokaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Emociighita homo parolas pli sincere ol kutime. En chi tiuj vortoj de I. Lapenna mi ekvidis nur sincerecon k doloron pri E-movado k mi ne vidas en ili koleron. Chi tiuj vortoj ne estas hazarde diritaj, jen estas ankorau unu simila frazo:\n\"La stultajhoj, kiuj nun ili diras en nuntempa E-movado estas tiel grandaj, ke mi neniam ekster E-movado vidis tian kolekton de stultuloj\".\nLa frazo sonas tre aktuale. Chu ne?"}, {"text_idx": "#000063", "text": "Mi menciis chi tiujn vortojn de I. Lapenna tute ne por montri, ke E-ujo estas kunveno de stultuloj, male mi ekvidis en E-movado multe saghajn k sindonemajn homojn. Bedaurinde, stultuloj okupas preskau chiujn gravajn postenojn en E-movado. \ud83d\ude41"}, {"text_idx": "#000064", "text": "Mi konsentas. Mi j\u0302us legis en la komitata listo la argumentojn kontrau\u0306 la vendo de la Centra Oficejo de Franc\u0327ois Lo Jacomo, tre eminenta kaj klarvida viro, kiu esperantistig\u0302is jam en 1971. Anstatau\u0306 au\u0306skulti tiel eminentan esperantiston, vicprezidanto Maia nur kontrau\u0306diras lin, samkiel li faris c\u0302e Osmo Buller kaj aliaj komitatanoj, kiuj c\u0302iuj estas multajn jardekojn pli ag\u0302aj kaj spertaj kiel Esperantistoj ol Maia, kiu esperantistig\u0302is nur en 2006. Decus al li iom pli au\u0306skulti tiujn homojn anstatau\u0306 pus\u0302i nur la propran detruan ideon."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Neniel veras ke c\u0302iujn gravajn postenojn en la Esperanto-movado okupas stultuloj."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Unu el la problemoj estas ke la Esperanto-parolantoj ligas multajn diversajn celojn kun la lingvo \u2013 ne eblas strebi al c\u0302iuj samtempe.\nAlia problemo estas ke al multaj demandoj ankorau\u0306 mankas respondoj; lau\u0306 mia impreso mankas ankorau\u0306 parto de esperantologio, nome \"movadologio\", kie oni esplorus, kiel plej bone progresigi Esperanton."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Certe ne c\u0302iujn gravajn postenojn en la Esperanto-movado okupas stultuloj, felic\u0302e ne, sed se oni rigardas la staton de UEA kaj la vicon de la kvin lastaj (vic)prezidantoj de UEA , mi ne vidas multan bonon kompare kun la antau\u0306aj 20 jaroj de c\u0302. 1980-2000."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Grava problemo ankau\u0306 estas la malnovmoda strukturo de UEA, kiu nun ne plu funkcias: Ni vivas en tempo de inviduismo kaj por UEA devus plej gravi la individuo, sed kiuj havas la plimulton de la potenco? Landaj asocioj, ofte velkintaj, pere de siaj komitatanoj A."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Aldone al tio, UEA, kaj TEJO, estas multe tro elitismaj organizoj, kaj en siaj streboj kaj lau\u0306 la konsisto de siaj membroj. Mi certegas, ke ili neniel respegulas la normalan socion. Tiel la E-komunumo neniel povos kreski."}, {"text_idx": "#000071", "text": ">mankas ankorau\u0306 parto de esperantologio, nome \"movadologio\", kie oni esplorus, kiel plej bone progresigi Esperanton."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Nu, mi esploras tion jam delonge."}, {"text_idx": "#000074", "text": "\"these meetings provide settings that are seen as more inclusive and\nxenophilic, with peoples\u201f national diversity being celebrated, rather than suppressed"}, {"text_idx": "#000075", "text": "(c\u0302i tiuj renkontig\u0302oj disponigas c\u0302irkau\u0306aj\u0302ojn kiuj estas rigarditaj kiel pli inkluzivaj kaj\nfremdulamantaj, kie oni pli emas festi la nacian diversecon de popoloj ol subpremi g\u0302in)"}, {"text_idx": "#000076", "text": "Tio tre kontrau\u0306diras la zamenhofan \"kunvenis ne francoj kun angloj, ne rusoj kun poloj, sed homoj kun homoj\"."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Konsideri ekzistadon de naciecoj au aprezi egale ilin \u2013 estas tro granda diferenco."}, {"text_idx": "#000079", "text": "\"akcepti\" c\u0302iujn naciecojn, kio devus esti io normala en Esperantujo estas io tute alia ol \"festi la nacian diversecon de popoloj\"."}, {"text_idx": "#000080", "text": "Lau\u0306 mi nek estas la zamenhofa \"kunvenis ne francoj kun angloj, ne rusoj kun poloj\" nek temas pri \"festi la nacian diversecon\"."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Unuflanke la nacieco inter Esperantistoj ne estas forvis\u0302ita (felic\u0302e!), aliflanke ni ankau\u0306 absolute ne \"festas la nacian diversecon\"."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Ni havas Esperanto-kulturon, kaj ambau\u0306 ekstremoj (sennacieco \u2013 \"festi nacian diversecon\") ne karakterizas tiun kulturon."}, {"text_idx": "#000083", "text": "> Unuflanke la nacieco inter Esperantistoj ne estas forvis\u0302ita (felic\u0302e!)<\nChiu volas fieri pro sia nacio, sed neniu volas honti pro aferoj de sia nacio (krom germanoj, kiuj estis altruditaj fari tion).\nMultaj naive pensas, ke liaj nacioj estas senpekaj.\nChu povas esti pli bone aprezi pure homajn kvalitojn?"}, {"text_idx": "#000084", "text": "Mi tamen nomus sennaciismon parto de la Esperanta kulturo, kvankam mi mem ne estas sennaciisto."}, {"text_idx": "#000085", "text": "Kiam vivis Zamenhof, ne estis evidente ke ekzistas homoj, kaj la plua pas\u0302o al la ideo de homaro estis plena utopio. Naciecon oni rigardis kiel ion tre profundan, preskau\u0306 same profundan kiel la rason. Nuntempe oni tute ne agnoskas malsamajn rasojn, kaj kiom ajn oni prifestas naciecon, g\u0302i estas tute surfaca fenomeno, senrilata al biologio. Tiajn cirkonstancojn oni devas memori se oni volas kompreni kion Zamenhof pensis kaj kial."}, {"text_idx": "#000089", "text": "Cetere, nacieco dau\u0306re estas io tre profunda, nei tion estas nur ekstremmaldekstra blablabla."}, {"text_idx": "#000090", "text": "La ideo de \"homaro\" kiel \"tuto\" dau\u0306re estas infaneca utopio de homoj, kiuj ne komprenas, kiel funkcias la Vivo."}, {"text_idx": "#000092", "text": "\"La reciproka malpaco inter la homoj neniam chesos, ghis la homoj alkutimighos starigi la nomon Homo pli alte, ol la nomon Nacio\".\nAprezu pli alte la justan fremdulon, ol nejustan parencon!"}, {"text_idx": "#000093", "text": "\"Homo\" por mi c\u0302iam pli gravas ol \"nacio\", mi jug\u0302as homojn lau\u0306 ilia propra, persona konduto, neniam lau\u0306 ilia deveno.\nSed tio NE signifas, ke la ideo de nacio ne gravas al mi. G\u0302i ja povas havi tre pozitivajn efikojn."}, {"text_idx": "#000094", "text": "> G\u0302i ja povas havi tre pozitivajn efikojn.< Bonvolu ekspliku chi tiun pozitivan efikon."}, {"text_idx": "#000095", "text": "Senkulpa patriotismo tre facile k tre rapide povas transformighi en naciismo k shovinismo. Multaj niderlandanoj propravole militis en hitlera armeo por defendi sian nacion kontrau komunismo."}, {"text_idx": "#000097", "text": "Kaj ili havis kialon defendi la patrujon kontrau\u0306 komunismo! C\u0302u ni sumigu la mizeron kau\u0306zitan de komunismo kaj la krimojn faritajn nome de komunismo? La teroron de Stalin kaj Lenin? Au\u0306 c\u0302u en nuna Rusujo ankau\u0306 tion Putin deklaris temon nepriparolebla?"}, {"text_idx": "#000098", "text": "Tiuj nederlandanoj, kiuj volis defendi sian patrujon kontrau\u0306 komunismo kompreneble estis blindaj kaj stultaj, c\u0302ar ne vidis, ke ilia aliancano kontrau\u0306 komunismo estis same malbona kaj okupis ilian propran patrujon!"}, {"text_idx": "#000099", "text": "La signifo de vortoj kiel \"patriotismo\" kaj \"naciismo\" varias pli au\u0306 malpli inter la naciaj lingvoj, do ni estu singardaj uzante ilin."}, {"text_idx": "#000100", "text": "Ekz. en la nederlanda, patriotismo kaj naciismo povas signifi la saman.\nKiam mi uzas la vortojn \"nacio\" kaj \"naciismo\", mi uzas ilin en pozitiva senco, nome parolante pri tiuj aferoj, kiuj unuigas homojn en unu nacio kaj kio kondukas al bonaj efikoj."}, {"text_idx": "#000101", "text": "Certe naciismo ankau\u0306 povas malbonig\u0302i, sed tio validas por c\u0302iu \"ismo\" troigita. Mi jam menciis la teroron de la komunismo. Pri la teroro de la kapitalismo ni ec\u0302 ne ekparolu."}, {"text_idx": "#000103", "text": "Mi mem tre hontas, ke la reprezentantoj de mia nacio militis kontrau \"malgranda\" Finlando, ke mortigis kaptitajn polajn oficirojn, ke okupis baltajn landojn k pro multe aliaj krimoj. Mi hontas, mi pentas k konsilas tiel fari al aliaj homoj de chiuj nacioj, char senkulpaj nacioj ne ekzistas.\nSe ni komencu fari tion, povas esti baldau ni forgesos pri nacioj k vivos en unu amika familio."}, {"text_idx": "#000106", "text": "Do vi apartenas al tiuj homoj, kiuj opinias ankau\u0306, ke germanoj g\u0302iseterne devus honti kaj penti pro la mondmilitoj. Ankau\u0306 en Nederlando estas tiaj homoj, sed felic\u0302e ili malmultig\u0302as, precipe inter la junuloj.\nLau\u0306 mi estas krimo, krimigi la gefilojn pri krimoj faritaj de gepatroj kaj geavoj."}, {"text_idx": "#000108", "text": "Se vi ne volas havi la respondecon pro agoj de viaj prauloj, evidente laulogike vi ne devas havi ankau fierecon pro ilia heroeco, sagheco k.s.\nVia opinio estus komprenebla, se vi estus mondcivitano k trovighus \u201dekstere\u201d de via nacio, sed vi vershajne havas pasporton k havas respondecon pro bonaj au malbonaj agoj de via registaro. \u2013 Vi mem ne faris malbonajhojn, faris via registaro, precipe kiam pasis multe da jaroj, chi tio estas bona pozisio por homo, kiu volas kashi sin post largha shtata dorso. Tiel pravigas germanoj poste milito \u2013 \u201dni nur plenumis ordonojn\u201d. Bezonas bone lerni la lecionojn de propra nacia historio, precipe hontindajn."}, {"text_idx": "#000110", "text": "Kial ne? Nacio povas eviti ripeti erarojn el la pasinteco kaj dau\u0306rigi la heroajn, sag\u0302ajn, bonajn farojn kaj fieri pri ili."}, {"text_idx": "#000111", "text": "Mi ne vidas la aferojn tiel nigrablanke kiel vi: Unuflanke mi estas mondcivitano, evidente se ne, mi vers\u0302ajne ne parolus Esperanton. Mi log\u0302as nur kelkajn kilometrojn de kaj la belga kaj la germana landlimo, kaj sentas apartenon ankau\u0306 al la kulturoj de tiuj landoj.\nAliflanke, mia nacio gravas al mi: Mia lando konsistas el 12 provincoj kun malsamaj kulturoj, karakteroj, dialektoj ktp, sed nia nederlanda nacieco unuigas nin. Por mi tio estas bonega afero."}, {"text_idx": "#000112", "text": "\"Tiel pravigas germanoj poste milito \u2013 \u201dni nur plenumis ordonojn\u201d"}, {"text_idx": "#000113", "text": "Vi komencis pri la germanoj kaj nun dau\u0306rigas pri la germanoj... iom paradokse, g\u0302uste pro tio, ke vi kontrau\u0306as/malalte taksas la nocion de nacioj.\nCerte estis germanoj, kiuj post la milito diris \"ni nur plenumis ordonojn\" sed tion oni trovas en c\u0302iu milito, kaj iugrade mi ec\u0302 povas kompreni tion: Ne c\u0302iu estas vivolaca au\u0306 tiel heroa, ke li/s\u0302i akceptas ekzekutig\u0302on pro neplenumo de ordono. En milito ofte la ordinara popolo de ambau\u0306 flankoj de militantaj partioj estas viktimoj."}, {"text_idx": "#000117", "text": "Certe la ideo tre malplac\u0302us al mi, sed kial senkulpa homo devus honti? Kolektiva kulpo estas primitiva nocio ne kontribuanta bonon al la socio."}, {"text_idx": "#000122", "text": "> sed oni delonge komprenis <\nKiu estas \"Oni\"? Junaj novfashistoj, kiuj denove krias \"Heil Hitler!\"k alvokas al nova milito?\nKien iri, al nova milito?\n> C\u0302iuj suferis dum la milito (ankau\u0306 Germanoj)<\nMi tre ne shatis chi tiun frazon. Germanoj suferis nekompareble pli ol homoj de aliaj nacioj pro agoj de siaj demokratie elektita registaro. Ankau rusoj, kies lando estis plene detruita.\nPrecipe suferis kanadanoj k usonanoj."}, {"text_idx": "#000123", "text": "Mi pli timus tiujn, kiuj krias \"Allah Akbar', militas por IS kaj jam atencis tra tuta Eu\u0306ropo."}, {"text_idx": "#000125", "text": "Guilherme Fians parolas pri sia surprizo pri la \"malespero de kelkaj membroj de Esperanto-asocioj pri la estonteco de la lingvo\". Mi bone konas tiun surprizon \u2013 mi partoprenis en la vigla Esperanto-junularo de la 1980aj jaroj, kiu bele evoluis. Kiam mi renkontis maljunulojn, multaj el ili esprimis tian malesperon. Iuj ec\u0302 esprimis la impreson, ke ili mem evidente malsukcesis pri sia tasko disvastigi la lingvon. Ekde la jaro 2003 mi kolektadis datumojn pri la fakta evoluo de Esperantujo \u2013 kaj evidentig\u0302is ke la nombroj montris kreskon. Kion plian oni deziras ol kreskon kaj disvastig\u0302on? \u2013 Nu, pli rapidan kreskon \ud83d\ude42"}, {"text_idx": "#000126", "text": "Ekzistas lau\u0306 mi du c\u0302efaj kau\u0306zoj, kial Esperanto dum la 20a jarcento ne tiel forte disvastig\u0302is, kiel g\u0302i devus. Unu estas la kreskego de la log\u0302antaro de Usono. La alia estas la misfamigado de Esperanto fare de lingvistoj, c\u0302efe fare de anglistoj kaj francistoj. (Aldonig\u0302as kompreneble, ke la Ido-krizo ne estis helpa, la du mondmilitoj ne, la tempo de diktaturoj nazia, soveta ktp. ankau\u0306 ne \u2013 sed c\u0302io c\u0302i estis dumtempa.)"}, {"text_idx": "#000127", "text": "La log\u0302antaro de Usono estis c\u0302irkau\u0306 27 milionoj en 1850, c\u0302irkau\u0306 75 milionoj en 1900, 150 milionoj en 1950 kaj 300 milionoj en 2000. Dum Usono do dekoblig\u0302is en 150 jaroj, la log\u0302antaro de Francio kaj Germanio nur proksimume duoblig\u0302is. C\u0302irkau\u0306 1850 la tri lingvoj angla, franca kaj germana havis simile grandajn parolantarojn. Jam en 1900 la angla komencis kreski super la du aliaj, en 1950 la rilato estis c\u0302irkau\u0306 3:1:1, hodiau\u0306 eble 5:1:1. C\u0302iuj produktis sciencon. La rilato signifis, ke sciencisto en multaj fakoj pli malpli _devis_ lerni la anglan por povi sekvi la fakan evoluon. Per tio la sciencistoj pli kaj pli povis komuniki en unu sama lingvo, ne plu en tri diversaj kiel antau\u0306e \u2013 kaj la lingvoproblemo forte reduktig\u0302is. La bezono por helpa lingvo de la sciencoj preskau\u0306 malaperis. Jes, Esperanto estus pli bona, eble, sed kiam oni jam havas solvon, oni ne multe emas okupig\u0302i pri plia solvo."}, {"text_idx": "#000128", "text": "La dua problemo estas la misfamigado de Esperanto fare de multaj lingvistoj. Evidente Esperanto estas pli sag\u0302a solvo ol la angla kaj do minacas la postenojn de la angla-profesoroj kaj -instruistoj. Do ili volonte kredas c\u0302iajn mitojn pri Esperanto \u2013 ke g\u0302i ne havas denaskulojn nek literaturon nek kulturon nek lingvan evoluon nek vortludojn ktp. Ec\u0302 ke g\u0302i ne estas vera lingvo."}, {"text_idx": "#000129", "text": "Tiuj mitoj forte disvastig\u0302is en la socio kaj la Esperanto-parolantoj estis tro malfortaj, eble tro naivaj, tro afablaj... por atakadi la lingvistojn kaj c\u0302esigi la misfamigadon."}, {"text_idx": "#000130", "text": "Estas tre kompreneble, ke malfacilis progresigi Esperanton dume."}, {"text_idx": "#000131", "text": "Kulpas aliaj (britoj, lingvistoj, usonanoj....) Esperantistoj neniam kulpas."}, {"text_idx": "#000133", "text": "Krome: Mia unua intenco estas kompreni, kial la afero evoluis, kiel okazis. Mi supozas, ke tiuj du eksteraj faktoroj ludis la plej gravan rolon."}, {"text_idx": "#000134", "text": "Aldonig\u0302as kompreneble multaj internaj faktoroj, sendube. Sed mi kredas, ke por klarigi la ne tiel fortan progreson de Esperanto plej tau\u0306gas la du nomitaj c\u0302efaj eksteraj faktoroj. Tio donas ankau\u0306 iom da optimismo, c\u0302ar unuflanke la angla estas perdanta sian elstaran pozicion (elkreskas la c\u0302ina, hispana, urdua/hindia, araba k. a.). Aliflanke ju pli konatig\u0302as la misasertoj de la lingvistoj (kiuj estas farataj sen fontoj \u2013 kaj fontoj simple ne ekzistas), des pli ili hezitos fari similajn misasertojn estonte."}, {"text_idx": "#000135", "text": "Mi havas alian analizon. Certe estas multaj faktoroj kaj oni povas fari tre malsamajn analizojn, sed lau mi la plej granda problemo estas la nuna elitismo.\nCh. 30 elcentoj de la nederlanda popolo ricevis altlernejan au universitatan edukon. Mi supozas, ke la nombro ne ege varias en aliaj evoluintaj landoj. Tamen -mi neniam science enketis \u2013 mi havas la impreson, ke la nombro de altedukitaj estas MULTE pli alta en Esperantujo. Chu eble 70-80 %?\nLa Esperanto-movado, kaj unualoke UEA/TEJO estas/farighis tro elitismaj."}, {"text_idx": "#000136", "text": "Se Esperanto volas ekhavi pli da parolantoj, ne tiom indas strebi che UN ktp. Ne, indas multe pli direkti siajn fortojn al varbado che plej malsamaj tavoloj de la socio.\nKiam Esperanto estis pli sukcesa, certe propagande, ghis la 70-aj/80-aj jaroj, la movado estis pli varia, kaj ankau la laboristoj estis pli multnombraj."}, {"text_idx": "#000137", "text": "La propragando inter \"laboristoj\" estis la tasko de la maldekstruloj, SAT, la landaj laboristaj organizoj, ne de la neuxtraluloj. Cxi tiuj maldekstraj strukturoj forpasis. Ne indas revi pri pasinteco."}, {"text_idx": "#000139", "text": "Ne indas revi pri la pasinteco, vi pravas. Mi nur konstatas, ke la movado, kaj precipe UEA kaj TEJO farig\u0302is tro elitismaj kaj konsekvence altiras nur malmultajn novajn esperantistojn/membrojn."}, {"text_idx": "#000140", "text": "Elitisma? Oni simple agadas en sia propra socia tavolo. Akademianoj (personoj kun akademia eduko) ne interesigxas pri junaj laboristoj, ecx se tiuj estas pli promisplena celgrupo ol lingvistoj ol lingvemuloj (poliglotuloj). Unu el la profundaj \"kulpoj\" kiujn mi menciis."}, {"text_idx": "#000141", "text": "Mi konstatis, post rigardo en Duden, Petit Robert kaj nederlanda Van Dale, ke la signifo de \"elitismo\" iomete varias de lingvo al lingvo, kio povas konduki al miskomprenoj. La internacieco de vortoj estis bona idea de Zamenhof, sed bedau\u0306rinde la vortoj komunaj al la diversaj eu\u0306ropaj lingvoj ne c\u0302iam havas ekzakte la saman signifon.\nSed ni komprenas unu la alian, Roland, ni parolas pri la sama fenomeno.\nTiu elitismo, au\u0306 celado ofte nur al la propra socia tavolo lau\u0306 mi estas unu el la plej gravaj bremsiloj por plia disvastig\u0302o de Esperanto."}, {"text_idx": "#000142", "text": "Estas bremsilo, se la elita celgrupo ne plu favore reagas al la ideo de internacia lingvo. Komence de la 20a jarcento la strategio estis en ordo. Sed intertempe la intereso de la elitoj malaperis. La Esperantistoj ne rimarkis tion, sed sekvis sian tradician manieron. Tial mi parolas pri \"kulpo\" de la Esperantistoj kaj ne pretas pardoni per eksteraj faktoroj."}, {"text_idx": "#000143", "text": "Jes. Kompreneble la E-movado ankau\u0306 maltrafis la edukeblecojn pere de la reto kaj jubilis pro iom da sukceso de unu apo.\nNun devus esti belegaj kaj modernegaj retpag\u0302oj por lerni la lingvon en multaj naciaj lingvoj. ILEI ne sukcesis en tio kaj UEA ec\u0302 ne sukcesas pri propra g\u0302enerala pag\u0302o.\nDume en UEA estraro kaj komitatanoj diskutas pri preskau\u0306 c\u0302io krom pri sukcesa plano por la disvastigo de nia lingvo. Intertempe la \"panteono\" de edukado.net tamen plenegig\u0302as c\u0302iujare pli per novaj \"herooj\", ec\u0302 per detruanto kiel vicprezidanto de UEA Maia, sen ke tiuj \"herooj\" realvive vere multe kontribuis."}, {"text_idx": "#000144", "text": ">indas multe pli direkti siajn fortojn al varbado che plej malsamaj tavoloj de la socio."}, {"text_idx": "#000145", "text": "Evidente, por ke tio sukcesu ni bezonas proponi al \"plej malsamaj tavoloj\" ion atentindan. Do ree aperas demando, kiajn rolojn Esperanto kapablas plenumi en la moderna mondo kaj al kiaj grupoj g\u0302i povas servi."}, {"text_idx": "#000146", "text": "Bedau\u0306rinde ambau\u0306 nun ne okazas. Krom kelkaj esceptoj (kiel ekz. instruado al bazlernejanoj) la E-movado, precipe UEA ne direktas sin -eksplicite- al c\u0302iaj sociaj tavoloj kaj kreo de roloj por Esperanto ankau\u0306 neniel okazas.\nRestas ne multe pli ol iom da retumado per Esperanto, legado de literaturo (kiun la plimulto de la E-istaro ec\u0302 ne faras \u2013 pri tio atestas la vendociferoj de libroj) kaj partopreno en UK au\u0306 IJK por tiuj, kiuj havas la monon por fari tion. Ne estas multe c\u0302u?\nDum mi estis dekkelkjarulo, Esperanto almenau\u0306 alportis al mi la s\u0302ancon dum la malvarma milito korespondi kun rusa samideano kaj lerni pri la sovetunia vivo informojn, kiuj en okcidentaj landoj ne haveblis pere de la ofte la realecon tordantaj amaskomunikiloj.\nNun mi ne volas aserti, ke mi volus, ke revenu la malvarman militon (kvankam mi kredas, ke tiu tempo estis multe pli sekura kaj maldang\u0302era ol la nuna), tio ankau\u0306 ne necesas, c\u0302ar verdire la situacio nuna ne estas multe alia: Mi ne scias, pri la inverso, sed mi certas, ke se en Nederlando oni demandus al junuloj pri la c\u0302iutaga vivo de samag\u0302uloj rusaj, ili scias nenion. Se bone organizite, Esperanto dau\u0306re povus esti belega perilo inter okcidento kaj oriento. Au\u0306 inter aliaj plej malsamaj landoj. C\u0302ar nur per Esperanto tre junaj infanoj povas komuniki kun samag\u0302anoj tutmonde. Ja por lerno de etnaj lingvoj oni bezonas multajn jarojn, dum infanoj, ni diru 10-12 jarag\u0302aj jam post unu jaro povus ekkorespondi au\u0306 kontaktig\u0302i rete kun samag\u0302anoj tutmonde.\nNu, kompreneble estas nur unu ideo. Mi komprenegas vian starpunkton, ke oni devas oferti utilajn produktojn kaj servojn pere de Esperanto kaj forte subtenas tiun starpunkton."}, {"text_idx": "#000147", "text": ">Se bone organizite, Esperanto dau\u0306re povus esti belega perilo inter okcidento kaj oriento. Au\u0306 inter aliaj plej malsamaj landoj. C\u0302ar nur per Esperanto tre junaj infanoj povas komuniki kun samag\u0302anoj tutmonde. Ja por lerno de etnaj lingvoj oni bezonas multajn jarojn, dum infanoj, ni diru 10-12 jarag\u0302aj jam post unu jaro povus ekkorespondi au\u0306 kontaktig\u0302i rete kun samag\u0302anoj tutmonde."}, {"text_idx": "#000148", "text": "Tute prave kaj mi mem lulas c\u0302i tiun ideon jam delonge. Infanoj kaj adoleskoj estas la plej bonkondic\u0302a medio por akcepti Esperanton kiel internacian komunikilon: ili havas tempon por ekposedi g\u0302in, ili estas nature scivolemaj, ili emas komunikig\u0302i kun samag\u0302anoj kaj ekscii ion novan. Unua pas\u0302o al realigi tion povus esti revivigo de kolektiva korespondado, kiu abundis inter la du mondmilitoj. Lernejaj klasoj au\u0306 aliaj grupoj similaj povus interkorespondi ec\u0302 sen scii Esperanton en la komenca etapo, se E-istoj tradukados por ili la mesag\u0302ojn inter Eo kaj iliaj lingvoj. Jam havante interparolantojn, ili havos do bonan stimulon por lerni la lingvon kaj komunikig\u0302i jam senpere."}, {"text_idx": "#000149", "text": "C\u0302iuj c\u0302i argumentoj havas neniun rilaton al la nintempa situacio. Hodiau\u0306 oni vere povas movi montojn per Esperanto, tute sendepende de kvanto da angloparolantoj en la mondo au\u0306 eldiroj far lingvistoj. Se tiel ne okazas, tio estas nur nia problemo."}, {"text_idx": "#000153", "text": "La argentina selektitaro estas c\u0302ampiono de la mondpokalo de KataroIrano: unua ekzekuto ligita al la tumultojDu misiloj trafis PollandonUN: amasa plimulto por kondamni la rusiajn aneksadojn en UkrainioParlamentaj balotoj en Latvio: tutnova vizag\u0302o por la deputitaro"}, {"text_idx": "#000154", "text": "Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracionVenkado de ekzistadismaj krizoj per muziko: Karolina Cicha de PollandoMeksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn"}, {"text_idx": "#000157", "text": "Alig\u0302i al 400 aliaj abonantoj"}]