[{"text_idx": "#000002", "text": "Mi estas birdamanto \u2013 eble tiu titolo estas pli preciza ol ornito-logo, c\u0302ar mi ne estas profesiulo \u2013 kaj tial oni taksis stranga tion, ke mi kontrau\u0306is kaj malamis la Parodibirdon. Kiel hobiisto mi havas nen-iun internan motivon konservi c\u0302iun specion nur pro tio, ke g\u0302i havas bekon kaj flugilojn. Plac\u0302as al mi nur la dolc\u0302aj birdoj, kiuj buntas kiel floroj kaj pepas kiel tonoj de la fortepiano. En mia domo estas gamo da birdoj \u2013 tuta h\u0302oro, kiu gaje kantas imitante la horlog\u0302ajn sonorilojn. Mi tenas ilin en kag\u0302oj en mia laborc\u0302ambro, c\u0302ar iliaj voc\u0302oj estas pli korfelic\u0302igaj, ol iu ajn vaksaj\u0302o de Edison. Mi estimas la mimbirdeton (al kies genro Mimus la Parodibirdo apartenas), sed al pingvenoj kaj strutoj mi havas nenian simpation, c\u0302ar ili estas malgraciaj, rau\u0306kaj birdac\u0302oj. Al la Parodibirdo, la plej rau\u0306ka kaj g\u0302ena el c\u0302iuj birdoj ... nu, la kara leganto vers\u0302ajne jam konas mian sintenon. Se oni kuirus g\u0302in en fraga sau\u0306co, mi volonte mang\u0302us."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La Parodibirdo tamen uzas sian s\u0302ang\u0302ig\u0302kapablon ne por kamuflig\u0302i, nek por allogi antau\u0306 la seksparig\u0302o, sed por g\u0302eni kaj moki. Mi vidis foje, ke g\u0302i prezentis sin flavig\u0302inte al juna edzino, kaj tiu kompatind-ulino tute s\u0302okig\u0302is \u2013 flava birdo, lau\u0306 la popola kredo, signifas malfidel-econ inter geedzoj. Amiko mia raportis, ke brunrug\u0302a Parodibirdo nestis en la alta hararo de lia edzino kaj restis tie dum pluraj horoj. Post kiam oni forigis g\u0302in el tiu neoportuna loko, restis la kutimaj postsignoj de birda c\u0302eesto. (Fekaj\u0302o, mi celas diri, kaj fekaj\u0302o sen ajna interesa au\u0306 utila trajto.)"}, {"text_idx": "#000005", "text": "La Parodibirdo havas longan bekon kun nekutima kurbig\u0302o c\u0302e la ekstremo. Mi supozas, ke tio helpas g\u0302in pri alia karakteriza trajto. Kiel mimbirdeto, la Parodibirdo povas imiti kantojn de aliaj birdoj, kaj kiel papago, la Parodibirdo povas ec\u0302 imiti aliajn sonojn \u2013 akvofluon de necesejo, fajfadon de trajno au\u0306 tekaldrono, ec\u0302 homajn voc\u0302ojn. Sed malkiel mimbirdeto au\u0306 papago, la Parodibirdo povas spontane krei sonojn, ec\u0302 se g\u0302i nur unufoje au\u0306dis ion similan. G\u0302i neniam kreas pli ol unu-du frazojn en homa lingvo, sed tamen la profesoroj parolas pri mirindaj\u0302oj de kreivo."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mimbirdetoj imitas birdkantojn por natura bezono \u2013 nestos\u0302telado \u2013 kaj mimbirdetoj en bestog\u0302ardenoj imitas la sonojn de fotiloj kaj infana ridado, c\u0302ar tiajn sonojn la birdetoj au\u0306das tagon post tago, kaj tiujn imitaj\u0302ojn la vizitantoj en la bestog\u0302ardeno rekompencas per frandaj\u0302o. Papagoj reeh\u0302as homajn voc\u0302ojn pro trejnado kaj deziro de sekvinberoj au\u0306 nuksoj. Sed la Parodibirdo ofte faras siajn imitojn por malicaj celoj, sen ajna evolucia avantag\u0302oau\u0306 ec\u0302 espero de dolc\u0302aj\u0302o. C\u0302e lageto en la afrikaj savanoj oni fojfoje au\u0306das leonan mug\u0302on, kiu forpelas gregon da gazeloj. Sed el la arbustoj venas ne sangosoifa karnovorulo, sed Parodibirdo. Tute ne necesas, ke la Parodibirdo forpelu la gazelojn por trinki \u2013 la gazeloj neniel minacas la birdon. En la urbo, la Parodibirdo same malplenigas trinkejon per imito de policaj sonoriloj kaj klac\u0302emaj edzinaj voc\u0302oj. Multaj ridas kun la Parodibirdo, sed aliaj, kiel mi, kolerig\u0302as pri la trudig\u0302o."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Estas preskau\u0306 senutile paroli pri la flugiloj, vosto kaj kruretoj de la Parodibirdo, c\u0302ar ili ofte s\u0302ang\u0302ig\u0302as. La Parodibirdo povas kreskigi au\u0306 malgrandigi iun ajn parton de sia korpo lau\u0306plac\u0302e, sed g\u0302i plej ofte ludas per la flugiloj, vosto kaj kruretoj. En la naturo tiu s\u0302ang\u0302ebleco povas esti la plej utila el c\u0302iuj g\u0302iaj kapabloj, c\u0302ar per g\u0302i la birdo povus eskapi c\u0302asantojn, lasi ovojn en ege sekuraj lokoj kaj trovi mang\u0302aj\u0302ojn en etaj fendoj. Sed la Parodibirdo ne uzas tiujn kapablojn en maniero kongrua kun la kutima ordo de la Naturo. G\u0302i ne faras propran neston, sed transformig\u0302as por parig\u0302i kun aliaj birdospecioj. (Tial Parodibird-idoj estas maloftaj \u2013 ili rezultas nur el hazarda parig\u0302o de Parodibir-doj, kiuj ambau\u0306 kas\u0302as sin kiel kanarioj au\u0306 najtingaloj.) Mang\u0302aj\u0302on la Parodibirdo ne devas trovi en fendetoj. En la savanoj g\u0302i etendas sian kolon s\u0302ajne nur por g\u0302eni la g\u0302irafojn \u2013 aparte la g\u0302irafidojn, kiam ili strebas kaj penas akiri iun dolc\u0302an folion, kiun fulmrapide fors\u0302telas la Parodibirdo per terure strec\u0302itaj kolo kaj beko. En la urbo la Parodibirdo sufic\u0302e nutras sin per s\u0302telitaj sandvic\u0302oj kaj forj\u0302etitaj panpecoj. Ni log\u0302antoj de la urbo emas forj\u0302eti niajn mang\u0302aj\u0302ojn, ec\u0302 se ni ankorau\u0306 havas apetiton, spektinte la Parodibirdon tordi kaj s\u0302veligi sian korpon. La Parodibirdo profitas de nia nau\u0306zo kaj ekmang\u0302as la forj\u0302etitajn mang\u0302aj\u0302ojn."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Sed c\u0302i-punkte \"Klak-klak-klak!\" c\u0302e la fenestro interrompis mian kleran eseon. Mi ekhavis la senton, ke mia akademia esploro farig\u0302os realaj\u0302o. Sur la ekstera fenestrobreto staris la Parodibirdo. G\u0302i estis batinta la vitron per la beko kaj gratis sian flankon kiel kato. Mi esperis, ke tiu okupo forlogos g\u0302ian atenton, kaj mi povos ignori la birdac\u0302on, sed denove g\u0302i pikis c\u0302e la fenestro. Tion g\u0302i faris s\u0302ajne por instigi la enkag\u0302ajn birdetojn en mia laborc\u0302ambro. La klaksonoj efektive rom-pis la harmonion de la birdkantado, kaj miaj birdetoj konfuzig\u0302is. Ili silentig\u0302is, atendis."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Sovag\u0302e mi batmalfermis la fenestron, kaj la Parodibirdo nur lastmomente savis sin de terura vundo. Tiu veng\u0302o ne sufic\u0302is, kaj mi saltis el la fenestro, sakrante kaj kriante, por sekvi la birdac\u0302on."}, {"text_idx": "#000017", "text": "La Parodibirdo ne ekflugis, nur saltetis lau\u0306 la trotuaro, kvazau\u0306g\u0302i promenus post gaja vespero en la klubo. Pro mia lama kruro mia galopo ne estis tre rapida, sed per s\u0302vito kaj peno mi alproksimig\u0302is al la Parodibirdo, svingis la manon kaj \u2013 nenion kaptis! Nur aeron kaj s\u0302vebantajn rubaj\u0302ojn. Mi sakris denove \u2013 kaj la Parodibirdo pli amuzig\u0302is. \"Vi kantas bele!\" g\u0302i diris, denove per mia voc\u0302o. Sedec\u0302 tio ne sufic\u0302is. G\u0302i longigis iomete unu el la siaj kruroj por imiti mian pas\u0302manieron."}, {"text_idx": "#000020", "text": "La Parodibirdo rimarkis la junulac\u0302ojn kaj g\u0302iaj flugiloj c\u0302ielarke ekbrilis. Tiu fenomeno s\u0302ajnis ekscitoplena rideto. Fulmrapide la Paro-dibirdo flugis g\u0302is la kapo de la statuo kaj de tie rigardis siajn celatojn, kiuj fumis, trinkis ion el bruna botelo, kaj afektis duondormon. Mi atendis, ke la Parodibirdo simple ellasus siajn ekskrementojn sur la sentau\u0306gulojn, sed g\u0302i faris ion pli lertan. G\u0302i tusis iomete, kiel aktoro antau\u0306 grava monologo, kaj per fumos\u0302veba virina voc\u0302o diris, \"Saluton, sinjoro. C\u0302u vi povas ekbruligi mian cigaredon?\""}, {"text_idx": "#000021", "text": "La sentau\u0306guloj s\u0302ang\u0302ig\u0302is tuj. Ili anstatau\u0306igis rikanojn per stultaj ridetoj kaj duondormon per retirig\u0302emo. Ili rektig\u0302is, kiel instruis iliaj patrinoj, kaj c\u0302iamaniere provis prezenti sin kiel bonkondutajn, maturajn sinjorojn al la bela, alloga voc\u0302o. La Parodibirdo preskau\u0306 krevis pro ridado. G\u0302iaj flugiloj rebrilis kiel piroteknikaj\u0302oj. Vere, estis amuze, kiel rapide ili forj\u0302etis la afekton. Iuj preterpasantoj aplau\u0306dis la Paro-dibirdon kaj partoprenis en la ridado. Sed mi pacig\u0302is nur iomete \u2013 g\u0302is punkto, kiu povigis min pli lerte plani. S\u0302telpas\u0302e mi alproksimig\u0302is al la Parodibirdo, kiu, ankorau\u0306 ridante, forgesis pri mi, forgesis la c\u0302asadon, forgesis salti. Per mansvingo surprize rapida, mi kaptis la Parodibirdon c\u0302irkau\u0306 la kolon."}, {"text_idx": "#000022", "text": "G\u0302i baraktis, grakis kaj gratis, sed mi tenis g\u0302in forte. Tamen, ne mortige forte! La Parodibirdo nun provis aliajn trukojn. G\u0302i transformis sian kolon al longa sed tre maldika fadeno kaj provis elgliti tra miaj fingroj. La fadeno-kolo atingis ses au\u0306 sep metrojn \u2013 la ceteron de la Parodibirdo mi kvazau\u0306 trenis per tiu fadeno survoje al mia domo. Nun la Parodibirdo provis la malan taktikon, plenblovante sian korpon pli kaj pli granda, g\u0302is g\u0302i farig\u0302is pli granda ol korbo, kaj poste \u2013 ol homo. Kiel balono g\u0302i komencis s\u0302vebi, kaj g\u0302ia kolo preskau\u0306 malaperis en la rondaj\u0302on. Mi povis reteni g\u0302in per du fingroj. Kaj nun g\u0302i farig\u0302is plene nigra, kiel senluna nokto, kaj subite blanka kiel lavita tolo, ree nigra, ree blanka, tre rapide. Mi ne sciis, kion g\u0302i celis fari per tiu truko. Eble g\u0302i volis konfuzi min. Kiam ni eniris mian domon, g\u0302i provis la lastan ruzon. G\u0302i farig\u0302is peza kaj senmova, kiel pupo. Nur tiu truko preskau\u0306 liberigis g\u0302in, c\u0302ar dum momento mi timis, ke mi mortigis g\u0302in kaj tial malfortigis mian tenon. Subite, la Parodibirdo baraktis, grakis, preskau\u0306 eskapis ... sed g\u0302ustatempe mi trovis liberan kag\u0302on \u2013 for de miaj aliaj impresig\u0302emaj birdetoj \u2013 kaj s\u0302ovis la Parodibirdon en g\u0302in. La Parodibirdo c\u0302esis kanti kaj sidis velkinta."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Tie g\u0302i restis dum plena tago, dum mi cerbumis. Simple forporti la Parodibirdon al iu kampara loko \u2013 krom esti granda g\u0302eno por mi, c\u0302ar mi malamas la knaron de trajnradoj \u2013 s\u0302ajnis nur mallongdau\u0306ra solvo. Estus pli bone, se iu povus utiligi la rimarkindajn kapablojn de la Parodibirdo por la homa bono. Se g\u0302i povus imiti miajn birdetojn kaj kunkanti, g\u0302i estus valora birdo, sed mi memoris, kian h\u0302aoson g\u0302i kau\u0306zis antau\u0306e. Miaj birdetoj \u2013 c\u0302armaj kaj naivaj \u2013 imitus la Parodibirdon, sed ne inverse. Sed eble oni povus instrui la Parodibirdon konduti pli bone. Lertaj patrinoj kaj psih\u0302ologoj sukcesas regi ec\u0302 la plej terurajn infanojn. Kaj mi estas lerta birdtrejnisto \u2013 au\u0306skultu la harmonion de pepado! C\u0302u mi povus trejni la Parodibirdon?"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Mi portis la kag\u0302on kun la deprimita Parodibirdo en la gastc\u0302ambron, kie estis neniu. Se oni ne scius, ke temas pri birdo, oni kredus la nigran amaseton en la kag\u0302o iuspeca sterko au\u0306 rubaj\u0302o. G\u0302i apenau\u0306 movig\u0302is kaj mi vidis nur la etan altig\u0302on kaj falon de g\u0302ia brusto dum g\u0302i s\u0302ajne malfacile spiris. Ho, jes! Mi forgesis nutri g\u0302in! Bovletojn da akvo kaj greno mi metis en g\u0302ian kag\u0302on. La Parodibirdo esploris ambau\u0306 per la beko kaj iomete englutis. Mi metis belan, maturan fragon en la kag\u0302on apud la grenon. Tio multe pli plac\u0302is al la birdo. G\u0302i mang\u0302is g\u0302in per tri glutoj, kaj g\u0302iaj flankoj iom rug\u0302ig\u0302is. Refortig\u0302inte, g\u0302i pretis por lecionoj. Stariginte mian gramofonon apud la kag\u0302o, mi ekludis sondiskon de birdosonoj, kiun oni surbendigis en nia bestog\u0302ardeno. Dum dudek minutoj, mi kaj la Parodibirdo au\u0306skultis la kantojn de la kantobirdoj \u2013 rubekoloj, najtingaloj, pigoj, garoloj, kardinalbirdoj, kanarioj kaj melopsitakoj. Almenau\u0306 ni au\u0306dis la kantojn. Mi ne scias, c\u0302u la Parodibirdo au\u0306skultis au\u0306 atentis, c\u0302ar g\u0302i nur fosis iomete en sia bovlo kun greno."}, {"text_idx": "#000030", "text": "\"La Parodibirdo plac\u0302as al neniu.\""}, {"text_idx": "#000032", "text": "Mi kaj la Parodibirdo komencis la lecionon per sufic\u0302e malrapida pianludado de Brahms, kiun la Parodibirdo sukcesis ripeti frazon post frazo, kaj fine de la tago mi sukcesis eligi el la birdo ripeton de la tuta koncerto. Tio ja estas bona atingo, sed mi volis vidi ion pli kreivan. Birdoj ne c\u0302iam nur imitas sonojn \u2013 fojfoje ili kantas pro sia propra felic\u0302oau\u0306 bezono, sen imitata modelo. La Parodibirdo mem malbonfamig\u0302is ne pro simpla ripetado, sed pro mokado, kiu estas esence kreiva ago. Dum la silento de la vespero mi provis rekompenci signojn de kreiva spirito en la Parodibirdo, donante fragojn au\u0306 sekvinberojn kiam g\u0302i fajfis kelkajn harmoniajn notojn. Mi ekesperis, ke tiuj notoj florus en novan koncerton, sed la Parodibirdo nur gratis sian flugilon."}, {"text_idx": "#000033", "text": "En la mateno ni provis operon de Mozart \u2013 rapida takto, kun vi-olonoj kaj virinoj \u2013 sed g\u0302i estis tro komplika por la birdo. La kompatindulo kapturnig\u0302is, provis ripeti unue la violonojn, sed meze s\u0302ang\u0302is sian kanton al la voc\u0302oj kaj perdig\u0302is. Ni turnis nian atenton al la ario de la tria akto. En tiu c\u0302i registrado la stelulino troe kantis, buc\u0302is multajn frazojn kaj faris el la tuto fus\u0302aj\u0302on. Oni eldonis la sondiskon pro s\u0302ia renomo. Nur kelkaj lau\u0306dis s\u0302ian aliron al la materialo, aprezante fres\u0302an interpretadon de malnovaj melodioj. Sed tiuj aprezoj s\u0302ajnis al mi tromalfruaj pardonpetoj pro ac\u0302a spektaklo. La arion mi sonigis dufoje, kaj la Parodibirdo sukcese ripetis g\u0302in per la voc\u0302o de la stel-ulino. Sed g\u0302i nur ripetis \u2013 g\u0302i ne perfektigis la kantadon, kiel g\u0302i certe kapablus. G\u0302iec\u0302 ne troigis nek mokis la kantistinon. Infano povus s\u0302in moki. Eble la Parodibirdo estis tro malfelic\u0302a por inventi, spriti au\u0306 ludi, kaj en sia griza kag\u0302o g\u0302i havis energion nur por sklave ripeti."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Tamen, liberigi la Parodibirdon mi ne intencis. Evidente la Parodibirdo, en la kampo de muziko, neniam farig\u0302os stelulo kaj restos nur kuriozaj\u0302o \u2013 ne multe pli valora, ol gramofono, lau\u0306 miaj esploroj. G\u0302uste tion mi diris al mia edzino. \"Sed hierau\u0306 vi diris, ke la Parodibirdo povas esti tre utila al birdamantoj, kiel vi. Vi fanfaronis, ke per unu Parodibirdo oni povus anstatau\u0306igi c\u0302iujn kantobirdetojn, kaj tial vi s\u0302parus multe da tempo. C\u0302u vi ne plu interesig\u0302as pri tio?\""}, {"text_idx": "#000035", "text": "\"Sed same oni povus ac\u0302eti sondiskojn por au\u0306di la birdojn. Kial oni c\u0302eestas koncerton en nia moderna epoko? Ne por refoje au\u0306di la sondiskon, sed por au\u0306di ion iomete novan. La Parodibirdo havas tiom malican inteligenton, ec\u0302 kreivan spiriton, dum g\u0302i mokas. G\u0302i ridindigis tiujn ac\u0302ajn junulojn en la Placo Pavlovski sen modelo. Mi nur volas, ke g\u0302i faru la samon por mi, sed eble tio estas nerealigebla.\""}, {"text_idx": "#000036", "text": "La Parodibirdo dau\u0306re sidis en sia kag\u0302o. G\u0302iec\u0302 ne levis la kapon au\u0306dante sian nomon."}, {"text_idx": "#000037", "text": "\"Vi ignoras la talentojn, kiujn ja montras la birdo,\" diris la edzino. \"Vi zorgas nur pri birdsonoj kaj muziko. C\u0302u vi forgesis, ke la Parodibirdo povas s\u0302ang\u0302i sian koloron? Kaj s\u0302ang\u0302i la korpon? Ne, vi zorgis nur pri viaj planoj, vi birdamanto kun mallarg\u0302a menso. Mi ne surprizig\u0302os, se vi volos baki la kompatindulon en dolc\u0302an torton post kelkaj tagoj plenaj de aliaj malsukcesoj.\""}, {"text_idx": "#000040", "text": "Evidente la Parodibirdo ne perdis sian spritecon malgrau\u0306 la malliberigo. Sed tiun spritecon g\u0302i ne montris al mi. G\u0302i volis savi la vivon, do g\u0302i faris la minimumon por pacigi min. Kaj g\u0302i ne mokis la arion pro tio, ke g\u0302i volis moki mian planon. Mi sentis, ke miaj vangoj ekbrulos pro kolero, sed mi provis retrankvilig\u0302i, por ne doni al la Parodibirdo tro facilan celon."}, {"text_idx": "#000043", "text": "La Parodibirdo klinis la kapon kaj rigardis min, kvazau\u0306 konfuzita."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Mi sonigis la registradon de la fama rakonto Orfis\u0302eto Renkontis la Bienistojn, pri malric\u0302uloj kiuj s\u0302vitegas kaj laboregas sed ankorau\u0306 fajfas belajn kantojn. Tiun vesperon la Parodibirdo montris konsider-indan progreson. G\u0302i iomete pas\u0302is en sia kag\u0302o, skuis la flugilojn, kaj pepis en maj\u0302ora gamo."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Kiam la horlog\u0302o anoncis la horon, la Parodibirdo kunkantis harmonie kaj dau\u0306rigis la melodion dum kelkaj minutoj. La pluvbatado kontrau\u0306 la fenestroj estis fono por spektaklo \u2013 la Parodibirdo aldonis tondron, ventegon kaj kriadojn de bestoj en la s\u0302tormo."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Mi invitis c\u0302iujn en la domon kaj arigis ilin antau\u0306 la kovrita kag\u0302o. Per granda gesto mi forprenis la silkan kovrilon \u2013 neniu birdo! Nenio ajn! Malplena kag\u0302o! La Parodibirdo povas s\u0302ang\u0302i formon kaj koloron, sed g\u0302i ne povas malaperi. \"Edzino!\" mi kriis. S\u0302i aperis el la kuirejo kaj tremetis, kvazau\u0306s\u0302okita. \"Kio estas, edzino?\" mi demandis. S\u0302i grincigis la dentojn kaj s\u0302ovis akuzan fingron en mian mentonon. Ne pro s\u0302oko s\u0302i tremetis, sed pro kolero."}, {"text_idx": "#000075", "text": "\"Ne, tute ne por bankedo!\" Unu el la mediprotektanoj palig\u0302is, nau\u0306zite. \"Por vidi la Parodibirdon, felic\u0302an kaj vivantan!\""}, {"text_idx": "#000076", "text": "\"Sed mi au\u0306dis vin\", diris la edzino. \"Mi venis el la kuirejo por protesti, sed vin mi ne trovis. Vers\u0302ajne vi iris por lavi la manojn au\u0306 akrigi la hakilon, mi ne sciis. La Parodibirdo tiel malgaje sidis en sia kag\u0302o \u2013 ankau\u0306g\u0302iau\u0306dis vin! Kaj mi decidis fari ion kurag\u0302an. Mi malfermis la kag\u0302on, malfermis la fenestron, kaj la Parodibirdo forflugis! For de viaj nenaturaj apetitoj!\""}, {"text_idx": "#000083", "text": "Klak-klak-klak! \u2013 estis la sono c\u0302e la fenestro. Sur la ekstera fenestrobreto staris la Parodibirdo. G\u0302i iomete s\u0302ancelig\u0302is, tiom granda estis g\u0302ia g\u0302ojo. Popularan melodion g\u0302i ekfajfis, kaj tiam g\u0302i tusis, ridetis, kaj eligis longan, lau\u0306tan, furzan sonon."}]