[{"text_idx": "#000000", "text": "Wikipedia's Legend as translated by GramTrans"}, {"text_idx": "#000002", "text": "La Fratoj Grimm difinis legendon kiel popolfabelon historie surgrundig\u0302is.\nLa profesia difino de moderna folkloristo de legendo estis proponita fare de Timothy R. Tangherlini en 1990: [3]"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Legendo, tipe, estas fus\u0302kontakto (monoa)\nepizoda, tradicia, tre ekotipifieita [4] historicigis rakonton prezentitan en konversacia reg\u0302imo, pensante pri psikologia nivelo simbola reprezentado de homkredo kaj kolektivaj travivaj\u0302oj kaj funkciante kiel konfirmo de ofte kontrolitaj valoroj de la grupo al kies tradicio g\u0302i apartenas."}, {"text_idx": "#000004", "text": "0 Tradukita artikolo1 Etimologio kaj origino"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Legendo estas pruntvorto de malnovfranca lingvo kiu enmetis anglan uzokutimon c\u0302irkau\u0306 1340.\nLa oldfranca substantivlegende venas de la Mezepoka La Latina legenda.\nEn g\u0302ia frua angla-lingva uzokutimo, la vorto indikis rakonton de okazaj\u0302o.\nLa vorto legenda estis origine substantivo (lanc\u0302ita en la 1510-aj jaroj) kun la signifo kolekto au\u0306 korpuso de legendoj.\nTiu vorto s\u0302ang\u0302ita al legendry, kaj legenda ig\u0302is la adjektiva formo."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Antau\u0306 1613, anglalingvaj protestantoj komencis uzi la vorton kiam ili deziris implici ke okazaj\u0302o (aparte la rakonto de iu sanktulo ne agnoskita en la Akte kaj Monumentoj de John Foxe) estis fikcia.\nTiel, legendo akiris it'ojn modernajn implicojn de \"nedokumentitaj\" kaj \" falsaj \", kiuj distingas g\u0302in de la signifo de kroniko ."}, {"text_idx": "#000008", "text": "En frua provo c\u0302e difinado de iu baza demandagento en ekzamenado de popolaj fabeloj, Friedrich Ranke ( de) en 1925 [14] karakterizis la homlegendon kiel \"populara rakonto kun objektive malvera imaga enhavo\" aroganta pozicio kiu poste estis plejparte forlasita."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Komparita al la tre strukturita popolfabelo, legendo estas relative amorfa, Helmut de Boor notis en 1928.\nLa rakonta enhavo de legendo estas en realisma reg\u0302imo, prefere ol la sarkasma ironio de popolfabelo;\nWilhelm Heiske [18] rimarkis sur la simileco de c\u0302eftemoj en legendo kaj popolfabelo kaj finis ke, malgrau\u0306 g\u0302ia realisma reg\u0302imo, legendo estas ne pli historia ol popolfabelo."}, {"text_idx": "#000010", "text": "En Einleitung in der Geschichtswissenschaft (1928), Ernst Bernheim asertis ke legendo estas simple delonga onidiro.\nGordon Allport kreditis la eltemon de kelkaj onidiroj al la persista kultura mensstato ke ili enkarnigas kaj capsulise;\ntiel \" urbaj legendoj \" estas kvalito de onidiro.\nKiam Willian Jansen sugestis ke legendoj kiuj malaperas rapide estis \"mallongperspektivaj legendoj\" kaj la persistaj estu nomitaj \"longperspektivaj legendoj\", la distingo inter legendo kaj onidiro estis efike detruita, Tangherlini finis."}, {"text_idx": "#000011", "text": "En la mallarg\u0302a kristana signifo, legenda (\"aj\u0302oj esti legita [en certa tago, en preg\u0302ejo]\") estis hagiografiaj raportoj, ofte kolektitaj en legenda.\nC\u0302ar la vivoj de sanktuloj ofte estas inkluditaj en multaj miraklorakontoj, legendo, en pli larg\u0302a signifo, rilatis al iu rakonto kiu enkadrig\u0302as en historia kunteksto sed kiu enhavas supernaturajn, diajn au\u0306 mirindajn elementojn."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Hippolyte Delehaye distingis legendon de mito: \"La legendo, aliflanke, havas, de neceso, iu historia au\u0306 topografia ligo.\nG\u0302i plusendas imagajn okazaj\u0302ojn al iu reala rolo, au\u0306 g\u0302i lokalizas romantikajn rakontojn en iom da definitiva loko.\""}, {"text_idx": "#000013", "text": "De la momento legendo estas retold kiel fikcio, g\u0302iaj au\u0306tentaj legendaj kvalitoj komencas fadi kaj retirig\u0302i: en La Legendo de Sleepy Hollow , Washington Irving transformis lokan Hudson River Valley-legendon en literaturan anekdoton kun \" gotikaj \" nuancoj, kiuj fakte tendencis malpliigi g\u0302ian karakteron kiel originala legendo."}, {"text_idx": "#000014", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] Rakontoj kiuj superas la limojn de \" realismo \" estas nomitaj \" fabloj \".\nEkzemple, la elvokiva besta formulo de Ezopo identigas liajn koncizajn rakontojn kiel fabloj, ne legendoj.\nLa parabolo de la Mals\u0302parema Filo estus legendo se g\u0302i estus rakontita kiel fakte okazis al specifa filo de historia patro.\nSe g\u0302i inkludus azenon kiu donis salviokonsilojn al la Mals\u0302parema Filo g\u0302i estus fablo."}, {"text_idx": "#000015", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] Legendo povas esti elsendita bus\u0302e, pasis person-al-persona, au\u0306, en la origina signifo, tra skriba teksto.\nLegenda Aurea de Jacob de Voragine el au\u0306 \"The Golden Legend (La Ora Legendo)\" konsistas serio de vitae el au\u0306 instruaj biografiaj rakontoj, ligitaj al la eklezia kalendaro de la Eklezio Romkatolika.\nIli estas prezentitaj kiel vivoj de la sanktuloj, sed la abundego de miraklaj okazegoj kaj c\u0302efe ilia senpripensa kunteksto estas karakterizaj\u0302oj de hagiografio.\nLa Legenda estis intencita por inspiri improvizitajn moralpredikin kaj predikojn konvenajn al la sanktulo de la tago."}, {"text_idx": "#000016", "text": "La malapera petveturanto estas la plej konata urba legendo en Ameriko, spurebla same malproksime reen kiel 1870, sed g\u0302i estas trovita c\u0302irkau\u0306 la mondo en Koreio kaj Rusio.\nEn la legendo, juna knabino en blanka robo kolektita flank-al-flanke kun la vojo fare de pasanto.\nLa nekonatan knabinon en blankaj restaj\u0302oj silentaj por la tempodau\u0306ro de s\u0302ia veturo, dankas la s\u0302oforo, kaj kviete eliras c\u0302e s\u0302ia celloko.\nKiam la s\u0302oforo kontaktas aspekton reen, la knabino malaperis.\nEn 1942, Beardsley kaj Hankey kolektis 79 skribajn raportojn pri la legendo."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Legendo (el la latina, \u00ablegindaj\u0302o\u00bb) estas rakonto pri malnovaj okazaj\u0302oj, en kiu la historiaj faktoj estas intermiksitaj kun imagitaj mirindaj\u0302oj. La termino signifas \u201cio, kio indas legi\u201d. En mezepoko g\u0302i estis prezentita en formo de la \u201cvivo de sanktuloj\u201d au\u0306 religi-didaktikaj rakontoj. En folkloro tradicie eniris kiel popolaj rakontoj pri mirakloj kaj heroaj\u0302oj, perceptita de rakontanto kaj au\u0306skultanto kiel kredinda. En moderna literaturo preskau\u0306 c\u0302iu verko bazig\u0302as sur poeta elpensaj\u0302o, tamen pretendas je vero."}]