[{"text_idx": "#000000", "text": "\"Komenti lingvaj\u0302on estas ne malbona ideo en lingva movado.\""}, {"text_idx": "#000001", "text": "\"Klakante sur la ligon, vi forlasas la pag\u0302ojn de Beletra Almanako.\""}, {"text_idx": "#000002", "text": "\"Ni faru c\u0302ion eblan por ke Esperanto ne perdu prestig\u0302on kaj g\u0302uu merititan respekton en universitataj kaj politikaj rondoj per prilaborado kaj subteno de seriozaj esploroj kaj projektoj kiuj kongruas kun niaj celoj.\""}, {"text_idx": "#000003", "text": "\"C\u0302u tiaj gravaj demandoj ne devus esti unue diskutitaj en la komitato, kiu estas la supera organo de la asocio?\""}, {"text_idx": "#000004", "text": "\"Saluton! C\u0302u tio s\u0302ajnas en ordo al vi?\""}, {"text_idx": "#000008", "text": "Himno de la klubo [1][redakti]"}, {"text_idx": "#000009", "text": "1-a epistolo al la korintanoj[redakti]"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Gemembroj de la Londona E-Klubo, kore salutante c\u0302iujn siajn geamikojn, plezure anoncas, ke Unua Epistolo de Pau\u0306lo la Apostolo al la Korintanoj (\u0391 \u0301 \u0395\u03c0\u03b9\u03c3\u03c4\u03bf\u03bb\u03b7\u0301 \u03c0\u03c1\u03bf\u03c2 \u039a\u03bf\u03c1\u03b9\u03bd\u03b8\u03b9\u0301\u03bf\u03c5\u03c2), ofte oni diras kiel Unua Korintanoj, estas tiu el la leteroj de Pau\u0306lo de la Nova Testamento akceptita tekstaro de la kristana biblio. La letero diras tio Pau\u0306lo la Apostolo kaj \"Sosthenes nia frato\u201d skribis tion \u201cal tiu eklezio de Dio, kiu estas en Korinto\". (1aKor 1:1-2 )"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Kun bedau\u0306ro ni sciigas vin, ke La Dua epistolo al la korintanoj, ofte vokita kiel Dua Korintanoj (kaj skribis kiel 2-a Korintanoj), estas la oka libro de la Nova Testamento de la Biblio. Pau\u0306lo la Apostolo kaj \u201cTimoteo nia frato\u201d skribis c\u0302i tiun leteron al \u201cal la eklezio de Dio, kiu estas en Korinto, kune kun c\u0302iuj sanktuloj, kiuj estas en la tuta Ah\u0302aja lando\". (2Kor 1:1)"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Letero de Korintanoj al Sankta Pau\u0306lo[redakti]"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ne konsiderante c\u0302i tiun legomon kiel pomaceon, ni devas agnoski, ke Letero de Korintanoj al Pau\u0306lo estas malgranda letero greklingve skribita c\u0302irkau\u0306 la 2-a duno de la 2-a jarcento kiu estus kompilita de la kristana komunumo de Korinto responde al al apostolo Pau\u0306lo de Tarso, au\u0306toro de du epistoloj adresitaj al la sama kristana komunumo, nome la (Unua kaj Dua al la korintanoj, al kiu letera kontakto estus aldonita tria epistolo al la korintanoj."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Origine g\u0302i estis ero de la Agoj de Pau\u0306lo, sed estis transdonita ankau\u0306 disige."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Leginte tiun frazon, vi eble unue supozus, ke Letero de Klemento el Romo al la Korintanoj, au\u0306 \u201cUnua letero de Klemento\u201d (au\u0306 greke: \u039a\u03bb\u03b7\u0301\u03bc\u03b5\u03bd\u03c4\u03bf\u03c2 \u03c0\u03c1\u03bf\u0300\u03c2 \u039a\u03bf\u03c1\u03b9\u03bd\u03b8\u03b9\u0301\u03bf\u03c5\u03c2), estas teksto atribuita al Klemento la 1-a papo de 88 g\u0302is 97, skribita greklingve en la jaroj inter 80aj kaj 140aj. G\u0302i g\u0302uis rimarkindan bons\u0302ancon tiom ke g\u0302i estis konsiderita, c\u0302e iuj Patroj de la Eklezio teksto kanona, sed la sinsekva tradicio g\u0302in konsideris kiel nura dokumento de la tieldirita subapostola literaturo, ec\u0302 c\u0302e kelkaj kiel simpla apokrifo. Fantazio reprenas spacon, kiun naskig\u0302inta scienco penis tiri al si. Tiel okazis..."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Por mi persone, estas tute egale."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Pri la au\u0306toreco de tiu \u201cunua\u201d letero (ekzistas ankau\u0306 alia, \u201cdua\u201d, letero de Klemento atribuita sed neatribuebla al Klemento el Romo) la scienca konsento estas superforta[3], dum estas, male, vaste akceptite ke la duan erare kelkaj en la antikveco atribuis al li. Diversaj historiistoj kredas pruvite ke g\u0302i aperis samtempe kun la Johana Apokalipso, c\u0302irkau\u0306 95-97 p. K. Tamen nek la unua nek la dua estis akceptitaj, kiel jam dirite, en la kanono de la Nova Testamento, sed ili restis signifaj eroj de la verkoj de la Apostolaj Patroj"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Pri la libereco skribis bohema estetikisto F. X. S\u030calda jenajn legindajn vortojn, kiujn devus esperantistoj kaj esperantistaj verkistoj tre ofte\nlegi kaj relegi: unua letero ne entenas la nomon de Klemento, sed efike utilas por tio la implicaj aludoj kiel \"La de Dio eklezio gastadanta en Romo al la de Dio eklezio gastadanta en Korinto, nome al c\u0302iuj vokitoj sanktaj lau\u0306 la dia volo pere de Jesuo Kristo nia Sinjoro\u201d, akompanata de la konstanta tradicio kiel dirite c\u0302e Hegesipo, Dionizo el Korinto (en Eu\u0306sebio)[4] kaj en la Prefaco de Klemento el Romo al la Korintanoj. Tiel ni proponas veran atentigon pri la 20-a de Februaro: Monda Tago de Socia Justeco."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Por la datado utilas ankau\u0306 la verka frazo (1,1) priskribanta la publikan situacion de la kristanoj elprovitaj \u201ckau\u0306ze de la malfelic\u0302oj kaj de la damag\u0302oj kiuj nin trafis sinsekve frapon post frapo\u201d, kiu certe referencas al la persekutoj dekatenigitaj de Domiciano, pli precize al la fino de tiu regnado, nome c\u0302irkau\u0306 96. Ankorau\u0306, la Eklezio de Romo estas difinita antikva kaj la ekleziuloj nomumitaj de la apostoloj jam mortintaj (44,1), nome jam agadis dua posteula generacio."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Se tia estas la plej insista takso pri la datado kaj au\u0306tenta au\u0306toreco de tiu letero, alia sciencula frang\u0302o inklinas, sen tamen nei g\u0302ian valoron rilate originon el la Roma Eklezio kaj g\u0302ian doktrinon, postdatadi la redakton ec\u0302 g\u0302is la 140 p. K. Pruvoj: la graveco asignita al la funkcia alestig\u0302o de episkopoj kaj diakonoj (42,1-5); la morto de la ekleziuloj nomumitaj de la apostoloj (42,2) kaj la finig\u0302o de la dua generacio de regantoj de la eklezio; la Roma Eklezio difinita \u201cantikva\u201d, sin montra bone strukturita (47,6); la senditoj el Romo esta difinitaj \u201ckristanoj el junag\u0302o g\u0302is maljunag\u0302o\u201d (63,3). [5]"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Kun profunda sento pri la solena kaj ec\u0302 tragedia karaktero de la ekpas\u0302o, kiun mi nun faras, kaj pri gravaj respondecoj, kiujn g\u0302i envolvas, sed kun nes\u0302ancelig\u0302a obeemo al tio, kion mi\nkonsideras kiel mian konstitucian devon, mi konsilas, ke la Kongreso deklaru, ke Korintanoj estas antikva greka popolo kaj ne plu ekzistas. Ne eblas diri c\u0302u ili parolis au\u0306 ne parolis Esperanton, c\u0302ar la lingvo estis kreita multajn jardekojn poste."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Post lau\u0306da priskribo pri la pasinta konduto de la korinta eklezio, Klemento enig\u0302as denuncon pri la malvirtoj kaj lau\u0306don pri la virtoj, kaj ilustras sian diversajn argumentojn per abundaj ekzemploj de la Malnova Testamento. Tial li pretigas la vojojn al sia riproc\u0302o pro la nunaj malordoj, pri kiuj li silentas g\u0302is la kompleta redakto de du trionoj de sia letero. Klemento estas ekc\u0302ese vortuma kaj lia letero atingas longon duoblan kompare, ekzemple, kun la Letero al la hebreoj. Multaj el liaj g\u0302eneralaj instigoj estas multe nerekte kuneksaj kun la lau\u0306konduta temo provokita: c\u0302io s\u0302ajnas kolekto de homiliaj instigoj eble praktikitaj en Romo."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Lau\u0306 la letero (1,7), la Roma Eklezio, spite de la propersekutaj suferoj, estas forte unuigita per fido kaj amo kaj alfacigas sian unuecon precipe en sia disciplina kulto. Legita de tempo al tempo en Korinto, g\u0302ia uzo disvastig\u0302is kaj en 4-a jarcento g\u0302i estas uzata en aliaj ekleziaj komunumoj. G\u0302i trovig\u0302as aneksita al Codex Alexandrinus (Kodekso Aleksandria)."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Diversaj sciencistoj opiniis ke tono de au\u0306toritateco en la esprimoj de Klemento montras konscion pri rajto de interveno ec\u0302 pri devo de interveno (56, 58 ktp.): lau\u0306, konkludas la adherantoj al roma primaseco sur c\u0302iuj kristanaj katolikaj eklezioj, la interpreta rezulto de la evangelio kie Jesuo pri tiu tasko oficigis Pentron. (Mateo 16.13-20)"}, {"text_idx": "#000026", "text": "En la epistolo trovig\u0302as malmultaj dogmaj instruoj, pro tio g\u0302i sonas kiel pura oratora ekzerco. G\u0302iaj vortoj rilate kristanan pastrecon originis diversajn diskutojn (42 kaj 44): \u201cLa apostoloj ricevis por ni de Jesuo Kristo la bonan novaj\u0302on; Jesuo, la Kristo, estis sendita de Dio. 2 Kristo do elvenas el Dio, la apostoloj elvenas el Kristo; ambau\u0306 okazintaj\u0302oj belordigitaj de la divolo... tiel, predikante c\u0302iuloke en kamparo kaj urboj, ili nomumis siajn unuajn posteulojn, antau\u0306e elpruvitajn de la Sankta Spirito, episkopojn kaj diakonojn\u201d. C\u0302iukaze la g\u0302enerale signifo estas klara: la Apostoloj prizorgis la lau\u0306leg\u0302an posteulan pastran sinsekvon. La pastraro estas menciitaj plurfoje, kvankam sendistinge inter patroj kaj episkopoj. Mankas ankau\u0306 indiko de episkopo en Korinto, kaj ekleziaj au\u0306toritatoj estas cititaj plurale. C\u0302u eblas ke en tiam en Korinto ankorau\u0306 ne regis la monokrata (solpersona) episkopo? Tion elpensis iuj komentistoj."}, {"text_idx": "#000027", "text": "En tiu letero trovas ampleksan spacon la preg\u0302o por tiuj kiuj ekzercas la povon, kaj la devo-sento de dependeco kaj omag\u0302o al la politikaj instancoj. Post la tekstoj de la Nova Testamento, tiu preg\u0302o konstatig\u0302as kiel la plej antikva preg\u0302o por la politikaj institucioj: \u201cIgu nin obeaj al via c\u0302iopova kaj glora Nomo, al nia c\u0302efoj kaj al niaj regantoj sur la tero [...] Vi, Sinjoro, konfidis al ili la reg\u0302an povon pere de via grandioza kaj senmezura forto, por ke ni [...] estu al ili submetitaj\u201d (60-61)"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Demandite, sinjorino Couturat klarigis la aferon, ke iu klementa letero estis tradukita al almenau\u0306 tri lingvoj en la praa epoko: oni malkovris manuskriptojn koptajn, siriakajn kaj latinajn, pergamenajn kaj papirusajn."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Modernan epokon la letero estis publikigitaj en 1633 de Patrick Young kiu g\u0302in eltiris el la Kodekso Aleksandria, en kiu tamen mankis la lasta folio, nome la granda preg\u0302o (c\u0302c\u0302. 55 \u2013 64). Kelkajn jarojn poste Lightfoot profitis de latinaj kaj siriakaj tradukoj por au\u0306tori la verkon kompletan: de tie ekis la modernaj studoj pri la Unua de Klemento el Romo,"}, {"text_idx": "#000031", "text": "De tuj kaj de c\u0302iam tiu dokumento estis konsiderita apokrifaj\u0302o, do ne kanonika; la Armena Apostola Eklezio g\u0302in presis, lau\u0306longe de kelke da tempo, en siaj Biblioj."}, {"text_idx": "#000032", "text": "En la letero, la kristana komunumo de Korinto petas konsilon al Pau\u0306lo de Tarso rilate instruaj\u0302ojn de Simono kaj Kleobio. El la prezentita priskribo, tiuj du majstroj instruus gnostikan doktrinon: ili rifuzas la profetojn de la Malnova Testamento, negas la c\u0302iopovon de Dio kaj ties kreon de homo, rej\u0302etas la resurekton kaj subtenas ke la korpo de Jesuo ne estis kokreta kaj ke g\u0302i ne naskig\u0302is al la Virgulino Maria. G\u0302uste gostika enhavo de tiu supozita predikado lokigas la datadon de la redakto en la dua jarcento, kiam disvastig\u0302is la kristanaj gnostikaj teorioj."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Iam antau\u0306 2a Korintanoj estis skribita Pau\u0306lo vizitis ilin duaokaze (bondezire, plej amike) kontroli ion nove ekevoluantan malpacon (Ekumenismo, kiu venkas malamon kaj disputojn), kaj skribis al ili leteron, kio nune perdita [6]. Ili ankau\u0306 estis vizitita de Apolos [7], kaj de iom el judea kristanoj kiuj alportis kun ili lau\u0306dajn leterojn de Jerusalemo. Kiel klarigis la Nobel-premiito pri Literaturo, en 1998, Jose\u0301 Saramago (1922-2010), okaze de vizito al Brazilo, \u201cni ne s\u0302ang\u0302os la vivon... se ni ne s\u0302ang\u0302os nian vivon\u201d."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Aliaj, kiuj volas c\u0302ion scii pli bone ol ni, raportis, ke Pau\u0306lo skribis c\u0302i tiun leteron por g\u0302ustigi, kiojn li vidis kiel eraraj ideoj inter la korinta kreantaro. Pluraj fontoj informis Pau\u0306lon de konflikto en la komunumo c\u0302e Korinto: Apolos (Lian ekzemplon c\u0302i tie konfirmas liaj agoj), letero de la Korintanoj, \"de la domanoj de H\u0302loe\" (kaj la ceter\u2019 \u2013 c\u0302u ne literaturo?), kaj fine Stefanas kaj Fortunato kaj Ah\u0302aiko kiu vizititis Pau\u0306lon . En la Esperanta eldonado trovig\u0302as granda manko de faka populariga literaturo, skribas Tonjo del Barrio. Pau\u0306lo poste verkis c\u0302i tiun leteron al la Korintanoj, urg\u0302i unuformeco de konvinkaro (\u201cke vi c\u0302iuj parolu tion saman, kaj ke estu neniaj skismoj inter vi; sed ke vi estu perfekte kunigitaj en la sama spirito kaj en la sama jug\u0302o.\" [8]) kaj eksplikis kristanan instruon. Tito kaj kunula frato, kies nomo estas ne donata vers\u0302ajne, estis la senditoj de la letero al la komunaj\u0302o c\u0302e Korinto. C\u0302iuj konsideroj estis farataj kun nur tiuj du kategorioj enmense, kaj kun fokuso baze en la romanoj kaj noveloj."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Generale, dividoj en la komunumo c\u0302e Korinto s\u0302ajnas esti problemo, kaj Pau\u0306lo faras tiun celon mencii tiujn konfliktojn komence. Specife, paganaj radikoj ankorau\u0306 tenas gravecon en ilia eklezio. Pau\u0306lo bezonis reveni ilin al kio li vidi kiel g\u0302usta instruo, por dirinti, ke Dio donis al li la okazaj\u0302on por esti \u201csag\u0302a majstromasonisto,\u201d ke almetis la fondaj\u0302o kaj lasis, ke aliaj masonus sur tio (c\u0302u nefikcio ne estas valora kiel literaturo?)."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Poste, Pau\u0306lo skribis pri malmoraleco en Korinto diskutante malmoralan fraton, kiel solvi personajn disputojn, kaj pri seksa pureco. Pri geedzeco, Pau\u0306lo eldiras, ke tio estas pli bona por kristanoj resti senedzinula, sed, ke se ili malhavi memregado, tio estas pli bona esti geedzigita \u201col brula\u201d (\u03c0\u03c5\u03c1\u03bf\u03c5\u0342\u03c3\u03b8\u03b1\u03b9) kiu kristana havi tradicie opinii signifita bruleti kun pekaj deziroj. La letero enhavus geedzecon kiel apostola praktiko en la 1a Korintanoj 9:5, \u201cC\u0302u ni ne rajtas c\u0302irkau\u0306konduki edzinon, kiu estas kredantino, kiel ankau\u0306 la ceteraj apostoloj kaj la fratoj de la Sinjoro kaj Kefas (Petro)?\" Sten mencias la faman bazan legoliston de William Auld, al kiu denove nur fikciaj prozaj\u0302oj kaj poemaroj apartenas. Tamen, la greka vorto por \u201cedzino\u201d estas la sama vorto por \u201cvirino\u201d. La Fruaj Patroj Ekleziaj enhavante Tertullian, Hieronimo, kaj Au\u0306gusteno eldiris, ke la greka vorto estas malklara kaj la virinoj en 1aKor 9:5 estis virinoj ke ministris al la Apostoloj kiel virinoj ministris al Kristo [9], kaj estis ne edzinaj, [10] kaj ili eldiris, ke ili lasis siajn \"devaj\u0302ojn de edzeco\u201d por sekvi Kriston kaj prediki. \"Je akordo c\u0302e c\u0302i tiu regulo, Petro kaj la aliaj apostoloj (mi devas doni al Jovinianus ion nune kaj tiuokaze elde mia abundeco) havis ja edzinojn, sed tiujn, kiujn ili prenis antau\u0306 ili konis la Evangelio. Sed tuj ili estis ricevitaj ene la apostolaj\u0302o, ili forlasis la dej\u0302orojn de edzeco.\""}, {"text_idx": "#000037", "text": "Al iuj s\u0302ajnas, ke Pau\u0306lo ankau\u0306 rezonas, ke negeedzitaj uloj devas plac\u0302igi Dion, ec\u0302 kiel geedzigitaj uloj devas plac\u0302igi siajn geedzojn. La letero ankau\u0306 estas rimarkinda per menciado pri la rolo de virinoj en la eklezioj, ke ekzemple ili devu resti silente (1aKor 11:2\u201316, 14:34\u201335), kaj la rolo de profetaj\u0302o kaj parolanto per lingvoj en eklezioj. Poste diskutantas sian opinion pri idola adoro, Pau\u0306lo fine finig\u0302as kun siaj opinioj pri la relevig\u0302o. Li asertas, ke Kristo mortis pro niaj pekoj kaj ke li estis entombigita kaj ke li relevig\u0302is la trian tagon lau\u0306 la Skriboj (1aKor 15:3). Pau\u0306lo sekve demandas: \u201cNu, se Kristo estas predikata, ke li relevig\u0302is el la mortintoj, kiel do diras kelkaj el vi, ke ne ekzistas relevig\u0302o de mortintoj?\" (1aKor 15:12) kaj diras pri la demando pri relevig\u0302o."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Rekte tra la letero, Pau\u0306lo prezentas temojn, kiuj g\u0302enas la komunumon en Korinto kaj proponas vojoj rebonigi ilin. Pau\u0306lo eldiras, ke tiu letero ne estas intencita igi ilin hontig\u0302e, sed admonus ilin kiel amataj infanoj. Ili devas ig\u0302i imitantoj de Jesuo kaj sekvas la vojojn en Kristo kiel li, Pau\u0306lo, instruas c\u0302ie en c\u0302iu eklezio (1aKor 4:14\u201316)."}, {"text_idx": "#000039", "text": "La letero estus dividata en sep partoj kaj BEDAU\u0306RAS pro la malfruo c\u0302e Monda San-Organizo kaj pro la komunika stilo de multaj registaroj, ankau\u0306 en demokratioj, karakterizata per kvazau\u0306militaj sloganoj;"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Pau\u0306lo diskutas pri la disputoj pri lia apostoleco kaj defendas per la aserto, ke tio estis donita al li per revelacio de Kristo. La saluto plifortikigas la pravecon de la apostola pretendo de Pau\u0306lo."}, {"text_idx": "#000042", "text": "La dankada parto de la letero estas tipa de helena letera skribado. En dankada recitado la verkisto dankas Dion por sano, sekura vojag\u0302o, savig\u0302o de dang\u0302ero, au\u0306 bona sorto.\nEn tiu letero, la dankado \u201cekprezentas donacoj de la Sankta Spirtito (S\u0302ablono:Lang-grc) kaj spirita scio (S\u0302ablono:Lang-grc), temoj, al kiu Pau\u0306lo revenos kaj, ke li dikutos je pli longeco poste en la letero\u201d (Roetzel, 1999)."}, {"text_idx": "#000043", "text": "La finig\u0302anta rimarkoj de Pau\u0306lo en liaj letroj ordinare enhavas liajn intencojn kaj penadojn ke plibonigus la komunaj\u0302on. Li unue konkludis kun liaj finaj admonoj kaj deziris por ili pacon per inkludado de preg\u0302a peto, salutis ilin kun lia nomo kaj de liaj amikoj per sankta kiso, kaj oferis finan gracon kaj benaj\u0302on:"}, {"text_idx": "#000044", "text": "Nun rilate al la monkolekto pro la sanktuloj, kiel mi ordonis al la eklezioj de Galatujo... C\u0302io via estu farata en amo... Salutu unu la alian per sankta kiso. La saluto de mi, Pau\u0306lo, per mia propra mano. Se iu ne amas la Sinjoron Jesuo Kristo, li estu anatemita. Maran-ata. La graco de la Sinjoro Jesuo Kristo estu kun vi. Mia amo estu kun vi c\u0302iuj en Kristo Jesuo. Amen."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Fakte (t.e. lau\u0306 la faktoj :-) Pau\u0306lo pasie disputas kun siaj kontrau\u0306uloj pri sia apostola servo."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Jen ebla dispozicio de la letero:[11]"}, {"text_idx": "#000048", "text": "La letero estis verkita de Efeso, urbo sur la plej okcidenta marbordo de nuntempa Turkio, pri 180 mejloj (290 kilometroj) trans la maro de Korinto. Lau\u0306 la Agoj de la Apostoloj, Pau\u0306lo fondis la eklezion en Korinto, tiuokaze restis proksimume tri jarojn en Efeso . La letero estis skribita dum tiua tempo en Efeso, kiu estas ordinare datig\u0302ata kiel estu en la amplekso de 53 al 57 pK. [12][13]"}, {"text_idx": "#000049", "text": "Komencante nian redakcian laboron, ni opinias ke tradicia subtitolo al la letero, tradukis en la Reg\u0302o Jakobo Biblio, asertas, ke tiu letero estis skribita de Filipi, eble pro erare interpreto elde la greklingvo de 1aKor 16:5, \u201cmi estos trapasinta Makedonujon; c\u0302ar Makedonujon mi ja trapasos\u201d, kiel signifo, \u201cmi trapasas Makedonujon\u201d. En 1aKor 16:8 Pau\u0306lo deklaras lian intencon resti en Efeso g\u0302is Pentekosto. C\u0302i tiu deklaro, lau\u0306vice, klare estas rememoriga de la dua misiista vojag\u0302o de Pau\u0306lo, kiam Pau\u0306lo vojag\u0302is de Korinto al Efeso, antau\u0306e li iru al Jerusalemo por Pentekosto (vidu Agoj 18:22). Jene, tio eblas, ke la 1a Korintanoj estis verkita dum la unua (mallonge) restado de Pau\u0306lo en Efeso, je la fino de lia dua vojag\u0302o, ordinare datig\u0302is al frua 54 pK. Ridado vere kontag\u0302as! Tamen, tio estas pli vers\u0302ajna, ke tio estis verkita dum lia pli longa restado en Efeso, kie li rekontas sendi Timoteon al ili (Agoj 19:22, 1aKor 4:17). Ankau\u0306, liaj mencioj de Apolos (1aKor 1:12, 3:4, ktp.) montrig\u0302as, ke Apolos estis konita al Pau\u0306lo kaj la eklezianoj dum la tempo de verkado, kiu esceptas la unuan rikordan viziton al Efeso (vidu Agoj 18:24\u201328)."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Dum estas malgranda dubo inter erudiciuloj, ke Pau\u0306lo estas la au\u0306toro, tiu estas diskutado pri c\u0302u la letero origine estis unu letero au\u0306 verkis de du au\u0306 pli epistoloj de Pau\u0306lo."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Kvankam la Nova Testamento enhavas nur du leterojn al la korintanoj, la indikaj\u0302o de la letero mem estas, ke li skribis almenau\u0306 kvar:"}, {"text_idx": "#000052", "text": "1Kor 5:9 (\u201cEn mia epistolo mi skribis al vi, ke vi ne intermiksu vin kun malc\u0302astuloj,\u201d) diras pri pli antau\u0306a letero, foje vokis kiel la \u201cAverta letero\u201d.\nLa Severa Letero. Pau\u0306lo mencias antau\u0306e \"letero de larmoj\" en 2Kor 2:3\u20134 kaj 7:8. 1-a Korintanoj ne estas saman tion priskribon; tial tiu \u201cletero de larmoj\u201d eble estis skribita inter la 1-a kaj 2-a Korintanoj."}, {"text_idx": "#000053", "text": "La abrupta s\u0302ang\u0302ig\u0302o de tono, ke estis antau\u0306e harmonia, okaze estig\u0302as amare riproc\u0302a, en 2-a korintanoj 10\u201313 igas multajn spekulaciojn, kaj ke c\u0302apitroj 10\u201313 formas parton de la \u201cletero de larmoj\u201d, kiu estis en iumaniere, aldonis al c\u0302efa letero de Pau\u0306lo. [14] Tio, kio malkonsentas kun tiu opinio ordinare diras, ke la \u201cletero de larmoj\u201d nenie estas neekzisanta.[15]"}, {"text_idx": "#000054", "text": "Iaj erudiciuloj ankau\u0306 trovas fragmentojn el la \u201cAverta letero\u201d, au\u0306 el alia letero, en c\u0302apitro 1\u20139, [16] ekzemple, ke parto el la \u201cAverti letero\u201d konservig\u0302as en 2Kor 6:14\u20137:1, [17] sed tiuj hipotezoj estas malpli popularaj. [18]"}, {"text_idx": "#000055", "text": "La kontaktoj de Paulo kun la korinta eklezio povas rekonstruati, kiel sekve: [19]"}, {"text_idx": "#000057", "text": "Pau\u0306lo skribas la \u201cavertan leteron\u201d en lia unua jaro de Efeso.\nPau\u0306lo skribas 1-a Korintanoj de sia dua jaro c\u0302e Efeso.\nPau\u0306lo vizitas la korintan eklezion duatempe, kiel li indikis, ke li farus en 1Kor 16:6. Vers\u0302ajne, li diris tiun dum sia fina jaro c\u0302e Efeso. 2Kor 2:1 vokas tiun malg\u0302ojan viziton.\nPau\u0306lo skribis la letero de larmoj.\nPau\u0306lo skribis 2-an Korintanojn, diranta pri sia volo viziti la korintanan eklezion triatempe. La letero ne diras de kie, ke li estis skribado, sed tio estas kutime datig\u0302ata post kiam, ke Pau\u0306lo lasis Efeson por Makedonio, c\u0302u de Filipio au\u0306 Tesaloniko en Makedonio. [20]\nPau\u0306lo supozeble faris la trian viziton post kie, ke li skribis 2-an Korintanojn, c\u0302ar Agoj 20:2\u20133 montras, ke li restis 3 monatojn en Grekio. En lia epistolo al la Romanoj, skribinta pri tiu tempo, li sendis salutojn de iom de la c\u0302efaj anoj de la korinta eklezio al la Romans. Ridi eble estas plej bona kuracilo."}, {"text_idx": "#000059", "text": " (unikode, disigitaj lau\u0306 c\u0302apitroj, kun versiklonombroj)"}, {"text_idx": "#000060", "text": "Nova traduko de Gerrit Berveling:"}, {"text_idx": "#000062", "text": "Jen estas kunkonsento inter kronikistoj kaj kristanaj teologioj, ke Pau\u0306lo estas la au\u0306toro de la Unua Epistolo al la Korintanoj, c\u0302. 53-54 pK. [21] La letero estas citata au\u0306 menciata de la plej frua de fontoj, kaj estas enhavata en c\u0302iu antikva akceptita tekstaro, [22] ec\u0302 tio de Marcion. La personaj, kaj ec\u0302 embarasantaj, tekstpartoj pri malmoraleco inter la eklezianoj multig\u0302as kunkonsento. Tamen, du sekcioj eble estis enigita postetempe. La unua sekcio estas 1aKor 11:2\u201316 pri preg\u0302anta kaj profetanta kun la kapo kovranta. [23] La dua sekcio estas 1aKor 14:34\u201335, kiu estas tre multe debatita. Parto de la kau\u0306zo por dubo estas tio el iom manuskriptoj, la versoj venis apud la fino de la c\u0302apitro anstatau\u0306 c\u0302e g\u0302ia nuntaga loko. Plue, Pau\u0306lo c\u0302i tie alvokas la leg\u0302on, kiu estu stranga de li. Fine, la versoj envenis konflikto kun 1aKor 11:5 kie virinoj estas priskribis kiel preg\u0302anta kaj profetanta. Esploro farita en Svedujo science pruvis, ke ridado estas kontag\u0302a."}, {"text_idx": "#000064", "text": "C\u0302efpag\u0302oLastaj s\u0302ang\u0302ojHazarda pag\u0302oBabela informo pri uzantoHelpo"}, {"text_idx": "#000065", "text": "Ligiloj c\u0302i tienRilataj s\u0302ang\u0302ojSpecialaj pag\u0302ojPresebla versioKonstanta ligiloC\u0302efaj kontribuantojInformoj pri la pag\u0302oCiti c\u0302i tiun pag\u0302on"}, {"text_idx": "#000066", "text": "C\u0302i tiu pag\u0302o estis lastafoje redaktita je 13:28, 13 jul. 2023.\nLa enhavo estas disponebla lau\u0306 Creative Commons Attribution-ShareAlike, se ne estas alia indiko."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Regularo pri respekto de la privateco"}]