[{"text_idx": "#000004", "text": "Arto kaj kulturoBona novaj\u0302oCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFres\u0302a Novaj\u0302oHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndig\u0302enojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj j\u0302urnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraj\u0302oParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifug\u0302intojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuig\u0302itaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojag\u0302o"}, {"text_idx": "#000005", "text": "KOVIM-19 en Orientafriko: virinoj alfrontas malfacilaj\u0302ojn por aliri sanservojn (2/2)"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Noto de la redaktoro: Tiu c\u0302i artikolo estas parto de serio pri virinoj kaj sanzorgado dum KOVIM-19 en Orientafriko. Legu la unuan parton tie c\u0302i."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Tra Orientafriko, akus\u0302istinoj kaj aliaj kvalifikitaj sanlaboristoj sekure asistas gravedajn virinojn dum akus\u0302o por malaltigi la riskon de patrina kaj beba mortindico."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Dum la pandemio, multaj gravedaj virinoj ne povis aliri sansistemajn instalaj\u0302ojn g\u0302ustatempe \u2013 au\u0306 tute ne \u2013 dum akus\u0302o. Pro noktaj elirmalpermesoj, transportistoj ne povis au\u0306 ne volis transporti akus\u0302antajn gravedajn virinojn al saninstalaj\u0302oj pro timo je molestado fare de sekurecagentoj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "G\u0302is meze de aprilo 2020 en Kenjo, c\u0302irkau\u0306 monaton post la efektivigo de la kronvirusaj regularoj, almenau\u0306 kvin virinoj kaj tri beboj mortis dum kaj tuj post akus\u0302o."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Tri gravedaj virinoj mortis en Makueni County pro defioj rilate aliron al publikaj saninstalaj\u0302oj dum horaro en kiu eliro estas malpermesata. Unu el la tri virinoj estis forturnita noktomeze de du lokaj akus\u0302istinoj, kaj boda-boda (\u201cmotorcikla\u201d) s\u0302oforo kiu rifuzis transporti s\u0302in kaj s\u0302ian edzon al la hospitalo pro timo de kverelo kun polico pro malrespektado de la elirmalpermeso."}, {"text_idx": "#000014", "text": "La virino de Makueni, kiu estis patrino de ses infanoj, mortis la sekvan tagon en la hospitalo atendante sangotransfuzon. Timo je molestado fare de la polico c\u0302e s\u0302oforoj de boda-boda parte originas de fres\u0302dataj okazaj\u0302oj de perforto kontrau\u0306 transportistoj."}, {"text_idx": "#000015", "text": "En februaro 2020 en Kenjo, s\u0302oforo de boda-boda estis mortpafita de policisto post transportado al la mansanulejo de infano kiu preskau\u0306 dronis. En marto 2020, alia s\u0302oforo de boda-boda estis batita g\u0302ismorte de policistoj dum li estis revenanta hejmen post transportado de graveda virino al la malsanulejo."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Kenya Television Network raportis ke infanaj mortindicoj kreskis pro timo je \u201cmalrespektado de la elirblokado\u201d:"}, {"text_idx": "#000019", "text": "En Ugando, almenau\u0306 11 gravedaj virinoj mortis pro malfruoj rilate aliron al saninstalaj\u0302oj dum akus\u0302ado."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Tio c\u0302i sekvis transportan kaj eliran malpermesojn fare de la registaro por malvastigi la movadon al nur tiuj kun permesiloj. Kvankam gravedaj virinoj estis poste sendevigitaj je tiu c\u0302i malpermeso, la defioj rilate aliron al saninstalaj\u0302oj dau\u0306ris pro limigoj en la aliro al la ambulancaj servoj au\u0306 ajna alia formo de publika transportado dum la horoj de elirblokado."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Zimbabvo alfrontas la saman situacion. Flegistinoj raportis malpliig\u0302on de la nombro de gravedaj virinoj kiuj iras al saninstalaj\u0302oj por akus\u0302o kaj aliaj porpatrinaj servoj. Gravedaj virinoj ankau\u0306 kundividis siajn defiojn pri aliro al publika transportado pro la dau\u0306ra nacia elirblokado, kaj pro timo alfronti brutalecon fare de policistoj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Dum KOVIM-19, registaroj devas ekzameni, starigi kaj efektivigi reguligojn por certigi ke gravedaj virinoj kaj knabinoj povas aliri sansistemajn instalaj\u0302ojn bone ekipitajn kaj kun kvalifikita dungitaro."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Sub la iloj de internaciaj leg\u0302oj pri homaj rajtoj, inkluzive de la Afrika C\u0302arto pri Homaj kaj Popolaj Rajtoj kaj la Protokolo Maputo, ratifita de 43 el la 55 afrikaj s\u0302tatoj protektantaj kaj antau\u0306enigantaj la rajtojn de virinoj en Afriko, la s\u0302tatoj devas disvolvi kaj efektivigi reguligojn por sekurigi fizikan aliron al saninstalaj\u0302oj, varoj kaj servoj."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Tiuj reguligoj devus esence strebi al la malpliig\u0302o de la nombro de pas\u0302oj faritaj de persono \u2013 en tiu c\u0302i kazo gravedaj virinoj \u2013 por aliri la sansistemon. Tio inkluzivas devon adopti specialajn kaj specifajn reguligojn por garantii fizikan alireblecon por vundeblaj kaj marg\u0302enigitaj grupoj, ekzemple personoj kun malkapabloj, komunumoj kun malaltaj socio-ekonomiaj fonoj kaj tiuj, kiuj devenas de areoj kamparanaj kaj izolitaj."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Aliro al ambulancaj servoj restas netau\u0306ga en multaj afrikaj s\u0302tatoj, sed kelkaj au\u0306toritatoj starigas sendube reguligojn por sekurigi aliron al transportado al saninstalaj\u0302oj dum la pandemio."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Radoj por vivo [Wheels for Life], iniciato inter la Ministerio pri Sano de la kenja registaro, AMREF, kaj Bolt, estas bona ekzemplo de publik-privata partnerig\u0302o kiu certigas ke akus\u0302antaj virinoj povas aliri senpagan taksian transportadon de siaj hejmoj al saninstalaj\u0302oj alvokante 1196 \u2013 senpagan numeron."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Tiu taksia servo funkcias dum la elir-mapermesa horaro, de la 9-a ptm g\u0302is la 4-a atm en Kenjo, s\u0302ang\u0302ite la 6-an de junio 2020 al 7 ptm \u2013 5 atm. Tamen, tiu iniciato servas nur log\u0302antojn de Najrobo, la c\u0302efurbo, ekskluzivante gravedajn virinojn kiuj log\u0302aj en c\u0302iuj aliaj regionoj de Kenjo \u2013 c\u0302efe tiujn log\u0302antajn en kamparajn areojn. Ankau\u0306, tiuj s\u0302oforoj de taksio povas labori nur en ric\u0302aj kvartaloj pro timo de nesekureco en malric\u0302aj partoj."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Por ig\u0302i pli inkluzivaj, la au\u0306toritatoj povus partnerig\u0302i kun bonfamaj taksiaj kompanioj au\u0306 individuaj taksiaj s\u0302oforoj, inkluzive de taksioj boda-boda, por funkcii en tuta Kenjo, kun fokuso je kamparaj areoj kie motorciklaj veturiloj ofte penas aliri izolitajn bienojn pro manko de vojoj."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Tio c\u0302i ankau\u0306 validas por multaj malric\u0302aj kvartaloj en urbaj kaj c\u0302irkau\u0306urbaj areoj kie pli grandaj veturiloj ne povas eniri mallarg\u0302ajn stratojn."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Grave, c\u0302iuj reguligoj pri transporto adoptitaj de registaroj, inkluzive de ajnaj specialaj reguligoj, devus c\u0302iam prioritatigi la sekurecon kaj trankvilecon de gravedaj virinoj dum transporto al saninstalaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Patrinaj mortindicoj vers\u0302ajne kreskos dum la dau\u0306ranta pandemio, simile al la kresko de patrina kaj beba mortindicoj konstatita dum la ebola pandemio en 2014-2016 en Okcidentafriko."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Pro tio, orientafrikaj registaroj devas arang\u0302i rimedojn por protekti la vivojn de gravedaj virinoj antau\u0306, dum kaj post akus\u0302o. Tiuj rimedoj ankau\u0306 kontribuos al la malkresko de infana mortindico dum kaj post akus\u0302o."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Lydia Muthiani kaj Nelly Warega estas advokatoj pri homaj rajtoj kaj laboras en Kenjo. Ili fakas pri la antau\u0306enigo de la virinaj kaj knabinaj rajtoj, kaj partoprenas en Utu Wetu, kolektivo de fakuloj pri homaj rajtoj kiuj c\u0302efe laboras pri virinaj rajtoj."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Civitanaj komunikilojDisvolvadoHomaj rajtojHomama agadoJuroKatastrofoMilito kaj konfliktoRegadoVirinoj kaj socia seksoVojag\u0302oCOVID-19"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Plej novaj artikoloj pri Subsahara Afriko"}, {"text_idx": "#000044", "text": "Togolanda muzika scenejo c\u0302irkau\u0306brakas tutmondig\u0302on sen forlasi siajn radikojn"}]