[{"text_idx": "#000003", "text": "Estas ne nur komplika vorto, sed ankau\u0306 temo de observado de astronomio.\nNeniu malkvieto, estas facile kompreni. Kaj mi jam elperfidis g\u0302in: Estas\nne nur temo de observado de astronomio, sed ankau\u0306 por nun. Tion jam sugestas la titolo."}, {"text_idx": "#000004", "text": "estas esence nenio pli ol sunhorlog\u0302oj. La plej simplaj estas\niloj kiel stabo, kiu estas enpus\u0302i vertikale en la teron. La vorto\norigenas, kiel oni jam preskau\u0306\npensita, de la greka (\u03bf\u0314\u03b3\u03bd\u03c9\u0301\u03bc\u03c9\u03bd) kaj signifi ion similan al inspektisto,\nobservanto, taksisto kaj c\u0302i-kaze ilo, tio indikas la pozicion de la suno. Aliavorte gnomono\nkutime signifas la tutan sunhorlog\u0302on per ciferplato."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Por igi gnomono en sunhorlog\u0302o, sunhorlog\u0302o estas essence jam gnomon, sed la surface sur kiu la ombro povas trakuri ankorau\u0306 mankas. Sur la surfaco vi povas eniri la ombro-nivelojn rilate al la dato kaj horo, t.e. la ciferplato. Oni diferencigas sunhorlog\u0302on lau\u0306 ilia direkto de ciferplato. La unua divido estas en horizontal-, vertikal-, au\u0306 ekvatorsunhorlog\u0302oj. Kun Horizontalsunhorlog\u0302o, la ciferplato estas logike sur la horizontalo de la instalaj\u0302o. C\u0302i tiu speco de sunhorlog\u0302o tau\u0306gas precipe por tre grandaj sunhorlog\u0302oj. Sur la vertikala sunhorlog\u0302o, la ciferplato estas orientita perpendikle al la horizontalo kaj ofte trovig\u0302as ekz. Turoj de malnova urbo au\u0306 domoj. La plej facila estus alg\u0302ustigi la ciferplato au\u0306 la konstrumuro en la orient-okcidenta direkto, alie oni devus akiri nesimetrian, t.e. nelinian ciferplaton. Parenteze, tio estus la nesimetriaj vertikalsunhorlog\u0302oj. La tria varianto ofte trovig\u0302as en iom pli malgrandaj eldonoj, nome la ekvatorsunhorlog\u0302o. Exzistas ankau\u0306 du malsamaj versioj. Unue la tipo, kiu havas la ciferplato paralela al la c\u0302ielekvatoro, kaj la dua, kiu havas la ciferplato paralela al la akso de la Tero. En ambau\u0306 kazoj oni devas konsideri la onian propran latitudon, kun la dua tipo la ciferplato estas deklinacii c\u0302e gradoj de la propan latitudon kontrau\u0306 la ebeno de horizonto kaj la unua tipo kontrau\u0306 la reciprokangulo, do la reciproko de la latitudo."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mia propra improvita ekvatorparalela sunhorlog\u0302o, farita el ligno."}]