[{"text_idx": "#000001", "text": "Leo Puglisi intervjuis la opozician estron Anthony Albanese dum la balota kampanjo de 2022. Ekrankopio de video de 6 News en Jutubo"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Leonardo Puglisi estas natura forto. La 14-jarag\u0302a knabo gvidas junan skipon de raportistoj de Au\u0306stralio kaj ankau\u0306 de eksterlande por 6 News, nova novaj\u0302retejo. G\u0302i prezentig\u0302as kiel reta alternativo al la c\u0302efa amaskomunikilaro, dum g\u0302i ankau\u0306 ofertas similajn servojn kiel g\u0302isdatajn novaj\u0302ojn, longajn intervjuojn, kernan politikan programon, SpinCheck, enketajn raportojn kaj faktokontroladon."}, {"text_idx": "#000003", "text": "6 News komencig\u0302is en 2019 kiel \u201cHMV\u201d, kovrante lokajn novaj\u0302ojn en Hawthorn, suburbo de Melbourne, en Jutubo. Ekde tiam, g\u0302i vastigis sian areon por fokusig\u0302i pri internaciaj kaj naciaj novaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Aldone al Jutubo kaj al sia retpag\u0302o, 6 News uzas plurajn platformojn, inkluzive de TikTok, Tvitero kaj Fejsbuko, por disvastigi kaj privarbi sian enhavon."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Ilia konto Patreon havas 242 patronojn, dum ilia kanalo en Jutubo havas preskau\u0306 unu milionon da spektoj kaj 14 000 abonantojn g\u0302is nun. Fres\u0302date ili publikigis konversacion kun la c\u0302efministro Anthony Norman Albanese, kiu arigis pli ol 20 000 spektojn. Lia persona konto en Tvitero havas preskau\u0306 35 000 sekvantojn, kaj 6 News povas fieri pri 20 000."}, {"text_idx": "#000006", "text": "La video de c\u0302efraportisto Connor Alforque \u201cLibervole asistita morto: c\u0302u tio estas etika?\u201d provizas per ekzemplo pri iliaj specialaj raportoj:"}, {"text_idx": "#000007", "text": "6 News estas prezentita en kolekto de televidaj kaj radiaj intervjuoj de la c\u0302efa amaskomunikilaro, same kiel en novaj\u0302artikoloj. Ekzemple, la j\u0302urnalo The Age raportis pri novaj\u0302o antau\u0306 du jaroj:"}, {"text_idx": "#000008", "text": "A 12-year-old schoolboy has been dubbed possibly Melbourne\u2019s youngest journalist after his \u201cscoop\u201d about the demolition of a 19th-century school bell tower. Year seven student Leonardo Puglisi was on the scene at 6pm on Wednesday to report the removal of the much-loved, 135-year-old school symbol at Hawthorn West Primary School, in the city's inner east."}, {"text_idx": "#000009", "text": "12-jarag\u0302a lernejano estas konsiderata vers\u0302ajne la plej juna j\u0302urnalisto de Melbourne, post kiam li publikigis \u201cekskluzivan novaj\u0302on\u201d pri la disfaligo de 19-jarcenta lerneja sonorilturo. Lernejano Leonardo Puglisi estis surloke je la 6-a vespere merkrede por raporti pri la forigo de la multe amata 135-jarag\u0302a lerneja simbolo c\u0302e la bazlernejo Hawthorn West, en la urbo Melbourne."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Kiel parto de sia raportado pri la au\u0306straliaj incendioj de januaro 2020, Leo raportis el la c\u0302efurbo, Kanbero. La raportado inkluzivis lian familianon, Sebastian."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Intervjuo kun 16-jarag\u0302a subtenanto de Trump estas plia originala kaj potenca video."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Leo kaj 6 News evidente havas multajn admirantojn, inkluzive de profesiaj plenkreskaj j\u0302urnalistoj:"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mate, I\u2019m just seeing your broadcasts now and they are bloody fantastic! I tried doing what you\u2019ve done when I was young and got nowhere near your professionalism. You\u2019re amazing. Well done. Can\u2019t wait to see what you do next! @6NewsAU"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Kara, mi j\u0302us spektas viajn elsendojn nun kaj ili estas terure mirindaj! Kiam mi estis infano mi provis fari kion vi faris, sed mi tute ne atingis profesiecon kiel la via. Vi estas nekredebla. Gratulon. Mi senpacience atendas vidi kion vi faros poste!"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Tamen, li ankau\u0306 ricevas abundan retan kritikadon. Kelkaj estas klare misinformitaj, kaj kelkaj kontrau\u0306antoj ne komprenas ke li estas multe sub la voc\u0302donrajta ag\u0302o. Oni multe primokas lian ag\u0302on en sociaj retoj:"}, {"text_idx": "#000018", "text": "also 14yos are notorious for not staying up late at night "}, {"text_idx": "#000022", "text": "hi all, pls report @katherinedeves_ \u2013 this is getting out of hand"}, {"text_idx": "#000023", "text": "also ive got plenty of friends you loser /FdPNxzeXOg"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Saluton al c\u0302iuj, bonvolu denunci @katherinedeves_ \u2013 tio ig\u0302as nekontrolebla"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Kaj mi havas multe da geamikoj, fiaskulo"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Tiu konto en Tvitero estas nomata lau\u0306 la nesukcesa kandidato de la Liberala Partio kiu kandidatig\u0302is en la au\u0306straliaj balotoj de majo 2022, Katherine Deves. S\u0302i estis forte subtenita de la tiama c\u0302efministro Scott Morrison kaj estis alte polemika pro komentoj kiujn s\u0302i faris kaj kiujn multaj priskribis kiel transfobiajn. S\u0302i intertempe fermis sian konton en Tvitero post publikigo de postbalota pepo pri transgenraj homoj."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Kiel montras jena renkonto, Leo ne timas embarasojn en sociaj retoj. La suba inters\u0302ang\u0302o kun parlamentano de s\u0302tato Viktoria estas tipa ekzemplo:"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Tim Smith appears to have just threatened me with defamation because I quoted him in a tweet"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Again, I\u2019m asking for a full withdrawal "}, {"text_idx": "#000030", "text": "Tim Smith s\u0302ajne j\u0302us minacis min pro kalumnio c\u0302ar mi citis lin en pepo. Denove, mi petas plenan retiron."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Leo intervjuis multajn el la granduloj de la au\u0306stralia politiko, inkluzive de la iama c\u0302efministro Scott Morrison kaj opozicia estro, nuna c\u0302efministro, Anthony Albanese."}, {"text_idx": "#000032", "text": "La prezidento de Ukrainio Volodimir Zelenskij trovig\u0302as nun je la pinto de lia listo de intervjuindaj homoj. Kun la energia aliro de Leo, vers\u0302ajne ne pasos multe da tempo g\u0302is oni vidos ilin konversacii."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Global Voices parolis kun Leo pri liaj g\u0302isnunaj spertoj kaj esperoj por la estonto la 23-an de junio 2022:"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Au\u0306stralio akiros aron da submars\u0302ipoj kadre de la alianco kun Usono kaj Britio [c\u0302iuj eo]. Ekrankopio de la video de ABC News"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Tamen, la kritiko el C\u0302inio [eo] iom mildis kompare kun la tondra kondamno kaj diplomatia reago de Francio [eo]."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Strec\u0302itecoj inter Au\u0306stralio kaj C\u0302inio, g\u0302ia c\u0302efa komerca partnero, kreskas de kelka tempo, kaj atingis pinton en 2020, kiam Au\u0306stralio petis sendependan esploron pri la originoj de KOVIM-19."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Kvankam la lastatempa alianco ne mencias eksplicite la C\u0302inan Popolan Respublikon, AUKUS klare esperas bremsi la ambiciojn de C\u0302inio en la Hindo-Pacifika regiono. La 17-an de septembro, la komuna deklaro de la Au\u0306stralia-Usonaj Ministraj Konsultoj referencis al la asertoj de la C\u0302ina Popola Respubliko pri mara ekspansio en la Sudc\u0302ina Maro. La c\u0302ina registaro kritikis g\u0302ian \u201ckadukan pensmanieron de la Malvarma Milito\u201d:"}, {"text_idx": "#000044", "text": "Australian troops are also most likely to be the first batch of Western soldiers to waste their lives in the South China Sea."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Au\u0306straliaj trupoj plej vers\u0302ajne estas la unua aro de okcidentaj soldatoj kiuj perdos siajn vivojn en la Sudc\u0302ina Maro."}, {"text_idx": "#000046", "text": "La interkonsento permesos al Au\u0306stralio ac\u0302eti armilojn de Usono kaj Britio. La multekosta vendo inkluzivas ok nukleajn submars\u0302ipojn [eo] kiuj anstatau\u0306igos la ekzistantan programon de 90 miliardoj da au\u0306straliaj dolaroj (65 miliardoj da usonaj dolaroj) kun Francio kontrau\u0306 12 elektraj/dizelaj s\u0302ipoj. La submars\u0302ipoj estos parte konstruitaj en Sudau\u0306stralio helpe de teknologio kaj kompetenteco de Usono kaj Britio."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Francio akuzas Au\u0306stralion pri \u201chipokriteco, malestimo kaj mensogoj\u201d"}, {"text_idx": "#000049", "text": "La franca registaro deklaris ke g\u0302i estis \u201csurprizita\u201d de la interkonsento, kiun g\u0302i priskribas kiel \u201cpikon en la dorson\u201d. Francio retiris siajn ambasadorojn el Kanbero kaj Vas\u0302ingtono [c\u0302iuj eo], tre nekutima movo por proksima aliancano. Simile, Britio ricevis fortan riproc\u0302on de la francoj."}, {"text_idx": "#000050", "text": "A nice little put-down of the administration of @BorisJohnson by the French \u2018Just a junior partner of the US and Australia'! #r4today"}, {"text_idx": "#000051", "text": "Eta kaj dolc\u0302a insulto al la registaro de Boris Johnson fare de la francoj \u201cnura negrava aliancano de Usono kaj Au\u0306stralio\u201d."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Francaj oficialuloj malkas\u0302e malestimis la interkonsenton, referencante al la \u201chipokriteco, malestimo kaj mensogoj\u201d de Au\u0306stralio kaj nomante Brition \u201crezerva rado\u201d en la interkonsento."}, {"text_idx": "#000053", "text": "La au\u0306stralia ministro pri defendo forj\u0302etis la francan kritikon, menciis ke ili jam spertis problemojn kun la kontrakto, kaj lia ministerio pri defendo proponis eblajn alternativojn komence de 2021. Siaflanke, au\u0306stralia c\u0302efministro Morrison avertis la francan kompanion pri la neceso sekvi la limdatojn."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Siavice, la ministro Peter Dutton anoncis la plifortigon de militaj ligoj kun usonaj trupoj kaj aerarmeoj, kio sugestas pligrandigon de la usona armea c\u0302eesto sur au\u0306stralia grundo."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Morrison deklaris ke la floto ne estos armita per atombomboj kaj ke li havas neniun intencon de establado de atomkonkurado en Au\u0306stralio."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Kvankam la interkonsento estis subtenita de la opozicia Laborista Partio, tio ne malhelpis al g\u0302i severe kritiki la registaron pro g\u0302ia misadministrado de la interkonsento kaj pro mals\u0302paro de mono. Post la deklaro, Paul Keating, eksc\u0302efministro el la Laborista Partio, esprimis sian zorgon pri ebla perdo de nacia suvereneco:"}, {"text_idx": "#000058", "text": "C\u0302i tiu pakto ligas Au\u0306stralion al la tuta usona armea implikig\u0302o kontrau\u0306 C\u0302inio.\nC\u0302i tiu interkonsento, AUKUS, sekvigos drastan perdon de au\u0306stralia suvereneco, c\u0302ar fidi al (au\u0306 dependi de) usona militmaterialo senigos/prirabos Au\u0306stralion de ajna libereco au\u0306 elekto en iu ajn engag\u0302ig\u0302o kiun g\u0302i povas konsideri tau\u0306ga, skribas Paul Keating"}, {"text_idx": "#000059", "text": "Estis ankau\u0306 kritiko de la registaro pro la evidenta drasta s\u0302ang\u0302o en g\u0302ia prefero rilate al la speco de submars\u0302ipo:"}, {"text_idx": "#000060", "text": "The political class are engaged in rewriting the truth of the French deal to make it appear that we ditched French diesel subs in favour of US nuclear powered.\nThe French subs are nuclear. We were paying to have them converted to conventional diesel."}, {"text_idx": "#000062", "text": "La politika klaso engag\u0302ig\u0302as reverki la veron pri la interkonsento kun Francio, por s\u0302ajnigi ke ni forj\u0302etis la submars\u0302ipojn favore al franca dizelo por la usonaj nukleaj [submars\u0302ipoj]. Francaj submars\u0302ipoj estas nukleaj. Ni estas pagantaj por ke ili funkciu per konvencia dizelo."}, {"text_idx": "#000064", "text": "The Australian government has spent about $4 billion so far to get zero submarines. If they\u2019d asked us we would\u2019ve done it for half that."}, {"text_idx": "#000066", "text": "La au\u0306stralia registaro g\u0302is nun elspezis 4 miliardojn por ne ricevi iujn ajn submars\u0302ipojn. Se ili demandus nin, ni farus tion je duono de tiu c\u0302i sumo."}, {"text_idx": "#000067", "text": "La diplomatia konflikto estis la g\u0302ojo de karikaturisto la tutan semajnon:"}, {"text_idx": "#000070", "text": "- La au\u0306stralia s\u0302ipo de S\u0302ia Mos\u0302to \u201cThat fella Down Under\u201d (ndlt.: c\u0302i tio signifas, \u201ctiu ulo malsupre\u201d), kiel g\u0302i nomig\u0302as?\nPeti prezidenton Biden nomi nian unuan nuklean submars\u0302ipon vers\u0302ajne ne estis bonega ideo.\n\u2013 Au\u0306stralia-Franca submara kontrakto: Pardonu mian francan.\n\u2013 C\u0302u vi konscias ke estus pli malmultekoste importi ilin el C\u0302inio?\nJen kiel niaj karikaturistoj reflektis la hierau\u0306an grandan deklaron.\nC\u0302iuj viaj demandoj pri submars\u0302ipoj estas responditaj."}, {"text_idx": "#000072", "text": "This week\u2019s cartoon, by @jonkudelka: #AusPol"}, {"text_idx": "#000075", "text": "Por aldoni brulaj\u0302on al la afero, usona prezidento Joe Biden s\u0302ajnis forgesi la nomon de c\u0302efministro Morrison dum komuna gazetara konferenco, nomante lin \u201cla ulo \u2018tie malsupre\u2019 (neformala nomo por Au\u0306stralio)\u201d."}, {"text_idx": "#000078", "text": "La gvidanto de la Verduloj en Au\u0306stralio inkludis c\u0302i tiun stultan eraron en plia atako kontrau\u0306 AUKUS:"}, {"text_idx": "#000079", "text": "The greatest threats to Australia are the climate crisis, the housing crisis, the mental health crisis & COVID."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Not subs to fuel the warmongering fever dreams of a PM whose name Joe Biden doesn't even remember."}, {"text_idx": "#000083", "text": "La plej grandaj minacoj al Au\u0306stralio estas klimata s\u0302ang\u0302o, la log\u0302eja krizo, la mensa sankrizo kaj KOVIM."}, {"text_idx": "#000085", "text": "Ne en submars\u0302ipoj kiuj instigas la militemajn fantaziojn de c\u0302efministro kies nomon Joe Biden ec\u0302 ne memoras."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Bandt antau\u0306e nomis la s\u0302ipojn \u201cs\u0302vebaj C\u0302ernobiloj\u201d referencante al iliaj nukleaj reaktoroj."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Kelkaj au\u0306stralianoj elstarigis la malbonig\u0302on de au\u0306stralio-francaj rilatoj:"}, {"text_idx": "#000088", "text": "Message from a French friend in Paris: \u201cI wanted to underline the level of anger that exists here in France at the moment. Your government is an embarrassment, you already know that \u2013 but the damage regarding the Australian image here is huge.\u201d"}, {"text_idx": "#000090", "text": "Mesag\u0302o de franca amiko el Parizo: \u201cMi volis substreki la nivelon de indigno c\u0302i tie en Francio nuntempe. Via registaro estas honto, vi scias tion, sed la damag\u0302o suferita de la bildo de Au\u0306stralio estas nekalkulebla.\u201d"}, {"text_idx": "#000091", "text": "Dume, francaj oficialuloj intensigas kritikon de la AUKUS-nacioj kaj proponas c\u0302esigi liberkomercan intertraktadon inter Eu\u0306ropa Unio kaj Au\u0306stralio:"}, {"text_idx": "#000092", "text": "France is throwing down the gauntlet to the other EU countries, who have to decide whether to help a humiliated Paris weaken China\u2019s main rival in the Indo-Pacific, a region the EU has newly devoted itself to. "}, {"text_idx": "#000094", "text": "NOVAJ\u0302O: Cle\u0301ment Beaune, franca sekretario pri eu\u0306ropaj aferoj, diras ke dau\u0306rigi intertraktadon kun Eu\u0306ropo pri komerco kun Au\u0306stralio nun estas \u201cnepensebla\u201d.\nFrancio defias la aliajn landojn de Eu\u0306ropa Unio, kiuj devas decidi c\u0302u helpi humiligitan Parizon malfortigi la rivalon de C\u0302inio en la Hindo-Pacifika regiono, en kiu Eu\u0306ropa Unio lastatempe engag\u0302ig\u0302is."}, {"text_idx": "#000096", "text": "Left in the dark about Australia\u2019s sudden change of mind, France and the European Union more broadly now face a dramatic re-think of their diplomatic and military doctrine in the Indo-Pacific region on very short notice."}, {"text_idx": "#000097", "text": "...France proposed a genuine strategic alliance with Australia, one based on mutual respect and common values that would have bolstered Australia\u2019s sovereignty in the long term and diversified Australia\u2019s partnerships to reduce its dependence on those \u201cgreat and powerful friends\u201d."}, {"text_idx": "#000098", "text": "However, the French-Australian partnership is unlikely to be salvaged anytime soon given the public humiliation France has felt."}, {"text_idx": "#000099", "text": "Francio kaj Eu\u0306ropa Unio restis nesciaj pri la radikala s\u0302ang\u0302o de opinio de Au\u0306stralio, kaj g\u0302enerale, ili nun alfrontas dramecan rekonsideron sen antau\u0306a avizo de sia diplomatia kaj armea doktrino en la Hindo-Pacifika regiono."}, {"text_idx": "#000100", "text": "...Francio proponis au\u0306tentikan strategian aliancon kun Au\u0306stralio, bazitan sur reciproka respekto kaj komunaj valoroj kiuj donus al Au\u0306stralio longtempan suverenecon kaj diversigus la aliancanojn de Au\u0306stralio, tiel reduktante g\u0302ian dependecon de tiuj \u201cgrandaj kaj potencaj amikoj\u201d."}, {"text_idx": "#000101", "text": "Tamen, ne s\u0302ajnas ke la franc-au\u0306stralia alianco estos savita en proksima estonteco pro la publika humilig\u0302o kiun Francio suferis."}, {"text_idx": "#000102", "text": "Au\u0306stralio okazigos g\u0302eneralajn elektojn en 2022 kaj Michael West estis unu el multaj kiuj rigardis la aliancon kiel cinikan politikan interkonsenton, dirante interrete ke la interkonsento celis \u201cvenki elekton koste de bona diplomatio\u201d."}, {"text_idx": "#000103", "text": "La eks-diplomato Cavan Hogue s\u0302ajnas resumi la pensojn de multaj au\u0306stralianoj:"}, {"text_idx": "#000104", "text": "...this deal will cost us a lot of money, a substantial loss of sovereignty, a lowering of our reputation in the world and the potential to get dragged into a war we should avoid."}, {"text_idx": "#000105", "text": "...c\u0302i tiu interkonsento kostos al ni multe da mono, konsiderindan perdon de suvereneco, malpliig\u0302on de nia tutmonda reputacio kaj la eblecon esti trenita en militon kiun ni devus eviti."}, {"text_idx": "#000108", "text": "Ekzistas c\u0302irkau\u0306 7 000 lingvoj en la mondo, sed nur 10 dominas Interreton. La angla unuas, kun 25,9 elcentoj de reta enhavo, sekvata de la c\u0302ina, la hispana, la araba, la portugala, la indonezia, la franca, la japana, la rusa kaj la germana. Fronte al c\u0302i tiu realeco, indig\u0302enaj junuloj de Meksiko al Au\u0306stralio estas kreantaj spacojn por siaj lingvoj en Interreto."}, {"text_idx": "#000109", "text": "Kvardek elcentoj el c\u0302iuj lingvoj trovig\u0302as en \u201ciu nivelo de endang\u0302erig\u0302o\u201d, lau\u0306 UNESKO, kaj indig\u0302enaj lingvoj estas aparte je risko, c\u0302ar hegemoniaj lingvoj atingas edukadon, registarojn kaj komunikilaron tutmonde."}, {"text_idx": "#000110", "text": "La 13-an de julio, aktivuloj pri indig\u0302enaj lingvoj de Meksiko kaj Au\u0306stralio kundividis strategiojn dum reta konferenco kunorganizita de Global Voices kaj First Languages Australia, kun la subteno de la ambasadejo de Au\u0306stralio en Meksiko."}, {"text_idx": "#000111", "text": "Ekzistas 68 indig\u0302enaj lingvoj en Meksiko kaj 250 en Au\u0306stralio, kio igas c\u0302i tiujn landojn parto de la plej diversaj lingvaj lokoj de la planedo, kune kun Papuo-Nov-Gvineo, Nig\u0302erio, Indonezio, Barato kaj Brazilo, interalie."}, {"text_idx": "#000112", "text": "\u201cAu\u0306stralio kaj Meksiko estas du landoj kiuj rezultas de kolonioj kaj altrudo de hegemonia lingvo\u201d diris la gvidanto de la diskuto, Isela Xospa, nau\u0306atla [eo] indig\u0302ena desegnisto. Por s\u0302i, tiu c\u0302i situacio igas onin vidi kaj kompreni la mondon en nur unu lingvo, kio estas grandega perdo."}, {"text_idx": "#000113", "text": "\u201cEstas tre grave kompreni ke Interreto estas regata de hegemoniaj lingvoj. Oni povas aliri Interreton se oni scipovas la hegemonian lingvon, sed ne en sia propra lingvo\u201d diris s\u0302i. Isela argumentas ke tiu c\u0302i estas unu el la kialoj pro kiuj junuloj ne vidas sin mem interrete kaj povas forlasi sian lingvon."}, {"text_idx": "#000114", "text": "La diskutintoj agnoskis ke junuloj parolas siajn praulajn lingvojn malpli ofte, c\u0302efe pro malkonektig\u0302o kun siaj pliag\u0302uloj. Gepatroj ne konas au\u0306 ne instruas siajn lingvojn al siaj gefiloj tiom ofte, lasante tiun c\u0302i taskon al la geavoj, se ili trovig\u0302as en la c\u0302irkau\u0306aj\u0302o."}, {"text_idx": "#000115", "text": "Joaqui\u0301n Yescas Marti\u0301nez, zapoteka [eo] Xhidza viro el Oah\u0302ako, Meksiko, klarigis: \u201cMultaj gepatroj timis lernejojn; ili estis punitaj [pro la parolado de sia lingvo] kiam ili estis pli junaj en lernejoj. Pro tiu timo, multaj kolegoj de mia generacio ne parolas sian lingvon.\u201d"}, {"text_idx": "#000116", "text": "Igi indig\u0302enajn lingvojn pli ubikvaj interrete povus havi rolon en la allogado de junuloj por lerni, praktiki kaj perdi la honton paroli sian lingvon."}, {"text_idx": "#000117", "text": "\u201cKiam junuloj povas vidi kaj au\u0306di ke ilia lingvo estas uzata, kundividata kaj alirebligata en popularaj socimediaj platformoj interrete, tio kurag\u0302igas ilin priserc\u0302i kaj kundividi sian lingvon kaj kulturon\u201d diris Annalee Pope, Wakka Wakka virino el Centra Kvinslando, Au\u0306stralio."}, {"text_idx": "#000118", "text": "Ne temas nur pri uzado de indig\u0302enaj lingvoj en popularaj retaj platformoj, sed ankau\u0306 pri imagado de novaj por proprigi Interreton. Ekzemple, Rachel Dikul Baker, Yol\u014bu virino el la Norda Teritorio de Au\u0306stralio, pledas por novaj interretaj domajnoj kiuj uzu s\u0302ian lingvon Yol\u014bu Matha kaj spegulu la filozofion Yol\u014bu pri la parenceca sistemo \u2013 kultura regularo en kiu infanoj lernas sian specifan rilaton al c\u0302iu alia Yol\u014bu kaj al multaj elementoj de la natura mondo."}, {"text_idx": "#000119", "text": "\u201cLa parenceca sistemo Yol\u014bu estas rilato al la lando, rilato al tio, kio trovig\u0302as en la lando, inkluzivante homojn kaj lingvojn\u201d diris s\u0302i. \u201cMultaj el la malkonektig\u0302oj okazas pro tio ke la interretaj domajnoj ne estas en Yol\u014bu; do lingva lernado interrete ne estas planata lau\u0306 la parenceca sistemo Yol\u014bu.\u201d En sia organizaj\u0302o, Aborigena Korporacio ARDS, s\u0302i helpas disvolvi \u201cparencecbazitan lingvan platformon Warami\u201d diris s\u0302i."}, {"text_idx": "#000120", "text": "Aktivuloj pri indig\u0302enaj lingvoj de Meksiko al Au\u0306stralio kundividis strategiojn dum reta konferenco kunorganizita de Global Voices kaj First Languages Australia, kun la subteno de la Ambasado de Au\u0306stralio en Meksiko, la 13-an de julio 2021."}, {"text_idx": "#000121", "text": "Liaflanke, Joaqui\u0301n revas pri libera programaro kaj sociaj medioj kreataj de kaj por indig\u0302enoj, en siaj lingvoj. Aldone al sia pledado por libera programaro, Joaqui\u0301n kunfondis kaj laboras por pluraj iniciatoj celantaj disvastigi la uzadon de la lingvo Xhidza. Li vidas siajn du pasiojn miksig\u0302antaj por krei novajn spacojn interrete."}, {"text_idx": "#000122", "text": "Li s\u0302atus vidi kreskantan reton de ciferecaj aktivuloj kiuj laboras por plibonigi interretan aliron en komunumoj en kiuj cifereca aliro estas malabunda, sed kiuj ankau\u0306 antau\u0306enigas indig\u0302enajn \u201ckomunumbazitajn-interretojn\u201d por kundividi informojn."}, {"text_idx": "#000123", "text": "\u201cNi povas krei niajn proprajn sociajn mediojn ene de [indig\u0302enaj] komunumoj kaj estigi pli da parolantoj; ni povas krei aliajn interretajn retojn kun pli da enhavo en nia lingvo\u201d diris li."}, {"text_idx": "#000124", "text": "Parolanto de la majaa [eo], Mari\u0301a Lilia Hau Ucan, kiu devenas el Kinil, Jukatanio, Meksiko, esprimis esperon vidi ke junuloj en Jukatanio esprimos sin mem kreeme en siaj indig\u0302enaj lingvoj per kantoj, poezio kaj aliaj rakontformoj."}, {"text_idx": "#000125", "text": "\u201cIli alproprigas al si la lingvon kiam ili verkas, kio mirindas. Ekzistas ankau\u0306 grupoj de junuloj kiuj engag\u0302ig\u0302as en komunumaj radiostacioj, elsendado, periodaj\u0302oj, sociaj retoj... ili ec\u0302 provas transdoni la lingvon instruante g\u0302in per TikTok.\u201d"}, {"text_idx": "#000126", "text": "Ekzemple, en Latinameriko, ekzistas kontoj en TikTok por lerni la nau\u0306atlan de El Salvadoro, la majaan kakc\u0302ikelan de Meksiko kaj Gvatemalo, la kic\u0302uan de Ekvadoro, kaj la vaoranan de la Amazonia Ekvadoro. G\u0302enerale, \u201cNative TikTok\u201d, kie junuloj kundividas indig\u0302enan kulturon, humuron kaj petojn pri rajtoj de indig\u0302enoj kaj rajtoj je tero, signife kreskis en la platformo. Ekzistas ankau\u0306 apoj por lerni indig\u0302enajn lingvojn en Meksiko kaj Au\u0306stralio."}, {"text_idx": "#000127", "text": "Muziko estas alia maniero en kiu indig\u0302enaj junuloj kunpartigas siajn lingvojn. Repisto Baker Boy kantas en sia denaska lingvo, Yol\u014bu Matha, same kiel en la angla, en sia kanto Meditjin, kun JessB:"}, {"text_idx": "#000128", "text": "Kantisto Sara Curruchich el Gvatemalo kantas en sia denaska lingvo majaa kakc\u0302ikela kaj en la hispana. S\u0302i ankau\u0306 pledas por lingvaj kaj homaj rajtoj antau\u0306enigante indig\u0302enajn rajtojn en muziko. En 2020, s\u0302i kreis ludliston en Spotify kun indig\u0302enaj virinoj de la tuta mondo, titolitan Voces de Mujeres Indi\u0301genas IXOQI (Voc\u0302oj de indig\u0302enaj virinoj)."}, {"text_idx": "#000129", "text": "\u201cEstas homa rajto por indig\u0302enaj popoloj paroli sian lingvon, sin esprimi, sociumi, kaj ne honti pro g\u0302ia parolado\u201d diris Isela Xospa."}, {"text_idx": "#000133", "text": "La rezulta deklaro emfazis la c\u0302efajn minacojn al amaskomunikila libereco en Melanezio:"}, {"text_idx": "#000134", "text": "The range of threats to media freedom is increasing. These include restrictive legislation, intimidation, political threats, legal threats and prosecutions, assaults and police and military brutality, illegal detention, online abuse, racism between ethnic groups and the ever-present threats facing particularly younger and female reporters who may face violence both on the job and within their own homes."}, {"text_idx": "#000135", "text": "La serio de minacoj al amaskomunikila libereco kreskadas. C\u0302i tiuj inkluzivas limigan leg\u0302aron, timigadon, politikajn minacojn, leg\u0302ajn minacojn kaj persekutojn, atakojn kaj polican kaj militistan brutalecon, kontrau\u0306leg\u0302an malliberigon, interretan fitraktadon, interetnan rasismon, kaj la c\u0302iamajn minacojn precipe al junaj raportistinoj, kiuj povas alfronti perforton ambau\u0306flanke, kaj en la laborpostenoj kaj ene de siaj propraj hejmoj."}, {"text_idx": "#000136", "text": "La partoprenantoj petis la melaneziajn registarojn \u201crespekti la amaskomunikilaron kaj g\u0302ian necesan lokon en naciaj konversacioj\u201d kaj \u201cgarantii la sekurecon de j\u0302urnalistoj en la disvolvig\u0302o de iliaj profesiaj agadoj\u201d."}, {"text_idx": "#000138", "text": "Diversaj temoj kiel gvatado, laborkondic\u0302oj, klimata s\u0302ang\u0302o kaj efiko de sociaj amaskomunikiloj estis pritraktitaj dum la forumo. Philip Cass, nuna redaktisto de Pacific Journalism Review de la Pacifika Amaskomunikilara Centro, ankau\u0306 dokumentis sesion pri iuj el la malfacilaj\u0302oj kiujn j\u0302urnalistoj alfrontas:"}, {"text_idx": "#000139", "text": "A special session on the experiences of women journalists took place later in the morning, with women journalists, editors and freelancers speaking about common problems."}, {"text_idx": "#000140", "text": "These included demands that they show \u201crespect\u201d for men they are interviewing, a background of violence against women in many places and traditional notions of gender roles."}, {"text_idx": "#000141", "text": "Speciala kunsido pri la spertoj de inaj j\u0302urnalistoj okazis matene, dum kiu j\u0302urnalistinoj, redaktoroj kaj sendependaj verkistinoj parolis pri oftaj problemoj."}, {"text_idx": "#000142", "text": "C\u0302i tiuj inkluzivis postulojn ke ili montru \u201crespekton\u201d al viroj kiujn ili intervjuas, fonon de perforto kontrau\u0306 virinoj en multaj lokoj, kaj tradiciajn nociojn pri genraj roloj."}, {"text_idx": "#000143", "text": "Neatendita momento en la forumo estis la elmontro de la flago de sendependeco de Okcidenta Papuo, provinco de Indonezio kien eksterlandaj j\u0302urnalistoj ne rajtas iri. Strec\u0302iteco intensig\u0302is en la lastaj jaroj, c\u0302ar iuj etnoj dau\u0306re asertas sian rajton je memdetermino."}, {"text_idx": "#000146", "text": "Potenca momento fine de la prelego de prof. David Robie c\u0302i-vespere. Dankon al tiuj kiuj c\u0302eestis. #WestPapua #MediaFreedom #MMFF /hmg8SdLQF7 [en]"}, {"text_idx": "#000147", "text": "\u2014 Melanezia Forumo pri Amaskomunikila Libereco (@mmfforum) la 28-an de oktobro 2019 [en]"}, {"text_idx": "#000148", "text": "La Melanezia Forumo pri Amaskomunikila Libereco ankau\u0306 publikigis specifajn postulojn al naciaj registaroj. Por Papuo-Nov-Gvineo, estis instigo \u201crespekti la sendependecon de amaskomunikilaj institucioj kaj j\u0302urnalistoj\u201d kaj \u201cplifortigi kontrau\u0306-koruptan leg\u0302aron kaj sekurecon de informantoj por inkluzivi j\u0302urnalistojn kaj amaskomunikajn praktikantojn\u201d. Por Fig\u0302io, la registaro ricevis peton nuligi sian amaskomunikilan dekreton, kiu havas \u201cdrakonajn punojn, kaj oni diris ke la neprecizeco pri deliktoj kiujn g\u0302i starigas havas sufokan efikon [en] sur liberaj amaskomunikiloj\u201d. Por Vanuatuo, la registaro estis alvokita nuligi la rifuzon de laborpermesilo [en] al Dan McGarry, direktoro de la Daily Post."}, {"text_idx": "#000149", "text": "MacGarry diris ke lia vizo estis rifuzita pro lia kritiko kontrau\u0306 la kreskanta influo de C\u0302inio en Vanuatuo. Lia situacio plimalbonig\u0302is, c\u0302ar oni malpermesis al li eniri Vanuatuon post kiam li c\u0302eestis la Melanezian Gazetaran Liberecan Forumon."}, {"text_idx": "#000150", "text": "Yesterday I was barred from returning to my family by Vanuatu Immigration. I was denied permission to board."}, {"text_idx": "#000151", "text": "My family is being ripped apart by a govt that doesn't want its people to know about rising Chinese influence. Statement coming soon. /AJMJNqTZRc"}, {"text_idx": "#000153", "text": "Saluton al c\u0302iuj, jen novaj\u0302oj:"}, {"text_idx": "#000154", "text": "Hierau\u0306 oni malpermesis al mi reiri al mia familio en Vanuatuo. Oni ne lasis min enaviadilig\u0302i."}, {"text_idx": "#000155", "text": "Mia familio estas diss\u0302irata de registaro kiu ne volas ke g\u0302iaj homoj sciu pri kreskanta c\u0302ina influo. Deklaro venos baldau\u0306. /AJMJNqTZRc [en`]"}, {"text_idx": "#000157", "text": "Scott Waide, j\u0302urnalisto el Papuo-Nov-Gvineo, verkis apelacion [en] nome de aliaj partoprenantoj:"}, {"text_idx": "#000158", "text": "As a member of the Melanesian Media Freedom Forum, I am joining my colleagues in calling on the Vanuatu government to allow Dan McGarry the dignity and respect he deserves."}, {"text_idx": "#000159", "text": "It is important that media freedom in Melanesian is protected by our ELECTED governments. Any attack on members of the media is an attack on the freedom of expression of the people."}, {"text_idx": "#000160", "text": "Melanesian governments cannot pay lip service to international conventions and commitments to democratic freedoms and in the same breath issue orders to clamp down on journalists right to expression."}, {"text_idx": "#000161", "text": "Kiel ano de la Melanezia Forumo pri Amaskomunikila Libereco, mi alig\u0302as al miaj kolegoj petante la vanuatuan registaron doni al Dan McGarry la dignon kaj respekton kiujn li meritas."}, {"text_idx": "#000162", "text": "Gravas ke amaskomunikila libereco en Melanezio estu protektata de niaj ELEKTITAJ registaroj. C\u0302iu atako kontrau\u0306 membroj de la amaskomunikilaro estas atako al la esprimlibereco de la homoj."}, {"text_idx": "#000163", "text": "Melaneziaj registaroj ne rajtas subteni nur bus\u0302e internaciajn konvenciojn kaj sindedic\u0302ojn al demokratiaj liberecoj, kaj samtempe ordoni subpremadon de la rajto de j\u0302urnalistoj al libera esprimado."}, {"text_idx": "#000164", "text": "La rezulta deklaro de la forumo finig\u0302is kun dedic\u0302o \u201cestabli reton por helpi partoprenantojn respondi senprokraste kaj efike al minacoj rilate al j\u0302urnalisma sekureco au\u0306 al amaskomunikila libereco\u201d."}, {"text_idx": "#000167", "text": "Teknologioj de Artefarita Intelekto [nomata ankau\u0306 Artefarita Inteligento au\u0306 Artefarita Inteligenteco, AI] povas interpreti homan lingvon diversmaniere. Tio estigas grandegan interesig\u0302on pri tiu teh\u0302nikaro. Retbabilaj robotoj, tradukprogramoj kaj inteligentaj helpiloj kiel Siri au\u0306 Alexa, c\u0302iuj dependas de la kompreno pri nia uzado de la lingvo."}, {"text_idx": "#000168", "text": "Antau\u0306 kelkaj semajnoj, la neprofitcela esplorkompanio OpenAI [en] publikigis artikolon [en] prezentante sian novan metodon por komputa modeligo de la angla lingvo. Pere de sia nova modelo la au\u0306toroj donas kelkajn ekzemplojn de kompute generitaj tekstoj, kiuj, lau\u0306 OpenAI, ne distingeblas de homfaritaj. OpenAI decidis ne publikigi la modelon pro timo, ke g\u0302i povus esti misuzata, ekzemple por krei malicajn robotojn en Tvitero au\u0306 aliaj sociaj retejoj."}, {"text_idx": "#000169", "text": "Kiel c\u0302iam, c\u0302i tio povus signifi kaj bonajn kaj malbonajn novaj\u0302ojn por indig\u0302enaj kaj minoritataj lingvoj. La bona novaj\u0302o estas, ke c\u0302i tiu modelo ne bezonas specialajn datumojn por trejni; g\u0302i konstrueblas kondic\u0302e ke programistoj havas sufic\u0302e grandan tekstaron en la cela lingvo (ekzemple Vikipedion). Post kiam modelo estas kreita, g\u0302i uzeblas por evoluigi pli altnivelajn AI-teknologiojn en tiu lingvo."}, {"text_idx": "#000170", "text": "Jen kelkaj malbonaj novaj\u0302oj: unue, c\u0302i tiuj modeloj postulas grandkvantan trejntekstaron, multajn milionojn au\u0306 miliardojn da vortoj kaj grandegan komputilan kalkulforton. Due, la esplorado en c\u0302i tiu kampo kutime celas praktike nur la anglan, kaj mankas garantioj, ke la samaj modeloj funkcios bone por pli komplikaj lingvoj."}, {"text_idx": "#000171", "text": "C\u0302iukaze gravas memorigi, ke tiu teh\u0302nikaro uzeblas same facile por profitigi la publikon, kaj por faciligi datumkolektadon al tiukampaj kompanioj."}, {"text_idx": "#000172", "text": "Tamen, ni esperas vidi pli da esploroj en c\u0302i tiu kampo por lingvoj, havantaj malpli da rimedoj kaj eventuale AI-teknologion kiuj subtenas tiujn lingvojn."}, {"text_idx": "#000173", "text": "Au\u0306skultu la \u2018Lastajn Flustrojn\u2019 de formortantaj lingvoj"}, {"text_idx": "#000175", "text": "Kiam Lena Herzog, plurmedia vida artisto, esploris la tutmondan lingvo-biologian diversecon [eo] kaj vidis ke, kun alarma ofteco*, multaj lingvoj mortas, s\u0302i decidis prezenti la endang\u0302eritajn lingvojn en drasta kaj nova formo . La rezulta soninstalaj\u0302o (Last Whispers) konsistas el voc\u0302oj parolantaj kaj kantantaj en lingvoj formortintaj au\u0306 endang\u0302erigitaj."}, {"text_idx": "#000176", "text": "[* Unesko: \u201cla indig\u0302enaj lingvoj malaperas nuntempe lau\u0306 la ritmo de po unu c\u0302iujn du semajnojn \u2014 kio estas neriparebla perdo de la homa heredaj\u0302o\u201d. Uzante la internacian lingvon Esperanto, ni respektas kaj subtenas lingvan kaj kulturan diversecon en la mondo, en la Internacia Jaro de Indig\u0302enaj Lingvoj 2019]"}, {"text_idx": "#000177", "text": "S\u0302i kunmetis sonregistraj\u0302ojn de preskau\u0306 au\u0306 jam formortintaj lingvoj kaj faritajn per \u2018spavoj\u2019 t.e. senpilotaj aviadiloj filmaj\u0302oj de naturejoj, por produkti tion, kion s\u0302i priskribas kiel \u201c45-minutan mergan oratoraj\u0302on\u201c. [mergado estas la percepto esti fizike c\u0302eestanta en nefizika mondo]. La rezulto, nomata Last Whispers [en], estas sorc\u0302anta au\u0306dvida vojag\u0302o nigre-blanke trairanta la arbaron kun sonoj en la lingvoj tehuelc\u0302a, nivh\u0302a, nau\u0306atla, varlpiria, ajnua, kojuka, nafsana, jul\u2019hoana, surela, ongota kaj kaketa [en]. Kiam tiuj lingvoj perdas siajn lastajn parolantojn, la au\u0306skultantoj trovig\u0302as en silentega arbaro."}, {"text_idx": "#000179", "text": "First Languages Au\u0306stralia j\u0302us relanc\u0302is sian retan ilon Gambay [en], kiu montras preferatajn nomojn de indig\u0302enaj lingvoj, samkiel Torres Strait Islander- lingvoj kaj kie ili respektive situas tra la lando. La vorto Gambay signifas \u201ckune\u201d en la lingvo Butchulla. Konstruita surbaze de Mapbox, malfermkoda mapada platformo, la mapo ebligas al uzantoj trovi lingvajn centrojn, kiuj estas unualokaj en la kampo de lingvorevivigaj klopodoj, kune kun pli bonaj ebloj por enmeti ciferecajn amaskomunikilojn el diversaj fontoj."}, {"text_idx": "#000181", "text": "Abonu \u201cDigiGlot Newsletter\u201d, la novaj\u0302leteron."}, {"text_idx": "#000184", "text": "C\u0302u eblas tuj kontakti iun malgrau\u0306 lingva baro? Por Steven Bird kaj Robyn Perry, fondintoj de la iniciato \u201cTreasure Language Storytelling (TLS; Iniciato de rakontado en trezora lingvo), la rakontado en originaj lingvoj estas ebla respondo."}, {"text_idx": "#000185", "text": "Tutmondaj Voc\u0302oj antau\u0306nelonge raportis pri alia iniciato de Steven Bird, la blogo netradukebla. C\u0302i tie, tamen la fokuso de TLS temas pri la ne skribita, sed parolata lingvo, kaj estas projekto por konservi kaj celebri la lingvan diversecon de grandaj urboj. Efektive, en urbaj regionoj kiel Melbourne kaj Darwin en Au\u0306stralio, au\u0306 Oakland en Usono, kie TLS organizas eventojn ekde 2015, la malgrandaj au\u0306 ne tiom malgrandaj lingvoj ofte ne estas transdonataj al infanoj kiuj naskig\u0302as tie. La kreintoj de la projekto diras:"}, {"text_idx": "#000186", "text": "The mass extinction of the world's languages can be avoided if we create cities that embrace diversity \u2013 safe spaces where inhabitants do not need to forget who they are in order to belong."}, {"text_idx": "#000187", "text": "La amasa formorto de lingvoj en la mondo eviteblas se oni kreus urbojn kiuj altiras diversecon: protektitajn spacojn, kie la enlog\u0302antoj ne devas forgesi kiuj ili estas por aparteni al lokaj komunumoj."}, {"text_idx": "#000188", "text": "Dum \u201cau\u0306skulti estas ofte ligita al kompreni\u201d, c\u0302i tiuj eventoj anstatau\u0306e celas \u201cau\u0306skulti por aprezi, senti, konektig\u0302i\u201d. En c\u0302i tiu formato, rakontistoj eldiras siajn rakontojn en la propra lingvo, antau\u0306 ol traduki au\u0306 klarigi g\u0302in en la angla. Kvankam la partoprenantoj ne estas profesiaj rakontistoj, ilia engag\u0302ig\u0302o kaj gestoj provokas ridon kaj emocion de la spektantaro, kvazau\u0306 la lingvo ne plu estas baro."}, {"text_idx": "#000189", "text": "Ekzemple, c\u0302i tiu filmeto estas tradicia rakonto de Burkina Faso parolata en la marka lingvo. Dum la demandado la rakontistino, Rassidatou Konate, ankau\u0306 havis la okazon klarigi la rakonto-tradiciojn de sia lando."}, {"text_idx": "#000190", "text": "Dum alia evento, John Nyamusara rakontas la fablon pri la leporo kaj la paviano en la s\u0302ona lingvo de Zimbabvo."}, {"text_idx": "#000191", "text": "Post kiam li klarigis la signifon de sia rakonto, iu demandas John Nyamusara \u201ckion similas paroli al au\u0306skultantaro kiu ne komprenas vian lingvon?\u201d Kun granda rideto li priskribas sian senton pri integrig\u0302o kaj inkludemo:"}, {"text_idx": "#000192", "text": "\u201cThey were listening! They were attentive... They were with me!\u201d"}, {"text_idx": "#000193", "text": "\u201cIli au\u0306skultis! Ili estis atentemaj... Ili estis kun mi!\u201d"}, {"text_idx": "#000194", "text": "Vi povas au\u0306skulti rakontojn en la tagaloga, la c\u0302oc\u0302enja, la evea kaj multaj aliaj lingvoj per la kanaloj Vimeo kaj YouTube de la gepatra projekto Aikuma."}, {"text_idx": "#000195", "text": "Dum la eventoj de Trezora Lingva Rakontado okazis g\u0302is nun en tri urboj, la organizantoj esperas etendi ilin al aliaj urboj. Iun ajn inspiritan de la projekto oni invitas kontakti TLS por organizi sian propran rakontospektaklon."}, {"text_idx": "#000197", "text": "[La originalo de c\u0302i tiu artikolo aperis la 10-an de oktobro 2017.]"}, {"text_idx": "#000200", "text": "La norvega Nobel-komitato elektis ICAN \u201cpro g\u0302ia laboro por altiri atenton al la katastrofaj malhumanecaj konsekvencoj de ajna uzo de nukleaj armiloj kaj pro g\u0302iaj pioniraj klopodoj por efektivigi lau\u0306traktatan malpermeson de tiaj armiloj.\u201d"}, {"text_idx": "#000201", "text": "La premiig\u0302o de ICAN g\u0302enerale ricevis pozitivan reagon en sociaj retoj:"}, {"text_idx": "#000204", "text": "Gratulon al ICAN! C\u0302io komencig\u0302is en Melburno! \u201cLa Nobel-premio pri paco estasaljug\u0302ita al grupo oponanta nuklearmilojn\u201d."}, {"text_idx": "#000205", "text": "Najbaraj novzelandanoj estis felic\u0302aj gajni iom de la merito:"}, {"text_idx": "#000206", "text": "Kia ora James! @nuclearban & @NZGreens share: belief a better world is possible; vision to describe it; determination to make it happen ? "}, {"text_idx": "#000209", "text": "La reta au\u0306stralia j\u0302urnalo La Nova Tagj\u0302urnalo [The New Daily] rapide klarigis la rolon de la kontrau\u0306nuklea kampanjo de ICAN en la adopto de la UN-Traktato pri Malpermeso de Nukleaj Armiloj en julio c\u0302i-jare:"}, {"text_idx": "#000212", "text": "Kiel la melburna kontrau\u0306nuklea kampanjo ICAN gajnis la Nobel-premion pri paco:"}, {"text_idx": "#000214", "text": "ICAN kampanjis senlace por traktato, precipe c\u0302e la Malferma Laborgrupo de UN en G\u0302enevo post g\u0302ia fondig\u0302o en 2015."}, {"text_idx": "#000215", "text": "Sed kelkaj konsideras la premiig\u0302on de ICAN nur simbola:"}, {"text_idx": "#000216", "text": "They threw alot of expensive parties, and people with no power to do anything signed some papers .... and not a single nuke was \u201cabolished\u201d"}, {"text_idx": "#000218", "text": "Ili okazigis multe da multekostaj festenoj, kaj homoj kun nenia povo fari ion ajn subskribis kelkajn paperojn... kaj ec\u0302 ne unu nuklearmilo estis \u201cabolita.\u201d"}, {"text_idx": "#000219", "text": "Kvankam 122 s\u0302tatoj voc\u0302donis por la traktato, neniu el la nuklearmitaj s\u0302tatoj estis inter ili. La au\u0306stralia registaro ne subskribos la traktaton malgrau\u0306 la premo fari tion. Paul Barratt, iama plej altranga au\u0306stralia publika funkciulo, pepis:"}, {"text_idx": "#000222", "text": "Au\u0306stralidevena grupo gajnis la Nobel-premion pri paco. Gratulon al ICAN, grandan bedau\u0306ron al la au\u0306stralia registaro."}, {"text_idx": "#000224", "text": "The work of @nuclearban has come along way in ten years, but Australia still refuses to sign test ban treaty. Our #Shame #Auspol "}, {"text_idx": "#000226", "text": "La laboro de ICAN multe progresis dum dek jaroj, sed Au\u0306stralio ankorau\u0306 rifuzas subskribi la traktaton pri malpermeso de nukleaj testoj. Tio estas nia honto pri la au\u0306stralia politiko. [La fakto estas, ke Au\u0306stralio subskribis traktaton pri malpermeso de nukleaj testoj, sed ne la Traktaton pri Malpermeso de Nukleaj Armiloj.]"}, {"text_idx": "#000227", "text": "Au\u0306straliaj delegitoj c\u0302e la intertraktado de malarmado estis akuzitaj, ke ili estas \u201cruzuloj.\u201d Unua Hundo sur la Luno [First Dog on the Moon], bildstriisto de la reta j\u0302urnalo Guardian Au\u0306stralio [Guardian Australia], alprenis c\u0302i tiun ideon post la anonco de la Nobel-premio:"}, {"text_idx": "#000229", "text": "Kelkaj au\u0306stralianoj ec\u0302 postulis \u2018kontrolon de la realo':"}, {"text_idx": "#000232", "text": "Kion ili faris ekzakte? Nord-Koreio havas kaj baldau\u0306 Irano havos nukleajn armilojn. ICAN jam malsukcesis sendube! C\u0302u ni povas repreni la Nobel-premion de Obama, kiam Irano komencos nukleajn testojn?"}, {"text_idx": "#000233", "text": "Daniel Andrews, la c\u0302efministro de la subs\u0302tato Viktorio, kies c\u0302efurbo estas Melburno, uzis Fejsbukon por disvastigi la atingon de ICAN:"}, {"text_idx": "#000234", "text": "An incredible thing happened to a Victorian-founded organisation on the weekend. It won the Nobel Peace Prize \u2013 and it hasn't got nearly enough the attention it deserves. Please fix that. Tag and share. Let everyone know what we're capable of in this daring, progressive little state at the bottom of the world."}, {"text_idx": "#000235", "text": "Nekredebla afero okazis al la bazig\u0302inta en Viktorio organizaj\u0302o c\u0302i-semajnfine. G\u0302i gajnis la Nobel-premion pri paco \u2014 kaj g\u0302i apenau\u0306 sufic\u0302e akiris la atenton, kiun g\u0302i meritas. Bonvolu korekti tion. Etikedu kaj kunhavigu. C\u0302iuj sciu, kion ni kapablas fari en c\u0302i tiu kara, progresema malgranda subs\u0302tato c\u0302e la forejo de la mondo."}, {"text_idx": "#000237", "text": "Medact, iu brita ICAN-partnero, rememorigas al la mondo, ke ICAN havas longan vojon irotan g\u0302is g\u0302i atingos sian celon malpermesi c\u0302iujn nukleajn armilojn:"}, {"text_idx": "#000238", "text": "Thrilled to be part of the global coalition winning #NobelPeacePrize. Time for UK to sign the #nuclearban treaty and scrap #/4n0z13bbQb"}, {"text_idx": "#000239", "text": "Mi ekscitig\u0302is esti parto de la tutmonda koalicio, kiu gajnis la Nobel-premion pri paco. Estas tempo por Britio subskribi la Traktaton pri Malpermeso de Nukleaj Armiloj kaj forigi la misilon Trident."}, {"text_idx": "#000240", "text": "ICAN samopinias. Kvankam g\u0302i estis fondita en Melburno, g\u0302i translokis sian tutmondan sidejon al G\u0302enevo, Svislando, en 2011 por alproksimig\u0302i al la loko, kie UN kunordigas siajn intertraktadojn pri malarmado."}, {"text_idx": "#000242", "text": "Ekrankopioj el kelkaj filmetoj de partoprenantoj en \u201cla defio de indig\u0302ena lingvo\u201d."}, {"text_idx": "#000244", "text": "Simila koncepto celanta levi la konscion pri indig\u0302enaj lingvoj [eo] nun progresas en Interreto. En \u201cla defio de indig\u0302ena lingvo\u201d [\u201cthe Indigenous Language Challenge\u201d] la akceptinto de la defio devas filmi sin parolanta indig\u0302enan lingvon kaj nomumi alian por pludoni la saman defion. Rezulte de tio diversaj homoj tra la tuta mondo produktas filmetojn por \u2014 unuafoje por kelkaj el ili \u2014 fiere kundividi sian lingvon rete kaj kurag\u0302igas pli da homoj fari la samon."}, {"text_idx": "#000245", "text": "Por kolekti ligilojn al la filmetoj oni kreis fejsbukan grupon [angle], en kiu partoprenantoj en la defio povas kundividi siajn motivojn kaj kontakti inter si. Multaj als\u0302utas siajn filmetojn rekte al la Fejsbuko, kaj en ili oni povas au\u0306skulti ekzemple lingvojn el Nordameriko kiel la kvakvalan [angle k.a.] kaj la lakotan [eo] kaj ankau\u0306 lingvojn el Au\u0306stralio kiel la mirivungan [angle k.a.]."}, {"text_idx": "#000246", "text": "La originon de c\u0302i tiu defio oni ankorau\u0306 ne sukcesis trovi, sed lau\u0306 la administranto de la fejsbuka grupo, inter la unuaj partoprenantoj estis James Gensaw, parolanto de la juroka lingvo [angle k.a.]."}, {"text_idx": "#000247", "text": "Kiuj partoprenas en la defio? Kaj kial c\u0302i tiu aktivado estas tiel grava? Colleen M. Fitzgerald, direktoro de la Laboratorio pri Usonaj Indig\u0302enaj Lingvoj c\u0302e la Universitato de Teksaso en Arlington, esprimas siajn pensojn en sia blogo en la j\u0302urnalo \u201cThe Huffington Post\u201d [\u201cLa Huffington pos\u0302to\u201d] [angle]:"}, {"text_idx": "#000248", "text": "Many of these videos come from adults who are second language learners. For many years, government-run boarding schools in both the U.S. and Canada took children from Native families. This had an immense effect on Native language acquisition. Children lost priceless years of daily home environments with parents and grandparents communicating to them in their language. Home is where children's language development thrives and grows, and where children acquire the many different speech forms that express the human experience. What gets lost? So much, from the everyday language of instructions, telling jokes, or a recipe, to the ritual language of prayers, ceremonial speeches, or sharing stories of the ancestors."}, {"text_idx": "#000249", "text": "Multaj el c\u0302i tiuj filmetoj venas de plenag\u0302uloj, kiuj lernis indig\u0302enan lingvon kiel sian duan lingvon. Dum multaj jaroj, s\u0302tataj pensionlernejoj en Usono kaj en Kanado akceptis infanojn el indig\u0302enaj familioj. C\u0302i tio havis grandan influon sur akiron de indig\u0302ena lingvo. Infanoj perdis valorajn jarojn, en kiuj ili havus c\u0302iutagan vivon hejme kun siaj gepatroj kaj geavoj komunikante al ili en ilia lingvo. Hejmo estas loko, kie lingvokapablo de infanoj kreskas kaj progresas, kaj kie infanoj akiras diversajn parolmanierojn por esprimi homajn travivaj\u0302ojn. Kio perdig\u0302os? Tro multe, de c\u0302iutaga lingvaj\u0302o por instrukcioj, s\u0302ercoj kaj receptoj, g\u0302is rita lingvaj\u0302o por preg\u0302oj, ceremoniaj paroloj kaj rakontoj pri prauloj."}, {"text_idx": "#000250", "text": "Jen du ekzemploj de partoprenantoj en c\u0302i tiu defio, kiuj als\u0302utis siajn filmetojn al Jutubo. Jackelyn Seitcher, parolanto de la nuc\u0302anula lingvo [angle k.a.], eldiras vortojn, akceptinte la defion."}, {"text_idx": "#000251", "text": "Monica Peters utiligis c\u0302i tiun okazon por montri tradukojn de verkoj el la mohoka lingvo [eo]. Kaj nun s\u0302i defias membrojn de la fejsbuka grupo \u201cKeeping the Kanien'ke\u0301ha language Strong\u201d [\u201cTenu la mohokan lingvon forta\u201d], gvidantojn kaj instruistojn de la komunumo, kaj studentojn, kiuj j\u0302us komencis paroli la lingvon."}, {"text_idx": "#000252", "text": "Haveblas aliaj filmetoj kolektitaj en la blogo \u201cNews From Native California\u201d [\u201cNovaj\u0302oj el la indig\u0302ena Kalifornio\u201d] [angle]."}, {"text_idx": "#000253", "text": "Konwennenhon Marion Delaronde ankau\u0306 afis\u0302is sian filmeton en la grupo por parolantoj de la mohoka lingvo. Defiita de Kehte Deer, s\u0302i entuziasme plenumis la taskon kaj post als\u0302uto de sia filmeto esprimis siajn pensojn:"}, {"text_idx": "#000254", "text": "Already I think I heard all the languages from different nations. I have to tell you all that all your languages are so beautiful. Always speak your own languages if you can. It\u2019s hopeful. I want to encourage all of you to continue to learn, continue to teach other and to really put your life into it, speaking. I\u2019m so happy that I can speak Mohawk. I\u2019m not fluent, a lot is still missing, but I want to thank everyone who has recorded themselves for this challenge, because you inspired me."}, {"text_idx": "#000257", "text": "Agado por haltigi minadon de Lynas en Malajzio jam komencig\u0302is antau\u0306 kelkaj jaroj. Bedau\u0306rinde la registaro de Malajzio s\u0302ajnas ne konsideri serioze sanproblemojn de la log\u0302antaro en Kuantano, kie fabriko de Lynas estas konstruata por produkti maloftan teron (au\u0306 raran teron)."}, {"text_idx": "#000258", "text": "Kvankam multaj log\u0302antoj manifestaciis plurfoje kaj ec\u0302 mars\u0302is 300 km [angle] por bari la konstruon de la fabriko, ili ne povis gajni jug\u0302an decidon por haltigi g\u0302in."}, {"text_idx": "#000259", "text": "Nun Wong Tack, la prezidanto de la Verda Asembleo [angle kaj c\u0302ine] kaj la Movado \u201cHaltigu Lynas\u201d, ekiris alian vojon, li kaj lia teamo flugis al Au\u0306stralio por protesti la konstruatan fabrikon. La teamo tendumas antau\u0306 la c\u0302efa oficejo de Lynas en Sidnejo, Au\u0306stralio."}, {"text_idx": "#000260", "text": "La foto estas prenita el fejsbuka pag\u0302o de WONG Tack."}, {"text_idx": "#000261", "text": "La kompanio Lynas havos la kunsidon de la akciuloj la 29-an de novembro c\u0302i-jare. La teamo de Haltigu Lynas volas montri al la akciuloj, kiel la malofta tero povas detrui la homojn."}, {"text_idx": "#000264", "text": "Malajzianoj log\u0302antaj en Sidnejo portis mang\u0302aj\u0302ojn al la teamo."}, {"text_idx": "#000265", "text": "La foto estas prenita el la oficala pag\u0302o de Verda Asembleo."}, {"text_idx": "#000266", "text": "James, unu el la akciuloj, diris, ke se la agado de Lynas minacas vivojn de la log\u0302antoj en Malajzio, li subtenas fermon de la fabriko, kvankam li havas familion, kiu bezonas monon por vivteni sin."}]