[{"text_idx": "#000000", "text": "Kial malgranda frato ig\u0302is sibo kaj ri?"}, {"text_idx": "#000002", "text": "C\u0302io komencig\u0302is en la reto. La originalan tekston verkis Cory Doctorow, kaj li donis al g\u0302i rajtigilon de Krea Komunaj\u0302o. Lau\u0306 la vortoj de Edmundo Grimley Evans, tio \u201cinstigis al tia eksperimentado\u201d."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Edmundo do tradukis la tekston seks-neu\u0306trale, kaj enretigis g\u0302in, sub la tiama titolo Malgranda gefrato. Aperis la unua c\u0302apitro la 24-an de januaro 2020; de la 7-a de februaro g\u0302is la 10-a de aprilo publikig\u0302is du novaj c\u0302apitroj c\u0302iuvendrede."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Tiu c\u0302i reta versio uzis ri anstatau\u0306 li kaj s\u0302i, kaj forj\u0302etis tradician seksisman lingvaj\u0302on. G\u0302i havis ankau\u0306 lertaj\u0302on aldonitan de Edmundo: per formularo eblis agordi la lingvaj\u0302on lau\u0306 sia prefero. Sens\u0302ang\u0302e la teksto uzis ri anstatau\u0306 la tradiciaj li kaj s\u0302i; sibo, sibic\u0302o kaj sibino anstatau\u0306 frato kaj fratino; kaj simile."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La formularo proponis ankau\u0306 plurajn aliaj paradigmojn, elekteblajn per butono. La agordaj\u0302oj titolog\u0302is: Rekomendite (uzo de ri kaj neologismoj); Seksisme (do, tradicie); Klasika-Riisme; Ge-Riisme; J-Riisme; E-Riisme. Kaj se neniu el tiuj kontentigis, eblis proponi siajn proprajn formojn por la diversaj substantivoj, kiuj aperas en la teksto."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Elektinte uzi ri anstatau\u0306 li au\u0306 s\u0302i, Edmundo devis poste decidi, kiujn neologismojn proponi. Li raportas en la antau\u0306parolo de Malgranda sibo, ke li \u201ckalkulas 16 komunajn vortojn, kiuj en tradicia lingvaj\u0302o malsimetrie kaj kontrau\u0306logike indikas ic\u0302on, kiam ili aperas sen sufikso, sed inon en simila rilato, se oni aldonas tiun sufikson\u201d."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La sekvajn, post multa cerbumado, li enkondukis en la teksto de Malgranda sibo: avilo (avo); pamo (patro), onco (onklo); sibo (frato), kuzeno (kuzo); fizo (filo); es\u0302o (edzo); c\u0302iko (knabo); sioro (sinjoro). Bubo restis sens\u0302ang\u0302e, sed estas uzata seksneu\u0306trale."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Tio estis projekto pure persona de Edmundo, kaj li prilaboris g\u0302in tutsole. Poste venis la ideo eldoni la libron du-versie: mi ne g\u0302uste memoras, kiu inter ni du proponis tion al la alia. Ni kontraktis kun la agento, kaj j\u0302us lanc\u0302is la librojn, kiujn eblas ac\u0302eti malmultekoste c\u0302e diversaj retbutikoj kiel Amazono."}, {"text_idx": "#000009", "text": "En la nuna epoko reagoj plej ofte venas per simpla alklako, ne per komento. Plej multaj venis en la Facebook-grupo (Duolingo and Other) Esperanto Learners: el 65 nur unu estas negativa."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Kiam mi komencis respondi al Libera Folio, ankorau\u0306 ne estis negativa komento, sed intertempe aperis unu: \u201c\ud83d\ude03 ...kiel kompliki facilan lingvon.\u201d"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mi supozas, ke al pluraj aliaj homoj ne plac\u0302as nia kreo de Malgranda sibo, sed ili preferas ne respondi, c\u0302u pro g\u0302entileco, c\u0302u por eviti lavangon de kontrau\u0306-komentoj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La rakontoj estas tute identaj, krom la s\u0302ang\u0302oj por seks-neu\u0306traligi la tekston, sume 2529. El tiuj, 2179 venis per anstatau\u0306igado de li kaj s\u0302i (kaj derivaj\u0302oj) per ri. Kelkaj substantivoj estis relative oftaj (116 derivaj\u0302oj de PATR; 83 de SINJOR), kaj aliaj apenau\u0306aj (2 mencioj de ONKL; 1 de KUZ)."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mi kunportis al la Brita Kongreso en la fino de aprilo kelkajn ekzemplerojn: la Fratalon (fratan batalon) venkis Malgranda sibo je 7 ekzempleroj kontrau\u0306 4. (La vera gajninto, tamen, estis nia tute nova La murdo de Roger Ackroyd, lanc\u0302ita dum la kongreso, c\u0302ar la tradukinto, Hanso Becklin, estis nia gastpreleganto: 26 kongresanoj foriris kun ekzemplero.)"}, {"text_idx": "#000014", "text": "En la du tagoj post la oficiala lanc\u0302o vendig\u0302is 10 ekzempleroj de Malgranda frato kontrau\u0306 7 de g\u0302ia... nu, sibo, mi supozas."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mi supozas, ke Malgranda sibo montrig\u0302os pli populara: lau\u0306 mia scio, g\u0302i estas la sola libro verkita tiel, kaj tial alloga al homoj, kiuj interesig\u0302as pri tiuj temoj."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Eblas ac\u0302eti ambau\u0306 librojn c\u0302e Amazono kaj aliaj tiaj retbutikoj. Specimenajn eltiraj\u0302ojn disponigas EAB:"}, {"text_idx": "#000017", "text": "La tutan gamon de eldonaj\u0302oj de EAB troveblan c\u0302e Amazono vidu c\u0302e .uk/amazon."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Alklaku por kunhavigi c\u0302e Facebook(Malfermig\u0302as en nova fenestro)Alklaku por kunhavigi per Telegramo(Malfermig\u0302as en nova fenestro)Click to share on Mastodon(Malfermig\u0302as en nova fenestro)"}, {"text_idx": "#000019", "text": "La komitato de UEA havas nenion por diri"}, {"text_idx": "#000020", "text": "C\u0302iam malpli da libroj aperas en Esperanto"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Zamenhofo turnig\u0302as en la tombo kiel helikopteraj flugiloj!"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Zamenhof ellaboris plurajn reformprojektojn de Esperanto, ec\u0302 post la akcepto de la Fundamento. Ilin (vers\u0302ajne felic\u0302e) haltigis la Lingva Komitato kaj la Akademio, li mem rigardis reformojn necesaj. Legu: "}, {"text_idx": "#000023", "text": "En la tempo de Zamenhof esperanto nur projekto , por tio kialo la ekzisto de rivaloj projektoj kiel Idolinguo minacis la ekzisto de Esperanto sin."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Nuntempe, c\u0302u Idolinguo minacas la ekzisto de eo?"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Ne! Kial? C\u0302ar eo nu funkcias kiel stabila lingvo, kun definita uzado kaj grammatiko kiu funkcias en la praktiko. Kvankam Ido restas nur kiel projekton."}, {"text_idx": "#000026", "text": "C\u0302u vi celas tiun Zamenhofon, kiu indikis sian aprobon de viriga sufikso -ir- (uzota kiel la nuntempa propono -ic\u0302-) proponita de Ivan Lojko, kiam li vizitis LLZ en Grodno?"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Pripensinte tiun c\u0302i proponon, mi trovis, ke g\u0302i estas ne sole tre logika, sed ankau\u0306 tre oportuna. \u00abFratiro\u00bb ekzemple signifus tiam speciale fraton kaj \u00abfratino\u00bb speciale fratinon, dum \u00abfrato\u00bb signifus simple infanon de tiuj samaj gepatroj ..."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Au\u0306 c\u0302u vi celas iun alian Zamenhofon?"}, {"text_idx": "#000029", "text": "La uzo de patric\u0302o au\u0306 virpatro, kaj virfrato au\u0306 fratic\u0302o ktp, certe kontrau\u0306as la fundamento de Esperanto."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Tiun estas pli granda s\u0302ang\u0302o, ol la inventado de de novo fikciaj vortoj kiel sibo, kaj fizo ktp."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Vi kreas nova varianto de Esperanto -esperantidon."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Mi ne havas problemon kun esperantidoj, kaj lingvaj projektoj bazitan sur Esperanto."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Mi nur petas ke vi estas klare pri tio, kaj farigi klare ke vi intence rompas kun Esperanto."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Hazarde post la diskuto en c\u0302i tiu komentejo mi au\u0306skultis la epizodon de Usone Persone pri la reformita esperanto. Ili menciis tiun aprobon de Zamenhof de sufikso por ic\u0302igi radikon. Tamen ili diris ke fine g\u0302i ne estis parto de la proponoj por reformita esperanto. Eble tio estas c\u0302ar efektive la sufikso estis tro bona ideo kaj Zamenhof sekrete kreis tiun proponon de reformita esperanto plena je malbonaj ideoj nur por silentigi la petojn pri reformoj kaj ne por ke g\u0302i akceptig\u0302u \ud83d\ude06"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Eble tio estas c\u0302ar efektive la sufikso estis tro bona ideo kaj Zamenhof sekrete kreis tiun proponon de reformita esperanto plena je malbonaj ideoj nur por silentigi la petojn pri reformoj kaj ne por ke g\u0302i akceptig\u0302u \ud83d\ude06"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Li poste decidis ne akcepti g\u0302in, Neil."}, {"text_idx": "#000038", "text": "\u00abKelkajn tagojn post la forveturo de s-ro Lojko mi jam decidis akcepti la viran sufikson en mian projekton. Sed post plua pripensado detenis min de tiu c\u0302i pas\u0302o la sekvanta konsidero: nia lingvo devas antau\u0306 c\u0302io esti plej facila por c\u0302iuj nacioj kaj, kiom g\u0302i nur estas ebla enhavi en si nenion, kio estus kontrau\u0306 la kutimo de la nacioj kaj prezentus por ili malfacilaj\u0302on au\u0306 fremdaj\u0302on; vira sufikso prezentus, almenau\u0306 en la komenco (plej grava tempo!) kelkan maloportunaj\u0302on kaj fonton de eraroj: malesto de vira sufikso, kiel montris la g\u0302isnuna praktiko, ne prezentas maloportunaj\u0302on: sekve rezultato: en nia pure praktika afero la neoportuna teoria logiko devas cedi al la pli oportuna praktika kutimo de la popoloj \u2014 kaj la vira sufikso ne devas ekzisti.\u00bb"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Alivorte (kaj malplivorte): li trovis la ekziston de vira sufikso \u00abne sole tre logika, sed ankau\u0306 tre oportuna\u00bb, sed poste decidis, ke g\u0302in li ne proponu, c\u0302ar la koncepto, ke oni kreas aparte malinan formon el neu\u0306trala per aldono de sufikso (kiel inan el malina) estas fremda en la etnolingvoj (kiujn li konis), kaj do prezentas malfacilaj\u0302on al lernantoj."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Jen la logiko. Ne temis pri neakceptita reformo, sed pri \u00ablogika ... oportuna\u00bb propono, kiu plac\u0302is al li, sed kiun li siavice ne proponis, c\u0302ar li opiniis g\u0302in malfacilaj\u0302o. Mi tre dubas, ke iun en la nuntempo stumbligus la koncepto, ke vorto X post aldono de sufikso indikas sekson. Tion oni jam faras dum la tuta vivo de Esperanto por krei inajn formojn."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Mi uzas la pronomon \u00abri\u00bb, mi ne estas oponanto al la kontrau\u0306seksismaj proponoj."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Sed anstatau\u0306igi \u00abli\u00bb-n kaj \u00abs\u0302i\u00bb-n per \u00abri\u00bb ne s\u0302ajnas al mi bona solvo. \u00abRi\u00bb estas uzinda kiam la pronomo rilatas al iu kies sekso estas nekonata au\u0306 kiu estas nek vira nek ina, au\u0306 ambau\u0306 vira kaj ina. Uzi \u00abri\u00bb-n por vira au\u0306 ina persono estas sensenca. \u00abRi\u00bb estu plia pronomo, ne anstatau\u0306iganta pronomo."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Vi bele ilustras tiklan problemon, Emanuelo, kiam oni parolas pri ri-ismo: ne estas klare precize kion tio signifas!"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Vers\u0302ajne la unua propono venis en la 1970-aj jaroj de la tajpmas\u0302ino de dana esperantisto, Ole Hagemann. Lia ri-ismo estis tiu uzata en Malgranda sibo: anstatau\u0306igado de li kaj s\u0302i per \u00abkomunseksa pronomo\u00bb. (Li tamen indikis, ke temas pri io rutina, sed ne tuta, c\u0302ar la seks-distingajn pronomojn oni dau\u0306re uzas, kiam \u00abgravas la sekso de la priparolata persono\u00bb."}, {"text_idx": "#000046", "text": "En nia nuna epoko, kompreneble, estig\u0302is dua uzado: por paroli pri homo ja konata, sed c\u0302e kiu ne estas tau\u0306gaj li kaj s\u0302i."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Mi havas konatojn, kiuj uzas ri diversmaniere; kelkaj sole parolante pri neduumuloj kaj eventuale pri nekonatoj (\u00abSe vi vidos homon kus\u0302antan sur la tero, kontrolu rian pulson, kaj alvoku por ri ambulancon\u00bb), sed konservante alie la seks-distingojn. C\u0302e kelkaj estas ec\u0302 ofende la rutina forigo de li kaj s\u0302i."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Mi mem tre malfacile uzas ri; c\u0302e neduumuloj mi kompreneble strebas pro deco, sed mi konscias, ke mi kutime uzas tradician lingvaj\u0302on, ec\u0302 se tio s\u0302ajnas al mi pliboniginda stato, tute kiel estas, kiam mi uzas la viran pronomon neu\u0306trale, lau\u0306 la tradicio, en mia etnolingvo, la angla."}, {"text_idx": "#000049", "text": "\u00abRi\u00bb estu plia pronomo, ne anstatau\u0306iganta pronomo."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Tio bele pensigas pri miskomprenoj pri Esperanto kiel komuna internacia lingvo, c\u0302u ne? \ud83d\ude42"}, {"text_idx": "#000051", "text": "Ankau\u0306 mi apartenas al la tre moderaj ri-uzantoj: Mi uzas g\u0302in, kiam mi parolas pri neduumulo.\nKiel neu\u0306trala pronomo tau\u0306gas \u201cg\u0302i\u201d, c\u0302ar tiun sistemon ni havas jam c\u0302e bestoj, g\u0302i havas la benon de Z kaj ne rompas la tradicion, al kiu \u201cri\u201d por la tria sekso estas nur aldono.\nTiel oni havas sufic\u0302e simplan sistemon: Uzu \u201cg\u0302i\u201d, krom kiam temas pri individuo de konata sekso, tiam uzu \u201cli/s\u0302i/ri\u201d.\nSed mi konscias, ke la plej multaj ri-uzantoj uzas g\u0302in pli vaste. Mi hezitas, dum mi ankorau\u0306 ne estas konvinkita pri la lau\u0306fundamenteco de seksneu\u0306trala \u201cri\u201d."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Kiel neu\u0306trala pronomo tau\u0306gas \u201cg\u0302i\u201d, c\u0302ar tiun sistemon ni havas jam c\u0302e bestoj"}, {"text_idx": "#000053", "text": "Kaj jen g\u0302uste kus\u0302as la problemo por mi, Kirilo: mi tre malfacile akceptus egaligon de homoj tre ofte persekutataj kun bestoj kaj objektoj."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Ne gravas al mi, ke Zamenhof jam indikis, ke \u00abg\u0302i\u00bb oni povas uzi c\u0302e beboj, kaj sur tiu bazo oni pravigas etendigon al aliaj homoj. Tio ekzistas en la angla, sed nemalofte oni ofendig\u0302as pro la malhomigo de sia bebo, ec\u0302 g\u0302is la amuza senkonscia elkrio: \u00abNe nomu g\u0302in g\u0302i!\u00bb"}, {"text_idx": "#000055", "text": "C\u0302u vi ankau\u0306 kontrau\u0306as la uzo de la pluralo ili, c\u0302ar g\u0302i referas egalan al aj\u0302oj, bestoj kaj homoj?"}, {"text_idx": "#000057", "text": "> ... al kiu \u201cri\u201d por la tria sekso estas nur aldono."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Nomi tion \u201cla tria sekso\u201d estas miskompreno de la koncepto de neduumeco. Neduuma sekso signifas nur ke la sekso ne estas unu el la du plej konataj, ne ke g\u0302i estas iu preciza tria sekso. Oni povas senti sin plej komforta kiel iu ajn el senfina gamo de seksoj. La avantag\u0302o de la originala kaj plej uzata difino de \u201cri\u201d estas ke g\u0302i malkonektas la pronomon de la sekso kaj oni povas uzi pronomon por paroli pri iu sen mencii ties sekson, same kiel oni ne bezonas apartan pronomon depende de la okulkoloro de la homo ktp. Per via redifino de la pronomo por indiki precize ian trian sekson, se iu ne sentas sin komforta en unu el tiuj nur tri seksoj, oni devas denove inventi kvaran pronomon por ri, kaj tiel plu g\u0302is senlima kvanto de pronomoj."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Mi pensas ke via argumento pri la neceso eviti redifini radikojn kiel \u201cfrato\u201d ankau\u0306 validas por \u201cri\u201d, c\u0302ar g\u0302i jam havas konatan difinon kaj tial estus preferinde ke vi inventu alian pronomon por via nova difino."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Malgrau\u0306 la teoria pravigeblo de la beno de Zam, praktike multaj homoj trovas neakcepteble nomi konatan homon per la pronomo \u201cg\u0302i\u201d. Nuntempe okazas ofte ke oni parolas pri konkreta homo sen scii ties sekson, ekzemple kiam oni babilas interrete au\u0306 per telefono au\u0306 simple c\u0302ar iu havas ambiguan modon. Tiel estas tre konvene havi neu\u0306tralan homan pronomon ec\u0302 por konataj homoj."}, {"text_idx": "#000061", "text": "\u201cNeduuma sekso signifas nur ke la sekso ne estas unu el la du plej konata\u201d"}, {"text_idx": "#000062", "text": "\u201cSekso\u201d kaj genro estas du apartaj aferoj.\nSekso estas biologia, korpa afero kaj homo kun peniso nepre estas viro.\nGenro estas pli psikologia afero.\nOni ne miksu la du. Ja ne ekzistas \u201csenfina gamo de seksoj\u201d.\nOni ja volas kredigi pri senfina gamo de genroj kaj seksumaj orientig\u0302oj, sed tio estas fantaziaj\u0302o de generacio Z..."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Nu, jes, ankau\u0306 mi kutime uzas la vorton genro, sed mi scias ke Cyril preferas la vorton sekso do mi uzis la saman por (vane) provi ne devojigi la debaton al alia temo."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Kutime pronomoj rilatas al la preferoj de homoj kaj tio ne nepre rilatas al la biologia sekso, konsentite, do tio estas flanka temo senrilata al la neologismoj. Tamen parenteze ankau\u0306 la biologia sekso ja povas esti neduuma. Oni povas havi diversajn kombinojn de genoj kiuj ne estas XY au\u0306 XX, au\u0306 pro hormonaj kialoj la korpo povas havi tre diversajn generilojn kiuj ne kongruas kun la genoj au\u0306 kiuj estas malfacile klasigeblaj kiel vira au\u0306 virina. La biologio estas same bunta kaj diversa kiel la homa menso."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Mi tamen s\u0302atus emfazi ke la baza uzo de riismo ne nur estas helpa por neduumuloj, sed ankau\u0306 por duumuloj simple c\u0302ar oni ne volas au\u0306 ne povas mencii ies genron. Ne necesas venigi en la debaton neduumecon. Tio estas flanka problemo de la redifino de Cyril c\u0302ar c\u0302iam kiam oni diskutas la temon en publika forumo estas tre malfacile malhelpi ke la konversacio devojig\u0302as al GLATfobio."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Mi \u2013 eble nebone \u2013 transprenis metaforon al E-o. La \u201c3 a sekso\u201d estas kolekta esprimo por c\u0302iuj, kiuj ne apartenas al unu el la du c\u0302efaj seksoj (c\u0302u sociaj c\u0302u biologiaj*), kiujn mi JA klare akceptas kiel gamojn."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Mi havas fortajn dubojn pri lau\u0306normeco de \u201cri\u201d en g\u0302ia vasta signifo, sed ne dubas pri la (senaproba) allaseblo de g\u0302i en la malvasta signifo por ipoj (neduumoloj). C\u0302ar la Akademio g\u0302is minumume 2031 ne okupig\u0302os pri tiu demando, mi restos singarda. Mi ne vidas grandan problemon en tiu pragmatika limigo kaj neniun bezonon aldoni ec\u0302 plian pronomon \u2013 mi g\u0302ojus pri malpli da pronomoj por la 3a persono singulara (nia propra pluralo kaj lingvoj kiel la turka au\u0306 hungara montras, ke 1 sufic\u0302as)."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Mi ne memoras ec\u0302 unu okazon en mia vivo, kiam mi vidalvide devis paroli kun persono, kies sekson mi ne povis diveni *kaj samtempe* devis paroli pri g\u0302i en la tria persono. Do au\u0306 mi ne sciis, sed la persono ne c\u0302eestis por ofendig\u0302i, au\u0306 ne estis entute okazo elekti pronomon triapersonan.\nSed la tuta afero estus grava nur, se \u201cg\u0302i\u201d estus insulta. G\u0302i ne estas. \u201cg\u0302i\u201d ne estas la angla \u201cit\u201d."}, {"text_idx": "#000069", "text": "*Kiel vi jam aparte mem klarigis, mi uzas \u201csekso\u201d en vasta signifo, mi ne uzas \u201cgenro\u201d krom por gramatika fenomeno."}, {"text_idx": "#000070", "text": "En la realan, ambau\u0306 \u201cG\u0302iismo\u201d kaj \u201cRiismo\u201d estas nur lingvon ludon."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Sed almenau\u0306 \u201cg\u0302i\u201d jam ekzistas en la lingvon."}, {"text_idx": "#000072", "text": "almenau\u0306 tio estas io nova kaj lau\u0306dinda \ud83d\ude42"}, {"text_idx": "#000073", "text": "Dankon, Zmitro. Tio faris interesan projekton."}, {"text_idx": "#000074", "text": "Mi tre s\u0302atus uzi neu\u0306tralajn neologismojn. La problemo estas ke estas tiom da proponoj kaj neniu el ili s\u0302ajne disvastig\u0302as. Ne vere gravas al mi kiujn precizajn vortojn oni elektas, sed ni bezonas venkanton. Mi esperas ke la fakto ke tiuj vortoj aperas en presita libro donos pezon al ili por finfine krei normon."}, {"text_idx": "#000075", "text": "Jam pluraj (ekzakte 6: fizo, grofo [graf(in)o], parento, rejg\u0302o [reg\u0302(in)o], sahodo [frat(in)o], sioro) aperis antau\u0306 du jaroj en mia traduko de La malgranda fantomo, sed vers\u0302ajne tiu libro ne estas sufic\u0302e konata."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Mi povas imagi, ke \u201cparento\u201d estas akceptebla por la plimulto de la esperantistaro, pro vera manko de tiu vorto c\u0302eesta en multaj lingvoj kaj pro g\u0302ia internacieco, legu \u201cc\u0302eesto\u201d en kaj la angla kaj la franca.\nLa aliaj vortoj... por ili mi ne vidas estontecon \u2013 la plimulto de la esperantistaro ne sentos ilian bezonon."}, {"text_idx": "#000077", "text": "Mi ankau\u0306 persone s\u0302atas la proponitan vorton \u201ckido\u201d , kiu signifas adoleskanton au\u0306 pli oldan knab(in)on.\n(Mi rimarkis ke la esperantidon Gavaron uzis \u201ckido\u201d ankau\u0306)."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Mi konsentas ke la plejmultaj de tiujn vortojn ne travivos."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Se oni deziras sepliteran trisilaban vorton por \u00abpatro au\u0306 patrino\u00bb, kial ne uzi la vorton \u00abgepatro\u00bb, kiu estas jam multe uzata, de longa tempo, kaj trovig\u0302as en PIV? Jen la c\u0302efa problemo de \u00abparento\u00bb: la komparo kun la alternativo \u00abgepatro\u00bb. La simileco al \u00abparenco\u00bb estas alia problemo, kaj por kelkaj homoj la simileco al angla kaj franca vortoj estas plia problemo. Aliflanke, se oni volas elegante derivi novajn vortojn por \u00abpatro\u00bb kaj \u00abpatrino\u00bb el iu baza vorto kun la signifo \u00abpatro au\u0306 patrino\u00bb, tiu baza vorto devus esti mallonga, prefere ec\u0302 malpli longa ol \u00abpatro\u00bb."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Do uzi \u201cgepatro\u201d por paroli pri unu el la gepatroj ne estas tau\u0306ga."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Pri \u201cgepatro\u201d John nutt jam kontentige respondis. Ke g\u0302i trovig\u0302as en PIV ne nepre signifas, ke g\u0302ia uzo estas konsilinda.\nLa aliaj problemoj, kiujn vi nomas estas relativaj, c\u0302iukaze, lau\u0306 mi, malpli problemecaj ol \u201cgepatro\u201d kiu simple ne kongruas kun la signifo de \u201cge-\u201c."}, {"text_idx": "#000083", "text": "Uzi internacie iom kompreneblan esprimon estas lau\u0306 mi multe pli grave ol s\u0302pari silabon. \u201cparento\u201d havas 1 silabon pli ol \u201cpatro\u201d kaj estas same longa kiel \u201cpatrino\u201d, kaj nur malofte mi bezonas aldoni -ic\u0302/-in en la praktiko."}, {"text_idx": "#000084", "text": "Kaj la tipo \u201cgepatro\u201d, kiel oni jam skribis c\u0302i tie kaj kiel mi ne c\u0302esos ripeti, estas vers\u0302ajne la plej malbona evoluo, kiu en la tuta historio de E-o okazis."}, {"text_idx": "#000085", "text": "Mi verkis hierau\u0306 longetan komenton, sed g\u0302i ne aperas c\u0302i tie. Eble, c\u0302ar mi enigis du ligilojn. Do mi koncize reverku c\u0302i tie kaj sen ili."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Mi bonvenigas seksneu\u0306tralajn radikojn, ne precipe pro \u201cideologiaj\u201d kau\u0306zoj, sed c\u0302ar la tradicia sistemo estas hontinde neoptimuma por planlingvo (nesimetria kaj neesprimiva: ne klaras, kiam ni parolas pri ic\u0302o kaj kiam pri persono g\u0302enerale; ne eblas paroli pri neduuma parento/fizo ktp.)."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Sed mi malg\u0302ojas konstati, ke preskau\u0306 c\u0302iu apoganto de seksneu\u0306trala lingvaj\u0302o fosas sian propran leksikan sulkon. Mi samopinias kun vi: Unueco c\u0302i tie gravas. Pli ol la s\u0302ato de unuopa formo.\nJam en 2019 en Lingva Kritiko aperis artikolo, kiu provis per poenta sistemo objektivigi la elekton de parentismaj radikoj. Mi de tiam provas apliki tiujn formojn en mia c\u0302iutaga parolo kaj en verkado, ec\u0302 se mi antau\u0306e ekz. preferis \u201csibo\u201d al \u201csahodo\u201d \u2013 sed tiu ricevis malpli da poentoj ol c\u0302i tiu.\nMi havas sur mia hejmpag\u0302o koheran vortliston kun tiuj parentismoj, kaj mi tre rekomendas al c\u0302iuj, kiuj bezonas neu\u0306tralajn vortojn, uzi tiujn anstatau\u0306 inventi la mi-ne-scias-kioman sinonimon."}, {"text_idx": "#000088", "text": "\u201cMi bonvenigas seksneu\u0306tralajn radikojn, ne precipe pro \u201cideologiaj\u201d kau\u0306zoj, sed c\u0302ar la tradicia sistemo estas hontinde neoptimuma por planlingvo\u201d"}, {"text_idx": "#000089", "text": "Mi ne rememoras, ke iam mi legis, ke Zamenhof nomis sian lingvon planlingvo."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Krom tio, Esperanto jam delonge farig\u0302is natura, vivanta lingvo, kaj se mi taksus tre alte la Akademion, viaj vortoj timigus min."}, {"text_idx": "#000091", "text": "C\u0302iu iom sperta esperantisto scias, ke en Esperanto estas multaj, ec\u0302 multegaj malperfektaj\u0302oj. Prenu ekz. \u2013 ig\u0302, \u2013 ig, (ne) transitivaj verboj... kos\u0302mara sistemo, certe por komencantoj. C\u0302u eble ankau\u0306 tiun \u201cmison\u201d de Zamenhof vi volus optimumigi?\nLa listo de \u201cneoptimumaj\u0302oj\u201d en Esperanto estas longega."}, {"text_idx": "#000092", "text": "C\u0302u tio signifas, ke ni devos malkonstrui, ec\u0302 ruinigi Esperanton?\nAbsolute ne, kompreneble. Tiel ankau\u0306 ne funkcias:"}, {"text_idx": "#000093", "text": "Lingvo evidente s\u0302ang\u0302ig\u0302as tra la tempo, kaj la esperantistaro ekuzos novajn radikojn, esprimojn, gramatikaj\u0302ojn.\nSed ne c\u0302ar vi au\u0306 ec\u0302 la Akademio metas vortlistojn au\u0306 konsilojn en la reton kaj ekuzas ilin.\nNur se oni vere sentas bezonon, kaj mi profunde dubas, ke la plimulto de la esperantistaro sentas tiun bezonon se temas pri \u201cseksneu\u0306tralaj\u201d vortoj, kio c\u0302efe estas ideologia afero, nebezonata nek g\u0302enerale s\u0302atata de popoloj en iu ajn lingvo."}, {"text_idx": "#000094", "text": "Vi parolas pri \u201ctradicia sistemo\u201d, aliaj parolas pri \u201ctradicia Esperanto\u201d... Tio estas sensencaj\u0302oj: Ekzistas nur unu Esperanto kaj unu sistemo. Al tiuj, kiuj opinias ke ne, mi volonte lasas Ido-n."}, {"text_idx": "#000095", "text": "Zamenhof mem havis, por diri mallonge, la sekvan evolusistemon por E-o:\nOni povas g\u0302in s\u0302ang\u0302i ec\u0302 g\u0302is nerekonebleco, kondic\u0302e ke tio okazas per uzo de novaj vortoj kaj reguloj kaj c\u0302e dau\u0306ra valido de la g\u0302isnunaj (kiuj ig\u0302as iom post iom arkaismoj).\nMi kaj neniu dekretas tiujn novajn vortojn por parencoj, sed ni simple proponas kaj uzas ilin. Vi povas ilin uzi au\u0306 ne. La g\u0302isnunaj restas tute validaj.\nNe pensu, ke leksika s\u0302ang\u0302ig\u0302o en E-o au\u0306 alilingve okazas alimaniere. Novaj vortoj ne falas de la c\u0302ielo, sed iu iam ekuzas ilin, kaj ili de tie disvastig\u0302as. Foje tio okazas pli, foje malpli konscie kaj eksplicite, sed esence tio ne gravas."}, {"text_idx": "#000096", "text": "Parenteze: La gramatika problemo de -ig/-ig\u0302 estas io tute alia. Mi multe okupig\u0302is pri temroloj. La afero estas ege malsimpla kaj ne facile solvebla, E-o c\u0302i tie ne estas pli au\u0306 malpli simpla ol aliaj lingvoj (almenau\u0306 g\u0302i estas pli klara ol ekz. la angla au\u0306 la germana)."}, {"text_idx": "#000097", "text": "\u201cNe pensu, ke leksika s\u0302ang\u0302ig\u0302o en E-o au\u0306 alilingve okazas alimaniere. \u201d"}, {"text_idx": "#000098", "text": "En la naturaj lingvoj, c\u0302u vi vere inventas novajn vortojn por \u201cpatro \u201d , \u201cfrato\u201d , \u201cfilo\u201d , \u201cknabo \u201d ktp el tuta novan tukon?"}, {"text_idx": "#000099", "text": "Kio vi faras kun la invento de tiujn fikciaj vortoj, estas nur lingvon ludon, c\u0302e la fino."}, {"text_idx": "#000100", "text": "Inventado de novaj vortoj estas normala afero kaj okazas konstante. Plej ofte la inventitaj vortoj rapide forgesig\u0302as, sed kelkfoje pli vasta komunumo ekuzas ilin. Leksika s\u0302ang\u0302ig\u0302o okazas, kiam granda parto de la lingvanaro adoptas la novan vorton."}, {"text_idx": "#000101", "text": "Ne vere gravas, de kie venis la nova vorto. Ofte la homoj, kiuj adoptas la vorton, ne scias, de kie g\u0302i venis. Kelkfoje ankau\u0306 la posteuloj ne scias. Ekzemple, en la malnova angla \u00abmortigi\u00bb estis \u00abdy\u0301dan\u00bb, sed en la meza angla ofte estis \u00abcu\u0308llen\u00bb."}, {"text_idx": "#000102", "text": "Mi suspektas, ke g\u0302uste por \u00abpatro\u00bb, \u00abpatrino\u00bb, \u00abfrato\u00bb kaj simile oni tre ofte inventas novan vorton, c\u0302ar juna infano diras sensencajn silabojn, dum g\u0302i rigardas iun homon, kaj aliaj familianoj imitas la vorton, por amuzi sin kaj montri sian solidarecon. Aliflanke, s\u0302ajnas, ke tiaj vortoj malofte disvastig\u0302is, c\u0302ar en multaj hindeu\u0306ropaj lingvoj oni plu uzas esence la samajn vortojn por familianoj: \u00abpe\u0300re\u00bb kaj \u00abVater\u00bb devenas de la sama antikva vorto, ekzemple, malkiel \u00abeau\u00bb kaj \u00abWasser\u00bb, mi supozas. Tamen, el tiaj rakontoj pri antikvaj lingvoj oni ne povas dedukti ion pri la estonteco de Esperanto, c\u0302ar la socia situacio de Esperanto evidente estas tute alia ol la socia situacio de la prag\u0302ermana au\u0306 la pralatina. Prag\u0302ermanoj ne debatis skribe pri sia lingvo en ."}, {"text_idx": "#000103", "text": "Neologismoj en naturaj lingvoj, eniras la lingvon pro naturaj evoluoj kaj uzadon de la lingvon."}, {"text_idx": "#000104", "text": "Ili NE eniras la lingvon c\u0302ar grupo de 5,10, au\u0306 20 homoj -idelogaj personoj kiu sidas sur ilian fotelojn -decidis ke la lingvo devas reformon , pro ideologiojn kialojn?"}, {"text_idx": "#000105", "text": "Se oni povas s\u0302ang\u0302i \u2013 lau\u0306 konscian planon- gravan PROFUNDAN vortojn, kial oni ne povas s\u0302ang\u0302i \u201cKiel\u201d al \u201cKibl\u201d, kaj \u201ctago\u201d al \u201cdajo\u201d, kaj \u201cMal\u201d al \u201cun\u201d."}, {"text_idx": "#000106", "text": "Au\u0306 c\u0302u vi pensus ke tio estus stultaj\u0302on?"}, {"text_idx": "#000107", "text": "Unu artikolo en 1903 intence enkondukis la anglan vorton \u201dsibling\u201d."}, {"text_idx": "#000108", "text": "1) La angla estas naturan lingvon kun centoj de milionoj da parolantojn."}, {"text_idx": "#000109", "text": "2). Ec\u0302 nun posta 120 jarojn \u201cbrother\u201d kaj \u201csister\u201d restas multaj pli populara ol \u201cSibling\u201d, kiu generale oni nur uzas en tre formalajn kaj burokratojn cirkonstancojn. (Sama por la seksneu\u0306tralajn parencojn vortojn generale)."}, {"text_idx": "#000112", "text": "2. La vorto \u201csibling\u201d estas g\u0302enerale uzata en la angla, parole kaj skribe. Lau\u0306 mi oni pli probable evitus g\u0302in en formala kunteksto ol favorus g\u0302in."}, {"text_idx": "#000113", "text": "3. Ja estas angla vorto por \u201cgenevo\u201d (nevo/nevino). Mi lasos al vi la amuzon informig\u0302i pri g\u0302i. S\u0302ajne oni inventis g\u0302in en 1951, kaj g\u0302i ne estas tiel konata kiel la vorto \u201csibling\u201d, sed mi au\u0306dis iun uzi g\u0302in antau\u0306 du tagoj."}, {"text_idx": "#000114", "text": "2.\u201dSibling\u201d kaj la aliaj Seksneu\u0306tralajn parencajn vortojn, oni uzas \u2013 generale \u2013 nur en formalajn kaj burokratojn kontekston. (Por ekzemple oni NENIAM au\u0306dos \u201cMi prezentas al vin mia virparento Marko kaj mia Parentino Maria\u201d. Oni ne uzas la anglan en tiu maniero, certe ne en la ordinarajn c\u0302iutagan kontekston."}, {"text_idx": "#000115", "text": "3. C\u0302ar estas vorton en iun vortaron ne signifas ke g\u0302in vere ekzistas en la anglan. Neniun uzas tion vorton en la realan, kaj 99.9%+ de ec\u0302 denaskaj parolantoj ne konscias pri g\u0302ian ekziston."}, {"text_idx": "#000116", "text": "Vi forgesis unu akuzativon en via frazo. Mi helpos:"}, {"text_idx": "#000117", "text": "Mi bedau\u0306ras devi s\u0302erci, sed estas tiom (lingve) pene legi tiajn komentojn, ke foje mi dezirus, ke por siaj esperantaj tekstoj homoj uzu Google Translate, kiu regas la lingvon multege pli bone ol multaj esperantistoj."}, {"text_idx": "#000118", "text": "Vi devus felic\u0302an ke persono provas lerni la sanktan klingonon de la nerdulojn (mem proklamitan \u201cinternacia lingvo\u201d) kiu eble 50,000 homojn en la tuta mondo havas la kapablon uzi c\u0302e bonan nivelon!"}, {"text_idx": "#000120", "text": "Sed multaj C\u0302inoj parolas la \u201cinternacian lingvon\u201d c\u0302u ne!? Se ni kredas la esperantistaj propagandistojn! Mdr."}, {"text_idx": "#000121", "text": "(\u201cIuj prezidantoj de Esperantaj asocioj scipovas diri nur \u201cSaluton\u201d en Esperanto. Nia asocia estro, kiu fervore laboras por Esperantaj laboroj, skribis \u201cjis laivedo\u201d (\u201cg\u0302is revido\u201d) por adiau\u0306i nin en la reto.\u201d) \u2013 el la libera folio artikolo \u201cNur mil parolantoj de Esperanto en C\u0302inio\u201d."}, {"text_idx": "#000122", "text": "Mi mem simple ne sentas la bezonon de lavango da novaj vortoj. Sed kiel jam dirite, via propono \u201cparento\u201d plac\u0302as al mi."}, {"text_idx": "#000123", "text": "Bonvolu pardoni min, se miaj antau\u0306aj vortoj estis iom fortaj, rilate lingvajn aferojn mi g\u0302enerale estas sufic\u0302e konservema kaj se temas pri \u201cplibonigoj\u201d mi g\u0302enerale estas tre skeptika, pro pluraj kialoj."}, {"text_idx": "#000124", "text": "Certe la ig/ig\u0302 problemo estas tute alia afero sed tamen ankau\u0306 g\u0302in oni povas klasifiki sub \u201cplibonigoj\u201d.\nMi neniam multe pensis pri eblaj solvoj c\u0302ar ankau\u0306 c\u0302i-terene mi preferas resti konservema kaj akcepti nian lingvon tia, kia g\u0302i estas."}, {"text_idx": "#000125", "text": "Tamen rapida penso: Zamenhof povintus decidi, ke verboj, se ili povas esti netransitivaj kaj transitivaj, ili au\u0306tomate c\u0302iam estu netransitivaj kaj ke \u2013 ig faru ilin transitivaj.\nVi klare pensis jam pli pri la afero: c\u0302u mia solvo estas \u201ctro facila\u201d?"}, {"text_idx": "#000126", "text": "Ec\u0302 se ne povus s\u0302ajni tiel, ankau\u0306 mi estas konservema lingve. Ke mi tamen ekuzis kelkajn avangardan vortojn (temas ne vere pri lavango, sed eble 10 oftaj kaj 20 maloftaj vortoj, kp. montras, ke mi sentas grandan bezonon \u2013 aliaj homoj opinias alie, certe."}, {"text_idx": "#000127", "text": "Rilate ig/ig\u0302, au\u0306 pli g\u0302enerale transitivecon/temrolojn, la problemo fontas el tio, ke lingvoj funkcias tiel, ke ni havas funkcie malplenan frazparton, la subjekton (g\u0302i povas alpreni c\u0302iajn rolojn), kaj duonmalplenan, la rektan objekton (g\u0302i povas alpreni multajn rolojn), kaj la veboj disdonas tiujn rolon (\u201cfali\u201d donas rolon de agato al la subjekto, \u201clabori\u201d tiun de aganto, \u201cbati\u201d tiun de kau\u0306zanto al la subjekto, kaj de agato al la objekto ktp.). Tre ofte tiuj roloj estas nature kompreneblaj (kaj tial ofte samaj en diversaj lingvoj), kaj fiksi la transitivecon de verbo efektive signifus rigidigi la lingvon al nenatura stato* kun multaj kontrau\u0306intuicie (ne)transitivaj verboj.\nOni povas tion kompari al la radikkaraktero: Jes, g\u0302i fojfoje estas konfuza, sed plej ofte g\u0302i estas semantike tute klara (ankau\u0306 el tipologia vidpunkto), kaj fiksante c\u0302iujn vortojn ekz. al substantiva karaktero, oni ja unuflanke plifaciligus la sistemon, sed aliflanke multobligus la bezonon de kontrau\u0306intuciaj derivaj\u0302oj okaze de la aliaj vortspecoj."}, {"text_idx": "#000128", "text": "*Vidate el tipologia vidpunkto. Mi logikulo preferus tian pli rigidan kaj klaran funkciadon, sed oni devas agnoski, ke neniu lingvo en la mondo tiel funkcias. Devas esti kau\u0306zo por tio."}, {"text_idx": "#000129", "text": "Se vi preferas esti konservema, kial do vi uzas monstraj\u0302on kiel \u201cpovintus\u201d?"}, {"text_idx": "#000130", "text": "Tiu vorto konsistas el fundamentaj elementoj. Kial vi konsideras g\u0302in monstraj\u0302o?"}, {"text_idx": "#000132", "text": "La verbo \u201cpovus\u201d havas specialan signifon. G\u0302i esprimas realan povon rilate al ago, kiun oni tamen ne faris, faras au\u0306 faros."}, {"text_idx": "#000133", "text": "La aktiva participa formo \u201c-int/\u201d indikas agon, kiu jam finig\u0302is. Kaj la senca modo de la participoj estas reala."}, {"text_idx": "#000134", "text": "Notu, ke en Esperanto la finaj\u0302oj ne nuligas unu la alian au\u0306 unu superregas la alian, kiam temas pri tempo de ago. Alivorte ili ambau\u0306 samtempe validas."}, {"text_idx": "#000135", "text": "Sed la modoj kaj tempoj de la finaj\u0302oj en la vorto \u201cpovintus\u201d ne kongruas. Kion povus signifi ago, kiun oni ne faris, faras au\u0306 faros, sed samtempe reale finig\u0302is en pasinteco?"}, {"text_idx": "#000136", "text": "Multaj en Esperanto grandaj nomoj uzis \u201cestus povinta\u201d:"}, {"text_idx": "#000139", "text": "Jes, g\u0302enerale. Tamen, lau\u0306 PAG: C\u0302e devi, povi kaj voli la kondicionalo signifas, ke la devo au\u0306 povo au\u0306 volo estis ja reala, sed ke oni ne obeis la devon au\u0306 uzis la povon."}, {"text_idx": "#000140", "text": "( PAG, paragrafo 116, rimarko 1: \u201cli estus povinta diri la veron\u201d,\n\u201cli estus devinta veni\u201d )"}, {"text_idx": "#000141", "text": "Tiu gramatika formo nomig\u0302as en la franca \u201cconditionnel passe\u0301\u201d au\u0306 \u201cpast conditional\u201d en la angla. G\u0302i ankau\u0306 ekzistas en la germana kaj nederlanda."}, {"text_idx": "#000142", "text": "Ec\u0302 se g\u0302i estas mallogika, g\u0302i estas akceptita en Esperanto.\nMi ne scias pri via lingvo, sed mi povas imagi, ke eble vidita de el via lingvo, tiu formo s\u0302ajnas tre nelogika. Kaj mi certe ne volas nei tion."}, {"text_idx": "#000143", "text": "Unue lau\u0306 Tekstaro \u201cpovintus\u201d unuanfojon aperas c\u0302e Szathma\u0301ri 1950\u201369, do la unuaj pioniroj ne uzis g\u0302in. G\u0302i aperas en Tekstaro nur 188 fojojn, en la lumo de 12 milionoj da vortoj en Tekstaro oni apenau\u0306 povas diri, ke oni g\u0302enerale uzas g\u0302in.\nDue \u201cestus povinta\u201d =\u0338 \u201cpovintus\u201d, c\u0302ar la problemo estas du nekongruaj temponotacioj en la sama vorto.\nTrie la imaga modo vere estas sentempa. Se vi analizas la frazon \u201cSe Zamenhof posedus la c\u0302inan, Esperanto estus malsama\u201d, vi certe rimarkas, ke la du us-verboj ne povas havi saman tempon \u2013 alie Zamenhof dau\u0306re vivas au\u0306 Esperanto ne plu ekzistas."}, {"text_idx": "#000144", "text": "Tekstaro de 12 milionoj estas ege malgranda: Tiu de Oxford pri la angla enhavas 2,1 miliardoj... Sendube vi trovos en la E-tekstaro ec\u0302 multe malpli oftajn, aliajn fenomenojn, kiujn vi ne kondamnos.\nCetere, la nuna Esperanto estas pli ol tiu de la unuaj pioniroj."}, {"text_idx": "#000145", "text": "Lau\u0306 vi, \u201cestus povinta\u201d =\u0338 \u201cpovintus\u201d kaj la problemo estus \u201cdu nekongruaj temponotacioj en la sama vorto\u201d.\nC\u0302u vi volas diri do, ke \u201cestus povinta\u201d ja estas akceptebla por vi kaj la tuto en unu vorto ne? Tion mi ne komprenus."}, {"text_idx": "#000146", "text": "Mi plene komprenas vin sed aliflanke, konsideru la jenan frazon:"}, {"text_idx": "#000147", "text": "En mia song\u0302o mi havis au\u0306toakcidenton."}, {"text_idx": "#000148", "text": "Ankau\u0306 la akcidento en la song\u0302o estas nur imagaj\u0302o kaj tamen ni parolas pri g\u0302i kvazau\u0306 g\u0302i vere okazis \u2013 en la pasinteco.\nTial por mi, en lingvaj aferoj logika argumento ne c\u0302iam povas flankenmeti c\u0302iujn aliajn argumentojn."}, {"text_idx": "#000149", "text": "Kiel via lingvo esprimas \u201cestus povinta / povintus\u201d, kiel vi esprimas tion en Esperanto?"}, {"text_idx": "#000150", "text": "\u201cEc\u0302 se g\u0302i estas mallogika, g\u0302i estas akceptita en Esperanto.\u201d"}, {"text_idx": "#000151", "text": "Almenau\u0306 mi ne akceptas tiajn formojn (ne temas pri la sintezo al -intus, sed la imago, ke -intus/-us -inta esprimas pasintecon \u2013 g\u0302i esprimas nur antau\u0306tempecon).\nIli estas senpripensa transpreno el etnolingvoj, kontrau\u0306 kiu la Akademio elpas\u0302u. Bedau\u0306rinde ec\u0302 kelkaj Akademianoj ne vidas en tiuj formoj problemon."}, {"text_idx": "#000152", "text": "Parenteze: Mi g\u0302enerale ne citus PAG kiel au\u0306toritatan fonton. PAG tau\u0306gas nur kiel parodio de scienca gramatiko (sed c\u0302i-okaze ne gravas)."}, {"text_idx": "#000153", "text": "Mi komprenas la problemon, kiun vi kaj Juha vidas, sed se la argumento estas, ke temas pri \u201csenpripensa transpreno el etnolingvoj\u201d prefere entute forgesi Esperanton."}, {"text_idx": "#000154", "text": "Se tio estus forta argumento, kial ekstereu\u0306ropanoj ankorau\u0306 lernus Esperanton kun g\u0302ia eu\u0306ropeca vortaro?"}, {"text_idx": "#000155", "text": "C\u0302u vi jam rimarkis kiom da aliaj \u201csenpripensaj transprenoj el etnolingvoj\u201d ekzistas en Esperanto?\nLa monstra trouzado de \u201cal\u201d kie la franca uzas \u201ca\u0300\u201d."}, {"text_idx": "#000156", "text": "Pri PAG kaj scienco: dum longa tempo g\u0302i estis au\u0306toritata fonto por esperantistoj kaj mi komprenas, se lingvisto ne tiel konsideras g\u0302in, sed PAG dum multaj jardekoj instruis kaj influis esperantistojn kaj Esperanton. Tion oni ne povas simple forvis\u0302i. G\u0302i estas la unua detala gramatiko en Esperanto kaj iusence mem fundamento (ne en la klasika senco evidente) de la lingvo, ec\u0302 se ne c\u0302io en g\u0302i nuntempe estas rekomendinda."}, {"text_idx": "#000157", "text": "Ne pensu, ke la miro-reagoj estas aprobaj."}, {"text_idx": "#000158", "text": "Kaj akceptu c\u0302i tiun komenton kiel malaproban. Se mi preferus Idon, mi jam g\u0302in estus lerninta..."}, {"text_idx": "#000159", "text": "La komparo kun Ido estas maltau\u0306ga. La lingvaj\u0302o en la libro temas simple pri novaj vortoj. Novaj vortoj konstante aperas en Esperanto. Ili ne estas tiel drastaj s\u0302ang\u0302oj kiel en Ido."}, {"text_idx": "#000160", "text": "La komparo al Ido ne estas tiel maltau\u0306ga: Ne \u201ctemas simple pri novaj vortoj\u201d sed pri anstatau\u0306igo de jam profunde enradikig\u0302intaj vortoj pro ideologiaj kialoj."}, {"text_idx": "#000161", "text": "Ne nepre necesas anstatau\u0306igi la tradiciajn vortojn per la novaj. Same kiel kelkaj faras pri ri, oni povus uzi ilin nur lau\u0306 bezono. Ekzemple, por paroli pri la koncepto de geedzig\u0302o kiu inkluzivas ankau\u0306 samseksan edz(in)ig\u0302on oni povus diri es\u0302ig\u0302o. Au\u0306 se oni bezonas ke patro au\u0306 patrino venu al la lernejo oni povus peti ke pamo venu anstatau\u0306 tiu longa frazero au\u0306 la aliseksemnorma \u201cunu el la gepatroj\u201d. Se oni parolas pri konata homo nenio malhelpus onin nomi rin frato ekzemple."}, {"text_idx": "#000162", "text": "Estas strange forbalai ideon pro ideologieco kiam oni parolas lingvon kiu estas ege ideologia per si mem. Aparte kiam oni konsideras viajn komentojn c\u0302e aliaj artikoloj en kiu s\u0302ajnas ke GLAT-aj ideologioj estas gravaj por vi."}, {"text_idx": "#000163", "text": "Mi komprenas vian miskomprenon rilate min, tamen GLAT-\u201cideologio\u201d ne gravas al mi, kontrau\u0306e, g\u0302i ofte ec\u0302 malplac\u0302as al mi samkiel la plimulto de ideologioj.\nMi preferas la \u201cideologion\u201d de egala traktado,kaj tio multe pli estas afero de praktikaj s\u0302ang\u0302endaj\u0302oj ol de lingvaj s\u0302ang\u0302oj."}, {"text_idx": "#000164", "text": "C\u0302u vi opinias, ke Esperanto estas ege ideologia? Eble kiel junega komencanto mi samopiniis kaj kompreneble la lingvo nekontesteble komencig\u0302is pro ideologia kialo, sed mia propra sento estas, ke la ideologia flanko de Esperanto pli kaj pli eluzig\u0302as."}, {"text_idx": "#000165", "text": "Estas aliaj solvoj por viaj ekzemploj:"}, {"text_idx": "#000166", "text": "En via lerneja ekzemplo oni povus peti \u201cpatron au\u0306 patrinon\u201d veni al la lernejo. Tio s\u0302ajnas al mi sufic\u0302e neu\u0306trala. Kaze de pluralo kaj unu lernanto, oni povus krei tau\u0306gan vorton per jam ekzistanta radiko: \u201cgenerintoj\u201d lau\u0306 la itala. Ec\u0302 singulare tiu vorto tau\u0306gas.\nSe temas pri peto al la \u201cgepatroj\u201d de c\u0302iuj lernantoj veni al la lernejo, mi ne vidas aliseksemnormecon."}, {"text_idx": "#000167", "text": "Anstatau\u0306 \u201cgeedzig\u0302o\u201d oni povas simple uzi \u201cedzig\u0302o\u201d."}, {"text_idx": "#000168", "text": "Miaj du gvidmotivoj: Ne pli komplikigi Esperanton (ni ja neniam forgesu kial Zamenhof kreis Esperanton) kaj eviti ideologiajn batalojn."}, {"text_idx": "#000169", "text": "C\u0302u vi farus tium grandaj kaj radikalaj s\u0302ang\u0302oj, en la anglan, kaj alia lingvo (j) tio vi konas c\u0302e tre alta nivelo?"}, {"text_idx": "#000170", "text": "Se la respondo estas ne, kial vi agas diferenca en la kazon de Esperanton?"}, {"text_idx": "#000171", "text": "Nu jes, kompreneble. La angla apenau\u0306 bezonas reformon c\u0302ar ni jam havas la neu\u0306tralan pronomon they kaj vortojn kiel sibling, spouse kaj parent. Mia c\u0302iutaga lingvo estas la franca kaj en tio mi ofte uzas la neologisman pronomon iel kaj \u201cinkluvizan skribadon\u201d kiel \u201cun\u00b7e lecteur\u00b7ice\u201d. Multaj naturaj lingvoj havas reformproponojn por ke oni povu uzi ilin en la moderna socio. Vidu ekzemple la pronomon hen en la sveda au\u0306 la sufikso -e en la hispana. Esperanto ne estas escepto kaj estas normale ke oni proponas similajn s\u0302ang\u0302ojn al g\u0302i."}, {"text_idx": "#000172", "text": "1. Jes reformPROPONOJ ekzistas en tiuj naturaj lingvojn, sed en la praktiko virtuala neniulo uzas ilin kaj ne estas tau\u0306gaj au\u0306 preferata, almenau\u0306 por la plej parte."}, {"text_idx": "#000174", "text": "Oni ne uzas eo en la reala mondo, sed nur en \u201cEsperantujo\u201d. Eo ne havas la saman bezonojn kiel la naturaj lingvoj kaj iliaj parolantojn."}, {"text_idx": "#000175", "text": "C\u0302u en la franca vi inventas kaj uzas fikciaj vortoj tute el novan tukon?"}, {"text_idx": "#000176", "text": "Mi ankau\u0306 vidis esperantiston (Sur tvitero) uzas aziaj devenaj vortoj, anstatau\u0306 la jam profunde enradikig\u0302intaj vortoj."}, {"text_idx": "#000177", "text": "Kial vi ne apogas tien reformon? (Kaj en mia opinion la eu\u0306rocentrismo de Esperanto estas la c\u0302efa problemon kun la lingvon \u2013 multe pli serioza ol la supozo de la maskla sekso kun la persono pronomo, kaj la nomoj de la membroj de la familion.)"}, {"text_idx": "#000179", "text": "Ho, vi parolas nome de la deko, do? Ne povas esti, ke ilin bele surprizis la novaj\u0302o, c\u0302u? Nu, mi konas kelkajn el ili (kvankam vers\u0302ajne ne tiel bone kiel vi), kaj scias, ke ili mem uzas ri kaj interesig\u0302as pri tiuj temoj."}, {"text_idx": "#000180", "text": "Kaj akceptu c\u0302i tiun komenton kiel malaproban."}, {"text_idx": "#000181", "text": "Kaj jen reciproke mia, plene indiferenta pri via malaprobo."}, {"text_idx": "#000182", "text": "Ho ve, g\u0302uste tion Esperanto bezonis... /oscedas."}, {"text_idx": "#000185", "text": "Tre bone. Mi jam tre s\u0302atis la retan tradukon kaj la originalan anglan libron. Sed legi tutan libron en retejo ne bone funkciis por mi, mi devis krei bitlibron por legi g\u0302in. Havi verajn librojn estas ec\u0302 pli bone."}, {"text_idx": "#000186", "text": "(atentu, ne estas komo inter ic\u0302 kaj sufic\u0302as, kio s\u0302ang\u0302us la sencon de la antau\u0306a frazo)\nMiaopinie, sufic\u0302as la pronomo ri kaj la sufikso ic\u0302, sen krei novajn radikojn. Nuntempe multaj vortoj jam ig\u0302is seksneu\u0306tralaj, ekz kiam oni diras \u201cg\u0302ardenisto\u201d \u201cdentisto\u201d, ktp, nuntempe la leganto komprenas ke tiu homo havas ajnan sekson. Kiam oni deziras precizigi, oni diru \u201cg\u0302ardenistino\u201d au\u0306 \u201cg\u0302ardenistic\u0302o\u201d. Sufic\u0302as ke c\u0302iuj vortoj, ec\u0302 pri familio, sekvu la saman regulon. \u201cfilo\u201d estas homo kun ajna sekso, se oni deziras precizigi oni uzu \u201cfilino\u201d au\u0306 \u201cfilic\u0302o\u201d. Esperanto restu simpla, logika kaj facile lernebla por c\u0302iuj."}, {"text_idx": "#000187", "text": "Se temas pri profesioj, mi samopinias kun vi, tamen \u201cfilo\u201d estas klare virseksa, same kiel \u201cpatro\u201d."}, {"text_idx": "#000188", "text": "\u201cdentisto\u201d ne ig\u0302is neu\u0306trala, g\u0302i c\u0302iam estis.\nAliflanke \u201cfilo\u201d ne povas ig\u0302i neu\u0306trala, c\u0302ar tio estus rompo de la Fundamento. Ec\u0302 sen tio tia vojo kau\u0306zus grandajn problemojn, c\u0302ar vi ne povas esti certa, c\u0302u au\u0306data \u201cfilo\u201d venas el la bus\u0302o de homo, kiu celas la ic\u0302an au\u0306 la neu\u0306tralan sencon.\nAldoni novajn radikojn estas facila vojo eviti tiun problemon, kaj g\u0302i estas tute lau\u0306norma."}, {"text_idx": "#000189", "text": "Kiel malbelaj vortoj! Se oni volas reformi la lingvon, almenau\u0306 faru tion same poezie-kohere kiel Zamenhof."}, {"text_idx": "#000190", "text": "Kiujn vortojn vi proponas anstatau\u0306e?"}, {"text_idx": "#000191", "text": "Mi ne volas reformi la lingvon. Ic\u0302- povus utili, mi supozas. Do, onklo, onklino, onklic\u0302o. Kaj oni povus min ankau\u0306 konvinki pri la neceso enkonduki inajn radikojn el la samaj fontoj el kiuj prenis Zamenhof la ic\u0302ajn \u2013 ekz-e \u201dmatro\u201d por ina gepatro. Tio konservus iel la \u201dhistorian\u201d dimension de Esperanto. Kompreneble, estetiko estas persona afero. Sed por mi la supre menciitaj vortoj estas vere malbelaj, kvazau\u0306 miskreitaj\u0302oj... (Aparte filo > fizo \u2013 estas kvazau\u0306 oni decidus s\u0302ang\u0302i la nomojn de bestoj, kaj s\u0302ang\u0302us g\u0302irafo > g\u0302irfo.) Jen nur mia opinio! \ud83d\ude42"}, {"text_idx": "#000192", "text": "Vortojn kiel \u201conklic\u0302o\u201d kontrau\u0306as al la fundamento, do vi kreus novan varianton de Esperanto, se vi uzus vortojn kiel \u201conklic\u0302o\u201d."}, {"text_idx": "#000193", "text": "Jes, vi pravas. Do eble mi tute ne volus aldoni vortojn. (Restas tamen la problemo \u2013 kiel neu\u0306trale paroli pri inaj, malinaj kaj \u201dnek-nek-aj\u201d personoj? En la Zamenhofa sistemo, la malina sekso estas la baza. Jen miskongruo kun nia nuna mondo!)"}, {"text_idx": "#000194", "text": "Mi nun apogas nur neologismoj kaj s\u0302ang\u0302oj en la lingvon, kiu estas la rezulto de naturaj evoluoj kaj uzo de la lingvon."}, {"text_idx": "#000196", "text": "Jam esperanto estas mal pli \u201cseksisma\u201d ol multaj aliajn lingvojn."}, {"text_idx": "#000197", "text": "Se en 50 jarojn, centoj da milionoj da homojn parolas esperanton en la praktikon, kaj eniras \u2013 tute nature \u2013 pli seks-egalaj neologismojn, tiam mi akceptus g\u0302in."}, {"text_idx": "#000198", "text": "Pardonu ke mi ne rekte respondis vin. Se mi ja volus refomi, mi vers\u0302ajne serc\u0302us je belaj vortoj en neeu\u0306ropaj lingvoj. Tiuj vortoj ja perdus la \u201dfantoman\u201d similecon de viaj proponoj (\u201donco\u201d \u2053 \u201donklo\u201d) \u2013 kio lau\u0306 mi estus bona afero."}, {"text_idx": "#000199", "text": "En mia opinio, mi nun estas gardema pri la \u201creformoj\u201d en la lingvon."}, {"text_idx": "#000200", "text": "La c\u0302efa kialo por tion estas, mi nun rigardas eo-n en la sammaniero kiel la sanskrito,la antikva latina, kaj ec\u0302 la klingonon lingvon."}, {"text_idx": "#000201", "text": "Do \u201cseksneu\u0306trala reformoj\u201d en esperanto estas ec\u0302 pli malfacila kaj senracio, ol en la natura lingvoj kiel la anglan, kaj la francan."}, {"text_idx": "#000202", "text": "Vi pravas, se vi celas ke esperanto estu mortinta lingvo kiel la antikva latina.\nTamen, mi kaj iuj aliaj ne celas tion. Ni volas vivteni g\u0302in."}, {"text_idx": "#000203", "text": "La Franca Akadamio estas plena de tiaj sentoj. Mi hipotezus, ke parte tial la angla venkis la francan. Neniu povis gardi la anglan kontrau\u0306 s\u0302ang\u0302oj."}, {"text_idx": "#000204", "text": "Esperanto ESTAS zombian lingvon, ne vere vivanta lingvo."}, {"text_idx": "#000205", "text": "La sama kiel la antikva latina, greka kaj la sanskrito lingvo."}, {"text_idx": "#000206", "text": "Se en la futuroj dekoj au\u0306 centoj da milionojn da homojn uzas g\u0302in en la praktiko, eble tien ni vidus naturan evoluon al pli \u201cseksneu\u0306trala lingvo uzo\u201d."}, {"text_idx": "#000207", "text": "(au\u0306 eble ne, sed certe tion ne okazos c\u0302ar kelkaj membroj de la EAB decidis ke Esperanto bezonas novajn seks-neu\u0306tralajn radikojn.)"}, {"text_idx": "#000209", "text": "En la futuro, EAB-on publikigos g\u0302ia \u201ctradica Esperanto\u201d verkoj, apud tradukoj en la nova pimpa \u201cseksneu\u0306trala esperanto\u201d, Idolinguo (kompreneble), kaj tiujn de la tri \u201csociolektoj\u201d de Esperanto (Popido, Arcaicam Esperantom kaj Gavaro)!"}, {"text_idx": "#000210", "text": "For la mava \u201ctradicia esperanto\u201d!"}, {"text_idx": "#000211", "text": "Preterpase, se iam montrig\u0302us la neceso uzi seksneu\u0306tralan pronomon, mi preferus \u201cs\u0302li\u201d kaj ne \u201cri\u201d. \u201cs\u0302li\u201d estas multe pli eleganta kaj pli facile prononcebla. Sed mi uzus ankau\u0306 g\u0302in nur tre esceptokaze."}, {"text_idx": "#000212", "text": "Esperanto jam havas seksneu\u0306trala pronomo \u2013 g\u0302i."}, {"text_idx": "#000214", "text": "Nun mi kreas mian propra esperantido, kiu mankos la damnindan mavan akuzativoN!"}, {"text_idx": "#000215", "text": "kiu mankos la damnindan mavan akuzativoN!"}, {"text_idx": "#000216", "text": "Ne necesan, ni eternaj komencantoj simple kreos nian propran variento de Esperanto."}, {"text_idx": "#000217", "text": "Eble mi verkos librojn por la EAB?!"}, {"text_idx": "#000220", "text": "\u201cpreskau\u0306 c\u0302iuj, kiuj volas seksneu\u0306tralan pronomon, transiris al \u201cri\u201d au\u0306 \u201cg\u0302i\u201d"}, {"text_idx": "#000221", "text": "G\u0302uste: c\u0302iuj, kiuj volas seksneu\u0306tralan pronomon..."}, {"text_idx": "#000222", "text": "Nun la demando staras c\u0302u tiuj, kiuj NE volas seksneu\u0306tralan pronomon, sed devus elekti unu, elektus \u201cri\u201d.\nEble ili plimulte elektus \u201cg\u0302i\u201d au\u0306 tamen \u201cs\u0302li\u201d, sed mi dubas pri \u201cri\u201d."}, {"text_idx": "#000223", "text": "Eble ili plimulte elektus \u201cg\u0302i\u201d au\u0306 tamen \u201cs\u0302li\u201d, sed mi dubas pri \u201cri\u201d."}, {"text_idx": "#000224", "text": "Mi opinias ri malbona elekto. Jam ni britaj esperantistoj g\u0302enerale malfacile prononcas la Esperantan r, sed por niaj amikoj (vorto c\u0302i tie uzata seksneu\u0306trale!) en orienta Azio, kies lingvoj ne distingas r disde l, g\u0302i estas elekto aparte terura."}, {"text_idx": "#000225", "text": "Mi supozas, ke mi private esperas, ke anstatau\u0306os g\u0302in io pli plac\u0302a fonetike, c\u0302ar mi persone perceptas mankon de pronomo uzota por homo, kiam nek li nek s\u0302i estas tau\u0306ga, sed la realo hodiau\u0306 estas, ke tiu c\u0302i formo estas popularig\u0302anta, kvankam dau\u0306re marg\u0302ena."}, {"text_idx": "#000226", "text": "Mi ne surprizig\u0302us, se post kelkdekjaroj \u201cri\u201d au\u0306 similaj\u0302o estus same au\u0306 ec\u0302 pli marg\u0302ena ol nun."}, {"text_idx": "#000227", "text": "Mi neniel volas nei la sincerajn sentojn de neduumuloj sed samtempe mi ne povas fermi la okulojn je la fakto, ke parte ni atestas ankau\u0306 modan fenomenon, kies (komenco de) preterpaso jam ekvideblas."}, {"text_idx": "#000228", "text": "Cetere, la plimulto de la neduumuloj (almenau\u0306 tion mi supozas) havas nedubeblan biologian sekson, kaj oni povas starigi la demandon, c\u0302u entute devus kreig\u0302i novaj pronomoj por homoj c\u0302e kiuj ilia biologia sekso kaj memperceptita g\u0302enro ne kongruas."}, {"text_idx": "#000229", "text": "Tio estas iom komparebla al tio, ke jam en pluraj landoj homoj povas s\u0302ang\u0302i la seksindikon en siaj identeckartoj sen ke ilia biologia sekso s\u0302ang\u0302ig\u0302is.\nLau\u0306 mi tio estas absurda kaj iomete mi same sentas pri neduumeco:\nMi ne dubas, ke estas multaj, kiuj havas aliajn ol tradiciajn virajn au\u0306 virinajn mensojn sed c\u0302u tiu fenomeno defakte senvalidigas la biologian klasifikon de pronomoj lau\u0306 vira kaj virina sekso?"}, {"text_idx": "#000230", "text": "Mi subtenas la provojn paroli seksneu\u0306trale (kvankam vers\u0302ajne pro alia C\u0302EFA kau\u0306zo ol multaj aliaj adeptoj: mi estas konvinkita, ke la nesimetria sistemo de E-o estas neoptimuma), sed mi tre bedau\u0306ras, ke s\u0302ajne c\u0302iu subtenanto fosas sian propran sulkon rilate la konkretajn vortojn novajn, tiel sume malfortigante la ebla evoluon tiudirektan.\nJam en 2019 pluraj homoj (i.a. mi) publikigis artikolon en Lingva Kritiko, kie ni i.a. provis objektivigi la elekton de seksneu\u0306tralaj radikoj, tiel ke ne c\u0302iu unuopulo elektu neologismojn lau\u0306 sia bontrovo. Ekzemple, vorto kiel \u201cparento\u201d (de kie venas \u201cparentismo\u201d kiel esprimi por la tuta afero) ne nur trovig\u0302as jam en ReVo (do havas certan uzatecon), sed ankau\u0306 el internacia vidpunkto estas multe pli tau\u0306ga ol la miksaj\u0302o \u201cpamo\u201d.\nMi de jaroj orientig\u0302as por mia c\u0302iutaga lingvouzo kaj verkado je tiu listo, ec\u0302 se tio signifis i.a. rezigni pri mia preferata \u201csibo\u201d favore al la pli poentoza \u201csahodo\u201d (vd. parenteze \u2013 tie mi ankau\u0306 klarigas, kial tiu formo de seksneu\u0306trala lingvaj\u0302o ne estas atenco kontrau\u0306 la Fundamento, kiun mi kiel Akademiano fervore defendas)."}, {"text_idx": "#000231", "text": "Do, mallonge, unueco estas pli grava ol detaloj, tial estus bone, se almenau\u0306 la novaj simpatiantoj de parentismo ne lasu sin tenti aldoni plian sinonimon al la listo jam longeta."}, {"text_idx": "#000233", "text": "Mi havas ec\u0302 aliajn pensojn, sed eble nur 8 sufic\u0302as g\u0302uste nun."}, {"text_idx": "#000234", "text": "\u201cHomoj kiuj volas defendi \u201ctradician/oficialan\u201d Esperanton devus, mi kredas, unue bone lerni la lingvon g\u0302is kapablo verki koheran frazon kun g\u0302usta gramatiko.\u201d"}, {"text_idx": "#000236", "text": "Kaj mi diris nenion pri ies rajtoj au\u0306 povoj."}, {"text_idx": "#000237", "text": "Do kio estas pli malbona por eo en via opinion \u2013 1)(relativan) komencanton kiu strebas kun grammatikajn elementojn de Esperanton? AU\u0306"}, {"text_idx": "#000238", "text": "2) La Eo-elitoj kiu nun decidis \u2013 posta 135 jaroj la naskon de la lingvon \u2013 ke g\u0302i bezonas grandan reformon, (fare la inventado de fikciajn vortojn, kun la intenco de anstatau\u0306os gravajn kaj c\u0302iutagajn vortojn kiel Patro, patrino, frato, li/s\u0302i, Edzo, filo ktp.)"}, {"text_idx": "#000239", "text": "Kaj kion rajton ili havas por fari tion? Kie estas la voc\u0302donado el la esperantistojn por tion? Kiu en Esperantujo demandas por tiujn reformojn? Kiu en Esperantujo elektis kelkaj membroj de la EAB implementi tiujn reformojn?"}, {"text_idx": "#000240", "text": "(Kaj la sama e-elitoj proponas vortoj \u2013 vortoj kiu klare kontrau\u0306as la fundamenton \u2013 ekz \u201conklic\u0302o\u201dkaj \u201cgepatro\u201d)"}, {"text_idx": "#000241", "text": "Kaj donas malbonajn argumentojn, por ekzempla via argumento 4."}, {"text_idx": "#000242", "text": "Kiu vers\u0302ajne damag\u0302us la lingvon plia en via honestan opinion?"}, {"text_idx": "#000243", "text": "La eterna komencanto au\u0306 la novaj Idistoj?"}, {"text_idx": "#000244", "text": "Vi multe troigas la potencon de la EAB. Ili nur eldonis unu libron kun kelkaj novaj vortoj. Tute ne estas elito kiu povas dikti s\u0302ang\u0302ojn al la lingvo. Ec\u0302 ne la akademio povas fari tion. Homoj simple decidas por si mem kaj parolas kiel ili volas."}, {"text_idx": "#000245", "text": "Estas tre ofte ke esperantistoj verkas librojn kun siaj propraj novaj vortoj. Multaj libroj havas glosaron c\u0302e la fino por klarigi. Mi j\u0302us legis la libron Sava la Savontino kiu komencig\u0302as per 11-pag\u0302a priskribo de la gramatiko uzata en la libro. Au\u0306 ekzemple vidu la tradukon de Cent jaroj da soleco kiu enhavas multajn neologismojn, ekzemple \u201cpostmido\u201d anstatau\u0306 \u201cposttagmezo\u201d. Neniu dirus ke tiuj au\u0306toroj estas elito, ili simple uzas sian propran preferon pri la lingvo."}, {"text_idx": "#000246", "text": "Ne forgesu ke EAB ankau\u0306 eldonis version sen la neologismoj. Tio s\u0302ajnas al mi la malo de dikto de potenca elito kaj anstatau\u0306e ili tre rekte lasas al homoj propran elekton."}, {"text_idx": "#000247", "text": "\u201ckun kelkaj novaj vortoj. \u201d"}, {"text_idx": "#000248", "text": "\u201cKelkaj vortoj\u201d kiuj estas profunde enradikig\u0302intaj!"}, {"text_idx": "#000249", "text": "Oni povas la saman kun vortoj kiel tago (al dago por ekzemple), la aldono de la \u201ckv\u201d vortoj apud la \u201cki\u201d vortoj, kaj la aldono de kibo anstatau\u0306 kiEL (c\u0302ar g\u0302i sonas tro simila al \u201ckiAL\u201d) ktp."}, {"text_idx": "#000250", "text": "La Idistoj forj\u0302etis la slavajn influitajn vortojn el Esperanton kaj anstatau\u0306is g\u0302in kun pli latinajn vortojn. (Kaj tiujn vortojn estas tre malgranda, kaj ne emocian gravan Kompare al por ekzemplo patro kaj filo ktp)."}, {"text_idx": "#000251", "text": "Jus\u0302 kelkaj vortoj, c\u0302u ne!?"}, {"text_idx": "#000252", "text": "\u201cEstas tre ofte ke esperantistoj verkas librojn kun siaj propraj novaj vortoj. \u201d"}, {"text_idx": "#000253", "text": "Jes kaj tio estas tute diferenca al la invento de novaj fikciaj vortoj, por ideologiaj kialojn kaj parton de \u201creformo projekto\u201d"}, {"text_idx": "#000254", "text": "Por ekzemple, mi menciis Esperantiston kiu volis anstau\u0306i profunde enradikig\u0302intaj vortoj, kun vortoj kiu devenas el aziajn lingvojn."}, {"text_idx": "#000255", "text": "Simile tion estas la rezulto de \u201creformista emeco\u201d pro la eu\u0306rocentrismon de Eo-on."}, {"text_idx": "#000256", "text": "C\u0302u vi vere pensas ke tio estas la sama kiel au\u0306toroj kiu uzas neologismo, c\u0302ar ili trovas ilin pli tau\u0306ga, pli ekspresiva (via ekzemple de \u201cpostmido\u201d anstatau\u0306 posttagmezo, kaj \u201challo\u201d anstatau\u0306 \u201csaluton\u201d ktp), au\u0306 ili provas eksprimi konceptoj kiu ne ekzistas/is en la lingvo au\u0306 kiu ne estas bone eksprimitan en la lingvon?"}, {"text_idx": "#000257", "text": "Tio estas tute diferenca al la anstatau\u0306igo de vortoj \u2013 vortoj profunda enradikig\u0302intaj \u2013 kiel parto de reformon projekton kaj por ideologiajn kialojn."}, {"text_idx": "#000258", "text": "Jes c\u0302ar la esperantistoj ne parolas la \u201cseksneu\u0306trala esperanto\u201d sed la lingvon de Zamenhof!"}, {"text_idx": "#000260", "text": "Simple ne nomas g\u0302in esperanto, kiam g\u0302i estas reformacian projekton."}, {"text_idx": "#000261", "text": "La \u201cseksneu\u0306trala esperanto\u201d estas nur lingvon ludon, sama kiel la antau\u0306aj menciitajn Esperantidoj."}, {"text_idx": "#000262", "text": "Mi ne povis ne skribi en la enkonduko de \u201cLa malgranda fantomo\u201d, ke\n\u00bbmi mem g\u0302ojus, se en ajna Esperanta libro legita de mi estus nur ses vortoj, pri kiuj mi ne konsentas\u00ab \ud83d\ude09"}, {"text_idx": "#000263", "text": "\u2022 C\u0302u en post-nupta stato, la ino kiu naskas bebojn vere estas \u201cina patro\u201d? Kial la malino kiu kontribuas spermon ne estas \u201cic\u0302a matro\u201d? C\u0302u mia ina ido vere estas ina filo?"}, {"text_idx": "#000264", "text": "Jen demando parte filologia, parte filozofia.\nC\u0302u \u201dina patro\u201d kaj \u201dpatrino\u201d havas la saman signifon? (Kaj, simile, c\u0302u \u201dina filo\u201d kaj \u201dfilino\u201d?) Mi vere ne scias. C\u0302u vi?\nMi tamen suspektas ke por multaj esperantoparolantoj ekzistas signifa nuanco inter ekz-e \u201deta domo\u201d kaj \u201ddometo\u201d. Kaj do \u201dina filo\u201d vers\u0302ajne estus speco de filo, kaj ne speco de filino. Sed mi ne estas eksperto! \ud83d\ude42"}, {"text_idx": "#000265", "text": "Kompreneble, se \u201dina patro = patrino\u201d, tiam, lau\u0306logike, \u201dic\u0302a matro = matric\u0302o = malina patro\u201d."}, {"text_idx": "#000266", "text": "Sed logiko ne povas c\u0302ion. Se oni opinias, ke la naskintino \u2013 post 9-monata gravedo \u2013 almenau\u0306 komenctempe havas alispecan, pli intiman rilaton al la nova infano ol la patro kiu kontribuis spermon, tiam la konstruo *patro > patrino* eble ne tre fidele spegulas la mondon. Kaj ec\u0302 se oni tiun opinion ne havas, oni ja povas sin demandi, kial Zamenhof preskau\u0306 senescepte c\u0302erpis radikojn por personoj el masklaj fontoj? C\u0302u g\u0302enus vin \u201dmatro > matric\u0302o\u201d?"}, {"text_idx": "#000267", "text": "Inter naturaj lingvoj, notu ekz-e la Hispanan, kie multaj parencvortoj havas saman radikon, senkonsidere de sekso: hermana, hermano (fratino, frato), hija, hijo (filino, filo), ti\u0301a, ti\u0301o (onklino, onklo). SED ja: madre, padre (patrino, patro)."}, {"text_idx": "#000268", "text": "Inter artefaritaj lingvoj, notu ekz-e Tokiponon, kiu prenis vorton kun ina etimologio por la signifo \u201dpatro, patrino\u201d: mama."}, {"text_idx": "#000270", "text": "C\u0302u virINo= \u201cina viro\u201d? Mi suspektas ke Zamenhof ne intencis tion \ud83d\ude43!"}, {"text_idx": "#000271", "text": "Supozeble ne! \ud83d\ude05 La demando tamen estas ege interesa (c\u0302u interesega?), kaj starigas pliajn demandojn pri la naturo de la Esperantaj afiksoj \u2013 c\u0302u ekzemple la sufikso -in- (ina viro =\u0338 virino) funkcias malsame ol la sufikso -et- (eta princo = princeto)?"}, {"text_idx": "#000274", "text": "Mi diru, eble, dama kavaliro."}, {"text_idx": "#000275", "text": "La plej multaj sufiksoj funkcias en kunmetado pli-malpli simile kiel ordinaraj radikoj: mang\u0302ilo =~ ilo por mang\u0302o, same kiel tablotuko =~ tuko por tablo."}, {"text_idx": "#000276", "text": "La sufiksoj -eg- kaj -et- estas tre esceptaj, c\u0302ar ili modifas la signifon de la radiko (altega =~ ege alta, rideti =~ ete ridi) kaj apenau\u0306 havas memstaran signifon."}, {"text_idx": "#000277", "text": "La sufikso -in- kondutas pli-malpli kiel ordinara radiko en \u201cau\u0306torino\u201d (au\u0306torino =~ ino, kiu estas au\u0306toro, simile kiel membros\u0302tato estas s\u0302tato, kiu estas membro), sed g\u0302i s\u0302ajnas emfazi la malg\u0302ustan parton: oni supozeble pli g\u0302uste pensas pri \u201cau\u0306toro, kiu estas ino\u201d ol \u201cino, kiu estas au\u0306toro\u201d; mi neniam au\u0306dis iun paroli pri \u201cau\u0306toranglo\u201d, ekzemple. Eble oni analizu \u201cpatrino\u201d kiel \u201cino, kiu estus patro, se ri ne estus ino\u201d!"}, {"text_idx": "#000278", "text": "Tiel oni efektive klarigas similajn vortfaraj\u0302ojn en etnaj lingvoj, ekz. luvia na\u0304nasr(i)- \u2018sahodino\u2019 (sibino, fratino) el na\u0304na/i- \u2018sahodic\u0302o\u2019 (sibic\u0302o, frato) kaj *asr(i)- \u2018adoltino\u2019 (atestita nur en derivaj\u0302oj, ekz. asrahit- \u2018ineco\u2019), do \u201cino, kiu estas (kvazau\u0306) sahodic\u0302o\u201d.\nStrukture do au\u0306torino kaj patrino estas samaj."}, {"text_idx": "#000279", "text": "\u201csed g\u0302i s\u0302ajnas emfazi la malg\u0302ustan parton: oni supozeble pli g\u0302uste pensas pri \u201cau\u0306toro, kiu estas ino\u201d ol \u201cino, kiu estas au\u0306toro\u201d"}, {"text_idx": "#000280", "text": "Se komencantoj au\u0306 kritikantoj de Esperanto tiel parolas, mi povas kompreni, sed se oni tiel pensas jarojn post la lernado de la lingvo, mi demandas min, c\u0302u la lingvo vere internig\u0302is au\u0306 restis nura s\u0302atokupo au\u0306 ludilo."}, {"text_idx": "#000281", "text": "Se mi au\u0306das in-vorton, mi pensas pri virino, ne ina \u2013 o.\nEble mia geja cerbo funkcias malsame \ud83d\ude01"}, {"text_idx": "#000282", "text": "Ni parolas (amatore) lingvoscience, do \u201cg\u0302i s\u0302ajnas emfazi la malg\u0302ustan parton\u201d el la vidpunkto de unu maniero analizi la vorton (kiel ordinaran kunmetaj\u0302on). Ni ne parolas pri la sentoj de parolanto. (Fakte temas pri ebla argumento kontrau\u0306 tiu maniero analizi la vorton.)"}, {"text_idx": "#000283", "text": "Mi prenus alian metodon ol la enkondukon de tro da novajn vortojn por enrealigi seksan neu\u0306trecon. Nome, mi plie, tiel kiel jam farig\u0302as en tre multaj lingvoj naciaj, generaligus la tradicie virseksajn pronomojn k nomojn al la signifo ambau\u0306seksa, tio kion la uzado Zamenhofa permesas, kaj enkondukus specialajn finaj\u0302on por la signifo nurvirseksa : persone mi preferus -oho (kiu ne tre malsamas ol pli longa o), kaj ankau\u0306 la specialan personan pronomon hi kiel angladevena simetriaj\u0302o de s\u0302i por la usazo strikte virseksa : li estus uzota pli kaj pli seksaneu\u0306trece. La kialo estas ke plimultaj viroj preferas havi fakte seksaneu\u0306trecajn nomaj\u0302ojn kaj la virinoj preferas havi virinseksajn nomj\u0302ojn nur kiam ilia funkcio estas tipice virseksa. Poetino estas multe plie ol nure virina poeto. Poetino estas poeto kiu skribas kaj kantas pri virinaj sentoj en amo, inter alioj. Sekve poetoho devus esti precipe trubaduro. Sed plej ofte poeto sufic\u0302as. La prefikso ge- devus esti rezervata por la inisto pri la c\u0302eesto de ambau\u0306 seksoj en la pluraloj, kaj de unu au\u0306 alia egalc\u0302ance en la unualo. La pronomo hi kaj la finaj\u0302o -oho devus esti uzataj nur kiam la persono estas alparolata per ci, tio dire tre malofte en la vivo publika."}, {"text_idx": "#000285", "text": "Oni povas imagi la kapdolorojn de kompatinda D-ro Zamenhof, kiu tion devis legi ekde la komenco."}, {"text_idx": "#000286", "text": "Perfektemeco skizigos nian lingvon. For la neu\u0306tralecon! Kaj se oni volas priparoli neduumulon, oni uzu la eksterfundamentajn sed nekontrau\u0306fundamentajn \u201c-ip-\u201d kaj \u201cri\u201d. Ne necesas grandskala s\u0302ang\u0302o. Tio sufic\u0302u."}, {"text_idx": "#000287", "text": "Tio, ke oni ac\u0302etas \u201dMalgranda sibo\u201d (ec\u0302 se jam montrig\u0302is deklivo en vendoj kompare al la traduko en oficiala Esperanto) kompreneble ne signifas apogon al siboj, es\u0302oj kaj aviloj, nur scivolemo de esperantistoj pri la novaj\u0302o kaj la noveco. Simile al Streisand-efiko."}, {"text_idx": "#000291", "text": "Kiel kurdlingvaj dividoj malhelpas aliron al informojRusiaj diplomatoj reagas al nova lingvoleg\u0302o en Kirgizio, revenigante kolonian pasinteconTiuj fotoj montras la historion de la \u2018rusaj dometoj\u2019 en Havano, Kubo"}]