[{"text_idx": "#000004", "text": "Aleksander Korj\u0302enkov: Antau\u0306 ol respondi, necesas atentigi, ke La Ondo de Esperanto estas nur parto, ec\u0302 se la plej grava parto, de nia informa agado, kiu dau\u0306ras preskau\u0306 kvar jardekojn, kaj, se vi permesas, mi faros etan plong\u0302on en la historion por klarigi tion."}, {"text_idx": "#000006", "text": "\u2013 Komence de la 1980-aj jaroj ni \u2013 temas pri kelkaj uralaj kaj siberiaj gejunuloj \u2013 tedig\u0302is pri la agado de ASE [Asocio de Sovetiaj Esperantistoj] kaj de la eksaj SEJM-aj [SEJM: Sovetia Esperantista Junulara Movado] aktivuloj, kaj ni decidis agi lau\u0306eble memstare. Mi ne intencas nun prelegi pri nia tuta tiutempa agado varia kaj riskoplena, tamen, c\u0302ar temas pri afero gazeta, mi menciu, ke ni fondis la informilon Ekzakte (1982-91) kaj la trimonatan kulturan almanakon Sezonoj, ambau\u0306 aperis samizdate, t. e. neleg\u0302e (kaj senimposte): ili estis preparataj per tajpilo, poste multobligataj; dum la samizdata periodo nia abonantaro estis c\u0302efe en la orienta parto de Sovetunio."}, {"text_idx": "#000007", "text": "\u2013 En 1991, la kolapsojaro de Sovetunio, okazis la unua s\u0302ang\u0302o: Ekzakte kaj Sezonoj, kiuj plenumis sian samizdatan rolon, c\u0302esis, kaj ekaperis du novaj gazetoj: la c\u0302iumonata movada Ruslanda Esperantisto (RE) kaj la dumonata socia-kultura La Ondo de Esperanto (LOdE), kiuj transprenis la titolojn de la respektivaj antau\u0306revoluciaj gazetoj. Ili estis kompostataj komputile. RE, nemultekosta informilo dissendata en leterkovertoj, bone progresis kaj baldau\u0306 ig\u0302is la c\u0302efa movada gazeto en Ruslando, dum la pli varia kaj ampleksa LOdE havis nemultajn abonantojn, sed en g\u0302i plu kunlaboris la au\u0306toroj de Sezonoj kaj novaj verkemuloj kaj recenzantoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "La kovrilpag\u0302o de la somera Ondo, aperinta en la komenco de julio."}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u2013 La vivnivelo en Ruslando iom post iom kreskis, niaj legantoj jam povis aboni pli dignan gazeton, kaj en 1997 finig\u0302is la dua periodo de nia gazetado, ni nomu g\u0302in Ruslanda. Ekde la 35-a numero La Ondo de Esperanto ensorbis c\u0302iujn rubrikojn de RE kaj transformig\u0302is al c\u0302iumonata revuo."}, {"text_idx": "#000010", "text": "\u2013 Komencig\u0302is la tria periodo, internacia, en kiu LOdE ig\u0302is internacia gazeto lau\u0306 la geografio de la au\u0306toroj kaj abonantoj, presata en Pollando kaj dissendata el Litovio. La c\u0302iumonata Ondo aperis papere preskau\u0306 dudek jarojn, sed la mondo evoluis, la reto donis novajn eblojn, kaj post kelkaj eksperimentoj ekde la 147a numero (januaro 2007) apud la papera versio estis publikigata ankau\u0306 la malpli kosta bita (elektronika) versio en la formato pdf, kiu rapide atingis la abonantojn. Post kelkaj jaroj ni konstatis, ke la papera abonantaro iom post iom s\u0302rumpas, kaj la elektronika konstante kreskas. Sed ankau\u0306 la politika situacio komplikis la regulan busan cirkuladon inter Kaliningrado, Ols\u0302tino kaj Kau\u0306no por presigi, pagi, porti kaj dissendi la paperan gazeton, kaj la lasta papera Ondo aperis en decembro 2016 (n-ro 266)."}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u2013 Dum la kvara, bitgazeta periodo ekde januaro 2017 (n-ro 267) g\u0302is decembro 2019 (n-ro 302) LOdE plu aperis c\u0302iumonate, nun en la formatoj pdf kaj ePub; sed g\u0302ia amplekso ig\u0302is multe pli granda ol la papera, kutime c\u0302irau\u0306 70-pag\u0302a. Tio postulis pli da laboro, kaj miaj feblaj okuloj nur grandpene eltenis c\u0302iutagan 16-18-horan laboradon antau\u0306ekranan. Krome, ni komprenis, ke multaj novaj\u0302oj en la revuo ne plu estis veraj novaj\u0302oj je la momento de la koncerna monata eldondato, c\u0302ar intertempe ili diskonig\u0302is en la reto. Ni neeviteble devis s\u0302ang\u0302i nian informstrategion, kaj g\u0302uste pri tiu s\u0302ang\u0302o vi demandas."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Kaj do, kio okazis jars\u0302ang\u0302e?"}, {"text_idx": "#000013", "text": "\u2013 La s\u0302ang\u0302o estis sufic\u0302e drasta, nome: ekde januaro 2020 La Ondo de Esperanto funkcias dumaniere: unue, kiel c\u0302iutage aktualigata novaj\u0302retejo; due, kiel ampleksa trimonata almanako, en kiu estas publikigataj la plej gravaj tekstoj el la retejo, kaj ankau\u0306 artikoloj, eseoj kaj beletraj\u0302oj verkitaj speciale por la almanako."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Lau\u0306 amplekso la almanako ne tre diferencas de la monata revuo, se kalkuli la jaran pag\u0302okvanton, c\u0302u? Kial vi preferas g\u0302in aperigi malpli ofte? C\u0302u la enhavo malsamas?"}, {"text_idx": "#000015", "text": "\u2013 Kvankam c\u0302iuj antau\u0306aj sekcioj de La Ondo, escepte de la amuza \u201dMozaiko\u201d, plu aperas, la proporcio inter ili s\u0302ang\u0302ig\u0302is favore al la kultursekcio, kiu okupis 52 pag\u0302ojn en la unua c\u0302i-jara almanako (No303), kaj 59 pag\u0302ojn en la dua (n-ro 304). Sendube, al la magrig\u0302o de la movada sekcio \u201cEventoj\u201d kontribuis ankau\u0306 la koronvirusa pandemio, pro kiu esperantistaj renkontig\u0302oj, kongresoj, kursoj kaj festivaloj nun ne oftas, sed, kiel mi jam diris, la aktualaj\u0302oj nun rapide aperas en nia novaj\u0302retejo, kaj nur kelkaj el ili restas interesaj kaj publikigindaj je la momento de la sezona eldono."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Kia estas la rolo de la novaj\u0302retejo? Kiel vi elektas la novaj\u0302ojn, kaj el kiuj fontoj vi ilin c\u0302erpas?"}, {"text_idx": "#000018", "text": "\u2013 Nia novaj\u0302retejo aperis fine de 2010 kiel La Balta Ondo, kaj kutime en g\u0302i aperis kvar au\u0306 kvin informoj c\u0302iusemajne, entute 2 250. Sed ekde la 1-a de januaro en la reta alo de La Ondo c\u0302iutage aperas almenau\u0306 unu nova teksto, hodiau\u0306, la 2-an de au\u0306gusto, estas la 215-a tago de nia senc\u0302esa informado."}, {"text_idx": "#000019", "text": "\u2013 Se temas pri la fontoj, la plej grava el ili estas la Gazetaraj Komunikoj de UEA, sed gravas kiel fontoj ankau\u0306 la retejo de TEJO kaj El Popola C\u0302inio, malpli ofte ni c\u0302erpas novaj\u0302ojn el Libera Folio, Heroldo Komunikas, foje ankau\u0306 el Facebook, Edukado.net kaj el aliaj publikaj retejoj. Kompreneble, Halina kaj mi dau\u0306re verkas por la retejo kaj por la almanako, kaj niaj kunlaborantoj dau\u0306re sendas siajn tekstojn por aperigo en La Ondo de Esperanto."}, {"text_idx": "#000020", "text": "\u2013 Iusence nia novaj\u0302retejo plenumas la rolon de la centra \u201csuperpartia\u201d Esperanto-informejo, kvankam la uzata sistemo (WordPress) ne ebligas al ni realigi pliajn funkciojn, kiujn oni vidas c\u0302e grandaj informretejoj. Sed kiu en Esperantujo investu en tian projekton?"}, {"text_idx": "#000024", "text": "\u2013 Nun estas c\u0302irkau\u0306 120 abonantoj, kaj c\u0302i tiom estas nur duono de la abonantaro de la c\u0302iumonata bita Ondo. Tio ne sufic\u0302as por vivteni nian entreprenon, pagi la retejojn (ni prizorgas ankau\u0306 grandan arkivan retejon kun miloj da tekstoj kaj bildoj, podkastejon, retservojn, aparataron, riparadon ktp)."}, {"text_idx": "#000025", "text": "\u2013 Nun c\u0302iujn elspezojn kovras ni mem kaj niaj abonantoj, amikoj kaj patronoj \u2013 vidu liston \u2013 ja neniu esperantista asocio, fondaj\u0302o au\u0306 establo finance subtenas nin. Ni s\u0302atus enspezi almenau\u0306 tiom, kiom la bita La Ondo de Esperanto donis dum la tri antau\u0306aj jaroj \u2013 c\u0302irkau\u0306 3 500 eu\u0306rojn jare, au\u0306 c\u0302irkau\u0306 300 eu\u0306rojn monate por nia konstanta duopa laborado, sed s\u0302ajne Esperantujo estas tro malric\u0302a por permesi al si la lukson havi sendependan informejon."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Kia vi vidas la rolon de paperaj revuoj en la nuna kaj estonta Esperantujo?"}, {"text_idx": "#000027", "text": "\u2013 Prognozi estas malfacile, sed kompare kun la pasinteco ilia rolo reduktig\u0302is. Ekzemple, en 1990-91 en Sovetunio aperis pli ol tridek Esperantaj gazetoj kaj informiloj, sed nun en Ruslando estas, krom se mi tre eraras, neniu papera gazeto Esperanta."}, {"text_idx": "#000028", "text": "\u2013 En la sfero de novaj\u0302oj kaj diskutoj la reto jam venkis en Esperantujo, en kiu mankas taggazetoj, kiuj konkurencas kun la reto, radio kaj televido en la granda mondo. Nur danke al asocia financado (ofte per membrokotiza sistemo) ankorau\u0306 ekzistas paperaj organoj de kelkaj dekoj da landaj kaj fakaj asocioj. Ec\u0302 UEA ne plu aperigas papere sian jarlibron, sed ankorau\u0306 persistas pri la revuo Esperanto, tamen kiom da personoj abonus g\u0302in sen membri en la asocio? Supozeble, post kelkaj jaroj ankau\u0306 g\u0302i transfomig\u0302os al bitgazeto au\u0306 retj\u0302urnalo rezervita al la membroj, tamen Beletra Almanako, La KancerKliniko, Literatura Foiro kaj Monato espereble ankorau\u0306 dum jaroj venados al niaj pos\u0302tkestoj."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Pli pri la historio de La Ondo kaj g\u0302iaj antau\u0306uloj oni povas legi c\u0302i tie: Iom pri \u201cLa Ondo de Esperanto\u201d"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Pandemio instigis al literaturaj legadoj en la reto"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Mi j\u0302us abonig\u0302is kaj la unua artikolo kiun mi legis ( pri KOVIM-19 ) estas tiom altkvalita, ke eblas kompari g\u0302in nur kun artikoloj el la plej altkvalitaj (naciaj) gazetoj. La enhavo estas tre varia kaj ric\u0302a. Dume la abonprezo estas tre modesta.\nLa magazino estas vere rekomendinda kaj ne devus manki en c\u0302iu Esperantista domo."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Antau\u0306 kelkaj monatoj la \u201cAkademio\u201d kaj la kuracistoj (almenau\u0306 fakuloj) diskutis la terminologian kaj literumadan aferon. Bv. tie rigiardi anstatau\u0306 inventi la radon."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Dankon pro la komplimento. Probable temas pri la julia artikolo de Belov, sed aperis jam du liaj artikoloj pri la koronvirusa pandemio:"}, {"text_idx": "#000043", "text": "Kiel kurdlingvaj dividoj malhelpas aliron al informojRusiaj diplomatoj reagas al nova lingvoleg\u0302o en Kirgizio, revenigante kolonian pasinteconTiuj fotoj montras la historion de la \u2018rusaj dometoj\u2019 en Havano, Kubo"}]