[{"text_idx": "#000000", "text": "La libroj de la jaro 2017"}, {"text_idx": "#000001", "text": "En sia trarigardo de la Esperanta libromerkato Pawe\u0142 Fischer-Kotowski prezentas la plej atentindajn verkojn eldonitajn dum la pasinta jaro. Inter la atentindaj\u0302oj lau\u0306 li estas ankau\u0306 la papera libro de Pasporta Servo, kiu reaperis post sesjara pau\u0306zo."}, {"text_idx": "#000002", "text": "La jaro 2017 estis avara je novaj Esperanto-libroj. En la lastaj 12 monatoj sur la bretoj de la Libroservo de UEA aperis nur iom pli ol 150 novaj varoj, plejparte libroj. Ne temas nur pri libroj esperantlingvaj. Tiuj, kiuj ne estas en Esperanto, estas tradukoj el Esperanto au\u0306 ili temas pri la lingvo kaj movado."}, {"text_idx": "#000003", "text": "C\u0302iuj novaj libroj estas menciataj en la rubriko \u201cLaste aperis\u201d de la revuo Esperanto kaj en la samtitola reta novaj\u0302letero. C\u0302i-jare la rubriko aperis en 7 numeroj, dum pasintjare la listo publikig\u0302is 10 fojojn. Ec\u0302 se la kvanto de novaj\u0302oj estas malpli granda, ne nepre estas facile orientig\u0302i en la merkato. Kiuj interesaj titoloj surmerkatig\u0302is en 2017? Same kiel pri 2016, mi pretigis subjektivan trarigardon."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Dum la j\u0302us finig\u0302inta jaro surmerkatig\u0302is tri novaj originalaj romanoj, c\u0302iuj el plumoj jam konataj al la publiko. La unua el ili estas Amo inter ruinoj de Trevor Steele, kiu fakte eliris el la presejo ankorau\u0306 fine de la antau\u0306a jaro kaj tial portas la jaron 2016 titolpag\u0302e. Kvankam la intrigo disvolvig\u0302as en la Esperanto-medio de la komencaj 1990-aj jaroj, la titolaj \u201cruinoj\u201d ne priskribas nian movadon, kiu tiutempe estis pli vigla, sed aludas la disfalantan tiam Sovetunion. La c\u0302efrolulo estas la au\u0306straliano Travis, kio povas pensigi kiagrade la rakonton diktis la realo. La libro estas verkita en Steele-a stilo, spicita per manpleno da kurag\u0302aj scenoj."}, {"text_idx": "#000005", "text": "C\u0302e la sama eldonejo aperis fine de 2017 ankau\u0306 Murdo en la teatro, la sepa krimromano de Ronald Cecil Gates. Li estas sendube nun la plej fekunda au\u0306toro de tiu genro en Esperanto. C\u0302i-foje la trovita mortinto estas aktoro, kiu baldau\u0306 devus surscenejig\u0302i en la universitata teatro. Ankau\u0306 c\u0302i tiun fojon la murdiston serc\u0302as la komisaro Roberto Elis, sed vers\u0302ajne li bezonis por tio pli da tempo, c\u0302ar la libro, kun 150 pag\u0302oj, estas pli longa ol la antau\u0306aj verkoj de Gates."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Tute alia estas la tria romano, El ombro de l\u2019 tempo de Sten Johansson, kun psikologiaj ambicioj. En la romano la nuntempo interplektig\u0302as kun la 1970-aj jaroj. Tiel la bildoj el la juneco de la protagonisto helpas nin kompreni liajn hodiau\u0306ajn sentojn kaj decidojn. Interese kiom au\u0306tobiografia estas tiu libro, en kiu la c\u0302efrolulo estas verkisto..."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ne romano, sed ene de la limoj de la rubriko \u201cprozo originala\u201d, estas la libro de Kalle Kniivila\u0308 La strato de Tanja. C\u0302i tiu nefikcia rakonto, verkita surbaze de dokumentoj kaj rememoroj, pentras historion de unu el la sankt-peterburgaj stratoj en la lasta jarcento. La au\u0306toro uzas la 1,5 kilometrojn longan vojon kiel pretekston por rakonti pri la vojo de Sovetio kaj la post-soveta Rusio. Same kiel la tri antau\u0306aj libroj de Kniivila\u0308, ankau\u0306 g\u0302i aperis preskau\u0306 samtempe en finna, sveda kaj Esperanta eldonoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Malofte ni spertas ke iu romano fres\u0302e aperinta nacilingve kaj aprezata de vasta landa publiko, tuj ricevas Esperanto-tradukon. Tiel okazis pri La nigra patrino Tero de Kristian Novak, kiun elkroatigis Josip Pleadin. Alia atentinda traduko estas la galega Memoraj\u0302oj de kampara knabo de Xose\u0301 Neira Vilas, kiun esperantigis Suso Moinhos. C\u0302i tiu dua eniris la prestig\u0302an Serion Oriento-Okcidento kun n-ro 53."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Notindas ankau\u0306 Kara mia homo kaj Mi respondas pri c\u0302io, la du lastaj volumoj el la trilogio La afero al kiu vi servas de la fama soveta verkisto Jurij German, en la Esperanto-versio de Jurij Finkel."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Legu po-ete estas krono de la traduka laboro de Gerrit Berveling. Sur pli ol 400 pag\u0302oj g\u0302i kolektas liajn disajn poemojn tradukitajn tra la lastaj jardekoj. Jam la titolo sugestas, ke engluto unufoja de la tuto ne eblas."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Por tiuj, kiuj konas Dialogo de Ju\u0301lia Sigmond, longa enkonduko pri la nova Doloro ne necesas. Originala \u2013 tre bela! \u2013 Esperanta poemo de Sigmond aperas en kelkdeko da tradukoj (c\u0302i-foje 54). La tuto en bela formo, kiu igas la eldonaj\u0302on tau\u0306ga ideo por donaco. Mi mem ne povas g\u0302ui la tuton, sed lau\u0306 la interparoloj kaj komparoj mi konkludas ke iuj el la tradukoj estas etaj majstroverkoj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La plej grava primovada libro en 2017 estas sendube Kie miozotas memor\u2019 de Ed Borsboom, kiu eble unuavide ne s\u0302ajnas tia pro sia malgranda formato. Kolekto de trideko da esperantistaj portretoj en mallonga, anekdoteca formo estas io, kio povas ekinteresi ec\u0302 tiujn, kiuj \u201cc\u0302i tien venis por ebriig\u0302i ...\u201d. Kvankam seriozaj esperantologiaj studoj, ankau\u0306 biografioj, estas bezonataj \u2013 kaj Borsboom mem estas sukcesa sur tiu kampo kun siaj \u201cVivo\u201d-j de Lanti kaj Cseh \u2013 tiu c\u0302i formo povas atingi pli vastan publikon. Tio ne nur kontribuas al konstruo de komuna fundamento por la esperantistaro (kaj ne nur novuloj!), sed ankau\u0306 povas sproni al pliaj esploroj kaj legaj\u0302oj pri unuopaj personoj kaj fenomenoj. Nepre rekomendinda!"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Lige kun la 100-a mortodatreveno de L. L. Zamenhof UEA edonis Zamenhof en Varsovio de Roman Dobrzyn\u0301ski, Esperanto-version de la pollingva originalo eldonita samjare. La libro pretendas esti samtempe iom gvidlibro pri Varsovio, iom historia verko pri la urbo, iom pri Zamenhof mem. La au\u0306toro nenecese serc\u0302as polecon de D-ro Esperanto."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Alia libro kiun mi klasis primovada, kvankam g\u0302ia teamo estas iom pli vasta, estas biografio pri \u201ceksterordinara homo\u201d (ec\u0302 lau\u0306 la subtitolo) Francisko Valdomiro Lorenz, verkita en la c\u0302eh\u0302a de Vlastimil Novobilsky\u0301 (Esperanto-traduko de Margit Turkova\u0301). Omag\u0302e al Tibor Sekelj estas kolekto de kvar prelegoj prezentitaj en la samtitola seminarieto en Bjelovar en oktobro 2016."}, {"text_idx": "#000015", "text": "La eldonejoj Libro-Mondo kaj Fonto dau\u0306rigas lau\u0306dindan reeldonan agadon. C\u0302e la unua reaperis interalie la versdramo de Geraldo Mattos, Ivan la Sesa. La originala tragedio aperis unuafoje en 1953 kaj estis tre avangarda por sia tempo."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Aliaj reeldonoj de originalaj\u0302oj estas Karlo de Edmond Privat \u2013 per c\u0302i tiu 16-a el la oficialaj eldonoj la rakonto certigas al si la unuan lokon inter la plej ofte reeldonitaj Esperantaj beletraj\u0302oj. G\u0302i ja estas konata al preskau\u0306 c\u0302iuj esperantistoj, verkita en facila lingvaj\u0302o kaj legata kutime tre frue post la unua kurso. Nun por la unua fojo en iom arta eldono, kun malmola kovrilo."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Sur la merkaton revenis ankau\u0306 Printempo en la au\u0306tuno de Julio Baghy, kiu lau\u0306 la intencoj de la eldoninto malfermas novan eldonserion, en kiu aperos la tuta verkaro de Pac\u0302jo \u2013 fakte tiu, kiu legigis la vastajn tavolojn de esperantistoj en la 1930-aj jaroj kaj g\u0302is nun restas au\u0306toro s\u0302atata kaj konata en nia komunumo, ec\u0302 por tiuj, kiuj ne aparte interesig\u0302as pri literaturo."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La fama traduko de la pola Faraono de Boles\u0142aw Prus en la plenumo de Kazimierz Bein fermas la liston de la reeldonoj de Fonto de la verkoj de Kabe. Ankau\u0306 nun la rakonto pri malnova Egiptio aperas en tri volumoj, kvankam aspekte pli modestaj ol la antau\u0306aj du eldonoj, kun kovrilpag\u0302oj lau\u0306 la stilo de la fruaj 1990-aj jaroj. Tamen, g\u0302i ja estas interesa por iu, kiu ne volas au\u0306 ne povas legi g\u0302iajn polvokovritajn antau\u0306ulojn (la lasta el 1957)."}, {"text_idx": "#000019", "text": "La eldonejo Riveroj rehavigis al ni la novelaron Pri arto kaj morto de nia plej fama japana literaturisto, Miyamoto Masao. Temas pri represo de la kolekto de nefikciaj originalaj rakontoj el 1967. Atentinda ne nur pro la \u201cekzotikeco\u201d de la au\u0306toro, la c\u0302efa reprezentanto de la Oriento en la Esperanto-literaturo, sed ankau\u0306 pro g\u0302iaj artaj valoroj. Alia orientaj\u0302o estas kolekto de noveloj, kiun Korea Esperanto-Asocio aperigis lige kun la 102-a UK en Seulo. Nome, la koreaj samideanoj pretigis duan eldonon de la interesa Korea antologio de noveloj."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Pro kronikista devo mi menciu ankau\u0306 la reeldonojn de la astronomia manlibro La kosmo kaj ni de la duopo David Galadi\u0301-Enri\u0301quez \u2013 Amri Wandel, kaj de la brila eseo de Claude Piron Psih\u0302aj reagoj al Esperanto, kiu vers\u0302ajne nur pro la fantazio de la eldoninto ricevis novan ortografion (origine: Psikologiaj reagoj...). Estas io perversia en \u201cbonlingvigo\u201d de la titolo donita de iu, kiu au\u0306toris La bona lingvo... La 55-pag\u0302a pironaj\u0302o enhavas ankau\u0306 la eseon Afazio kaj du aliajn lingvorilatajn tekstojn."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Da fakaj verkoj ne venis abundo. Krom la tradicia IKU-libro, c\u0302i-jare eldonita sur luksa, peza papero, kun malmola kovrilo (tute netau\u0306ge por tia libro, kun same netau\u0306ga prezo), venis ankau\u0306 Elektitaj tekstoj pri internacia juro de Ivo Lapenna. Temas pri kvardeko da tekstoj publikigitaj en la jaroj 1949\u20131992 tra la gazetaro, nun kolektitaj kaj eldonitaj unuvolume kaj tiel pli facile konsulteblaj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "El la kampo (inter)lingv(istik)a menciindas nur la eldonaj\u0302oj de Andre\u0301 Cherpillod. Precipe la kolekto Promenante tra la lingvoj..., en kiu la au\u0306toro malkovras plej diversajn strangaj\u0302ojn kaj mirindaj\u0302ojn de niaj lingvoj, sed ankau\u0306 la bros\u0302uro Universalglot pri la unua planlingvo de natureca tipo el 1868 kaj lia traduko de la 35-pag\u0302a lernolibreto Okcidentalo en kvin lecionoj."}, {"text_idx": "#000023", "text": "La nove aperintaj vortaroj estas la Serba-Esperanta (27 mil kapvortoj), Esperanta-vjetnama (10 mil kapvortoj, abundaj ekzemploj) kaj Esoeranta-c\u0302eh\u0302a (16 mil kapvortoj). Krome, aperis Rekomendata terminaro Esperanto-angla kaj angla-Esperanto por tradukantoj de oficialaj dokumentoj kaj gazetaraj komunikoj, kompilita de Humphrey Tonkin kaj Victor Sadler. La nomoj de la au\u0306toroj sufic\u0302u kiel recenzo pri g\u0302ia kvalito \u2013 nepre havenda por c\u0302iu, kiu en nia movado serioze okupig\u0302as internacinivele pri eksteraj rilatoj."}, {"text_idx": "#000024", "text": "El la novaj libroj en la roterdama libroservo, kiuj ne estas en Esperanto, la plej grava estas la anglalingva eldono de La dang\u0302era lingvo (Dangerous Language) de Ulrich Lins en la traduko de Humphrey Tonkin. Iom kosta (c\u0302i-jare g\u0302i okupas la unuan lokon en la listo de la plej multekostaj: \u20ac 192,30!), bele eldonita c\u0302e neesperantista eldonejo, en du volumoj. Tiu libro ebligas iom komprenigi la Esperanto-movadon al neesperantistaj sciencistoj. Mi supozas, ke malmultaj emos ac\u0302eti g\u0302in kaj meti poste sur la propran librobretaron, sed se vi havas la komforton libere elspezi tiujn ducent eu\u0306rojn, eble konsideru fari donacon por iu proksima al vi universitata au\u0306 alia scienca biblioteko?"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Alia bombo estas la germana traduko de Tur-strato 4 (Turmstrasse 4), verkita de Hans Weinhengst kaj tradukita de Christian Cimpa. Ne ofte aperas nacilingvaj tradukoj de niaj originalaj romanoj, kaj tiun germanigon de verko el 1934 oni tute ne atendus. Tamen, la tradukinto sukcesis konvinki la eldonejon aperigi la tradukon kaj la rezulto estas admirinda. Mi mem ne konas la germanan, sed de aliaj mi au\u0306dis nur lau\u0306dojn pri la lingvaj\u0302o. La aspekto estas modela. Ho, se niaj Esperanto-libroj povus aperi tiel bele eldonitaj!"}, {"text_idx": "#000026", "text": "La specie bambina estas itala traduko de la c\u0302efverko de William Auld el la plumo de Nicolino Rossi. Kiom malfacile tradukebla estas La infana raso scias c\u0302iu, kiu almenau\u0306 trafoliumis la libron. Pri la rezulto mi ne kompetentas jug\u0302i, sed mi instigas niajn italajn samideanojn g\u0302ui la verkon. Aldonan legoplezuron devus certigi la spegulpag\u0302a preso de la originala teksto en Esperanto."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Atenton meritas ankau\u0306 la 100-a numero de Informilo por Interlingvistoj. La jubilea eldono de tiu bulteno konsistas sole el la indekso de la g\u0302isnuna enhavo, kompilita de Ino Kolbe kaj Till-Dietrich Dahlenburg. Ec\u0302 se oni ne havas la tutan kolekton ekde 1992, kun la indekso oni povas almenau\u0306 orientig\u0302i c\u0302u indas serc\u0302i la bezonatajn informojn kaj en kiuj numeroj. Cetere, estas g\u0302ojige ke post la morto de la fondinto kaj unua redaktoro, Detlev Blanke, trovig\u0302is personoj, kiuj dau\u0306rigas la eldonadon de tiu kvaronjara publikaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Inter la menciindaj libroj el 2017 estas ankorau\u0306 la nova eldono Pasporta Servo, kiu revenis en la presita formo post 6-jara pau\u0306zo. Ec\u0302 se g\u0302i enhavas diversajn misteraj\u0302ojn el la tipo de Jarlibro 2017, pro la nunaj cirkonstancoj g\u0302i estas lau\u0306dinda jam pro la fakto mem ke g\u0302i entute aperis."}, {"text_idx": "#000029", "text": "La fama lernolibro de Stano Marc\u030cek, Esperanto per rekta metodo, c\u0302i-jare ricevis tradukojn en la latva kaj araba lingvoj kaj estas jam certe lernolibro nesuperebla de iu ajn alia per nombro de tradukoj. Precipe al tiu lasta mi deziras merkatan sukceson, al kiu certe multe kontribuos Renato Corsetti."}, {"text_idx": "#000030", "text": "La teksto aperas samtempe en Parenteze.net"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Vizitrekordo c\u0302e la Esperanto-muzeo en Vieno"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Kvankam eble ne atentinda, mi tamen rekomendas mian pasintjaran poemaron Brulvunde \ud83d\ude09"}, {"text_idx": "#000035", "text": "\"Brulvunde\" rekte haveblas de la eldonejo che:"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Kvankam estas jam mezo de januaro 2018, la menciita libro ne estas (ankorau\u0306) vendata en la Libroservo de UEA. Estas, do, nemirinde, ke g\u0302i ne aperas en la resumo pri la jaro 2017."}, {"text_idx": "#000038", "text": "\"de la brila eseo de Claude Piron Psih\u0302aj reagoj al Esperanto, \" \u2014 mi ekenterisig\u0302is. Dankon pro la artikolo!"}, {"text_idx": "#000041", "text": "> La libromerkato estas afero de maljunaj viroj"}, {"text_idx": "#000043", "text": "Chu mi estas \"sufiche juna\"? Mi naskighis en 1966."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Sed mia demando\u2013malgrau\u0306 mia s\u0302erca komento pri Interreto kaj sociaj forumoj\u2013estas c\u0302u aperas ie nova generacio de kompetentaj verkistoj en Esperantujo. (La sama demando validas pri nova generacio de instruistoj, verkistoj de lernolibroj, gramatikistoj, leksikografoj . . .)"}, {"text_idx": "#000047", "text": "La plej interesa libro de la jaro estis Tagoj kaj Ruinoj "}, {"text_idx": "#000048", "text": "Post certa problemo de la retejo \"esperanto.berlin\" almenau\u0306 la germana versio de la komento estas legebla. Kun reago al la obj\u0302etoj en privataj retlistoj."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Pri viaj libroj, mi konfesu ke la temoj (kaj titoloj) simple ne allogas min (kiu ankau\u0306 estas maljunulo, dank' al la paso de la jaroj)."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Duolingo (kaj aliaj retaj kursoj) havas tre klare videblajn limojn. Ili povas nur prezenti materialon, kaj lernantoj povas nur respondi ene de jam fiksita kadro. En Usono, la rezultoj estas miksitaj. Foje aperas homoj kiuj bone lernis bazan Esperanton pere de Duolingo. Sed egale ofte aperas homoj kiuj \"iomete\" lernis, kaj kiuj tute ne kapablas partopreni simplan konversacion."}, {"text_idx": "#000053", "text": "En la \"kalkulado\", mi ne vidas grandan kreskon de la komunumo de aktivaj parolantoj de Esperanto. Sed estas tro frue por vere scii kio estos la vera efiko de tiaj kursoj. Minimume, homoj vidas la vorton \"Esperanto\" kaj konscias ke g\u0302i estas lingvo, kiel aliaj lingvoj. Kio mankas, tamen, estas tio, ke Esperanto NE estas \"kiel aliaj lingvoj\", sed bazig\u0302as sur interna ideo kaj aparta celo."}, {"text_idx": "#000054", "text": "La Usona somera kursaro de Esperanto, preskau\u0306 50-jarag\u0302a, vidis ian kreskon antau\u0306 4-5 jaroj (t.e., antau\u0306 la apero de Duolingo, interese). Sed post tio, la kvanto de partoprenantoj restis sama; ne plu okazas kresko."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Tamen, mi taksas bona ke homoj scias iomete pri Esperanto kaj ne mokas g\u0302in, au\u0306 komplete ignoras g\u0302in."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Mi mem komencis lerni Esperanton per malnova libro, kiu me ac\u0302etis en brikabraka vendejo kiam mi estis 14-ja. Mi legis g\u0302in kaj tute forgesis la aferon. Post, kiam mi iris al universitato, mi trovis E-klubon tie kaj mi fakte lernis. Do Duolingo ne estas tute senutila ec\u0302 se nur konigas la ekzistadon de la lingvo."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Mi mem komencis lerni Esperanton per malnova libro, kiun mi ac\u0302etis ! Ho mia dio!"}, {"text_idx": "#000059", "text": "Ne konante la plej novajn librojn de Jorge Camacho kaj Zlatko Tis\u030cljar mi tamen certas, ke ili meritus mencion en tiu listigo, c\u0302ar ili kutime verkas sur tre alta nivelo. Fakte al mi ne estis tute egale, kiam mi c\u0302i tie vidis \"Turmstra\u00dfe 4\". Mi g\u0302ojis, ke mia kontribuo estas honorigita kaj dankas al Pawe\u0142 \u2013 kiel ajn li elektis la kriteriojn. La reeh\u0302o en la naciaj amaskomunikiloj fakte estis tre g\u0302ojiga, kio utilis malpli al la verko mem ol al Esperanto g\u0302enerale. Tion mi sufloras al vi por ke vi rigardu la libron ne tute senmerite lokita c\u0302i tie."}, {"text_idx": "#000063", "text": "La argentina selektitaro estas c\u0302ampiono de la mondpokalo de KataroIrano: unua ekzekuto ligita al la tumultojDu misiloj trafis PollandonUN: amasa plimulto por kondamni la rusiajn aneksadojn en UkrainioParlamentaj balotoj en Latvio: tutnova vizag\u0302o por la deputitaro"}, {"text_idx": "#000064", "text": "Juna kuiristo en Bakuo transformis sian apartamenton en restoracionVenkado de ekzistadismaj krizoj per muziko: Karolina Cicha de PollandoMeksika kolektivo kiu piratas librojn por kundividi kulturon alfrontas blokadojn"}]