[{"text_idx": "#000002", "text": "Sur c\u0302iuj kontinentoj troveblas c\u0302eh\u0302aj setlejoj.\nIli konstruig\u0302is tra pluraj jarcentoj, precipe kiam malsato kaj mizero au\u0306 politika subpremado pelis la homojn al elmigrado, sed ankau\u0306 pro espero pri pli bona estonto.\nAl la malpli konataj, sed tamen tre interesaj elmigradoj, apartenas tiu al Sudameriko.\nEn la arkivoj de la C\u0302eh\u0302a Radio konservig\u0302as raportoj el la epoko inter la du mondmilitoj pri la c\u0302eh\u0302aj setlejoj en tiu parto de la mondo."}, {"text_idx": "#000003", "text": "S\u030cimon Kohout von Lichtenfeld kaj Jir\u030ci\u0301 Krys\u030ctof Kapli\u0301r\u030c ze Sulevic - tiel vers\u0302ajne nomig\u0302is la unuaj c\u0302eh\u0302oj en Sudameriko.\nAmbau\u0306 estis protestantoj, kiuj post la batalo c\u0302e la Blanka Monto devis forlasi Bohemion en la jaro 1620.\nIli trovis rifug\u0302ejon en la jaro 1647 en Brazilo.\nAnkau\u0306 samjare alvenis jezuitoj al tiu lando, tamen ne kiel rifug\u0302intoj, sed kiel misiistoj.\nInter la jezuitaj enmigrintoj tiam kaj en la sekvaj jarcentoj estis elstaraj personecoj kiel arkitektoj, kuracistoj kaj esploristoj."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Vera ondo de elmigrado tamen nur aperis post la Unua Mondmilito.\nTemis pri \"migrantoj pro ekonomio\", kiel oni nomus tion hodiau\u0306.\nLatinameriko tiam estis konsiderata lando de senlimaj eblecoj, kiel tio estis dirata ankau\u0306 pri Usono cent jarojn antau\u0306e.\nUsono tamen forte limigis la enmigradon dum la intermilita epoko."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Proksimume 40.000 elmigrintojn al Sudameriko registris la c\u0302eh\u0302oslovakaj au\u0306toritatoj dum la 1920-aj jaroj, ilia celo estis c\u0302efe Argentino kaj Ekvadoro.\nLa registaro en Prago neniel malhelpis, sed oni pli poste ec\u0302 helpis al la setlantoj.\nTiel oni sendis ekzemple la kuraciston Josef Vondra\u0301c\u030cek al Ekvadoro, li dum kvar jaroj prizorgis la medicinan helpon al c\u0302eh\u0302oj.\nPost lia reveno en la jaro 1939 li raportis en la c\u0302eh\u0302oslovaka radio:"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Miaj pensoj sin direktas ankau\u0306 al la fratoj Kubes\u030c kies Hacienda Moravia estis perfekta pruvo pri la laboremo kaj persistemo de la c\u0302eh\u0302oj kaj kiuj meritas la respekton de la tie log\u0302antaj homoj.\nLi aldonis ke la Hacienda Moravia trovig\u0302is komence en distanco de unutaga vojag\u0302o tra sovag\u0302a natura medio for de la civilizo.\nDum la kuro de la tempo ekestis tamen pluraj pluaj bienoj en la c\u0302irkau\u0306aj\u0302o kies enlog\u0302antoj konvertis praarbaron al pas\u0302tejoj kaj kampoj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Al Sudameriko, konkrete al Argentino, en la jaro 1935 estis sendita ankau\u0306 Rudolf Kocourek.\nEstis lia tasko fondi c\u0302eh\u0302an lernejon en la urbo Presidencia Roque Sa\u0301enz Pen\u030ca, 1000 kilometrojn norde de Bonaero.\nLa unuaj c\u0302eh\u0302oj jam estis venintaj tien antau\u0306 la Unua Mondmilito kaj kontribuis al ekonomia prospero.\nIli komencis bredi interalie kotonon kiu pli frue tie ne estis konata.\nLa c\u0302eh\u0302oj tie ege g\u0302ojis pri la helpo de la c\u0302eh\u0302oslovaka registraro kaj varme akceptis Rudolfon Kocourek."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ankau\u0306 fama esperantisto trovig\u0302as inter la elmigrintoj al Sudameriko.\nTemas pri Francisko Valdomiro Lorenz kiu en la jaro 1893 elmigris al Brazilo.\nVi povas legi artikolon pri li en Vikipedio:"}]