[{"text_idx": "#000000", "text": "Wikipedia's Crayfish as translated by GramTrans"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Kankro, ankau\u0306 konata kiel kankro, kankroj, dolc\u0302akvoomaroj , montomaroj, kotinsektoj au\u0306 h\u0302eraksoj, estas dolc\u0302akvo krustacoj similaj al malgrandaj omaroj, al kiuj ili estas rilataj;\ntaksonomie, ili estas membroj de la superfamilioj\nIli spiras tra plum-similaj brankoj.\nKelkaj specioj estas trovitaj en rojoj kaj riveretoj kie ekzistas flua dolc\u0302akvo, dum aliaj prosperas en marc\u0302oj, fosaj\u0302oj, kaj irlandankampoj.\nPlej multe de la kankro ne povas toleri poluitan akvon, kvankam kelkaj specioj kiel ekzemple Procambarus clarkii estas pli harditaj.\nKankro mang\u0302i bestojn kaj plantojn, au\u0306 vivantajn au\u0306 malkonstruantajn, kaj detriton."}, {"text_idx": "#000003", "text": "La nomo \"kankro\" venas de la oldfranca vorto eskrevise ( modernfranca e\u0301crevisse ).\nLa vorto estis modifita al \"kankro\" fare de asocio kun \"fis\u0302oj\" ( popoletimologio).\nLa plejparte amerika variaj\u0302o- \"kankro\" estas simile derivita."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Kelkaj specoj de kankro estas konataj loke kiel omaroj, [3] kankroj, [4] kotinsektoj, [4] kaj h\u0302eraksoj.\nEn la Orienta Usono, \"kankro\" estas pli ofta en la nordo, dum \"kankro\" estas au\u0306dita pli en centraj kaj sudokcidentaj regionoj, kaj \"kankro\" pli sude, kvankam ekzistas konsiderindaj interkovroj."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La studo de kankro estas nomita astakologio."}, {"text_idx": "#000006", "text": "En Au\u0306stralio (sur la orienta marbordo), Nov-Zelando kaj Sudafriko, la esprimo kankro au\u0306 kray g\u0302enerale rilatas al sala akvo palinuro, de la genro Jasus kiu estas indig\u0302ena al granda parto da suda Oceanio, [7] dum la dolc\u0302akvo specioj estas kutime fivokitaj h\u0302erakso au\u0306 ko\u0304ura , de la aborigeno kaj Ma\u0304ori por la besto respektive, au\u0306 sub aliaj specifaj por c\u0302iu specio.\nEsceptoj inkludas okcidentan rokomaron (de la Palinuridae familio) trovitan sur la okcidenta marbordo de Au\u0306stralio;\nla tasmania giganta dolc\u0302akvokankro (de la Parastacidae familio) trovis nur en Tasmanio;\nkaj la Murray-kankro trovis sur Murray de Au\u0306stralio."}, {"text_idx": "#000007", "text": "En Singapuro, la esprimo kankro tipe rilatas al Thenus orientalis , marakvokrustaco de la pantofla omar familio.\nVera kankro ne estas indig\u0302ena al Singapuro, sed estas ofte trovitaj kiel dorlotbestoj, au\u0306 kiel enpenetra specio ( Cherax quadricarinatus ) en la multaj akvas akvokolektareojn, kaj estas alternative konata kiel dolc\u0302akvomaroj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "La korpo de dekapod krustaco, kiel ekzemple krabo, omaro, au\u0306 salikoko (salikoko), konsistas el dudek korpsegmentojn grupigitajn en du c\u0302efpartpartojn, la cefalotorakon kaj la abdomenon.\nC\u0302iu segmento povas posedi unu paron de alpendaj\u0302oj, kvankam en diversaj grupoj tiuj povas esti reduktitaj au\u0306 mankantaj.\nAverag\u0302e, kankro kreskas g\u0302is 17.5 centimetroj (6.9 in) en longo, sed kelkaj kreskas pli grandaj.\nC\u0302irkau\u0306pas\u0302i gambojn havas malgrandan ungegon c\u0302e la fino."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ekzistas tri familioj de kankro, du en la Norda duonglobo kaj unu en la Suda duonglobo.\nLa Suda duonglobo ( Gondu\u0306an-distribuita) familio Parastacidae vivas en Sudameriko, Madagaskaro kaj Au\u0306stralazio, kaj estas distingita per la manko de la unua paro de pleopod'oj.\nDe la aliaj du familioj, membroj de la Astacidae vivas en okcidenta Eu\u0306razio kaj okcidenta Nordameriko kaj membroj de la familio Cambaridae vivas en orienta Azio kaj orienta Nordameriko."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Madagaskaro havas endemian genron, Astacoides , enhavantan sep speciojn."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Eu\u0306ropo estas hejmo al sep specioj de kankro en la genraj Astacus kaj Austropotamobius ."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La plej granda diverseco de kankrospecioj estas trovita en sudorienta Nordameriko, kun pli ol 330 specioj en nau\u0306 genroj, c\u0302io en la familio Cambaridae.\nPlia genro de astacid kankro estas trovita en la Pacifika Nordokcidento kaj la fontoj de kelkaj riveroj oriente de la Kontinenta dislimo.\nMultaj kankro ankau\u0306 estas trovita en malaltebenaj\u0302lokoj kie la akvo estas abunda en kalcio, kaj oksigeno levig\u0302as de subteraj risortoj."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Kankro estis enkondukita intence en kelkaj Arizonaj rezervujoj kaj aliaj korpoj de akvo antau\u0306 jardekoj, c\u0302efe kiel nutraj\u0302fonto por sportfis\u0302oj.\nIli poste havas disig\u0302is preter tiuj originaj ejoj."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Au\u0306stralio havas pli ol 100 speciojn en dekduo genroj.\nEn Au\u0306stralio, multaj el la superul-konata kankro estas de la genro Cherax, kaj inkludas la maron de Okcidenta Au\u0306stralio (nun kredita esti du specioj, Cherax tenuimanus kaj C. cainii ), rug\u0302-ungega kankro ( Cherax quadricarinatus), ordinara h\u0302erakso ( Cherax destructor) kaj okcidenta h\u0302erakso ( Cherax preissii).\nLa maron estas iom da el la plej granda kankro en la mondo.\nIli kreskas al pluraj funtoj en grandeco.\nC. tenuimanus estas dang\u0302ernivele endang\u0302erigita, dum alia granda Au\u0306tralazia kankro estas minacita au\u0306 endang\u0302erigita.\nAu\u0306stralio estas hejmo al la du plej granda dolc\u0302akvokankro de la monda - la tasmania giganta dolc\u0302akvokankra Astacopsis gouldi, kiu povas realigi mason de pli ol 5 kilogramoj (11 funt.) kaj estas trovita en riveroj de norda Tasmanio, [17] kaj la Murray-kankran Euastacus armatus, kiu povas atingi 2 kilogramojn (4.4 funt.) kaj estas trovita en granda parto da la suda Murray-plejs\u0302atata baseno."}, {"text_idx": "#000016", "text": "En Nov-Zelando, du specioj de Paranephrops estas endemiaj, kaj estas konataj sub la Ma\u0304ori nomo ko\u0304ura ."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Fosiliindikoj de kankro pli maljuna ol 30 milionoj da jaroj estas raraj, sed fosiliigitaj nestkavernoj estis trovitaj de tavoloj same malnovaj kiel la malfrua Paleozoa au\u0306 frua Mezozoiko.\nLa plej malnovaj notoj pri la Parastacidae estas en Au\u0306stralio, kaj estas 115 milionoj da jaroj ag\u0302aj."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Iom da kankro suferas de malsano nomita kankrepidemio, kau\u0306zita de la nordamerika akvo s\u0302imo Aphanomyces astaci kiu estis elsendita al Eu\u0306ropo kiam nordamerikaj specioj de kankro estis lanc\u0302itaj tie.\nSpecioj de la genro Astacus estas precipe sentemaj al infekto, permesante al la pest-kunevoluita signalkankro invadi partojn de Eu\u0306ropo."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Kiel aliaj mang\u0302eblaj krustacoj, nur malgranda parto de la korpo de kankro estas mang\u0302ita.\nEn la plej multaj pretaj potoj, kiel ekzemple supoj, biskvitoj kaj e\u0301touffe\u0301e'oj, nur la vostparto estas servita.\nC\u0302e kankrabscesoj au\u0306 aliaj mang\u0302oj kie la tuta korpo de la kankro estas prezentita, aliaj partoj, kiel ekzemple la ungegviando, povas esti mang\u0302itaj.\nKiel c\u0302iuj krustacoj, kankro ne estas kos\u0302era c\u0302ar ili estas akvobestoj kiuj ne havas kaj nag\u0302ilojn kaj skvamojn.\nIli estas tial ne mang\u0302itaj fare de atentaj judoj."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Aktuale en 2005, Luiziano liveras 95% de la kankro rikoltita en Usono.\nEn 1987, Luiziano produktis 90% de la kankro rikoltita en la mondo, 70% de kiuj estis konsumitaj loke.\nEn 2007, la Luiziana kankrorikolto estis proksimume 54,800 tunoj, preskau\u0306 c\u0302io el g\u0302i de akvokulturo.\nProksimume 70% de kankro produktita en Luiziano estas Procambarus clarkii (rug\u0302a marc\u0302okankro), kie la ceteraj 20% estas Procambarus zonangulus (blanka riverokankro)."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Kankro estas ofte vendita kaj utiligita kiel logilo, au\u0306 vive au\u0306 kun nur la vostviando, kaj estas bonkapablaj pri altirado de kanalanariko, murokulo, trutoj, grandbus\u0302obaso, etulbus\u0302obaso, lanco kaj maskezoko.\nFoje la ungegoj estas forigitaj tiel ke la kankro ne maldau\u0306rigas fis\u0302ojn de mordado de la hoko.\nKankro facile falo de la hoko, do gisado devus esti malrapida."}, {"text_idx": "#000022", "text": "La rezulto de utiligi kankron kiel logilon kondukis al diversaj ekologiaj problemoj en tempoj.\nLau\u0306 raporto ellaborita fare de Illinois State University, sur la Vulpo-Rivero- kaj Rivero Des Plaines akvodislimo, \"La rusta kankro (uzita kiel logilo) eksfamulo forj\u0302etiten la akvo kaj g\u0302ia pluvivantoutkompete la denaska klarakvokankro\".\nTiu situacio estis ripetita aliloke, c\u0302ar la kankrologilo eliminas indig\u0302enajn speciojn."}, {"text_idx": "#000023", "text": "La uzo de kankro c\u0302ar logilo estis citita kiel unu el la manieroj zebrokonkoj atingis malsamajn akvovojojn, c\u0302ar membroj de tiu enpenetra specio povas alkroc\u0302i sin al kankro."}, {"text_idx": "#000025", "text": "C\u0302ar kankro estas kutima al estado en lagetoj au\u0306 riveroj, ili havos emon s\u0302ang\u0302i gruzon c\u0302irkau\u0306e sur la fundo de la tanko, kreante tumulojn au\u0306 tranc\u0302eojn por kopii nestkavernon.\nKankro ofte provas grimpi for el la tanko, aparte c\u0302u malfermaj\u0302o ekzistas c\u0302e la pinto tra kiu ili povas konveni."}, {"text_idx": "#000026", "text": "En kelkaj nacioj, kiel ekzemple Britio, Usono, Au\u0306stralio, kaj Nov-Zelando, importis fremdan kankron estas dang\u0302ero al lokaj riveroj.\nLa tri specioj ofte importitaj al Eu\u0306ropo de la Amerikoj estas Orconectes limosus , Pacifastacus leniusculus kaj Procambarus clarkii .\nKankro povas atingi en malsamajn korpojn de akvo c\u0302ar specimenoj kaptis c\u0302ar dorlotbestoj en unu rivero ofte estas liberigitaj en malsaman kolektadon.\nEkzistas potencialo por ekologia difekto kiam kankro estas enkondukita en ne-indig\u0302enaj korpoj de akvo (ekz., kankrepidemio en Eu\u0306ropo)."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Kankro estis registrita kiel enpenetra specio de Luiziano g\u0302is Eu\u0306ropo g\u0302is C\u0302inio.\nIli povas konsumi lokajn rizkultivaj\u0302ojn en C\u0302inio."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Kankro estas malgranda fres\u0302akva krustaco kiu tre similas al omaroj. Ili trovig\u0302as en fres\u0302akvaj korpoj da akvo kiuj ne frostig\u0302as profunde dum vintro. Kankroj povas tuneli sub koto, kaj iuj kankroj trovig\u0302as je 3 metroj subteraj."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Kankroj estas mang\u0302eblaj, kaj kiel kankraj\u0302o estas servata en kaj\u0302una kaj sveda kuirarto."}, {"text_idx": "#000035", "text": "\u00ab Li scias, kie la kankroj pasigas la vintron. \u00bb"}]