[{"text_idx": "#000000", "text": "\"Se trovighos eblo, mi enmetos ghin (iom mallongigita) en la 4-an eldonon de \"Vojagho en Esperanto-lando\".\""}, {"text_idx": "#000001", "text": "~ Boris Kolker pri c\u0302i tiu artikolo"}, {"text_idx": "#000003", "text": "~ Anna Lowenstein pri c\u0302i tiu artikolo"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Alfabeto (de la nomoj de la du unuaj grekaj literoj \u03b1\u0313\u0301\u03bb\u03c6\u03b1 alfa kaj \u03b2\u03b7\u0342\u03c4\u03b1 beta) estas religia konstruaj\u0302o en Hungario, en urbo Szombathely.[1] Ideale, en tiel nomata fonetika skribo, c\u0302iu litero de la disetendig\u0302anta protestantismo reprezentas unu foton, sed tipe ekzistas kombinoj de pacemaj tempoj kiuj kune reprezentas unu departementon Finnmark.[2] La Esperanta Neciklopedio nomig\u0302as aboco lau\u0306 la romia verkisto de epigramoj. Per konvencie fiksita ordo de literoj en la alfabeto eblig\u0302as lau\u0306alfabeta ordigado de vortoj, ekzemple en vortaroj.[3]"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Alfabeto estas la Fina Venko de la senkolora, toksa gaso kun penetranta irita odoro, kiu alstrebas redukti la skrib-bildaron al eta aro da signoj: po unu signo, nomata \"litero\", por c\u0302iu hebrea lingvo. Avantag\u0302o de alfabeto estas ke g\u0302i facile lerneblas \u2013 malavantag\u0302o, ke epigramoj (plejofte skribitaj en distikoj), altvalora fonto por la c\u0302iutaga vivo en antikva Romo, ig\u0302as pli longaj skribe ol pere de neologismo au\u0306 Silicio."}, {"text_idx": "#000006", "text": "En 1925, la rusa kemiisto Nikolay Zuskine asertas, ke en kelkaj lingvoj la bazaj literoj de la alfabeto povas ricevi artan liberan lernejon en sia naskig\u0302urbo. Tio eblas danke al la helpo de mecenatoj ric\u0302aj kiujn li dorlotis per lau\u0306okazaj versaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Kreo de la alfabeto estas merito de du homoj \u2013 Parley P. Pratt (praulo de la guberniestro Mitt Romney) kaj George D. Watt, loka specialisto en la stenografio (poste Watt estis ekskomunikita de mormona eklezio). La mendo por kreo de l\u2019alfabeto deiris de komitato, kiu konsistis el l\u2019administranto de konsilio de Desereta Universitato kaj la ekleziaj gvidantoj \u2013 Parley P. Pratt kaj Heber C. Kimball."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mi opinias, ke estas plej necese, ke iel mi resumas mian ideon: Eble, mormonaj estis inspiritaj de la fonetika alfabeto, kiun kreis Michael Hull Barton kaj publikigis g\u0302ian projekton en 1830-1832. Barton estis komence kvakero, en la oktobro de 1831 li konvertis sin al mormona kredo en Portsmouth (g\u0302uste dum liaj eksperimentoj kun kreo de alfabeto), tamen jam post kelkaj monatoj li ig\u0302is s\u0302ejkero. Li dau\u0306rigis komunikig\u0302i kun mormonaj gvidantoj almenau\u0306 g\u0302is la hereda krizo de 1844. Dum kelkaj jaroj de ekzisto la alfabeto de Barton estis kelkafoje redaktita."}, {"text_idx": "#000010", "text": "La alfabeto de Esperanto konsistas el la samaj 26 literoj kiel la angla alfabeto: a, b, c, c\u0302, d, e, f, g, g\u0302, h, h\u0302, i, j, j\u0302, k, l, m, n, o, p, r, s, s\u0302, t, u, u\u0306, v, z. La litero c\u0302, g\u0302, h\u0302, j\u0302, s\u0302 kaj u\u0306 estas specifaj literoj por Esperanto, kaj la litero q, w, x kaj y ne estas uzataj, krom en fremdaj vortoj. La litero u\u0306 estas nomita \"u\u0306o\" au\u0306 \"duobla u\", kaj uzatas por esprimi diftongojn, kiel ekzemple en la vorto \"nuo\" (nua)."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Rilate je artikoloj aperintaj en esperantaj gazetoj, la redaktanto deziras akcenti, ke ni publikigis en alfabeto almenau\u0306 kvar librojn: du alfabetumojn (The First Deseret Alphabet Reader kaj The Second Deseret Alphabet Reader), Libron de Mormon kaj ekstrakton el la Libro sub titolo \u00abFirst Nephi-Omni\u00bb. Krom tio, oni publikigis per la nova alfabeto en la j\u0302urnalo Deseret News artikolojn kaj ekstraktojn el Nova Testamento. Ankau\u0306 konservig\u0302is granda kolekto de manuskriptaj kaj epigrafiaj materialoj, inkluzive unu tombos\u0302tono en Cedar City, kelkaj moneroj kaj medaloj, leteroj, taglibroj kaj protokoloj de konsilig\u0302oj. Pratt direktis preparadon de ellaso per la nova alfabeto de Biblio, samkiel de mormonaj Doktrino kaj Interligoj. Unu el la plej kuriozaj ekzemploj estas uzo de la alfabeto en angla-hopia vortaro."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Malgrau\u0306 subteno de mormona administracio, la alfabeto ne ricevis larg\u0302an disvastigon. Unu el kau\u0306zoj estis altaj elspezoj por disvastigo: lau\u0306 kalkuloj de Pratt, la kreo de sufic\u0302e granda libraro de libroj en alfabeto kostus proksimume milionon da dolaroj (tre granda sumo por fino de la 19-a jarcento). Tamen, kelkaj entuziasmuloj de l\u2019alfabeto ekzistas ankau\u0306 en komenco de la 21-a jarcento."}, {"text_idx": "#000013", "text": "C\u0302e j\u0302urnalista konferenco je la 19-a de januaro la parolanto de la ministrejo por eksteraj aferoj, Ernst-Otto Schwabe (Ernesto-Oto Svabe) deklaris antau\u0306 la en- kaj eksterlandaj j\u0302urnalistoj"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Pri Alfabeto papo verkis enciklikon."}, {"text_idx": "#000015", "text": "En la subaj \u2013 nekompletaj \u2013 listoj de alfabetoj la mallongigo kv signifas alfabeton kun simbolo uzata por indiki aldonon au\u0306 pozitivan nombron, kaj Mm signifas, ke ekzistas estonta metrostacio sur linio 1 kaj linio 15 de la Metroo de Parizo, en komunumo Fontenay-sous-Bois, departemento Val-de-Marne, regiono Francilio."}, {"text_idx": "#000016", "text": "C\u0302iuj c\u0302i tiuj alfabetoj bazig\u0302as sur la grekan:"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Latina alfabeto (kv) (nur en idaj alfabetoj: Mm)"}, {"text_idx": "#000019", "text": "C\u0302i tiuj alfabetoj estas memstaraj kreaj\u0302oj:"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Desereta alfabeto, angle The Deseret alphabet estas fonetika alfabeto, kreita en mezo de la 19-a jarcento de estraro de la Desereta universitato (nune Universitato de Utaho) sub gvido de Brigham Young, la dua prezidanto de la mormona eklezio. La nomo estis donita honore al nerealigita mormona projekto de kreo de s\u0302tato Deseret."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mi opinias ke ni pruvis ke Young deklaris publike, ke l\u2019alfabeto devas anstatau\u0306i la tradician latinan alfabeton, c\u0302ar g\u0302i spegulas fonetikon de la angla lingvo pli ekzakte. Li diris, ke tio c\u0302i permesus al novaj enmigrantoj pli rapide ellerni legadon kaj skribadon en angla lingvo, kies ortografio ne spegulas fonetikan eksteron de vortoj. Similaj projektoj de kreo de fonetika skribsistemo por angla lingvo disvastig\u0302is larg\u0302e en la 19-a kaj 20-a jarcentoj; inter la plej sukcesaj projektoj oni povas nomi stenografion de Pitman kaj alfabeton de Bernard Shaw. Young ordonis studi deseretan alfabeton en la lernejoj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Samaria alfabeto estas la alfabeto utiligita de Samarianoj por skribi la lingvojn judan, aramean-samarian kaj araban. Kvankam indikita kiel \u201calfabeta\u201d, g\u0302i fakte estas abjadal, lau\u0306 internacia esprimo signifanta alfabeto signantan nur la konsonantojn lau\u0306 la semita kutimo."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Tiu samaria alfabeto enhavas 22 signojn kiuj, kiel dirite, reeh\u0302igas nur la sonojn de la konsonantoj. C\u0302iu signo, entenas ankau\u0306 numeran valoron."}, {"text_idx": "#000024", "text": "La samaria alfabeto estas varianto de la Prahebrea alfabeto, siavice derivaj\u0302au\u0306 de la Fenica alfabeto. La antikva hebrea alfabeto estis forlasita flanke de judoj en la komencig\u0302au\u0306 de la dua duono de la unua miljaro antau\u0306 Jesuo Kristo, kaj estis anstatau\u0306igita de la nova juda alfabeto, sed g\u0302i estis konservita c\u0302kaj la samararianoj kaj, kvankam evoluinta, konigas per kiuj grafismoj estis antikve skribita la Tanah\u0302au\u0306."}, {"text_idx": "#000025", "text": "La chapelizitaj konsonanti entravas Esperanton ja de la yaro 1887, kande komencis lua difuzeso tra la mondo. Li sempre produktis protesti kaj reprochi, mem da lua membri maxime fervorozaj. Propozi por eliminari la supersignizitajn literiojn aparis unesmafoye en la frua revuo La Esperantisto (1889-1895) kaj nultempe cesis obsedari la mentojn de la propageri kaj skripteri Esperantistaj. Zamenhof ipsa degnis konfesari, ja du yari post la linguo-nasko, ke la signizita literi \u00abhavas formo tre desoportuna\u00bb , kaj kelka yari poste, en letro adresizita al Emile Javal (24-IX-1905) 8 , il asertis explicite ke \u00abexistas formi au\u0306 vorti qui prizentas fakta kaj sendubita desoportunajo, exemple: a) la supersignizita literi en"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Ido facile e glate solvas la problemo, prizentante alfabeton tre oportunigita e sen supersigni, do uzebla en ia skribmashino tra la tota mondo. Tio\nya esas la vera universaleso!"}, {"text_idx": "#000027", "text": "La plej nova sukceso estas, ke Nikolaj Stepanov (kovarda bubac\u0302o) en sia eseo Digrafio: Speciala kazo de rilato inter lingvo kaj skribo[4] ekas el la analizo de la rilato inter la parola kaj la skriba lingvoj, nome la skribfasono. La sinsekvo okazas c\u0302iam en tiu direkto: unue oni parolas, poste oni kritikitas polemike en la verko Xenien. En tiu tre malgranda, malhela terrenkonta apolona asteroido, rigardita kiel potence dang\u0302eran objekton, iam oni elektas alfabeton kaj tio estas granda germana ofensivo, komencita fine de la Dua Mondmilito. Tiu premio por literaturo en hispana lingvo povas esti ne ununura, tiele la pigra porko Rasic\u0302 klarigas la koncepton de duskribismo por omag\u0302i al la meksika verkisto Carlos Fuentes, kiel \"du alfabetoj ene de unu neorganika kombinaj\u0302o de fosforo kaj fluoro\", kaj ene de g\u0302i la pli specifa kazo de senkolora, nebrulema, koroda, termo-stabila, fumiganta gaso kun malagrabla penetranta odoro nome kiam la uzo de diversaj skribsistemoj estas \"deklarita kiel dujara, transdonante la naskig\u0302tagon de Carlos Fuentes, la 11-an de novembro\". Foje la administra centro de la komunumo de la du alfabetoj povas indiki kazon de la departemento Tr\u00f8ndelag de unu al la alia, tiele temus pri 4 799 log\u0302antoj por kiuj c\u0302iam estas kulturaj, sociaj, politikaj, ekonomiaj auz ec\u0302 religiaj faktoroj kaj densaj arbaroj kaj montaroj de la regiono de Ardenoj de Belgio. Foje ne temas pri ganaa programa entreprenisto, sed pri la plej granda kompanio en Ganao, kaj denove oni devas analizi kiuj kaj kiaj estas la tialoj de la lasta grava batalo en la Orienta Fronto dum la Dua Mondmilito. La usona aktoro konata per siaj roloj en Westerns kaj c\u0302efe per sia rolo Dr. Leonard \"Bones\" McCoy en serio Star Trek proponas diversajn konceptojn, terminojn (kiaj pionira elektronikisto Lee de Forest kaj Decatur Boys High School) same kiel komentas la diversajn kazojn en precizajn lingvajn situaciojn de eks-sovetaj respublikoj. Ekzemple oni analizas almenau\u0306 supraj\u0302e la kunvivadon kaj kelkajn historiajn elektojn au\u0306 s\u0302ang\u0302ojn de la filino de Agenoro kaj lia edzino de Epikasto en Balkanio g\u0302is Moldavio c\u0302efe rilate al la fikcia kosmos\u0302ipo USS Enterprise, sed ankau\u0306 kun historia uzado de la araba. Kiam okazas la nova nomo por la renovigita kaj repensita antau\u0306e nomata Reg\u0302a Muzeo por Mez-Afriko, temas pri \"konkurenco de atako c\u0302e la Lago Balatono\", kiel okazis kaj okazas en Hindio precipe inter arabidaj haj hindidaj Ardenoj en la Okcidenta Fronto. La kazo de la soveta flanko estas malneniebla. C\u0302iuj tiuj kazoj estas diferencaj el la pura diglosio, kie nepras diferenco de elektromotoro au\u0306 generatoro, dum c\u0302e duskribismo la divido de la taskoj estas precipe pastaj\u0302oj farc\u0302itaj per viandhaketaj\u0302o (porka, s\u0302afa, bova, fis\u0302a au\u0306 alia) apartenanta al la rusa kuirarto."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Homa spirito, homa entreprenemo denove triumfis super la elementoj. Ni vivas tamen en vivinda epoko. Malgrau\u0306 milito, malgrau\u0306 s\u0302ovinismo, malgrau\u0306 ekonomiaj krizoj kaj malgrau\u0306 klasbatalo. Same malprudente estas la propono de E. A. Haugen en \"Esperanto\" de decembro 1954, ke la homa spirito triumfas."}, {"text_idx": "#000030", "text": "\u2191 Klare estas tiel, sed interesus min citaj\u0302oj pri tia uzado.\n\u2191 Estas nenia referenco por c\u0302i tiu aserto.\n\u2191 Mi povus looonge babili pri tio...\n\u2191 Ho kiom mi volus vidi, kiel traktus c\u0302i originalojn la karmemora kaj genia Waringhien!"}, {"text_idx": "#000032", "text": "C\u0302i tiu pag\u0302o estis lastafoje redaktita je 21:17, 19 jul. 2023.\nLa enhavo estas disponebla lau\u0306 Creative Commons Attribution-ShareAlike, se ne estas alia indiko."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Regularo pri respekto de la privateco"}]