[{"text_idx": "#000000", "text": "Wikipedia's Humanities as translated by GramTrans"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Filozofia Fakultato estas akademiaj disciplinoj kiuj studas aspektojn de homa kulturo.\nEn la renesanco, la esprimo komparita al dieco kaj rilatis al kio nun estas nomita klasikaj\u0302o, la c\u0302efa temo de sekulara studo en universitatoj tiutempe.\nHodiau\u0306, la filozofia fakultato estas pli ofte komparis al naturulo, kaj foje sociajn, sciencojn same kiel profesian trejnadon."}, {"text_idx": "#000002", "text": "La filozofia fakultato uzas metodojn kiuj estas c\u0302efe kritikaj, au\u0306 konjektaj, kaj havas signifan historian elementon [2] - kiel distingite de la plejparte empiriaj aliroj de la natursciencoj, [2] ankorau\u0306, male al la sciencoj, g\u0302i havas neniun centran disciplinon.\nLa filozofia fakultato inkludas antikvajn kaj modernajn lingvojn, literaturon, filozofion, geografion, historion, religion, [4]"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Akademiuloj en la filozofia fakultato estas \"homaro-akademiuloj\" au\u0306 humanistoj.\nLa esprimo \"humanisto\" ankau\u0306 priskribas la filozofian pozicion de humanismo, kiun kelkaj \" kontrau\u0306humanisto- \" akademiuloj en la filozofia fakultato rifuzas.\nLa Renesancakademiuloj kaj artistoj ankau\u0306 estis nomitaj humanistoj.\nKelkaj mezlernejoj ofertas homsciencoklasojn kutime konsistante el angla literaturo, tutmondaj studoj kaj arto."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Homaj disciplinoj s\u0302atas historion kaj kulturantropologian studajn temojn kiuj por la eksperimenta metodo ne validas - kaj anstatau\u0306e plejparte utiligas la relativan metodon [6] kaj relativan esploradon."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Plezuro, la postkuro de scio kaj stipendio"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Antropologio estas la holisma \"scienco de homoj\", scienco de la tutaj\u0302o de homa ekzisto.\nLa disciplininterkonsentoj kun la integrig\u0302o de malsamaj aspektoj de la sociosciencoj, homscienco kaj humanbiologio.\nEn la dudeka jarcento, akademiaj disciplinoj ofte estis institucie dividitaj en tri larg\u0302ajn domajnojn.\nLa natursciencoj serc\u0302as derivi g\u0302eneralajn leg\u0302ojn tra reprodukteblaj kaj konfirmeblaj eksperimentoj.\nLa filozofia fakultato g\u0302enerale studas lokajn tradiciojn, tra sia historio, literaturo, muziko, kaj artoj, kun emfazo de komprenado de akurataj individuoj, okazaj\u0302oj, au\u0306 epokoj.\nLa sociosciencoj g\u0302enerale provis evoluigi sciencajn metodojn por kompreni sociajn fenomenojn lau\u0306 g\u0302eneraligebla maniero, kvankam kutime kun metodoj apartaj de tiuj de la natursciencoj."}, {"text_idx": "#000009", "text": "La antropologiaj sociosciencoj ofte evoluigas nuancitajn priskribojn prefere ol la g\u0302eneralaj leg\u0302oj derivitaj en fiziko au\u0306 kemio, au\u0306 ili povas klarigi individuajn kazojn tra pli g\u0302eneralaj principoj, kiel en multaj kampoj de psikologio.\nAntropologio (kiel kelkaj kampoj de historio) ne facile konvenas en unu el tiujn kategoriojn, kaj malsamaj branc\u0302oj de antropologio uzas unu au\u0306 pli el tiuj domajnoj.\nEne de Usono, antropologio estas dividita en kvar sub-kampojn:\narkelogio, fizika au\u0306 biologia antropologio, antropologia lingvistiko, kaj kultura antropologio.\nEstas areo kiu estas ofertita maksimume studentaj institucioj.\nLa vorto antropoj (\u03b1\u0301\u03bd\u03b8\u03c1\u03c9\u03c0\u03bf\u03c2) estas de la greko por \"homo\" au\u0306 \"persono\".\nEric Wolf priskribis socikulturan antropologion kiel \"la plej sciencan el la filozofia fakultato, kaj la plej humanisma el la sciencoj\"."}, {"text_idx": "#000010", "text": "La celo de antropologio devas disponigi holisman raporton pri homoj kaj homnaturon.\nTio signifas ke, kvankam antropologoj g\u0302enerale specialig\u0302as pri nur unu sub-kampo, ili c\u0302iam memoras la biologiajn, lingvajn, historiajn kaj kulturajn aspektojn de iu problemo.\nDe kiam antropologio ekestis kiel scienco en okcidentaj socioj kiuj estis kompleksaj kaj industriaj, grava tendenco ene de antropologio estis metodika veturado studi popolojn en socioj kun pli da kuracherba socia organizo, foje nomitaj \"primitiva\" en antropologia literaturo, sed sen iu implico de \"malsupera\".\nHodiau\u0306, antropologaj uzesprimoj kiel ekzemple \"malpli kompleksaj\" socioj au\u0306 rilatas al specifaj reg\u0302imoj de vivtenado au\u0306 produktado, kiel ekzemple \"pastralisto\" au\u0306 \"furag\u0302isto\" au\u0306 \"hortikulturisto\" por rilati al homoj vivantaj en ne-industriaj, ne-okcidentaj kulturoj, tiaj homoj au\u0306 homo ( etnos) restado de bonega intereso ene de antropologio."}, {"text_idx": "#000011", "text": "La serc\u0302ado de holismo igas la plej multajn antropologojn studi popolojn en detalo, utiligante biogenetikajn, arkeologiajn, kaj lingvajn datenojn kune kun rekta observado de nuntempa dogano.\nEn la 1990-aj jaroj kaj 2000-aj jaroj, postulas klarigo de kio konstituas kulturon, de kiel observanto scias kie liaj au\u0306 sia propra kulturo finig\u0302as kaj alia komencig\u0302as, kaj aliaj decidaj temoj skribe antropologio estis au\u0306ditaj.\nEstas eble rigardi c\u0302iujn homajn kulturojn kiel parton de unu granda, evoluigante tutmondan kulturon.\nTiuj dinamikaj rilatoj, inter kio povas esti observitaj sur la tero, kontraste al kio povas esti observita per kompilado de multaj lokaj observaj\u0302oj restas fundamentaj en iu speco de antropologio, c\u0302u kultura, biologia, lingva au\u0306 arkeologia."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Arkelogio estas la studo de homa aktiveco tra la normaligo kaj analizo de materiala kulturo.\nLa arkeologia rekordo konsistas el artefaktoj, arkitekturo, biofakts au\u0306 ekofaktoj, kaj kulturaj pejzag\u0302oj.\nArkelogio povas esti konsiderita kaj socioscienco kaj branc\u0302o de la filozofia fakultato.\nG\u0302i havas diversajn celojn, kiun intervalon de komprenema kulturhistorio g\u0302is rekonstruado preter lifeu\u0306ais al dokumentado kaj klarigado de s\u0302ang\u0302oj en homaj socioj tra tempo."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Arkelogio estas opiniita de kiel branc\u0302o de antropologio en Usono, [12] dum en Eu\u0306ropo, g\u0302i estas rigardita kiel disciplino en it propra rajto, au\u0306 grupigita sub aliaj rilataj disciplinoj kiel ekzemple historio."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Klasikaj\u0302o, en la okcidenta akademia tradicio, rilatas al la studoj de la kulturoj de grek-romia antikvo, nome Malnovgreka kaj la latina kaj la malnovgrekaj kaj romiaj kulturoj.\nKlasikaj studoj estas konsideritaj unu el la bazs\u0302tonoj de la filozofia fakultato;\ntamen, g\u0302ia populareco malkreskis dum la 20-a jarcento.\nTamen, la influo de klasikaj ideoj sur multaj homsciencdisciplinoj, kiel ekzemple filozofio kaj literaturo, restas forta."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Historio estas sisteme trankvilaj informoj pri la pasinteco.\nSe utiligite kiel la nomo de kampo de studo, historio rilatas al la studo kaj interpreto de la rekordo de homoj, socioj, institucioj, kaj ajna temo kiu s\u0302ang\u0302ig\u0302is dum tempo."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Tradicie, la studo de historio estis konsiderita parto de la filozofia fakultato.\nEn moderna akademiularo, historio estas foje klasifikita kiel socioscienco."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Dum la scienca studo de lingvo estas konata kiel lingvistiko kaj estas g\u0302enerale konsiderita socioscienco, [13] naturscienco [14] au\u0306 rekonada scienco, [15] la studo de lingvoj dau\u0306re estas centra al la filozofia fakultato.\nParto da dudeka-jarcenta kaj dudek-unu-jarcenta filozofio estis dedic\u0302ita al la analizo de lingvo kaj al la demando de c\u0302u, c\u0302ar Wittgenstein postulis, multaj el niaj filozofiaj konfuzoj venas de la vortprovizo kiun ni uzas;\nliteraturteorio esploris la retorikajn, asocieca, kaj ordiganta ecojn de lingvo;\nkaj historiaj lingvistoj studis la evoluon de lingvoj trans tempo.\nLiteraturo, kovranta gamon da uzoj de lingvo inkluzive de prozo formularoj (kiel ekzemple la nova), poezion kaj dramon, ankau\u0306 kus\u0302as c\u0302e la koro de la moderna homsciencinstruplano.\nBac\u0302elornivelo-programoj en fremdlingvo kutime inkludas studon de gravaj verkoj de la literaturo en tiu lingvo, same kiel la lingvon mem."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Literaturo estas esprimo kiu ne havas universale akceptitan difinon, sed kiu varie inkludis c\u0302ion skriban laboron;\nskribante tio posedas literaturan meriton;\nkaj lingvo kiu malfonliteratureco, kontraste al ordinara lingvo.\nEtimologie la esprimo venas de latina literatura /litteratura \"skribo formita kun leteroj\", kvankam kelkaj difinoj inkludas parolitajn au\u0306 kantitajn tekstojn.\nLiteraturo povas esti klasifikita lau\u0306 c\u0302u g\u0302i estas fikcio au\u0306 nefikcio, kaj c\u0302u g\u0302i estas poezio au\u0306 prozo;\ng\u0302i povas esti plue distingita lau\u0306 gravaj formoj kiel ekzemple la romano, novelo au\u0306 dramo;\nkaj verkoj ofte estas kategoriigitaj lau\u0306 historiaj periodoj, au\u0306 lau\u0306 sia sekvado al certaj estetikaj ecoj au\u0306 atendoj ( g\u0302enro)."}, {"text_idx": "#000020", "text": "La prezentartoj devias de la bildartoj en tiel malproksima kiel la antau\u0306aj uzoj la propra korpo, vizag\u0302o de la artisto, kaj c\u0302eesto kiel komunikilo, kaj c\u0302i-lastaj uzmaterialoj kiel ekzemple argilo, metalo, au\u0306 farbo, kiuj povas esti mulditaj au\u0306 transformitaj por krei iun artobjekton.\nPrezentartoj inkluzivas akrobatadon, stratprezentadon, komedion, dancon, filmon, magion, muzikon, operon, j\u0302onglante, mars\u0302ante artojn, kiel ekzemple kornaj orkestroj, kaj teatron."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Artistoj kiuj partoprenas tiujn artojn antau\u0306 spektantaro estas nomitaj prezentistoj, inkluzive de aktoroj, komikuloj, dancistoj, muzikistoj, kaj kantistoj.\nPrezentartoj ankau\u0306 estas apogita fare de laboristoj en rilataj kampoj, kiel ekzemple kantverkado kaj scenejotekniko.\nPrezentistoj ofte adaptas sian aspekton, kiel ekzemple kun kostumoj kaj scenstrukturo, ktp.\nEkzistas ankau\u0306 specialeca formo de belartoj en kiu la artistoj prezentas sian laboron vive al spektantaro.\nPlej multe de la spektakloarto ankau\u0306 implikas iun formon de plastiko, eble en la kreado de teatrorekvizitoj.\nDanco ofte estis referita kiel plastiko dum la Moderna danc epoko."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Muzikologio kiel akademia disciplino povas preni kelkajn malsamajn padojn, inkluzive de historia muzikologio, etnomuzikologio kaj muzikteorio.\nStudentaj muzikmaj\u0302oroj g\u0302enerale prenas kursojn enen c\u0302ion el tiuj areoj, dum gradstudantoj enfokusigas sur speciala pado.\nEn la liberalarta tradicio, muzikologio ankau\u0306 kutimas plilarg\u0302igi kapablojn de ne-muzikistoj instruante kapablojn kiel ekzemple koncentrig\u0302o kaj au\u0306skultado."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Teatro (au\u0306 teatro) (greka \"theatron\", \u03b8\u03b5\u0301\u03b1\u03c4\u03c1\u03bf\u03bd) estas la branc\u0302o de la prezentartoj koncernita kun vivado rakontoj antau\u0306 spektantaro uzantaj kombinaj\u0302ojn de parolado, geston, muzikon, dancon, sonon kaj spektaklon - efektive ajnajn unu au\u0306 pluraj elementojn de la alia prezentartoj.\nAldone al la norma rakonta dialogstilo, teatro prenas tiajn formojn kiel opero, baleto, mimo, Kabuko, klasika hinda danco, c\u0302ina opero, la ludoj, kaj pantomimo de aktoroj."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Danco (de oldfranca dancier, eble de franka) g\u0302enerale rilatas al homa movado au\u0306 utiligite kiel formo de esprimo au\u0306 prezentita en socia, spiritualo au\u0306 spektaklo konteksto.\nDanco ankau\u0306 kutimas priskribi metodojn de nonverbala komunikado (vidu korplingvon) inter homoj au\u0306 bestoj ( abelodanco, kopulaciodanco), kaj movig\u0302on en senvivaj objektoj ( la folioj dancis en la vento ).\nKoregrafio estas la arto de kreado de dancoj, kaj la persono kiu faras tion estas nomita koreografo."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Difinojn de kio konsistigas dancon estas dependaj de sociaj, kulturaj, estetikaj, artaj, kaj moralaj limoj kaj intervalas de funkcia movado (kiel ekzemple popoldanco) g\u0302is kodigita, virtuozo teknikoj kiel ekzemple baleto."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Filozofio - etimologie, la \"amo por sag\u0302eco\" - estas g\u0302enerale la studo de problemoj koncerne aferojn kiel ekzemple ekzisto, scio, pravigo, vero, justeco, g\u0302usta kaj malg\u0302uste, beleco, valideco, menso, kaj lingvo.\nFilozofio estas distingita de aliaj manieroj trakti tiuj temoj memstare kritika, g\u0302enerale sistema aliro kaj g\u0302ia dependeco en argumentita argumento, prefere ol eksperimentoj ( eksperimenta filozofio estanta escepto)."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Filozofio kutimis esti tre ampleksa esprimo, inkluzive de kio poste farig\u0302is apartaj disciplinoj, kiel ekzemple fiziko.\n(C\u0302ar Immanuel Kant notis, \"malnovgreka filozofio estis dividita en tri sciencojn: fiziko, etikon, kaj logiko.\n\") [24] Hodiau\u0306, la c\u0302efkampoj de filozofio estas logiko, etiko, metafiziko, kaj sciteorio.\nTamen, g\u0302i dau\u0306re interkovras kun aliaj disciplinoj.\nLa kampo de semantiko, ekzemple, alportas filozofion en kontakton kun lingvistiko."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Ekde la frua dudeka jarcento, filozofio en anglalingvaj universitatoj movig\u0302is foren de la filozofia fakultato kaj pli proksime al la formalaj sciencoj, ig\u0302ante multe pli da analitic.\nAnaliza filozofio estas markita per emfazo de la uzo de logiko kaj formalaj metodoj de rezonado, koncipa analizo, kaj la uzo de simbola kaj/au\u0306 matematika logiko, kiel komparite al la Continental stilo de filozofio.\nTiu metodo de enketo estas plejparte ens\u0302uldig\u0302inta al la laboro de filozofoj kiel ekzemple Gottlob Frege, Bertrand Russell, G.E. Moore, kaj Ludwig Wittgenstein."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Novaj filozofioj kaj religioj ekestis en kaj oriento kaj okcidente, precipe c\u0302irkau\u0306 la 6-a jarcento a.K.\nDum tempo, bonega gamo da religioj evoluigis c\u0302irkau\u0306 la mondo, kun hinduismo, Sikhism, g\u0302ajnismon, kaj budhismon en Hindio, Zarathus\u0302trismon en Irano estanta kelkaj el la plej fruaj gravaj kredoj.\nEn la oriento, tri direktoj devis domini la c\u0302inan pensantan g\u0302is la moderna tago.\nTiuj estis taoismo, Legalism, kaj Konfuceismo.\nLa konfucea tradicio, kiu ekhavus superregon, rigardis ne al la jura forto, sed al la potenco kaj ekzemplo de tradicio por politika moraleco.\nEn la okcidento, la greka filozofia tradicio, reprezentita per la verkoj de Platono kaj Aristotelo, estis difuzigita c\u0302ie en Eu\u0306ropo kaj la Proksima Oriento per la konkeroj de Alexander of Macedon (Aleksandro de Macedon) en la 4-a jarcento a.K."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Abrahamaj religioj estas tiuj religioj venantaj de ofta antikva tradicio kaj spuritaj fare de siaj anoj g\u0302is Abraham (c\u0302irkau\u0306 1900 a.K.), patriarko kies vivo estas rakontita en la Hebrea Biblio / Malnova testamento, kie li estas priskribita kiel profeto ( Genezo 20:7), kaj en la Quran, kie li ankau\u0306 prezentig\u0302as kiel profeto.\nTio formas grandan grupon de rilataj plejparte monoteismaj religioj, g\u0302enerale tenite por inkludi judismon, kristanismon, kaj Islamon, kaj konsistas el pli ol duono de la religiemaj anoj de la monda."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Malnovgreka arto vidis admiron de la homa fizika formo kaj la evoluon de ekvivalentaj kapabloj por montri muskolaron, sintenon, belecon kaj anatomie g\u0302ustajn proporciojn.\nAncient Roman arto prezentis diojn kiel idealigitajn homojn, montritajn kun karakterizajn distingante ecojn (ekz., la tondrokojno de Zeu\u0306so)."}, {"text_idx": "#000033", "text": "En bizanca kaj gotika arto de la Mezepoko, la domineco da la eklezio insistis pri la esprimo de bibliaj kaj ne materialaj veroj.\nLa Renesanco vidis la reveno al valortakso de la materia mondo, kaj tiun s\u0302ang\u0302on estas reflektita en artaj g\u0302enroj, kiuj montras al la korpeco de la homa korpo, kaj la tridimensian realecon de pejzag\u0302o."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Orienta arto g\u0302enerale laboris en stilo simila al okcidenta mezepoka arto, nome koncentrig\u0302o sur surfacstrukturizado kaj loka kolorumo (kun la signifo la simpla koloro de objekto, kiel ekzemple baza rug\u0302eco por rug\u0302a robo, prefere ol la moduladoj de tiu koloro rezultigita per lumo, ombro kaj reflektado).\nKarakterizaj\u0302o de tiu stilo estas ke la loka kolorumo ofte estas difinita per skizo (nuntempa ekvivalento estas la bildstrio).\nEn tio estas evidenta, ekzemple, la arto de Hindio, Tibeto kaj Japanio."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Religia islama arto malpermesas ikonografion, kaj esprimas religiajn ideojn tra geometrio anstatau\u0306e.\nLa fizikaj kaj raciaj certecoj prezentitaj fare de la 19-ajarcenta klerismo estis frakasitaj ne nur per novaj eltrovoj de relativeco de Einstein [26] kaj de nevidita psikologio de Freud, [27] sed ankau\u0306 per senprecedenca teknologia evoluo.\nKreskanta tutmonda interagado dum tiu tempo vidis ekvivalentan influon de aliaj kulturoj en okcidentan arton."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Pentraj\u0302o prenita lau\u0306litere estas la praktiko de uzado pigmento suspendita en aviad-kompanio (au\u0306 medio) kaj deviga agento ( gluo) al surfaco (subteno) kiel ekzemple papero, kanvaso au\u0306 muro.\nTamen, se uzite en arta signifo g\u0302i intencas la uzon de tiu agado en kombinaj\u0302o kun desegnaj\u0302o, kunmetaj\u0302o kaj aliaj estetikaj konsideroj por manifesti la esprimplenan kaj koncipan intencon de la terapiisto.\nPentraj\u0302o ankau\u0306 kutimas esprimi spiritajn c\u0302eftemojn kaj ideojn;\nlokojn de tiu speco de pentraj\u0302intervalo de arto prezentanta mitologiajn figurojn pri ceramiko al the Sistine Chapel al la homa korpo mem."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Koloro estas tre subjektiva, sed havas observeblajn psikologiajn efikojn, kvankam tiuj povas devii de unu kulturo al la venonta.\nNigre estas rilata al funebro en la Okcidento, sed aliloke blanka povas esti.\nKelkaj farbistoj, teoriuloj, verkistoj kaj sciencistoj, inkluzive de Goethe, Kandinsky, Isaac Newton, skribis siajn proprajn kolorteoriojn.\nKrome, la uzo de lingvo estas nur g\u0302eneraligo por koloro ekvivalenta.\nLa vorto \" rug\u0302a \", ekzemple, povas kovri larg\u0302an gamon de varioj sur la pura rug\u0302eco de la spektro.\nEkzistas ne formaligita registro de malsamaj koloroj en la maniero kiel kiu ekzistas interkonsento en malsamaj notoj en muziko, kiel ekzemple C au\u0306 C da nombro en muziko, kvankam la Pantone sistemo estas vaste uzita en la printado kaj dezajnindustrio por tiu celo."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Modernaj artistoj etendis la praktikon de pentraj\u0302o konsiderinde por inkludi, ekzemple, glumozaikon.\nTio komencig\u0302is kun kubismo kaj ne pentras en strikta signifo.\nKelkaj modernaj farbistoj asimilas malsamajn materialojn kiel ekzemple sablo, cemento, pajlero au\u0306 ligno por sia teksturo.\nEkzemploj de tio estas la verkoj de [] au\u0306 Anselm Kiefer.\nModerna kaj nuntempa arto movig\u0302is foren de la historia valoro de metioj en favoro de koncepto;\ntio kondukis kelkajn [ kiu?\ndiri ke pentraj\u0302o, kiel grava arta g\u0302enro, estas morta, kvankam tio ne malinstigis la plimulton de artistoj de dau\u0306rado praktiki g\u0302in au\u0306 kiel tutaj\u0302o au\u0306 parto de ilia laboro."}, {"text_idx": "#000040", "text": "La vorto \"homscienco\" estas derivita de la Renaissance Latin esprimo studia humanitatis, au\u0306 \"studo de humanitaj \" (klasika latinaj\u0302o signifo - aldone al \"la homaro\" - \"kulturo, rafinado, eduko\" kaj, specife, \"eduko konvenanta al kultivitan viron\").\nEn g\u0302ia uzokutimo en la frua 15-a jarcento, la studia humanitatis estis kurso de studoj kiuj konsistis el gramatiko, poezio, retoriko, historio, kaj moralfilozofio, c\u0302efe derivita de la studo de la latina kaj greka klasikaj\u0302o.\nLa vorto humanitaj ankau\u0306 kau\u0306zis la Renaissance Italian-neologismo umanisti, de kie \"humaniston\", \" Renesancohumanismon \"."}, {"text_idx": "#000041", "text": "En la Okcidento, la studo de la filozofia fakultato povas esti spurita al antikva Grekio, kiel la bazo de larg\u0302a eduko por civitanoj.\nDum romiaj tempoj, la koncepto de la sep liberalaj artoj evoluis, implikante gramatikon, retorikon kaj logikon (la banalaj\u0302o), kune kun aritmetiko, geometrio, astronomio kaj muziko (la quadrivio).\nTiuj subjektoj formis la plejparton de mezepoka eduko, kie la emfazo estas pri la filozofia fakultato kiel kapabloj au\u0306 \"manieroj de farado\"."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Grava s\u0302ang\u0302o okazis kun la Renesanchumanismo de la dekkvina jarcento, kiam la filozofia fakultato komencis esti rigarditaj kiel subjektoj por legi prefere ol trejni, kun ekvivalenta s\u0302ang\u0302o for de tradiciaj kampoj en areojn kiel ekzemple literaturo kaj historio.\nEn la 20-a jarcento, tiu vido estis en victurno defiita fare de la postmodernist movado, kiu serc\u0302is redifini la filozofian fakultaton en pli egalrajtecaj esprimoj tau\u0306ga por demokrata socio ekde la grekaj kaj romiaj socioj de kiuj la filozofia fakultato originitaj ne estis entute demokrataj.\nTio estis en harmonio kun la nuancita opinio de la postmodernistoj de ili mem kiel la kulmino de historio."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Fakte, homsciencdiplomig\u0302intoj trovas dungadon en multaj administrado kaj profesiaj okupoj.\nEn Britio, ekzemple, pli ol 11,000 homscienco majoroj trovis dungadon en la post okupoj:"}, {"text_idx": "#000046", "text": "Ekzistas empiria indico ke diplomig\u0302intoj de homsciencoprogramoj gajnas malpli ol diplomig\u0302intoj de aliaj universitatprogramoj.\nTamen, la empiria indico ankau\u0306 montras ke homsciencdiplomig\u0302intoj dau\u0306re gajnas precipe pli altajn enspezojn ol laboristoj kun neniu postsekundara eduko.\nFilozofifakultato-diplomig\u0302intoj ankau\u0306 gajnas pli kiam iliaj karieroj progresas;\ndek jarojn post diplomig\u0302o, la enspezdiferenco inter homscienco diplomig\u0302as kaj studentig\u0302as c\u0302e aliaj universitatprogramoj estas jam ne statistike signifa.\nFilozofifakultato-diplomig\u0302intoj povas gajni ec\u0302 pli altajn enspezojn se ili akiras progresintajn au\u0306 profesiajn gradojn."}, {"text_idx": "#000047", "text": "La Filozofia Fakultato-Indikiloj, rivelita en 2009 fare de la amerika Academy of Arts (Akademio de Artoj) kaj Sciencoj, estas la unua ampleksa kompilo de datenoj pri la filozofia fakultato en Usono, provizante akademiulojn, politikofaristojn kaj publikon per detalaj informoj pri homscienceduko de antau\u0306baloto g\u0302is alteduko, filozofiafakultata laborantaro, homsciencfinancado kaj esplorado, kaj publikaj homsciencagadoj.\nModeligite post la Scienco de la National Science Board kaj Engineering Indicators, la Filozofia Fakultato-Indikiloj estas fonto de fidindaj komparnormoj por gvidi analizon de la stato de la filozofia fakultato en Usono."}, {"text_idx": "#000049", "text": "La filozofia fakultato en amerika Vivo"}, {"text_idx": "#000051", "text": "Tra la filozofia fakultato ni pensas pri la fundamenta demando: Kion lau\u0306 kion g\u0302i intencas por esti homa?\nLa filozofia fakultato ofertas indicojn sed neniam kompletan respondon.\nIli rivelas kiel homoj provis soni moralan, spiritan, kaj intelektan racie de mondo kie neracieco, malespero, soleco, kaj morto estas same okulfrapaj kiel naskig\u0302o, amikeco, esperon, kaj racion."}, {"text_idx": "#000052", "text": "La Komisiono pri la homaj sciencoj kaj Sociosciencoj 2013 raporto The Heart of the Matter apogas la nocion de larg\u0302a \" liberalarta eduko \", kiu inkludas studon en disciplinoj de la natursciencoj g\u0302is la artoj same kiel la filozofia fakultato."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Esploristoj en la filozofia fakultato evoluigis multnombran grandan- kaj malgrand-skalajn ciferecajn korpusojn, kiel ekzemple ciferecigitaj kolektoj de historiaj tekstoj, kune kun la ciferecaj iloj kaj metodoj por analizi ilin.\nIlia celo estas kaj malkovri novan scion pri korpusoj kaj bildigi esplordatenojn en nova kaj rivelantan manierojn.\nMulto de tiu agado okazas en kampo nomita la Cifereca Filozofia Fakultato."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Post servado dek jarojn mafiismon, iaman kvar-periodan Louisiana Governor kaj novan realecan Televidkunstelulon de la edzino de The Governor, Edwin Edwards (D), j\u0302us agnoskis la gravecon de la filozofia fakultato.\nEn videadreso [53] al la akademia konferenco, [54] Revolutions in Eighteenth-Century Sociability (Revolucioj en Eighteenth-Century Sociability), Edwards diris"}, {"text_idx": "#000057", "text": "Sen la filozofia fakultato por instrui al ni kiel historio sukcesis au\u0306 malsukcesis en direktado de la fruktoj de teknologio kaj scienco al la plibonigo de nia tribo de homo sapiens, sen la filozofia fakultato por instrui al ni kiel enkadrigi la diskuton kaj konvene diskuti la uzoj-kaj la kostoj-de teknologio, sen la filozofia fakultato por instrui ni diskuti kiel krei pli j\u0302us socion kun nia kunviro kaj virino, kiun teknologio kaj kiun scienco poste defau\u0306ltus al la proprieto de - kaj misuzo de - la plej influa, la plej potencan, plej timis inter ni."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Ekde la malfrua 19-a jarcento, centra pravigo por la filozofia fakultato estis ke g\u0302i helpas kaj apogas memmeditadon - memmeditadon kiu, en victurno, helpas evoluigi personan konscion au\u0306 aktivan senton de civitana devo."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Wilhelm Dilthey kaj Hans-Georg Gadamer centris la provon de la filozofia fakultato distingi sin de la natursciencoj en la inklino de la homaro kompreni siajn proprajn travivaj\u0302ojn.\nTiu komprenemaj, ili postulis, kravatoj similmensaj homoj de similaj kulturaj fonoj kune kaj provizas senton de kultura kontinueco per la filozofia pasinteco."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Akademiuloj en la malfruaj 20-a kaj fruaj 21-a jarcentoj etendis tiun \"rakontan fantazion\" [57] al la kapablo kompreni la notojn pri vivitaj travivaj\u0302oj ekstere de onies propra individua socia kaj kultura kunteksto.\nTra tiu rakonta fantazio, g\u0302i estas postulita, homsciencakademiuloj kaj studentoj evoluigas konsciencon pli tau\u0306gaj al la multkultura mondo ni vive en.\nTiu konscienco eble prenos la formon de pasivaj\u0302o unu kiu permesas pli efikan memmeditadon [59] au\u0306 etendig\u0302as en aktivan empation pri kiu faciligas la specialpermeson de civitanaj devoj kiujn respondeca mondcivitano devas okupig\u0302i.\nEkzistas malkonsento, aliflanke, sur la nivelo de influa homsciencostudo povas havi sur individuo kaj c\u0302u au\u0306 ne la kompreno produktita en humanisma entrepreno povas garantii \"identigeblan pozitivan efikon al homoj.\""}, {"text_idx": "#000061", "text": "La dislimo inter humanisma studo kaj natursciencoj informas argumentojn de signifo en homscienco ankau\u0306.\nKio distingas la filozofian fakultaton de la natursciencoj ne estas certa temo, sed prefere la reg\u0302imo de aliro al iu demando.\nFilozofia Fakultato temigas komprenado de signifo, celo, kaj celoj kaj antau\u0306enigas la aprezon de eksterordinaraj historiaj kaj sociaj fenomenoj - interpretanta metodo de trova \"vero\" - prefere ol klarigado de la kau\u0306zeco de la okazaj\u0302oj au\u0306 malkovrado de la vero de la natura mondo.\nKrom g\u0302ia socia aplikig\u0302o, rakonta fantazio estas grava ilo en la (Re) produktado de komprenita signifo en historio, kulturo kaj literaturo."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Fantazio, kiel parto de la ilaro de artistoj au\u0306 akademiuloj, helpas krei signifi ke tio alvokas respondon de spektantaro.\nC\u0302ar homsciencakademiulo c\u0302iam estas ene de la interplektaj\u0302o de vivitaj travivaj\u0302oj, neniu \"absoluta\" scio estas teorie ebla;\nscio estas anstatau\u0306e konstanta proceduro de inventi kaj reinventado de la kunteksto teksto estas legita enen.\nPoststructuralism problemigis aliron al la humanisma studo bazita sur demandoj de signifo, intentioneco, kaj au\u0306toreco.\n[ dubindaj - j\u0302etdiskoj ] En la maldormo de la morto de la verkinto proklamita de Roland Barthes, diversaj teoriaj fluoj kiel ekzemple dekonstruado kaj diskurs analizo serc\u0302as eksponi la ideologiojn kaj retorikagenton en produktado de kaj la lau\u0306dire senchavaj objektoj kaj la hermeneu\u0306tikaj temoj de humanisma studo.\nTiu malkovro malfermis la interpretantajn strukturojn de la filozofia fakultato al kritikhomscienco kiujn stipendio estas \"nescienca\" kaj tial netau\u0306ga por inkludo en modernaj universitatinstruplanoj pro la naturo de it varia konteksta signifo mem."}, {"text_idx": "#000063", "text": "[ dubindaj - j\u0302etdiskoj ] Plezuro, la postkuro de scio kaj stipendio"}, {"text_idx": "#000064", "text": "Kelkaj, kiel Stanley Fish, asertis ke la filozofia fakultato povas defendi sin plej bone per rifuzado fari iujn ajn asertojn de servaj\u0302o.\n(Fis\u0302oj povas bone esti pensantaj c\u0302efe pri literatura studo, prefere ol historio kaj filozofio.\nC\u0302iu provo pravigi la filozofian fakultaton lau\u0306 eksteraj avantag\u0302oj kiel ekzemple socia utileco (diru pliigitan produktivecon) au\u0306 lau\u0306 nobeligado de efikoj al la individuo (kiel ekzemple pli granda sag\u0302eco au\u0306 malpliigita antau\u0306jug\u0302o) estas nesurgrundigita, lau\u0306 Fish, kaj simple lokas maleblajn postulojn sur la signifaj akademiaj sekcioj.\nKrome, kritika pensado, dum vers\u0302ajne sekvo de humanisma trejnado, povas esti akirita en aliaj kuntekstoj.\nKaj la filozofia fakultato ne ec\u0302 disponigas plu la specon de socia surskribo (kiuj sociologoj foje vokas \" kultura kapitalo \") kiu estis helpema sukcesi pri okcidenta socio antau\u0306 la ag\u0302o de amaseduko sekvanta 2-a Mondmiliton."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Anstatau\u0306e, akademiuloj kiel Fish sugestas ke la filozofia fakultato ofertu unikan specon de plezuro, plezuron bazitan sur la komuna postkuro de scio (ec\u0302 se g\u0302i estas nur disciplina scio).\nTia plezuro kontrastas al la kreskanta privatigo de libertempo kaj tuja kontentigokarakterizaj\u0302o de okcidenta kulturo;\ng\u0302i tiel renkontas la postulojn de Ju\u0308rgen Habermas por la neglekto de socia statuso kaj racian problemigon de antau\u0306e nekritikitaj areoj necesaj por klopodo kiu okazas en la burg\u0302ula publika sfero.\nEn tiu argumento, tiam, nur la akademia postkuro de plezuro povas disponigi ligon inter la malpubliko kaj la publika sfero en moderna okcidenta konsumsocio kaj fortigi tiun publikan sferon tio, lau\u0306 multaj teoriuloj, [ kiu?\nla fundamento por moderna demokratio estas."}, {"text_idx": "#000066", "text": "[ citaj\u0302o bezonis ] Aliaj, kiel Mark Bauerlein, argumentas ke profesoroj en la filozofia fakultato c\u0302iam pli prirezignis elprovitajn metodojn de sciteorio ( I care only about the quality of your arguments, not your conclusions.) en favoro de endoktrinigo ( I care only about your conclusions, not the quality of your arguments.).\nLa rezulto estas ke profesoroj kaj iliaj studentoj estas rigide apoganto de limigita aro de vidpunktoj, kaj havas nur malmulte da intereso en, au\u0306 komprenon de, kontrau\u0306batalante vidpunktojn.\nPost kiam ili akiras tiun intelektan memkontenton, persistaj eraretoj en lernado, esplorado, kaj taksado estas oftaj."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Implica en multaj el tiuj argumentoj apogi la filozofian fakultaton estas la faradoj de argumentoj kontrau\u0306 publika subteno de la filozofia fakultato.\nJoseph Carroll asertas ke ni vivas en varia mondo, mondo kie \"kultura kapitalo\" estas anstatau\u0306igita kun scienca legopovo , kaj en kiu la romantika nocio de Renesanchomsciencakademiulo estas malnovig\u0302inta.\nTiaj argumentoj apelacias al jug\u0302oj kaj timoj c\u0302irkau\u0306 la esenca sentau\u0306geco de la filozofia fakultato, precipe en ag\u0302o kiam g\u0302i estas s\u0302ajne decide grava por akademiuloj de literaturo, historio kaj la artoj okupig\u0302i pri \"kunlabora laboro kun eksperimentaj sciencistoj au\u0306 ec\u0302 simple fari \"inteligentan uzon de la rezultoj de empiria scienco.\""}, {"text_idx": "#000068", "text": "Skizo de la filozofia fakultato (homscienco-temoj)\n\"Perioda Tabelo de Homa Scienco\" en la kvar demandoj de Tinbergen"}, {"text_idx": "#000071", "text": "Filozofio de scienco Dedukt-nomological modelo\nRilato inter religio kaj scienco"}, {"text_idx": "#000075", "text": "Homa scienco estas multaspekta scienco kovranta multajn temojn pri la interrilateco de homaro. La studo povas esti precipe teoria en sociaj sciencoj, en psikologio, ktp. G\u0302i povas havi rekte utilan celon en juro ktp."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Oni povas rigardi, en homaj sciencoj, la individuan homon, la personon, kiel centron de la serc\u0302o, kiel en la psikologio, en la kriminala juro, ktp., au\u0306 rigardi la socion kiel centran, kiel en sociaj sciencoj (sociologio, antropologio, ktp.), al kiuj individuaj homoj ne gravas. Tiuj fakoj sin distingas per siaj metodoj, tradicioj, kaj interne per siaj skoloj, pli ol per sia temo."}, {"text_idx": "#000077", "text": "Aliflanke, lingvistiko, filologio, historio de arto, ktp. rigardas al la homaj faraj\u0302oj, sed ne al la homo mem au\u0306 al la socia medio."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Lau\u0306 Michel Foucault, la homaj sciencoj, escepte de la lingvistiko, estas meta-sciencoj, c\u0302ar ili disvolvas la penson de l' si-memo en komuna regno. Tio estas, al Foucault, la homaj sciencoj estas meta-sciencoj, sciencoj kies c\u0302efa celo estas studi sin mem per siaj propraj diroj. Sed la metalingvaj\u0302o de homaj sciencoj estas tre malric\u0302aj je teknikaj terminoj se oni komparas ilin kun lingvistiko au\u0306 natursciencoj."}]