[{"text_idx": "#000001", "text": "La ideo de afineco estas ekstreme malnova.\nMultaj provoj estis faritaj c\u0302e identigado de g\u0302iaj originoj.\nLa plimulto de tiaj provoj, aliflanke, krom en g\u0302enerala maniero, finig\u0302as en vaneco c\u0302ar \"afinecoj\" kus\u0302as c\u0302e la bazo de c\u0302iu magio, tiel antau\u0306-geamikig\u0302a scienco.\nFizika kemio, aliflanke, estis unu el la unuaj branc\u0302oj de scienco se temas pri legi kaj formuli \"teorion de afineco\".\nLa nomo affinitaj unue estis utiligita en la signifo de kemia rilato fare de germana filozofo Alberto la Granda proksime de la jaro 1250.\nPoste, tiuj kiel Robert Boyle, John Mayow, Johann Glauber, Isaac Newton, kaj Georg Stahl prezentis ideojn elektafineco en provojn klarigi kiel varmeco estas evoluigita dum bruligadreagoj."}, {"text_idx": "#000002", "text": "La esprimo afineco estis uzita metafore ekde c\u0302. 1600 en diskutoj de strukturaj rilatoj en kemio, filologio, ktp., kaj referenco al \"natura altiro\" estas de 1616-a \"Kemia afineco\", historie, rilatis al la \" forto \" kiu kau\u0306zas kemiajn reakciojn.\nsame kiel, pli g\u0302enerale, kaj pli frue, la \u2032\u2032tendency al kombine\u2032\u2032 de iu paro de substancoj.\nLa larg\u0302a difino, utiligita g\u0302enerale dum historio, estas tiu kemia afineco estas ke per kio en substancoj enig\u0302as au\u0306 rezistas putrig\u0302on."}, {"text_idx": "#000003", "text": "La modernan esprimon kemia afineco estas iom modifita vario de g\u0302ia dekoka-jarcenta preceda \"elektafineco\" au\u0306 elektaltiroj, esprimo kiu estis uzita de la 18-a-jarcenta kemiopreleganto William Cullen.\nC\u0302u Cullen elpensis la frazon ne estas klara, sed lia uzokutimo s\u0302ajnas dati de antau\u0306 la plej multaj aliaj, kvankam g\u0302i rapide ig\u0302is g\u0302eneraligita en tuta Eu\u0306ropo, kaj estis uzita aparte fare de la sveda apotekisto Torbern Olof Bergman c\u0302ie en lia libro De attractionibus electivis (1775).\nAfinecteorioj estis utiligitaj lau\u0306 unu maniero au\u0306 alia fare de la plej multaj apotekistoj de c\u0302irkau\u0306 la mezo de la 18-a jarcento en la 19-a jarcenton por klarigi kaj organizi la malsamajn kombinaj\u0302ojn en kiuj substancoj povis enig\u0302i kaj de kiuj ili povus esti prenitaj.\nAntoine Lavoisier, en lia fama 1789 Traite\u0301 E\u0301le\u0301mentaire de Chimie (Elements of Chemistry), rilatas al la laboro de Bergman kaj diskutas la koncepton de elektafinecoj au\u0306 altiroj."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Lau\u0306 kemiohistoriisto Henry Leicester, la influa 1923 lernolibro Thermodynamics and the Free Energy of Chemical Reactions de Gilbert Newton Lewis kaj Merle Randall kau\u0306zis la anstatau\u0306igon de la esprimo \"afineco\" de la esprimo \" libera energio \" en granda parto da la anglalingva mondo."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Lau\u0306 Prigogine, [8] la esprimo estis lanc\u0302ita kaj evoluigita fare de The\u0301ophile de Donder."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Goethe utiligis la koncepton en sia romano Elective Affinities, (1809)"}, {"text_idx": "#000007", "text": "La afineckoncepto estis tre proksime ligita al la vida reprezentado de substancoj sur tablo.\nLa plejunua afinectablo, kiu estis bazita sur delokig\u0302reagoj, estis publikigita en 1718 fare de la franca apotekisto E\u0301tienne Franc\u0327ois Geoffroy.\nLa nomo de Geoffroy estas plej konata lige kun tiuj tabloj de \"afinecoj\" ( tabloj des interkomprenig\u0302oj), kiuj unue estis prezentitaj al la French Academy of Sciences (Franca Akademio de Sciencoj) en 1718 kaj 1720, kiel montrite malsupre:"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Dum la 18-a jarcento multaj versioj de la tablo estis proponitaj kun plej elstaraj apotekistoj kiel Torbern Bergman en Svedio kaj Joseph Black en Skotlando adaptanta g\u0302in por alg\u0302ustigi novajn kemiajn eltrovaj\u0302ojn.\nC\u0302iuj tabloj estis esence listoj, ellaboritaj komparante observaj\u0302ojn en la agoj de substancoj unu sur alia, montrante la s\u0302ang\u0302ig\u0302antajn gradojn da afineco elmontrita fare de analogaj korpoj por malsamaj reakciiloj."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Decide, la tablo estis la centra grafika ilo uzita por instrui kemion al studentoj kaj g\u0302ia vida arang\u0302o ofte estis kombinita kun aliaj specdiagramoj.\nJozefo Nigre, ekzemple, uzis la tablon en kombinaj\u0302o kun kiastaj kaj cirkletodiagramoj por bildigi la kernprincipojn de kemia afineco.\nAfinectabloj estis uzitaj c\u0302ie en Eu\u0306ropo g\u0302is la frua 19-a jarcento kiam ili estis delokigitaj per afineckonceptoj lanc\u0302itaj fare de Claude Berthollet."}, {"text_idx": "#000010", "text": "En kemiaj fizikoj kaj fizika kemio, kemia afineco estas la elektronika posedaj\u0302o de kiu malsimilaj kemiaj specioj estas kapablaj je formado de kemiaj kombinaj\u0302oj.\nKemia afineco ankau\u0306 povas rilati al la tendenco de atomo au\u0306 kunmeti por agordi per kemia reakcio kun atomoj au\u0306 kunmetaj\u0302oj de male al kunmetaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000015", "text": "En 1923, la belga matematikisto kaj fizikisto The\u0301ophile de Donder derivis rilaton inter afineco kaj la libera energio de kemia reakcio.\nTra serio de derivaj\u0302oj, de Donder montris ke se ni pripensas miksaj\u0302on de kemiaj specioj kun la ebleco de kemia reakcio, povas esti pruvite ke la sekva rilato tenas:"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Kun la verkadoj de The\u0301ophile de Donder kiel precedencon, Ilja Prigogine kaj Defay en Chemical Thermodynamics (1954) difinis kemian afinecon kiel la indicon de s\u0302ang\u0302o de la nekompensita varmeco de reago Q estas estas kiam la reaga progresvariablo au\u0306 reagamplekso \u03be kreskas infinitezimale:"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Tiu difino estas utila por kvantigado de la faktoroj respondeca kaj por la stato de ekvilibrosistemoj (kie A = 0), kaj por s\u0302ang\u0302oj de stato de ne-ekvilibraj sistemoj (kie A =\u0338 0 )."}]