[{"text_idx": "#000001", "text": "Kadre de la internacia lingvopolitika konferenco \u201cPerspektivoj de lingva komunikado en la Eu\u0306ropa Unio\u201d, organizita en Nitra la 28-29an de julio 2016, okazis senprecedenca evento. Unuafoje en la historio de EU, membro de la Eu\u0306ropa Komisiono (EK) parolis ne nur pri Esperanto, sen ankau\u0306 en Esperanto. Temas pri la konferenca c\u0302efparolado de Vytenis Povilas Andriukaitis, litovia EKano ekde 2014, kiu lernis Esperanton antau\u0306 kvardek jaroj en Litovio. C\u0302i-sube ni aperigas la lastan parton de lia parolado, farita la 28an de julio en la universitato \u201cKonstanteno la Filozofo\u201d."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Por mi persone Esperanto havas klaran ligon kun la lukto kontrau\u0306 devigo. En la sovetia tempo la uzo de Esperanto estis protesto kontrau\u0306 la reganta rusa lingvo, kiun oni devigis al ni uzi. En la disidenta movado mi proponis paroli Esperanton anstatau\u0306e \u2013 kiel simbolo de humanismo kaj demokratio."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Do, kiel juna viro mi lernis tiun lingvon, c\u0302ar mi estis inspirita de ties interna ideo, la idealo de mondo en paco. La instiga idealo de Doktoro Ludoviko Zamenhof, kiu iniciatis Esperanton, estas ofte miskomprenata: Paco, bazita sur egalaj rajtoj kaj justeco. Esperanto estas nur ilo, kvankam tre grava ilo, por helpi atingi tiun idealon. Tiu idealo interkroc\u0302ig\u0302as nete kun la celo de Eu\u0306ropa Unio, kiun oni foje priskribas kiel la plej sukcesan pacprojekton iam ajn. G\u0302i alportis al la 28 EU-landoj la plej longan periodon de paco en la historio."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Kiel Umberto Eco iam skribis, la vivo de Zamenhof povas esti inspiro al ni. Li parolis multajn lingvojn flue, kaj estis tiel bona ekzemplo de multlingvismo en praktiko, multlingvismo al kiu EU aspiras. Tamen lia tuta vivo estis regata de pasio defendi la egalan homan dignon de c\u0302iu homo, evitante ke fortuloj trudu siajn lingvojn al aliuloj. Li komprenis, ke tiu reciproka agnosko de egalaj homaj rajtoj de c\u0302iuj civitanoj endas por dau\u0306ra paco."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Interesa libro de Dr Ulrich Lins, La Dang\u0302era Lingvo, priskribas la provojn de la reg\u0302imoj de Hitlero kaj Stalino mortigi Esperanton. Hitler malamis tiun \u201cartefaritan lingvon elpensitan de judo\u201d, kaj mencias g\u0302in en Mein Kampf. Stalin komprenis ke la rekta internacia komunikado, kiun ebligas Esperanto, povus rapide subfosi lian propran propagandon. Ambau\u0306 reg\u0302imoj murdis multajn esperantistojn, kaj oni povas diri, ke lingvo pro kiu homoj mortis, enradikig\u0302is en la homa historio kaj ne plu estas konsiderata kiel \u201cartefarita\u201d."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ene de EU, rolo por Esperanto povus helpi plifortigi komunan eu\u0306ropan identecon, kaj tiel igi EU pli efika en ties rolo de laboranto por paco en Eu\u0306ropo kaj en la tuta mondo. EU kaj Esperanto komune havas engag\u0302ig\u0302on al paco, al justeco kaj al ne-diskriminacio. EU tute ne konscias la vastan potencialon de Esperanto por pliproksimigi civitanojn al la eu\u0306ropa integrig\u0302o, kaj unu al la alia. Plibonigita lingva komunikado povus multe lerni de la g\u0302enerala progreso de la eu\u0306ropa integrig\u0302o, bazita sur la ideoj de Robert Schuman kiel unue esprimitaj la 9an de majo 1950: \u201cEu\u0306ropo ne farig\u0302os subite, au\u0306 lau\u0306 unu sola plano. G\u0302i estos konstruita tra konkretaj atingoj, kiuj unue kreos faktan solidarecon\u201d."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Simile Esperanto ne progresos subite, sed tra la libervolaj decidoj de kelkaj membros\u0302tatoj por doni al g\u0302i lokon en siaj instruplanoj, komence kiel helpilo por lingvolernado g\u0302enerale. La 4 Vis\u0302egradaj landoj havas idealan pozicion por fari tiun unuan pas\u0302on, en la kadro de sia jam bone evoluinta kunlaboro en aliaj kampoj. Mi esperas ke la Nitra konferenco, konstruante sur la Bratislava konferenco de 2006, ludos gravan rolon en la fortigado de multlingvismo kaj en la certigo de praktika uzo de c\u0302iuj niaj lingvoj. Ni neniam forgesu, kio estas la komuna celo de Esperanto kaj Eu\u0306ropa Unio \u2013 PACO."}, {"text_idx": "#000011", "text": "La plena teksto de la parolado de Andriukaitis."}, {"text_idx": "#000012", "text": "La programo de la konferenco."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Krom tiu litovo ankau aliaj E-istoj aktive partoprenis la movadon / Sajudis) por disighi el sovetunio."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Vi devas esti ensalutinta por rajti komenti."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Musklaku la kovrilon por legi pliajn informojn."}]