[{"text_idx": "#000001", "text": "Jen tre interesa studo de IFOP (Franca Instituto pri Publika Opinio), kiu estas la plej malnova en la lando, kreita en 1938. G\u0302i do faris tre interesajn enketojn en la periodo 1938-1945, el kiuj, ho ve, multaj estis detruita de g\u0302ia fondinto Jean Stoetzel dum la okupado."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Kiu helpis venki Germanion plej multe?"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Enketo farita de IFOP en majo 1945, sur la tuta franca teritorio nun liberigita (kaj konfirmanta enketon de septembro 1944 inter parizanoj), montris, ke la intervjuitoj s\u0302ajnas bone konscii pri la potenc-ekvilibro kaj la rolo de la aliancanoj dum milito, malgrau\u0306 cenzuro kaj la malfacileco sub la okupado aliri fidindajn informojn."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Tiel tre klara plimulto (57%) opinias, ke Sovetunio estas la nacio, kiu plej multe kontribuis al la germana malvenko, dum Usono kaj Anglio, malgrau\u0306 liberigi la nacian teritorion, kolektas respektive nur 20% kaj 12%. (C\u0302i tio evidente ne malgravigas la gravecon de la penado de Usono, kaj industria kaj homa)"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Sed kio vere mirigas estas, ke c\u0302i tiu vidpunkto pri publika opinio tre draste renversig\u0302is lau\u0306longe de la tempo , kiel montras enketoj en 1994, 2004 kaj majo 2015:"}, {"text_idx": "#000006", "text": "G\u0302i ankorau\u0306 bonegas: en 1945, la francoj, kiuj vivis sub cenzuro, komprenis, kiuj vere venkis Germanion, sed 70 jarojn poste, g\u0302i estas tute malsama rakonto en nia menso!"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Brita enketisto ICM arang\u0302is la saman enketon en 2015 en pluraj eu\u0306ropaj landoj. Jen la rezulto:"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Bedau\u0306rinde (kaj malg\u0302ojige) la plejmulto de la (okcident)eu\u0306ropanoj nun nur havas holivudan perspektivon pri la dua mondmilito.\nSufic\u0302us memori la fakton, ke la sovet-uniaj divisionoj je la \u201corienta fronto\u201d de Germanio certigis, ke la plejmulto de la germana armeo estis plene envolvita tie, kaj kompare malmultaj germanaj divisionoj kontrau\u0306batalis la antau\u0306enpus\u0302on de la okcidentaj aliancanoj post la els\u0302ipig\u0302o en Normandio, kiu certe estis heroa entrepreno, sed pri la venko decidis la eventoj en la oriento de Eu\u0306ropo, do la fortostrec\u0302o de la Sovet-Unio.\nBedau\u0306rinde la Sovet-Unio, kvankam g\u0302i venkis en la mondmilito, poste malvenkis je la paco. La plejmulto de la okcidenteu\u0306ropanoj (por ne paroli pri la mezeu\u0306ropanoj, kiujn oni ne demandis pri tio) preferis la angla-saksonan politikan sistemon, fakte ili c\u0302efe preferis la ekonomiajn konsekvencojn de tiu sistemo, la \u201cstilon de vivo\u201d.\nKiam mia familio (mallonge antau\u0306 la starigo de la fifama \u201cberlina muro\u201d) decidis forlasi la (lau\u0306nome socialisman) Germanan Demokratian Respublikon kaj pli-malpli kas\u0302e \u201cfug\u0302is\u201d okcidenten (c\u0302ar jam tiam tio estis konsiderata kiel \u201ckontrau\u0306s\u0302tata krimo\u201d), ili faris tion ne pro apogo de politikaj ideoj; kvankam c\u0302iuj grumblis pri la socialisma registaro, allogis ilin la pli alta vivnivelo kaj la eblecoj pli individue decidi pri la vivmaniero.\nDo bedau\u0306rinde la okcidentanoj tute maljuste taksas la decidan kontribuon de la Sovet-Unio al la venko super la fas\u0302isma Germanio kaj la liberigo de Eu\u0306ropo. Unu el la kialoj, miaopinie, estas ke la okcidenteu\u0306ropanoj post la milito komencis havi la senton, ke alia malliberigo (kvankam ne komparebla kun la fas\u0302isma) menacis.\nSen la Sovietunio, la Germanio gajnis la mondmiliton. Tiel, la sovietunanoj forpeli la naziojn kaj estus preninta Berlinon kun au\u0306 sen la okcidenta fronto liberigita de grupo de soldatoj el Anglujo, Usono, Pollando, Au\u0306stralio, Kanado, ktp."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Bedau\u0306rinde (kaj malg\u0302ojige) la plejmulto de la (okcident)eu\u0306ropanoj nun nur havas holivudan perspektivon pri la dua mondmilito."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Sufic\u0302us memori la fakton, ke la sovet-uniaj divisionoj je la \u201corienta fronto\u201d de Germanio certigis, ke la plejmulto de la germana armeo estis plene envolvita tie, kaj kompare malmultaj germanaj divisionoj kontrau\u0306batalis la antau\u0306enpus\u0302on de la okcidentaj aliancanoj post la els\u0302ipig\u0302o en Normandio, kiu certe estis heroa entrepreno, sed pri la venko decidis la eventoj en la oriento de Eu\u0306ropo, do la fortostrec\u0302o de la Sovet-Unio."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Bedau\u0306rinde la Sovet-Unio, kvankam g\u0302i venkis en la mondmilito, poste malvenkis je la paco. La plejmulto de la okcidenteu\u0306ropanoj (por ne paroli pri la mezeu\u0306ropanoj, kiujn oni ne demandis pri tio) preferis la angla-saksonan politikan sistemon, fakte ili c\u0302efe preferis la ekonomiajn konsekvencojn de tiu sistemo, la \u201cstilon de vivo\u201d."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Kiam mia familio (mallonge antau\u0306 la starigo de la fifama \u201cberlina muro\u201d) decidis forlasi la (lau\u0306nome socialisman) Germanan Demokratian Respublikon kaj pli-malpli kas\u0302e \u201cfug\u0302is\u201d okcidenten (c\u0302ar jam tiam tio estis konsiderata kiel \u201ckontrau\u0306s\u0302tata krimo\u201d), ili faris tion ne pro apogo de politikaj ideoj; kvankam c\u0302iuj grumblis pri la socialisma registaro, allogis ilin la pli alta vivnivelo kaj la eblecoj pli individue decidi pri la vivmaniero."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Do bedau\u0306rinde la okcidentanoj tute maljuste taksas la decidan kontribuon de la Sovet-Unio al la venko super la fas\u0302isma Germanio kaj la liberigo de Eu\u0306ropo. Unu el la kialoj, miaopinie, estas ke la okcidenteu\u0306ropanoj post la milito komencis havi la senton, ke alia malliberigo (kvankam ne komparebla kun la fas\u0302isma) menacis."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Sen la Sovietunio, la Germanio gajnis la mondmiliton. Tiel, la sovietunanoj forpeli la naziojn kaj estus preninta Berlinon kun au\u0306 sen la okcidenta fronto liberigita de grupo de soldatoj el Anglujo, Usono, Pollando, Au\u0306stralio, Kanado, ktp."}]