[{"text_idx": "#000002", "text": "La interreto estas unu el la komunikaj infrastrukturoj forestantaj en kamparaj teritorioj kie log\u0302as denaskaj popoloj. Por multaj, c\u0302i tio estas la konsekvenco de s\u0302tata forlaso kaj subpremo pere de la koloniigo de [la tieaj] regantaj kulturoj. Tamen, ili konstante serc\u0302is manierojn por alfronti la problemojn kiuj c\u0302iutage dau\u0306ras, kiel ekzemple, la manko de bazaj servoj (lumo, akvo, drenado, sano, edukado) kaj, kiel ni menciis, la komunikada infrastrukturo (interreto, vojoj). En c\u0302i tiuj komunumoj, j\u0302urnalismo estas loka kaj kutime praktikata de komunumaj radioj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Colmena disvolvis malfermitan fontan retejon kie c\u0302iuj j\u0302urnalismaj agadoj povas disvolvig\u0302i sen interreto au\u0306 kun malmulte da konektebleco, por konservi ligon al c\u0302i tiuj samaj komunumoj en krizaj tempoj. G\u0302i situas c\u0302e la vojkrucig\u0302o inter esti produktadoc\u0302ambro, komunumo kaj rimedo por komuniki. [Colmena] aperis kun financoj el DW Akademie. En Latinameriko, anoj estas la reto de komunumaj amaskomunikiloj REDES de Meksiko, la kolombiaj radiostacioj Ocaina, la ekvadora Remando, kaj la perua Kunig\u0302o de Ajmaraj virinoj de Abya Yala [eo], multaliaj brazilaj radiostacioj, la bolivia cifereca amaskomunikilo Muy Waso, inter aliaj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ni identig\u0302as kun la diverseco de abelujoj [ndlt. \u2018colmena\u2018 hispane] kiuj ekzistas en la mondo. Ne estas nur unu maniero [por] fari abelujon, c\u0302ar la teritorioj estas megadiversaj. Nun la abeloj, kaj ilia esenca poleniga laboro, estas tus\u0302itaj de unukultivoj [eo] kaj akcelita industriigo, kiu nur havas ekonomiajn celojn. La sama pripensado eniras por komunikado farita de, kun kaj por teritorioj kaj komunumoj. Estas platformoj kaj interesoj kiuj celas homogenigi paroladojn, lingvojn kaj bezonojn. Ke la amaskomunikiloj elektis la nomon \u201cColmena\u201c, por mi, estas devontigo al diverseco; por kompreni ke en la mondo estas multaj aliaj mondoj kiujn necesas respekti kaj prizorgi."}, {"text_idx": "#000010", "text": "ALA: Es importante entender que Colmena nace del encuentro y la comunicacio\u0301n entre diversos medios, organizaciones y personas. Colmena busca ser una plataforma, hecha con software libre y open source, para el fortalecimiento de la comunicacio\u0301n comunitaria, popular, alternativa, indi\u0301gena y un etce\u0301tera amplio. Aquella comunicacio\u0301n que surge desde y con las personas que habitan los diversos territorios y buscan aportar a las necesidades y suen\u0303os locales."}, {"text_idx": "#000012", "text": "ALA: Gravas kompreni ke Colmena naskig\u0302is el la kunveno kaj komunikado inter malsamaj amaskomunikiloj, organizoj kaj homoj. Colmena celas esti platformo, farita per libera programaro kaj malferma fonto, por plifortigo de komunuma, populara, alternativa, indig\u0302ena kaj larg\u0302a/vasta komunikado. Tiu komunikado kiu ekestas de kaj kun la homoj kiuj log\u0302as en la diversaj teritorioj kaj celas kontribui al lokaj bezonoj kaj revoj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La ideo estas ke la platformo havas la necesajn ilojn por produktado de enhavo: \u201cc\u0302io en unu\u201d. Ankau\u0306, ke g\u0302i funkcias kiel spaco por renkontig\u0302o, komunikado, tradukado kaj organizado inter homoj kaj grupoj kiuj laboras kaj batalas por komunikaj procezoj kiuj kontribuas al la diversaj teritorioj; la platformo estas nuntempe tradukita al ses lingvoj."}, {"text_idx": "#000014", "text": "TV: Kiajn problemojn alfrontis Colmena?"}, {"text_idx": "#000015", "text": "ALA: Comenzamos en pandemia asi\u0301 que el trabajo a la distancia hace indispensable conexiones estables de internet o de datos mo\u0301viles; algo que se vuelve complicado por condiciones geogra\u0301ficas, sociales e histo\u0301ricas que viven comunidades rurales e indi\u0301genas en el mundo. Lo anterior, ma\u0301s que una problema\u0301tica, se convierte en una oportunidad en tanto que las comunidades y/o organizaciones pueden decidir sobre la conectividad que necesitan. Mientras las empresas piensan sus aplicaciones desde el intere\u0301s econo\u0301mico; la mirada de Colmena es ma\u0301s hacia la pluralidad de voces, saberes y conocimientos para los retos globales que vivimos."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Global Voices: Kiaj estas la fundamentoj de la j\u0302urnalisma spaco, au\u0306 kio necesas por esti parto de g\u0302i?"}, {"text_idx": "#000018", "text": "ALA: Se requiere como individuo, medio, colectivo y/o comunidad tener intere\u0301s en crear procesos de comunicacio\u0301n pertinentes y relevantes para sus territorios, no so\u0301lo creando contenido, sino tambie\u0301n apoyando con la difusio\u0301n del mismo. De igual modo, tener intere\u0301s en que Colmena se utilice, cuide y, asi\u0301, se fortalezca. Una de las grandes ensen\u0303anzas del trabajo junto con comunidades rurales e indi\u0301genas en Ame\u0301rica Latina es que cuidar a la comunidad significa participar, aportar y crear. Cuando uno cuida, hace que la comunidad se fortalezca ante riesgos presentes y futuros; cercanos y externos."}, {"text_idx": "#000019", "text": "ALA: Kiel individuo, amaskomunikilo, kolektivo kaj/au\u0306 komunumo, vi devus havi intereson krei trafajn kaj lau\u0306temajn komunikajn procezojn por viaj teritorioj, ne nur kreante enhavon, sed ankau\u0306 subtenante g\u0302ian disvastigon. Same, vi devus havi intereson pri tio ke Colmena estu uzata, prizorgata kaj tiel fortikigata. Unu el la plej gravaj lecionoj kiujn ni lernis de laborado kun kamparaj kaj indig\u0302enaj komunumoj en Latin-Ameriko estas ke zorgi pri la komunumo signifas partopreni, kontribui kaj krei. Kiam vi zorgas, vi plifortigas la komunumon kontrau\u0306 nunaj kaj estontaj riskoj, proksime kaj malproksime."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Global Voices: Kio estas la efiko de Colmena sur la moderna mondo, en kamparaj kaj indig\u0302enaj zonoj, same kiel en lokoj kie estas dang\u0302ere esti j\u0302urnalisto?"}, {"text_idx": "#000021", "text": "ALA: Son varios los beneficios, pero me limitare\u0301 a sen\u0303alar dos que me parecen muy importantes. El primero es el asunto de la privacidad, muchos medios utilizan aplicaciones que no son seguras para su trabajo comunicativo; ahi\u0301 se difunde informacio\u0301n sensible. En Colmena se esta\u0301 trabajando para que la informacio\u0301n y contenidos de los medios este\u0301n resguardados y seguros."}, {"text_idx": "#000022", "text": "El segundo tiene que ver con la organizacio\u0301n entre diferentes medios para compartir y crear contenido, con o sin conectividad. Pienso que eso puede tener un impacto positivo, en zonas con baja o nula conectividad, donde diferentes medios, colectivos o personas pueden encontrar en Colmena una plataforma para difundir y potenciar sus luchas y suen\u0303os. Colmena es la voz para los pueblos histo\u0301ricamente abandonados, que encontraron en la intemperie, una oportunidad para ser escuchados una vez ma\u0301s."}, {"text_idx": "#000023", "text": "ALA: Estas pluraj avantag\u0302oj, sed mi limigos min al du, kiuj s\u0302ajnas al mi, tre gravaj. La unua estas la afero pri privateco, multaj amaskomunikiloj uzas aplikaj\u0302ojn kiuj estas malsekuraj por ilia [j\u0302urnalista] komunika laboro; tie estas disvastigata sentema informo. En Colmena, oni laboras por certigi ke la informoj kaj enhavo de la amaskomunikilaro estas protektataj kaj sekuraj."}, {"text_idx": "#000024", "text": "La dua rilatas al la organizado inter malsamaj komunikiloj por dividi kaj krei enhavon, kun au\u0306 sen konektebleco. Mi pensas ke tio povas efiki pozitive, en areoj kun malalta au\u0306 neniu konektebleco, kie diversaj komunikiloj, kolektivoj au\u0306 homoj povas trovi platformon por disvastigi kaj plibonigi siajn luktojn kaj song\u0302ojn. Colmena estas la voc\u0302o por la historie forlasitaj popoloj kiuj trovis en la vetero, s\u0302ancon por esti denove au\u0306dataj."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Li estis kvar tagojn inter la plastaj seg\u0302oj en la Barah\u0302a flughaveno en Madrido [c\u0302iuj eo], atendante ke migrantaj agentoj estu tiel decaj por doni al li respondon. Li vojag\u0302is por perfektigi sian [hispanan] lingvon per stipendio de la Casa Espan\u0303a (eo: Domo Hispanio) de Tirano, Albanio [c\u0302iuj eo], sed li jam estis perdita pri kiom da fojoj li recitis en sia menso la versojn de la poetoj Lope de Vega, Go\u0301ngora kaj Garci\u0301a Lorca. La plibonigon [de sia hispanlingva nivelo] li jam estis faranta ne en la klasc\u0302ambro, sed konvinkante la policon pri tio ke li ne portis drogojn au\u0306 estis plananta eklog\u0302i en Madrido: nur por koni la urbon. Li povus senti sin kiel Quijote en la mezo de la jaro 2000, sed, tiukaze, neniu pridubus la eniron al tiu Regno de Hispanio tiel malsaman al la bonecoj kiujn li imagis. Lia sola peko estis havi albanan pasporton, lando el kiu alvenis nur katastrofaj novaj\u0302oj."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Li ne povis atendi plu kaj decidis malantau\u0306eniri. Lia pacienco atingis sian limon. \u201cSe Hispanio ne volas ricevi Elvi-on, Elvi ankau\u0306 ne volas eniri Hispanion\u201d, li diris al si mem, plifortigante elmontron kiu karakterizas lin g\u0302is hodiau\u0306: paroli pri si mem en la tria persono. Li turnis sin duonvoje, petis sian pasporton kaj komencis la sekvan flugon al Albanio. Li konis kaj ne konis Madridon samtempe en tiu okazo."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Kun tiu spirito, ni parolis kun Elvi Sidheri per retpos\u0302to kaj jen la intervjuo, kiu estis redaktita."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Las poblaciones indi\u0301genas conforman la parte ma\u0301s importante de la imagen que tenemos de Ame\u0301rica Latina, y en particular la que yo tengo como hispano\u0301filo porque son el corazo\u0301n mismo del continente americano. Pienso en la mezcla de etnias, lenguas, tradiciones y rai\u0301ces que aportaron civilizaciones histo\u0301ricas y tambie\u0301n en el aporte de culturas nativas: sin ellas Ame\u0301rica Latina no seri\u0301a la misma."}, {"text_idx": "#000074", "text": "Agrikulturo estas unu el la plej grandaj kontribuantoj al klimata s\u0302ang\u0302ig\u0302o sed g\u0302i ankau\u0306 povas esti unu el la plej signifaj solvoj. Foto de Zachary Barton per Nepali Times, uzata kun permeso."}, {"text_idx": "#000075", "text": "C\u0302i tiu artikolo estis origine verkita de Zachary Barton kaj estis publikigita en Nepali Times. Redaktita versio estas reeldonita de Global Voices kiel parto de enhav-kundivida interkonsento."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Kiel kamparano kaj edukisto log\u0302anta en Nepalo, mi ne estis parto de la dialogo c\u0302e la klimata pintkunveno de UN (COP26) kiu finig\u0302is en Glasgovo [eo] en novembro 2021. Neniu el ni tie estis."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Mi scivolas, c\u0302u c\u0302i tiuj s\u0302tataj burokratoj kaj komercaj reprezentantoj estas la g\u0302ustaj homoj por serc\u0302i gvidadon kaj novigon pritraktante la klimatan katastrofon? Kiuj voc\u0302oj estas klare reprezentataj c\u0302e la tablo? Kaj kiuj estas videble forestantaj?"}, {"text_idx": "#000079", "text": "La nepala delegacio jam reiris hejmen fiksante por si mem ambiciajn celojn kaj tempolimajn promesojn por atingi ilin. Nepalanoj devas elteni la efikon de klimata s\u0302ang\u0302ig\u0302o, pri kiu farmistoj c\u0302i tie ne respondecis. Tamen, oni petas nin efektivigi solvojn kiuj, simile, venas de malproksime."}, {"text_idx": "#000080", "text": "Agrikulturo estas parto de la himalaja pejzag\u0302o. Kiel ni administras teron determinos kiom rezistemaj ni povas esti al klimata s\u0302ang\u0302ig\u0302o. Foto de Zachary Barton per Nepali Times, uzata kun permeso."}, {"text_idx": "#000083", "text": "Dum loka regenera agrikulturo estas malofte diskutata c\u0302e la tablo, tia aliro povas pruvi esti multe pli konforma al nepala kulturo kaj ekonomio \u2014 hejma solvo kiu redonas politikan decidpovon kaj novigon al homoj surloke."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Agrikulturo farig\u0302is iom malpura vorto por klimataj aktivuloj, kaj iom prave. Lau\u0306takse agrikulturo respondecas pri c\u0302irkau\u0306 23 elcentoj de forcej-efikaj gasoj tutmonde. Tio faras g\u0302in komparebla al granda industrio, transporto kaj elektroproduktado, kio signifas, ke g\u0302i signife kontribuas al klimata s\u0302ang\u0302ig\u0302o."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Sed ne c\u0302iu \u201cagrikulturo\u201d egalas. Regenera agrikulturo havas la potencialon kapti karbonon el la atmosfero kaj redistribui g\u0302in al grundoj kie g\u0302i povus havi diversajn pozitivajn efikojn. Male al multaj aliaj industrioj, agrikulturo havas la eblecon transformig\u0302i de Granda Problemo al Granda Solvo."}, {"text_idx": "#000088", "text": "Kiel ni rilatas al la tero hodiau\u0306 estas nia plej granda mispas\u0302o lau\u0306 nia jug\u0302o. Dum ni detruas g\u0302angalojn por konstruligno, drenas altvalorajn malsekajn regionojn, troe fis\u0302kaptas en sanktaj akvoj au\u0306 konvertas herbejojn en grandskalan kemi-bazitan agrikulturon, ni s\u0302ajne forgesis la plej bazan leg\u0302on de la naturo, tio estas reciprokecon. Ni ne povas c\u0302erpi kaj bori kaj rikolti kaj elfosi sen pensi pri restituado."}, {"text_idx": "#000089", "text": "Integrita farmsistemo inkluzive de bestoj, herbaj\u0302oj, plurjaraj kultivaj\u0302oj, fruktoj, legomoj, grenoj kaj arbaro. Foto de Zachary Barton per Nepali Times, uzata kun permeso."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Felic\u0302e, ekzistas speco de agrikulturo, kiu havas reciprokan rilaton kun la loka ekosistemo. Agroekologio [eo], simple dirite, estas agrikulturo kiu enkorpigas la principojn de ekologio tiel ke agrikulturo ig\u0302as rimedo por redoni."}, {"text_idx": "#000091", "text": "Loka g\u0302angalo estas fonto de naturaj mang\u0302aj\u0302oj, medikamentoj, fibroj kaj energio, sed anstatau\u0306 au\u0306tomate dehaki kaj plugi g\u0302in, ni devas agnoski, ke g\u0302i ankau\u0306 purigas kaj konservas akvon kaj grundon, reguligas la temperaturon kaj formas vivejon por aliaj estaj\u0302oj. Kaj, revenante al klimataj zorgoj, gravas [scii ke] g\u0302angaloj kaptas karbonon."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Administri teron, sub la au\u0306spicioj de agroekologio, implicas revigligi malsaman specon de rilato kun la grundo. G\u0302i komencig\u0302as per komprenado de la principoj de ekologio kaj kiel la naturo funkcias. Diverseco, reciklado, sistema pensado, interkonektebleco, kaj ke la suno estas la finfina fonto de energio, estas nur kelkaj."}, {"text_idx": "#000094", "text": "Kiel tio aspektas en bieno? Diverseco de plantoj kune kultivitaj, konata kiel polikulturo, bestoj movig\u0302antaj trans la pejzag\u0302on kiel okazas en la naturo."}, {"text_idx": "#000095", "text": "Integrita kultivada sistemo inkluzive de teog\u0302ardenoj, legomproduktado kaj arbaro. Foto de Zachary Barton per Nepali Times, uzata kun permeso."}, {"text_idx": "#000097", "text": "Arboj integrigitaj en rizkultivada sistemo en Jhapa [elp. J\u0302apa, distrikto en la ekstrema sudorienta parto de Nepalo, ndltr.]. Foto de Zachary Barton per Nepali Times, uzata kun permeso."}, {"text_idx": "#000099", "text": "Do, dum aliaj rigardas al la c\u0302ielo por solvoj, ni rigardu malsupren al la plej grava ekosistemo el c\u0302iuj, la grundo sub niaj piedoj. Se kamparanoj en Nepalo povas ekstari kaj gvidi la s\u0302ang\u0302on, la politikistoj venos stumblante post tio."}, {"text_idx": "#000100", "text": "Zachary Barton estas permakultura dezajnisto, aktivulo kaj instruisto kiu log\u0302as en Nepalo ekde 2003. Li establis Almost Heaven Farm en 2013, kie li esploras, demonstras kaj trejnas lokajn kamparanojn kaj internaciajn vizitantojn pri permakultura dezajno, terbazita konstruado kaj ekologia restau\u0306rado."}, {"text_idx": "#000103", "text": "Boji, strathundo de Istanbulo, uzas publikan transporton por vojag\u0302i tra Istanbulo [eo] c\u0302iutage."}, {"text_idx": "#000104", "text": "Hi, I'm Boji of Istanbul ? Just like millions of my fellow Istanbulites, I use @municipalityist\u2018s public transport services every day. Come and say hi if you spot me on the bus, the metro or the ferry. /h5wcs370X1"}, {"text_idx": "#000106", "text": "\u2014 Boji (@boji_ist) la 3-an de oktobro 2021"}, {"text_idx": "#000107", "text": "Boji ec\u0302 havas konton c\u0302e Twitter kaj Instagram. Lastatempe, li dankis la Istanbulan urbestron Ekrem Imamoglu [eo] pro tio, ke tiu c\u0302i sekvis la hundon en Twitter."}, {"text_idx": "#000108", "text": "Lia nomo, Boji, devenas de la aj\u0302o ebliganta la movon de la radoj de veturiloj, sur kiu li ofte ripozas kiam li uzas la publikan transporton."}, {"text_idx": "#000110", "text": "Lau\u0306 la IMM, la plej lastatempa aventuro de Boji en Istanbulo [en] ampleksis 30 kilometrojn."}, {"text_idx": "#000111", "text": "I\u0307stanbul's now famous urban dog Boji uses all types of public transport vehicles available in the city such as the subway, Marmaray, tram and ferry. I\u0307stanbulites from various and far districts of the city come across Boji on different occasions and share his images on social media."}, {"text_idx": "#000112", "text": "La nun fama Istanbula urba hundo Boji uzas c\u0302iujn specojn de publikaj transportiloj disponeblaj en la urbo, kiel ekzemple la metroo, Marmaray-trajno [eo], tramo kaj pramo. Istanbulanoj el diversaj kaj malproksimaj distriktoj de la urbo renkontas la strathundon en malsamaj okazoj kaj kundividas fotojn pri li en sociaj retejoj [eo]."}, {"text_idx": "#000113", "text": "Boji jam akiris pli ol 50 000 sekvantojn c\u0302e Twitter. C\u0302iu afis\u0302o, c\u0302u en Twitter au\u0306 Instagram, enhavas mesag\u0302on instigantan la uzantojn de la publika transporto sekvi la urbajn regulojn pri sekureco."}, {"text_idx": "#000114", "text": "Metroda gu\u0308venlik ic\u0327in sar\u0131 c\u0327izgiyi gec\u0327miyorum. Siz de gec\u0327meyin. /DcXeur60DZ"}, {"text_idx": "#000115", "text": "Por sekureco en la metroo, mi neniam transiras la flavan linion. Nek vi transiru g\u0302in."}, {"text_idx": "#000116", "text": "Istanbulaj log\u0302antoj ekvidintaj Boji-n estas ankau\u0306 kundividintaj siajn renkontig\u0302ojn kun la hundo:"}, {"text_idx": "#000117", "text": "Biraz vapur biraz mart\u0131 /lULfkJPWWt"}, {"text_idx": "#000118", "text": "Iom da pramo, iom da mevoj."}, {"text_idx": "#000121", "text": "Pasag\u0302eroj renkontintaj Boji-n diras ke li estas trankvila kaj bonkonduta."}, {"text_idx": "#000124", "text": "Tiu c\u0302i artikolo verkita de Srijana Singh Thakuri estis publikigita en Nepali Times. Redaktita versio estas republikigata de Global Voices kiel parto de interkonsento pri kundivido de enhavo."}, {"text_idx": "#000125", "text": "Mi estis la unua filino kaj post mi venis tri pli junaj fratinoj. Mia patrino gravedig\u0302is tri pliajn fojojn post tio, c\u0302iuj estintus knabinoj."}, {"text_idx": "#000126", "text": "Ili c\u0302iuj finis sian vivon en kontrau\u0306leg\u0302aj klinikoj, kie la gepatroj povas ekscii la genron de sia bebo kaj elekti aborton se temas pri knabino. Mi scias ke c\u0302i tiu praktiko nomig\u0302as ina feticido kaj estas kutima c\u0302efe en Suda Azio."}, {"text_idx": "#000128", "text": "Oni riproc\u0302is al mia patrino ke s\u0302i estas malbenita kaj difektita. Kial mi ne sufic\u0302is? Kial ni filinoj ne sufic\u0302is?"}, {"text_idx": "#000130", "text": "La sano de mia patrino malbonig\u0302is. Mi apenau\u0306 vidis s\u0302in rideti. Mi komencis labori kiel kuiristino en busstacio por provi mildigi s\u0302ian doloron. Ni vendis bananojn, fruktojn, kaj faris c\u0302ion eblan por elturnig\u0302i. Mi promesis al mia ploranta patrino ke mi estos same bona kiel la filo kiun s\u0302i kaj mia patro tiom malespere volis."}, {"text_idx": "#000132", "text": "Sed la ironio estas ke ni havis neniun teron por heredi. Ni havis nenion. Provante havi filon, mia familio plong\u0302is pli profunde en malric\u0302econ, s\u0302uldojn kaj deprimon."}, {"text_idx": "#000135", "text": "Mi provis transformi mian malg\u0302ojon kaj mian koleron en persistecon. Mi volis esti la plej bona pri c\u0302io. Pro mia patro, mi sentis min kvazau\u0306 mi havus ion por pruvi. Mi ig\u0302is klasestrino. Mi alig\u0302is al la enpoviga klubo de knabinoj. Mi sekvis lecionojn pri tradicia danco."}, {"text_idx": "#000136", "text": "Mi verkis poezion kaj partoprenis en konkursoj pri debatado. Mi prunteprenis librojn de la biblioteko. Mi studis g\u0302is malfrue en la nokto kaj faris c\u0302iujn taskojn por atingi la nivelon de miaj kolegoj. Mi kaptis c\u0302iun oportunon kiu aperis sur mia vojo."}, {"text_idx": "#000138", "text": "En mia vilag\u0302o, c\u0302iu kvadrata colo de tero estis uzata por produkti mang\u0302on, kaj sportoj estis por knaboj, en nekultivataj terasoj inter la kultivaj sezonoj. Mi neniam sciis ke futbalo estas io por mi."}, {"text_idx": "#000139", "text": "Mi iris c\u0302iutage por trejnig\u0302i kun trejnisto Gopi. Li traktis min same kiel li traktus la knabojn. Li kriis al mi sed ankau\u0306 kurag\u0302igis min. Mi ankorau\u0306 memoras mian unuan matc\u0302on kaj kia estis la sento surmeti uniformon, postkuri la pilkon en la futbalkampo."}, {"text_idx": "#000141", "text": "Mi sukcesis eniri pli grandajn teamojn kaj mi varbig\u0302is por turniroj. Klac\u0302oj ankau\u0306 sekvis. Najbaroj klac\u0302is pri mi, dirante ke mi revenas hejmen tro malfrue au\u0306 ke mi foriras tro frue. Mi estis nomata egoisma kaj oni diris ke mi havas la kapon en la nuboj. Tio malbonig\u0302is kiam mi ekhavis menstruon, homoj diris al mi kien mi povus iri kaj kien ne, kion mi povus fari kaj kion ne."}, {"text_idx": "#000143", "text": "Mi kondutis kontrau\u0306 la maniero en kiu knabinoj de mia vilag\u0302o devus konduti: silentu, tenu vian kapon mallevita, provu ne ig\u0302i rimarkita, kaj kiam tempo estas, estu edzinig\u0302ebla."}, {"text_idx": "#000144", "text": "Mi forskuis la kritikadon kaj tenis miajn okulojn malfermitaj al mia revo. Mi dau\u0306rigis mian edukadon kaj diplomig\u0302is kiel la unua de mia klaso. Mi estis elektebla por stipendioj kaj mi registrig\u0302is en supera lernejo en Katmanduo. Mi dau\u0306rigis la piedpilkadon kaj iris al turniroj, trejnig\u0302ante tage kaj nokte."}, {"text_idx": "#000145", "text": "Mia historio ne estas unika. Temas nur pri kio okazas kiam knabinoj kaj virinoj ricevas s\u0302ancon, oportunon kaj investon."}, {"text_idx": "#000146", "text": "Mi j\u0302us 20-jarig\u0302is, kaj pasintsemajne mi sukcesis en la lasta kandidatig\u0302a etapo por la nacia virina futbalteamo de Nepalo. Mi subskribis kontrakton kaj mia nomo estis anoncita en la j\u0302urnaloj. Mi estas nun oficiale profesia futbalistino reprezentanta mian landon."}, {"text_idx": "#000147", "text": "Mi neniam sentis min tiom fiera esti filino de Nepalo, kvankam ekzistis tempoj kiam mi sentis ke mia lando ne fieris pri mi."}, {"text_idx": "#000150", "text": "Srijana Singh Thakuri la 9-an de septembro c\u0302e sia komenco en la nacia teamo en matc\u0302o kontrau\u0306 Banglades\u0302o en Katmanduo. Nepalo gajnis 2-1. Foto: per Nepali Times, uzata kun permeso."}, {"text_idx": "#000152", "text": "Mi amas mian frateton kaj mi esperas ke li kreskos rigardante min ludi por ke li havu alian perspektivon pri tio kion la knabinoj povas fari."}, {"text_idx": "#000154", "text": "Mi ankau\u0306 komprenis lastatempe ke mi nenion plu devas pruvi al li. Miaj revoj estas por aliaj knabinoj kiel mi, kies patroj volas nur filojn. Miaj revoj estas por miaj fratinoj kaj mia patrino. Sed c\u0302efe, miaj revoj estas por mi."}, {"text_idx": "#000156", "text": "Nova taksia servo nur por virinoj en Kartvelio [eo], nomata TaxiWoman, promesas sekurajn veturadojn al siaj klientoj, provizante ilin nur per virinaj s\u0302oforoj. Tiu c\u0302i estas la plej fres\u0302data grupo kiu pritraktas la tutmondan problemon de transportaj brec\u0302oj, celante havigi al virinoj alireblajn veturopciojn."}, {"text_idx": "#000158", "text": "Alia afis\u0302o en la pag\u0302o TaxiWoman klarigas ke la servo estas \u201ckreita por virinoj kaj homoj sub la ag\u0302o de 16 jaroj\u201d."}, {"text_idx": "#000159", "text": "This was my little dream. I am very hesitant to even order taxi at night. Stopping taxi in the street is always out of question. This will make life easier for so many women. Hope they will succeed. "}, {"text_idx": "#000163", "text": "Aliloke en la mondo, taksiaj servoj nur por virinoj estas ankau\u0306 kutimaj. En Egiptio [eo], simila servo estis lanc\u0302ita en 2015. En intervjuo por The Guardian, g\u0302ia fondinto, Reem Fawzi, diris al la novaj\u0302a platformo tiutempe ke la servo funkcias ekskluzive por virinoj, far virinaj s\u0302oforoj. Pro sekurecaj kialoj, klientoj devis sendi skanitan kopion de sia identigilo. C\u0302iu veturado estis registrita per interna kamerao kaj la klientoj de la servo havis aliron al \u201ctiel nomata \u201cmortiga\u201d butono por distance haltigi la au\u0306ton se necese\u201d, raportis The Guardian."}, {"text_idx": "#000164", "text": "En Turkio, simila servo estis enkondukita en la provinco Sivas en 2016. Pakistano, Barato kaj Meksik-urbo trovig\u0302as inter la lokoj kie similaj servoj estis lanc\u0302itaj fres\u0302date. En Novjorko, taksia servo nomata \u201cSheTaxis-SheRides\u201d estis lanc\u0302ita en 2014."}, {"text_idx": "#000165", "text": "Lau\u0306 raporto publikigita pasintjare de la Korporacio pri Internacia Financado (IFC), \u201cKiel transportistoj virinoj estas vaste subreprezentataj kaj kiel pasag\u0302eroj ili alfrontas persistajn kaj tutmondajn defiojn rilate al alireblo, kosto kaj sekureco. Tio havas grandskalajn efikojn sur ambau\u0306 virinan movig\u0302eblon kaj aliron al laborpostenoj kaj merkatoj: la Internacia Organizaj\u0302o pri Laboro (ILO 2017) skribis ke transportaj brec\u0302oj reduktas la partoprenon de virinaj laborfortoj je pli ol 15 elcentoj\u201d. IFC faris studon en ses landoj por tiu c\u0302i raporto kaj malkovris ke 20 elcentoj de la virinoj diris ke \u201cla manko de virinaj s\u0302oforoj limigas la nombron de veturadoj kiujn ili faras kaj 44 elcentoj diris ke ili pli uzus la servon se ili havus opcion por elekti virinan s\u0302oforon\u201d."}, {"text_idx": "#000166", "text": "Genre-apartiga transportado (GS) en veturmendado estas servo kun diversaj modeloj lau\u0306 la raporto de IFC, c\u0302ar \u201cneniu modelo difinas aperantajn servojn GST\u201d. Tamen la c\u0302efa modelo inter tiuj estas servoj \u201cekskluzive por virinoj\u201d, similaj al TaxiWoman."}, {"text_idx": "#000167", "text": "Funkciantaj modeloj por genre-apartigaj transportservoj, raporto IFC, junio 2020."}, {"text_idx": "#000168", "text": "Dum postulo de taksiaj servoj nur por virinoj ne estas afero ekskluziva de Kartvelio, g\u0302i starigas demandojn pri la dungado de virinaj s\u0302oforoj, kiuj estas subreprezentataj en la transporta industrio, lau\u0306 la esploro de IFC."}, {"text_idx": "#000170", "text": "Kvankam TaxiWoman estas en la komenca fazo, g\u0302i povus fari ambau\u0306 \u2013 provizi siajn klientojn per sekuraj veturadoj kaj kreskigi dungoportunojn por virinaj s\u0302oforoj en Kartvelio."}, {"text_idx": "#000172", "text": "Piknonotedo kun rug\u0302a ventro konata en la angla kiel red vented bulbul. Foto de Mira Dhakal. Uzata kun permeso."}, {"text_idx": "#000173", "text": "Malgrau\u0306 sia relative eta grandeco, Nepalo gastigas proksimume 9% el c\u0302iuj birdospecioj troveblaj tutmonde. Lau\u0306 la organizaj\u0302o pri Birda Konservado de Nepalo (Bird Conservation Nepal), 886 specioj estas registritaj en la lando."}, {"text_idx": "#000174", "text": "Dum la nombro de birdoj en Nepalo iom malkreskas pro detruo de la medio kaj efiko de klimats\u0302ang\u0302ig\u0302o inter aliaj faktoroj, limigoj starigitaj pro KOVIM-19 kau\u0306zis malaltig\u0302on de poluado kaj kreis favoran medion por birdoj. Lau\u0306 studoj, ens\u0302losigo koincidis kun la c\u0302efa parig\u0302-sezono de multaj urbaj birdoj, kaj fotistoj, profesiaj kaj amatoraj, kundividas vidaj\u0302ojn el siaj kortoj."}, {"text_idx": "#000175", "text": "Legu ankau\u0306: La nepala turdo, la sola endemia birdo en la lando, fascinas ornitologojn kaj birdamantojn [en]"}, {"text_idx": "#000176", "text": "Mira Dhakal, amatora fotisto, estas kundividanta siajn fotojn kun la kradvorto #TheJoyOfSmallThings c\u0302e Tvitero. Inspirita de la kapablo de sia patrino krei fotojn en sia familia fotoateliero, s\u0302i komencis kapti birdojn tra la ekrano de sia kamerao antau\u0306 kvin jaroj."}, {"text_idx": "#000178", "text": "Longvosta lanio, Zosterops palpebrosus, punktita turto, orienta pigonajtingalo"}, {"text_idx": "#000180", "text": "C\u0302u vi ne rekonas ilin? Piknonotedo kun rug\u0302a ventro, longvosta lanio, kolumpapago"}, {"text_idx": "#000182", "text": "When I click birds, I feel as beautiful and as free as birds. [...] When I started bird photography, I started seeing bird everywhere and listening to them every now and then. I can notice beautiful birds and their nests even from a moving vehicle. [...] Birds are lively, they are intense and they create such a joy."}, {"text_idx": "#000183", "text": "Kiam mi enkadrigas birdojn en mia kamerao, mi sentas min same bela kaj libera kiel ili. [...] Kiam mi komencis birdofotadon, mi komencis vidi birdojn c\u0302ie kaj au\u0306skultadi ilin fojfoje. Mi povas rimarki belajn birdojn kaj iliajn nestojn ec\u0302 el movig\u0302anta au\u0306to. [...] Birdoj estas vivoplenaj, ili estas intensaj kaj ili kreas tian g\u0302ojon."}, {"text_idx": "#000184", "text": "Jen kelkaj birdoj kiujn Dhakal kaptis kamerae:"}, {"text_idx": "#000185", "text": "Dhakal ne povis antau\u0306e foti bluan turdon, malgrau\u0306 ke s\u0302i jam multfoje provis. Tamen, tiu belaj\u0302o aperis en la korto dum la ens\u0302losigo. Foto de Mira Dhakal. Uzata kun permeso."}, {"text_idx": "#000186", "text": "La krioj de kukolo anoncas la alvenon de printempo. Paro de aziaj koeloj. Foto de Mira Dhakal."}, {"text_idx": "#000187", "text": "En Nepalo homoj permesas al hirundoj kaj apusoj nesti en iliaj hejmoj. Hirundoj kaj paseroj sidig\u0302as kune. Foto de Mira Dhakal. Uzata kun permeso."}, {"text_idx": "#000200", "text": "I applaud Azerbaijan\u2019s & Armenia\u2019s parallel humanitarian gestures \u2013 releases of detainees and maps of mined areas"}, {"text_idx": "#000207", "text": "La ministerio pri eksteraj aferoj de Azerbajg\u0302ano ankau\u0306 publikigis deklaron kiu aprezas la interkonsenton, dirante ke \u201cricevado de mino-mapoj savos la vivojn kaj sanon de dekmiloj da niaj civitanoj, inkluzive malministojn, kaj akcelos la rekonstruajn projektojn iniciitajn de la prezidanto de Respubliko Azerbajg\u0302ano s-ro Ilham Alijev, en Agdamo kaj la revenon de interne delokitaj personoj\u201d."}, {"text_idx": "#000210", "text": "Pli frue c\u0302i-monate Azerbajg\u0302ano raportis pri la mortoj de du j\u0302urnalistoj kaj unu oficialulo kaj almenau\u0306 kvar homoj estis vunditaj sekve de minaj eksplodoj. Tiuj c\u0302i incidentoj altigis la nombron de la mortoj kau\u0306zitaj de teraj minoj g\u0302is 20."}, {"text_idx": "#000211", "text": "G\u0302ejhun Bajramov, ministro pri eksteraj aferoj de Azerbajg\u0302ano, diris ke li estis \u201cprofunde malg\u0302ojigita\u201d de la novaj\u0302oj pri la eksplodoj kaj la raportitaj perdoj:"}, {"text_idx": "#000212", "text": "Deeply saddened to learn that 3 Azerbaijani civilians, including 2 journalists have been killed in a landmine blast in #Kalbajar district of #Azerbaijan."}, {"text_idx": "#000213", "text": "We call on #Armenia to hand over minefield maps. Every day they continue to refuse this request, more lives are endangered!"}, {"text_idx": "#000215", "text": "Mi profunde malg\u0302ojis post ekscii ke 3 azerbajg\u0302anaj civiluloj, inkluzive 2 j\u0302urnalistojn, estis mortigitaj dum eksplodo de teraj minoj en la Kalbag\u0302ara distrikto de Azerbajg\u0302ano."}, {"text_idx": "#000216", "text": "Ni alvokas Armenion transdoni la mapojn de minkampoj. C\u0302iutage ili dau\u0306rigas rifuzi tiun c\u0302i peton, pliaj vivoj estas endang\u0302erigitaj!"}, {"text_idx": "#000217", "text": "La nombro de armenaj militkaptitoj kaj aliaj kaptitoj, kiuj plu restas en azerbajg\u0302ana mallibero, restas malklara dum azeraj au\u0306toritatoj konsideras iujn detenitojn kiel kaptitojn. Post la fino de la milito, 69 militkaptitoj kaj aliaj detenitoj estis transdonitaj de Azerbajg\u0302ano. La 8-an de junio, plenumanto de devoj de c\u0302efministro Pas\u0302injan diris ke li estis preta inters\u0302ang\u0302i sian filon kontrau\u0306 la restintaj militkaptitoj."}, {"text_idx": "#000218", "text": "Proparolanto de la rusia ministerio pri eksteraj aferoj Maria Zah\u0302arova bonvenigis la novan interkonsenton en sia Telegram-kanalo, dum kartvela ministro pri eksteraj aferoj David Zakaliani diris en deklaro, ke diplomatoj en Tbiliso laboris pri tiu c\u0302i interkonsento dum monatoj."}, {"text_idx": "#000222", "text": "Nun s\u0302i estas esploristo c\u0302e la Aerospace Systems Design Laboratory (ASDL) c\u0302e la Georgia Institute of Technology (Georgia Tech), en Atlanta, Usono [eo]. S\u0302ia laboro temas pri novaj dezajnoj kaj teknologioj de aviadiloj, kiuj helpos igi aviadon pli dau\u0306ripova kaj ekoamika."}, {"text_idx": "#000223", "text": "Mi parolis kun C\u0327\u0131nar je la 4-a de Marto, kadre la Internacia Tago de Virinoj , telefone kaj retpos\u0302te, pri s\u0302ia kariero, s\u0302ia fako kaj s\u0302iaj aventuroj en Jutubo."}, {"text_idx": "#000224", "text": "C\u0302i tiu intervjuo estas redaktita por koncizeco."}, {"text_idx": "#000228", "text": "SY: C\u0302u vi alfrontis ajnan genrajn stereotipojn kiam vi elektis vian studfakon?"}, {"text_idx": "#000233", "text": "SY: Kio plej ekscitas vin pri via laboro?"}, {"text_idx": "#000236", "text": "SY: Kiel fremda ina ing\u0302eniero, c\u0302u vi alfrontis defiojn pro viaj genro kaj etneco? Kion vi faris por venki ilin?"}, {"text_idx": "#000238", "text": "Recently, I was told by a source of authority that I should change my name to be more successful because it was hard to pronounce. We are expected to deal with such daily micro-aggressions, with a smile, looking our best without trying hard. And although there is a rising awareness to be more inclusive, there are still not many female engineers in high-level positions. There are not many female academics in the aerospace engineering departments of top universities. Most panels are still male-dominated. And as many of my other female colleagues do, I try to overcome such challenges by excelling in my field, working harder and putting more effort into everything I do."}, {"text_idx": "#000240", "text": "Antau\u0306 nelonge, iu au\u0306toritatulo diris al mi, ke mi devas s\u0302ang\u0302i mian nomon por esti pli sukcesa, c\u0302ar g\u0302i estas malfacile prononcebla. Oni supozas ke ni devas trakti tiajn c\u0302iutagajn mikro-agresojn, ridetante, aspektante plej bine kaj seng\u0302ene. Kaj kvankam kreskas la konscio por esti pli inkluziva, ankorau\u0306 ne estas multaj inaj ing\u0302enieroj en altnivelaj postenoj. Estas ne multaj inaj akademianoj en la departamentoj de aerospaca ing\u0302enierado c\u0302e pintaj universitatoj. Plej multe da podioj estas ankorau\u0306 regataj de viroj. Kaj kiel multaj el miaj aliaj inaj kolegoj faras, mi provas superi tiajn defiojn elstarante en mia fako, laborante pli kaj penante pli pri c\u0302io kion mi faras."}, {"text_idx": "#000244", "text": "SY: Vi ankau\u0306 havas jutuban kanalon fokusig\u0302ante pri STEM kaj serion kiu nomig\u0302as #kad\u0131ndedig\u0306in [virino, vi diru]. Kial vi decidis komenci la kanalon kaj la serion kaj kio estas la c\u0302efa celo?"}, {"text_idx": "#000247", "text": "Reen en 2016, kiam mi estis diplomig\u0302anta c\u0302e Georgia Tech, mi ekhavis ideon kombini mian pasion pri aktorado kaj ing\u0302enierado. Mia tiama koramiko kaj nun edzo s\u0302atis la ideon kaj kune ni kreis Biz Siz Onlar [Ni, Vi, Ilin], nia Jutub-kanalo."}, {"text_idx": "#000255", "text": "Malio kaj Madagaskaro alfrontis similajn defiojn dum la lastaj kvin jaroj. Politikaj renversig\u0302oj, interropitaj de puc\u0302oj, kiuj finig\u0302is per eksigo de elektitaj prezidentoj, antau\u0306 la fino de iliaj oficperiodoj. Sekve, la ekonomioj de ambau\u0306 landoj suferis falegojn de la malneta interna produkto."}, {"text_idx": "#000256", "text": "Hodiau\u0306, Malio kaj Madagaskaro estas klopodantaj rekonstrui siajn difektitajn politikajn sistemojn per novelektitaj plenumaj organoj."}, {"text_idx": "#000258", "text": "En Malio, la arbaro malrapide estas cedanta terenon al la Sahara dezerto en la norda parto. La regiono Kayes, kiu kutimis gastigi fortikan arbaron, distingig\u0302as per la s\u0302ajne nehaltigebla progresado de la dezerto, kiu hodiau\u0306 entenas vastajn sablajn kaj rokajn zonojn."}, {"text_idx": "#000260", "text": "Mali is a mostly dry nation, subject to frequent droughts. Increasing temperatures and decreasing rainfall tell of a shift in climate zones as the desert moves south over productive land. In these regions, farmers dependent on agriculture and livestock already face trying periods of drought and have few options to overcome them. Many are moving to the cities, others to the country\u2019s less arid south."}, {"text_idx": "#000261", "text": "Malio estas plejparte humida lando, ofte trafita de sekeco. Plialtig\u0302o de la temperaturoj kaj malplialtig\u0302o de la precipitaj\u0302oj anoncas s\u0302ang\u0302on de klimataj zonoj, dum la dezerto antau\u0306eniras suden anstatau\u0306igante la kultiveblajn terenojn. En c\u0302i tiuj regionoj, la bienuloj kiuj dependas de agrikulturo kaj de bredado, alfrontas sufic\u0302e malfacilajn periodojn de sekeco kaj havas malmultajn eblecojn por supervenki ilin. Multaj el ili estas translog\u0302ig\u0302antaj al la urboj, aliaj al la sudo de la lando, kiu estas malpli arida."}, {"text_idx": "#000266", "text": "En Madagaskaro, la efiko de klimata s\u0302ang\u0302o estis ec\u0302 pli drama. Post la sinsekvo de du ciklonoj (Giovanna en 2012 kaj Haruna en 2013) [en] kiuj trafis la insulon kaj igis c\u0302irkau\u0306 100 000 homojn senhejmaj, la sudan regionon trafis invado de akridoj. Kiel c\u0302i tiuj eventoj estas ligitaj unu al la alia, klarigas Emmanuel Perrin en Maxisciences [fr]:"}, {"text_idx": "#000267", "text": "Le cyclone Haruna a touche\u0301 l\u2019i\u0302le de Madagascar. Or, son passage a cre\u0301e\u0301 les conditions d'humidite\u0301 favorables a\u0300 la prolife\u0301ration de criquets migrateurs. Les autorite\u0301s n\u2019ont pas re\u0301agi a\u0300 temps et, aujourd\u2019hui, leur population atteint 500 milliards d\u2019individus, estime une re\u0301cente mission de comptage."}, {"text_idx": "#000268", "text": "Ciklono Haruna trafis la insulon Madagaskaron. G\u0302ia paso kreis tiajn humidajn kondic\u0302ojn, kiaj favoris amasan multig\u0302on de akridoj. La au\u0306toritatoj ne reagis g\u0302ustatempe kaj hodiau\u0306 la populacio [de akridoj] kreskis g\u0302is 500 miliardoj lau\u0306 la plej novaj taksoj."}, {"text_idx": "#000271", "text": "Kion povas fari la loka log\u0302antaro por rezisti al c\u0302i tiu klimata atako? Jen kelkaj ideoj de Michael Kleine kaj de liaj kolegaj sciencistoj au\u0306 esploristoj de la Internacia Unuig\u0302o de Institutoj por Arbara Esplorado [de]:"}, {"text_idx": "#000274", "text": "En c\u0302i tiu kampo, la novaj strategioj dependas de lokaj kuntekstoj kaj de la speco de agado en la regiono. Ekzemple, la malkresko de agrikulturaj rendimentoj povas esti limigita per la jenaj rimedoj: per kreskanta kultiva diversigo kaj per plantado de specoj kun frua maturig\u0302o, kiel NERICA, kiu estas riza variaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000276", "text": "The same policy could yield contrasting results ,for different sectors or different activities in the same sector, e.g. removing subsides on inputs, from agriculture produced positive impact on traditional rain fed sector (using minimum inputs), and negative impacts on mechanized irrigated agriculture (using intensive inputs) [..] Community Leaders are key players in the policy process , they possess a wealth of indigenous knowledge regarding the wise use and conservation of natural resources, moreover, customary rules and orders issued by them , are considered sacred by their local community."}, {"text_idx": "#000277", "text": "La sama politiko povus havi malsamajn rezultojn, en diversaj sektoroj au\u0306 en malsamaj agadoj de la sama sektoro. Ekzemple, la forigo de subvencioj por produktadrimedoj de la agrikulturo havis favoran efikon sur la agrikulturon irigaciitan per pluvo (uzante minimumajn kontribuojn), kaj efikojn malfavorajn sur mekanizitan irigaciitan agrikulturon (uzante intensajn investojn) [...] Komunumaj gvidantoj estas c\u0302efroluloj de la politika procezo, ili posedas multajn indig\u0302enajn sciojn pri la uzo kaj konservado de naturaj rimedoj. Krome, la reguloj kaj la ordonoj kiujn ili starigas estas konsiderataj sanktaj de la loka komunumo."}]