[{"text_idx": "#000000", "text": "26 libroj de la jaro 2016"}, {"text_idx": "#000001", "text": "C\u0302iusemajne aperas pluraj novaj verkoj en kaj pri Esperanto, do malfacilas havi superrigardon pri c\u0302io. Pawe\u0142 Fischer-Kotowski elektis el la rikolto de 2016 dek kvin novajn beletraj\u0302ojn, dek unu novajn faklibrojn en Esperanto \u2013 kaj aldone kelkajn aliajn eldonaj\u0302ojn, kiuj lau\u0306 li estas aparte atentindaj."}, {"text_idx": "#000002", "text": "C\u0302i-jare la oferto de la Libroservo de UEA plivastig\u0302is per pli ol 200 novaj varoj, plejparte libroj. Se oni konsideras la nunan situacion en la Esperanto-movado, oni certe ne povas plendi pri malabundo de novaj titoloj. Sed kiujn librojn el la ondo elekti por legi, por donaci al amiko? Mi faris subjektivan trarigardon de la eldonaj\u0302oj kiuj atingis c\u0302i-jare la roterdaman libroservon."}, {"text_idx": "#000003", "text": "La nova romano de Mikaelo Brons\u0302tejn estas unu el la plej signifaj verkoj de la jaro."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La jaro 2016 pliric\u0302igis nian literaturon per la romano Mi stelojn jungis al revado de Mikaelo Brons\u0302tejn. La 564-pag\u0302a libro duelas kun La granda kaldrono de John Francis (1978) pri la honoro de la plej dika beletraj\u0302o en Esperanto, malgajnante per nuraj 28 pag\u0302oj."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La briko (ne nur lau\u0306 la grando, sed ankau\u0306 lau\u0306 la koloro de la kovrilpag\u0302o) ne timigu per sia longo, g\u0302i flue legig\u0302as kaj kaptas la atenton de la leganto ekde la unua pag\u0302o. La rakonto konigas esperantistojn kiuj trovis sin en la realo de la unuaj jaroj de la postrevolucia Sovetio."}, {"text_idx": "#000006", "text": "La intrigo miksas fikciajn kaj realajn personojn. La dialogoj kaj aventuroj de la kvin protagonistoj pentras vivecan kaj realisman bildon de tiutempaj esperantistoj kaj ilia tragika sorto."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Sovetunio estas en la centro ankau\u0306 de alia romano, Amo inter ruinoj de Trevor Steele. G\u0302i estas tiel fres\u0302e eldonita, ke ankorau\u0306 ne ac\u0302etebla en la Libroservo de UEA. Steele, unu el niaj plej popularaj verkistoj, eldonis pli frue c\u0302i-jare alian originalan romanon, Dio ne havas eklezion."}, {"text_idx": "#000008", "text": "G\u0302ia c\u0302efrolulo estas la mondfama foto-j\u0302urnalisto Bruce Golding, \u201cs\u0302talulo\u201d kiu atestas la plej sangajn kaj timigajn okazaj\u0302ojn \u2013 militojn kaj naturajn katastrofojn. Li restas imuna al la malbonoj kiujn li renkontas c\u0302iutage, sed lia vivo s\u0302ang\u0302ig\u0302as kiam li venas al la oceania insulo Hakilule, preskau\u0306 malaperinta post cunamo."}, {"text_idx": "#000009", "text": "El tute alia kategorio \u2013 nefikcio, subreprezentata en nia literaturo \u2013 estas Idoj de la imperio, la tria libro de Kalle Kniivila\u0308. C\u0302i tiu raportaj\u0302o temas pri rusoj kiuj vivas en la baltaj landoj kaj pri iliaj komplikaj rilatoj kun litovoj, latvoj kaj estonoj."}, {"text_idx": "#000010", "text": "G\u0302i aperis en la finna, sveda kaj Esperanto, same kiel du pli fruaj verkoj de la au\u0306toro. La unua el ili, Homoj de Putin (2014), ricevis en Finnlando la prestig\u0302an premion Kanava por la plej bona nefikcia libro de la jaro. Ankau\u0306 Idoj estis rimarkita: Asocio de Finnaj J\u0302urnalistoj en Svedio atribuis al Kniivila\u0308 premion pro la libro kaj pro lia multjara laboro kiel j\u0302urnalisto specialistig\u0302inta pri Rusio."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Inter la plej gravaj originalaj prozaj\u0302oj en 2016 trovig\u0302as ankau\u0306 La vorto kaj la vento, kolekto de c\u0302iuj prozaj\u0302oj verkitaj de Miguel Ferna\u0301ndez en la jaroj 1992\u20132015. La iberiano levas en ili vastan gamon da temoj, de amo g\u0302is politiko. En la apendico aperas fragmentoj de pli ampleksa verko, La Troja Milito, kiun mi rakontis al mia nepino, kiu espereble iam estos publikigita aparte kiel tuto."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Inter la tradukoj nepre menciinda estas La pupo, elpoligita de Tomasz Chmielik. G\u0302i estas unu el la plej gravaj romanoj de la pola literaturo, au\u0306torita de Boles\u0142aw Prus \u2013 la sama, kies La faraono famig\u0302is en Esperantujo pro la elstara traduko de Kazimierz Bein. La pupo prezentas aliajn etoson kaj temaron \u2013 la intrigo profundigas la leganton en la sociajn s\u0302ang\u0302ig\u0302ojn en la 19a-jarcenta Varsovio."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Progresado de l\u2019 pilgrimanto de John Bunyan el 1678 estas unu el la plej ofte eldonitaj libroj en la historio, aperinta g\u0302is nun en pli ol 1500 eldonoj en 200 lingvoj, interalie en Esperanto en 1907. Nun \u2013 dank\u2019 al Vinko Os\u030clak \u2013 haveblas nova Esperanta traduko de tiu klasikaj\u0302o, kiu prezentas alegorion de la kristana vivo en la formo de pilgrimado al Ciono."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Por kompletigi, ankorau\u0306 du pliaj tradukoj: La serioza ludo de Hjalmar So\u0308derberg, elsvedigita de Sten Johansson \u2013 romano pri amo kaj moralaj dilemoj; kaj La afero al kiu vi servas de Jurij German, elrusigita de Jurij Finkel \u2013 la unua parto de la samnoma trilogio pri Vladimiro Ustimenko, siatempe tre fama verko en Sovetio."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Momentoj kaj meditoj estas la sesa poemaro de Baldur Ragnarsson, unu el la korifeoj de la Esperanta poezio. Kiel diras pri la libro Jorge Camacho, \u201cmomentoj por mediti kaj meditoj por ajna momento\u201d. Camacho mem enmondigis en 2016 du novajn poemarojn: la ric\u0302an je pikoj Strangaj spikoj kaj la politikan Palestino strangolata."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Suso Moinhos debutis per Laminarioj, kaj la publiko jam atendas pliajn elmontrojn de tiu nova talento. Dume, Ideoj g\u0302ermas en la pli ol 200 hajkoj de Steven D. Brewer, en vertikala formato, kun buntaj ilustraj\u0302oj. Kaj j\u0302us aperis nova originala poemaro de Benoi\u0302t Philippe, Kvazau\u0306 varfo. Lau\u0306 la postparolo de Nicola Ruggiero, \u201cPhilippe plenrajte eniris en la historion de la literaturo en Esperanto\u201d."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Vasil Kadifeli tradukis el la turka poemojn de Nazim Hikmet, kiuj aperis sub la titolo Poezia antologio kiel n-ro 51 en la Serio Oriento-Okcidento. La libro prezentas tiun plej gravan turkan poeton dulingve: la Esperanto-tradukojn akompanas la originalaj turkaj versoj."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Inter la primovadaj libroj mi menciu nur du plej interesajn \u2013 kaj la plej ampleksajn samtempe. Historio de la Esperanto-movado inter la blinduloj estas serioza studo redaktita de 5-persona teamo kaj kovranta la jarojn 1888\u20132015, dum Josef S\u0302emer (1950\u20132012) sub redakto de Amri Wandel, temas pri la \u2013 lau\u0306 la subtitolo \u2013 \u201ckoro de la israela Esperanto-movado amata tra la mondo\u201d. Ambau\u0306 estas kolore ilustritaj kaj grandformataj."}, {"text_idx": "#000019", "text": "En 2016 enmerkatig\u0302is la giganta Oklingva medicina enciklopedia vortaro, la plej ampleksa (3.148 pag\u0302oj) kaj plej kosta libro (189 eu\u0306roj) en la sortimento de UEA. Preskau\u0306 50 000 kapvortojn ordigitajn lau\u0306 la latinaj terminoj sekvas tradukoj en la angla, franca, germana, hispana, itala, Esperanto kaj kroata. Menciindas ankau\u0306 Terminaro de betono kaj betonistaj laboroj kaj la kolekto de la prelegoj el KAEST 2014, Arkivoj kaj bibliotekoj \u2013 kiel protekti kaj konservi nian heredaj\u0302on."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Inter la fakaj libroj indas elstarigi la esearon de Vilmos Benczik, Pri la natureco kaj artefariteco de lingvoj, kiu enhavas eseojn plejparte jam publikigitajn aliloke. Al la interesitoj mi rekomendas rapidi por la ac\u0302eto, c\u0302ar la eldonkvanto estas tre limigita."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Kun intereso mi notas la aperon de pliaj esperantlingvaj lerniloj de aliaj lingvoj. Nur en 2016 en la Katalogo de UEA envicig\u0302is kvin libroj kiuj traktas pri gramatiko de alia lingvo: Ni lernu la eu\u0306skan, Hungara lingvo, Enkonduko en la japanan, Volapuko en dek lecionoj kaj Kompleta gramatiko de la tupia lingvo."}, {"text_idx": "#000022", "text": "La plej grava reeldono de 2016 estas sendube La dang\u0302era lingvo de Ulrich Lins. La fama libro pri la persekutoj kontrau\u0306 esperantistoj ricevis ne nur novan, pli kurag\u0302an vestaj\u0302on, sed estas ankau\u0306 komplete reviziita. La au\u0306toro forigis iujn fragmentojn kaj aldonis multajn novajn informojn kiuj ne estis konataj en 1988, kiam aperis la unua eldono, sed estis rivelitaj post la malfermo de sovetiaj arkivoj."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Tre bonvena estas la 4-a eldono de El la \u201cVerda Biblio\u201d de Izrael Lejzerowicz (1935), klasikaj\u0302o de originala satiro en kaj pri Esperanto. Sprita, leg\u0302era kaj plene enmergig\u0302inta en la Esperanto-kulturo. C\u0302i tiun eldonon akompanas KD kun lau\u0306tlego fare de la antau\u0306 nelonge forpasinta aktoro Jerzy Fornal."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Rimarkinda estas la reeldono de la esearo Pri lingvo kaj aliaj artoj de William Auld (1978) pri lingvaj demandoj, literaturo, tradukado ktp. SAT reaperigis en unu volumo, La progresema Esperanto-movado en perspektivo, du movadhistoriajn verkojn: Laborista Esperanto-movado antau\u0306 la mondmilito de G.P. de Bruin (1936) kaj Historio de SAT 1921\u20131952 (1953). La historio de la postaj 65 jaroj ankorau\u0306 lasas sin atendi."}, {"text_idx": "#000025", "text": "En 2016 aperis kelkaj reeldonoj de tradukoj de Kazimierz Bein (Kabe): Fundo de l\u2019 mizero de Wac\u0142aw Sieroszewski, Interrompita kanto kaj Bona sinjorino de Eliza Orzeszkowa. Ili estas interesaj kaj gravaj precipe pro la lingvaj\u0302o. Estas apenau\u0306 kredeble, ke iu sciis tiel skribi en Esperanto antau\u0306 pli ol cent jaroj! Ne senkiale jam en 1908 Kabe estis nomita la plej bona stilisto. Denove haveblas ankau\u0306 liaj Unua legolibro kaj Vortaro de Esperanto, nia unua unulingva vortaro. Kvankam tiu lasta post la paso de pli ol cent jaroj ne plu multe servas al la hodiau\u0306a uzanto, ne eblas nei g\u0302ian historian signifon."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Ankau\u0306 alia atentinda traduka reapero venas el la pola, la tre bele eldonita Quo vadis de Henryk Sienkiewicz (1933). Krom ke g\u0302i estas la c\u0302efverko de Nobelpremiito, nin aparte g\u0302i interesas pro tio, ke temas pri la c\u0302efa tradukverko de Lidja Zamenhof."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Lingva Kritiko estas represo de la unua esperantologia periodaj\u0302o de 1932\u20131935. G\u0302i estas tre fascina legaj\u0302o, kiu traktas diversajn aspektojn de nia lingvo. Menciindas, ke g\u0302uste en Lingva Kritiko fontas la komenco de la granda ata/ita-diskuto."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Alilingvaj libroj pri Esperantaj temoj"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Iom da atento ec\u0302 ekster la movado akiris la anglalingva libro Bridge of Words de Esther Schor. G\u0302i estas iom nekutima \u201cbiografio de la ideo\u201d de la internacia lingvo. En nescienca lingvaj\u0302o la au\u0306toro aliras la temon el persona perspektivo. Ne temas pri enua listo de faktoj \u2013 certe g\u0302i povas veki interesig\u0302on ankau\u0306 c\u0302e esperantistoj mem. G\u0302ia aldona avantag\u0302o estas, ke oni povas rekomendi g\u0302in al neesperantistaj amikoj."}, {"text_idx": "#000030", "text": "En Nederlando kaj Belgio sufic\u0302e da atento altiris la nederlandlingva Moresnet de Philip Droge, historio de la eta neu\u0306trala kvazau\u0306-regno kiu dum pli ol cent jaroj ekzistis inter Germanio kaj Belgio, lime al Nederlando. C\u0302irkau\u0306 la jaro 1900 Wilhelm Molly provis igi g\u0302in la unua Esperanto-lando, kion la libro kompreneble pritraktas."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Fine, al c\u0302iu literaturs\u0302atanto mi rekomendas la revuon Beletra Almanako, de kiu aperis numeroj 25, 26 kaj 27, kaj Belarta rikolto \u2013 c\u0302iujaran kolekton de la premiitaj verkoj el la Belartaj Konkursoj de UEA, kies kajero 2017 estas iom pli dika ol la antau\u0306aj."}, {"text_idx": "#000032", "text": "La teksto aperas samtempe ankau\u0306 en Parenteze."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Alklaku por kunhavigi c\u0302e Facebook(Malfermig\u0302as en nova fenestro)Alklaku por kunhavigi per Telegramo(Malfermig\u0302as en nova fenestro)Click to share on Mastodon(Malfermig\u0302as en nova fenestro)"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Ponto el vortoj donas novan bildon de Esperantujo"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Heroldo esperas ekhavi 3.600 abonantojn"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Kiel kurdlingvaj dividoj malhelpas aliron al informojRusiaj diplomatoj reagas al nova lingvoleg\u0302o en Kirgizio, revenigante kolonian pasinteconTiuj fotoj montras la historion de la \u2018rusaj dometoj\u2019 en Havano, Kubo"}]