[{"text_idx": "#000000", "text": "blogs in auxilinguas colectata per robot"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Jaro 2013: Niaj atingoj kaj malsukcesoj"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Iliaj respondoj aperis en la januara kajero de \u201cLa Ondo de Esperanto\u201d kaj en la novaj\u0302retejo La Balta Ondo"}, {"text_idx": "#000004", "text": "\u201cLa Ondo de Esperanto\u201d estas abonebla kontrau\u0306 42 eu\u0306roj (rabatoj por la orienteu\u0306ropaj, ekssovetuniaj kaj triamondaj landoj). La elektronika versio de \u201cLa Ondo\u201d estas abonebla por kontrau\u0306 nur 12 eu\u0306roj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Hierau\u0306, la 25an de decembro 2013 subite forpasis Ljubomir Trifonc\u0302ovski (1958\u20132013), elstara bulgara esperantisto, c\u0302efredaktoro de la revuo \u201cLiteratura Foiro\u201d."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Kvaron-jarcenton haveblas KD de \u201cLa Koro-Sutro\u201d, muzik-verko por h\u0302oro kaj instrumentoj komponita c\u0302. 1971 de la usona majstro Lou Harrison, kiu krome estis iaspeca esperantisto \u2013 jen g\u0302i. G\u0302ia teksto estas esperantigo fare de Bruce Kennedy de la Koro-Sutro, sutro kiu diverslingve kaj diversforme servas kiel kerna teksto por granda parto de la tutmonda budhana komunumaro, c\u0302ar g\u0302i pritraktas kaj certan vere universale-homan manieron c\u0302iam eraregi pri c\u0302io ajn, kaj la finon de tiu erarado \u2014 do, temaron krome paralelan al unu karakterize esperantista temaro. Kaj la muziko estas iom neforgesebla kaj allogas multajn homojn kiuj ordinare ne c\u0302eestas koncertojn klasikajn."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Kiel kutime c\u0302e la muziko de Harrison, sentig\u0302as nevidataj dancistoj kaj foraj au\u0306 nenieaj landoj. Akompanas la h\u0302oron harpo, orgeno, kaj aro da siaspecaj perkut-instrumentoj de malvers\u0302ajnaj devenoj, inventitaj de la komponisto kun liaj amikoj kaj are karesnomita \u201cusoneca gamelano\u201d. Lau\u0306dire baldau\u0306 aperos KD de nova registraj\u0302o de la verko farita en akustike bonega halo en novembro de 2009 fare de memstara elita amatora h\u0302oro kaj profesia orkestro, ambau\u0306 fake pleje tau\u0306gaj por tia verko."}, {"text_idx": "#000012", "text": "G\u0302is vendredo, la 27-an de decembro, je la 07:42 UTC, kaj eble poste au\u0306 eble ne, oni povas kontribui finance al son-ing\u0302enierumado kaj fin-arang\u0302ado kaj fabrikado de la KDoj, per c\u0302i tiu anglalingva retejo. Nun restas petata sumo de apenau\u0306 pli ol mil usonaj dolaroj, el celsumo de entute dek mil okcent. Se oni ne movos la limdaton kaj la celsumo restos tiam neatingita, la mon-donacoj promesitaj ne estos kolektitaj de la kreditkartoj de la promesintoj. Estas tiel c\u0302e Kickstarter."}, {"text_idx": "#000013", "text": "G\u0302oje, dankeme kaj lau\u0306eble rapide respondos al c\u0302iaj demandoj la nuna skribanto, kiun oni alskribu c\u0302e torfyanuyu heliko yahoo punkto com au\u0306 c\u0302e incurablyhappy heliko yahoo punkto com lau\u0306 prefero \u2014 kompreneble forigante spacojn kaj anstatau\u0306igante \u201cheliko\u201d per @ kaj \u201cpunkto\u201d per: ."}, {"text_idx": "#000015", "text": "La h\u0302oro, Providence Singers: "}, {"text_idx": "#000017", "text": "Miksante dramon kun raporto, la j\u0302urnalisto kaj aktoro Fred Melo Paiva pritraktis la antau\u0306jug\u0302on, per kiu certaj netoleremaj brazilaj evangeliaj grupoj diskriminacias Esperanton kaj g\u0302iajn parolantojn. Enig\u0302inte en la c\u0302ambron, li estis akceptita de la instruisto Altamiro Rocha kaj partoprenis lecionon."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La tutan tempon Melo Paiva instigis la ceterajn lernantojn. Li insiste kaj ruze klopodis konvinki ilin pri la \u201cinfera origino\u201d de la idiomo kaj g\u0302iaj \u201cmalpiaj celoj\u201d. Tiam la diskuto preskau\u0306 farig\u0302is disputo, kaj la esperantistoj vigle rebatis liajn argumentojn."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Eldonejo: Kultura Kooperativo de Esperantistoj"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Illos nasce in le celoe le ventos frigidelos modellain elaborate ornamentate symmetrias a vices reminiscente de micre stellaso de transparenteplantas"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Illos cade lentementepro finalmenteattinger le terrae facer tote le mundoblanc e scintillantesub le bassesol hibernal"}, {"text_idx": "#000023", "text": "La 8a MLF logis pli ol mil moskvanojn"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Je la Zamenhofa Tago, la 15an da decembro 2013, en la Lingvistika instituto de la Ruslanda s\u0302tata sociscienca universitato okazis la 8a Moskva Lingva Festivalo, organizita de la Moskva Esperanto-Asocio MASI kun pli ol mil partoprenantoj. Legu pli detale en la prifestivala artikolo de Irina Gonc\u0302arova, publikigita en la novaj\u0302retejo La Balta Ondo:"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Evidente, resuma esperantigo de la Universala Dekuma Klasifiko estis publikigita en la 1950a jardeko. Mi honte konfesas, ke mi ec\u0302 ne sciis tion kiam mi komencis labori super la enretigita UDK."}, {"text_idx": "#000026", "text": "En 2011 du aliaj personoj komencis la esperantigan laboron en la retejo de la konsorcio kiu prizorgas kaj evoluigas tiun klasifikan sistemon. C\u0302i-jare mi finis tiun esperantigon de la resumo. La moderna resumo enhavas 2 600 klasojn. Multaj institucioj bezonas nur tiom da klasoj por klasifiki kaj organizi kolektojn. La tuta UDK enhavas pli ol 70 000 klasojn, cele al klasifiko de la tuto de homaj scioj. Jen, la resumo: "}, {"text_idx": "#000028", "text": "La bezono havi kaj uzi pretajn klasojn estas tiel evidenta en c\u0302i epoko de la informeksplodo, ke la neglekto de la esperantlingva UDK surprizis min. Iuj klarigis al mi, ke UDK ne estas uzata de Esperantistoj, sed tio estas iomete erara. Mi vidas uzon de la malnova UDK en Vikipedio: kaj en Kelkaj bibliotekoj uzas malmultajn klasojn. Do, mi vidas iom da uzo. La lingvo Esperanto ne estas granda laborlingvo de la mondo, do kompreneble, faka uzo ne oftas. Sed ankau\u0306 inverse, faka uzo de Esperanto ne oftas pro manko de fakaj iloj."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Dum mia prilaboro de fakaj terminoj, mi konsultis plurajn vortarojn kaj legis difinojn, sed mia kompreno estas supraj\u0302a. Per vortaroj, mi ne povas havi la profundan komprenon de fakulo. Sekve, por plialtigi la kvaliton de UDK, persono kiu havas sperton en iu kampo iru al malfermu la koncernan sekcion kaj trarigardu. Dekstre estas falmenuo por pliaj lingvoj. Vi povas kompari lingvojn."}, {"text_idx": "#000031", "text": "En la estonto, enretaj datumoj/informoj estos strukturitaj por interligig\u0302o al rilataj informoj. Rimarku, ke la esperantigita, enretigita resumo de UDK estos parto de \u2018ligitaj datumoj\u2019. Jen, la komenca laboro de la konsorcio pri UDK: Ene, vi vidos la esperantigon de 2011."}, {"text_idx": "#000032", "text": "La nomoj de tiuj tradukintoj estas Philippe Cousson kaj Edgardo Civallero, kiel vi povas vidi en la listo de tradukoj: "}, {"text_idx": "#000033", "text": "Laste, mi volas mencii ke mi sukcese trovis ekzistantajn terminojn por la plimulto de la resumo. La esperantlingvaj terminoj g\u0302enerale estas malpli ambiguaj ol la anglaj."}, {"text_idx": "#000035", "text": "En vendredo, la 20-an decembro 2013 Mih\u0302ail H\u0302odorkovskij, fama rusia komercisto, eksa nafta oligarh\u0302o kaj kritikanto de la reg\u0302imo de rusia prezidanto Vladimir Putin estis liberigita post 10 jaroj de mallibero. Li forlasis la puntendaron en urbo Segej\u0302a (Karelio) kaj forflugis al Germanio, kie en Berlino lia patrino spertas kuracadon pro onkologia malsano. La liberigo ig\u0302is ebla post kiam samtage prezidanto Putin subskribis la ukazon pri la amnestio rilate tiun prizonulon. Legi plu"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Es io un illusionque ha dismascate se mesme?Es mi dolorsin substantia?Es mi perdition irreal?"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Io senti alleviation e plana via sin directionex le cameradomocitatepaiscontinenteplanetasystema solar"}, {"text_idx": "#000038", "text": "pro finalmente esser dissolvitein le oblivion cosmic"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Post nau\u0306 monatoj, la 18an de septembro 2014, okazos referendumo pri sendependeco de Skotlando. Pri la historio de Skotlando kaj pri ties eventuala sorto post la referendumo oni povas legi en la ampleksa artikolo \u201cKio okazas en Skotlando\u201d de Ed Robertson, kiu aperis en la decembra kajero de La Ondo de Esperanto kaj en la novaj\u0302retejo La Balta Ondo:"}, {"text_idx": "#000040", "text": "La Ondo de Esperanto estas abonebla kontrau\u0306 42 eu\u0306roj por la tuta jaro 2014. Rabatoj por orienteu\u0306ropaj, ekssovetuniaj kaj triamondaj landoj). La elektronika versio de La Ondo estas abonebla kontrau\u0306 nur 12 eu\u0306roj:"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Profesoro Helmar Frank estas inter esperantistoj konata plejofte kiel iniciatinto, fonda prezidanto kaj multjara motoro de la Akademio Internacia de la Sciencoj San Marino (AIS). Tio certe estas lia tre grava merito, sed necesas ankau\u0306 rememori, kiel enhavric\u0302an kaj rezultoplenan vivon li havis en pluraj fakoj: Li estis sendube pioniro de informadika psikologio kaj fronta reprezantanto de kibernetika pedagogio, ene de kiu li intensive okupig\u0302is inter aliaj problemoj pri lingvo-orientiga instruado de Esperanto."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Li estis ankau\u0306 kunfondinto de Eu\u0306ropa klubo, okupig\u0302anta pri neu\u0306trala lingva politiko, politike engag\u0302ig\u0302inta liberalo, portanto de la Meritkruco de la Germana Federacia Respubliko, kaj honora profesoro de pluraj universitatoj en Eu\u0306ropo, Azio kaj Ameriko."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Mi aldonu ankau\u0306 mian privatan subjektivan noton: Mi kunlaboris kun profesoro Frank longtempe kiel senata sekretario de AIS kaj ankau\u0306 kiel membro de la eldoneja grupo Akademia Libroservo (libera eldoneja grupo ene de AIS) kaj eldonisto de pluraj liaj verkoj, kaj do ni pasigis sufic\u0302e da tempo kune."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Dume mi multe lernis de lia precizeco kaj respondeco, sed ankau\u0306 mi ekkonis lin kiel homon amikeman kaj sporteman, ekzemple kiam ni dum kelkaj kongresoj c\u0302iutage matene komune intensive nag\u0302is jam antau\u0306 la matenmang\u0302o."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Profesoro Frank estis tre fekunda faka kaj scienca au\u0306toro. En la festlibro omag\u0302e al la okdekjarig\u0302o lia bibliografio ampleksas je 38 dense skribitaj pag\u0302oj, plenaj de liaj publikaj\u0302oj. Tio certe estas grava heredaj\u0302o por liaj sciencaj posteuloj. Malgrau\u0306 tiuj siaj atingoj li restis c\u0302iam ne nur nobla, sed ankau\u0306 modesta kaj helpema persono. Honoron al lia memoro!"}, {"text_idx": "#000046", "text": "Mesaje da Partaka pri unesma \"IAL-maraton\""}, {"text_idx": "#000047", "text": "Kara amikes e koleges in li tota munde,"}, {"text_idx": "#000048", "text": "It pleza a me informar vos, ke, dum ista seman-fino (21ma e 22ma de decembre), omna IAL-uzantes es invitata vizitar e mem partoprenar per su mesajes nosi unesma IAL-maratono che l\u2019forum posta_Mundi. Omnes pova e darfa skriber per su preferata neutrala IAL (internacionala auxiliara lingua). Che posta_Mundi no es permisata mesajes skrita per lingues teritorial. Adavane, kolegaro! Noi omna esera in posta_Mundi por interkomunikar e interkomprener per nur nosi diferenta (ma posible simila) IAL-sistemes, de pos li nokto-mezo (00:00 h. GMT) de venerdi a saturdi, e dum li tota seman-fino. Vi omna es bonvenanta! (Partaka)"}, {"text_idx": "#000049", "text": "Olim, dum mea puereso me lernis la linguo Latina en la gimnazio. Ol docesis a ni, quale mortinta idiomo,per multa gramatiko, sen lernado di la vortaro nek di la kustumala expresuri. La rezulto esis ke ca lernado esis desfacila e ke ni lernis ol nur tre male. Me volunte cesabus recevar kursi pri la Latina, ma lore oportabus, ke me subisus plu multa kursi pri matematiki e ke ca fako divenez plu importanta por mea noti skolal. Pro ke me tote ne esis dotita pri matematiki, me preferis sen entuziasmo pludurigar mea asisto a la kursi pri la Latina. Ma, me esis tante poke kontenta pri la Latina, ke me preferis ignorar la Greka klasika, nam me havis maxim granda timi pri eventuala lernado di ca idiomo, olqua, asertite, esis mem plu desfacila kam la Latina. Tale, me indijis la fundamenti Greka e Latina di nia civilizuro pri qui persono vere kulturoza, en nia civilizo-domeno, devas havar bona nocioni. Plu tarde, koncianta, pri mea lakuni, me rezolvis rifreshigar mea magra savo pri la Latino e kelkete lernar la Greka autodidakte. Ja, me lernis kelkete plu bone, kam per la lamentinda metodi oficala di la gimnazii. Nome, quale dicite, en la gimnazio, on lernis multa gramatiko e nula vortaro, ma pose, on devis tradukar desfacila texti, danke dicionarii, sen vere savar la linguo. Ico esis absurda pario. Ma se me lernis min defektoze kam en skolo, ico restis nebona. Or, recente, me trovis reklamo por doco-libri pri la Latina en katalogo sendita a me da tradicionalista organizuro katolika. Me komendis e kompris ita libri qui titulizesas \u201cLingua Latina per se illustrata\u201d. E, miraklo ! Me konstatis ke ico esas vera metodo por lernar la Latina kom vivanta linguo uzebla en maxim diversa okazioni. Me komprenis, preske nemediate, la historieti, raportita en ol, pro ke li redaktesis en simpla ma korekta Latina linguo, ed on lernas pokope la plu komplexa gramatiko e vortaro. Tala metodo ne esas novajo. Kande me evis aproxime duadek yari, me havis ulafoye la posibleso, trovar e lektar che amiki, doco-libro pri la Latina evanta de la XVIIma yarcento. La difero esis quale jorno e nokto kun la doco-librachi dil XXma yarcento.Nome, itaepoke (dum la XVIIma yarcento) on docis la Latina quaze vivanta linguo, per multa vorti, expresuri e pose la tamen tre necesa gramatiko. Ma ante tradukar texti, la pueri provizesis per solida fundamento lingual. Segun to quon me lektis sur la interreto, ye la fino dil XVIIIma yarcento e komenco dil XIXma yarcento, on cesis pokope docar la Latina per ca vivanta metodo, por adoptar la absurda lernomaniero quan me subisis kun multa altra pueri. On darfas supozar ke la kreskanta nacionalismo dil Europana landi instigis neglijar e mem diskrete kombatar la linguo, qua esabis la komuna linguo di Europa (por la kulturozi) dum la tota Mezepoko ed ankore ulagrade dum la klasika epoko (XVIIma e XVIImar yarcenti). Nur la katolika sacerdoti mantenis lia bona e sencoza lernado pro ke ol esis la linguo dil Eklezio katolika. Nunepoke, ol cesis esar tala, ma la tradicionalista katoliki esforcas mantenar e salvar olu. Me tre joyas aquirir ita doco-libro ; la problemo esas nur ke me ne plus esas yuna e, versimile, ne povos lernar multo. Se nur me esabus instruktita tale dum mea yunevo ! E, tamen... bona nocioni pri la klasika lingui Latina e Greka (ma precipue Latina) esas tre necesa a la adepti di la moderna interlingui deziranta havar bona linguala savo ed eleganta stilo. Nome, nia interlingui esas nur surogati di la Latina e probas remplasar ol che la plu multi pro ke la Latina tre male docata esas tro desfacila e ne plus povas plear la rolo di komuna linguo di Europa. Ma, me esas iracoza, nam se on mantenabus la bona anciena metodi por lernar la Latina, pro la difuzado dil instruktiteso, Europa havus komuna linguo hodie ; ed ico chanjigus oportune multa kozi kompare a la nuna situeso. Kontre ke la posiblesi di suceso por la interlingui esas mikra e tre necerta. Tamen, me opinionas ke la adepto di un de la moderna interlingui (qui omna esas surogati di la Latina) tre bezonas havar decanta savo o nocioni reprezentanta la Fundamenti klasika di nia kulturo Ocidental, t.e. la Greka e la Latina. Ma precipue la Latina..."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Sur Marso oni parolos nur angle"}, {"text_idx": "#000051", "text": "C\u0302u vi volas veturi al Marso en 2024 kaj neniam reveni? Bedau\u0306rinde la kvar lokoj jam estas okupitaj. Se iu rezignos, estas pliaj 200.000 homoj en la atendovico."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Trideko da scivolemuloj c\u0302eestas en la salono en Malmo\u0308 en suda Svedio, kie la nederlanda entreprenispto Bas Lansdorp prezentas sian projekton Mars One. Sed neniu levas la manon, kiam li demandas, c\u0302u iu volas veturi al Marso. Li ne estas tute surprizita."}, {"text_idx": "#000053", "text": "\u2013 Kutimas esti proksimume unu en c\u0302iu cento. Sed dependas de la publiko. Kiam mi parolis al societo por spacesplorado, duono volis veturi."}, {"text_idx": "#000055", "text": "\u2013 Estas unu afero teorie rezonadi pri tio, kiom da homoj povas interesig\u0302i, tute alia vidi, kiam tiom da retleteroj ekvenadas en unu momento, sen interrompo."}, {"text_idx": "#000056", "text": "La plej ag\u0302a persono, kiu anoncis sin, estas 82-jara virino. Sed tiuj, kiuj havas veran s\u0302ancon partopreni en 2024, vers\u0302ajne ankorau\u0306 ne festis sian 54-an naskig\u0302tagon. Pasag\u0302eroj pli ol 65-jaraj apenau\u0306 povos esti konsiderataj, diras Bas Lansdorp."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Se c\u0302io pasos lau\u0306plane, post dek du jaroj estos private financita kolonio en Marso. La bezonata teknologio por veturi tien jam ekzistas \u2013 problemojn kau\u0306zus nur reveturo, sed g\u0302i ne estas planata. Necesas nur trovi la monon, kaj teamon kiu povos kunlabori la reston de sia vivo."}, {"text_idx": "#000058", "text": "La grupo, kiu veturos, konsistos el du virinoj kaj du viroj, el kvar kontinentoj. La diverseco gravas por funkcianta grupa dinamiko, sed ankau\u0306 por ke homoj c\u0302ie en la mondo povu senti, ke la unuaj log\u0302antoj de Marso reprezentas ilin. Tio necesas, c\u0302ar lau\u0306plane la projekto estos financata per enspezoj de televidaj rajtoj."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Dum la selektado de la teamanoj, estos organizitaj regionaj konkursoj, dum kiuj spektantoj povos voc\u0302doni por siaj kandidatoj. En la sekva s\u0302tupo, Mars One kunmetos plurajn internaciajn kvaropojn, kiuj devos montri sian kapablon kunlabori kaj log\u0302i en malfacilaj kondic\u0302oj. Ili estos trejnataj en kopio de la planata Marsa kolonio."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Fine estos selektitaj ses teamoj, kiuj plentempe trejnos sin por la veturo. Tiel multaj bezonatas, c\u0302ar c\u0302iu partoprenanto ajnamomente havas la rajton rezigni pri la veturo, kaj se unu teamano foriras, la tuta teamo forfalos."}, {"text_idx": "#000061", "text": "La unua, regiona s\u0302tupo de la selektado lau\u0306 Bas Lansdorp okazos en diversaj lingvoj, por altiri la lokan spektantaron. Ankau\u0306 la retejo, kiu g\u0302is nun estas havebla nur en la angla, lau\u0306 li estos poste tradukita al aliaj lingvoj."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Tamen poste la projekto transiros al nur-angla reg\u0302imo: la fina selektado okazos en la angla, dum la spacflugo oni uzos la anglan, kaj ankau\u0306 sur Marso la lingvo estos la angla."}, {"text_idx": "#000063", "text": "\u2013 Ni uzos la anglan, c\u0302ar la plej multaj homoj parolas g\u0302in, kaj c\u0302ar la liverantoj de la ekipaj\u0302o verkos la teknikajn manlibrojn en la angla kaj faros la trejnadon en la angla."}, {"text_idx": "#000064", "text": "La teamo konsistos el kvar personoj el kvar diversaj kontinentoj, sed iliaj gepatraj lingvoj ne estos konsiderataj dum la selektoproceso, c\u0302ar c\u0302iuj ajnakaze devos scii la anglan."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Libera Folio: C\u0302u vi entute konsideris la eblon uzi neu\u0306tralan lingvon, kiel Esperanton, en ajna funkcio?"}, {"text_idx": "#000066", "text": "\u2013 Ne, pro la supremenciitaj kialoj."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Je la Zamenhofa Tago, la 15an de decembro 2013, FAME-Fondaj\u0302o kaj la urbo Aalen anoncis, ke la 14an Esperanto-Kulturpremion 2014 ricevos du enlog\u0302antoj de Aalen, Utho Maier kaj Karl Heinz Schaeffer, pro iliaj meritoj en la engag\u0302o por la kulturo de internaciaj kompreniloj, specife pri la librokulturo de Esperanto kaj g\u0302enerale de planlingvoj."}, {"text_idx": "#000072", "text": "La internacia sendependa magazino La Ondo de Esperanto en 1998 iniciatis c\u0302iujaran proklamon de la Esperantisto de la Jaro. Al la projekto alig\u0302is reprezentantoj de diversaj tendencoj en la Esperanto-komunumo kaj sendependaj kompetentuloj."}, {"text_idx": "#000074", "text": "La 14an de decembro 2013 kadre de la Zamenhofa Tago en Kau\u0306no, kiun partoprenis pli ol cent esperantistoj Litoviaj kaj alilandaj, estis anoncita la rezulto de c\u0302i-jara elektado. La 52-jara doktoro pri filozofio Mark Fettes, profesoro en la fakultato pri edukado en la universitato Simon Fraser (Vankuvero, Kanado), prezidanto de UEA kaj estrarano de ESF estas proklamita la Esperantisto de la Jaro 2013 pro la sukcesa kungvidado de la fondaj\u0302o ESF, kiu subtenas multajn valorajn iniciatojn (NASK, Lernu!, Edukado.net k. a.); pro la kreado kaj diskonigado de la nova Strategia Laborplano de UEA; kaj pro alporto de nova etoso kaj energio al la gvidado de UEA, en la Rejkjavika UK kaj poste."}, {"text_idx": "#000076", "text": "La sovetia rublo neniam havis apartan simbolon, sed kiam post la disfalo de Sovetio en Rusio disvastig\u0302is la uzo de aliaj valutoj, precipe de la usona dolaro, estig\u0302is diskuto pri enkonduko de aparta simbolo por la rusia monunuo."}, {"text_idx": "#000077", "text": "La diskuto dau\u0306ris longe, kaj diversaj amaskomunikiloj organizis konkursojn por elpensi la plej tau\u0306gan variaj\u0302on. Fine, en 2006, nova leg\u0302o donis al la centra banko la rajton difini simbolon por la rusia rublo, kaj en decembro 2013 la nova simbolo estis oficialigita."}, {"text_idx": "#000079", "text": "En blogaj\u0302o kun la titolo \u201cLa rusia rublo estas valuto de esperantistoj\u201d li rakontas, ke spesmilo estis elpensita de la \u201dfranca matematikisto\u201d Rene\u0301 de Saussure en 1907 kaj estis uzata ne nur de esperantistoj, sed ankau\u0306 de \u201dkelkaj britaj kaj svisaj bankoj antau\u0306 la unua mondmilito\u201d. Nuntempe g\u0302i estas uzata nur en la Esperantlingva versio de la Monopol-ludo, li aldonas."}, {"text_idx": "#000080", "text": "Efektive Rene\u0301 de Saussure estis sviso, kaj vere du bankoj en Svisio antau\u0306 la unua mondmilito eldonis internaciajn c\u0302ekojn kun spesmila valoro, indikita en Esperanto. Ne klaras, kie originas la aserto pri britaj bankoj."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Post centjara forgeso, en 2009, la signo de spesmilo, konsistanta el kombino de granda litero S kaj malgranda m, post esperantista propono estis aldonita al la oficiala unikoda signotabelo."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Tamen s\u0302ajne ne c\u0302iuj desegnistoj de tiparoj komprenis la valoron de la jam ne uzata spesmilo, kaj en multaj tiparoj oni spite la normon decidis uzi la novan lokon inter la valutsimboloj por signo de efektive uzata valuto, la rusia rublo."}, {"text_idx": "#000083", "text": "En 2009 ankorau\u0306 ne ekzistis oficiala simbolo, sed la nun oficialigita simbolo, simila al la rusa litero \u0420 kun kroma streketo, post la publikaj konkursoj jam gajnis popularecon. G\u0302uste g\u0302in multaj tiparaj desegnistoj enmetis en la lokon, rezervitan por spesmilo, s\u0302ajne antau\u0306vidante, ke g\u0302i gajnos ankau\u0306 la oficialan konkurson."}, {"text_idx": "#000084", "text": "Sekve de tio, rusaj uzantoj de komputilo nun devas elekti en la kodotabelo la signon \u201dspesmilo\u201d, se ili volas tajpi la novan simbolon de sia nacia valuto, dum esperantistaj monopolludantoj devas longe serc\u0302i, se ili volas trovi tiparon, kiu efektive enhavas la signon de spesmilo."}, {"text_idx": "#000085", "text": "Restas vidi, c\u0302u la normigantoj de unikodo riskos ofendi la multajn esperantistajn monopolludantojn, kaj ankau\u0306 oficiale transdonos la kodolokon 20B7 al la rusia rublo."}, {"text_idx": "#000086", "text": "De tempo al tempo en esperantistaj cirkloj ekflagras debatoj pri la strategiaj celoj de la movado: c\u0302u la Esperanto-movado strebu esti la savanto de c\u0302iuj lingvoj de la mondo, au\u0306 c\u0302u g\u0302i strebu al la unulingva idealo iam starigita de Ludoviko Zamenhof. El taktika vidpunkto la multlingvisma aliro povas s\u0302ajni pli realisma, c\u0302ar tiam la esperantistoj povas aliancig\u0302i kun diversaj lingvaj movadoj. Sed c\u0302u tion celis Ludoviko Zamenhof? Kaj se ne, c\u0302u gravas?"}, {"text_idx": "#000087", "text": "Sojle de la Zamenhofa tago Libera Folio starigis la demandon al Roy McCoy, Renato Corsetti kaj Mark Fettes. Tiuj tri post la forpaso de Nelson Mandela tus\u0302is la temon en reta diskuto, kiu interalie rilatis al la oficiala multlingveco sed praktike fortig\u0302anta anglalingveco de Sudafriko."}, {"text_idx": "#000089", "text": "Mi kredas ke mia vidpunkto estas simple tiu de Zamenhof. Tiu identigo sufic\u0302os por tiuj kiuj legis kaj aprezas liajn verkojn, kaj mi povas sendi tiujn kiuj ne legis al, ekzemple, la Originala Verkaro kaj la paroladoj. Mi ne estas la plej bona proparolanto por Zamenhof, interalie c\u0302ar mi estas tro aliokupata kaj pigra por elfosi la koncernajn citaj\u0302ojn. Mi tamen klare memoras, ke almenau\u0306 unu fojon li aperte lamentis tion, ke junaj homoj devas pasigi tiom multe da tempo dum siaj lernejaj jaroj studante lingvojn, kaj ke Esperanto proponas liberigi ilin de tiu s\u0302arg\u0302o. Pli ol jarcenton poste mi dau\u0306re dividas tiun vizion, kiel ajn longe for restas g\u0302ia realig\u0302o, kaj ec\u0302 se g\u0302i neniam okazos. Mi legis nur hierau\u0306 ke luksemburgaj lernejanoj pasigas 52 procentojn de sia studtempo c\u0302e fremdaj lingvoj, kaj mi persone trovas tion bedau\u0306rinda. Aliaj kompreneble rajtas je alia opinio pri tio, sed la mia tamen restas la zamenhofa."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Mi ne kompetentas paroli en la Mandela-kunteksto, c\u0302ar mi scias preskau\u0306 nenion pri lia pridirita multlingvisma lingvopolitiko por la sudafrikaj lernejoj. Mi kaptis de iu, tamen, ke praktike ekzistas gravaj problemoj c\u0302e la plena realigo de lia idealo. Tiuokaze, mi emas opinii ke la esperantistoj, anstatau\u0306 senkondic\u0302e lau\u0306di lian probleman aliron, eble povus sugesti la imageblan eventualon de komune akceptota planlingvo c\u0302ie instruota. Se ili efektive kredas je sia lingvo \u2013 supersignoj, neregulaj landnomoj, eu\u0306ropaj radikoj kaj c\u0302io \u2013 ili povus proponi ec\u0302 Esperanton mem por tiu rolo."}, {"text_idx": "#000091", "text": "Se vi donas al mi la parolon, estas ankorau\u0306 unu plia afero kiun mi s\u0302atus diri. Min zorgigas malpli la perdo de lingvoj, mi diris, ol la perdo de la vivo entute pro antau\u0306vidata vivmedia kataklismo, kio estas la afero vere minacanta la homaron nuntempe. Povas esti ke plej tau\u0306gus serc\u0302i manieron utiligi Esperanton por provi preventi la kataklismon, ol disputi pri kiomo da lingvoj."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Renato Corsetti opinias, ke oni disvastigu Esperanton kaj ne deflankig\u0302u pro filozofiaj diskutoj:"}, {"text_idx": "#000093", "text": "Mi pensas, ke la c\u0302efa celo de UEA estas disvastigi Esperanton kiel dau\u0306riganto de la laboro de Zamenhof. C\u0302io cetera estas dumtempaj kaj flankaj amuzaj\u0302oj. Se ni ne sukcesas konvinki la neesperantistojn lerni Esperanton, ni povas arang\u0302i mil literaturajn konkursojn por esperantistoj, sed ni ne atingis nian celon, kaj la senkompata historio jug\u0302os nin lau\u0306 la atingo au\u0306 neatingo de nia c\u0302efa celo."}, {"text_idx": "#000094", "text": "Aliflanke la debatoj pri tio, kio okazos post la Fina Venko, apenau\u0306 altiras min. Ili altiras homojn, kiuj ne povas aktive labori survoje al tiu venko, sed havas tempon por filozofiumi. Kelkaj diras: post la Fina Venko Esperanto estos multe pli sovag\u0302a ol estas la angla lingvo nun kaj g\u0302i forvis\u0302os senkompate c\u0302iujn lingvojn. Parto de la favorantoj de c\u0302i tiu vizio aldonas: kaj tio estas bona. Ili citas Zamenhof-on, kiu diris, ke li ne komprenas kiu estus la problemo, se c\u0302iuj homoj parolus la saman lingvon. Vi atendu kvin mil jarojn, kaj vi vidos, ke efektive okazos tiel. Tio povos esti. Mi ne neas, ke povus okazi tio, simple mi ne scias, kiel mi ne scias, c\u0302u Dio efektive ekzistas au\u0306 ne. C\u0302iuokaze ni ne havos 5.000 jarojn por atendi, c\u0302ar je la nuna ritmo la tero iel detruig\u0302os pro la varmo post 50 jaroj."}, {"text_idx": "#000095", "text": "Tio, kion mi certe scias, el mia propra sperto kaj el observado de sperto c\u0302irkau\u0306 mi, estas ke, kiu ajn neas al infano la rajton paroli sian denaskan lingvon kaj viziti lernejon en sia denaska lingvo, estas krimulo. Li povas ne scii, kiom da malbono li kau\u0306zas, sed li kau\u0306zas amason da suferoj. En la nuna historia fazo de la mondo Esperanto devas esti vidata kiel rimedo, kiu permesas al c\u0302iuj lingvoj vivi kaj prosperi en sia komunumo."}, {"text_idx": "#000096", "text": "Kiam oni bezonas internacian lingvon, oni uzu Esperanton, kaj c\u0302esu doni al la angla au\u0306 al la c\u0302ina la rolon de lingvoj, kiuj entrudig\u0302as en la internan vivon de la popoloj (se vi s\u0302atas citi Zamenhofon). Do, lau\u0306 mi, se en la menso de la homoj Esperanto akiros tiun bildon, tio certe povos kontribui al ties disvastigo, kaj, mi rediras: disvastigo de Esperanto estas nia celo."}, {"text_idx": "#000097", "text": "Mi volas, do, diri ke UEA ne devas agi kontrau\u0306 kaj por multlingvismo, sed nur por multlingvismo. Kio okazos post la Fina Venko estos problemo de niaj nepoj, kiuj, krom beni nin, devos trakti la problemojn de tre malsama mondo, al kiu estos malfacile apliki niajn nunajn komprenojn."}, {"text_idx": "#000098", "text": "Mark Fettes volas klare distingi la filozofion de Zamenhof, kaj la strategion de UEA, kiu ne estis fondita de Zamenhof:"}, {"text_idx": "#000099", "text": "Estas vere, ke por Z multlingvismo ne estis celo en si mem. Aliflanke, tio validas ankau\u0306 pri Esperanto. Por li Esperanto estis rimedo por la unuig\u0302o de la homaro. Tio estas tute klara el liaj kongresaj paroladoj; ekzemple en Kembrig\u0302o li diris, ke \u201cc\u0302io, kio servas al la fratigado de la gentoj kaj al la rompado de la malamikaj muroj inter la popoloj \u2014 se g\u0302i nur ne enmiksas sin en la internan vivon de la gentoj \u2014 apartenas al la verda standardo.\u201d"}, {"text_idx": "#000100", "text": "Sed per tiu frazo pri la \u201cinterna vivo de la gentoj\u201d Z certe celis interalie ankau\u0306 la rajton de c\u0302iu gento libere uzi kaj kultivi sian propran lingvon. G\u0302uste pro la graveco de la lingva dimensio li dedic\u0302is tiom da tempo al Esperanto; ne estas imageble, ke li neglektus tiun dimension, se temus pri la c\u0302iutaga homa vivo. En tiu senco, lia pensaro vere estis multlingvisma."}, {"text_idx": "#000101", "text": "Tamen, kiam Z mem frontis elekton, c\u0302u doni sian energion al la lingvo de sia gento (do al la jida lingvo, jidis\u0302o) au\u0306 al lingvo \u201cneu\u0306trale homa,\u201d li fine elektis la duan. Li foje ankau\u0306 esprimis dubon, c\u0302u vere estus tiel granda perdo, se c\u0302iuj homoj parolus nur unu lingvon. Do, ni diru ke, minimume, li ne volus fari rektan ligon inter la laboro por Esperanto kaj la laboro por la plifortigo de la gentaj (ni nun dirus: etnaj) lingvoj. Maksimume oni povus paroli pri parta sameco de valoroj: ke ambau\u0306 streboj (la multlingvisma kaj la planlingvisma) bazig\u0302as sur respekto kaj estimo por la \u201cinterna vivo de la gentoj,\u201d do la fakto de la kultura diverseco kaj la rajto de la homoj plu teni kaj kultivi tian diversecon tiel longe, kiel ili volas."}, {"text_idx": "#000102", "text": "Sur tia komuna grundo UEA efektive faris aliancojn en la lastaj jaroj. Ja konstateblas, ke tiu \u201cinterna vivo de la gentoj\u201d pri kiu parolis Zamenhof estas sub pli kaj pli granda premo pro diversaj ekonomiaj, politikaj, teknologiaj evoluoj. Tial disvastig\u0302is zorgo, kiun ni dividas kun multaj aliaj organizoj kaj ec\u0302 kun iuj registaroj, ke homoj estas malpli kaj malpli liberaj paroli kaj vivi lau\u0306 sia propra elekto, sed anstatau\u0306e submetig\u0302as al diversaj trudoj kaj devigoj, lingvaj kaj aliaj. En nia kontrau\u0306staro al tio ni agas tute zamenhofisme, lau\u0306 mia vidpunkto."}, {"text_idx": "#000103", "text": "Tamen estas risko en tiu agado, ke ni farig\u0302as pledantoj por difinitaj politikoj kaj kadroj de multlingvismo. Tiurilate ni devas pas\u0302i tre zorge. Pro tio, ke Esperanto mem nur tre malofte estas traktata kiel serioza lingvopolitika elemento, ni preskau\u0306 neniam trovas nin antau\u0306 lingvopolitiko, kiun ni povas plene subteni. Aliflanke, ne helpas, se la esperantistoj c\u0302iam staras flanke, kvazau\u0306 por diri ke nur niaj ideoj kaj niaj solvoj estas la g\u0302ustaj; tio nur vekas opozicion au\u0306 ec\u0302 bagateligon flanke de aliaj."}, {"text_idx": "#000104", "text": "Lau\u0306 mi, per nia engag\u0302o pri multlingvismo ni devas celi la edukadon, klerigadon de aliaj aktivuloj kaj organizoj, sed ankau\u0306 de ni mem. Finfine Esperanto devas funkcii, uzig\u0302i, disvastig\u0302i en multlingva mondo: tio estas la nuna realo. Kompreni, kiel funkcias tiu mondo; kompreni, kiaj alternativoj donos pli da spaco kaj valoro al niaj ideoj; stimuli diskutojn kaj esplorojn pri tiuj alternativoj \u2013 jen niaj prioritatoj sur la kampo multlingvismo. Tio ne signifas senkritike subteni iun ajn analizon au\u0306 agadon, kiu ne donas tau\u0306gan atenton al Esperanto; male, ni alportu nian pozitivan kritikon kaj kritikan kunlaboron al c\u0302iuj provoj mastrumi la multlingvecon por homaranecaj celoj."}]