[{"text_idx": "#000000", "text": "Auteur: Sten JohanssonSoort: origineel werk, romanBeschikbaar: Niet in stockPrijs: \u00b1\u20ac20.50Jaar van uitgave: 2020Beschrijving: Romano konstruita c\u0302irkau\u0306 la studentaj ribeloj en Parizo en la eventoric\u0302a 1968.Pagina's: 185Hoogte: 220 mmGewicht: 90 gISBN: 9781595694126Bemerkingen: Tiu c\u0302i verko ricevis la premion \u201eLau\u0306ro de la Akademio\u201d en 2022.Recensie: De Wolfgang Kirschstein: Eblas aplau\u0306di dumaneDe Riksablo (Richard Forsyth): Sesdek ok de Sten Johansson Beoordeling: Mijn beoordeling toevoegen"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Jam tro longe mi ne tro atentis la literaturon en Esperanto. Iel mi havis nek tempon nek pacon por sidi kviete \u201cen angulo kun libro\u201d kiel iam Thomas a\u0300 Kempis. Nun tamen iu pandemio kaj aliaj cirkonstancoj donis al mi pli ol sufic\u0302e da tempo por denove ekg\u0302ui nian beletron, ja du romanoj de Sten Johansson aperis en mia pos\u0302tkesto, unu historia kaj unu samtempa. Do bela okazo por gustumi la literaturon en Esperanto."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Sten Johansson, ricevinto de Premio Grabowski, apenau\u0306 bezonas apartan lau\u0306don. Certe c\u0302iu parolanto de Esperanto, kiu kapablas legi, iam dum sia lingva kariero plezure legis almenau\u0306 fragmentojn de liaj verkoj, c\u0302u facillingvaj, c\u0302u normallingvaj."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Libro, kiu priskribas eventojn de la 1968-a jaro estas por multaj legantoj jam historia romano. Por ili kaj ankau\u0306 por tiuj, kiuj havas memoron de tiu tempo, Sten rekreas la etoson de tiuj jaroj. Li rakontas el perspektivo de okcidentulo. Bjo\u0308rn. La mi-rakontanto de Sesdek ok havas intereson pri lingvoj kaj kulturoj. Dum kongreso de SAT en la sudsveda urbo Malmo\u0308 il amikig\u0302as kun Dani, c\u0302arma, senzorga, sed ankau\u0306 iomete naiva franca knabino. Kiam Bjo\u0308rn ricevas la okazon dau\u0306rigi siajn studojn en Parizo, li denove konatig\u0302as kun Dani. Dume lia sveda amikino plu studas en alia sveda urbo, kie s\u0302i politike radikalig\u0302as en mau\u0306ista politika sekto kaj klopodas komplete distancig\u0302u de la socio."}, {"text_idx": "#000006", "text": "La plej granda parto de la romano temas pri la travivaj\u0302oj de Bjo\u0308rn en Parizo, lia sperto pri la urbo kaj pri la homoj tie. La instrumetodoj de la profesoroj apenau\u0306 tus\u0302as la bezonojn de tiamaj studentoj \u2013 la intelektuloj postulas drastajn s\u0302ang\u0302ojn en la socio. Nur foje Bjo\u0308rn vizitas Esperanto-klubon, kies gvidanto s\u0302ajne estas iom fremda en la mondo. La plej proksiman kontakton al francoj li havas per la renovigita amikeco kun Dani. La plej grava evento estas la ribelo de la studentoj en Parizo, la majo de 1968, kaj la longa striko poste. Ni konatig\u0302as kun malsamaj politikaj orientig\u0302oj. Sed c\u0302iam Bjo\u0308rn restas observanto, ne tro malsimpatia, sed neniam aktiva. La plej granda parto de la libro tamen estas priskribo de c\u0302iutaga vivo."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Sten Johansson kapablas kun malmulte da vortoj krei simpatiajn personojn, au\u0306 pli bone: la personoj kreas sin mem per siaj vortoj. Plej ofte ilia vivo estas malplena je eventoj, sed Sten fidas, ke liaj personoj estas sufic\u0302e fortaj, ke ili havas ion interesan por diri al ni. Samtempe li aldonas sufic\u0302e da spico por dau\u0306re teni la atenton de la leganto. (C\u0302u ni iam malkovros la sekreton de Dani?) Bjo\u0308rn skribas sian rakonton kiel leteron al sia sveda amikino. Jen kiel li finas:"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mi klopodos skribi c\u0302ion, kion mi memoras, se ne pro alia kialo, do almenau\u0306 por povi mem c\u0302ion tralegi kaj rekonsideri.\nEble verkante tiun historion au\u0306 poste legante g\u0302in, mi komprenos ion plian pri tio, kiel mi agis, kion mi travivis, kaj kion rakontis vi.\nMi kredas ke mi bezonas verki c\u0302i tiun rakonton.\nSe vi volos legi g\u0302in, do tre bone. Se ne, mi povos nenion plian fari.\nAliajn homojn g\u0302i certe ne interesos."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Jen li tamen eraras. Almenau\u0306 mi sekvis lian historion kun granda intereso. Sendube vi ankau\u0306."}, {"text_idx": "#000010", "text": "En c\u0302i tiu verko Sten Johansson donas parolon al \u201cenmigranto de la dua generacio\u201d, do al iu, kies gepatroj naskig\u0302is en alia lando, sed kiu mem kreskis en la dua lando. Mehdi estas irandevena studento. Li aspektas \u201cfremde\u201d por multaj svedoj, sed li mem sentas sin svedo."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Lau\u0306 la plej nova ideo de iuj maldekstremaj universitatanaj log\u0302antoj de ebenturoj, estas grava peko de kultura alpropriig\u0302o, se iu parolas kun alia voc\u0302o ol sia propra. Lau\u0306 ili Sten nur havus la rajton paroli propravoc\u0302e, do kiel blanka, maljuna, aliseksema viro. Tiu teorio estas kompleta idiotaj\u0302o. Kompreneble kompetenta verkisto rajtas doni sian voc\u0302on al kiu ajn, kaj Sten faras tion konvinke. Mehdi, do la protagonisto de tiu romano, priskribas siajn spertojn en la sveda socio, kiel skaniano kun sia tipa akc\u0302ento en la sveda c\u0302efurbo. Per liaj okuloj alilanda leganto kvazau\u0306 ricevas enkondukon al variaj aspektoj de la sveda socio. Okazas tio, ke oftas en romanoj: Mehdi enamig\u0302as en Frida. S\u0302i estas knabino de la nordo de Svedio. Tiu \u201cnordlando\u201d estas por svedoj \u201cde la sudo\u201d iu fora pejzag\u0302o. Frida kaj Mehdi translokig\u0302as norden, kaj tie Mehdi esploras novan kulturan terenon, ekzemple, la fifamajn svedajn haringojn:"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Sten priskribas ankau\u0306 en c\u0302i tiu romano c\u0302iutagajn okazintaj\u0302ojn. Per eksteraj eventoj ni sciig\u0302as, ke la jaroj pasas. Iam estas olimpiaj ludoj, kaj ni komprenas, ke jam pasis ses jaroj ekde la komenco de la romano (kiam Merkel instalig\u0302is kiel kancelierino). Post la naskig\u0302o de la unua bebo ili havas siajn proprajn memortagojn. Ilia vivo estas plena de etaj eventoj, jen kvereleto, jen urg\u0302as iu riparo de la domo, kaj foje okazas miskomprenoj, kaj iam Mehdi faras iun stultan mispas\u0302on. Legi pri ilia vivo estis neniam enue."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mi g\u0302ue sekvis la c\u0302iutagan vivon de Mehdi kaj liaj familianoj, kaj la renkonton kun au\u0306tentikaj personoj. Estas plezura legaj\u0302o en c\u0302iutaga Esperanto, tau\u0306ga por oftaj kaj maloftaj legantoj."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Sesdek ok de Sten Johansson"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Fakte, malgrau\u0306 la tromalfruo, pro kiu mi ne povis alig\u0302i la Gotenburgan libran diskutorondon, mi estas tre kontenta pri mia ac\u0302eto. G\u0302is tiu c\u0302i jaro mi ne konis Sten Johansson. Nun mi scias, ke li estas fama Esperantoverkisto. Ankau\u0306 li verkas svedlingve."}, {"text_idx": "#000017", "text": "La romano Sesdek ok temas pri sveda studento de lingvoj, kiu estas esperantisto. Por lia universtitataj studoj li devas pasigi jarduonon en Parizo, c\u0302e la Sorbono. Tio okazas dum la jaro 1968, kiel la titolo montris. Mi mem memoras tiun jaron, kiam ankau\u0306 mi estis universitata studento, kiel politike eventoplena tempo. Do mi pretigis min por rememorigo de la etoso de tiu ekscita jaro."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La c\u0302efprotagonisto, Bjo\u0308rn (kiel mi eklernis de la libro, tio signifas urson), havas svedan koramikinon en sia universitato, c\u0302e Lund, sed dum lia log\u0302ado en Parizo s\u0302i translokig\u0302as al Uppsala. Krome, antau\u0306 la vojag\u0302o de Urso al Francio, li partoprenis SAT-kongreson en la najbara urbo Malmo\u0308. Tie li renkontis francan junulinon, kiu nomig\u0302as Danielle, au\u0306 Dani. La romano havas la formon de rakonto skribita de Urso al lia koramikino, Ingrid, post lia reveno el Francio. Kiel vi jam divenis, tiu c\u0302i historio estos rakonto de amo, amoro kaj politiko."}, {"text_idx": "#000019", "text": "La lingvo fluas glate, kaj lau\u0306 mi g\u0302i estas facile komprenebla. Krome, la libro enhavas glosareton de ne-PIV-aj vortoj. Do mi estis rapide tirata tra la historio. Mi trovis la tutan etoson de la romano konvinka. La motivoj de la fikciaj personaj, la interhomaj sentoj kaj la politikaj agadoj s\u0302ajnis kredeblaj al mi. La stilo memorigis min pri la verkoj de la japano Hiruki Murakami, en tiu c\u0302i senco: ke la vira c\u0302efprotagonisto s\u0302ajnas relative pasiva, kiel iu, al kiu eventoj okazas, ne iu, kiu igas okazaj\u0302ojn. Mi kredas ke tia rakontvidpunkto estis nomita la stilo de \"mi estas fotografilo\" de Christopher Isherwood. En tiu c\u0302i rakonto, la virinoj faras okazaj\u0302ojn. Poste la viro meditas pri tiuj okazaj\u0302oj!"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mi ne malkas\u0302os la finan malvolvig\u0302on, nek c\u0302u g\u0302i estas felic\u0302a au\u0306 alia. Mi diru nur, ke mi opinias, ke legantoj estos kontentaj, se ili legus c\u0302i tiun libron."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Pliaj informoj pri Sten Johansson, kaj aliaj verkistoj, estas trovebla c\u0302e: literaturo.esperanto.net/"}]