[{"text_idx": "#000000", "text": "Wikipedia's Fiction as translated by GramTrans"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Fikcio estas la klasifiko por iu rakonto au\u0306 scenaro kiu estas senhavigita de fantazio - en aliaj vortoj, ne surbaze strikte de historio au\u0306 fakto.\nFikcio povas esti esprimita en gamo da formatoj, inkluzive de skribaj\u0302oj, vivaj prezentoj, filmoj, televidprogramoj, animacioj, videoludoj, kaj rolludoj, kvankam la esprimo originale kaj plej ofte rilatas al la rakontaj formoj de literaturo (vidu literatura fikcio), [4] inkluzive de romanoj, noveloj, noveloj, kaj ludas.\nFikcio estas foje utiligita en it plej mallarg\u0302a signifo por signifi simple ajna \"literaturan rakonto\"."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La Interreto havis gravan efikon al la kreado kaj distribuado de fikcio, vokante en demandon la fareblecon de kopirajto kiel rimedo por certigi ke tantiemo estas pagitaj al kopirajtuloj.\nAnkau\u0306, ciferecaj bibliotekoj kiel ekzemple Project Gutenberg igas publikajn tekstojn pli facile haveblaj.\nLa kombinaj\u0302o de nekostaj hejmaj komputiloj, la Interreto kaj la kreivo de siaj uzantoj ankau\u0306 kondukis al novaj formoj de fikcio, kiel ekzemple interagaj komputilludoj au\u0306 komputil-generitbildstrioj.\nSennombraj forumoj por fanfikcio povas esti trovitaj enretaj, kie lojalaj anoj de specifaj fikciaj sferoj kreas kaj distribuas derivitajn rakontojn.\nLa Interreto ankau\u0306 estas uzita por la evoluo de blogfikcio, kie rakonto estas farita tra blogo au\u0306 kiel fulmfikcio au\u0306 seria blogo, kaj kunlabora fikcio, kie rakonto estas skribita sinsekve fare de malsamaj verkintoj, au\u0306 la tuta teksto povas esti reviziitaj per iu ajn uzante Vikion."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Specoj de literatura fikcio en prozo: [10]"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Novelo: laboro de almenau\u0306 2,000 vortoj sed malpli ol 7,500 vortoj.\nLa limo inter longa novelo kaj novelo estas neklara.\nNovelo: laboro de almenau\u0306 17,500 vortoj sed malpli ol 50,000 vortoj.\nKoro de Malehlo de Joseph Conrad (1899) estas ekzemplo de novelo.\nRomano: laboro de 50,000 vortoj au\u0306 pli."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Fikcio estas ofte rompita malsupren en gamo da g\u0302enrojn: subaroj de fikcio, c\u0302iu diferencigita per speciala unueciga tono au\u0306 stilo, rakonta tekniko, amaskomunikilarenhavo, au\u0306 populare difinita kriterio.\nSciencfikcio, ekzemple, antau\u0306diras au\u0306 supozas teknologiojn kiuj ne estas faktoj dum la kreaj\u0302o de la laboro.\nEkzemple, la romano From the Earth to the Moon de Jules Verne estis publikigita en 1865 kaj nur en 1969 trompis astronau\u0306ton Neil Armstrong unue alterig\u0302i sur la lunon."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Literatura fikcio estas difinita kiel fikciaj verkoj kiuj estas opiniitaj por esti de literatura merito, kiel distingite de plej multe de la reklamvideo, au\u0306 \" g\u0302enro- \" fikcio.\nLa distingo povas esti kontestata inter kritikistoj kaj akademiuloj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Literatura fikcio ofte implikas socian komentaj\u0302on, politikan kritikon, au\u0306 reflektadon en la homa kondic\u0302o.\nG\u0302enerale g\u0302i temigas \"introspektivaj, profundaj karakterstudoj\" de \"interesaj, kompleksaj kaj evoluintaj\" karakteroj.\nTio kontrastas al g\u0302enrofikcio kie intrigo estas la centra konzerno.\nKutime en literatura fikcio la fokuso estas en la \"interna rakonto\" de la karakteroj kiuj movas la intrigon, kun detalaj instigoj por ellogi \"emocian implikig\u0302on\" en la leganto.\nLa stilo de literatura fikcio ofte estas priskribita kiel \"elegante skriba, lirika, kaj ...\nLa tono de literatura fikcio povas esti pli malhela ol g\u0302enrofikcio, [23] dum la pas\u0302adado de literatura fikcio povas esti pli malrapida ol populara fikcio.\nKiel Terrence Rafferty notoj, \"literatura fikcio, memstare naturo, permesas al si malfrui, por restadi sur devagaj belecoj ec\u0302 c\u0302e la risko de perdado de sia maniero\"."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Literaturrecenzisto James Wood, argumentas ke \"fikcio estas kaj artifiko kaj vers\u0302ajneco \", signifante ke g\u0302i postulas ambau\u0306 kreivan inventon same kiel iom da akceptebla grado da kredindeco, [25] nocion ofte enkapsuligitan en la esprimo de poeto Samuel Taylor Coleridge:\nAnkau\u0306, senfinaj fikciaj eblecoj mem signalas la maleblecon de plene sciado de realeco, provokeme montrante ke ekzistas neniu kriterio por mezuri konstrukciojn de realeco."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Fikcio estas imagema formo de rakonto, unu el la kvar reg\u0302imoj de diskurso. Kvankam la vorto fikcio estas derivita de la latina fingo, fingere, finxi, fictum \"formi, krei\", verkoj de fikcio ne devas esti tute imaga kaj povas inkluzivi realajn homojn, ejojn, kaj eventojn. Fikcio povas esti skribita literaturo en novelo au\u0306 romano kaj similaj. G\u0302i ankau\u0306 eblas esti parola, prezentita kiel filmo, teatraj\u0302o, radiodramo au\u0306 televidprogramo. Kvankam fikciaj\u0302oj ne c\u0302iuj estas artemaj, g\u0302i g\u0302enerale estas konsiderata kiel formo de amuzaj\u0302o."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Fikcio estas komparata al nefikcio, prezento de temo kiu estas vers\u0302ajne konsiderata kiel fakto. Fikcio kun elementoj de nefikcio estas ankorau\u0306 ofte konsiderata kiel fikcio."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Moderne, teknologio grandparte influas la disvastigon kaj traktadon de fikcio. La vasta atingo de fikcio per retejoj kiel Projekto Gutenberg permesas atingon al multaj verkoj en Esperanto kaj multaj aliaj lingvoj. Kopirajto - la rajto por kopiado de verko - estas multe pli malfacila devigi. Per la uzo de komputilo eblas interaktiva fikcio. Per la Interreto, fervoloj kunlaboras fervorfikcion bazite de filmoj kaj aliaj fikciaj formoj. Fikcio ankau\u0306 estas kreita kunlabore per vikio."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Literaturo estas arto pli ol scienco, do c\u0302iuj elementoj de fikcio ne nepre ekzistas en c\u0302iu verko.[1] Tamen, ofte fikcio traktas multojn el la jenaj elementoj por trakti g\u0302ian temon. Temo mem ne estas elemento de fikcio, sed estas la rezulto de la aplikado de individuaj elementoj inter iliajn."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Intrigo, au\u0306 rakontlinio, estas ofte listigita kiel unu el la fundamentaj elementoj de fikcio. G\u0302i estas la formado kaj ordigo de la eventoj de rakonto. Je malgranda nivelo, intrigo konsistas de ago kaj reago, ankau\u0306 konata kiel stimulo kaj respondo. Je pli granda nivelo, intrigo havas komencon, mezon, kaj finaj\u0302on. Intrigo estas ofte montrita kiel arko kun zigzaga linio montrata la altigo kaj malaltigo de agon. Intrigo estas komponita de unu au\u0306 pliaj scenoj, kiuj ankau\u0306 havas intrigan fluon."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Rolulo (au\u0306 pli specife fikciulo) estas iu estaj\u0302o kiu havas iun ajn influon en la rakonto. Rolulo ne devas esti homo, ekzemple en Winnie-la-Pu la roluloj estas plus\u0302bestoj, au\u0306 la komputilo HAL en 2001: A Space Odyssey. Rolulo ankau\u0306 povas esti tute ekster la rakonto, ekz-e la rolulo Godot en Atendante Godot de Samuel Beckett. Roluloj povas esti bazitaj de realaj homoj, au\u0306 tute imagitaj de la verkisto."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Perspektivo traktas la rakontan vidpunkton de la fikcio, au\u0306 tiel g\u0302i estas rakontita. Variaj perspektivoj emfazas variajn vidpunktojn."}, {"text_idx": "#000033", "text": "En unuapersona perspektivo, unu el la roluloj rakontas rekte. Se la rakontanto estas la c\u0302efrolulo, li estas unuapersona c\u0302efrolulo. La rakontanto rigardante la agojn de la c\u0302efrolulo, kiel D-ro Watson en la Sherlock Holmes serio, estas konsiderata kiel unuapersona rigardanto. C\u0302i tiu perspektivo povas rekte montri la menso de unu el la roluloj."}]