[{"text_idx": "#000000", "text": "Tiu c\u0302i artikolo estas parto de la prelego (17 junio 2010) de profesoro Heo Seongdo de la fako de la c\u0302inaj lingvo kaj literaturo de Seula S\u0302tata Universitato. Per g\u0302i ni povas kompreni, kiel granda estis la dinastio Joseon (Chosun, 1392-1910) en la korea duoninsulo, la pralando de Koreio."}, {"text_idx": "#000001", "text": "La korea duoninsulo estas tre mirinda loko. Kiam starig\u0302is dinastio, g\u0302i dau\u0306ris 500, 700, 1 000 jarojn. Kial kaj kiel eblis tio? Racie ni povas diri, ke almenau\u0306 unu devas esti kontentigita el jenaj du kondic\u0302oj."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Unua kondic\u0302o, ke c\u0302iuj niaj prapatroj estis malsag\u0302uloj. Kaj tial ili senkondic\u0302e c\u0302iam obeis al registaroj kaj perfortantoj. Sed la historio diras, ke niaj prapatroj ne estis tiaj malsag\u0302uloj. Tute male, ili havis klaran ideon pri homaj rajtoj, kaj tiujn ili pretendis kaj efektivigis."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Niaj prapatroj havis mastro-konscion pri la lando, kaj plue ilia karaktero ne estis obeema, sed defiema. Kaj tial sen tiu minimuma racieco tute ne eblis tiel longtempa subregado."}, {"text_idx": "#000005", "text": "En la Kroniko de Dinastio Joseon ni povas legi, ke okazis popola ribelo post c\u0302iuj 25 jaroj. La Donghak Ribelo, kiun c\u0302iuj el vi bone scias, estis tutlanda, same kiel la tutlandskala manifestacio nuntempe."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ni havis la sistemon de apelacio. C\u0302iuj popolanoj, ec\u0302 privataj sklavoj kaj drinkservistinoj, povis sendi leteron rekte al la reg\u0302o. Kaj poste aperis homoj, kiuj malkontentis pri la sistemo, c\u0302ar ili ne povis skribi per c\u0302inaj ideogramoj, tiam vaste uzataj, tial eblig\u0302is la apelacio per la korea alfabeto, siatempe nomata Eonmun (nuna Han-geul). Sed ankorau\u0306 ekzistis malkontentaj homoj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ili ne povis skribi ec\u0302 la korean alfabeton. Kaj tial establig\u0302is Sinmun-go, la apelacia tamburo. Oni povis bati la tamburon anstatau\u0306 skribi leteron. En tiu kazo la dej\u0302oranto de jura ministerio venis kaj au\u0306skultis la apelacion kaj sekve parole raportis al la reg\u0302o."}, {"text_idx": "#000013", "text": "En Gyeong-guk Daejeon*** estas skribite, ke la reg\u0302o ne povas renkonti iun ajn sen la akompano de la registristo."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Sed en la sekva tago venis alia registristo kaj komencis registri. Tiel dau\u0306ris la registrado dum 500 jaroj. La rango de la registristo estis relative malalta en la kortego. Tia homo c\u0302iam sekvis la reg\u0302on kaj registris c\u0302ion dum 500 jaroj. Li skribis per c\u0302inaj ideogramoj kaj vole ne vole li devis skribi tre rapide kaj malbele. Li do tion ree skribis korekte en sia hejmo en tiu vespero. Tio estas la unua historia malneto."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Kaj poste, kiam la reg\u0302o mortas, en unu monato starig\u0302as komisiono por kompilado de la dinastia kroniko."}, {"text_idx": "#000019", "text": "* Siatempa nomo de la c\u0302efurbo Seulo"}, {"text_idx": "#000020", "text": "** \"Gyeok\" signifas \"bati\", kaj \"jaeng\" signifas \"malgranda gongo\"."}, {"text_idx": "#000021", "text": "*** Nacia leg\u0302aro, publikigita en 1471 por difini la administradon de la dinastio Joseon"}]