[{"text_idx": "#000001", "text": "UEA anoncas, ke g\u0302i en 2020 ne havis deficiton"}, {"text_idx": "#000003", "text": "La okpag\u0302a estrara raporto aperas en la junia numero de la revuo Esperanto, kaj estas krome els\u0302utebla en la retejo de UEA. Spite sian amplekson la raporto efektive enhavas malmultajn novajn informojn. Tamen interesa estas la parto pri financo. Jen g\u0302ia c\u0302efa alineo:"}, {"text_idx": "#000004", "text": "La financa evoluo estis surprize bona, kun pluso. Enspezoj (antau\u0306 kreo de rezervoj) superis elspezojn je 41 354,15 \u20ac. La bug\u0302eto antau\u0306vidis deficiton de 42 238,35 \u20ac (antau\u0306 kreo de rezervoj). La bona rezulto estas c\u0302efe pro tri kau\u0306zoj: redukto de kostoj pro salajroj, multaj donacoj pro solidaro kaj fido de la membroj (kun rekordo de 30 097 \u20ac por la g\u0302enerala kaso, c\u0302efe pro la VK kaj Alianco 365) kaj akiro de subvencio de la nederlanda s\u0302tato, kadre de speciala programo por organizaj\u0302oj kaj entreprenoj suferintaj enspezo-perdon dum 2020 pro la pandemio. De tio UEA ricevis 29 486 \u20ac."}, {"text_idx": "#000005", "text": "La donacoj de la membroj al la g\u0302enerala kaso kaj la subvencio de la Nederlanda s\u0302tato do sume egalas al 59 583 eu\u0306roj. Sen tiuj eroj la spezokonto de UEA por 2020 do supozeble montrus deficiton de 18 229 eu\u0306roj. Tamen la prezentitaj ciferoj estas iom enigmaj."}, {"text_idx": "#000006", "text": "La estrara raporto ne klarigas, kiel la nuligo de la Universala Kongreso en 2020 influis kaj influos la ekonomion de la asocio. Mankas ankau\u0306 la kompletaj financaj raportoj, kiuj estas grava parto de la estrara raporto. Tiujn oni promesas publikigi en la julia-au\u0306gusta numero de la revuo Esperanto."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Sekve ne vere klaras, kiel eblas, ke la efektive bug\u0302etita deficito de 62 890 eu\u0306roj s\u0302ajne ne kreskis, sed male tute malaperis."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Krome ne klaras, kiel la estraro kalkulas pri la \u201dkreo de rezervoj\u201d, kaj kion fakte signifas la ciferoj en la estrara raporto, lau\u0306 kiu estis bug\u0302etita deficito de 42 238,35 eu\u0306roj. Tia sumo ne troveblas en la bug\u0302eto por 2020."}, {"text_idx": "#000011", "text": "C\u0302iukaze s\u0302ajnas, ke la granda subvencio de la Nederlanda s\u0302tato, preskau\u0306 30 000 eu\u0306roj, havis gravan signifon por la ekonomio de UEA en la unua pandemia jaro. Gravas evidente ankau\u0306 la fakto, ke oni nun kolektas donacojn al la g\u0302enerala kaso, do la kurantaj elspezoj, kaj ne al la strategiaj fondusoj."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Kelkloke la raporto aliflanke estas neatendite konciza. Pri la evoluo de la membraro aperas nur du frazoj. En la sekcio \u201ckomisionanoj kaj komisiitoj\u201d aperas nur la jena teksto: \u201dFortigas la laboron pluraj sindonemaj komisionanoj kaj komisiitoj, kelkaj menciitaj tra la raporto, kiuj helpas antau\u0306enigi la celojn de UEA. Koran dankon al c\u0302iuj!\u201d"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Inter la dek c\u0302efaj sukcesoj estas listigataj \u201cpremiceremonia festo de la Belartaj Konkursoj\u201d, la elektig\u0302o de la vicprezidanto de UEA kiel Esperantisto de la jaro kaj la \u201cVirtualaj Regionaj Tagoj de la 5 kontinentoj\u201d."}, {"text_idx": "#000016", "text": "La nuna strategia laborplano de UEA c\u0302esis validi en 2017 kaj preskau\u0306 nenio el g\u0302i estis realigita."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Vikipedio atingos novan rekordon \u2013 c\u0302u gravas?"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Tre baldau\u0306 la Esperanta Vikipedio atingos novan rekordon: 300 000 artikoloj. Sed c\u0302u plej gravas la kvanto au\u0306 la kvalito de la artikoloj, kaj c\u0302u ekzistas rilato inter tiuj du? Sojle al la nova atingo Libera Folio intervjuis Michal Matu\u0301s\u030cov, unu el la c\u0302efaj aktivuloj de la Esperanta Vikipedio."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Michal Matu\u0301s\u030cov, en Esperantujo pli konata sub la nomo KuboF Hromoslav, de pli ol dek jaroj aktive laboras pri Vikipedio, unue en sia denaska lingvo, la slovaka, poste c\u0302efe en Esperanto. Ni petis lin klarigi, kiel kreskas Vikipedio kaj kial g\u0302i dau\u0306re kresku."}, {"text_idx": "#000022", "text": "\u2013 Unue, mi komencu per tio, kiujn eblojn ni reale havas. Vikipedio estas malfermita kaj ebligas redaktadon al c\u0302iu ajn kun bonaj intencoj kaj kapabloj. Ne ekzistas iu centra organo au\u0306 organizo, kiu rajtus dikti kion kontribuantoj faru. Ec\u0302 la Vikimedia organizo kiun mi prezidas, Esperanto kaj Libera Scio, servas nur por faciligi laboron, kaj ekzemple la konkursoj kiujn ni organizas nur atentigas pri specifa laboro, sed ne devigas fari g\u0302in."}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u2013 Fine estas la unuopaj kontribuantoj kiuj decidas c\u0302u ili verkas novajn artikolojn, redaktas malnovajn au\u0306 faras fonan laboron. Tiun liberecon ni nek povas nek volas forigi. Antau\u0306nelonge estis publikigita raporto, lau\u0306 kiu la kvanto de aktivaj kontribuantoj tendencas velki kun starigo de protektaj muroj en formo de tro limigaj reguloj kaj simile."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Tamen via organizaj\u0302o alvokas al verkado de novaj artikoloj, por ke oni atingu la ciferon 300 000. Kial lau\u0306 vi gravas, ke la Esperanta Vikipedio atingu lau\u0306vican kvanton de artikoloj? Iuj ja kritikas la kvaliton de la artikoloj kaj opinias, ke pretere oni plibonigu la jaman enhavon."}, {"text_idx": "#000025", "text": "\u2013 Kiam ni alvokas al verkado de novaj artikoloj, ni celas altkvalitajn artikolojn. La erao kiam oni povis publikigi 1 frazon kaj nomi g\u0302in artikolo estas jam longe for kaj tiaj \u201cartikoloj\u201d vere ne helpus."}, {"text_idx": "#000027", "text": "\u2013 La kampanjo Vikipedio 300 000 (subtenata de UEA, ELiSo, ILEI, E@I kaj la Fonduso Instigo), tio estas ankau\u0306 bona okazo inviti esperantistojn, kiuj ankorau\u0306 ne kontribuis al Vikipedio. Kiam tiuj homoj gajnos bazan sperton pri redaktado, kaj poste rimarkos eraron en artikolo, ili jam scios, ke supre de la artikolo estas butono \u201cRedakti\u201d, kiun ili povas alklaki, redakti la tekston kaj konservi la artikolon ene de minuto."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Vers\u0302ajne estas multaj esperantistoj, kiuj pretus foje iom kontribui al Vikipedio pri siaj specialaj\u0302oj, sed ne scias, kiel fari kaj kie komenci. Kion vi konsilas al ili?"}, {"text_idx": "#000030", "text": "\u2013 La kutimaj nuntempaj redaktantoj, inklude tiujn plej elstarajn, unue trovis kelketajn bazajn informojn pri redaktado kaj poste provadis kaj lernis. Komence vi faros plurajn erarojn, kaj lernos el ili \u2013 tio estas natura kaj bona. Fakte, grandaj fus\u0302oj estas ripareblaj multe pli simple kaj rapide ol eblas ilin fari."}, {"text_idx": "#000031", "text": "\u2013 Bona, kvankam jam signife datig\u0302inta, superrigardo pri unuaj pas\u0302oj estas la libreto \u201cManlibro pri Vikipedio\u201d de Ziko van Dijk, disponebla plene ankau\u0306 rete. Post lego de la libreto mi baze rekomendas: registrig\u0302u, komencu per korektado de misoj por alkutimig\u0302i al la labormaniero. Antau\u0306 ol vi pli spertig\u0302os, novajn artikolojn prefere traduku ol verku dekomence. Mi rekomendas la ilon EnhavTradukilo, kiu plisimpligas la laborfluon, kaj, plej grave, estu kurag\u0302a kaj g\u0302uu la verkadon!"}, {"text_idx": "#000032", "text": "\u2013 Mi rekomendas komence verki pri aferoj, kiujn vi s\u0302atas, sed eble vi poste volos iom defii vin por kreski kaj elektos temon ekster via baza intereskampo. Denove, akceptu, ke vi foje fus\u0302os \u2013 tio apartenas al lernado \u2013 kaj atentu pri komentoj de aliaj uzantoj, kiuj ofte helpos vin pri iuj detaloj au\u0306 rekomendos plibonigojn."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Kiom restas g\u0302is la celo? Se oni g\u0302in atingos, kun kiuj alilingvaj Vikipedioj oni povos kompari la Esperantan?"}, {"text_idx": "#000034", "text": "\u2013 Kiam mi skribas, mankas proksimume 3 500 artikoloj por atingi 300 000. La pozicioj de Vikipedioj lau\u0306 la kvanto de artikoloj ne s\u0302ang\u0302ig\u0302as aparte ofte, precipe ekde c\u0302irkau\u0306 100 000 artikoloj. Do la Esperanta Vikipedio pli-malpli restos kun la samaj amikoj kiel dum la lasta tempo. Iom pli multajn artikolojn havas la malaja, la c\u0302ec\u0302ena, la eu\u0306ska, la turka kaj la rumana. Iom malpli estas c\u0302e la hebrea, la armena, la bulgara, la tatara kaj la dana."}, {"text_idx": "#000036", "text": "\u2013 Kaj rilate al plibonigado de la jama enhavo mi povas diri: tio ja okazas, kvankam eble ne tiom rapide, kiom iuj volas. En Vikipedio ni havas diraj\u0302on \u201cC\u0302u vi demandas, kial plu estas tiu au\u0306 tiu eraro en Vikipedio? C\u0302ar vi g\u0302in ne korektis!\u201d Kiel mi skribis, Vikipedio estas malfermita, kaj se vi opinias, ke al iu artikolo io mankas, vi s\u0302ajne estas la plej tau\u0306ga persono por tion aldoni!"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Esperanto ne estas por c\u0302iuj"}, {"text_idx": "#000039", "text": "En sia vidpunkta artikolo akademiano Tatjana Auderskaja argumentas, ke Esperanto esence malsamas de aliaj lingvoj, havante trajtojn de intelekta ludo. \u201dKreante vorton, ni kreas ankau\u0306 la mondon post g\u0302i\u201d, s\u0302i skribas. Sed tial Esperanto estas facila nur por homoj kreaj kaj inventemaj. Tial g\u0302i lau\u0306 s\u0302i neniam povos ig\u0302i lingvo por c\u0302iuj."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Regule reaperas la diskuto: \u201cC\u0302u estas facila nia lingvo Esperanto?\u201d"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Sed c\u0302iam g\u0302i sin bazas sur unusola kruro: oni pristudas la trajtojn de la lingvo mem. Tamen lernas ja lingvon homoj. Kaj oni ja fakte devas esplori tute alian, s\u0302ajne neniam pristuditan flankon de la problemo: c\u0302u facila por la homoj estas la lingvo?"}, {"text_idx": "#000043", "text": "Kaj tio estas tre interesa demando, se temi pri Esperanto. Oni konstante rezonadas pri klara strukturo de la lingvo, pri sistemeco de vortklasoj, kio ege plifaciligas la lernadon de Esperanto.\nJes, sed por kiuj plifaciligas?"}, {"text_idx": "#000044", "text": "Ja plimulto de la homoj absolute ne konscias pri ajna lingva strukturo kaj ne komprenas pri vortklasoj. Ili uzas lingvon senkonscie, kiel aj\u0302on. Por ili, ekzemple, tablo povas esti ligna, ronda, kuireja ktp, sed ili ne povas percepti la vorton \u201ctablo\u201d, kiu havas kiel ecojn singularon, nominativon, substantivon (kaj en certaj lingvoj ankau\u0306 deklinacion, genron kaj tiel plu)."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Tiu abstrakta, lingva dimensio ne ekzistas en multaj mensoj, por g\u0302i simple ne estas loko en ili. Tion bone komprenis Bertilo Wennergren en sia PMEG, kiam li inventis tiujn vortformojn kiel \u201ca-vorto\u201d, \u201co-vorto\u201d kaj tiel plu, transigante la lingvajn nociojn al aj\u0302a mondo, kie oni povas vidi kaj tus\u0302i ilin.\nSed por legi kaj kompreni PMEG, oni devas jam bone koni la lingvon, kies reguloj estas klarigataj en la libro; do, la magia cirklo, c\u0302u ne?"}, {"text_idx": "#000046", "text": "Alia problemo, same tus\u0302anta la mensojn de lernantoj, estas la kreivo de Esperanto (kion oni formale nomas \u201cskemeco\u201d). Jes, Zamenhof mem pritaksis kiel la plej grandan avantag\u0302on de Esperanto g\u0302ian krean karakteron, au\u0306 \u201celpensadon de regula vortfarado\u201d."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Ajna uzanto povas mem krei vortojn el la pretaj konstruelementoj, kvazau\u0306 el infanaj kubetoj kunmeti novajn vortojn. Kaj ajna uzanto povas kompreni la signifon de nova vorto, dismetante g\u0302in je apartaj vorteroj."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Mi ne vane menciis infanajn kubetojn: Esperanto estas ludo*, granda krea ludo de plenpova intelekto, kiu g\u0302uas sian potencon, kreante novajn vortojn, novajn sencojn, novajn mondojn. Se kognado kaj pensado okazas ene de lingvo, do ankau\u0306 lingvo mem povas krei novajn terenojn por kogno kaj penso. Kreante vorton, ni kreas ankau\u0306 la mondon post g\u0302i."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Kaj se ne s\u0302vebi en empirio \u2013 kia belega mens-disvolviga ludo por komencantoj: mem krei kaj kompreni novajn kunmetitajn vortojn! Kia intelekta g\u0302uo!"}, {"text_idx": "#000050", "text": "Sed por kiuj? C\u0302u multaj kapablas akcepti g\u0302in? Post multjara instruado de Esperanto kaj aliaj fremdlingvoj, kristalig\u0302is firma konvinko, ke por tre multaj homoj estas pli facile enparkerigi senpense kaj obeeme dekojn da fremdaj vortoj, ol memorfiksi nur unu radikon kaj algoritmon, lau\u0306 kiu oni povas mem krei multnombrajn vortojn. Homoj ne volas au\u0306 ne povas strec\u0302i la cerbon, serc\u0302i novan agmanieron, se eblas iri lau\u0306 la kutima vojo."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Tial ajna nacia lingvo povus esti por multaj lernantoj pli facila ol Esperanto: g\u0302i ja ne postulas komprenemon, inventemon, kreemon, liberan pensadon, sed nur la konatan manieron, lau\u0306 kiu oni agis dum miljaroj: lau\u0306s\u0302tupan memorfiksadon."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Do, tiu nekutima trajto de Esperanto povas ec\u0302 forpeli \u201csimplajn homojn\u201d, kiuj ne alkutimig\u0302is al cerbostrec\u0302oj. Jen, vidu: oni promesis al ili \u201csimplan lingvon\u201d \u2013 sed mensogis ja, g\u0302i ne estas \u201csimpla\u201d, estas nekutima, en g\u0302ia kadro oni sentas sin maloportune kaj incitite, g\u0302i postulas c\u0302iupas\u0302e kompreni kaj krei. Kompreneble ja, ke tre multaj forkuras de g\u0302i, seniluziigitaj."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Do, c\u0302u estas facila nia lingvo Esperanto? Por kreantoj \u2013 jes; sed c\u0302u multas sur la Tero kreantoj? Tial, neniam venos la Fina Venko, kiam la tuta homaro alproprigos Esperanton; tiu procentaj\u0302o, kiu ekzistas nun, estas, vers\u0302ajne, la justa procentaj\u0302o de tiuj, kiuj volas kaj povas uzi \u201cnian karan lingvon\u201d. Esperanto \u2013 ne por c\u0302iuj."}, {"text_idx": "#000054", "text": "* Lau\u0300 opinio de Johan Huizinga, la ludo povas koncerni sciencon, morojn kaj vivarang\u0302on, justicon, religion, militon... La ludo estas libera homa agado, kiu eliras el la kadro de la c\u0302iutaga vivo kaj ne eblas sen reguloj. Lingvon li ne menciis, sed tre trafe rimarkis pri reguloj. \u201cNova filozofia enciklopedio\u201d difinas ludon kiel unu el c\u0302efaj formoj de memsufic\u0302a agado, kiu donas al partoprenantoj plezuron kaj g\u0302ojon. G\u0302i ankau\u0306 estas uzata kiel trejnilo por sportistoj, militistoj. Fakte, g\u0302i c\u0302eestas en c\u0302iuj sferoj de la materia kaj spirita kulturo. (Noto de la au\u0306toro)"}, {"text_idx": "#000057", "text": "Le horas passa como tenue arbores"}, {"text_idx": "#000059", "text": "frigida le mente e lo porta pace"}, {"text_idx": "#000061", "text": "io me recorda post plure annos"}, {"text_idx": "#000062", "text": "ma le majoritate es desde longe oblidate"}, {"text_idx": "#000063", "text": "Trans le fenestra io vide le celo"}, {"text_idx": "#000066", "text": "Vidente collinas io formula un proverbio:"}, {"text_idx": "#000070", "text": "Esque mi morte membros del familia"}, {"text_idx": "#000071", "text": "e me guidara a un village idyllic?"}, {"text_idx": "#000075", "text": "e nos portara a un toto differente pais"}, {"text_idx": "#000076", "text": "Le arbores, domos, lacos e collinas passa"}, {"text_idx": "#000077", "text": "durante que mi digito caressa"}, {"text_idx": "#000078", "text": "le vitro de fenestra, que como cute invisibile"}, {"text_idx": "#000081", "text": "Ekde aprilo 2021 per Duolingo eblas lerni ankau\u0306 la jidan lingvon. Samkiel inter esperantistoj, ankau\u0306 en la jidlingva komunumo la apero de la amata lingvo en la reta platformo vekis kontrau\u0306dirajn reagojn. Ni petis Sebastian Schulman rakonti pri similaj\u0302oj kaj diferencoj inter la du tutmondaj lingvokomunumoj kaj ilia sinteno al Duolingo."}, {"text_idx": "#000085", "text": "\u2013 Antau\u0306 pluraj jaroj mian partneron mi renkontis en kunveno de junaj parolantoj de la jida. S\u0302i doktorig\u0302is pri la jida kaj laboras kiel direktoro de la Jidlingva instituto c\u0302e la Centro de jidaj libroj (Yiddish Book Center) en Masac\u0302useco, Usono. La lingvo sonas sekve ankau\u0306 hejme. Malgrau\u0306 ke ni ambau\u0306 ne parolis la lingvon infanag\u0302e, la jida estas nun la denaska lingvo de nia filino. Ni tri partoprenas ofte en multaj jidkulturaj eventoj en Montrealo kaj tra la mondo. G\u0302i estas por ni vere familia kaj komunuma afero!"}, {"text_idx": "#000086", "text": "\u2013 Esperanton mi ekkonis pere de mia intereso pri la jida kaj pri la historio de juda lingva politiko en orienta Eu\u0306ropo en la 19-a jarcento, en kiu Zamenhof mem aktive partoprenis. Mi komencis lerni Esperanton rete kaj pliprofundig\u0302is en la lingvo kaj kulturo c\u0302e NASK. Verdire ekde mia translokig\u0302o al Montrealo antau\u0306 tri jaroj, maloftas nun por mi partopreni aktive en Esperantujo, sed mi tamen legas kaj tradukas Esperantan literaturon (mia angligo de Kroata milita noktolibro de Spomenka S\u030ctimec aperis en 2017) kaj lastatempe mi estraranig\u0302is c\u0302e Esperantic Studies Foundation."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Kiajn similecojn kaj diferencojn vi vidas inter la du lingvokomunumoj?"}, {"text_idx": "#000089", "text": "\u2013 Unuflanke, la du lingvokomunumoj tre similas. Ambau\u0306 komunumoj altiras vastan internacian kaj intergeneracian publikon. Ambau\u0306 komunumoj enhavas similan malferman, bonvenigan etoson, kiu enirigas homojn ofte kun similaj principoj au\u0306 ekscentraj\u0302oj, ofte homojn kiuj sentas sin ekster la kutima c\u0302irkau\u0306a kulturo."}, {"text_idx": "#000090", "text": "\u2013 Male al pluraj naciaj lingvoj, en la jida kaj la Esperanta komunumoj, oni havas la senton ke la studantoj, ec\u0302 komencantaj, povas plene partopreni en kaj kontribui al la kulturo. Pli profunde, oni povas paroli pri la judeco kaj jideco de la Zamenhofa projekto mem. La influo de la jida sur Esperanton, kaj lingvistike kaj koncepte, evidentas, kiam oni situigas Zamenhofon en lia politika kaj socia kunteksto historie. Esther Schor plue, pli detale, kaj belege skribas pri la juda aspekto de Esperanto en s\u0302ia lastatempa libro Bridge of Words."}, {"text_idx": "#000091", "text": "\u2013 Alifanke tamen, la du lingvokomunumoj ege diferencas. La jida lingvo estas heredaj\u0302a lingvo kun centmiloj da denaskaj parolantoj, c\u0302efe en la religia komunumo de h\u0302asidoj. Kaj la jida havas ankau\u0306 sian propran historion, kiu ampleksas pli ol mil jarojn, rekte ligitan kun la historio de juda migrado de la Mezoriento g\u0302is Eu\u0306ropo kaj tra la mondo. Multegaj nejudoj parolas kaj uzas la jidan, kaj ili ludas gravan, integrigan rolon en la hodiau\u0306a jida kulturo, sed la lingvo estas intime ligita kun la pasinteco, estanteco kaj estonteco de la As\u0302kenazo-juda popolo."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Kion vi scias pri la fono de la jida kurso en Duolingo? Kiuj g\u0302in instigis, kaj c\u0302u eblas jam ion scii pri la studantoj? Kiam aperis tiu kurso?"}, {"text_idx": "#000093", "text": "\u2013 La jida kurso en Duolingo aperis proksimume antau\u0306 unu monato, kaj per g\u0302i lernas jam (lau\u0306 la Duolinga retejo) 222 miloj da homoj. Oni devas gratuli la tri kurskonstruantojn pro ilia grandega laboro. Ili estas c\u0302iuj denaskaj parolantoj \u2013 du h\u0302asiddevenaj kaj unu el \u201cjidista\u201d familio (nepino de fama jida lingvisto) \u2013 kiuj volis, almenau\u0306 lau\u0306 mia kompreno, simple pli disvastigi la lingvon kaj plifaciligi g\u0302ian lernadon."}, {"text_idx": "#000094", "text": "\u2013 Estas malfacile diri ion g\u0302eneralan pri la du centmiloj da studantoj de tiu kurso! Tamen s\u0302ajnas al mi el la publikaj diskutoj je Facebook kaj Twitter, ke multaj el ili interesig\u0302as pri la kurso c\u0302ar la jida lingvo estas parto de ilia persona au\u0306 familia heredaj\u0302o kaj g\u0302i ebligis ilin preskau\u0306 senzorge iomete esploreti parton de sia identeco. S\u0302ajne multaj studantoj apartas ankau\u0306 al tiu grupo de lingvaj scivolemuloj, kiuj amas lerni iun ajn lingvon c\u0302e Duolingo."}, {"text_idx": "#000095", "text": "En la jida komunumo aperis kritikoj pri la kurso. Pri kio temas, lau\u0306 vi?"}, {"text_idx": "#000096", "text": "\u2013 Estas proverbo en la jida, ke inter du judoj ekzistas tri opinioj. Do, mi ne tiel surprizig\u0302is, kiam ekis la debatoj kaj disputoj pri la kurso. La plej lau\u0306taj kritikoj temas pri la dialekto de la kurso. Post enketo kaj publikaj diskutoj je sociaj retoj la kurskonstruantoj decidis kombini la prononcon de la h\u0302asida dialekto (la plej parolata dialekto nuntempe kun centmiloj da denaskaj parolantoj) kun la skribo de la \u201cnormigita lingvo\u201d."}, {"text_idx": "#000097", "text": "\u2013 Kreita en Pollando en 1925 fare de la YIVO-Instituto, la normigita lingvo estas konstruita kun aspektoj de multaj tiam disvastig\u0302intaj dialektoj. Malgrau\u0306 ke la YIVO-dialekto sufic\u0302e raras kiel c\u0302iutaga lingvo, oni uzas g\u0302in de jardekoj en preskau\u0306 c\u0302iuj akademiaj kaj literaturaj kuntekstoj ekster la h\u0302asida komunumo. La h\u0302asida komunumo uzas sian dialekton por paroli kaj por krei abundajn kvantojn da enkomunumaj kulturaj\u0302oj, sed pro religiaj kialoj la h\u0302asida estas normale fermita al eksteruloj."}, {"text_idx": "#000098", "text": "\u2013 La kritikoj pri la kurso konsekvence zumas pri la imagitaj pureco kaj utileco de la respektivaj dialektoj kaj pri la \u201cnematura\u201d kunmiksaj\u0302o de la du dialektoj. Subtekste, mi pensas ke la kritikoj montras profundajn zorgojn en la g\u0302enerala usona juda komunumo pri religieco, kultura asimilado, kaj la supozata perdo de au\u0306tentikeco."}, {"text_idx": "#000099", "text": "Kiam aperis multaj lernantoj de Esperanto en Duolingo, iuj esperis pri granda alfluo de novuloj, dum iuj aliaj timis, ke Duolinguloj sen kono de la tradicia esperantista idearo diluos la movadon. G\u0302is nun tamen simple ne aperis la novaj amasoj. C\u0302u la timoj en la jida komunumo povas esti same troigitaj?"}, {"text_idx": "#000100", "text": "\u2013 Duolingo estas bona ilo por lingva lernado, sed lau\u0306 mi g\u0302ia ludeco kas\u0302as la fakton ke vere lerni lingvon finfine ne eblas sen la socia kunteksto de tiu lingvo mem, kaj ke vere lerni lingvon g\u0302is supera nivelo estas ofte grandega, malfacila laboro. Mi esperas ke Duolingo en la jida altiros novulojn al nia komunumo kiuj ekvolas fari tiun laboron."}, {"text_idx": "#000101", "text": "\u2013 Sed, kiel oni jam vidis en Esperantujo, mi kredas ke la amasoj da lernantoj ne eniros la lingvokomunumon kaj la dialektaj miksaj\u0302oj au\u0306 aliaj \u201cDuolingaj\u0302oj\u201d sekve apenau\u0306 povus s\u0302ang\u0302i au\u0306 \u201cdilui\u201d nian komunumon. Sed kio okazos se mi ne pravas? Mi pensas, ke tio estas nenio timinda. La jida kulturkomunumo estas granda, diversa, kaj malfermita, kaj, kiel montras nia diaspora historio, tute adaptig\u0302ema. Al tiuj novuloj mi dirus: zayt hartsik bagrist, bonkoran bonvenon."}, {"text_idx": "#000105", "text": "Un manata de homines ruinate"}, {"text_idx": "#000106", "text": "Esque le furia del tempore o del homines"}, {"text_idx": "#000107", "text": "Fila post fila de disanimate domos con dece etages"}, {"text_idx": "#000108", "text": "Fragmentos de vitro menaciantemente remane"}, {"text_idx": "#000110", "text": "Le gambas del colossos son battite via"}, {"text_idx": "#000111", "text": "e illos inopemente cade, como castellos de cartas,"}, {"text_idx": "#000114", "text": "ma pauc de illos es electe a fama"}, {"text_idx": "#000115", "text": "crea placia pro illes que nascera"}, {"text_idx": "#000118", "text": "An illo ha crescite troppo?"}, {"text_idx": "#000124", "text": "Como omnes sape, il es un facto que le italianos ama pasta. Il ha multissime formas de pasta, e multe de illos es ben cognoscite in tote le mundo. Certe variantes ha nomines que es facile a comprender, como spirali, que obviemente significa \u201cspirales\u201d. Le \u201ci\u201d e \u201ce\u201d al fin del nomines italian significa le forma plural masculin e feminin, respectivemente."}, {"text_idx": "#000125", "text": "Ma que significa tagliatelle o spaghetti? Isto non es tanto obvie. Nos interlinguistas probabilemente pote divinar que tagliatelle refere al parola tagliare, taliar in Interlingua. Ma que es spaghetti? Isto veni del parola spago, que significa \u201ctenue corda\u201d. Spaghetto es le forma diminuitive, e spaghetti le plural (ancora diminuitive). Un finessa ulterior es que on pote adder mesmo plus de formas diminuitive o augmentative. Assi spaghettini es un forma mesmo plus tenue de spaghetti, e spaghettoni es le variante plus spisse."}, {"text_idx": "#000126", "text": "Lasagna veni del parola grec laganon, via le forma latin lasanum, e significa casserola o marmita. Isto es logic, viste que le lasagna es preparate in casserolas."}, {"text_idx": "#000127", "text": "Macaroni, in italiano maccheroni, probabilemente veni del parola grec makaria, que significa un bouillon de hordeo, usate pro commemorar le mortes. Ma le original signification del parola radice, makar, es plus optimistic: benedicte o felice.Un etymologia alternative deriva maccheroni del parola italian maccare, in Interlingua martellar, rumper. Isto serea rationabile, date que le macaroni es taliate in micre pecias."}, {"text_idx": "#000128", "text": "Fusilli veni del parola fuso, que ha le mesme signification in e italiano e Interlingua. Le nomine veni del facto que traditionalmente le fusilli obteneva lor forma per esser filate circum un bastonetto."}, {"text_idx": "#000129", "text": "Que nos lassa le plus ben cognoscite nomines, e ora face le cognoscentia de alcun representantes inusual e peculiar del familia del pasta.Il ha, per exemplo, le vermicelli. Isto es \u201cparve vermes\u201d. Le suffixo celli significa \u201cparves\u201d, cello es le forma singular. Le instrumento cello es un abbreviation de violoncello \u201cparve violon\u201d. Si vos cognosce alcuno que sona le cello, iste persona tracta un instrumento assatis grande, le qual es nominate \u201cparve\u201d. Lassante iste parve digression, que nos reveni al thema culinari:Que pensa vos, esque \u201cparve vermes\u201d es un bon nomine pro pasta? Forsan non tanto mal como on poterea supponer, considerante que iste variante ancora existe!"}, {"text_idx": "#000130", "text": "Il anque ha le linguine, parve linguas, un forma applattate de spaghetti.O prefere vos le stringozzi: \u201csimilar a cordones de scarpa\u201d.Pro le amatores del fiction scientific, il ha le marziani, le martianos. Le pasta resimila le antennas del martianos ex bandas designate.Io finira con le pasta pro ver masculos: mostaccioli, \u201ccosas simile al mustachio\u201d."}, {"text_idx": "#000131", "text": "Alora, cata persona pote trovar su forma favorite del pasta, mangiar lo con su sauce favorite, con su vino favorite, audiente su aria de opera favorite, sub le dulce sol italian. Le melior cosa es que le dulce sol italian es le mesme sol que nos omnes vide: alora, basta de parolas, que nos mangia pasta!"}, {"text_idx": "#000132", "text": "La nuligo de la c\u0302i-jara Universala Kongreso estis anoncita la 26-an de aprilo, sed jam longe antau\u0306 tio UEA komencis plani retan kongreson, rakontas vicprezidanto Fernando Maia en intervjuo de Libera Folio. La nuligo estas finance malfavora al UEA, sed aliflanke la asocio ricevis pandemian subvencion de la nederlanda s\u0302tato."}, {"text_idx": "#000136", "text": "La vicprezidanto de UEA, Fernando Maia, en intervjuo de Libera Folio rakontas, ke la planoj por la 2-a VK komencis evolui jam longe antau\u0306 la fina decido nuligi ankau\u0306 la c\u0302i-jaran c\u0302eestan Universalan Kongreson."}, {"text_idx": "#000137", "text": "Libera Folio: La risko ke la UK ankau\u0306 c\u0302i-jare devos esti nuligita longe estis antau\u0306videbla. C\u0302u oni jam anticipe komencis planadon de alternativa reta kongreso?"}, {"text_idx": "#000146", "text": "\u2013 Se paroli tamen pri io, kio ne bone sukcesis, tio eble estis kelke da interagaj ebloj: efektive la VK havis tro da ili, kio iom senkunordige disdividis homojn, kun pluraspekte negativaj rezultoj. En la 2-a VK la nombro de interagaj babilejoj estos espereble pli bone difinita kaj ilia funkciado kunordigita."}, {"text_idx": "#000148", "text": "\u2013 En la 1-a VK kune kun E@I ni kreis kelkajn provojn. Tekstaj babilejoj vere ne elstare funkciis, kaj ni serioze konsideros, c\u0302u indas denove ilin havi kiel antau\u0306e. La organizita demandado al prelegantoj estas tamen sufic\u0302e grava rimedo: g\u0302i ebligas al spektantoj kvazau\u0306 voc\u0302doni por pli bonaj demandoj, kio helpas al organizantoj antau\u0306elekti tiujn, kiujn la preleganto prefere respondu lau\u0306 la interesig\u0302o de la publiko."}, {"text_idx": "#000150", "text": "\u2013 Fine alia bona interaga momento estis la kursoj: por la 1-a VK ni kalkulis kun lingvokursoj kaj parolrondoj, kiujn multe g\u0302uis homoj, ekzemple la tutan parolprogramon de nia brava Katalin Kova\u0301ts. Mi esperas, ke s\u0302i kaj aliaj herooj povos plu briligi la eventon. Por tiuj momentoj ni devos kalkuli je kombino de diversaj teknikaj rimedoj."}, {"text_idx": "#000155", "text": "\u2013 Tio dependas de vidpunkto. Kotizo por nemembro, kiu alig\u0302as g\u0302is la 4-a de julio, estas 50 eu\u0306roj. Tio estas vere multe malpli kompare kun UK-kotizo por nemembroj (g\u0302is 360 eu\u0306roj) kaj ec\u0302 kompare kun la plej malalta UK-kotizo (70 eu\u0306roj). Krom tio, la VK estas senpaga por individuaj membroj alig\u0302intaj g\u0302is la 4-a de julio. Se oni konsideras, ke individua baza membreco al UEA varias inter ec\u0302 1 kaj 44 eu\u0306roj, evidentig\u0302as, ke la strategio estas instigi homojn alig\u0302i al UEA. Tio ne estas nova nek ekskluziva al UEA strategio."}, {"text_idx": "#000161", "text": "Vladimir Samodaj, konata rusia esperantisto, honora membro de UEA, longjara aktivulo de Esperanto-movado en Sovetio kaj Rusio, forpasis la 31-an de marto 2021 en Belgio en la ag\u0302o de 85 jaroj."}, {"text_idx": "#000162", "text": "Samodaj naskig\u0302is en Odeso en 1935, same tie li esperantistig\u0302is en 1958. Poste li translokig\u0302is en Moskvon, kie log\u0302is g\u0302is maljuna ag\u0302o."}, {"text_idx": "#000163", "text": "Lau\u0306 la profesio li estis lingvisto, fakulo pri la araba lingvo, g\u0302is certa tempo laboris en novaj\u0302agentejo ITAR-TASS en la arabia redakcio, poste li eldonis internan bultenon pri la armilara temo."}, {"text_idx": "#000164", "text": "Samodaj estis nomumita c\u0302efredaktoro de la Esperantlingva versio de la tiutempe fama sovetia j\u0302urnalo Moskovskie Novosti, tamen estis eldonita nur unu provnumero de g\u0302i."}, {"text_idx": "#000166", "text": "Inter la 1995 kaj 2012 Samodaj redaktis la revuon Scienco kaj kulturo, kie temis pri aktualaj problemoj, kongrue kun la titolo, de scienco kaj kulturo, precipe de la literaturo. Krome en tiu tempo Samodaj laboris en la moskva jura universitato Justo, kie li instruis Esperanton."}, {"text_idx": "#000168", "text": "Vladimir Samodaj estis malofta persono en la rusia Esperanto-movado, kiu estis estimata senescepte de c\u0302iuj kaj kiu havis tre grandan au\u0306toritaton ne nur en la movadaj, sed ankau\u0306 en \u201evivaj\u201c temoj."}, {"text_idx": "#000169", "text": "En la lastaj jaroj li kun parto de sia familio log\u0302is en Belgio, en la urbo Herstal apud Liege. Oni ankorau\u0306 ne scias pri lia sanstato en la lastaj jaroj, tamen ankorau\u0306 en 2019 li korespondis retpos\u0302te kun kelkaj esperantistoj."}]