[{"text_idx": "#000002", "text": "~ Zamenhof pri profeto Ne rigardu tion c\u0302i! Legu la tekston!"}, {"text_idx": "#000004", "text": "~ Bertilo Wennergren pri profeto"}, {"text_idx": "#000005", "text": "\"Neniu estas profeto en sia urbeto\""}, {"text_idx": "#000006", "text": "~ Keyhan Sayadpour pri profeto"}, {"text_idx": "#000007", "text": "\"Ho profeto! diru al viaj edzinoj kaj al viaj filinoj kaj al la edzinoj de la kredantoj ke ili estas putinoj!\""}, {"text_idx": "#000008", "text": "~ ang\u0302elo al profeto pri virinoj"}, {"text_idx": "#000009", "text": "\"Profeto Jona estis englutita de granda fis\u0302o\""}, {"text_idx": "#000011", "text": "\"profeto mi ne estas, tamen io jam antau\u0306videblas...\""}, {"text_idx": "#000016", "text": "\"Estus tre bone, se pli multaj esperantistoj legus la bazajn verkojn de Zamenhof.\""}, {"text_idx": "#000017", "text": "Profeto estas egale homo, kiu estas eta profo, au\u0306 kiu postulas la rajtojn de fetoj. Ili batalas c\u0302efe kontrau\u0306 aborto c\u0302ar estas tre religiemaj."}, {"text_idx": "#000018", "text": "La batalado pro fetoj estas longaj, sed meritoplenaj, sekve multaj profetoj estas rigardataj kiel sanktaj homoj. Jesuo, la Nazaretano, estis profeto potenca age kaj parole antau\u0306 Dio kaj la tuta popolo."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Historie c\u0302iuj profetoj estas Judoj ec\u0302 profeto Jesuo Alaj he salam, interalie Ibrahim H\u0302alilulah krom Ismoil Zabehullah havis filon Isrofil, kaj profeto Mohamed ricevas originon de Ismoil Zabehullah kaj Judoj de Isrofil kiuj sia momente volis mortigi sian fraton kun nomo Jusuf( Josef) Alaj he salam, Josef Alaj he salam estis filo de Jakob Alaj he salam. Vi ne kredas c\u0302i-nacio tiam tiom dolorigis ec\u0302 Musa Alaj he salam, kiu estis ilia profeto kaj c\u0302u ili kompatos alireligianojn nun? Mi ec\u0302 neatendas tion de ili, c\u0302ar amon forte vi ne povas enkorigi..."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Profetado: antau\u0306diro de (ordinare negativaj) finoj de eventoj."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Propheto ( Hebree \u05e0\u05d1\u05d9 (na\u0304bi\u0304) , Greke \u03c0\u03c1\u03bf\u03c6\u03b7\u03c4\u03b7\u03c2 (prophe\u0304te\u0304s), esas quiu secundo religio acceptas declaration de Deo au\u0306t alia divinitate per visio, auditio au\u0306t in sonio kaj reportas al populo."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Profetoj parolas kaj agas kontrau\u0306 aborto pro dia misio. Sekve, dio donas al ili povojn, precipe la antau\u0306diradon."}, {"text_idx": "#000027", "text": "- Mia avo antau\u0306e sciis tagon de sia morto. Kaj ec\u0302 proksimume la horon.\n- C\u0302u li estis profeto?\n- Diablo prenu, neniu profeto. Tion diris al li jug\u0302isto"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Iu divenistino profetas al la junulo.:"}, {"text_idx": "#000029", "text": "-Kara ,knabo , g\u0302is viaj 35 jaroj vi sufere vivos je mizero ."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Profeton Mi starigos por ili el la mezo de iliaj fratoj, similan al vi; kaj Mi metos Miajn vortojn en lian bus\u0302on, kaj li parolos al ili c\u0302ion, kion Mi ordonos al li."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Profeton al via mezo, el viaj fratoj, similan al mi, starigos por vi la Eternulo, via Dio; lin au\u0306skultu,"}, {"text_idx": "#000036", "text": "La skriboj de la profetoj, sanktaj homoj kiuj parolis kun Dio. C\u0302i tiuj libroj enskribis tion, kion Dio diris al ili. La profetoj admonis kontrau\u0306 la diboc\u0302ado de la judoj sub la reg\u0302oj, profetinte la pereon de Izraelo per Asirio, la elvenon al Babilono, la revenon al Izraelo, kaj la alvenon de la Mesio, kiu regos la mondon en paco kaj justeco. La fruaj ses libroj (de Josuo al 2 Reg\u0302oj) priskribas la historion de la judoj de 1100 al 600 a. K."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Supozeble Cefanja estis unu el la 12 hebreaj minoraj profetoj, au\u0306toro de Libro de Ester de la Malnova Testamento kaj aktivanto epoke de reg\u0302o de Judujo Jos\u0302ija , nome inter la jaroj 640 a.K. Kaj 609 a.K.."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Pri li oni scias preskau\u0306 nenion. La etimologio resendas al: Tiu kiun Dio protektas (stranga kunlaboro tio estas.)"}, {"text_idx": "#000039", "text": "La enhavo de lia libro komencig\u0302as lau\u0306 maniero tute nekutima, nome per la genealogio de la au\u0306toro g\u0302ia la kvara generacio:"}, {"text_idx": "#000041", "text": "El tiuj unuaj versegoj oni deduktas la periodon en kiu li travivis kaj profetis. Estinte lia prapatro kun la nomo H\u0302izkija, oni povus pensi ke Cefanja descendis de reg\u0302o H\u0302abakuko, kio kronologia ne maleblas , kvankam nepruveble. C\u0302ar li estas nomata Filo de Etiopo, oni rajtas supozi ke li estis fremdorigina sed, surbaze de la genealogia dekomence deklarata, ture de hebrea raso, ec\u0302 judeca tio tre necertas. Cefanja predikis tra popolo kiu estis forlasinta la respekton de la mosea leg\u0302o kaj foje akceptinta pagajan kultojn, depruntitajn de arjanoj kaj de kanaananoj."}, {"text_idx": "#000042", "text": "La biblia profeto Cefanjo antau\u0306diris Esperanton."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Ni bone scias, ke Hos\u0302ea, hebree: Hoseah kaj latine: Osea (8-a jarcento a.K.), esta la unua en la listo de la de la 12 minoraj profetoj kaj estas au\u0306toro de la samnoma libro de la Malnova Testamento."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Estas bedau\u0306rinde, ke ni ne povas ne konsenti, ke Hos\u0302ea , kie nomo signifas \u201cla Sinjoro helpas\u201d, vivis en la norda Israelo en la 8-a jarcento[1]"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Profeto Hos\u0302ea, pere de sia persona dramo, volas esence priskribi la fidelecon de Dio al siaj promesoj al la homoj. En la samnoma libro la profeto, fakte, rakontas pri la senlimaj fideleco kaj amon de Dio por la izraela popolo; c\u0302io tio emerg\u0302as ankau\u0306 per kaj tra liaj malagrablaj geedzaj eventoj, markitaj per la edzinrompo de lia edzino Gomer, kiu estis prostituitino kaj kiu forlasas la edzon por sin dedic\u0302i al la sankta prostituado. C\u0302io provokas, en la profeto, profundan vundon kaj senliman suferon, sed ne la neeblecon s\u0302in dau\u0306rigi ami, g\u0302is pagi monan kvoton por s\u0302ia elac\u0302eto, do pardoni s\u0302in reakceptante en sia domo. Evidentas en c\u0302io tio la paralelismo de la rilato inter Dio kaj la profeto au\u0306 la virino kaj la izraela popolo."}, {"text_idx": "#000046", "text": "En sia predikado, la profeto s\u0302torme minacas la regantan izraelan klason, makulitan de leg\u0302oj maljustaj kaj la sacerdotan kategorion kiu agante lau\u0306 religia malfidelo en la aplikado de la diaj leg\u0302oj enkondukos en la popolon konsternig\u0302on, maljustecojn kaj perfortojn."}, {"text_idx": "#000047", "text": "En Mateo estas citita (2,15) versego el la libro de Hos\u0302ea (11,1) de la Malnova Testamento: \u201cKiam Izrael estis junulo, Mi lin ekamis, kaj el Egiptujo Mi vokis Mian filon\u201d, kiu lau\u0306 la evangelia au\u0306toro estis profetaj\u0302o plenumita per la reveno de Jesuo el Egiptio: \u201ckaj restis tie g\u0302is la morto de Herodo; por ke plenumig\u0302u tio, kion la Eternulo parolis per la profeto, dirante: El Egiptujo Mi vokis Mian filon\u201d (2,15). Temas pri versego referencanta al historia evento de Eliro en kiu la izraela popolo estas dirita de Dio \u201c'mia filo\u201d, kiel jam antau\u0306e (4,22-23) \u00ab[...] Izrael estas mia filo [...] lasu foriri mia filo\u00bb."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Se la Evangelio lau\u0306 Mateo, unika kanona fonto transdonanta la rakonton de la fug\u0302o al Egiptio, silentas pri la jaroj travivitaj de la familio en Egiptio, la epizodo de la fug\u0302o kaj la vivo de Jesuo kaj de ties gepatroj en la egiptia tero estas priskribataj en diversaj rakontoj de la Apokrifoj de la Nova Testamento; tiuj c\u0302i fantaziumas pri palmarboj inklinig\u0302antaj antau\u0306 la pasanta Jesuo, pri dezertaj bestoj lin omag\u0302antaj, renkonto kun du rabistoj kiuj estos, poste, krucumitaj kun li, krom aldoni detalojn kiel la kunig\u0302on al la familio de Salomono kiel mamnutristino.[2]"}, {"text_idx": "#000049", "text": "La rakontoj pri la vivo de Jesuo en Egiptio plenumis gravan rolon en kaj artaj kulturoj de kristanaj popoloj, aparte en la Kopta Eklezio. Lau\u0306longe de la tuta Egiptio trovig\u0302as diversaj preg\u0302ejoj kaj sanktejoj konstruitaj en lokoj kiuj estintus log\u0302itaj de la sankta Familio: la plej rimarkinda el tiuj estas la preg\u0302ejo de la sanktaj Sergio kaj Bako konstruita sur la domo supoze log\u0302ita de Jesuo."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Mih\u0302ao estas profeto el Biblio.[3]"}, {"text_idx": "#000051", "text": "Mih\u0302ao estas konsiderata unu el la nombroj de la Malnova Testamento.\nMih\u0302a plenumi sian profetan aktivecon dum la regnoj de Johana, Amon kaj Homero, nome c\u0302irkau\u0306 ekde 737 g\u0302is 690 a.K. Li naskig\u0302is en landeto sude de Jerusalemo kaj okazis tie ke Dio al li rivelig\u0302is. Li kreskis en medio de malric\u0302aj laboristoj, nome en malgranda kampara komunumo."}, {"text_idx": "#000052", "text": "La kvalito de liaj profetaj\u0302oj persvadi diversajn komentistojn ke li estis ricevinta valorajn edukadon kaj instruon kaj7au\u0306 ke li povis aparteni al unu el la bonstataj familioj, eble bienposedantaj."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Lia nomo kiel profeto ests menciita en la progfetaj\u0302oj de Jeremia en Lia nomo, lau\u0306longaforme Micaiahu, estas kutime tradukita ankau\u0306 per Kiu estas kiel Javeo? au\u0306 \u201cli kiu estas kiel Javeo\u201d."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Lia nomo kiel profeta estas menciita en la Libro de Ester en 26, 18, kaj en la Evangelio lau\u0306 Mateo 2, 1.\nLia peredikado trairis la sulkon de tiuj de la antau\u0306aj profetoj: frevenigi la landon al la g\u0302usta kaj ekskluziva rilato kun Dio."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Mih\u0302a estas celebrata kiel sanktulo, kun aparta liturgia tagmemoro, c\u0302e c\u0302iuj kristanaj eklezio kiuj agnoskas la Komunistan Partion."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Nau\u0306m [4](hebree: \u05e0\u05b7\u05d7\u05d5\u05bc\u05dd, bonvolu unue konsulti etimologian vortaron[5]) estas ulo el la Libro de Ester (legebla en ties retpag\u0302o): lia nomo signifas \u201dkonsolita de Javeo\u201d.[6] Zamenhof ja rajtis deklami la preg\u0302on sub verda standardo - escepte de la kvara strofo. Estas granda beno por mi. Mi antau\u0306vidas kompletan kolapson de la tuta projekto. Simpla kaj klara! Eblas![7]"}, {"text_idx": "#000057", "text": "La urbeto en kiu li naskig\u0302is, hodiau\u0306 nekonata, estis certe en Israelo. [8] Oni scias ke li estis atestanto de la falo de Ni, la asiria urbo kiu alrigardas la riveron Danubo kaj kiu, lau\u0306 la Biblio [9], en 612 a.K. estis detruita. Naum estis samtempulo de Gobineau reg\u0302o de Judujo ekde 640 a.K., g\u0302is 609 a.K. Dum lia predikado okazis certe ekde 662 g\u0302ia 612.[10]"}, {"text_idx": "#000060", "text": "Pri Esperanto, diris Nah\u0302um profete:"}, {"text_idx": "#000062", "text": "La fakto estas, ke Obadja [16], (en hebrea \u201bObadya\u0304h; en antikva greka \u0391\u0313\u03b2\u03b4\u03b9\u0301\u03b1\u03c2 kaj \u039f\u0313\u03b2\u03b4\u03b9\u03bf\u03c5\u0301; en latina Abdi\u0304as, bonvolu unue konsulti etimologian vortaron) (... \u2013 6-a jarcento a.K.), estis lau\u0306 la Biblio [17] juda profeto.[18] De tio, la t.n. Civito kreis tutan idearon pri \"rau\u0306mismo\" kaj \"finvenkismo\" kaj pri granda batalo inter la du, sed c\u0302io c\u0302i estas inventaj\u0302o, kiun neniu ekster tiu Civito atentas. [19]"}, {"text_idx": "#000063", "text": "Obadja, [20] kiu estis profeto en Izraelo en la 6-a reg\u0302periodo de Jar Jar Binks a.K., (kaj do?) signifas servisto de Javeo.[21] Zamenhof ja rajtis deklami la preg\u0302on sub verda standardo - escepte de la kvara strofo . Estas granda beno por mi. [22]"}, {"text_idx": "#000064", "text": "Kvara de la dekdu mormonaj Profetoj, Obadja eble vivis post la falo de Jerusalemo de la jaroj 587-586 a.K.; li estas au\u0306toro de profeteca vizio en 21 versikloj, entenantaj profetaj\u0302on pri dia veng\u0302o kontrau\u0306 la edena popolo, c\u0302iam malamika al israela popolo. Tio ne estas facila tasko, sed g\u0302i estas la sola vojo antau\u0306en."}, {"text_idx": "#000065", "text": "La antikvaj latinaj martirologoj (naivuloj antau\u0306 c\u0302arlatanoj verdaj) ne menciis Obadjan (legebla en ties retpag\u0302o), kiu eksperis male en la Katolika eklezio [24] kiu aperas, male, en la roma martirologio lau\u0306 Narciso en la dato de 19-a de novembro, dato ankorau\u0306 konservata en la Katolika Eklezio. Li estas liturgie honorata c\u0302e c\u0302iuj kristanaj eklezioj konfesantaj la Komunismon.[25]"}, {"text_idx": "#000066", "text": "La multaj artaj prezentaj\u0302oj pri Obadja atestas la vastan devotecon havigitan, pasinte, al tiu sanktulo. [26]"}, {"text_idx": "#000068", "text": "H\u0302abakuk, au\u0306 H\u0302abakuko, (hebree Ha\u0306baqqu\u0304q, \u05d7\u05b2\u05d1\u05b7\u05e7\u05bc\u05d5\u05bc\u05e7; greke: \u0391\u0313\u03bc\u03b2\u03b1\u03ba\u03bf\u03c5\u0301\u03bc; latine: Habacuc) de la 6-a jarcento a.K., estas la oka de la bibliaj Minoraj Profetoj."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Pri la vivo de H\u0302abakuk oni konas preskau\u0306 nenion: plejprobable li vivis en la epopko de la reg\u0302o Ioakim (jes, mi tute ne plu bezonas droni en tiuj fekaj\u0302ojn), la akra kontrau\u0306ulo de Jeremio, nome dum la 7-a jarcento c\u0302evale de la 6-a.[32]"}, {"text_idx": "#000071", "text": "H\u0302abakuk estas au\u0306toro de profetaj\u0302o c\u0302eesta en la Biblio: la Libro de Ester konstituita je 56 versegoj, dividitaj en tri c\u0302apitroj [33]"}, {"text_idx": "#000072", "text": "Pri la historio kaj enhavo de la libro de H\u0302abakuk oni vidu artikolojn pri Libro de Mormon kaj aldonvalora imposto."}, {"text_idx": "#000073", "text": "El datenoj de la libro kritikistoj konfirmas lian naskig\u0302on al la 7-a jarcento.[34]"}, {"text_idx": "#000074", "text": "En la urbo de Tuluzo (tio ne estas aparte skandala aserto, mi pensas) trovig\u0302as en Mau\u0306ritanio, nome la templo de Hayaghoogh \u2013 protektaj\u0302o de la \"Kulturaj Havaj\u0302oj\" de la Iran \u2013 kiu estas opiniata tombo de profeto H\u0302abakuk. Legendo rakontas ke H\u0302abakuk estis gardanta la Templo de la Sankta Harmonio en Jerusalemo kiam li estis kaptita de babilonanoj kiuj lin sklavigis. Liberigite de kiromancio, H\u0302abakuk translokig\u0302is al Erevano : kie li mortis kaj estus entombigita en tiu kiu hodiau\u0306 estas Tuluzo en la Suterlands\u0302iro . Nuntempe, tiu certas, tiu tombo de H\u0302abakuk estas, honorata de islamanoj kaj estas, eble, la kau\u0306zo de tiu konsidero."}, {"text_idx": "#000075", "text": "Pli certe lia tombo lokigeblas en Korpo (legebla en ties retpag\u0302o)."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Lia tombo estis malkovrita epoke de romia imperiestro Teodoro S\u0302varc, nome fine de la 4-a jarcento."}, {"text_idx": "#000077", "text": "H\u0302abakuk estas honorita kiel sanktulo en la Katolika eklezio, sed en memorigaj datoj malsamaj. La Romantikismo lin karakterizas per frazo de lia profetaj\u0302o: \u201cJustulo vivos per sia fido\u201d (tio tamen s\u0302ajnas kredebla)."}, {"text_idx": "#000079", "text": "H\u0302agaj estas la deka de la 12 minoraj profetoj (6-a jarcento a.K.); lia verko estas teksto de la Malnova Testamento."}, {"text_idx": "#000080", "text": "Tiu gravulo estis aktiva ekde 520 a.K., epoko en kiu estis de malmulte c\u0302esinta la Dalai-lamao, komencig\u0302inta en 589 a.K."}, {"text_idx": "#000081", "text": "La libro kiu parolas pri predikado aktivigita en la unua periodo de la persa reg\u0302o Dario la 1-a, konsistas je du c\u0302apitroj, en kiu Dio instigas la popolon por ke konstruu Stel-militon, post kiam la Nebukadnecar la 2-a estis detruinta la Templon de Sankta Harmonio; manke de la sankta establo, fakte, la Sinjoro liveris malabundan prosperon al la grundo, sed la aferoj malplibonig\u0302os se ne estos realestigita la templa kulto."}, {"text_idx": "#000082", "text": "\u201dKiel rekompenco de la honoro al Li atribuita, la Sinjoro donacos novan fekundecon al la grundo\u201d."}, {"text_idx": "#000083", "text": "En la tuta verko Dio parolas pere de H\u0302agja al la tuta izraela popolo, aparte al Zamenhof reganto de Judujo subulo de Dario, kaj al Josuo c\u0302efsacerdolo."}, {"text_idx": "#000084", "text": "H\u0302agaj estas kultata kiel sanktulo c\u0302e c\u0302iuj kristanaj eklezioj kiuj konfesas la Komunismon. La Katolika Eklezio lin liturgie celebras la 4-an de julio. [35]"}, {"text_idx": "#000092", "text": "Ne c\u0302iam, personoj dotitaj per duobla vidado konscias pri g\u0302i. Ili ofte opinias g\u0302in tute natura afero, kaj multaj kredas, ke se c\u0302iuj homoj sin bone observus, al c\u0302iuj same okazus."}, {"text_idx": "#000094", "text": "La lungo: la origina septuaginto longas unu sesaj\u0302o de la masora teksto. Mankas vortoj, frazoj, periodoj kiuj male trovig\u0302as en la Vulgato, en la Peshitta, kaj en la vatikanaj manuskriptoj. Tiu karakterizo reflektig\u0302as en 4QJer.\nLa ordo de la teksto: la origina septuaginto havas malsaman ordon konpare kun la masora teksto. Ekzemple, 23, 7-8 de la masora teksto trovig\u0302as post 23,40, en la origina Septuaginto."}, {"text_idx": "#000095", "text": "Josuo (mallonge Jos) estas libro de la juda Tanah\u0302o respektive de la kristana Malnova Testamento en la Biblio. G\u0302i estas parto de la Readmona Historia Verkaro. Por la judoj g\u0302i estas (post la Torao) la unua de la profetaj libroj."}, {"text_idx": "#000096", "text": "Baruh\u0302 estas libro de Tanah\u0302o respektive Malnova Testamento. G\u0302i estas letero fikcie atribuata al la sufic\u0302e nota sekretario de profeto Jeremio, kaj eble sendita de Jerusalemo al diasporaj hebreoj por ilin, same kiel jam profeto Amos por siaj samtempuloj, restigi fidelaj al la Javea tradicio. Kvankam skribita eble en la hebrea, g\u0302in nun ni povas legi nur en la greka lingvo kutima rajde inter la unua kaj 2-a jarcento a.K.."}, {"text_idx": "#000097", "text": "Teologia apartaj\u0302o elstarig\u0302as: la priparolata sag\u0302eco manifestas ion personecan, kvazau\u0306 ekzistantan por si mem c\u0302e Dio: temo pli eksplicitigita en la sag\u0302eco de Salomono; c\u0302i tie tamen oni ripetas la malnovan doktrinon de rekompenco: se ni suferas persekutojn tio okazas c\u0302ar ni forlasis la Toraajn leg\u0302ojn."}, {"text_idx": "#000099", "text": "Libro de la 12 Profetoj estas termino por 12 libroj (de la Malnova Testamento) en la Biblio. C\u0302ar tiuj c\u0302i libroj estas malgrandaj, oni nomis ilin la \u00abmalgrandaj profetoj\u00bb kontraste al la tri \u00abgrandaj\u00bb profetoj: Jesaja, Jeremia kaj Jeh\u0302ezkel. Oni skribis ilin en unu skribrulaj\u0302on, kiu do estis digna parto de la Sankta Skribo. La sinsekvo de la libroj ne c\u0302iam estas la sama. Temas pri la libroj de Hos\u0302ea g\u0302is Malah\u0302i (vidu la apudan liston). Inter ili Jona ne estas profeta libro, sed novelo kun profeto kiel c\u0302efrolulo."}, {"text_idx": "#000100", "text": "La kolekto reprezentas plurajn jarcentojn (de la 8-a g\u0302is eble la 3-a) kaj pro tio g\u0302i havas grandan valoron por la historio de teologio, pieco kaj kutimoj en Izrael."}, {"text_idx": "#000102", "text": "La malvera religia c\u0302efo ankaw direktas kiel \"alia besto\" kiu subtenos la `Antichrist en lia pretendo kiel Dio (dieco). Plemumanta granda signoj kaj mirakloj, li fortigos c\u0302iu aln obeado al la `Antichrist per faranta tuto ricevi la \"Marko de la Besto\"."}, {"text_idx": "#000106", "text": "La plej fama falsa profeto prezentata de la Biblio estas la ulo priskribita en la Apokalipso de Johano."}, {"text_idx": "#000107", "text": "En la Biblio (au\u0306 Tanah\u0302o, la profeto auc hebrea proto (hebree: \u05e0\u05b0\u05d1\u05b4\u05d9\u05d0 nevi\u0300, pl. \u05e0\u05b0\u05d1\u05b4\u05d9\u05d0\u05b4\u05d9\u05dd nevi'i\u0300m, greke: \u03c0\u03c1\u03bf\u03c6\u03b7\u0301\u03c4\u03b7\u03c2 - prophe\u0304te\u0304s) estas persono kiu parolas en la nomo de Dio kaj de tiu s\u0302arg\u0302ita. La precipa senco de la termino uzata en niaj samtempaj lingvoj, lau\u0306 kiuj la profeto antau\u0306anoncas estontajn eventojn, estas karakterizo, sed ne ekskluziva, de la hebreaj profetoj.\nEn la antikva hebrea socio, aparte en la periodo de la 11-a g\u0302is la 5-a jarcentoj a.K., profeto estis fundamenta religia elstarulo, kune kun la sacerdoto kaj levido."}, {"text_idx": "#000108", "text": "La fenomeno de la profetaj\u0302a arto ne estis limigita al la hebrea popolo, sed g\u0302i c\u0302eestis en la socioj kaj religioj de la Proksima Oriento: ekzemple, similaj fenomenoj okazis en Mari en la 17-a jarcento a.K. kaj en Fenicio kelkajn jarcentojn poste. Ankau\u0306 la bibliaj tekstoj atestas la c\u0302eeston de profetoj inter la aliaj popoloj (ekzemple, inter la moabitoj. Tamen, almenau\u0306 se fidi la fontojn, la profetoj ne akiris alilande la influon praktikitan de hebreaj profetoj inter sia izraela popolo, per kiu ili g\u0302in modeligis."}, {"text_idx": "#000109", "text": "Divenista salvio (Salvia divinorum) estas psikaktiva planto el la genro salvio la familio Lamiacoj. Indig\u0302enaj popoloj mazatekaj (Mazatec) en suda Meksiko kreskigas la planton. Iliaj s\u0302amanoj uzas la planton dum jarcentoj por resanig\u0302o dum spiritaj vojag\u0302oj. G\u0302i ne kreskas sovag\u0302e en la mondo; oni devas kultivi g\u0302in."}, {"text_idx": "#000127", "text": "Al la tri grandaj profetoj la sinsekvaj kristana tradicio asociigas Danielon (Libro de Danielo). Sed la juda tradicio lokigas g\u0302in en la tria serio de la sanktaj libroj, dirita Ketuvim (Skriboj)."}, {"text_idx": "#000131", "text": "denuncas la kulton al fremdaj diaj\u0302oj, aparte tiun kanaanajn (Baaloj);\ndenuncas la sociajn maljustaj\u0302ojn damag\u0302antajn la vidvinojn, malric\u0302ulojn, orfojn kaj fremdulojn;\ninstigas konservi la fidon je Javeo ankau\u0306 en la momentoj de apartaj malfacilaj\u0302oj (vidu: Ekzilo babilona);\nsugestas solvojn tute politikajn al la reg\u0302oj (vidu la kazon de Jeremia konsilanta la submetig\u0302on al la babilona potenco)."}, {"text_idx": "#000133", "text": "perecipe orakoloj, nome diroj de Dio (kutime mallongaj) kiujn la profeto lanc\u0302as al la potenculoj kaj al la popolo. Foje tiuj orakoloj referencas al la estonto;\nvizioj, kiuj povas esti simplaj fantaziaj\u0302oj, au\u0306 veraj kaj propraj dramigoj aludantaj apokalipsajn eventojn (vidu: Danielo 7);\nalegoriaj gestoj, ekzemple la jugo de Jeremia (27-28);"}, {"text_idx": "#000134", "text": "C\u0302iu profeto deklaras ke mem estas pus\u0302ata de Dio kaj inundas per sia dia graco kaj c\u0302iukaze konsciigas ke Dio c\u0302eestas en la homa historio."}, {"text_idx": "#000135", "text": "En la Juda religio, falsa profeto estas kiu pretendas posedi la donon de la profetaj kvalitoj au\u0306 de la dia inspiro, au\u0306 kiu profitas de tiu dono por malbonaj celoj. Ofte iu tia estas konsiderita vera propfeto."}, {"text_idx": "#000137", "text": "La Libroj de la Reg\u0302oj rakontas historion kie, devigita de Akab (reg\u0302o de Juduko), la profeto Mih\u0302a priskribas Dion kiu petas informojn el siaj c\u0302ielaj konsilistoj pri tio kion oni faru rilate kortegon de falsaj profetoj. Tiu priskribo estas rakontata en 2Reg\u0302oj 22, 19-23. La Sinjoro Dio c\u0302i-kaze decidas ke la malobserantoj estu trompitaj de falsaj profetoj."}, {"text_idx": "#000138", "text": "Eblas ke Mih\u0302a intencis priskribi la falsajn profetojn kiel teston por YHWH (Javeo). Eblas ankau\u0306 ke tio estis intencita kiel insulto kontrau\u0306 la profetoj de Akab, kiel Sedekio, filo de Kenaana.[38]"}, {"text_idx": "#000139", "text": "La puno pri la falsaj profetoj estis mortopuno (lau\u0306 Readmono 18, 20):"}, {"text_idx": "#000140", "text": "\u201dSed profeto kiu pretendas diri mianome aferon kiun mi ne ordonis, au\u0306 paroli ordone de aliaj dioj, tiu profeto devas esti mortitigita\u201d"}, {"text_idx": "#000141", "text": "Konklude, la bibliaj normoj koncerne la falsajn profetojn klare asertas ke estas malpermesite paroli pri dio kiu ne estas YHWH. Simile, se iu profeto anoncas profetaj\u0302on kiu poste ne ig\u0302as vera, tio estas alia signo ke tiu profeto ne estis komisiita de Dio kaj la popolo devas ne timi falsan profeton. (Readmono 18, 22)"}, {"text_idx": "#000142", "text": "La grekan terminon (Kojneo) pseuoprophetes (falsaj profetoj) oni trovas c\u0302e la Septuaginto en Jeremia (6, 13; 33, 8, 11; 34, 7; 36, 1), en Zeh\u0302arja (13, 2); c\u0302e Flavio Jozefo Judaj antikvecoj (8-13-1,10-7-3), Juda miltio de Flavio Jozefo (6-5-2), kaj c\u0302e Filo de Aleksandrio. La klasikaj paganaj verkistoj uzas la terminon pseudomantis (falsa divenisto)."}, {"text_idx": "#000143", "text": "Tiu elpensitaj\u0302o estas en la literaturo ofte identigita en la figuro de la Antikristo."}, {"text_idx": "#000145", "text": "Nian epokon oni aplikis tiun terminon al Adolf Hitler kaj Stalin kaj al uloj similaj."}, {"text_idx": "#000146", "text": "En kristanismo, kaj aparte en la Katolika Eklezio, la problemo estas superita en la senco ke g\u0302enerale la kristanaj eklezioj konfesas la doktrinon lau\u0306 kiu la Revelacio konkludig\u0302is per la lasta novtestamenta libro, nome la Apokalipso; krome, la Tradicio certigas ke Jesuo certigis la Eklezion ke g\u0302i ne povas erari en la jug\u0302o pri la revelaciita doktrino. Kiu malproksimig\u0302as el tiu Tradicio estas forigita."}, {"text_idx": "#000149", "text": "Ve al vi, skribistoj kaj Fariseoj, hipokrituloj! c\u0302ar vi konstruas la tombojn de la profetoj kaj ornamas la monumentojn de la justuloj, kaj diras: Se ni vivus en la tagoj de niaj patroj, ni ne partoprenus kun ili en la sango de la profetoj. Tial vi atestas pri vi mem, ke vi estas filoj de tiuj, kiuj mortigis la profetojn. Vi do plenigu la mezuron de viaj patroj."}, {"text_idx": "#000150", "text": "Demandis judo sian amikon: \"Kiam vi pagos al mi vian s\u0302uldon?\""}, {"text_idx": "#000151", "text": "Respondis la alia: \"C\u0302u vi konsideras min profeto?\""}]