[{"text_idx": "#000000", "text": "C\u0302u vi vidas c\u0302iujn lingvojn supre de la pag\u0302o ? Ni tradukas rakontojn el Global Voices por ke civitanaj komunikiloj tra la mondo estu alireblaj por c\u0302iuj."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ni nomu tion kanada sindromo de la usonano."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Baldau\u0306 post distanca labora renkontig\u0302o en loka kafejo komence de februaro, Victoria Heath, usonanino, log\u0302anta en Toronto, ig\u0302is atestanto de nekutima okazaj\u0302o. Viro venis al vendotablo kaj petis akvon. Kiam la kelnero sin turnis por preni tason, la viro kaptis la skatolon kun trinkmono. La maltrankviligita personaro provis admoni lin redoni la skatolon, oni ec\u0302 proponis al la viro kelkajn dolarojn kaj senpagan mang\u0302on. \u201cPardonon, sed mi ne havas monon\u201d diris la viro kun videbla pento kaj foriris kun la skatolo."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Turoj el s\u0302talo kaj vitro, grupoj da senemociaj pasag\u0302eroj kaj fidelaj sportaj zelotoj \u2014 Toronto facile konfuzeblas kun ajna usona urbo. Tamen g\u0302uste en momentoj kiel tiu atestita de Heath, oni ekkomprenas simplan aferon: Kanado vere povas konsideri sin aparta mondo for de Usono."}, {"text_idx": "#000012", "text": "En 2018 mi forveturis el C\u0302inio, kie mi naskig\u0302is kaj kreskis, por sekvi superan edukadon [eo] en Kanado. Mi j\u0302us finis sepjaran j\u0302urnalisman karieron dum perspektivoj de tiu c\u0302i profesio ig\u0302is c\u0302iam pli mornaj en la au\u0306toritata s\u0302tato. Translog\u0302ig\u0302inte al Kanado, mi ekvidis s\u0302ancon enradikig\u0302i en malferma kaj demokratia loko. Same kiel Heathn ofte kaptas min la penso, ke en c\u0302iutaga vivo de novulo mi komparas Kanadon kun g\u0302ia suda najbaro. Ambau\u0306 landoj \u2014 dum laboro kun usonanoj kaj studado en Kanado \u2014 lasis profundan spuron en miaj personeco kaj mondkoncepto."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La au\u0306toro en la Internacia flughaveno de Pekino. La 17-an de au\u0306gusto 2018. Foto uzata kun la permeso de la au\u0306toro."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ekzemple mi lernis la parolan anglan helpe de la usona televidserio \u201cFriends\u201d [Amikoj]. Kiam mi magistrig\u0302is en C\u0302inio, mia scienca kuratoro estis usonano el Kansaso. Mi akiris mian unuan j\u0302urnalisman sperton, laborante en la usona eldonkompanio McClatchy Newspapers, kaj preskau\u0306 tri jarojn laboris por The New York Times en Pekino. Se mia gepatra c\u0302ina kulturo instruis al mi laboremon kaj obeemon, do usonanoj konatigis al mi alian valorsistemon, kiu aprezas kritikan pensadon, mensofleksecon kaj personan liberecon."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Longan tempon mi pensis ke Kanado estas nur alia Usono, nur kun pli afablaj homoj kaj pli malvarma vetero. Ekde mia translog\u0302ig\u0302o al Toronto, mi estis ravita de specialaj rilatoj inter ili. La kanadanoj, lau\u0306 mia sperto, ofte penas vortumi tion, kio difinas ilin mem kiel nacion, krom kultura diverseco, kaj emas vortumi sian identecon en la stilo \u201cni-ne-estas-ili\u201d."}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u201cIli\u201d komprenble estas la plej proksimaj najbaroj de Kanado. \u201cNi simple NE estas usonanoj\u201d dirus al mi multaj kanadanoj, antau\u0306 ol krei liston de malsamaj\u0302oj: sanservo, posedado de armiloj kaj ec\u0302 nacia karaktero."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Sed tamen kion ajn diras la kanadanoj pri sia suda najbaro, Usono plu okupas gravan lokon en la animo de c\u0302iu kanadano."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Ni rememoru nian studentan junag\u0302on. Kanada samkursano ofte amuzis nin per siaj lertaj parodioj de usonaj prezidentoj \u2014 de Donald Trump g\u0302is Ronald Reagan. Profesoro fanfaronis, ke nia programo de superaj studoj [Ndlt: doktorig\u0302o] grandparte kongruas al nivelo de la plej bonaj usonaj universitatoj. Kaj malgrau\u0306 sia malestimo de la usona vivmaniero, iuj kanadanoj el mia grupo sekvis la usonan politikon kun pli granda intereso ol glacihokeon."}, {"text_idx": "#000020", "text": "\u201cKanadanoj neeviteble kaj komplete komparas Kanadon kun Usono\u201d skribis Jeffrey Simpson, eksa j\u0302urnalisto de The Globe and Mail, en sia libro \u201cStel-kovritaj kanadanoj\u201d (angle: Star-Spangled Canadians), publikigita en 2000. \u201cTiu kanada komparo elvokas kalejdoskopon da reagoj, de envio g\u0302is kolerego, de komplekso de malsupereco g\u0302is morala supereco, de dubo g\u0302is malobeemo\u201d."}, {"text_idx": "#000021", "text": "C\u0302e tio Kanado mirinde preskau\u0306 ne aperas en la usona konscio. Kiam en 2015 BuzzFeed News petis usonan intervjuanton nomi c\u0302efurbon de Kanado, li diris ke tio estas \u201cau\u0306 Toronto [eo] au\u0306 Kebekurbo [eo] au\u0306 io kun Viktorio [eo]\u201d. Ne mirindas ke la au\u0306toro Margaret Atwood [eo] komparas la usono-kanadajn rilatojn kun \u201cunuflanka spegulo\u201d, tra kiu la kanadanoj vidas Usonon dum la usonanoj apenau\u0306 distingas Kanadon. En 1969, c\u0302efministro Pierre Trudeau kiel konate rimarkigis, ke esti najbaro de Usono estas kiel \u201cdormi kun elefanto, [...] kiam c\u0302iu g\u0302ia movo au\u0306 enspiro influas vin\u201d."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Malgrau\u0306 tia malekvilibro, iuj asertas, ke la sentataj diferencoj estas troigitaj. Ni prenu Charlotte, mian usonan samkursaninon, kiu translog\u0302ig\u0302is al Kanado post plurjara studado en Skotlando. \u201cMi sciis, ke mi ne bezonos longan adaptig\u0302on. Mi devis translog\u0302ig\u0302i pli proksime al la hejmo, for de loko kie mi studis en universitato, sed fakte ne revenante al Usono\u201d diris s\u0302i. \u201cLa kanadanoj konsideras sin diferencaj de la usonanoj, c\u0302ar ili ne pretas agnoski kiom similaj ili estas\u201d."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Efektive, demandu kiujn muzikon kaj filmojn preferas homoj el Usono kaj Kanado kaj iliaj gustoj estos mirinde similaj. Ambau\u0306 landoj estas funkciantaj demokratioj kun granda nombro de enmigrintoj. C\u0302irkau\u0306 70% de la internacia komerco de Kanado okazas tra la plej longa en la mondo negardata limo kun Usono."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Tamen la tendaro \u201cni-ne-estas-usonanoj\u201d en Kanado plu estas nes\u0302ancelebla en sia kredo, movata de sento de patriotismo kaj kanada fiero. Norda Usono, diras ili, ankau\u0306 estas ne monolito. Kaj ec\u0302 inter la plej proksimaj najbaroj ekzistas fajnaj diferencoj \u2014 de politiko g\u0302is etiketo [eo] kaj kutimoj."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Populara en 2000, reklamo de kanada biero kun partopreno de Joe, ulo en tipa kvadratita c\u0302emizo de arbohakisto, plenis je pikaj vortoj rekte al Usono."}, {"text_idx": "#000027", "text": "\u201cMi havas c\u0302efministron, ne prezidenton. Mi parolas la anglan kaj la francan, ne la usonan\u201d Joe elbus\u0302igas inspiran monologon sur granda ekrano, lia voc\u0302o ig\u0302as c\u0302iam pli lau\u0306ta. \u201cMi kredas je la pacigo, ne je polico, je diverseco \u2014 ne je asimilado... kaj litero \u201cz\u201d estas prononcata kiel \u201czed\u201d, ne kiel \u201czee!\u201d... Kanado estas la dua [de la mondo] lau\u0306 surfaca areo, la unua lando de glacihokeo [eo] kaj la plej bona parto de Nordameriko! Mi nomig\u0302as Joe kaj MI ESTAS KANADANO!\u201d"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Granda abismo en temperamento. La stereotipa usonano estas aroganta, orgojla kaj memfida. La kanadanoj aliflanke estas konsiderataj estimaj, c\u0302armaj kaj prudentaj. Diferencoj \u2014 almenau\u0306 lau\u0306 populara versio \u2014 formig\u0302is dum kelkaj jarcentoj."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Kanado ekiris alian vojon. G\u0302ia konstitucia slogano \u2014 paco, ordo kaj bona registaro \u2014 estis kreita en Londono por la brita kolonio. La forpasinta kanada verkisto Robertson Davies iris tiom for, ke ec\u0302 nomis sian landon \u201csocialisma monarh\u0302io\u201d. Oni opinias, ke neregataj flankoj de libereco riskas subfosi la grandan kolektivan bonon."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Rimarku la antau\u0306nelongan reagon de la registaro al la krizo de KOVIM-19. Dum en Usono ardaj politikaj diskutoj malfortigis la klopodojn pri mobilizado de la registaro, la kanadaj politikistoj diversspecaj unuig\u0302is je kolektiva movado por superi la senprecedencan krizon. La morteco pro KOVIM-19, rekalkulita je unu log\u0302anto, en Usono estas duoble pli alta ol en Kanado."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Se mi doktorig\u0302us [eo] en Usono, kia nun estus mia vivo? C\u0302u mi sukcesos rekonstrui mian vivon en Usono de Trump, kie eksterlandaj laboristoj kaj studentoj ig\u0302is viktimoj de senkompataj enmigradaj limigoj?"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Malsame ol Usono, Kanado ne rezignis je enmigrintoj, multaj el kiuj venas al la lando por realigi siajn revojn kaj ambiciojn. Ili helpas konstrui ekonomion kaj fortikigi la socion. Lau\u0306 oficialaj datumoj, publikigitaj en 2011, la averag\u0302a nombro de homoj kun civitaneco inter enmigrintoj, log\u0302antaj en la akceptanta lando dum ses g\u0302is dek jaroj, konsistigis 71% en Kanado kompare al 24% en Usono."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Matenaj pasag\u0302eroj en Toronto, unu el la plej kulture diversecaj urboj en la mondo. Foto de la au\u0306toro. Uzata kun permeso."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Certe Kanado estas ne ideala. Multaj problemoj, kiuj hantas Usonon, inkluzive de rasismo kaj senhejmeco, influas ankau\u0306 Kanadon. Tamen la lando sentas sin alie \u2014 pli protektema kaj akceptema. Mi sentas min libera, parolante en la angla en Yonge Street en Toronto, en la plurkultura urbo, kie hau\u0306tkoloro kaj akc\u0302ento malofte alfrontas malaprobon. Kaj kvankam la homoj atendas de mi estimon, neniu igas min agi \u201ckanade\u201d."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Kiam mi ekplanis mian vivon en Kanado dum la pandemio, ankau\u0306 mi maltrankvile observis la malbonig\u0302on de rilatoj inter mia gepatra lando kaj Usono, c\u0302ar Pekino kaj Vas\u0302ingtono luktas por pli granda influo en la mondo. Nun la pandemio de KOVIM-19 akcelas dang\u0302eran konkuron de la du s\u0302tategoj, dum c\u0302iu el ili reklamas sian kvazau\u0306an unikecon en la regado. Bedau\u0306rinde agreso ig\u0302as nova mono en la tutmonda politiko. Forta bato por Kanado ig\u0302is aresto de estro de la c\u0302ina teknologia kompanio en Vankuvero en 2018 lau\u0306 peto de Usono. Post tio Otavo alfrontis ambau\u0306 \u2014 koleron de Pekino kaj indiferentecon de Usono."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Por multaj enmigrintoj, log\u0302antaj en Usono, agreso povas esti turmenta. C\u0302ina amiko, kiu planas doktorig\u0302i pri filozofio en universitato de Ivy League, pakis siajn aj\u0302ojn, sin preparante al la pleja malbono post kiam la administracio de Trump \u2014 felic\u0302e malsukcese \u2014 minacis nuligi vizojn de la eksterlandaj studentoj, kies kursoj pro la pandemio ig\u0302is komplete distancaj."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Pasintsemajne tiu c\u0302i amiko sin turnis al mi kun malkutima peto. \u201cMultaj miaj samklasanoj en Vas\u0302ingtono deziras elmigri al Kanado. C\u0302u vi havas tempon por babili?\u201d demandis li en Fejsbuko. Dum unuhora konferenco en Zoom li kun siaj kolegoj, kelkaj el kiuj laboras en internaciaj organizaj\u0302oj kiel la Internacia Mona Fonduso [eo] kaj la Monda Banko [eo], supers\u0302utadis min per demandoj pri la vivo en Kanado, kaj pri g\u0302ia enmigra politiko. Ili sentis sin hejme nek en Usono, nek en C\u0302inio."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Nun, post du jaroj de mia vivo en Kanado, mi plu rememoras adiau\u0306ajn vortojn de eksa usona kolego: \u201cGratulon, vi plenumis ambau\u0306 \u2014 la c\u0302inan [revon] kaj la usonan revon [ambau\u0306 en eo] \u2014 vi translog\u0302ig\u0302is al Kanado\u201d."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Civitanaj komunikilojEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoInternaciaj rilatojThe Bridge"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Plej novaj artikoloj pri Nordameriko"}, {"text_idx": "#000044", "text": "La malsukcesa regiona integrig\u0302o de la Pintokunveno de la Amerikoj"}, {"text_idx": "#000053", "text": "Global Voices estas subtenata de la klopodoj de niaj volontulaj kontribuantoj, fondumoj, donacantoj kaj misio-servoj. Por pliaj informoj bonvolu legi nian Monkolektan Etikan Politikon."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Speciala danko al niaj multaj subtenantoj"}]