[{"text_idx": "#000003", "text": "Arto kaj kulturoBona novaj\u0302oCenzuroCivitanaj komunikilojDisvolvadoEdukadoEkonomio kaj komercoElektadoEn- kaj elmigradoEtno kaj rasoFilmoFotografioFres\u0302a Novaj\u0302oHistorioHomaj rajtojHomama agadoHumuroIdeojIndig\u0302enojInternaciaj rilatojInterreta aktivismoJunulojJuroKatastrofoKomunikiloj kaj j\u0302urnalismoLaboroLingvoLiteraturoMedioMilito kaj konfliktoMuzikoNutraj\u0302oParolliberecoPolitikoProtestoRajtoj je seksa diverseco (GLAT)RegadoReligioRifug\u0302intojSanoSciencoSportoTeknikaroUnesko (UNESCO)Unuig\u0302itaj Nacioj (UN)Virinoj kaj socia seksoVojag\u0302o"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Forpaso pro koronoviruso de la blogisto Li Wenliang fajrigas la c\u0302inajn sociajn mediojn"}, {"text_idx": "#000006", "text": "[C\u0302iuj ligiloj en tiu c\u0302i artikolo estas en Esperanto, escepte de tiuj markitaj per [en] au\u0306 [zh], kiuj estas en la angla, respektive en la c\u0302ina]"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Oftalmologo Li Wenliang estis unu el la ok kuracistoj en Uhano kiu la 30-an de decembro 2019 rete alarmis kolegojn kaj amikojn pri la disvastig\u0302o de nova koronoviruso. C\u0302ar li ne respektis la malpermeson diskonigi delikatan informon en sociaj retejoj, li estis pridemandita de la polico, kiu akuzis lin pri dissendo de onidiroj. Li fine mem infektig\u0302is je la nova koronviruso kaj mortis la 6-an de februaro 2020. La anonco pri lia forpaso poste amase disvastig\u0302is en c\u0302inaj sociaj retejoj, dum retanoj diskonigis mesag\u0302ojn kaj bildojn esprimantajn koleron, frustrig\u0302on kaj malg\u0302ojon, kaj akuzantajn la registaron."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Li Wenliang forpasis dufoje: la registaro provas sufoki la anoncon pri lia morto"}, {"text_idx": "#000009", "text": "La mondo ricevis kontrau\u0306dirajn informojn pri kiam okazis la morto de Li, c\u0302ar la c\u0302inaj s\u0302tataj cenzuristoj intervenis provante regi la novaj\u0302ojn kaj ordonis la c\u0302efhospitalon de Uhano deteni la anoncon pri lia morto. La en Honkongo bazita novaj\u0302agentejo The Initium estas detale priskibinta [zh] la provon manipuli la novaj\u0302ojn:"}, {"text_idx": "#000010", "text": "The news about the death of Li Wenliang appeared in a number of news outlets at around 9:30 pm on February 6. In less than two hours, the topic \u2018Dr. Li Wenliang passed away\u2019 became a top search with 20 million search records, 540 million views and 73,000 posts on Weibo, the main Chinese social media platform. But after leading news outlets withdrew their posts, and Caixin magazine published a report stating that the medical team was still attempting to rescue Li, the search record had lowered to 1.9 million at around 11:30 pm, before disappearing altogether."}, {"text_idx": "#000011", "text": "One hour later, at around 12:20 am on February 7, a reporter from a business news outlet who was standing outside the ICU ward of Li wrote on his Weibo that Li's heart beat has stopped at 9:30pm, but that he was attached to an oxygenation machine. At 12:40 am, the Wuhan Central Hospital posted a message on Weibo urging netizens to \u201cpray for Li\u201d as the medical team was still attempting to save his life. Multiple Weibo outlets then published positive comments urging netizens to let Dr. Li \u201crest in peace\u201d"}, {"text_idx": "#000012", "text": "At the same time, unverified claims citing screen-capture and sources from a medical staff chatroom alleged that the medical team from the hospital had been instructed to \u201cbuy time\u201d and refrain from announcing Li's death without approval from the authorities."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La novaj\u0302o pri la morto de Li Wenliang aperis en kelkaj amaskomunikiloj je c\u0302irkau\u0306 la 21h30 la 6-an de februaro 2020. En malpli ol du horoj, la frazo \u201cd-ro Li Wenliang forpasis\u201d farig\u0302is unu el la plej serc\u0302ataj en Interreto, kun 20 milionoj da informmendoj, 540 milionoj da trarigardoj, kaj 73 000 mesag\u0302oj c\u0302e Weibo [en], la c\u0302efa c\u0302ina socia retejo. Sed post kiam la c\u0302efaj amaskomunikiloj forigis siajn afis\u0302ojn kaj la revuo Caixin [en] publikigis artikolon asertantan ke la medicina skipo ankorau\u0306 provas savi d-ron Li, la nombro de informmendoj falis je 1,9 miliono je c\u0302irkau\u0306 la 23h30 antau\u0306 ol tute malaperi."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Unu horon poste j\u0302urnalisto de ekonomika revuo, kiu staris antau\u0306 la hospitala sekcio de intensa flegado kie trovig\u0302is Li, skribis sur sia Weibo-pag\u0302o ke la koro de Li c\u0302esis bati je la 21h30, sed ke li ankorau\u0306 estis ligita al oksigena mas\u0302ino. Je la 0h20 la c\u0302efhospitalo afis\u0302is en Weibo mesag\u0302on instigantan retumantojn \u201cpreg\u0302i por Li\u201d dum la medicina skipo ankorau\u0306 provas savi lian vivon. Multaj Weibo-grupoj tiam publikigis pozitivajn komentojn petantajn retumantojn permesi d-ron Li \u201cpace ripozi\u201d."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Samtempe nekontrolitaj informoj citantaj ekranbildojn kaj fontojn de medicina diskut-forumo asertis, ke la hospitala skipo ricevis ordonon \u201cgajni tempon\u201d kaj ne anonci la morton de Li sen aprobo de la au\u0306toritatoj."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Je tiu punkto, c\u0302inaj civitanoj ne plu povis subpremi sian koleron. Weibo estis supers\u0302utita per komentoj kaj bildoj kondamnantaj la au\u0306toritatojn pro manipulado de la morto de Li (komentoj pere de The Initium):"}, {"text_idx": "#000019", "text": "\u541b\u8981\u81e3\u6b7b,\u81e3\u4e0d\u5f97\u4e0d\u6b7b;\u541b\u4e0d\u8981\u81e3\u6b7b,\u81e3\u4e0d\u5f97\u597d\u6b7b\u3002"}, {"text_idx": "#000023", "text": "La c\u0302i-supraj komentoj referencas al kutima metodo aplikata kaze de delikataj temoj kiuj povus gvidi al retaj protestoj: la au\u0306toritatoj ordonas cenzuri sociajn platformojn, forigi au\u0306 aliigi enhavon por inversigi tendencojn en la dezirata direkto, t.e. al malpli da kritiko pri la registara agado, kiel montras tiu c\u0302i mesag\u0302o dissendita en c\u0302inaj diskut-forumoj:"}, {"text_idx": "#000024", "text": "\u5173\u65bc\u6b66\u6c49\u5e02\u4e2d\u5fc3\u533b\u9662\u674e\u6587\u4eae\u533b\u751f\u53bb\u4e16\u4e00\u4e8b,\u8981\u4e25\u683c\u89c4\u8303\u7a3f\u6e90,\u4e25\u7981\u4f7f\u7528\u81ea\u5a92\u4f53\u7a3f\u4ef6\u64c5\u81ea\u62a5\u5bfc,\u4e0d\u5f97\u5f39\u7a97 push,\u4e0d\u8bc4\u8bba\u3001\u4e0d\u7092\u4f5c\u3002\u4e92\u52a8\u73af\u8282\u7a33\u59a5\u63a7\u5236\u70ed\u5ea6,\u4e0d\u8bbe\u8bdd\u9898,\u9010\u6b65\u64a4\u51fa\u70ed\u641c,\u4e25\u7ba1\u6709\u5bb3\u4fe1\u606f\u3002"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Pri la morto de d-ro Li Wenliang el la c\u0302efhospitalo de Uhano, regu la informfonton. Amaskomunikiloj ne devas akcepti kaj preni fontojn kaj raportojn de sendependaj blogistoj. Ne uzu s\u0302prucfenestrojn por elstarigi la informojn. Neniu komento, neniu promocio estas permesita. Regu la \u201ctemperaturon\u201d [de la diskuto] per la komento-funkcio. Ne estigu temojn, iom post iom malaperigu la informojn de la sekcio \u201coftege serc\u0302ata\u201d, strikte regu damag\u0302ajn informojn."}, {"text_idx": "#000026", "text": "C\u0302i-foje, la provo manipuli emociojn malsukcesis dum la manipulado de la horo de lia morto farig\u0302is evidenta. Li Wenliang rapide farig\u0302is ikono, ordinara heroo, c\u0302ar multaj homoj estas alvenintaj al la ideo ke lia morto kaj vivo spegulas ilian propran destinon."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Poemo ligita al portreto de Li Wenliang kaj cirkulanta rete kaptas la g\u0302eneralan senton de la publiko:"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Kiam Li kaj la sep aliaj kuracistoj estis pridemanditaj de la polico pri disvastigado de onidiroj, ili devis subskribi leteron en kiu ili agnoskis siajn erarojn kaj promesis ke ili ne ripetos tiujn krimojn, sub minaco de jug\u0302a persekuto. La supozata krimo: informi parencojn, amikojn kaj kolegojn tra diskut-forumo pri SARS-simila epidemio en Uhano. Kiam la afero venis al tribunalo, la jug\u0302isto riproc\u0302is la policon pro g\u0302ia troiga difino de onidiroj. La 31-an de januaro, la televidkanalo Caixin intervjuis Li Wenliang, kiu deklaris [en]: \u201cPermesi al c\u0302iuj koni la veron estas pli grave ol defendi mian propran personon. Sana socio devas havi pli ol unu voc\u0302on.\u201d"}, {"text_idx": "#000030", "text": "La diro de Li indikas ke li ne konsideras sin heroo, sed strebas al sana socio kiu povas esti ekzisti nur se la homoj konas la veron."}, {"text_idx": "#000031", "text": "D-ro Li postlasis siajn gepatrojn kaj sian gravedan edzinon. Neniu el ili povis adiau\u0306i lin, c\u0302ar lia korpo estis rapide kremaciita lau\u0306 g\u0302isdatigo [zh] de Radio Free Asia."}, {"text_idx": "#000032", "text": "La c\u0302ina j\u0302urnalisto Jia Jia komentis [zh] la sekvojn de la akcepto de Li kiel heroo:"}, {"text_idx": "#000033", "text": "\u8bf7\u5728\u4e00\u4e2a\u666e\u901a\u4eba\u7684\u610f\u4e49\u4e0a\u60bc\u5ff5\u674e\u533b\u751f,\u56e0\u4e3a\u6211\u4eec\u4efb\u4f55\u4e00\u4e2a\u666e\u901a\u4eba,\u90fd\u53ef\u80fd\u91cd\u8e48\u4ed6\u7684\u60b2\u5267\u3002\u6ca1\u6709\u4ec0\u4e48\u82f1\u96c4,\u5f53\u6240\u6709\u4eba\u90fd\u602f\u61e6\u7684\u65f6\u5019,\u90a3\u4e2a\u7a0d\u5fae\u4e0d\u90a3\u4e48\u602f\u61e6\u7684\u4eba\u5c31\u4f1a\u6210\u4e3a\u82f1\u96c4\u3002\u5982\u679c\u53ea\u662f\u8bf4\u4e86\u4e00\u53e5\u6b63\u5e38\u7684\u8bdd\u800c\u6210\u4e3a\u82f1\u96c4,\u90a3\u4e48\u4ed6\u5988\u7684\u8fd9\u4e2a\u4e16\u754c\u5c31\u5168\u662f\u8c0e\u8a00\u3002\u8fd9\u79cd\u8352\u8bde\u4e0d\u7ecf\u7684\u4e8b\u6bcf\u5929\u90fd\u5728\u53d1\u751f\u3002\u6709\u4e00\u5929,\u5f53\u4f60\u7a0d\u5fae\u52c7\u6562\u4e00\u70b9\u70b9,\u5371\u9669\u5c31\u4f1a\u903c\u8fd1\u3002\u6240\u4ee5,\u4e27\u949f\u4e3a\u6bcf\u4e2a\u4eba\u800c\u9e23\u3002\u4f60\u660e\u767d\u4e86\u5417?"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Bonvolu honori d-ron Li kiel ordinaran homon, c\u0302ar ni c\u0302iuj, ordinaraj homoj, povus partopreni en lia tragika destino. Herooj estig\u0302as ne per si mem, sed pro tio ke homoj en tempo de senkurag\u0302eco povas dum mallonga momento superi tiun senkurag\u0302econ kaj farig\u0302i herooj. Se iu farig\u0302as heroo nur c\u0302ar li diras ion ordinaran, tiu c\u0302i mondo estas ac\u0302a mensogujo. Sed tiaj ridindaj aferoj okazas c\u0302iutage. Iun tagon, kiam vi montras kelkajn signojn de kurag\u0302eco, nur iomete, vi eniras dang\u0302eran zonon. La sonorilo de la morto de Li sonoras por ni c\u0302iuj. C\u0302u vi ekkomprenas?"}, {"text_idx": "#000035", "text": "La kolero kaj plendo de c\u0302inaj civitanoj estas rapide evoluintaj al variantoj de \u201cla kvin postuloj\u201d, kiuj estas farig\u0302intaj formo de politika aserto evoluinta el la honkongaj manifestacioj de 2019 [en]. Jen c\u0302i-sube listo [zh] de la kvin postuloj kiuj rete cirkulas:"}, {"text_idx": "#000036", "text": "\u4e94\u5927\u8bc9\u6c42,\u7f3a\u4e00\u4e0d\u53ef:\u64a4\u56de\u5bf9\u674e\u6587\u4eae\u7684\u8bad\u8beb;\u64a4\u56de\u6240\u6709\u5220\u5e16\u547d\u4ee4;\u64a4\u9500\u6240\u6709\u56e0\u8a00\u83b7\u7f6a\u7684\u6307\u63a7;\u6210\u7acb\u72ec\u7acb\u8c03\u67e5\u59d4\u5458\u4f1a,\u5f7b\u5e95\u8ffd\u7a76\u6d89\u4e8b\u5b98\u5458\u8d23\u4efb;\u7acb\u5373\u5f52\u8fd8\u4eba\u6c11\u8a00\u8bba\u81ea\u7531\u3002"}, {"text_idx": "#000039", "text": "\u201c\u8ba9\u5927\u5bb6\u77e5\u9053\u771f\u76f8\u6bd4\u81ea\u5df1\u5e73\u53cd\u66f4\u91cd\u8981, \u4e00\u4e2a\u5065\u5eb7\u7684\u793e\u4f1a\u4e0d\u5e94\u8be5\u53ea\u6709\u4e00\u79cd\u58f0\u97f3\u3002\u201d \u2014\u2014\u674e\u6587\u4eae /9XbAFFfvn5"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Permesi c\u0302iujn koni la veron estas pli grave ol defendi mian propran personon. Sana socio devus havi pli ol unu voc\u0302on. \u2014 Li Wenliang"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Nesurprize, subtenantoj de la registaro donas la etikedon de kolora revolucio al postuloj pri libera esprimado de opinioj. La sama etikedo estis algluita al la manifestacioj kontrau\u0306 la registaro de Hongkongo. C\u0302i-sube aperas du tipaj komentoj kopiitaj el WeChat."}, {"text_idx": "#000044", "text": "\u989c\u8272\u9769\u547d\u7684\u8282\u594f\u4e00\u6ce2\u53c8\u4e00\u6ce2,\u8fd8\u8bb0\u5f97\u53bb\u5e74\u5341\u4e00\u53d1\u670b\u53cb\u5708\u7684\u81ea\u5df1\u5417?zf\u56fa\u7136\u6709\u9519,\u5c31\u9519\u5230\u8981\u63a8\u7ffb\u5b83\u7684\u5730\u6b65?\u75ab\u60c5\u5982\u6b64\u4e25\u91cd,\u4e0d\u80fd\u4ec5\u4ec5\u770b\u89c1\u5f53\u521d\u7684\u9519\u8bef,\u4e00\u4e2a\u533b\u751f\u7684\u53bb\u4e16\u80fd\u88ab\u4e0a\u5347\u4e3a\u56fd\u5bb6,\u4f53\u5236,\u9999\u6e2f,\u53f0\u6e7e\u95ee\u9898\u7b49\u7b49\u5c42\u9762,\u8fd8\u662f\u4f60\u4eec\u4e49\u6124\u586b\u81ba\u7684\u7406\u7531\u5417?"}]