[{"text_idx": "#000004", "text": "C\u0302u la protestoj en Kazah\u0302io estis prognozeblaj?"}, {"text_idx": "#000006", "text": "La lastaj perfortaj protestoj en Kazah\u0302io ankorau\u0306 resonas, malgrau\u0306 la foriro [eo] de la intervenaj trupoj subestre de Rusio. Nun evidentas ke tio ne estis sola fenomeno. Pli g\u0302uste tio estis kaskado de interligitaj eventoj, komencig\u0302inta de regionaj popolaj protestoj, poste disvastig\u0302inta spontanee tra c\u0302iuj aliaj urboj, kaj eskalig\u0302inta en Almato forme de spektakla perforto [eo] kaj evidente de fiaskinta provo de s\u0302tatrenverso fare de malkontentaj elementoj de la elito, c\u0302irkau\u0306anta eks-prezidanton Nursultan Nazarbajev."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La protestaj eventoj estis geografie disaj, ne havis unuigajn sloganojn au\u0306 naciajn kunordigajn strukturojn, kaj perforto okazis nur en certaj lokoj, c\u0302efe post kiam grupoj de organizitaj krimuloj ekgvidis la protestojn en Almato. Kazah\u0302ia prezidanto Kasimj\u0302omart Tokajev pretendis vidi la kas\u0302itan manon de nenomitaj agantoj, inkluzive islamistojn, kaj nomis la protestantojn \u201cteroristoj\u201d. Necesos tempo por krei kompletan bildon de la protestaj eventoj kaj de ilia geografio, kaj de la rilatoj inter la strataj protestoj kaj la supozita palaca puc\u0302o. Sed c\u0302u la plej granda civila perturbo en la historio de la sendependa Kazah\u0302io estis neprognozebla? Nia esploro sugestas nean respondon."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ni organizis unu el la lastaj personaj vizag\u0302-al-vizag\u0302aj enketoj en Kazah\u0302io tuj antau\u0306 la kronvirusa pandemio. Tiu c\u0302i enketo kun nacie reprezenta samplo je 1200 plenkreskaj respondintoj estis plenumita de gvida nacia pridemanda firmao inter decembro 2019 kaj januaro 2020. La enketo estis parto de pli granda esplora projekto pri geopolitikaj humoroj en elektitaj s\u0302tatoj najbaraj al Rusia Federacio, kaj inkluzivis enketajn esplorojn ankau\u0306 en Armenio, Belorusio, Moldavio, Kartvelio kaj Ukrainio, same kiel en separig\u0302intaj teritorioj."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Belorusio kaj nun Kazah\u0302io spertis gravajn politikajn perturbojn post kiam niaj esploroj estis finitaj. C\u0302u eblas diri surbaze de niaj esplorrezultoj ke povus okazi perturboj en Belorusio kaj Kazah\u0302io? Ne ekzakte tiel: neniu enketo estas kristala globo, ebliganta vidi la estontecon. Sed niaj datumoj montras konsiderindan malkontenton de kazah\u0302iaj civitanoj ec\u0302 antau\u0306 ol la pandemio c\u0302esigis la normalan vivon. Jen kvin klaraj indikiloj de tiuj zorgoj."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Homoj respondintaj al nia enketo listigis la tri plej grandajn problemojn de Kazah\u0302io lau\u0306 prioritateco. La demando estis malferma, do poste ni devis grupigi la respondojn je kategorioj. Ni finis uzante kvar kategoriojn: problemoj rilataj al la ekonomio, al politikaj rajtoj kaj etnaj problemoj, al s\u0302tataj servoj kaj al korupto. Tiu demando ebligis al ni identigi la plej cititajn problemojn, same kiel la problemon listigitan plej ofte kiel la unua numero inter la problemoj de Kazah\u0302io. Ni trovis ke la plej ofte cititaj estis la ekonomiaj problemoj (senlaboreco, inflacio kaj malaltaj enspezoj). Por la tuta samplo 94% indikis ke tiuj c\u0302i zorgoj okupas la unuan lokon el tri; la proporcio atingis 99% en la samplo de la urbo Almato."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Tiu c\u0302i regiona modelo gravas, c\u0302ar la lastaj protestoj komencig\u0302is en la naftogasa regiono de Okcidenta Kazah\u0302io antau\u0306 ol transsalti al la eksa c\u0302efurbo kaj plej granda urbo Almato kaj poste ien ajn. Esplorante la demandon pri problemoj, ni trovis ke korupto estis listigita kiel la problemo numero unu en du regionoj de Kazah\u0302io \u2014 la nordo, inkluzive la c\u0302efurbon Nursultanon, kaj la sudon \u2014 kaj ligita al ekonomiaj problemoj en la okcidento. Sume 49% de la samplo menciis korupton kiel unu el la tri plej grandaj problemoj (rigardu la ciferojn detalitajn lau\u0306 regionoj)."}, {"text_idx": "#000016", "text": "La ciferoj montras la sumon de respondoj al la demando \u201cKiuj estas la tri plej grandaj problemoj en Kazah\u0302io nuntempe\u201d rangigitaj lau\u0306 graveco."}, {"text_idx": "#000017", "text": "3. Estas vasta malkontento pri publikaj servoj; malpli granda pri politikaj rajtoj"}, {"text_idx": "#000022", "text": "La enketo estis farita malpli ol unu jaron post kiam Nazarbajev forlasis la prezidentan postenon [eo], kiun li okupis ekde 1991, kaj transdonis la formalan kontrolon al la aktuala prezidanto Tokajev. Por kontrau\u0306stari biason de sociala dezirindeco ni uzis teknikon nomatan listo-eksperimento por esplori la fidon de la civitanoj al sia prezidanto. Tio estas malrekta maniero demandi pri fido: ricevinte liston de institucioj (sen mencii iujn nomojn), respondantoj indikas kiom multe ili fidas al ili. Hazarde ekskludante la prezidenton el la listo de institucioj, oni povas pritaksi la g\u0302eneralan fidon al la prezidenta posteno."}, {"text_idx": "#000023", "text": "La rezulto estis speciale malalta: g\u0302enerale al la prezidanto fidis averag\u0302e 24,3% kaj en la okcidentaj regionoj la nivelo estis c\u0302e 0%. Aliaj regionaj procentaj\u0302oj estis: en la nordo (inkluzive Nursultanon) 17,7%, urbo Almato (25,9%), oriento kaj centro (19,6%) kaj la sudo (52,4%). Ni trovis simile malaltajn nivelojn de fido al la politika gvidanteco en Belorusio, uzante la saman demando-formaton tuj antau\u0306 la prezidenta baloto kaj sekvintaj amasaj protestoj tie."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Politikaj protestoj ne estas kiel sciencaj eksperimentoj, kun prognozeblaj rezultoj kaze de miksado de certaj elementoj. Specifaj eventoj, lokaj kondic\u0302oj, komunikado, organizado kaj gvidanteco gravas je kreado de la unua sparko kaj sekvanta disvastigo kaj impulsoj. Tamen fonaj pozicioj formitaj de malbonig\u0302antaj ekonomiaj kondic\u0302oj kaj c\u0302iutaga sperto pri s\u0302tataj servoj kaj korupto havas grandan signifon. La prezidenta transiro en 2019 en Kazah\u0302io koincidis kun signifa kresko de politikaj protestoj tiujare, antau\u0306 ol eksplodis la kronvirusa pandemio. Same kiel en Belorusio, kondic\u0302oj maturig\u0302is por kontrau\u0306registaraj protestoj. Dum la rezulto en ambau\u0306 kazoj estis restarigo de kontrolo [eo] fare de la au\u0306tokratia centro [eo], la pozicioj kiuj lau\u0306litere fuelis la protestojn \u2014 ni memorigu ke kreskintaj prezoj de likvigita petrola gaso (LPG) kreis la unuan sparkon \u2014 ne aspektas malaperintaj."}, {"text_idx": "#000025", "text": "John O\u2019Loughlin, kolegia profesoro c\u0302e la Universitato de Kolorado c\u0302e Boulder, estas politika geografo kun esploraj interesoj pri la influo de klimata s\u0302ang\u0302ig\u0302o al la homoj en Subsahara Afriko kaj pri la geopolitikaj orientig\u0302oj de homoj en post-sovetiaj s\u0302tatoj."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Civitanaj komunikilojPolitikoProtestoKazakhstan's illusory stability has cracked"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Milito en Ukrainio montras la rasismon de amaskomunikiloj kaj politikistoj kontrau\u0306 arabaj militviktimoj"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Germinda Casupa\u0301, c\u0302ikita indig\u0302eno fronte al fajro kaj masklismo"}]