[{"text_idx": "#000001", "text": "C\u0302u la retaj gigantoj jam havas tro da potenco? C\u0302u esperantistoj devus ekserc\u0302i alternativojn? Tion opinias Yves Nevelsteen, komisiito de UEA pri reta agado, kiu aktive instigas esperantistojn ekuzi Telegram. Ni petis lin klarigi kial Telegram lau\u0306 li estas la plej bona mesag\u0302ilo por esperantistoj \u2013 kaj por c\u0302iuj aliaj."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Fenestro de Telegram en komputilo."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Antau\u0306 nelonge la tujmesag\u0302ilo WhatsApp s\u0302ang\u0302is sian privatecpolitikon. Uzantoj kiuj malakceptas la novajn uzkondic\u0302ojn, ekde februaro 2021 povos perdi la aliron al Messenger-babilejoj kaj ec\u0302 al sia Facebook-konto. Kiam al tio aldonig\u0302is la silentigo de la prezidento de Usono en Twitter kaj Facebook, multaj homoj serioze ekserc\u0302is alternativojn por Facebook, Messenger kaj WhatsApp."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Sufic\u0302as \u2013 ne plu oni konsentas kun la filozofio de tiu monavida firmao Facebook. Post multe da diskutado, komparado kaj esplorado, mi aktive ekvarbis kaj plu varbadas, por ke esperantistoj ekuzu Telegram. Mi provos klarigi al vi kial, uzante interalie argumentojn kiujn mi trovis en la blogo de Pavel Durov, la kreinto de Telegram."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Telegram estas senpaga, nuba tujmesag\u0302ilo. G\u0302i estas disponebla por pos\u0302telefonoj (Android, iOS) kaj komputiloj (Windows, macOS, Linux). Uzantoj povas telefoni kaj videovoki per g\u0302i, sendi per g\u0302i voc\u0302mesag\u0302ojn kaj inters\u0302ang\u0302i bildojn, filmetojn, glumarkojn, voc\u0302mesag\u0302ojn kaj c\u0302iajn dosierojn."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Homoj ne plu volas inters\u0302ang\u0302i sian privatecon kontrau\u0306 senpagaj servoj. Ili ne plu volas esti ostag\u0302igitaj de teh\u0302nikaj monopoluloj, kiuj s\u0302ajnas pensi, ke ili povas fari c\u0302ion ajn, kondic\u0302e ke iliaj programoj havas sojlan amason da uzantoj. Se vi ne bone scias pri kio temas \u2013 kaj ec\u0302 se vi scias \u2013 mi invitas vin spekti c\u0302i tiun klarigan filmeton, kiun kreis la videoblogisto Jezer Dorante."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Kun duona miliardo da aktivaj uzantoj (!) kaj akcelig\u0302anta kresko, Telegram farig\u0302is unu el la plej grandaj rifug\u0302ejoj por tiuj, kiuj serc\u0302as komunikan platformon engag\u0302itan pri privateco kaj sekureco. La homoj malantau\u0306 Telegram c\u0302iam estis konsekvencaj se temas pri defendado de privataj datumoj kaj plibonigo de la programoj kiujn ili proponas. Mi pri tio citas afis\u0302on de Pavel Durov el 2018:"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Vi \u2013 niaj uzantoj \u2013 estis kaj c\u0302iam estos nia sola prioritato. Male al aliaj popularaj programoj, Telegram ne havas akciulojn au\u0306 reklamantojn al kiuj raporti. Ni ne faras interkonsentojn kun komercistoj, datumistoj au\u0306 registaraj agentejoj. Ekde la tago kiam ni lanc\u0302is Telegram en au\u0306gusto 2013, ni ne malkas\u0302is al eksteruloj ec\u0302 bitokon de la privataj datumoj de niaj uzantoj."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ni funkcias tiel, c\u0302ar ni ne rigardas Telegram kiel organizon au\u0306 programon. Por ni, Telegram estas ideo; g\u0302i estas la ideo, ke c\u0302iuj sur c\u0302i tiu planedo rajtas esti liberaj."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Se oni komparas la diversajn komunikilojn, evidentig\u0302as ke ne nur la filozofio de Facebook estas problema, sed ke alternativaj komunikiloj estas ankau\u0306 simple pli bonaj."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Foje mi au\u0306skultas muzikon kaj tial ne au\u0306das kiam iu kontaktas min. Krom se oni kontaktas min per Telegram, c\u0302ar mia iPad estas mia muzikilo kaj eblas agordi sonajn sciigojn. Telegram per la nubo flue sinkronigas c\u0302iujn viajn datumojn kun c\u0302iuj viaj aparatoj, kontraste al WhatsApp. Ja ekzistas WhatsApp Web, sed g\u0302ia funkciado estas diversmaniere limigita."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Kiam mi komunikas per Messenger, ofte erarigas min au\u0306tomata korektilo kiun mi uzas. Korekti senditan tekston per Messenger malfacilas, kaj videblas, kiam oni forigis mesag\u0302on. Per Telegram rapide kaj facile eblas s\u0302ang\u0302i senditaj\u0302ojn. Tio s\u0302ajnas esti detalo, sed sendube ne nur mi spertis tion kaj taksas seneraran lingvouzon grava."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Eblas per Telegram sendi dosierojn g\u0302is 2 GB. Tio ofte helpas en iuj laborfluoj, ekzemple kiam oni kunlaboras pri kreado de filmetoj. Facebook limigas al 25 MB, WhatsApp al 100 MB ..."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Facebook havas tutan fakon por ekscii kial Telegram estas tiel populara, kaj g\u0302i aktive varbas per multekosta reklamo \u2013 kaj alimaniere. Facebook povus facile s\u0302pari dek milionojn da dolaroj; jen la sekreto: respektu viajn uzantojn."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Milionoj da homoj indignas pro la plej nova s\u0302ang\u0302o de WhatsApp-kondic\u0302oj, lau\u0306 kiuj nun la uzantoj devos liveri c\u0302iujn siajn privatajn datumojn al la reklamilo de Facebook. Ne surprizas, ke akcelig\u0302is la fug\u0302o de WhatsApp-uzantoj al Telegram, okazanta jam de kelkaj jaroj."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Kun c\u0302irkau\u0306 500 milionoj da uzantoj, Telegram farig\u0302is grava problemo por la kompanio Facebook. Nekapabla konkurenci kun Telegram pri kvalito kaj privateco, WhatsApp de Facebook s\u0302ajnas esti s\u0302ang\u0302ita al sekreta merkatado: Vikipediaj redaktoroj elmontris ke multaj pagitaj robotoj aldonas antau\u0306jug\u0302ajn informojn al la artikolo pri WhatsApp en Vikipedio. La Telegram-teamo ankau\u0306 malkovris robotojn, kiuj disvastigas malprecizajn informojn pri Telegram en sociaj retoj."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Jen la 3 mitoj, kiujn ili \u201dpus\u0302as\u201d:"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mito 1. \u201dLa kodo de Telegram ne estas malfermfonta\u201d. Fakte c\u0302iuj programoj de Telegram-klientoj estas malfermfontaj ekde 2013. La c\u0302ifrado kaj la t.n. aplikprograma interfaco estas plene dokumentitaj kaj estis reviziitaj de sekurec-spertuloj milfoje. Cetere, Telegram estas la sola mesag\u0302a programo en la mondo, kiu havas kontroleblajn versiojn por iOS kaj Android. WhatsApp intence malklarigas sian kodon, malebligante kontroli g\u0302iajn c\u0302ifradon kaj privatecon.\nMito 2. \u201dTelegram estas rusa\u201d. Fakte Telegram ne havas servilojn au\u0306 oficejojn en Rusio kaj estis blokita tie de 2018 g\u0302is 2020. Telegram ankorau\u0306 estas blokita en iuj au\u0306toritatemaj landoj kiel Irano, dum WhatsApp kaj aliaj \u201dsupozeble sekuraj\u201d programoj neniam havis problemojn en tiuj lokoj.\nMito 3. \u201dTelegram ne estas c\u0302ifrita\u201d. C\u0302iu babilejo c\u0302e Telegram estas c\u0302ifrita ekde la lanc\u0302o. Ni havas sekretajn babilejojn kun fin-al-fina c\u0302ifrado kaj nubajn babilejojn, kiuj ankau\u0306 proponas realtempan sekuran kaj distribuitan nuban konservadon. WhatsApp, aliflanke, havis nulan c\u0302ifradon dum kelkaj jaroj, kaj poste adoptis c\u0302ifran protokolon financitan de la usona registaro. Ec\u0302 se ni supozas, ke la WhatsApp-c\u0302ifrado estas solida, tion nuligas multaj malantau\u0306aj pordoj kaj la dependeco de sekurkopioj."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Sole en 2019, Facebook elspezis preskau\u0306 10 miliardojn da dolaroj por merkatado. Male al Facebook, Telegram ne elspezas monon por merkatado, kaj certe ne miliardojn da dolaroj. Ni kredas, ke homoj estas sufic\u0302e inteligentaj por elekti kio estas plej bona por ili. Kaj, se jug\u0302i lau\u0306 la duonmiliardo da homoj uzantaj Telegramon, c\u0302i tiu kredo pravig\u0302as."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Kiu reta komunikilo plej tau\u0306gas por esperantistoj? Telegram. Sed kial?"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Telegram en pos\u0302telefono, en Esperanto."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Utilas lau\u0306 mi uzi pos\u0302telefonajn aplikaj\u0302ojn en Esperanto, c\u0302ar uzante ilin, vi au\u0306tomate lernas teh\u0302nikajn vortojn kaj alkutimig\u0302as al ili."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Facebook kaj Messenger parte ekzistas en Esperanto, sed bedau\u0306rinde g\u0302ia tradukejo (mirige) estas tre malbone farita. Esperantistoj kiuj multe kontribuis al g\u0302ia tradukado, kiel Paul Peeraerts, rezignis."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Telegram ekzistas en (bona!) Esperanto. Kunordigas la traduklaboron Robin van der Vliet. Nur Robin aprobas proponitajn tradukojn; la kvalito vere estas tre bona. Robin komencis tiun traduklaboron fine de 2015. En 2018 nova (bona!) tradukejo estis lanc\u0302ita, en kiu Esperanto trovis lokon. Ekde tiam mi kunlaboras pri la traduklaboro. Por Telegram ni multe uzis la vortaran projekton Komputeko kaj kontribuis al g\u0302i. Komence de aprilo 2020 la traduko estis finpretigita por c\u0302iuj tradukeblaj versioj. Entute temas pri pli-malpli 16 000 frazoj!"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Nur de Telegram X por Android ekzistas g\u0302is nun oficiala Esperanta traduko. Por helpi oficialigi c\u0302iujn aplikaj\u0302ojn, vi povas uzi kaj testi la tradukon (kaj inviti ankau\u0306 viajn Esperanto-amikojn amase uzi g\u0302in), por trovi la lastajn erarojn kaj por montri al Telegram, ke g\u0302ia oficialeco estas dezirata de la komunumo."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Se vi jam uzas Telegram, alklaku c\u0302i tiun ligilon por ekuzi g\u0302in en Esperanto."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Se ni volas progresigi Esperant(uj)on, gravas lau\u0306 mi esence du aferoj:"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Progresigi la lingvonivelon de g\u0302iaj parolantoj."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Telegram povas efike helpi pri ambau\u0306 tiuj celoj."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Ekzistas tuta komunumo de esperantistaj Telegram-uzantoj en . C\u0302ar ekzistas multaj temaj grupoj, esperantistoj \u2013 finfine! \u2013 povas uzi la lingvon ne nur por \u201dparoli Esperanton\u201d, sed por inters\u0302ang\u0302i ideojn kun homoj kiuj interesig\u0302as pri samaj temoj. Tio estas giganta diferenco, vere, se temas pri motivig\u0302o por dau\u0306re okupig\u0302i pri Esperanto. Mi rimarkas, ke multe kreskis kaj plu kreskas tiuj grupoj. Por doni al vi ideon, jen kelkaj ciferoj:"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Muziko \ud83c\udfb5 \u2013 por paroli pri c\u0302ia muziko (342 membroj)\nRidigu min! \u2013 por amuzaj aferoj (280 membroj)\nFotoj \ud83d\udcf7 \u2013 por konigi belajn fotojn al aliuloj (209 membroj)\nFilozofio \ud83e\udd14 \u2013 por esperantistaj filozofoj (166 membroj)"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Literatura babilejo \ud83d\udcda \u2013 por paroli pri libroj (346 membroj)\nEsperantologio \u2013 diskutoj pri gramatiko, etimologio kaj aliaj aferoj rilate Esperanton (310 membroj)\nLingvemuloj \ud83c\udf10 \u2013 por paroli aliajn lingvojn kaj paroli pri aliaj lingvoj (201 membroj)\nSkribsistemoj \u270f\ufe0f \u2013 por paroli Esperante pri aliaj skribsistemoj au\u0306 ec\u0302 per aliaj skribsistemoj (134 membroj)"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Ludoj en Esperanto \u2013 por ludi Esperantajn ludojn (181 membroj)\nVideoludemuloj \ud83c\udfae\ud83d\udd79 \u2013 por paroli pri videoludoj (165 membroj)\nHomlupo \ud83d\udc3a \u2013 por ludi la ludon Homlupo per roboto (79 membroj)\nS\u0302akludantoj \u265f \u2013 por organizi s\u0302akludojn (74 membroj)"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Telegram ekzercas kaj aktivigas esperantistojn. Antau\u0306e, plej multaj esperantistoj uzis Esperanton aktive nur kelkfoje jare, dum renkontig\u0302oj au\u0306 en lokaj kluboj. Oni legis, verkis leterojn. Poste, kiam aperis interreto, pli kaj pli da homoj inters\u0302ang\u0302is retmesag\u0302ojn. Sed nun! Per Telegram vi povas retbabili, telefoni kaj ec\u0302 videovoki. La mondo multe s\u0302ang\u0302ig\u0302is, kaj la utilo de Esperanto draste pliig\u0302is. Vere ni ne subtaksu tion; se ni kunlaboras por efike uzi interretajn ilojn, ni estas nehaltigeblaj."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Unu el la plej bonaj manieroj lingve progresi estas c\u0302iutage iomete ekzercig\u0302i. Aperas multaj novaj iniciatoj; mi ekzemple persone antau\u0306 du semajnoj ekgvidis kurson por belgaj progresantoj. Ni renkontig\u0302as c\u0302iun duan semajnon per Zoom, sed preskau\u0306 c\u0302iutage mi ion novan afis\u0302as en la Telegram-kursogrupo. Ni kune, 15-ope, tiel progresas. La kurso temas ne nur pri gramatiko, sed ankau\u0306 pri la movado. Mi instigas progresantojn aktive partopreni en Esperantujo \u2013 per Telegram!"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Se vi pripensas ekuzi Telegram, ne hezitu kontakti min. (Vidu sube kiel.) Mi konscias ke ne estas evidente ekuzi g\u0302in. \u201cC\u0302u indas? C\u0302u ne pli bone uzi Signal? Kiu pagas por Telegram?\u201d Mi individue respondos al c\u0302iuj viaj demandoj kaj persone klarigos al vi kiel els\u0302uti kaj ekuzi g\u0302in per c\u0302iuj viaj aparatoj, kaj respondos al c\u0302iuj viaj demandoj."}, {"text_idx": "#000039", "text": " estas parto de Fonduso Instigo, kiun Yves Nevelsteen kreis kun la celo kolekti donacojn por liveri profesiecajn retajn servojn en Esperanto. Yves verkis detalan raporton pri sia reta agado en 2020. Se vi volas ricevi g\u0302in, kontaktu lin per \u2013 au\u0306 yves@ikso.net"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Alklaku por kunhavigi c\u0302e Twitter(Malfermig\u0302as en nova fenestro)Alklaku por kunhavigi c\u0302e Facebook(Malfermig\u0302as en nova fenestro)Alklaku por kunhavigi per Telegramo(Malfermig\u0302as en nova fenestro)"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Du jardekoj kun la Esperanta Vikipedio"}, {"text_idx": "#000042", "text": "TEJO ree eventos rete \u2013 IJK plu malcertas"}, {"text_idx": "#000043", "text": "Cetere, Telegram estas la sola mesag\u0302a programo en la mondo, kiu havas kontroleblajn versiojn por iOS kaj Android."}, {"text_idx": "#000044", "text": "C\u0302u eblas ke Yves neniam au\u0306dis pri Signal? Lau\u0306 mia kompreno, g\u0302i ja havas liberkodajn versiojn por iOS kaj Android, kaj g\u0302i uzas konatan c\u0302ifrosistemon, anstatau\u0306 nepruvita sistemo inventita nur por Telegram. Ankau\u0306 g\u0302ia servila kodo estas libera, malkiel Telegram."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Ankau\u0306 indas mencii Element, kiu estas liberkoda kaj uzas federacian sistemon por la serviloj, do oni ne estas kaptita per la servo de unu organizo."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Ke \"Telegram estas la sola mesag\u0302a programo en la mondo, kiu havas kontroleblajn versiojn por iOS kaj Android\" \u2013 tio estas aserto de Pavel Durov (\"Telegram is the only messaging app in the world that has verifiable builds both for iOS and Android\" \u2013 fonto Mi ne certas, c\u0302u tio veras, sed emas tamen kredi lin."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Certe mi au\u0306dis kaj legis multe pri Signal. Mi tamen ankorau\u0306 ne provis g\u0302in, nek konas ec\u0302 unu esperantiston kiu preferas kaj aktive uzas Signal por komuniki en Esperanto. Ili sendube devas ekzisti, kaj ekzemple Fransoazo kreis (lau\u0306 s\u0302i) unuan Signal-grupon de esperantistoj, sed multege da esperantistoj lastatempe ekuzis Telegram kaj ekzistas tuta komunumo en \u2013 tial lau\u0306 mi apenau\u0306 eblas kompari Telegram kun Signal se temas pri Esperantujo \u2013 kaj do Signal ne vere estis menciinda. La artikolo jam estas sufic\u0302e longa kaj detala! Homoj riskas konfuzig\u0302i kaj ec\u0302 iom frenezig\u0302i, se mi estus menciinta ke ekzistas krom Telegram ankau\u0306 Signal, Element, Viber, Threema, Tox, Skype, Google Hangouts, LINE, Snapchat, Mattermost, Kontalk, Slack, Kakaotalk, Flock, Microsoft Teams kaj ICQ New ;-)."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Ah, pardonon, nun mi komprenas la citaj\u0302on. Temas pri tio ke oni povas rekompili la fontokodon kaj certigi ke g\u0302i havas ekzakte la saman rezulton kiel la oficiala pakaj\u0302o. Mi unue pensis ke simple temas pri tio ke oni povas rigardi la fontokodon. Dankon pro la klarigo."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Persone mi uzas Telegram kaj Signal malsame. Por mi Telegram funkcias pli kiel socia reto kie mi parolas kun multaj homoj, plejparte nekonataj. Telegram estas tre utila por tio c\u0302ar ne necesas malkas\u0302i sian telefonnumeron al c\u0302iu grupano kaj g\u0302i permesas grandajn grupojn. Mi uzas signal por paroli kun la familio kaj amikoj. G\u0302i s\u0302ajnas pli simila al WhatsApp lau\u0306 mi."}, {"text_idx": "#000050", "text": "C\u0302i tiu afis\u0302o enhavas malg\u0302ustajn informojn."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Telegram stokas c\u0302iujn mesag\u0302ojn ktp sur siaj propraj serviloj. Ili ankau\u0306 havas la s\u0302losilojn de c\u0302i tiuj c\u0302ifradoj."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Normaj mesag\u0302oj neniam c\u0302ifritaj. Tio estas la tutaj informoj de nau\u0306dek procentoj de c\u0302iuj uzantoj! C\u0302i tio ne estas aserto. Pavel Durov diris. fin-al-fina c\u0302ifrado estas nur por sekreta babilejo. Multaj homoj trompas c\u0302i tiun funkcion kaj fidas la telegramon pro g\u0302i, sed ne uzu g\u0302in! C\u0302ar c\u0302i tiu funkcio ne estas defau\u0306lta, eble ni povas diri ke g\u0302i ec\u0302 estas kas\u0302ita!"}, {"text_idx": "#000053", "text": "Diru al mi, kial mi fidu, ke ili ne komercigu informojn pri uzantoj? Mi s\u0302atus memorigi vin, ke Telegram estas komerca kompanio! Jes, mi devas ne uzi WhatsApp sed tio estas fakto ke Telegram estas tre malbona ol WhatsApp!"}, {"text_idx": "#000054", "text": "Mi volas memorigi ke Telegram baldau\u0306 elsendos reklamojn. Nu, vera demando: kial? Sen informoj de uzantoj? Mi ne scias."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Aliflanke WhatsApp ne havis adoptis c\u0302ifran protokolon financitan de la usona registaro!\nG\u0302i uzas Signalan protokolon! Protokolo revizebla de spertuloj. Sed Telegramo?"}, {"text_idx": "#000057", "text": "Sed kial ni tamen ne uzu WhatsApp? C\u0302ar ili ne bezonas legi tiujn mesag\u0302ojn. G\u0302i postulas multajn permesojn por uzi la aplikaj\u0302on. Kaj c\u0302i tiuj permesoj sukcese kreas nian profilon. C\u0302i tio estas tute alia afero."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Multaj esperantistoj uzas Telegramon, do ni devas iruli. Ne, ne, neniam! Pensu trifoje antau\u0306 transdoni siajn privatecojn al Telegram."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Mi citas Pavel Durov ( rapide tradukis per Google Translate. (Mi ankau\u0306 iomete modifis la tekston de Durov enhave)"}, {"text_idx": "#000060", "text": "Dum Telegram alproksimig\u0302as 500 milionoj da aktivaj uzantoj, multaj el vi demandas \u2013 kiu pagos por subteni c\u0302i tiun kreskon? Finfine, pli da uzantoj signifas pli da elspezoj por trafiko kaj serviloj. Projekto de nia grandeco bezonas almenau\u0306 kelkcent milionojn da dolaroj jare por dau\u0306rigi."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Dum la plej granda parto de la historio de Telegram, mi pagis la elspezojn de la kompanio per mono de mia persona s\u0302parkonto. Tamen, kun sia nuna kresko, Telegram survojas al miliardoj da uzantoj kaj tio postulas tau\u0306gan financadon. Kiam teh\u0302nika projekto atingas tian skalon, kutime ekzistas du ebloj: komenci enspezi monon por kovri la kostojn au\u0306 vendi la kompanion."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Kiun vojon Telegram elektos? Mi s\u0302atus iom klarigi niajn planojn tiurilate:"}, {"text_idx": "#000063", "text": "1. Ni ne vendos la kompanion kiel faris la fondintoj de Whatsapp. La mondo bezonas Telegramon por resti sendependa loko, kie uzantoj estas respektataj kaj altkvalita servo estas certigata. Telegram devas dau\u0306re servi la mondon kiel ekzemplon de teh\u0302nika kompanio, kiu celas perfektecon kaj integrecon. Kaj, kiel montras la malg\u0302ojaj ekzemploj de niaj antau\u0306uloj, tio estas neebla se oni farig\u0302as parto de granda firmao kiu precipe celas gajni monon."}, {"text_idx": "#000064", "text": "2. Telegram celas plu ekzisti longan tempon. Ni komencis disvolvi niajn programojn por nia persona uzo antau\u0306 pli ol 8 jaroj kaj multe progresis de tiam. En la procezo, Telegram s\u0302ang\u0302is la manieron komuniki kun homoj lau\u0306 pluraj aspektoj: c\u0302ifrado, funkcieco, simpleco, aspekto, rapideco. C\u0302i tiu vojag\u0302o nur j\u0302us komencig\u0302is. Multe pli ni povas \u2013 kaj alportos \u2013 al la mondo."}, {"text_idx": "#000065", "text": "3. Por ebligi 1 kaj 2, Telegram komencos produkti enspezojn ekde la venonta jaro. Ni faros tion lau\u0306 niaj valoroj kaj respektante la promesojn, kiujn ni faris dum la lastaj 7 jaroj. Danke al nia nuna skalo, ni povos fari tion sentrudeme. Plej multaj uzantoj apenau\u0306 rimarkos s\u0302ang\u0302on."}, {"text_idx": "#000066", "text": "4. C\u0302iuj funkcioj nuntempe senpagaj restos senpagaj. Ni aldonos novajn funkciojn por komercaj teamoj au\u0306 potencaj uzantoj. Iuj el c\u0302i tiuj funkcioj postulos pli da rimedoj kaj estos pagitaj de c\u0302i tiuj superaj uzantoj. Regulaj uzantoj povos dau\u0306re g\u0302ui Telegram \u2013 senpage, por c\u0302iam."}, {"text_idx": "#000067", "text": "5. C\u0302iuj partoj de Telegram dedic\u0302itaj al mesag\u0302ado restos sen reklamoj. Ni pensas, ke montri anoncojn en privataj babilejoj au\u0306 grupaj babiloj estas malbona ideo. Komunikado inter homoj devas esti libera de reklamado de iu ajn speco."}, {"text_idx": "#000068", "text": "6. Aldone al sia mesag\u0302a komponento, Telegram havas ankau\u0306 socian retan dimension. Niaj amasaj publikaj unu-al-multaj kanaloj povas havi milionojn da abonantoj kaj pli similas al Tviter-fluoj. En multaj merkatoj la posedantoj de tiaj kanaloj montras anoncojn por gajni monon, kelkfoje per eksteraj reklamaj platformoj. La anoncoj, kiujn ili afis\u0302as, aspektas kiel regulaj mesag\u0302oj, kaj ofte estas trudemaj. Ni enkondukos nian propran reklaman platformon por publikaj unu-al-multaj kanaloj \u2013 ni kreos facile uzeblan sistemon kiu respektas privatecon kaj kiu permesos al ni kovri la kostojn de serviloj kaj trafiko."}, {"text_idx": "#000069", "text": "7. Se Telegram komencos enspezi monon, la komunumo ankau\u0306 profitu. Ekzemple, se ni enspezos monon per grandaj publikaj unu-al-multaj kanaloj per la reklama platformo, la posedantoj de c\u0302i tiuj kanaloj ricevos senpagan trafikon proporcie al sia grandeco. Au\u0306, se Telegram enkondukos altkvalitajn glumarkarojn kun aldonaj esprimplenaj ecoj, la artistoj kiuj kreis tiujn glumarkojn, ankau\u0306 ricevos parton de la profito. Ni volas, ke milionoj da Telegram-bazitaj kreintoj kaj malgrandaj entreprenoj prosperu, ric\u0302igante la sperton de c\u0302iuj niaj uzantoj."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Tio permesos al ni dau\u0306re novigi kaj plu kreski dum venontaj jardekoj. Ni povos lanc\u0302i sennombrajn novajn funkciojn kaj bonvenigi miliardojn da novaj uzantoj. Faronte tion, ni restos sendependaj kaj fidelaj al niaj valoroj, redifinante kiel teh\u0302nologia kompanio devus funkcii."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Kaj c\u0302u problemoj de c\u0302ifrado? Tutaj informoj de preskau\u0306 tutaj uzantoj stokas sen c\u0302ifrado liajn servilojn! C\u0302i tio devas maltrankviligi c\u0302iujn."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Do... Mi denove diras ke Telegram similas al Facebook, kiu havas c\u0302iujn informojn de siaj uzantoj."}, {"text_idx": "#000074", "text": "Vers\u0302ajne vi pravas, ke Signal estas defau\u0306lte pli c\u0302ifrita ol Telegram. Tio lau\u0306 mi tamen ne estas la c\u0302efa zorgo de plej multaj esperantistoj. Estas longa listo de kialoj ekuzi Telegram au\u0306 Signal anstatau\u0306 Facebook-programojn. Tamen, se vi uzas la plej sekuran, c\u0302ifritan kaj lau\u0306 vi uzendan apon, tio ne vere utilas, se apenau\u0306 iu ajn esperantisto uzas g\u0302in. Au\u0306 tamen iom, por komuniki kun kelkaj viaj ne-esperantistaj amikoj... Mi ripetas, ke ekzistas vigla Esperanta komunumo en kaj invitas vin (re/ek)uzi Telegram por alig\u0302i al g\u0302i. Bonvenon!"}, {"text_idx": "#000075", "text": "Neniu en la mondo rimarkas, se Esperantistoj uzas Facebook, Telegram, Signal ktp.. Estas tute interna afero. Neniu rimarkas la dekon da Esperanto-revuoj, kiuj neniam aperas en la vendejoj pro nesignifo.\nKvereli pri negravaj aferoj estas hobio de Esperantistoj."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Mi komprenas, kion vi celas. Sed tamen, se pere de Telegram ni povas kreskigi Esperantujon kaj pli interesigi okupig\u0302i pri Esperanto g\u0302enerale, tio por mi persone ja gravas."}, {"text_idx": "#000077", "text": "Eblas per Telegram retbabili, telefoni kaj ec\u0302 videovoki kun homoj de la tuta mondo \u2013 ne (nur) pri Esperanto, sed uzante Esperanton por priparoli komunan intereson. Ne subtaksu la signifon de tio. Prave jam delonge eblas per Skype, Facebook, WhatsApp kaj aliaj programoj komuniki per interreto, sed Telegram estas lau\u0306 mi aparte tau\u0306ga, interalie pro la superrigardo de temaj babilejoj en la retejo \u2013 kaj pro tio, ke g\u0302i ekzistas tute en Esperanto!"}, {"text_idx": "#000078", "text": "Mi komprenas, kion vi intencas. Sed la ekstera mondo tute ne rimarkas, ke ekzistas versio en Esperanto (simile als Vikipedio) kaj tio ne estas konvinka argumento por aliaj.\nKaj denove, kiel en Facebook, la enhavo estas sole videbla por \"membroj\" kaj nur fervoraj Esperantoj kredas ke la baro de enhavo estas alloga.\nSed mi ne deziras disputi pri tio. Esperantistoj ne komprenas de 20 jaroj kaj faras ripetante erarojn."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Principe mi rifuzas uzi apon au\u0306 servon, kiu postulas mian telefonnumeron."}, {"text_idx": "#000080", "text": "En kiu mondo vi vivas? Antau\u0306 kelkaj jardekoj strangaj esperantistoj rifuzis malkas\u0302i sian retpos\u0302tan adreson (mail).\nMulte pli gravas, kial servoj kiel Telegram, Signal, Facebook ktp. estas senpagaj.\nKial la membroj de UEA ne povas havi por 10\u20ac jare fidindan kaj sekuran servon (kompreneble ne kiel individua produkto, sed en kunlaboro kun aliaj sociaj organizoj). La ofertoj kaj la kapabloj ekzistas. Mankas la pretecoj de tiuj, kiuj deziras ricevi c\u0302ion senpage."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Telegram uzas telefonnumeron kiel identigilon; estas teh\u0302nika elekto.\nKvankam por mi persone tio tute ne gravas, mi iom komprenas, kion vi celas."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Sciu ke nur tute en la komenco, samkiel c\u0302e WhatsApp, vi devas konfirmi vian konton. Poste eblas perfekte kas\u0302i sian pos\u0302telefonan numeron kaj inviti homojn kontakti vin, ekzemple per "}, {"text_idx": "#000083", "text": "Mi foje au\u0306dis interesan rakonton tiurilate. Por homoj el Irano \u2013 ekzemple \u2013 ege gravas privateco. Ne estas \"c\u0302ar ili preferas\"... Do foje iranano dum vizito al Nederlando tie ac\u0302etis portempan telefonabonon, per tio aktivigis sian Telegramkonton... kaj nun simple plu-uzas g\u0302in tiel en Irano. Ekzistas solvoj por c\u0302io."}, {"text_idx": "#000084", "text": "Vi konscias, ke tiel vi scivoligas, c\u0302u? \ud83d\ude09"}, {"text_idx": "#000085", "text": "Mi preferus tute forvis\u0302i mian komenton, sed mi ne trovis eblon."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Jes, dankon por via afable oferto. (Sed g\u0302enerale la afero ja ne estas iel grava. Mi bedau\u0306ras, ke g\u0302i kau\u0306zis tiom da komentoj.)"}, {"text_idx": "#000088", "text": "C\u0302u mi bone komprenis, ke vi sukcesis redakti vian (publikigitan?) komenton, tiel ke el la komenca teksto ig\u0302is nur \"(Forstrekita. Mi erarpensis.)\"? Se jes, kiel vi sukcesis redakti tekston de komento? Mi g\u0302is nun ne trovis ajnan eblon, kio ja foje estus tre bonvena por korekti eraron. Eble malsamaj retumiloj havas malsamajn eblojn."}, {"text_idx": "#000089", "text": "Eblas redakti komenton dum limigita tempo. Klaku la dentoradon sube dekstre c\u0302e la koncerna komento. (Nur via propra.) Mi suspektas, ke vi devas esti ensalutinta en Libera Folio. La dentorado estas iom kas\u0302ita \u2013 g\u0302i montrig\u0302as nur, kiam oni s\u0302vebigas la musmontrilon super la komento."}, {"text_idx": "#000093", "text": "Redakto post publikigo: jes, post ensaluto, dum iom da tempo aperas (efektive iom kas\u0302e) la dentorado. Mi tamen lasas la akuzativan eraron por la analoj kiel pruvon por ontaj (literatur)historiistoj pri mia malkapablo."}, {"text_idx": "#000094", "text": "Bone! Mi suspektas, ke eblas redakti nur komentojn, kiu estis verkitaj de ensalutinta uzanto. Eblas redakti dum 15 minutoj, kaj nur, se ne jam aperis respondo al la komento. Tiuj lastaj aferoj ja estas agordeblaj."}, {"text_idx": "#000095", "text": "Se c\u0302iuj esperantistoj ekuzus telegramon, oni povus havi statistikojn pri la nombro da esperantistoj... Kaj mi ne certas ke tiuj statistikoj estas tre kurag\u0302igaj..."}, {"text_idx": "#000096", "text": "Permesu demandon de simpla uzanto: Mi alighis al Telegram kaj iom uzis la servon. Sed komparante kun Facebook ghenas min, ke shajne mankas la strukturo grupo \u2013 afisho \u2013 komento. En chiu grupo estas nur unu longa cheno de komentoj, kiel en la malnovtempaj babilejoj. Chio sekvas kronologie, ne teme ordigita. Do, mia demando estas: Chu eblas krei tian strukturon en Telegram?"}, {"text_idx": "#000100", "text": "La argentina selektitaro estas c\u0302ampiono de la mondpokalo de KataroIrano: unua ekzekuto ligita al la tumultojDu misiloj trafis PollandonUN: amasa plimulto por kondamni la rusiajn aneksadojn en UkrainioParlamentaj balotoj en Latvio: tutnova vizag\u0302o por la deputitaro"}, {"text_idx": "#000104", "text": "Alig\u0302i al 400 aliaj abonantoj"}]