[{"text_idx": "#000001", "text": "De arda kredanto al disidento"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Inter rusoj kaj germanoj, kiuj iom konas la rilatojn inter tiuj du popoloj, Lev Kopelev (1912\u20131997) estas tre bone konata. Elstara rusa g\u0302ermanisto, li flue parolis la germanan lingvon kaj atingis renomon kiel peranto inter la rusa kaj germana literaturo. Multan atenton trovis lia amikeco kun la verkisto Heinrich Bo\u0308ll (1917-1985), la literatura Nobel-premiito de 1972. Ankau\u0306 la polan lingvon li lernis kaj ekuzis jam en sia infanag\u0302o. Pli malfrue li lernis la anglan, la persan kaj iom la c\u0302inan."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Kopelev vivis kaj studis en Ukrainio, unue en Kievo, poste en H\u0302arkovo; siajn studojn li finis en 1935 en la Moskva Fremdlingva Instituto. En majo 1941 li doktorig\u0302is; la disertacia temo estis la dramoj de Friedrich Schiller kaj la Franca Revolucio. Post la militeksplodo li laboris en propaganda fako de la Rug\u0302a Armeo."}, {"text_idx": "#000004", "text": "\u201eEn mia junag\u0302o mi senkondic\u0302e sentis min ligita al la ideoj de socialisma internaciismo kaj de la popol-interliga lingvo Esperanto. Mi kredis, ke c\u0302iuj nacioj baldau\u0306 kunkreskos al unueca granda familio kaj ke tio garantios benatan pacon sur la tero.\u201c Tion skribis Lev Kopelev, kiam li estis jam altag\u0302a. La junulajn revojn li tiam lasis post si kun la distanco de pli ol ses jardekoj. Aliloke li pli detale parolas pri tio, kion Esperanto signifis por li, metante g\u0302in en la kuntekston de la nacieca problemaro en Soveta Unio kaj rakontante pri sia propra aparteno al rusoj, ukrainoj, judoj. Li sciigas, ke en oficialaj demandaroj li indikis la rusan kaj ukrainan kiel siajn gepatrajn lingvojn, kaj klarigas, ke, kvankam li c\u0302iam amis Ukrainion, li neniam sentis sin ukraino. Li emfazas unuavice sian apartenon al rusoj, al kiuj li sentis sin proksima ankau\u0306 pro sia judeco. Demandita pri sia nacieco, li komence respondis: \u201ejudo\u201c \u2013 poste: \u201esovetiano\u201c. Pro sia konvinko, ke en Soveta Unio jam efektivig\u0302as \u201enatura kunfandig\u0302o de malsamaj popoloj kaj rasoj\u201c, li fieris esti unu el la veraj \u201enovaj sovetiaj homoj\u201c."}, {"text_idx": "#000006", "text": "En lia au\u0306tobiografio tuta c\u0302apitro estas dedic\u0302ita al \u201eEsperanto kaj la nacieca demando\u201c. Li esprimas sin malaprobe pri gepatroj denaske transdonantaj la lingvon Esperanto al siaj infanoj. Li asertas, ke jam komence de la 1930-aj jaroj li konkludis, ke la revo pri sennacieca mondo estas sterila utopio kaj sektismo. Anstatau\u0306 eskapi al sennaciismo \u2013 tiel ni povas nun konkludi \u2013 Kopelev preferis g\u0302ui la multlingvecon kaj akcepti ties defiojn. Tion montras lia sinteno al ankorau\u0306 unu etno, nome al poloj, el kiuj kelkaj tiutempe vivis apud Kievo. Li tie defendis polajn infanojn, kiujn c\u0302ikanis ukrainaj samag\u0302uloj. Frue li esperis pri la eblo de kunekzistado kaj la akordigeblo de malsamaj popoloj. En sia c\u0302irkau\u0306aj\u0302o li komencis evoluigi tiun toleremon, pro kiu li poste famig\u0302is ekzemple en Germanio. Ni ekscias, ke precipe dum la milito influis lin grandpotenc-s\u0302ovinismaj \u201eambicioj kaj emocioj\u201c, sed neniam tute: \u201eEc\u0302 kiam mi ig\u0302is fidela, sincere kredema adepto de Stalin, mi tamen ne transformig\u0302is al s\u0302tona, konsekvenca stalinisto (...). Tiun savan neperfektecon kaj nekonsekvencecon de mia spirita kaj karaktera degenero mi dankas al Pus\u0302kin kaj Goethe, Korolenko kaj Lidija Lazarevna [instruistino lia], al multaj bonaj homoj kaj bonaj libroj. Kaj nelaste ankau\u0306 al Esperanto.\u201c"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Longe post la milito Kopelev disvolvas memkritikon. En 1956 li estas reakceptita en la partion. Li tradukas multe kaj konfesas en siaj verkoj, ke per sia partopreno en la konfiskado de grenprovizoj (1932-33) li ig\u0302is kunkulpulo pri la amasa malsatmortado de kamparanoj en Ukrainio. Ekde c\u0302. 1964 li rekte kaj pli malkas\u0302e atakas la sovetian regantaron pro enlandaj maljustaj\u0302oj, precipe la persekutoj kontrau\u0306 intelektuloj. Li ekrilatas kun germanaj korespondantoj en Moskvo; dank\u2018 al sia bona scio de la germana lingvo li farig\u0302as por ili valora fonto de informoj pri sovetiaj internaj\u0302oj. La iam arda kredanto je komunismo nun helpas doni voc\u0302on al disidentoj. En 1966 li defendas persekutatajn verkistojn kaj en leteroj al la verkista asocio kaj la Centra Komitato protestas kontrau\u0306 cenzuro. Li kritikas la subpremon de la Praga Printempo en 1968. Komence de tiu jaro en viena komunista periodaj\u0302o li levas la provokan demandon \u201eC\u0302u eblas rehabilitado de Stalin?\u201c, pro kio li estas denove elpelita el la partio kaj eksigita el la scienca instituto, en kiu li laboras. En 1970 li kontrau\u0306as la c\u0302ikanadon al Aleksandr Solj\u0302enicyn (kiun li konis delonge, ili portempe dividis c\u0302elon). Ekde 1976 en okcidento aperis lia trivoluma au\u0306tobiografio. Tio sekvigis lian eksigon el la verkista asocio (1977). Fine de 1980 al li estis permesite iri al Germanio por unujara studrestado. Sed surprize en januaro 1981 la Supera Soveto senigis lin de la sovetia civitaneco (redonota en 1990 sub Mih\u0302ail Gorbac\u0302ov), tiel ke li ne povis reveni al Moskvo g\u0302is post la malapero de Soveta Unio. Li vivis de tiam, komence kiel gasto de Heinrich Bo\u0308ll, en Kolonjo, kies universitato donis al li honoran doktorecon. En 1981 li ricevis la prestig\u0302an Pacpremion de germana librokomerco."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Postmilite li agnoskas, ke la infan-malsano de internaciismo, en kiu rolis Esperanto, imunigis lin kontrau\u0306 infektig\u0302o per s\u0302ovinismo. Tiel li povis akiri trankvilan, ekvilibran pozicion en la komplikaj interrilatoj de rusoj, ukrainoj kaj judoj en Soveta Unio kaj en la sinteno al germanoj."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Kopelev estis migranto en du kulturoj. Sub lia editoreco aperis dek volumoj pri la rus-germanaj kulturaj interrilatoj. G\u0302is sia morto li skurg\u0302is naciajn klis\u0302ojn kaj antau\u0306jug\u0302ojn, kiuj konservig\u0302as en la rilatoj inter homoj kaj popoloj, kaj senlace pledis por lukto kontrau\u0306 naciismo kaj s\u0302ovinismo. Al libro, kiu kunigas liajn tekstojn verkitajn dum liaj jaroj en Germanio, li donis la titolon Kaj tamen esperi. Tio kvazau\u0306 resumas lian vivon."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Laisser un commentaire Annuler la re\u0301ponse"}]