[{"text_idx": "#000000", "text": "Pri kio ni parolas/parolu, parolante pri tradukado de Esperanta literaturo?"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Al tiuj, kiuj angligas literaturon el tiel nomataj \u201cmalgrandaj\u201d lingvoj, nekutima rolo estas ofte trudita. Krom reprezenti individuajn au\u0306torojn kaj ties verkojn, oni petas tiujn tradukistojn servi kiel s\u0302ajne la solaj ambasadoroj de tuta kulturo, kun la tasko komuniki kompletan mondobildon per nur unu literatura verko, au\u0306 klarigi (kaj tro ofte kontrau\u0306batali) stereotipaj\u0302ojn kaj miskonceptojn en la mensoj de tiuj novaj legantoj."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Tio estas rolo, kiun mi ege bone konas pro mia laboro kiel tradukisto el Esperanto kaj la jida. En tiu dua lingva komunumo, kie mi pasigas multe el mia persona kaj profesia vivo, jam okazis diskutado pri manieroj trakti tiajn tre oftajn miskomprenojn fare de eksteruloj. Eljidigaj tradukistoj havas gvidofostojn por helpi sin navigi tra senrespektaj komentoj kaj stereotipaj\u0302oj, kaj ilojn por igi videbla la varian naturon de la jida kulturo al scivola ekstera legantaro. Por tradukistoj el Esperanto tamen ekzistas multe malpli da disponaj\u0302oj skizantaj, kiajn reagojn ni eble renkontos en tiu laboro, kaj kiel plej bone respondi al eventualaj redaktoroj, al niaj finaj legantoj, kaj al aliaj kunparolantoj."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Plej ofte mi renkontas legantojn, por kiuj Esperanto mem estas tute nova nocio, au\u0306 tiujn, kiuj eble iom scias pri la lingvo sed s\u0302ajnas konsternitaj de la ideo, ke Esperanto posedas viglan kaj prosperan literaturan kulturon. Por tiuj legantoj mia laboro kiel tradukisto malfermas tutan mondon, g\u0302is tiam nekonatan respublikon da artoj kaj literaturaj\u0302oj esplorindaj. Multe malpli facile por trakti estas tiuj, kiuj forte tenas reton da antau\u0306formitaj nocioj pri la lingvo internacia. Eble la plej bona resumo de tiuj aktualaj mitoj pri Esperanto, almenau\u0306 en la imago de la usona popolo, trovig\u0302as en la konkluda c\u0302apitro de Bridge of Words, la lastatempa historio-kaj-memuaro de Esther Schor, kunestrarano de ESF. Tie Schor skizas, kiel oni ripete, kvankam diversmaniere kaj diversgrade, perceptas Esperanton kaj g\u0302iajn parolantojn kiel utopiajn idealistojn, kiuj retenas obskuran kaj malmodernan kapricon, vizion pri monda paco per tutmonda lingva konformeco."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Ofte tiuj tropoj kombinig\u0302as en surprizaj manieroj. Unu tipa reago, ec\u0302 fare de la plej favoraj recenzintoj, al la verkoj de Esperanta literaturo en anglaj tradukoj estis noti la ironion kaj ec\u0302 la \u201ctragedion\u201d de tio, ke Esperanta literaturo entute bezonas esti tradukita. C\u0302ar c\u0302iuj proponantoj de Esperanto lau\u0306dire kredas, ke la Esperanta fina venko estu jam delonge elpus\u0302inta la anglan \u2013 almenau\u0306 tion s\u0302ajnas sugesti tiuj recenzintoj \u2013 g\u0302iaj tradukistoj ne festu, ke g\u0302ia literaturo atingas novajn legantojn, sed prefere funebru la malsukceson enkorpigitan en la nekapablo de tiuj samaj legantoj aliri la originalon. Havi la analizon de Schor c\u0302emane kaj kompreni, de kie venas tiaj unuflankaj opinioj, estis utilege por malpaki tiujn antau\u0306jug\u0302ojn kaj progresi preter tiaj reagoj."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Sed la tradukado de Esperanta literaturo devas fari pli ol simple pruvi al la ekstera mondo, ke Esperanto kaj g\u0302ia kulturo ekzistas, au\u0306 dispeli tiujn longe tenatajn stereotipaj\u0302ojn. Angligantoj de Esperanta literaturo havas la eblon kaj plivastigi kaj modifi la manieron, en kiu oni legas, eldonas kaj verkas librojn tra la angleparolanta mondo. Nur imagu, kiel la vortoludado kaj inventemo karakterizantaj tiom da Esperanta poezio povus etendi la estetikajn limojn de la angla lingvo. Kaj pensu, kiel la rakontoj, perspektivoj kaj historioj donantaj al Esperanta literaturo g\u0302ian apartan voc\u0302on povus formi, s\u0302ang\u0302i kaj partopreni la pli grandan kulturan konversacion."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La eventuala efiko de Esperanto en tradukado ankorau\u0306 pli profundig\u0302as. Kiel esprimis kelkaj brilaj tradukistoj, kiel Don Mee Choi, Jeremy Tiang, Khairani Barokka, Bruna Dantas Lobato, Julia Sanches kaj aliaj, literatura tradukado en la anglan estas entrepreno plena de paradoksoj kaj kontrau\u0306diroj. Preni alikulturajn verkojn en hegemonian tutmondan lingvon povas signifi au\u0306 agi imperiece au\u0306 perturbi kontrau\u0306kolonie \u2013 povas esti metodo ankorau\u0306 pli varigi kaj ekzotigi la \u201cmondan\u201d literaturon au\u0306 vojo al pli profundaj kunsentado, justeco kaj kompreno. Esperanta kulturo estas ja neniel libera de seksismo, razismo au\u0306 aliaj formoj de antau\u0306jug\u0302o, kiuj markas iun ajn komunumon. Sed la Esperanta etoso de inters\u0302ang\u0302o kaj akcepto, la deziro krei \u201cebenan lingvan ludokampon\u201d inter la partoprenantoj, tamen prezentas radikalan alternativon pri la eventuala formo de \u201ctutmonda literaturo\u201d kaj ties produktado. La tradukado de literaturo kreita de komunumo, por kiuj lingva justeco estas kerna valoro, povus eble servi iomete por antau\u0306enigi la agadon de literatura industrio, kiu mem estas pli malfermita kaj kreema."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Plej simple, Esperanta literaturo meritas esti tradukita, c\u0302ar g\u0302i estas bona. Kion tio vere signifas, oni povas debati, sed ne eblas dubi, ke nia mondo pliric\u0302ig\u0302as, kiam tiujn vortojn, poemojn, rakontojn, teatraj\u0302ojn kaj romanojn, kiuj movis nin al pensado, ridado au\u0306 plorado, ni povas kundividi kun nova kaj pli vasta legantaro. Reformulante la diskuton c\u0302irkau\u0306 la kialojn kaj kielojn de la povo kaj devo traduki Esperantan literaturon, mi esperas, ke vi akompanos min por alporti tiun kreskantan trezoron, tiun nekonatan literaturan valoraj\u0302on, al novaj legantoj tra la anglalingva mondo."}, {"text_idx": "#000012", "text": "C\u0302iu verko enhavas \u201canimon\u201d, do ne sufic\u0302as lau\u0306vorta traduko, necesas traduki ankau\u0306 tiujn internajn sentojn."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Dankon por la tre interesaj pensoj. La aparta mondo de esperantujo kaj la vidpunkto de esperantaj verkistoj meritas esti tradukitaj."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Submit a Comment Cancel reply"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Algorithmic detection of Alzheimer\u2019s by analysis of speech \u00b7 Algoritma detektado de la alchejmera malsano per parolanalizo\nThe universal sound of swearing \u00b7 La universala sono de sakrado\nThe Esperanto World Congress that almost did not happen: Barcelona, 1909\nEl Congreso Mundial de Esperanto que casi no sucede: Barcelona, \u200b\u200b1909\nLa Universala Kongreso de Esperanto, kiu preskau\u0306 ne okazis: Barcelono, 1909\nThe future of linguistic diversity \u00b7 La estonteco de lingva diverseco"}]