[{"text_idx": "#000000", "text": "Wikipedia's NetBSD as translated by GramTrans"}, {"text_idx": "#000001", "text": "NetBSD estas malfermfonta, Unikso-similaj sistem-simila\noperaciumo kiu descendas de Berkeley Software Distribution (BSD), Research Unix derivaj\u0302o formig\u0302is c\u0302e la Universitato de Kalifornio c\u0302e Berkeley.\nG\u0302i estis la dua malfermfonta BSD-posteulo formale liberigita post g\u0302i duigita de la 386BSD [2] branc\u0302o de la BSD-font-malantau\u0306a [3] deponejo.\nG\u0302i dau\u0306re estas aktive evoluigita kaj estas havebla por multaj platformoj, inkluzive de grandskalaj servilsistemoj, skribotablosistemoj, kaj manteneblaj aparatoj, [3] kaj ofte estas uzita en integritaj sistemoj."}, {"text_idx": "#000002", "text": "La NetBSD-projekto temigas kodklarecon, zorgeman dezajnon, kaj porteblon trans multaj komputilaj arkitekturoj.\nLa fontkodo de NetBSD estas malkas\u0302e havebla kaj cedeme aprobita."}, {"text_idx": "#000003", "text": "NetBSD estis origine derivita de la 4.4BSD liberigo de la Berkeley Software Distribution de la Computer Systems Research Group (Komputilo Systems Research Group) de la Universitato de Kalifornio c\u0302e Berkeley, per ilia Reto/2 fontkod liberigo kaj la 386BSD projekto.\nLa NetBSD-projekto komencig\u0302is kiel rezulto de frustrig\u0302o ene de la 386BSD ellaborantkomunumo kun la rapideco kaj direkto de la evoluo de la operaciumo.\nLa kvar fondintoj de la NetBSD-projekto, Chris Demetriou, Theo de Raadt, Adam Glass, kaj Charles Hannum, sentis ke pli sincera evolumodelo utilus la projekton: oni centris sur pos\u0302komputilo, purigas, g\u0302usta kodo.\nIli planis produkti unuigitan, multplatforman, produktad-kvalitan, BSD-bazitan operaciumon.\nLa nomo \"NetBSD\" estis proponita fare de de Raadt, surbaze de la graveco kaj kresko de retoj kiel ekzemple la Interreto en tiu tempo, kaj la distribuita, kunlabora naturo de g\u0302ia evoluo."}, {"text_idx": "#000004", "text": "La NetBSD fontkoddeponejo estis establita la 21an de marto 1993 kaj la unua oficiala eldono, NetBSD 0.8, estis produktita en aprilo 1993.\nTio estis derivita de 386BSD 0.1 kaj plie la versio 0.2.\n2 neoficiala pecetilaro, kun pluraj programoj de la Reto/2 eldonmaltrafado de 386BSD re-integraj, kaj diversaj aliaj plibonigoj.\nLa unua multplatforma eldono, NetBSD 1.0, estis produktita en oktobro 1994.\nAnkau\u0306 en 1994, pro pridisputataj kialoj, unu el la fondintoj, Theo de Raadt, estis forigitaj de la projekto.\nLi poste fondis novan projekton, OpenBSD, de duigita versio de NetBSD 1.0 proksime de la fino de 1995.\nEn 1998, NetBSD 1.3 lanc\u0302is la pkgsrc pakaj\u0302ojn kolekton."}, {"text_idx": "#000005", "text": "x eldonoj estis produktitaj je proksimume c\u0302iujaraj intervaloj, per negravaj \"peceto-\" publikadoj intere.\nDe liberigo 2.0 pluen, NetBSD uzas semantikan versiigadon, kaj c\u0302iu grava NetBSD-liberigo egalrilatas al inkrementita grava versinumero, t.e. la majoreldonoj sekvantaj 2.0 estas 3.0, 4.0.\nLa antau\u0306aj negravaj eldonoj nun estas dividitaj en du kategoriojn:\nks.y \"stabila\" prizorgado liberigas kaj ks.i.z liberigas entenantan nur sekurecon kaj kritikajn solvojn."}, {"text_idx": "#000006", "text": "C\u0302ar la moto de la projekto (\" Of course it runs NetBSD \") indikas, NetBSD estis adaptita al granda nombro da 32- kaj 64-bita\nTiuj intervalas de VAX minikomputiloj g\u0302is Pocket PC\nAktuale en 2009, NetBSD apogas 57 hardvarplatformojn (trans 15 malsamaj procesorarkitekturoj).\nLa kerno kaj uzanttero por tiuj platformoj estas tute konstruitaj de centra unuigita font-sensenta arbo administrita per CV.\nNuntempe, male al aliaj kernoj kiel ekzemple \u03bcClinu\u0306, la NetBSD-kerno postulas la c\u0302eeston de MMU en iu antau\u0306fiksita celarkitekturo."}, {"text_idx": "#000007", "text": "La porteblo de NetBSD estas helpita per la uzo de hardvaraj abstraktadaj tavol interfacoj por malalt-nivela hardvaraliro kiel ekzemple bus enigaj\u0302o/produktaj\u0302o au\u0306 DMA.\nUzante tiun porteblotavolon, peliloj povas esti dividitaj en \"mas\u0302in-sendependajn\" kaj \"mas\u0302in-dependajn\" komponentojn.\nTio produktas ununuran s\u0302oforon facile uzebla en pluraj platformoj kas\u0302ante hardvaralirdetalojn, kaj reduktas la laboron al haveno g\u0302i al nova sistemo."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Tio permesas specialan pelilon ke PCI karto funkcias sen modifoj, c\u0302u g\u0302i estas en PCI-fendeto sur IA-32, Alpha, PowerPC, SPARC, au\u0306 alia arkitekturo kun PCI-buso.\nAnkau\u0306, ununura s\u0302oforo por specifa aparato povas funkciigi per pluraj malsamaj busoj, kiel ISA, PCI, au\u0306 komputilkarto."}, {"text_idx": "#000009", "text": "En komparo, Linukso pelilkodo ofte devas esti reverkita por c\u0302iu nova arkitekturo.\nKiel sekvo, en portaj klopodoj de NetBSD kaj Linukso-programistoj, NetBSD prenis multe malpli tempon en haveno al nova hardvaro."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Tiu platformsendependeco helpas la evoluon de integritaj sistemoj, precipe ekde NetBSD 1.6, kiam la tuta ilc\u0302eno de kompililoj, asembleroj, ligantoj, kaj aliaj iloj plene apogas kruc-kompiladon."}, {"text_idx": "#000011", "text": "En 2005, kiel manifestacio de la porteblo kaj tau\u0306geco de NetBSD por integrig\u0302intaj aplikoj, Technologic Systems, vendisto de integritsistemaj hardvaro, dizajnis kaj montris NetBSD-elektran kuirejpanrostilon."}, {"text_idx": "#000013", "text": "La NetBSD-trans-kompilada kadro (ankau\u0306 konata kiel \"build.sh\" [16] ) lasas ellaboranton konstrui kompletan NetBSD-sistemon por arkitekturo de pli potenca sistemo de malsama arkitekturo ( trans-kompilada), en malsama operaciumo (la kadro apogas la plej multajn POSIX-observemajn sistemojn).\nPluraj integritaj sistemoj uzantaj NetBSD postulis neniun kroman softvarigon krom ilc\u0302eno kaj celregastiganto."}, {"text_idx": "#000014", "text": "NetBSD havas pkgsrc (fus\u0302kontakto por \"pakaj\u0302fonto\"), kadron por konstruado kaj administrado de triapartaj apliksoftvar pakaj\u0302oj.\nLa pkgsrc-kolekto konsistas el pli ol 12000 pakaj\u0302oj en oktobro 2012 [g\u0302isdatigo] .\nKonstruado kaj instali pakaj\u0302ojn kiel ekzemple KDE, GNOMO, la Retservilo Apache au\u0306 Perl estas farita helpe de sistemo de fabrikaj\u0302dosieroj.\nTio povas au\u0306tomate alporti la fontkodon, malpaki, peceton, formi, konstrui kaj instali la pakaj\u0302on tia ke g\u0302i povas esti forigita denove poste.\nAlternativo al kompilado de fonto devas uzi prekompileitan binaran pakaj\u0302on.\nEn ambau\u0306 kazoj, c\u0302iuj antau\u0306kondic\u0302oj/dependencajoj estos instalitaj au\u0306tomate per la pakaj\u0302sistemo, sen bezono de mana interveno."}, {"text_idx": "#000015", "text": "pkgsrc apogas ne nur NetBSD, sed ankau\u0306 plurajn aliajn BSD-variaj\u0302ojn kiel FreeBSD kaj Darwin / Mac OS X, kaj aliajn Unikso-similaj sistem-similajn operaciumojn kiel ekzemple Linukso, Solaris, IRIX, kaj aliaj, same kiel Interix.\npkgsrc antau\u0306e estis adoptita kiel la oficiala pakaj\u0302a estrosistemo por DragonFly BSD."}, {"text_idx": "#000018", "text": "virtual-mas\u0302ina ekrano estis apogita en NetBSD ekde eldono 3.0-a\nLa uzo de Xen postulas specialan antau\u0306-kernan botmedion kiu s\u0302arg\u0302as Xen-specialecan kernon kiel la \"gastiganto Os\" (Dom0).\nC\u0302iu nombro da \"gasto OSes\" (DomU) virtualigis komputilojn, kun au\u0306 sen specifa Xen/DomU-subteno, povas esti prizorgita en paralela kun la konvenaj hardvarresursoj."}, {"text_idx": "#000019", "text": "La bezono de triaparta botmanag\u0302ero, kiel ekzemple LARVO, estis eliminita kun NetBSD 5's Xen-kongrua boto manag\u0302ero.\nNetBSD 6 c\u0302ar Dom0 estis benkmarkeita kompareble al Linukso, kun pli bona efikeco ol Linukso en kelkaj testoj."}, {"text_idx": "#000021", "text": "NetBSD 5.0 lanc\u0302is la pugokernon, arkitekturon por prizorgi s\u0302oforojn en uzanto-spaco preter kopianta kerno-spacajn vokojn.\nTiu eventualkernarkitekturo permesas aldonantan subtenon de NetBSD-s\u0302oforoj al aliaj kernarkitekturoj, intervalante de eksokernels g\u0302is monolitaj kernoj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "NetBSD inkludas multajn entreprentrajtojn kiel iSCSI, journaling-dosiersistemo, logika volumenadministrado kaj la ZFS dosiersistemo."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Fulmmemor dosiersistemo estis importita en NetBSD en novembro 2011.\nCHFS estas dosiersistemo evoluigita c\u0302e la Sekcio de Softvaro-Ing\u0302enieristiko, University of Szeged (Universitato de Szeged), Hungario, kaj estas la unua malfermfonteca Fulmo-specifa dosiersistemo skribita por NetBSD."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Sur la fontkodnivelo, NetBSD estas tre preskau\u0306 totale observema kun POSIx.\n1 (IEEE 1003.1-1990) normo kaj plejparte observema kun POSIx."}, {"text_idx": "#000028", "text": "NetBSD ankau\u0306 disponigas sistemvoko-nivelan binarkompatibon pri la konvenaj procesorarkitekturoj kun pluraj UNIX-derivitaj kaj UNIX-similaj operaciumoj, inkluzive de ilumoj / Solaris, Linukso, aliaj BSD-variaj\u0302oj kiel FreeBSD, Darwin de Apple/ OS X [ citaj\u0302o bezonis ] kaj SunOS 4-a Tio permesas al NetBSD-uzantoj prizorgi multajn aplikojn kiuj estas nur distribuitaj en binara formo por aliaj operaciumoj, kutime kun neniu signifa perdo de efikeco."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Kerno-spaca skribado kun la Lua programlingvo estas relative nova trajto en NetBSD;\ng\u0302i estas havebla en NetBSD 7.0-a\nThe Lua lingvo (t.e., sia interpretisto kaj normaj bibliotekoj) estis komence adaptita al la NetBSD-kerno dum Google Somero de Kodo 2010 kaj spertis plurajn plibonigojn ekde tiam.\nEkzistas du c\u0302efaj diferencoj inter uzanto kaj kernspaco Lua: kerno Lua ne apogas glitkomajn nombrojn;\nkiel tia, nur Luaj entjeroj estas haveblaj.\nG\u0302i ankau\u0306 ne havas plenan subtenon al uzantaj spacbibliotekoj kiuj fidas je la operaciumo (ekz., Ioo kaj Os)."}, {"text_idx": "#000031", "text": "C\u0302io el la NetBSD-kerno kaj la plej granda parto de la kernuzanttera fontkodo estas liberigita sub la kondic\u0302oj de la BSD Licenco (du, tri, kaj kvar-paragrafaj variaj\u0302oj).\nTio esence permesas c\u0302iun por uzi, modifi, redistribui au\u0306 vendi g\u0302in kiam ili deziras, tiel longe kiel ili ne forigas la kopirajtinformon kaj licenctekston (la kvar-paragrafaj variaj\u0302oj ankau\u0306 inkludas esprimojn rilatigantajn al diskonigmaterialo).\nTiel, la evoluo de produktoj bazitaj sur NetBSD estas ebla sen devi fari modifojn al la fontkodpubliko.\nEn kontrasto, la GPL, kiu ne validas por NetBSD, kondic\u0302as ke s\u0302ang\u0302oj al fontkodo de produkto devas esti liberigitaj al la produktoricevanto kiam produktoj derivitaj de tiuj s\u0302ang\u0302oj estas liberigitaj."}, {"text_idx": "#000032", "text": "La 20an de junio 2008, la NetBSD Fundamento sciigis transiron al la du fraza BSD-licenco, citante konzernojn kun UCB-subteno de paragrafo 3 kaj industriaplikebleco de paragrafo 4."}, {"text_idx": "#000033", "text": "NetBSD ankau\u0306 inkludas la Gnu evoluilojn kaj aliajn pakaj\u0302ojn, kiuj estas kovritaj fare de la GPL kaj aliaj malfermfonteclicencoj.\nC\u0302ar kun aliaj BSD projektoj, NetBSD apartigas tiujn en g\u0302ia bazfontarbo por facilaigi forigi kodon kiu estas sub pli restriktaj licencoj.\nKiel por pakaj\u0302oj, la instalitaj softvarlicensoj povas esti kontrolitaj modifante la liston de permesitaj licencoj en la pkgsrc-adaptaj\u0302odosiero (mk.conf)."}, {"text_idx": "#000034", "text": "La sekva tablo listigas gravajn NetBSD-eldonojn kaj iliajn rimarkindajn trajtojn en reverso kronologia sinsekvo.\nNeplenag\u0302ulo kaj peceto liberigas ne estas inkluditaj."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Rewritten surfadenigante subsistemon surbaze de 1:1 modelo kaj rewritenhorplanist efektivigo.\nSubteno por kernpremption, POSIx-realtempaj planaj etendaj\u0302oj, procesoro-aroj, kaj dinamika CPU metas por fadenafineco\nMetadatenoj journaling por FF, konataj kiel WAPBL (Verku Ahead Physical Block Logging (Antau\u0306e Physical Block Logging)\nRewritten S\u0302arg\u0302ebla kerna modul kadro, kiu anstatau\u0306igos ag\u0302ajn LKMojn.\nUzo de Ks.Org prefere ol XFree86 defau\u0306lte por i386 kaj amd64-havenoj, kaj enkonduko de drm (4)/DRI por 3D-hardvara akcelado.\nPrepara subteno por utiligi Metalsonoron anstatau\u0306e de GCC kiel la sistemkompililon.\nEkstra subteno por ASLR en la kerno kaj dinamika liganto."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Aldono de indig\u0302ena POSIx surfadenigas kaj SMP apogas en i386 kaj aliaj platformoj.\nSubteno por UFS2 kaj SMBFS, aldono de kkveue."}, {"text_idx": "#000045", "text": "UVM, rewriten virtuala memor subsistemo, estis lanc\u0302ita.\nEkstra RAIDframe, softvara ATAKO- efektivigo, kaj importita IPFilter.\nKompletigo de la integrig\u0302o de c\u0302iuj ceteraj 4.4BSD Lite-2-kernplibonigoj.\nHavenoj al Power Macintosh kaj NeXTcube / stacio sistemoj aldonita."}, {"text_idx": "#000046", "text": "XFree86 fontarbo farig\u0302is apogita parto de la distribuo.\nekst2f kaj FAT32 dosiersistemoj aldonita.\nLa pkgsrc enpakas kolektosistemon estis lanc\u0302ita."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Subteno por NFSv3, SCSI skanilo kaj mezaj alternatoraparatoj aldonita.\nfaz-s\u0302losita buklo aldonita en kerno.\nHavenoj por BRAKO kaj Akraj X68k sistemoj aldonita."}, {"text_idx": "#000049", "text": "La unua multplatforma eldono, apogante la komputilon, HP 9000 Serion 300, Amiga, 68k\nMakintos\u0302o, Sun-4c serialo kaj la PC532.\nLa lau\u0306leg\u0302e obstrukcita Reto/2-derivita fontkodo estis anstatau\u0306igita kun ekvivalenta kodo de 4,4BSD-lite, lau\u0306 la USL v BSDi procesoo kompromiso.\nAldono de komunaj bibliotekoj kaj Kerberos 5."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Enhavis multajn pliigojn kaj cimsolvojn.\nTio dau\u0306re estis Komputil-platforma-restriktita liberigo, kvankam antau\u0306 tiu tempo, laboro estis survoje aldoni subtenon por aliaj arkitekturoj.\nSubteno por s\u0302arg\u0302eblaj kernmoduloj (LKM)."}, {"text_idx": "#000051", "text": "La unua oficiala eldono, derivita de 386BSD 0.1 kaj plie la versio 0.2.\n2 neoficiala pecetilaro, kun pluraj programoj de la Reto/2 eldonmaltrafado de 386BSD re-integraj, kaj diversaj aliaj plibonigoj."}, {"text_idx": "#000052", "text": "La NetBSD \"flago-\" emblemo, dizajnita fare de Grant Bissett, estis lanc\u0302ita en 2004 kaj estas abstraktado de ilia pli ag\u0302a emblemo, [51] dizajnita fare de Shawn Mueller en 1994.\nLa versio de Mueller estis bazita sur la fama 2-mondmilito foto Levante la Flagon en Iwo Jima, kiun kelkaj perceptis kiel kulture nesentema kaj malkonvena por internacia projekto."}, {"text_idx": "#000053", "text": "La NetBSD Fundamento estas la lau\u0306leg\u0302a unuo kiu posedas la intelektan propraj\u0302on kaj varmarkoj asociis kun NetBSD, [53] kaj la 22an de januaro 2004, ig\u0302is 501 (c) 3 impost-esceptita ne-profita organizaj\u0302o.\nLa membroj de la fundamento estas programistoj kiuj havas CV transigas aliron.\nLa NetBSD Fundamento havas estraron de direktoroj, elektitan per la voc\u0302donado de membroj dum du jaroj."}, {"text_idx": "#000054", "text": "La pura dezajno de NetBSD, alta efikeco, skaleblo, kaj subteno por multaj arkitekturoj kau\u0306zis sian uzon en integrig\u0302intaj aparatoj kaj serviloj, precipe en interkonektaj aplikoj."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Komerca realtempa operaciumo, QNX, uzas retstakon bazitan sur NetBSD-kodo, [57] [58] kaj disponigas diversajn s\u0302oforojn portitajn de NetBSD."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Dell Force10 utiligas NetBSD kiel la subestan operaciumon ke potencojn FTOS (la Force10 Operating System), kiu estas uzita en alta skaleblos\u0302altilo/enkursigiloj.\nForce10 ankau\u0306 faris donacon al la NetBSD Fundamento en 2007 por helpi al plian esplorado kaj la sinceran evoluokomunumon."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Wasabi Systems disponigas komercan Wasabi Certified BSD-produkton bazitan sur NetBSD kun proprietaj entreprentrajtoj kaj etendaj\u0302oj, kiuj estas temigis integrig\u0302intan, servilon kaj stokadaplikojn."}, {"text_idx": "#000058", "text": "NetBSD estis uzita en SAMS-II Project de NASA de mezurado de la mikrgravitmedio sur la Internacia Spacstacio, [62] [ pli bona fonto bezonis ] kaj por enketoj de TCP por uzo en satelitretoj."}, {"text_idx": "#000060", "text": "NetBSD ankau\u0306 estas uzita en la AirPort Extreme- kaj Time Capsule produktoj de Apple, [65] [66] anstatau\u0306e de sia propra OS X (la plej granda parto de kies Unikso-similaj sistem-nivela uzantterkodo estas derivita de FreeBSD-kodo sed kelkaj estas derivitaj de NetBSD-kodo [67] [68] )."}, {"text_idx": "#000062", "text": "La Minix operaciumo uzas plejparte NetBSD-uzantteron same kiel g\u0302ia pkgsrc enpakas infrastrukturon ekde versio 3.2."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Gastigado por la projekto estas disponigita c\u0302efe fare de la Internet Systems Consortium Inc, Universitato Kolumbio, kaj Western Washington University.\nSpeguloj por la projekto estas disvastig\u0302o c\u0302irkau\u0306 la mondo kaj disponigita fare de volontuloj kaj subtenantoj de la projekto."}]