[{"text_idx": "#000000", "text": "La kolekto de prozpoemoj LA NEVIDEBLAJ URBOJ (Le citta\u0300 invisibili, 1972) estas eble la internacie plej fama libro de la itala verkisto Italo Calvino (1923-1985), publikita en 1972 de la eldonisto Einaudi de Torino kaj ankorau\u0306 studata tra la mondo en universitataj kursoj de literaturo kaj arkitekturo. Klara estas g\u0302ia deveno de LA LIBRO DE LA MIRINDAJ\u0302OJ verkita en la dektria jarcento en la franc-veneta lingvo de la verkisto de aventurromanoj Rustichello da Pisa, lau\u0306 diktaj\u0302o de la venecia komercisto Marko Polo, kiu rakontis siajn eble verajn au\u0306 eble nur imagatajn vojag\u0302ojn tra Azio al C\u0302inio. Sed, lau\u0306 Calvino, la libro de Marko Polo, kiel LA MIL KAJ UNU NOKTOJ, estas unu el la malmultaj libroj, kiuj sukcesis ig\u0302i \u201ckontinentoj\u201d kaj kiuj povas oferti alternativon al c\u0302iam pli homogenig\u0302anta mondo. Li uzas, do, g\u0302ian kadron por veki la imagokapablon de la legantoj frunte al la moderna sento de perdo de senco kaj formo en c\u0302iam pli grandaj kaj dense populataj urbegoj sen centro, periferio au\u0306 ec\u0302 fino."}, {"text_idx": "#000001", "text": "En la libro de Calvino, la imperiestro Kublaj-H\u0302ano melankolie ricevas la plurlingvajn raportojn de aliaj senditoj pri taksoj, kanaloj kaj funkciuloj de sia c\u0302iam pli grandig\u0302anta imperio. Sed li nur atente au\u0306skultas la priskribojn de Marko Polo, kiu prezentas al li neeblajn urbojn kun nomoj de virinoj, kvankam vers\u0302ajne temas nur pri vojag\u0302oj de fantazio kaj li mem neniam forlasis la palacon de la H\u0302ano. Komence la juna komercisto ne scipovas la lokan lingvon kaj kapablas fari siajn priskribojn nur per besto-krioj, saltoj, pantomimoj au\u0306 la s\u0302aktabula disponado de diversaj aj\u0302oj. Sed dum la jaroj li lernas la lokan lingvon. En lia rakonto aperas ekzemple Ottavia, la araneaj\u0302a urbo super krutaj\u0302ego, kie dus\u0302oj, hamakoj, vestokroc\u0302iloj au\u0306 plantoj pendas el s\u0302nuroj, au\u0306 Trude, kiu kovras la tutan mondon sen neniam eki au\u0306 finig\u0302i: s\u0302ang\u0302ig\u0302as nur la nomo je la flughaveno. En Leonia oni c\u0302iutage forj\u0302etas novajn aferojn, mezurante ric\u0302abundon el la nombro de forj\u0302etaj\u0302oj, sed la tiom gigantig\u0302anta monto de rubaj\u0302oj iam nepre falos sur la urbon, detruante g\u0302in. En Laudonomia oni jam donas lokon ankau\u0306 al la naskig\u0302ontoj, kvankam ilia supozata grandega nombro estas ja timiga. La H\u0302ano sentas, ke Marko Polo per siaj koncizaj bildoj de c\u0302iu urbo kun g\u0302ia aparta specifaj\u0302o trafe sin demandas, kiuj estis la sekretaj kialoj, kiuj igis homojn log\u0302i en urboj kaj kiuj povus valori trans c\u0302iuj nuntempaj krizoj. Fakte, urboj estas lokoj de memoro, simboloj, deziroj kaj de ties inters\u0302ang\u0302o. Ec\u0302 malfacila situacio povas naski novan moralon. Ekzemple la vivo de la log\u0302antoj de Ottavia estas malpli malcerta ol tiu en aliaj urboj: ili scias, ke la reto ne kapablas subteni pli ol tio, kio estas ebla. Kaj felic\u0302aj urboj dau\u0306re formig\u0302as kaj malaperas, kas\u0302itaj ene de malfelic\u0302aj urboj."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Calvino jam en la kvindekaj jaroj ekverkis kaj en 1963 publikigis c\u0302e Einaudi MARCOVALDO: AU\u0306 LA SEZONOJ EN LA URBO (Marcovaldo, o le stagioni in citta\u0300), rakonta kolekto kiu superreale prezentas al mezlernejanoj la malfacilan vivon de samnoma laboristo. Emigrinta el la kamparo al nord-itala urbego (inspirita al Milano au\u0306 Torino), li ne kapablas sin adapti al la nova teknologia kaj konsumisma medio. Sed, kiel argumentas Letizia Modena en sia libro LA ARKITEKTURO DE MALPEZECO DE ITALO CALVINO (Italo Calvino\u2019s Architekture of Lightness, 2011), la nevideblaj urboj profundigas tiun pripensadon. Ili referencas siatempajn teoriajn diskutojn kaj arkitekturajn projektojn por malkutimigi la okulon pasive akcepti la donitaj\u0302on kaj videbligi novan arkitekturan kaj urboplanan utopion. Calvino mem verkis LA NEVIDEBLAJ URBOJ en Parizo kaj konsideris sian vivon tie, malproksime de Italio, kiel similan al la aera urbo Bauci, kies log\u0302antoj pasigas preskau\u0306 sian tutan tempon en strukturo super la nuboj kaj rigardas per teleskopoj c\u0302iun folion kaj formikon de la suba grundo, el kiu ili devenas. C\u0302armitaj de sia propra malc\u0302eesto en la suba urbo, ili kapablas vidi g\u0302in el tute nova vidpunkto. Parizo aperis al Calvino kiel literatura urbo kaj grandan influon sur la formo de liaj prozpoemoj havis la \u201cvagulo\u201d (fla\u0302neur) de la franca Charles Baudelaire (1821-1867). En la deknau\u0306a jarcento, fakte, la poeto vagadis sencele tra la parizaj vojoj, libere elektante malsamajn itinerojn kaj tiel vidante c\u0302iam novajn kunmetojn de bildoj de la urbo, kiel en la tiamaj prafilmoj, kaj spertante novajn emociojn. En simila maniero la leganto povas trovi malsamajn kunligojn kaj signifojn en la nevideblaj urboj de la libro, tiel aktive partoprenante en la serc\u0302o de pli signifoplenaj kaj emociigaj log\u0302-medioj, pli proksimaj al la bezonoj kaj deziroj de la log\u0302antoj mem."}, {"text_idx": "#000003", "text": "La H\u0302ano demandas al Marko Polo kial li neniam parolas pri Venecio, sia devenurbo. Al tio Marko Polo respondas, ke li neniam parolis pri io alia. Ankau\u0306 kiam li parolis pri aliaj urboj, por distingi iliajn kvalitojn implicite li estis c\u0302iam pensanta pri Venecio. Similas al g\u0302i, ekzemple, la urbo Esmeralda, kies log\u0302antoj povas elekti c\u0302iutagon novan vojon por iri kien ili volas, lau\u0306 siaj emoj kaj deziroj. Fakte, multe da kultur-historiistoj kaj urboplanistoj de la sepdekaj jaroj pensis pri Venecio kiel ekzemplo kontrau\u0306 la griza standartigo de la urba medio en la au\u0306tomobila socio. G\u0302ia Granda Kanalo igas g\u0302in tuj rekonebla kaj memorebla, dum g\u0302ia klara divido en kvartalojn (sestrieri) multe helpas formi sociajn kunligojn. Plej grave, la strukturo de Venecio, malgrau\u0306 sia komplika eco, estas malferma al s\u0302ang\u0302oj kaj povas tiel esti konsiderata ne nur memoro de la pasinto, sed utopio por la urbo de la estonto. En sia parolado kun la H\u0302ano, fakte, Marko Polo ne estas simple rekreanta urbon de nostalgio, sed li estas klopodanta eduki la okulon malkovri la belon kaj la valoron ec\u0302 en la novaj, ankorau\u0306 neviditaj formoj de niaj urboj."}]