[{"text_idx": "#000004", "text": "Kiel tiu c\u0302i tunizia insulo kunigis islamanojn kaj judojn"}, {"text_idx": "#000005", "text": "La Ghriba estas evento kiu kunigas diversajn religiojn en la trankvila insulo G\u0302erbao. Bildo de Imen Boudali, uzita kun permeso."}, {"text_idx": "#000007", "text": "En majo c\u0302iujare Tunizio gastigas unikan kaj eksterordinaran eventon. La nordafrika lando, hejmo por la plej malnova sinagogo en Afriko, celebras kaj revivigas siajn judajn radikojn kadre de la pilgrimado de La Ghriba, evento kuniganta diversajn religiojn en la trankvila insulo G\u0302erbao."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Tuj post kiam la pramo atingas la bordon, G\u0302erbao bonvenigas onin kun sereneco. Tiu c\u0302i insulo, historia hejmo de tunizianoj kaj c\u0302iuj tri c\u0302efaj monoteismaj religioj kaj loko de c\u0302iujara juda pilgrimado, estas ofte nomata \u201cla insulo de revoj\u201d. G\u0302i donas al vizitantoj senton de aparteno kaj akceptas ilin kiel nenie aliloke. Palmarboj estas c\u0302ie kie vidas la okulo, lau\u0306longe de primitivaj vojoj, oni rapide ekvidas specifajn g\u0302erbaajn domojn au\u0306 houche, la etajn, kolorplenajn butikojn de la insulo, virojn en grizaj jebbas, virinojn en beskris, malhfas (tradiciaj vestoj kiujn uzas nur virinoj de tiu c\u0302i insulo) kaj dhallalas (tradiciaj pajloc\u0302apeloj) ie ajn."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Tiu c\u0302i sceno estas kompletigata per la odoro de la belega blua maro, la fis\u0302kaptistoj kaj iliaj boatoj dissemitaj ie kaj tie, la vendistoj de jasmenaj florbukedoj, la grupoj de maljunaj viroj ludantaj damojn kaj la virinoj stirantaj motorciklojn. Fakte kiam oni estas c\u0302i tie, oni ensorbas kolorojn, nuancojn kaj formojn, foje bazajn kaj minimalismajn, sed neniam tedajn au\u0306 lacigajn."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Sed ne nur paradizaj bordoj au\u0306 la nekompareblaj sunsubiroj faras tiun c\u0302i lokon unika kaj belega; gravas ankau\u0306 homoj kaj rilate tion G\u0302erbao estas adorata ne nur de tunizianoj, sed ankau\u0306 de sennombraj vizitantoj de la tuta mondo."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Log\u0302antoj de G\u0302erbao sukcesis dum la dau\u0306ro de la insula historio subteni pacan kunvivadon de g\u0302iaj islama, kristana kaj juda komunumoj, kio ig\u0302is ekstreme malofta, ne nur en la araba regiono, sed ankau\u0306 tra la mondo."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Antau\u0306 la establo de Israelo en 1948, Tunizio estis hejmo por pli ol 100 000 judoj, sed jaroj pasis kaj post la araba-israela milito en 1967 multaj foriris. Tamen la lando estas hejmo por unu el la plej grandaj judaj komunumoj en Mezoriento kaj Nordafriko, kun 2 000 judoj, el kiuj 1 200 log\u0302as en G\u0302erbao."}, {"text_idx": "#000013", "text": "G\u0302is nuntempo kaj malgrau\u0306 sia malgranda nombro, tuniziaj judoj plu ludas signifan rolon en la g\u0302erbaa socio kaj, same kiel siaj nejudaj najbaroj, aktivas en la insula turisma industrio."}, {"text_idx": "#000014", "text": "G\u0302erbao estas hejmo por juda lernejo (jes\u0302iva), kiu proponas sekularan kaj religian edukadojn por infanoj de kvin au\u0306 ses jaroj g\u0302is adoleskantoj 14-jarag\u0302aj. Irante tra la klasc\u0302ambroj, oni au\u0306das studentojn diskuti pri frazoj el Torao, transirante de la tunizia araba kaj la biblia hebrea lingvo. En alia lernejo de la insulo, la bazlernejo Souani, islamaj kaj judaj studentoj lernas kune en la samaj klasc\u0302ambroj, kundividante sekularajn akademiajn celojn kaj garantiante la estontecon de sia socio surbaze de principoj de interreligia harmonio."}, {"text_idx": "#000015", "text": "La juda heredaj\u0302o de G\u0302erbao, same kiel la heredaj\u0302o de la tunizia religia diverseco, plenforte montrig\u0302as c\u0302iujare dum la pilgrimado Ghriba. Tiu c\u0302i c\u0302iujara renkontig\u0302o okazas c\u0302i-jare de la 14-a g\u0302is la 22-a de majo kun diversaj eventoj, inkluzive viziton al la sinagogo, disdonado de almozoj kaj bonfarado, preg\u0302ado kaj aliaj lokaj tradicioj."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Ne-judaj tunizianoj ofte partoprenas en iuj el la sinagogaj tradicioj. Ekzemple multaj lokaj virinoj kaj vizitantoj prenas ovojn markitajn per la nomoj de junulinoj el iliaj familioj kaj lasas ilin en speciala loko c\u0302e la sinagogo. Kiam la pilgrimado finig\u0302as, la ovoj estas redonataj al la junulinoj, kiuj mang\u0302as ilin kun la espero plibonigi siajn edzinig\u0302ajn perspektivojn."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Dum oni mars\u0302as direkte al la sinagogo, la c\u0302eesto de sekurecservo certe rimarkindas. Centoj da policanoj, specialaj trupoj kaj armitaj veturiloj estas lokitaj lau\u0306longe de la stratoj kaj c\u0302irkau\u0306 la religia konstruaj\u0302o por garantii la senprobleman pason de la festo. Antau\u0306 ol eniri la ejon, vizitantoj trapasas skanadon kaj iliaj aj\u0302oj estas skrupule ekzamenataj."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Dum vi pasas tra la sekurecaj aparatoj, centoj da tuniziaj flagoj kaj la karaktera kombino de la blua kaj la blanka bonvenigas vin."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Muziko sonas kiel fono. C\u0302iuj sentas festan atmosferon. Junaj kaj maljunaj, vi povas vidi ke c\u0302iu ajn surhavis siajn plej belajn vestojn. Sub la posttagmeza aprila suno grupoj da vizitantoj en festaj vestoj amasig\u0302as, akcelante siajn pas\u0302ojn por trovi sidlokon en la Oukala (speco de vere tradicia kaj malmultekosta hotelo en populara tunizia kvartalo), kie estas organizita muzika festeno."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Aliaj c\u0302eestantoj, pli fokusig\u0302intaj je la religia aspekto de la evento, elektas iri rekte al la sinagogo. Malgrau\u0306 g\u0302ia relativa malgrandeco, la interiero de la konstruaj\u0302o estas s\u0302oke belega. La blua fajenca kahelo kovras la kvar murojn g\u0302is la plafono, s\u0302okante la imagopovon. La ejo estas plena je homoj."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Sub la arkadoj kaj la eternaj lampoj, iuj c\u0302eestantoj eksidis por legi la Toraon, aliaj bruligas kandelojn kaj flustras, diskrete kun okuloj fermitaj, siajn longe tenitajn dezirojn."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Tiu c\u0302iujara pilgrimado estas grava ne nur por loka komunumo, sed ankau\u0306 por la tuta lando, de ekonomia perspektivo, per la revigligo de la insula turisma sektoro kaj politike, c\u0302ar tio helpas krei la pacan kaj plurkulturan identecon de Tunizio. La evento estas preparata dum monatoj, kun partopreno de pluraj organizantoj, inkluzive de la Ministerio pri internaj aferoj \u2014 c\u0302io por ekskludi iujn ajn malbonajn surprizojn."}, {"text_idx": "#000025", "text": "En fres\u0302data memoro, Tunizio spertis du tragikajn atakojn kontrau\u0306 la juda komunumo de G\u0302erbao. La unua okazis en 1985 kiam soldato, kiu devis subteni la ordon, ekpafis ene de la G\u0302erbaa sinagogo, mortigante kvin homojn. Poste, en 2002, 25-jara franco-tuniziano ligita al Al-Kaida mortigis 21 homojn."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Kun tiuj c\u0302i incidentoj en memoro, la tuniziaj au\u0306toritatoj klopodas fari tiun c\u0302i c\u0302iujaran eventon pli sekura. La registarestro Najla Bouden, la ministro pri turismo Mohamed Moez Belhassine, la guberniestro de Me\u0301denine Said Ben Zayed, la c\u0302efrabeno de Tunizio Hai\u0308m Bittan, same kiel kelkaj ambasadoroj kaj diplomatoj el landoj kiel Francio, Belgio, Germanio, Italio kaj Usono partoprenis tagmang\u0302on dum la c\u0302i-jara pilgrimado."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Siavice, la ministro pri turismo Belhassine diris ke la pilgrimado de La Ghriba estas grava evento, kiu malfermas la turisman kaj someran sezonon kaj sendas multajn mesag\u0302ojn al la mondo pri paca kunvivado kaj toleremo por pli bona kaj pli malfermita komunumo."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Rilate al la organizantoj de la pilgrimado gvidata de Perez Trabelsi (prezidanto de la Juda G\u0302erbaa Komitato kaj gvidanto de la juda komunumo en G\u0302erbao), ili opinias ke c\u0302i-jara vizito estis escepta kaj rimarkinda je kelkaj niveloj. Por ili, post du jaroj de pandemio, sendi mesag\u0302on pri paco kaj kunvivado de Tunizio al la resto de la mondo estis gravege en tiu c\u0302i tumulta tempo."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Arto kaj kulturoCivitanaj komunikilojReligioVojag\u0302oThe Bridge"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Milito en Ukrainio montras la rasismon de amaskomunikiloj kaj politikistoj kontrau\u0306 arabaj militviktimoj"}]