[{"text_idx": "#000001", "text": "La hispana esperantista komunumo celebris la 4-an centjaron de la publikigo de la una parto de la romano Donkih\u0302oto (Miguel de Cervantes Saavedra) per aro da eventoj. Inter ili, oni okazigis preleg-serion dum la tiujara kongreso de la Hispana Esperanto-Federacio (HEF). El tiuj prelegoj rezultis c\u0302i tiu libro, apud aliaj materialoj, kiel selekto de infanaj desegnaj\u0302oj kolektitaj per internacia konkurso. Mi havis la honoron fari unu el tiuj prelegoj dum la 64-a Hispana Kongreso de Esperanto, en Alcala\u0301 de Henares, kun titolo \u00abSancho Panza legas la horon sur la c\u0302ielo: pri-astronomiaj komentarioj al la 20-a c\u0302apitro de La ing\u0302enia hidalgo don Quijote de la Mancha\u00ab."}, {"text_idx": "#000002", "text": "La enhavo rilatas al la epizodo konata kiel \u00abaventuro de la ful-mueliloj\u00bb. Je la komenco de c\u0302i tiu aventuro, Sancho Panza klopodas, per c\u0302iuj rimedoj, eviti, ke Donkih\u0302oto komencu la entreprenon. Inter aliajn sofismojn, Sanc\u0302o uzas tradician metodon (kiu, lau\u0306s\u0302ajne, estis amplekse diskonigita inter la tiamaj kamparanoj de Kastilio) por kalkuli la horon dumnokte per la t.n. \u00abpritaksado de la Gardistoj\u00bb. La Gardistoj estas du steloj de la Malgranda Ursino, kaj oni povas koni la horon rigardante ilian pozicion rilate al la Polusa stelo. Sancho aplikas la metodon tute fus\u0302e, kaj tio tutcerte ridigis la legantojn de la 16-a kaj 17-a jarcentoj. Tamen, la plejmulto el la modernaj kritikistoj ne konas la metodon kaj c\u0302iuj ili, senescepte, tre erare komentas c\u0302i tiun parton de la romano. Mi konatig\u0302is kun tiu c\u0302i astronomia enhavo de Donkih\u0302oto pretigante c\u0302apitron por mia hispanlingva libro A ras de cielo, kie mi klarigas g\u0302uste tion: kiel scii la horon dumnokte per rigardado de la stelojn. La titolo de tiu c\u0302apitro mia estas \u00abSancho y la Bocina\u00bb, tio estas, \u00abSancho kaj la Son-korno\u00bb, refere al la 20-a c\u0302apitro de La ing\u0302enia hidalgo don Quijote de La Mancha (la Son-korno, Bocina hispanlingve, estis tiama komuna nomo por la konstelacio Malgranda Ursino)."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Jen amuza internacia eksperimento pri populara scienco, kiu kunigas lingvistikon, literaturon kaj astronomion per la romano de Cervantes. Jen versio en formo de pdf-dosiero de mia prelego. Hispanlingva traduko aperas post la 13-a pag\u0302o en tiu dosiero (43-a pag\u0302o de la originala presita libro). La lumbildoj, kiujn mi uzis dum la prelego, estas alireblaj per c\u0302i tiu ligilo."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Astrobiologi\u0301a: un puente entre el Big Bang y la vida"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Segunda edicio\u0301n de \u00abCosmologi\u0301a fi\u0301sica\u00bb, de Jordi Cepa Nogue\u0301\nLa datacio\u0301n por radiocarbono y la contaminacio\u0301n de las muestras: por que\u0301 sabemos que la Sa\u0301bana Santa es medieval\nNuevos ejemplos de estrellas binarias extravagantes"}]