[{"text_idx": "#000000", "text": "Verkinto: Julian ModestSpeco: originala verko, por komencantojHaveblo: En stokoPrezo: \u20ac6.50Eldonjaro: 2018Formo: libro glubinditaPriskribo: J\u0302urnalistino murdita apud sia hejmo. S\u0302i ne havis malamikojn. C\u0302u sceno en la nuntempaj Rusio au\u0306 Malto?Pag\u0302oj: 78Alto: 210 mmISBN: 9780244965556Recenzo: De Fernando Pita: Nova modest-a krimromanoDe Anina Stecay: Du kaj duona murdoj. Modest-a ekpas\u0302o al krimromanojDe Nikolao Gudskov: Abortita krimhistorioDe Sten Johansson: Naiva krimaj\u0302oDe Vasil (Turkio): Murdo en la ParkoDe Granda Kampo (Japanio): Murdo en la parko de Julian Modest C\u0302i tiu libro estas la plej nova krimromano, originale verkita en Esperanto per Julian Modest. Eldonjaro estas 2018. Rakonto de murdo rilate al narkotulo. Leganto preskau\u0306 ne povas suspekti la murdiston g\u0302is la fino. Tial ni povas legi la libron kun intereso g\u0302is la fino. Kaj ni povas legi c\u0302i tiun libron facile. Mi rekomendas c\u0302i tiun libron al komencantoj. (Osho (Japanio) - Internacia Esperanto-Sumoo Januaro 2019)Pritakso: Aldoni mian pritakson"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mi ne plu memoras kial, tamen kiam, en la 80aj jaroj, mi legis la libron\nMaja Pluvo, tiu romaneto vere tus\u0302is min, kaj de tiam mi provas, kvankam ne c\u0302iam sukcese, atenti\nla verkadon de Julian Modest (vera nomo Georgi Mihalkov). Li estas au\u0306toro, kiu jam\nprezentis sian vervon en diversaj (fakte preskau\u0306 c\u0302iuj) literaturaj g\u0302enroj. Li c\u0302iam\nalportas novaj\u0302ojn en siaj tekstoj, kaj, konsiderante ilin lau\u0306 ia tempodau\u0306ro, oni facile\nkonstatas la evoluon de la au\u0306toro, kiu farig\u0302as pli adaptebla al la g\u0302eneralaj linioj\npostulataj de la g\u0302enro, en kiu li verkas."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Maja Pluvo c\u0302ie estas rezonadoj kaj konscifluo de rolulo, kiu analizas siajn travivaj\u0302ojn kiel\nenmigrinto kaj novedzig\u0302into \u2013 kaj oni ja ne scias, kio estas pli grava \u2013 kaj dum en\nNi vivos! estas akra defendo de la homaj valoroj de la esperanta kulturo antau\u0306 la tiama (nur?)\nfas\u0302isma ondo, kion ni povos atendi de modest-a provo verki krimromanon?"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Legado \u2013 de la bitlibra versio \u2013 de la nur 80-pag\u0302a\nMurdo en la parko glate fluas kaj en g\u0302i Modest lerte transiras inter la psikologiaj trajtoj de la c\u0302efroluloj\nkaj la pas\u0302postpas\u0302a detektiva esplorado pri tiu murdo, kiu titolas la verkon. Fakte,\nla roluloj estas la plej bona elemento de la tuta verko, c\u0302ar kelkaj el ili ja povas\nprezentig\u0302i en ebla dau\u0306rigo, se la au\u0306toro emos dau\u0306rigi en tiu kampo de literaturo,"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Tamen se al nura recenzisto oni rajtigas opinii, mi do opinios, ke tiu dau\u0306rigo ja\nnepras, c\u0302ar estas interese konstati, kiamaniere oni ankorau\u0306 povas, ec\u0302 en la 21a jarcento,\nverki detektivan verkon, kies krimsolvo ne ig\u0302is dependa de sciencaj laboratorioj,\nDNA-ekzamenoj kaj aliaj similaj\u0302oj, kiel okazas en preskau\u0306 cent procentoj de la usonaj\ndetektivaj televidserioj. Katene atentigi la leganton sen uzi tiujn rimedojn estas\nla plej interesa kaj favora punkto de"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Alia kialo por dau\u0306rigo de la verko estas, ke tiamaniere ankau\u0306 la kelkaj malfortaj\npunktoj en tiu libro povos korektig\u0302i."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Fakte, ne malmultaj estas tiuj: tamen mi ne povas ne demandi, kial la au\u0306toro esperantigis\nc\u0302iujn nomojn de lokoj kaj personoj, tiel forvis\u0302ante c\u0302ian lokan koloron en la romano?\nOni rapide komprenas, ke temas pri balkana lando \u2013 certe Bulgario \u2013 sed estus pli bone, por internaciaj leguntoj, gustumi iom pli da vere urbaj pejzag\u0302oj\nanstatau\u0306 la tradukitaj nomoj kiuj, se iel helpas kompreni la tuton, nuligas la \u201emisteran klimaton\u201d, kiun la nacilingvaj nomoj povus doni al ceteraj esperantistoj."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Alia afero, kiu postulas mencion, estas la abrupta fino de la verko: g\u0302enerale, detektiv-\nkaj krim-romanoj entenas je sia fino decidajn momentojn, dum kiuj la vero tute rivelig\u0302as,\nkaj la agado alvenas al sia pinto. Domag\u0302e,\nMurdo en la parko bezonas kelkajn pliajn pag\u0302ojn, por ke tiu pinto estu atingita: la verko, malgrau\u0306\nsiaj bonaj kvalitoj, iom abrupte finig\u0302as. (Tiu abrupta fino estas plia kialo, por\nke la verko havu dau\u0306rigon.)"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Estas ankau\u0306 kelkaj malglataj\u0302oj; nenio, kio kompromitu la legadon au\u0306 la komprenon de\nla historio mem, sed kiujn oni ja facile povas korekti en bitlibro."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Du kaj duona murdoj. Modest-a ekpas\u0302o al krimromanoj"}, {"text_idx": "#000011", "text": "La rakonto estas simpla, verkita per mallongaj frazoj, kaj estas, kiel c\u0302iam c\u0302e Modest, atingebla por legado ec\u0302 de komencantoj, kio estas nepra pluso de la verko. Tamen la intrigo, kiu komence promesas interesan disvolvig\u0302on (kaj aperon de vera romano), poste rapide s\u0302rumpas, kaj en la fino gravaj eventoj estas montrataj skize au\u0306 ec\u0302 nur alude."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Estas impreso, ke la au\u0306toro lacig\u0302is au\u0306 enuig\u0302is en la mezo de sia laboro kaj \u201cabortis\u201d la nefinfaritan produktaj\u0302on. Krome, en la priskribo de la moderna polica laboro trovig\u0302as certaj anakronismoj \u2013 ekzemple, pro kiu mensa devio la komisaro iras al biblioteko por legi artikolojn, kiuj sendube pli facile troveblas en la interreto? Estas ankau\u0306 aliaj demandoj: kial la versio, ke la j\u0302urnalistino estis murdita pro profesiaj kialoj, aperas ne tuj? Kial en la gazeto, kie laboras la murditino, ne komencig\u0302as granda bruo? Nekredeblas... G\u0302enerale, pri la polica laboro la au\u0306toro havas, evidente, nur supraj\u0302ajn sciojn."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Malgrau\u0306 du provlegintoj, indikitaj en la kolofono, en la teksto restis pluraj mistajpoj, gramatikaj (c\u0302efe pri akuzativo) kaj stilaj (nekunordigitaj propozicioj) eraroj. Felic\u0302e, ili ne kritike abundas. Tamen la malica recenzanto ne povas ne indiki du elstarajn au\u0306torajn perlojn: \u201cPer fermitaj okuloj Dako au\u0306skultis la muzikon\u201d (p. 23) \u2013 grava fiziologia malkovro!, kaj \u201cOni ofte sendis Kerelezov eksterlanden kaj certe ankorau\u0306 ne ekzistis eu\u0306ropa lando, en kiu li ne estis\u201d (p. 59) \u2013 kompreneble, kiam Eu\u0306ropo iom kreskos, tiaj landoj ja aperos..."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Konklude, la libron eblas uzi kiel komencan legaj\u0302on por kursfinintoj, sed kiel serioza krimnovelo g\u0302i ne konsidereblas, c\u0302ar g\u0302i estas evidente nefinfarita. Eble, se la au\u0306toro plu laboros pri g\u0302i, la rezulto povos farig\u0302i tute alia."}, {"text_idx": "#000015", "text": "La intrigo estas simpla kaj la murdenketo preskau\u0306 pli banala. Okazas policaj pridemandadoj, sed mallongaj, tre malprofundaj kaj senrezultaj. Cetere ne nur policistoj sed ankau\u0306 j\u0302urnalistoj kaj fine ec\u0302 krimuloj c\u0302i-libre kondutas ege naive."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Virinoj estas belegaj kiel \u201cfeino, kiu eliris el iu fabelo\u201d, kaj ili prefere \u201centute dedic\u0302is sin al la familio\u201d. Dume krimuloj plejparte estas malbelaj, ec\u0302 kiam ili ne \u201csurhavis [...] falsan barbon\u201d."}, {"text_idx": "#000017", "text": "La rakontado estas simpla kaj plejparte supraj\u0302a, ofte kun tro evidentaj klarigoj, jen pri fakto de la krimoj, jen pri g\u0302enerala filozofia afero. \u201cKiel c\u0302iu patrino, same s\u0302i tuj maltrankvilig\u0302is. La patrinoj kutime opinias, ke c\u0302iam io malbona povas okazi al iliaj idoj.\u201d"}, {"text_idx": "#000018", "text": "La komisaro Silikov multe cerbumas, jen pri la murdoj, jen pri sia familio kaj la junag\u0302o, jen pri filozofia demando. \u201cLa demandoj estis sennombraj. C\u0302u la respondoj de ili helpos lin trovi la murdiston?\u201d Fakte ne."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Ja aperas bonaj kaj detalaj scenoj kaj rakontetoj, tamen c\u0302efe pri flankaj aferoj ne ligitaj al la krimoj. Entute mankas fokuso. La fino konsistas el resumo de la solvo, kvazau\u0306 subite restus al la verkisto nur unu pag\u0302o por la elnodig\u0302o. Mia plej granda ekscito dumlege konsistis el la demando, kiam aperos la \u201cc\u0302okoladkolora kostumo\u201d, kiu nepre aperas en c\u0302iu verko de Julian Modest."}, {"text_idx": "#000020", "text": "La lingvaj\u0302o estas kutime Modesta, do simpla kaj klara, kun kelkaj leg\u0302ere orienteu\u0306ropaj trajtoj, c\u0302efe la neripeton de subjekto en subpropozicioj: \u201cKiam estis studento kaj studis juron, li ofte venis c\u0302i tien.\u201d"}]