[{"text_idx": "#000000", "text": "Janzkera historikoa galdua da. Arropa haiek aspaldian erabiltzen ziren, eta ez dago argazkirik, eta ia ez dago aztarnarik, edo aztarnak salbuespenezkoak dira."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Erronkariko janzkerari dagokionez, emakumeek XVIII. mendearen bukaera arte jantzitako arropaz ari gara. Kontuan hartu behar da gizonezkoen janzkerak ia ez duela aldaketa nabarmenik izan, ez bada \u2013nagusiki\u2013 kapelaren bilakaeran izan."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Erronkariko emakumeen janzkera zaharrari buruzko lehen aztarna XVII. mendearen lehen erdikoa da; margolan bat da eta emakume erronkariar baten irudia ageri da. Margolana Ma Elena de Arizmendi Amiel andreak aurkitu zuen antikuario batean, duela zenbait urte. Andre hori antzinako pintura-lanen zalea zen, eta Vascos y trajes liburuaren egilea, Donostiako Udal Aurrezki Kutxak 1976an argitaratua. Ez dakigu margolana nork egin zuen, baina irudian emazteki erronkariar bat ageri da, halako buruko eta soineko batekin. Janzkerak ez du deus ikusirik gero erabili denarekin."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Aurkikuntza horren aitzinetik eta ondotik, Ma Elena Arizmendik berak halaxe dokumentaturik, aipatu liburuan, sei margolan edo irudi ageri dira eta, haietan, janzkera horren beste horrenbeste bertsio daude, guztiak ere XVII. mendearen lehen erdian margoturiko margolanaren ondokoak; zehazki, margolan horren erreprodukzioak edota bestelako bertsioak dira eta jantzi horien edo aldaeren bilakaera erakusten dute."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Badago aipatu margolanaren oso pintura-lan antzekoa. Ez dakigu nork egina den, baina Juan de la Cruz Cano y Olmedillok jaso zuen Coleccio\u0301n de trajes de Espan\u0303a liburuan, Madrilen 1777an plazaratua."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Bigarren bertsioa Viero abizeneko pintore eta miniaturista italiar batek ondua da. Izan ere, 1790ean eginiko lan batean, Nafarroako Erresumako Contadina eskaintzen digu, eta irudian ageri dena Erronkariko emakume bat da."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Hirugarren bertsioa \u201cColeccio\u0301n General de los Trajes que en la actualidad se usan en Espan\u0303a\u201d argitalpeneko 68. irudiari dagokio. Lana 1801ean hasi zuen Madrilen Rodri\u0301guez delako batek."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Eta seigarren eta azken bertsioa Juan D\u2019Ivoriren grabatu bati dagokio. Erronkariko emakumearen ikuspegia aurretik egina da; gainerako bertsio guztietan, ordea, ez. Marrazki hau Vestidos ti\u0301picos de Espan\u0303a lanean argitaratu zen, Bartzelona, 1936an."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Irudi horiek oinarri harturik, ez da erraza azaltzea zer-nolako arropak erabiltzen zituzten emakume erronkariarrek. Burukoaz gain, entziklopedia honetan banaka azterturik, ondorioztatu dezakegu soineko-tunika bat janzten zutela lepotik gerruntzeraino, eta mahuka erdia hertsitu gabe. Azpian, eskumutur hertsituko atorra mahuka luze bat ageri da. Eta horren guztiaren gainean, berriz, kapelina gisako bat, aitzinetik irekia, eta atzetik beheko muturrean bildua. Bularraldeko apaingarri kargatuaz gain, gerriko zabala da gauzarik deigarriena, aipatu ditugun arropa horiek guztiak gerruntzean hertsitzeko. Gerrikoaren aitzinaldetik, erdi-erdian, oihal-atal bitxi bat dago zintzilik, arra bete zabal, gerruntzetik orkatilaraino jaisten dena soinekoaren luzera hartu gabe. Nolanahi ere, irudiak ikusirik, bestelako interpretazioak eta hipotesiak egin daitezke jantzi horiei buruz, hemen emanikoak bezain baliozkoak."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Horrek guztiak adierazten omen du Erronkari Ibaxean ez dagoela janzkera galduaren atalik batere. Ipar Euskal Herrian, Claude Iruretagoyena ikertzaileak dauka bere bilduman emazteki jantzi erronkariar bat; garai hartako grabatuetan oinarriturik egin du."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Poli\u0301tica de confidencialidad y Aviso legalPoli\u0301tica de cookies"}]