[{"text_idx": "#000006", "text": "447 agente faxistaren abiapuntua Italian dago. Bertan, Erromako enbaxadaren agindupeko polizia zen. Frankismoak Himmlerrekin gauzatu zituen akordioen ondorioz lekualdatu zuten Parisera. Go\u0301mez Pin\u0303an, informazio zerbitzuko buruak eta Barroso koronelak (ondasun espainiarren berreskuratze komisioaren presidentea), gomendatu zuten agentearen lekualdatzea."}, {"text_idx": "#000007", "text": "1939ko abenduaren 7-an heldu zen Urraca Parisera. Botere nabarmena eskuratu zuen, erakutsitako espioitza gaitasun eta asmoengatik. Enbaxadak agente sareak sortzeko baliabideak eman zizkion."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Faxistekin harreman zuzena eta estua izan zuen Urrakak Parisen. Serrano Sun\u0303erren eskuin eskua izan zen eta Gestapoko agentea izatea lortu zuen. Unamuno izenpean, E-8001 agentea zen."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Naziak Parisera sartu zirenean, Urraca Von Grote gobernadore militarrarengana joan zen. SEREko (Servicio de Evacuacio\u0301n de Refugiados Espan\u0303oles) egoitzako dokumentazioaren konfiskazioa sustatu zuen, errepublikako agintariak bilatzeko. Baita ere, atzerritarren saileko polizia frantsesaren nagusia askatzea lortu zuen Urracak, errefuxiatuei buruzko dokumentazioa eskuratzeko."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Knochen koronela, Pariseko Gestaporen buruarekin, biltzen hasi zen Urraca. Bileretan bi agente gehitu zituen: Ansaldo, enbaxadako erantsi militarra eta Velilla, Frantziako Falangeren burua. Alemanen partetik, Landsteter batu zen bileretara. Koronelaren konfiantzako gizona eta juduen jazarle ezaguna. Bileren ondorioa izan zen Falangeko kide eta polizia frankistek osaturiko espioi sarea. Hauek errefuxiatuen artean nahastu ziren identifikazio eta atxilotze lanak gauzatzeko. Urrakak formalki eskatu zuen atxiloturiko errefuxiatuak Espainiara deportatzea. Naziek ez zuten eskaera onartu, baina errefuxiatu errepublikanoak Alemaniara deportatzea onartu zuten. Aldiz, agintari errepublikanoak Espainiara bidaltzea onetsi zuten. Ondorioz, Urracak errefuxiatu nabarmenen zerrenda bat osatu zuen: Companys, Zugazagoitia, Peiro\u0301, Cruz Salido, Teodomiro Mene\u0301ndez eta Rivas Cherif."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Bikotearen lehen etxea Faubourg Saint Honore\u0301 kaleko 112.-an zegoen. Gerora, l`Universite\u0301 kaleko 133. etxean ezarri ziren. Bigarren etxe hau Cornetteren familiaren etxea zen, lehenagotik jatorri juduko emakume bati kenduriko etxea."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Urrakaren jardunetako bat Espainiara ihes egin nahi zuten pertsonen pasaportea eta bisen kudeaketa zen. \u201cLagunduriko\u201d pertsonen ondasunak lapurtzen zituen Urrakak eta hauek etxean gordetzen zituen. Gerora, Cornette arduratzen zen lapurturiko bitxi eta dibisak espainiara eramateaz baliza diplomatikoan. Senarrak lapurtutakoarekin Hendaian atxilotu zuten."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Ezinezkoa da Pedro Urracak jardun errepresiboa bakarrik egitea. Pariseko enbaxadan loturiko botere nabarmenarekin, agente eta kolaboratzaile sare zabala sortu zuen."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Enbaxadako aire aferen agregatu militarra. 1940. urtetik aurrera Urracaren aginduetara egin zuen lan. Jaiotzez Aretxabaletakoa."}, {"text_idx": "#000020", "text": "1931an, Errepublikaren ezarpenarekin, armada utzi eta konspirazio jardunetan sartu zen Falangerekin batera. 1936an, Fal Conde hegazkinean, Jose\u0301 Sanjurjo irun\u0303earaino eraman zuen."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Enbaxadako agregatu militarra eta ondasun espainiarren berreskuratze komisioaren presidentea. Parisetik egiten zuen lan, errepublikanoen dokumentuak, eraikinak, ontziak, gerra materiala edota bankuetako diru gordailuak bilatzen."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Pariseko enbaxada frankistako idazkaria, 1939 \u2013 1941 artean. Enbaxada eta Urracaren komandoaren arteko bitartekari lanak burutu zituen. Naziekin kolaboratu zuen."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Informazio Zerbitzuaren burua Pariseko Enbaxadan. Vigo\u0301n jeneralak ezarri zuen eta Antonio Barroso agregatu militarrarekin egiten zuen lan ondasunen berreskuratze komisioan. Pedro Urracarekin ere egiten zuen lan, \u201cagintari gorrien\u201d ehizan."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Militar eta polizia frantsesa. Espainiako altxamenduan parte hartu zuen eta Vichiren Milice franc\u0327aise erakunde paramilitarreko kidea izan zen. Denise, emaztea, Milicieko ordezkari administratiboa zen Gers-en. Parisen, Antonio Barroso eta Fe\u0301lix de Lequericak kontratatu zuten, atxilotuen galdeketez arduratzeko. Okupazio bukaeran, Figueres-era ihes egin zuen. Heriotzara kondenatu zuten partisanoen erailketengatik eta eskubide zibil guztiak zein ondare pertsonala kendu zizkioten."}, {"text_idx": "#000028", "text": "1937 \u2013 1940 artean, Frankismoaren aurkako espioitza sarea antolatu zuen Jaurlaritzak Parisen. Francoren erregimenari buruzko informazio zabala eta zehatza eskuratu zuten espioiek, espetxe eta euskal gobernuaren arteko komunikazioa sustatuz. Sareak atxiloketak galarazi zituen, ihesaldietan lagundu eta exekuzioak eragotzi."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Inkautazioaren ondorioa da, 1940ko azaroaren 21ean, Madrilgo Estatu Nagusiak erregistraturiko txostena: \u201cDe la mesa del despacho del denominado por los rojos presidente Jose\u0301 Mari\u0301a (sic) Aguirre\u201d. Dokumentua Espainiako kanpo poliziak erredaktatu zuen eta bertan zehazten zen Alava sareak gauzaturiko espioitza lanak."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Dokumentazioan gudaroste frankistaren konposaketa, antolaketa, egoera eta base militarrak zehazten ziren. Baita ere, Francok Pirinioetan sorturiko defentsa lerroari buruzko informazioa edota Bilbo eta Pasaiako merkataritza-ontzien mugimenduak."}, {"text_idx": "#000033", "text": "30 pertsona atxilotu ziren espioitza sarearen aurkako operazioan. Lehenbizikoak, taldean oinarrizkoak izan ziren lau emakume: Bittori Etxeberria, Itziar Mujika, Delia Lauroba eta Tere Verdes. Atxilotuetatik 21 pertsona auzipetu ziren eta 19 kidek heriotza zigorra jaso zuten. Errekurtso batek epaiketa 1943 arte luzatu zuen eta Luis Alava izan zen fusilatu bakarra."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Urracaren jarraipena Companys Parisera heldu zenean hasi zen. Guztira, hamabi txosten idatzi zituen, 1940ko urtarrila eta 1941eko maiatza bitartean. Companysek erbesteko Generalitat-aren dirua zuela argudiatuz, salatu zuten katalanaren kokalekua."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Atxiloketa osteko lehen astean, abuztuak 21ean, burutu zen lehen galdeketa, pariseko La Sante\u0301 espetxean. Abuztuaren 25ean, Companys Madrilera estraditatzeko agindua jaso zuen Urracak. Atzerri aferetako zerbitzu frankistek \u201cezkutuko\u201d ohar batean bidali zuten agindua. Bertan, \u201cCompanys goizaldean irtengo da autoz eta oficial aleman bat eta Urraca Jaunarekin joango da, Segurtasuneko Zuzendaritza Nagusiko funtzionarioa eta enbaxadako erantsia\u201d, zehazten da. Agindua Ramo\u0301n Serrano Sun\u0303errek erredaktatu zuen, Francoren atzerri aferetako ministroa. Frantzia okupatuko agintari nazien onespenarekin burutu zen estradizioa, nahiz eta Espainia eta Frantziak arrazoi politikoengatik burutzen diren estradizio politikoak baliogabetzen dituen hitzarmen bat izan 1877tik. Autoa abuztuaren 29an heldu zen Irungo Avenida zubira. Urracak Companysen azken argazkia atera zuen eta Biarritzen erositako postal bat eman zion, Carme Ballesterri idazteko."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Abuztuak 29 eta urriak 3 artean, Madrilgo Direccio\u0301n General de Seguridad-en kalabozoetan egon zen Llui\u0301s Companys. Eraikin azpiko banakako zelda batean egon zen. Eguzki argirik gabeko gelan, gogorki torturatu zuten eta agintari frankistei feriako animali bat bezala erakusten zuten. Kakahueteak, txanponak eta ogi zati lehorrak botatzen zizkioten. Urriaren 3an, Montjuic-era lekualdatu zuten eta Gerra Kontseiluan heriotza zigorra ezarri zioten. Urriaren 15eko goizaldean fusilatu zuten."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Agirre ere Pedro Urracaren helburuetako bat zen. Topaturiko txostenetan, Lehendakariaren lehen erreferentzia 1940ko otsailaren 25ekoa da."}, {"text_idx": "#000041", "text": "1940ko maiatzaren 8an, Paris utzi izanak salbatu zuen Agirre. La Panne-ra joan zen, bertan erbesteratutako senideekin bildu eta Ingalaterrara itsasontziz joateko. Maiatzaren 10ean, hasi zuten alemanek Belgika, Herbehereak, Luxenburgo eta Frantziaren aurkako erasoa. Belgikan egon arren, 447 agenteak espioitza lanekin jarraitu zuen eta beste lau txosten erredaktatu zituen, 1941eko maiatza bitartean."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Frantziaren askapenarekin, Pedro Urraca espainiara bueltatu zen. Itzulera polizia frantses batekin egin zuen. Mugan, Prefetaren kanporatze agindua jaso zuen Urracak, edozein arazo diplomatiko ekiditeko. Gerora, 1948ko urtarrilaren 5ean, Vichi eta Gestaporekin kolaboratzeagatik heriotza zigorra jaso zuen. Kasu berdinean, \u201clotsagarrikeria nazionalagatik\u201d He\u0301le\u0300ne Cornette emazteak bost urteko espetxe zigorra eta 100.000 frankoko isuna jaso zuen."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Sapiens aldizkaria:: Pedro Urrakaren fitxa poliziala."}, {"text_idx": "#000045", "text": "1953an, frankistek Belgikara bidali zuten 447 agentea. Espainiako enbaxadan ezarri zuten, oposizio antifrankista, alderdi komunista eta D.R.I.L. espiatzeko."}, {"text_idx": "#000046", "text": "60. eta 70. hamarkadetan, Urrakaren xede berria E.T.A. izan zen. 1973ko Carrero Blancoren aurkako atentatuaren ondorioz, albo batera utzi zituen komunistak eta E.T.Ako ustezko militanteen bilaketan zentratu zen. Txostenak bidaltzeaz gaindi, Burgoseko prozesuko heriotza zigorren kommutazioaren aurkako txostena bidali zuen."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Pedro Urracaren egoera berdin mantendu zen, Espainiar Estatuan, hauteskundeen bidez, gobernua eratu zenean. Legaltasunez eta Estatuaren babesarekin jarraitu zuen errefuxiatuen espioitzan."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Miresmen eta botere handia lortu zuen Pedro Urracak enbaxadan, Gestapon eta goi agintarietan. Hala ere, ez zuen maila \u2013 igoerarik izan ibilbide profesionaleko azken urteak heldu arte. Urrakak boterea eskatu zuen sari gisa. Espainiara sartu nahi zuten pertsonen bisa eta pasaporteen gaineko boterea eskatu zuen. Aberats egin zen etorkinen burokrazia kudeatuz."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Espainiara ihes egin nahi zuten judutarrek Urrakarengana jotzen zuten, bisa eske. Arazorik gabe eta erraztasunez dokumentazioa jaso ostean, ondasunen bidalketa kudeatzeko proposamena egiten zuen 447 agenteak. Aldiz, jabeek ez zuten inoiz jasotzen Urracak gordetako ondasunak. Salaketa baten ondorioz, Universite\u0301 kaleko 133. etxea arakatu zuen polizia frantsesak eta diruz zein dibisaz beteriko altxorra aurkitu zen bertan. Falangeren babesarekin, kalterik gabe irten zen eta baliza diplomatikoa erabiltzen hasi ziren, lapurturiko ondasunak espainiara eramateko. He\u0301le\u0300ne Cornette, Urracaren emaztea arduratzen zen baliza eramateaz. Azkenean, Hendaian atxilotu zuten Cornett eta Knochen koronelak salbatu zuen bikotea. Ordainetan, madrilera heldu beharreko korrespondentzia ofiziala alemanei ematen zien."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Polizia gisa jubilatu ostean, \u201ccomisario de estadi\u0301stica afecto al Alto Estado Mayor\u201d kargua jaso zuen Atzerri Ministerioan, errefuxiatu eta etorkinen espioitza lana jarraitzeko. 1974. urtean, pariseko Justizia Auzitegiak heriotza zigorra bertan behera utzi zuen."}, {"text_idx": "#000051", "text": "1980an, kantziler orde postua jaso zuen eta 1983. urtean erretiratu zen bigarren aldiz. Koma diabetiko baten ondorioz, etxean gelditu zen betirako eta 1986an itzuli zen madrilera."}, {"text_idx": "#000052", "text": "1989ko irailaren 14ean hil zen, iktus baten ondorioz eta sei hilabetez koman egon ostean. Jasotako kondekorazioekin hil zen: Merezimendu Zibilaren ordena (1951) eta Isabel Katolikoaren ordena (1961).Bere semeak Generalitateari eman zizkion aitaren artxiboak, baina 1973 eta 1976 bitartean ETAren inguruan egindako txosten guztiak suntsitu zituzten."}, {"text_idx": "#000053", "text": "La \u2018Red A\u0301lava\u2019, el desconocido grupo de espionaje de mujeres vascas. La Vanguardia (2018 \u2013 05 \u2013 21). Jokin Lekunberri."}, {"text_idx": "#000054", "text": "La red A\u0301lava: Cuatro heroi\u0301nas, mujeres solidarias y alguna gente buena. Nabarralde (2018 \u2013 05 \u2013 07). Txema Montero."}, {"text_idx": "#000057", "text": "La dignitat de Companys va colpir el policia espanyol que el va detenir. El Mon (2019 \u2013 08 \u2013 27). Gemma Aguilera."}]