[{"text_idx": "#000001", "text": "Goierriko baserritarrak Debagoieneko herrietara joaten ziren, sagarrak ferian saltzera, On\u0303atira eta Bergarara. On\u0303atiarrek Kiputzen Bidea deitzen zutena erabiltzen zuten, goizean goiz abiatu, eta astoarekin bidea oinez osatzeko."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Goierri, 2016. Goierritarrek saltokietan erosten dituzten sagar motak Japoniatik, Italiatik, Zeelanda Berritik, Espainiatik edota Kanadatik ekarriak dira, bertakoez gain, jakina. Milaka kilometroko bidaia eginda iritsi dira, proportzioan merke."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Goierri, 1940. Goierritarrak sagar esportatzaile dira. Bertako azoketan ez ezik, inguruko eskualdeetara ere eramaten dituzte. Garraioa euren kontu dago: goizaldean jaiki, astoa hartu, eta kilometro ugari ibili ondoren, plazan saltzen dute."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Gizakiaren historian lagun izan da sagarra, Lurraren ipar hemisferio osoan. Goierriko baserritarrentzat ere diru iturri apartekoa zen, udazkenean. Uzta bildutakoan, bai sagardotarako, bai mahairako, lehentasunezko salgaia zen."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Eskualdeko merkatu nagusietan saltzeaz gain, Debagoienera ere jotzen zuten goierritarrek. Sagar ekoizle oparoa izan da Goierri, eta urriago zegoen edo biztanlez eskari handiago zuten On\u0303atira nahiz Bergarara joaten ziren, saltzera."}, {"text_idx": "#000006", "text": "On\u0303atin, esate baterako, estimatua zen Goierriko sagarra. Errezil sagarra, gehiena. Gabirian eta Mutiloan asko ateratzen zutenez, Legazpin barrena eramaten zuten, errege-bide zaharretik."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Gabon inguruan, batik bat, sagar asko nahi izaten zuten, konpota edo postreak egiteko. \u00abEtxetik oinez joaten ginen On\u0303atiko plazara, astoan bi saski hartuta. Atagoiti pasatu, Motxorrora jaitsi, eta Udanatik behera ataju batzuk eginda. Bidaia asko eginda nago ni\u00bb, dio Gabiriako Nikolas Alustizak (On\u0303atibi Aundi, 1925). Amarekin joan ohi zen. Ormaiztegi-On\u0303ati errepideak 21 kilometro ditu. Bergarara ere joaten ziren, bide luzeagoan."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Errezil sagarra geratzen zen udazkenean azkenera arte, iraupen luzea duelako. \u00abDirurik gehiena hark balio izaten zuen, 3 edo 4 duro. Guk beti dozenaka saltzen genuen. Saskian, azpian txiki samarrak jartzen genituen, gero handixeagoa, eta gainean handienak. Erosleak ikus zezala ona. Sagarra itxurazkoa nahi zuena, hura beti goizago joango zitzaizun\u00bb. Saskia beheratu ahala, prezioa ere txikitzen zen."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Eguerdirako bukatzen zen feria, eta hala etxeratzen ziren."}, {"text_idx": "#000010", "text": "\u2018Kiputzen bidea\u2019 deitzen zioten on\u0303atiarrek Goierritik zihoan bideari"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Gaur egun anakronikoa dirudien arren, On\u0303atiko bizilagunek ez zuten beren burua gipuzkoartzat. 1846an batu zitzaion Gipuzkoari ordura arte konterri beregain zen udalerria."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Batasun administratiboari denboran irabazi zion, ordea, Kiputzen bidea deiturak, herri senean. Goierri aldetik, Udanatik behera \u2014ataju batzuekin moztuta\u2014, On\u0303atira zihoan errege-bideari deitzen zioten horrela on\u0303atiarrek. Azken erabiltzaileak Mutiloako eta Gabiriako baserritar sagar saltzaileak izan ziren."}, {"text_idx": "#000014", "text": "\u00abEz dadila galdu dantza tradizionala\u00bb\n\u00abBerriz ere mugarik gabeko Euskal Herri bat izatea dut amets\u00bb"}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u00abBerriz ere mugarik gabeko Euskal Herri bat izatea dut amets\u00bb"}]