[{"text_idx": "#000002", "text": "Edadetuek belarri handiagoak al dituzte?"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Kultura txinatarrean belarri handiak bizitza luze baten adierazle omen dira. Era berean, txinatarrek uste dute pertsona baten aurpegiko ezaugarriek haren bizitzako hainbat alor gidatzen dituztela: izatera, dirua izango duen ala ez, eta abar. Esaterako, Txinako enperadore eta errege guztiek belarri handiak zituztela esaten da -gizarte-maila altuaren irudi-, eta Buda jainkoak belarri handiak ditu estatuetan edo edozein irudikapenetan."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ziur aski zentzurik gabeko loturak dira, antzinako ohituretan oinarritzen direnak, baina, jakin badakigu belarrien eta sudurraren kasuan egindako adierazpenek zientzia badutela atzean, bizitza-luzerari dagokionez, behintzat."}, {"text_idx": "#000005", "text": "1. irudia: Buda belarri handiekin irudikatzen da; izan ere, Asiako kulturan belarri handiak pertsonaren garrantzia adierazten dute. (Argazkia: JosepMonter \u2013 domeinu publikoko irudia. Iturria: )"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Bizitza luzea edo motza izan daiteke, baina, edadetuak direnak badakite belarrien eta sudurraren tamaina handitu egiten dela urteak pasa ahala. Hala iruditzen zaie, eta arrazoia dute. Belarriak hazi egiten direla esaten duenik ere bada, baina, hori ez da horrela. Uste oker nahiko zabaldua da pentsatzea sudurra eta belarriak hazten jarraitzen dutela adinarekin kartilagoa etengabe sortzen delako. Hori ez da guztiz zuzena. Belarriak eta sudurra handitu egiten dira, bai, baina ez hazten direlako. Arrazoia askoz sinpleagoa da: grabitatearen ondorioz handitzen dira."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Kartilagoa: sudurraren eta belarrien osagaia"}, {"text_idx": "#000009", "text": "2. irudia: Belarriak eta sudurra handitu egiten dira zahartzaroan. (Argazkia: Pezibear \u2013 domeinu publikoko irudia. Iturria: )"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Dakigunez, zahartzaroan belarriak eta sudurra handiagoak izatearen arrazoia grabitatea da. Edadetu egin ahala, kolagenoa eta elastina zuntzak apurtzen hasten dira eta ahulagoak egiten dira. Grabitatearen ondorioz, zuntzak luzatu egiten dira eta kartilagoa handiagoa dela dirudi. Kartilagoari eusten dion azalak ere kolagenoa eta elastina zuntzak ditu eta hori ere biguntzen hasten da -besoetan, esaterako, prozesu hori nabarmena da-. Azalak ezin dio pisuari eutsi eta, pixkanaka, kartilagoa erortzen hasten da. Gainera, ez da hori arrazoi bakarra. Zuntzen ahultzea gutxi balitz, belarrien eta sudurraren inguruan dauden atalak -masailak, ezpainak- bolumena galtzen dute zahartzen garen neurrian. Guztiaren eraginez, belarriek eta sudurrek are handiagoak dirudite."}, {"text_idx": "#000012", "text": "3. irudia: Zahartzaroan belarriak eta sudurra handitu egiten dira kartilagoaren zuntzak luzatu egiten direlako grabitatearen eraginez. (Argazkia: MabelAmber \u2013 domeinu publikoko irudia. Iturria: )"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Hobe ez pentsatzea zahartzaroan giltzurrun-funtzioa asko moteltzen dela, muskulu-masa asko galtzen dela eta baita odolean zirkulatzen duten proteinen kopurua ere. Entzumenari dagokionez, tamalez, belarrien tamaina handiagoak ez du entzumen hobe ekartzen eta, jakina denez, entzumena eta ikusmena ere kaltetu egiten dira adinak aurrera egiten duen neurrian. Entzumenaren kasuan, goiko tonuak galtzen dira lehenengo eta ikusmenaren kasuan, hurbileko ikusmena galtzen da lehendabizi. Bestalde, garunak denbora gehiago behar du informazioa prozesatzeko eta gertatu berri diren gauzak gogoratzeko memoria galdu egiten da. Azkenean, belarriak zentimetrotxo bat luzatzea arazorik txikiena izango ote da..."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Why old people have big ears and noses, Trace Dominguez, , 2016. \u00bfEs cierto que las orejas y la nariz crecen con la edad?, , 2017."}, {"text_idx": "#000028", "text": "[...] Hori ez da guztiz zuzena. Belarriak eta sudurra handitu egiten dira, bai, eta arrazoia sinplea da, Josu Lopez-Gazpiok azaltzen digun moduan: grabitatearen ondorioz handitzen dira. \u201cEdadetu egin ahala, kolagenoa eta elastina zuntzak [...]"}]