[{"text_idx": "#000002", "text": "824an sortzen da Irun\u0303eko erresuma, Ebro aldeko baskoi musulmanen laguntzarekin. Bi aitzindariak, Eneko Arista eta Musa ibn Musa, elkarren askazi dira. Baina horien ondokoek kartak nahasiko dituzte. Beraz nafar kristauek usu buru eman beharko dute mahomatar armaden erasoei. Guduka handirik galduko dute, hala nola Junkera Ibarrekoa 920an. Almanzor edo Al-Mansurrek euskaldunak sei aldiz erasanen ditu, bi aldiz Irun\u0303en sartuz. Baina 1002an hiltzen da, eta ber denboran agertzen zaigu Antso Handia (1004-1035). Antso III. horrek Euskal Herriari aire puska bat emanen dio, gerlaz baino gehiago musulmanekiko tratuz eta kristau handikien arteko ezkontzaz."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Konpostelarako bidea Europari segurtatuko dio, arte erromanikoa zabalduko du, beneditar erreforma bere lurretan hedatuko. Hor euskaldunen indar nagusia Iparraldetik Hegoaldera pasatuko da, mila bat urtez hemen Garonaraino egonik, lehenik Akitania zaharrean, gero Novempopulanian, ondotik Baskoniako dukerrian, azkenean Gaskoniako printzerri subiranoan."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ondoko erregealdietan Gaztelako erreinua beti barrandan egonen da Irun\u0303ekoari begira, hea zein lur, hiri edo gaztelu hartzen ahalko dion, eta zergatik ez, noiz bera osorik irentsiko duen. Emeki bada emeki, euskaldunen erresuma min bizi batek bezala janen du hegoaldetik eta mendebaldetik. Jarraian Gaztelak kenduko dio Gaztela zaharreko izkin euskalduna: Burgosko ekialdean, Atapuerkatik Ebrorako zatia; 1173an eskuin aldeko Errioxa; 1200 inguruan Araba, Gipuzkoa eta Bizkaiko Durangaldea; 1512an Fernando Katolikoak geldituko den hondarra hartuko du, eta 1515ean Gaztelari lotuko. Karlos enperadoreak 1530 irian Nafarroa Beherea ezin zainduz bazter utziko du, eta hau legezko errege-erreginen esku egonen da, Bearnoko jaurerri subiranoarekin batera... Baina goazen urraska!"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Hortik ene titulua, \u00ab Euskaldunen erresuma\u00ab . Badakit mendebaldeko hirur lurraldeetan, bereziki Bizkaian, herritar batzuk ez daudela ikuspegi horrekin bat, eta ulertzekoa da: horien arbasoak Gaztelako erregeen azpiko zeuden Erdi Arotik, eta behin baino gehiagotan Gaztela zerbitzatu zuten Nafarroaren aurkako gerletan, bereziki 1512ko konkistan eta horren ondoko guduetan: etsenplutzat hor dugu In\u0303igo Loiolakoa. Iparraldean ordea nafarrak gara: baxenabartarrak zuzenka eta \u00ab de jure\u00ab , lapurtar eta zuberotarrak zeharka eta \u00ab de facto\u00ab : beraz hemendik ezin dugu historia mendebaldetik bezala ikusi. Euskal Herria ez da Bidasoan gelditzen, eta euskaldunak omen gara gu ere. Erran gabe doa?"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Katalunia eta guCrash testIl incarna le re\u0301veil national corseGu gira Euskadiko..."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Iduritzen zait bi kontakuzun ditugula herri honetan, guziz bat egiten ez dutenak:\n- bata euskaltasunean oinarritua, baina \u2018de facto\u2019 Erribera baztertzen duena, bere historia bereziarengatik. Badakit Erriberan euskara bultzatzeko ekimenak daudela eta meriturik ez zaie falta, badakit ere duela ez hainbertze Erriberan bazegoela egiazko euskalzaletasun bat, baina gaurko egoera ez da baikorra. Helburua ez baita bihar lortuko, bitartean Erriberak euskalzaletasun nabarmenik gabe eta hegora begira jarraitzen du, eta garbi ikusten da hauteskundeen emaitzetan.\n- bertzea historian eta Nafarroako estatuan (erresuman) oinarritua, baina \u2018de facto\u2019 Bizkaiaren ipar eta mendebaldea baztertzen dituena, eskualde hori ez baitzen Nafarroaren parte izan (Durangaldea ez bezala, ez banaiz tronpatzen), eta diozun bezala haien jaunak Gaztelaren alde lerratu baitziren, Nafarroaren aurka. Kontakizun honetan, Errioxak adibidez baditu Bizkaiak baino argudio gehiago bere Nafartasuna aldarrikatzeko.\nErrexago litzaiguke Nafarroa euskaldunen erresuma garbiki izan balitz, baina apustu ausartegia iduritzen zait hori aldarrikatzea. Izan dira mendebaldeko euskaldunak Nafarroatik kanpo, eta izan dira (eta badira) ez-euskaldunak Nafarroaren barnean. Antton Kurutxarrik oroitarazi bezala ere, Nafarroa erasotu duten bizkaitarrak egon ziren, haien parean Nafarroaren askatasunarentzat hiltzeko prest biarnesak ere egon ziren bitartean.\nKontakizun horietarik bakoitzak baditu bere indarrak eta ahuleziak, baina ez batak ez bertzeak ez ditu batzen Getxo eta Tuteraldea kontakizun berean. Horrek kezkatzen nau: Getxon lagunak ditut, eta Tuteraldetik datorren nere elikaduraren parte esanguratsua herriko elikaduratzat dut. Nolazpait biak nere lurraldean dira. Nolako kontakizuna behar dugu biak bateratzeko?"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Iduritzen zait bi kontakuzun ditugula herri honetan, guziz bat egiten ez dutenak:\n- bata euskaltasunean oinarritua, baina \u2018de facto\u2019 Erribera baztertzen duena, bere historia bereziarengatik. Badakit Erriberan euskara bultzatzeko ekimenak daudela eta meriturik ez zaie falta, badakit ere duela ez hainbertze Erriberan bazegoela egiazko euskalzaletasun bat, baina gaurko egoera ez da baikorra. Helburua ez baita bihar lortuko, bitartean Erriberak euskalzaletasun nabarmenik gabe eta hegora begira jarraitzen du, eta garbi ikusten da hauteskundeen emaitzetan.\n- bertzea historian eta Nafarroako estatuan (erresuman) oinarritua, baina \u2018de facto\u2019 Bizkaiaren ipar eta mendebaldea baztertzen dituena, eskualde hori ez baitzen Nafarroaren parte izan (Durangaldea ez bezala, ez banaiz tronpatzen), eta diozun bezala haien jaunak Gaztelaren alde lerratu baitziren, Nafarroaren aurka. Kontakizun honetan, Errioxak adibidez baditu Bizkaiak baino argudio gehiago bere Nafartasuna aldarrikatzeko.\nErrexago litzaiguke Nafarroa euskaldunen erresuma garbiki izan balitz, baina apustu ausartegia iduritzen zait hori aldarrikatzea. Izan dira mendebaldeko euskaldunak Nafarroatik kanpo, eta izan dira (eta badira) ez-euskaldunak Nafarroaren barnean. Antton Kurutxarrik oroitarazi bezala ere, Nafarroa erasotu duten bizkaitarrak egon ziren, haien parean Nafarroaren askatasunarentzat hiltzeko prest biarnesak ere egon ziren bitartean."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Kontakizun horietarik bakoitzak baditu bere indarrak eta ahuleziak, baina ez batak ez bertzeak ez ditu batzen Getxo eta Tuteraldea kontakizun berean. Horrek kezkatzen nau: Getxon lagunak ditut, eta Tuteraldetik datorren nere elikaduraren parte esanguratsua herriko elikaduratzat dut. Nolazpait biak nere lurraldean dira. Nolako kontakizuna behar dugu biak bateratzeko?"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Les monnaies alternatives de\u0301marrent en HegoaldeEuskal Monetak 61.281 eusko eman dizkie 58 elkarteri!Bestak, aldarrikapenak eta alternatibakParticipez a\u0300 une e\u0301tude sur les alternatives en Iparralde !Zergatik erabili euskoa?"}, {"text_idx": "#000019", "text": "\u00ab La de\u0301couverte de la main d\u2019Irulegi ouvre sur des recherches a\u0300 venir \u00bb\n\u00ab La de\u0301couverte de la main d\u2019Irulegi ouvre sur des recherches a\u0300 venir \u00bb\nLe pre\u0301nom occitan Artu\u0301s refuse\u0301 par l\u2019Etat"}]