[{"text_idx": "#000000", "text": "Elh-Jean Marc, nola dago gaur egungo fisika?"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Elh-1968. urtetik aurrera zientzi praktikan ezezik, praktika horrek dituen inplikazio filosofikoetan eta sozialetan murgildu zara. Orduz geroztik gaurdaino gizarteak, ideologiak eta politika asko aldatu dira. 1993. urtean zer esan dezakezu zientziaren eta ideologiaren arteko harremanari buruz?"}, {"text_idx": "#000003", "text": "JML- 70.eko hamarkadan egindako analisiek indarrean dirautela uste dut, baina ohar batzuk eginez. Nire belaunaldiko jendeak zientziari buruz zuen ikuspuntua kontraesanez beterikoa zen. Batetik, zientzia neutrotzat edo testuinguru politikotik independentetzat hartzen zen, baina aldi berean zerbait positiboa zela ere onartzen zen. Bestetik, zientzia gizarte-iharduera zela ikusi zen; laborategietan kostu handiko makina erraldoiak sortzen ziren eta ehundaka pertsonak lan egiten zuten. Hori zela eta, zientzia gizartetik ezin zela bereiztu garbi ikusi genuen. Hori da 70.eko hamarkadako heredentzia, baina esperientzia guzti hau praktika alternatibo gisa transformatzeko ez gara gauza izan. Zientzia gizarte honetakoa dela pentsatzen dugu eta beste gizarte bat balego beste zientzia bat egongo litzatekeela ere bai."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Batzuek ezagutza zientifiko hutsak edozein arazo konpontzeko balio duela uste dute. Adibidez, zentral nuklearrak sortu behar al dira? Erantzun tradizionala honakoa izango litzateke: zentral nuklearraren funtzionamendua gizakiari azaldu egin behar zaio. Baina, niretzat galdera ez dago ongi egina. Ostera, beste galdera hau egin beharko litzateke: energia gehiago behar al dugu? Galdera ez da fisikaren alorrekoa; ekonomia sozialekoa baizik, hau da, fisikariok fisikari gisa hitzik ez duguneko gai batekoa da."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Batetik, zientzia estatubatuarra zientzia mundial bilakatzea gerta daiteke; erabat uniformea, zientzi printzipioetan eta hauen transmisioan. Azken 30 urteotan joera honetan murgildu garela uste dut."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Bestetik, uniformetasuna ez litzateke orokorra izango. Fisika-legeak, biologi saiakuntzak, etab. berdinak izango lirateke New Yorken, Moskun edo Donostian, eta zientziaren hezurdura osatuko lukete. Baina hezurdura batek haragia behar du bizi ahal izateko eta haragi hori zientziaren kasuan kultura izango litzateke."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Bestela museoa ez berritzearen seinale izango bailitzateke. Beraz, museoa finantza erakunde bati edo batzuei lotzea komenigarri da. Une honetan, Europan babes logistiko eta intelektuala nahikoa badago proiektu-mota hauek aurrera eraman ahal izateko. Bartzelonako Zientzi Museoa ibiltari bihurtu dugu Zientzi Karpa izenburupean. Aipatu Zientzi Karpa Bilbon, Irun\u0303ean eta Donostian izan dugu azken urteotan eta egonaldi hauetan Euskal Herriak bere Zientzi Museoa osatzeko behar diren baldintza guztiak betetzen dituela esan dezaket."}, {"text_idx": "#000027", "text": "JW- Zientzian zoriari buruz hitz egitea legeari buruz hitz egitea bezalaxe da. Zientzilariak beti aurkitu nahi izan ditu naturako legeak. Beraz, zoria etsaitzat hartu izan da ikerketak aurrera eraman ahal izateko. Gaur egun zientziarentzat garrantzitsu diren gaiak ulertu ahal izateko sistemak beren konplexutasun eta guzti analizatu behar dira eta analisi horietan azarea elementu garrantzitsutzat hartu behar da. Orain dela gutxi arte zientziak azarea bazterrean utzi nahi zuen, baina fisika kuantikoa etorritakoan zientziak probabilitate eta kaosarekin hitzarmen bat sinatu duela esan daiteke."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Metodo zientifikoak oinarrizko hiru baldintza bete behar ditu. Batetik objektutik banandu egin behar da; bestetik saiakuntzarekin dialektikoa izan behar du (hots, erabakien ondorioak jasotzeko metodoak eduki behar dira) eta azkenik ulergarria izan behar du. Jugoslavia ohia metodo zientifiko eta ezagutza-tona askorekin bonbaztatuko nuke."}]