[{"text_idx": "#000002", "text": "Dozena erdi datu interesgarri (4): Abuztuko kontuak"}, {"text_idx": "#000008", "text": "2.- 1908ko abuztuaren 3an, Ame\u0301de\u0301e et Jean Bouyssonie anaiek eta Louis Bardon arkeologoak Neandertalgo gizakiaren lehen eskeleto ia osatua aurkitu zuten, Frantziako La Chapelle-aux-Saints herrian. Zientzialarien ustetan aztarna hauek 60.000 urte dituzte eta La Chapelle-aux-Saintseko gizakia edo \u201cAgurea\u201d izenaz ezagutzen dira."}, {"text_idx": "#000010", "text": "4.- 1897ko abuztuaren 10ean, Felix Hoffman (1868-1946) kimikariak eta farmazeutikoak, bere aitaren erreuma arintzeko asmotan zebilenean, azido salizilikoa azetilatzeko prozedura industriala asmatu zuen. Azido salizilikoa osagaiaren ezpurutasunak kentzea lortu zuen Bayer enpresako laborategian lanean ziharduen kimikariak. 1899an Bayerrek azido azetilsalizilikoa patentatu zuen eta Hoffmann marketin saileko arduraduna izendatu ostean, Aspirina izenarekin merkaturatu zuen enpresak."}, {"text_idx": "#000013", "text": "7.- Abuztuaren 20a, nazioarteko eltxoen eguna da. 1897. urtean Ronald Ross mediku britainiarrak Indian zegoelarik, Anopheles eltxoaren ziztadak malaria sortzen zuela aurkitu zuela gogoratzen da egun honetan. Eltxo honen eraginez, urtero 350\u2013500 milioi pertsona kutsatzen dira munduan eta 1,5\u20133 milioi gizaki inguru hiltzen dira gaixotasunaren eraginez."}, {"text_idx": "#000014", "text": "8.- 79. urteko abuztuaren 24an, erromatar zibilizazioaren une gorenean, Italiako Vesuvio sumendiaren erupzioak Ponpeia, Herculanum eta Estabia herriak suntsitu zituen. Vulkanoren omenez (suaren jainkoa) egindako jaiaren biharamunean gertatu zen erupzioa. Azkarra eta bortitza izan zen, orduko 110 kilometro abiadura hartu zuen labak eta 20 metroko mantuaz estali zuen lurrazala. XVI. mendean aurkitu zituzten erupzioak lurperatutako hiriak eta hildakoen arrastoak. Kalkuluen arabera, 25.000 pertsona zendu ziren sumendiaren eztandaren eraginez."}, {"text_idx": "#000016", "text": "10.- 1979ko abuztuaren 30ean, Howard-Koomen-Michels kometak Eguzkiaren kontra talka egin zuen. Hau izan zen satelite batek behatu zuen lehen kometa eta baita ere, Eguzkiaren kontra jo egiten ikusitako lehena. Eguzki koroaren azterketan ziharduen P78-1 satelite artifizialak jaso zituen irudiok."}, {"text_idx": "#000022", "text": "\u201cZientzia Forgesen arabera\u201d erakusketa irailean"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Bakterio magnetikoak: diagnostiko zehatzagoetarako giltzarria"}, {"text_idx": "#000027", "text": "animaliak antropologia argitalpenak arkeologia artikuluen bilduma astrofisika astronomia bideoak biokimika biologia eboluzioa Ekaia aldizkaria ekologia ekonomia elikagaiak emakumeak filosofia fisika genetika geologia historia hizkuntzalaritza ikerketa informatika ingeniaritza ingurumena itsasoa kimika klima-aldaketa laburpena mapping_ignorance matematika medikuntza mikrobiologia neurologia neurozientzia osasuna paleontologia psikologia soziologia teknologia zientzia zientzialariak zientziaren_historia zoologia"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Dozena erdi datu interesgarri (1): Karraka, arriskuen mezularia"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Svetlana Jitomirskaya, la matema\u0301tica que gano\u0301 la mitad de diez martinis"}, {"text_idx": "#000037", "text": "The quiet life of galaxies in cosmic voids"}]