[{"text_idx": "#000000", "text": "Nortzuk garaZer pentsatzen duguZer egiten dugu KanpainakTipi-Tapa BagoazBizimodu jasangarrien aldeko Herri-AuzitegiaTopaketakTopaketak 2016Topaketak 2014Topaketak 2013Topaketak 2012Topaketak 2011ArgitalpenakBideoakBeste jarduerakLoturakKontaktuaCAST"}, {"text_idx": "#000001", "text": "KanpainakTipi-Tapa BagoazBizimodu jasangarrien aldeko Herri-AuzitegiaTopaketakTopaketak 2016Topaketak 2014Topaketak 2013Topaketak 2012Topaketak 2011ArgitalpenakBideoakBeste jarduerak"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Tipi-Tapa BagoazBizimodu jasangarrien aldeko Herri-Auzitegia"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Gaurko Alternatiben Lurra trantsizio energetiko eta demokratikoko ekimenek abian jarri dituzten esperientzia batzuk ezagutuko ditugu, hala nola trantsizio energetiko ekofeminista baten aldeko emakumeen sarea (esto igual tiene un nombre ya traducido), Goiener kooperatiba edo Asparrenako udalerria."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Eredu energetikoaren aldaketa beharrezkoa eta premiazkoa da, eta guztiok inplika gaitezke eta ekarpena egin, posible izan dadin."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Tokiko Politika publikoetatik bizimodu jasangarrietarantz"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Krisi honek zenbait galdera sortu dizkigu, orrialde hauetan jasotzen ditugunak: zeintzuk dira funtsezko lanak, eta gaur egun nola balioesten (gutxiesten) ditugu? Nola bermatu energia- eta elikadura-burujabetza, eragiteko gaitasunik uzten ez diguten urruneko prozesuen mende ez egoteko? Nolakoak dira gure etxebizitzak, konfinatuta egon garen horiek? Nolakoak dira gure auzoak, eta zenbateraino dira bizigarriak gure inguruko lurraldeak?"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Etorkizun hurbilean, ziurrenik, hemen proposatutako bideetako batzuetatik igaroko dira aldaketak. Gure ustez ezinbestekoa da birlokalizaziora jotzea, eta ondorioz, hurbileko erakunde publikoek protagonismo handiagoa izatea. Ez dakigu aurrerantzean zer gertatuko den, baina esan dezakegu COVID-19aren osteko urgentziak ez dituela zapaldu gida honetako edukiak; aitzitik, egoerak indartu egin ditu. Izan ere, eta hori posible bada, proposamen hauek are premia handiagoa dutela ikusi dugu."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Erakutsiko digute zergatik bihurtu behar dugun gure elikadura ekintza politiko."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ekonomia soziala eta solidarioa: alternativa al mercado convencional\nEkonomia soziala eta solidarioa: alternativa al mercado convencional"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ekonomia soziala eta solidarioa: alternativa al mercado convencional"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Gaurko programan, REASeko Merkatu Sozialaren Azokara hurbildu gara, ekonomia sozial eta solidarioaren egoera ezagutzeko. Bertan, ekonomia sozial eta solidariotik ondasunen eta zerbitzuen ekoizpenean, banaketan eta kontsumoan lan egiten duten enpresa eta elkarteekin egin dugu topo, kontsumitzaileekin batera."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Ekimen ekonomiko solidarioak errealitate bideragarriak dira, merkatu konbentzionalaren alternatibak ekoizteko, banatzeko eta kontsumitzeko moduetan, eta adibide gisa Fiare, Pen\u0303ascal Fundazioarekin eta Reciclanetekin hitz egin dugu."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Saretuzek, Donostian kontsumo kontziente eta arduratsua bultzatu nahi duen sareak, Tabakaleran kokatua dagoen Impact Hub-en, Donostian kontsumo arduratsu, kontziente, iraunkor eta eraldatzailea bultzatzen duten aukera ezberdinak biltzen dituen gida aurkeztu berri du."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Gida Saretuz Mapa osatzen duten komertzio eta elkarteetan, saretuz.eus webgunean, kultur etxe eta liburutegitan eta sarearen egoitzan eskuratu daiteke, Tabakalerako Impact Hub-ean."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Fotograma del corto EXinneCESariOS, participante en la campan\u0303a #VolteaLaNavidad"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Ingurumena kolapsatzen ari den garaian, kutxa egiten jarraitzeko lurraren eta bizitzaren mugak gainditzen dituen sistema ekonomiko baten ondorioz, kontsumoaren oinarria hausnartzea premiazkoa da. Justizia-kontua da. Guztiari prezioa jartzen dion kapitalismo honen alternatiben bila ibiltzeak orokorki urritzea dakar, gutxiago kontsumitzea, berrerabiltzea, trukatzea eta beste opari motak egitea. Zergatik ez dugu denbora oparitzen?"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Gelditzen ez den mundu kaotiko honen aurrean, non ez dugun ia tarterik besarkada bat emateko, momentutxu bat gelditzea eta daukagun denbora beste era batera erabiltzea erresistentzia modu bat da."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Gabonetarako opari bat egin nahi duzu? Denbora opari aparta eta iraultzailea izan daiteke. Paregabea. Errepikaezina."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Guk planto egiten dugu. Aski da gehiegikeriekin, bizitzeko modu desberdinak suntsitu eta inpaktu negatiboak sortzen dituztenak. Aski da gure harreman pertsonaletan materialak diren gauzen inposaketari. Aski da merkataritza afektua erakusteko modu bakarra izateari. Arreta jarri, denbora oparitu."}, {"text_idx": "#000032", "text": "\u2018Kontsumismoaren aurrean planto\u201d ekintzara gonbidatzen zaituztegu"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Desazkunde eta Ongizatearen sarea gizarte mugimenduetatik, GGKE-tatik, sareetatik eta sindikatuetatik etorritako erakunde talde batek osatzen du, eta egungo garapen ereduari alternatibak bilatzeko lanean dihardu, bizitza eta planetaren ardura erdigunean jarriz. Kanpainaren ardatzak desazkundea eta ongizatea begirada feminista batekin bizitzea dira. Sare honetatik aldaketetan inplikatu behar garela uste dugu, eta, horregatik, urtarrilaren 30eko greba orokorrean parte hartzeko deialdia egiten dugu. Greba honek, besteak beste, kontsumo-ereduari buruz hausnartzera eta kontsumo-greba egitera gonbidatzen gaitu."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Las organizaciones firmantes piden que se declare de manera inmediata la emergencia clima\u0301tica y se tomen las medidas concretas necesarias para reducir ra\u0301pidamente a cero las emisiones netas de gases de efecto invernadero."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Las instituciones, los Estados y las empresas deben escuchar a la ciudadani\u0301a y a las organizaciones que exigen un nuevo modelo socioecolo\u0301gico que no comprometa la supervivencia de la vida tal y como la conocemos."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Ma\u0301s de 100 organizaciones ya han mostrado su apoyo a la convocatoria de Huelga Mundial por el Clima del pro\u0301ximo 27 de septiembre."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Los recientes informes sobre el estado de la biodiversidad del IPBES, que sen\u0303alan que cerca de un millo\u0301n de especies entre animales y plantas se encuentran al borde de la extincio\u0301n como consecuencia de las actividades humanas, y del informe del IPCC sobre el incremento de la temperatura media global en 1,5 oC, alertan del deterioro de un gran nu\u0301mero de ecosistemas, tanto terrestres como marinos, asi\u0301 como del punto de no retorno frente al cambio clima\u0301tico."}, {"text_idx": "#000039", "text": "La humanidad se enfrenta a uno de sus mayores retos: la crisis clima\u0301tica. Una crisis, consecuencia directa del modelo de produccio\u0301n extractivista y consumo globalizado actuales, que pone en riesgo nuestra propia supervivencia y la de un gran nu\u0301mero de otras especies y ecosistemas e impacta de manera injusta especialmente en las poblaciones ma\u0301s empobrecidas y vulnerables del mundo. No responder con suficiente rapidez y contundencia a la emergencia clima\u0301tica y civilizatoria supondri\u0301a la muerte y/o el malvivir de millones de personas, adema\u0301s de la extincio\u0301n de muchas especies e, incluso, de ecosistemas completos."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Los datos son contundentes y el tiempo juega en nuestra contra. En el caso de la regio\u0301n mediterra\u0301nea, en la que se encuentra la Peni\u0301nsula Ibe\u0301rica y que es una de las ma\u0301s vulnerables ante el cambio clima\u0301tico, si no se limita el incremento de la temperatura media global en 1,5 oC, las consecuencias para las generaciones presentes y futuras sera\u0301n catastro\u0301ficas: olas de calor ma\u0301s intensas y prolongadas, sequi\u0301as recurrentes, desertificacio\u0301n, aumento de los feno\u0301menos meteorolo\u0301gicos extremos, pe\u0301rdida de biodiversidad, falta de disponibilidad de agua potable y tierras fe\u0301rtiles, incendios ma\u0301s virulentos, empobrecimiento y aumento de las desigualdades en cualquiera de sus expresiones, etc. Por tanto, las diferentes instituciones europeas, estatales, autono\u0301micas y locales deben asumir su responsabilidad y estar a la altura de las necesidades que exige este momento crucial de la Historia. La lucha contra la emergencia clima\u0301tica no puede supeditarse a una ideologi\u0301a o color poli\u0301tico, debe ser asumida por todos los partidos."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Por todo ello, y en defensa del presente y del futuro, de un planeta vivo y de un mundo justo, las personas y colectivos firmantes nos sumamos a la convocatoria internacional de Huelga Mundial por el Clima, del pro\u0301ximo 27 de septiembre, e instamos a toda la sociedad (ciudadani\u0301a, todos los actores sociales, ambientales y sindicales) a que se movilice y se sume a la convocatoria de Huelga Mundial por el Clima, difundiendo y participando en las acciones que estamos convocando, que iremos precisando y que tomara\u0301n muy diversas formas: manifestaciones, huelgas estudiantiles y de consumo, cierres patronales de entidades comprometidas, movilizaciones en los centros de trabajo y en las calles, etc. Un gran grito comu\u0301n y unitario en la lucha clima\u0301tica."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Colectivos y organizaciones que apoyan el Manifiesto:"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Movimiento de jo\u0301venes ecologistas. Surge en Europa y llega a nuestro pai\u0301s en Febrero de este an\u0303o con la voluntad de exigir a la clase poli\u0301tica la toma de medidas urgentes para mitigar el calentamiento global y la declaracio\u0301n de emergencia clima\u0301tica. Nos organizamos para conseguir una transicio\u0301n frente a la crisis clima\u0301tica."}, {"text_idx": "#000046", "text": "2020 Rebelio\u0301n por el Clima"}, {"text_idx": "#000048", "text": "Nacio\u0301 a principios de 2015 al calor de los debates e iniciativas previas a la Conferencia de las Partes de la Convencio\u0301n Marco de Naciones Unidas sobre el Cambio Clima\u0301tico (COP21) que dio lugar al Acuerdo de Pari\u0301s. Esta\u0301 formada por ma\u0301s de 400 organizaciones que representan al movimiento ecologista, sindical, de cooperacio\u0301n al desarrollo, ciencia e investigacio\u0301n y consumidores. "}, {"text_idx": "#000049", "text": "Alianza por la Emergencia Clima\u0301tica"}, {"text_idx": "#000050", "text": "Conformada por numerosos colectivos, organizaciones y movimientos sociales y ecologistas, nace en mayo de 2019, para exigir la declaracio\u0301n de Emergencia Clima\u0301tica al gobierno espan\u0303ol asi\u0301 como al resto de Instituciones autono\u0301micas y locales, y luchar contra la crisis clima\u0301tica."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Goiz argitu da eguna, 05:00 a.m., nagiak atera, luzamenduak patxadaz egin eta etxaldeko punturik garaienera igotzeko jaiki naiz: El Rodeo etxaldea eta Maran\u0303onera, kolonia edateko urez hornituko duen depositura hain zuzen ere. 54 metro kubiko 84 familientzat. Puntu honetatik ikusten dut egunsentia egunero, zeruertzari begira erlaxatzen naiz, naturaren soinuak aditzen, aspaldi esnatutako oilarren azken kukurrukuak entzuten, koioteren baten uluei txakurrek emandako erantzunak aditzen... eta txoriak; chejea, kolibria, akaso torogozen bat, zeintzuen edertasuna ezin izan dudan kontenplatu. Egun bakoitza hastean aurrean dudan zeruertz gorrizta Honduraseko mendiak dira, oraindik ere zauri irekiak adierazten dituen historia hurbilaren mugaldea."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Harraskatik banaketa depositura ura igotzea -zeinetatik egunsentia ikusten nuen nik-, eta bertatik euren kontadorea eta iturria irekitzeko prest zuten komunitateko 84 familietara banatzea -(ADESCO)1 elkartearen (Asociacio\u0301n de Desarrollo Social de la Comunidad- Komunitatearen Garapen Sozialerako Elkartea) azken oniritziaren esperoan-, El Salvadorreko komunitate askotako pertsonen gurari komuna da. Batez ere emakumeena, ur-korrontearen etorrerarekin euren zaintza lanak nola gutxitzen diren ikusten baitute, hala denboran, nola gogortasunean ere."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Ura banaketa-depositura bultzatzen duen energia eguzki-energiarena izatea lortu dute El Rodeon. 32 eguzki-plakek itzala ematen diote harraskari, arropa garbitzeko, bainua hartzeko edo edateko zein bestelako etxeko lanak egiteko ura jasotzen den harraska horri. Eguzki-energia ez dute hautatu CO2 isurpenak gutxitu nahi dituztelako, edo eta energia deszentralizatu edo demokratizatu nahi dutelako. Familia askoren autosufizientzia-ekonomiak2, elektrizitatearen prezio altuak 3 eta etxe guztietara banatuko den ur eta saneamendua lortzeko gobernu-laguntzaren faltak, hasierako inbertsioan lagunduko dien erakunde baten babesa bilatzera bultzatzen ditu, behin inbertsio hori eginda, inguruotan horren ugaria den eguzki-energia erabiltzen baitute, hilero familia bakoitzarentzako ur-edangarriaren 10-12 m3 lortu ahal izateko kostu ekonomikoa txikitzeko soluzio bezala. Oso ur kontsumo txikia da, hilabetean Espainiako Estatuan 4 kideko familia batentzat zenbatetsitakoaren erdia4 baino apur bat gehiago hain zuzen ere."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Inolako zalantzarik gabe, etxe guztietara ura iristearen onuradun nagusiak emakumeak izan dira, eta modu berdinean eurek izango dira ur-sistemaren kudeaketa eta mantentze lanen protagonistak. Alde batetik ADESCO elkarteko bi emakumek banaketa-sistema guztiaren mantentzerako formazio prozesu guztia jarraitu dute. Era berean eurek izan dira sistema abian jartzeko azken probak eta prestaketa-lanak egin dituztenak. Bestetik, emakumeak izango dira Uraren Komitean5, hartzen diren erabakietan nagusi; Komitea osatzen duten 6 pertsonetatik 4 emakumeak izango baitira. 2019. urteko martxoaren 16an eratu zen ura bulkatzeko eta banatzeko sistema kudeatzeko Uraren Komitea. Eraketa asanblada horretara sistemaren onuradun guztiak gonbidatu zituzten."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Etxeetara iristen den elektrizitatea garestia da, komunitateetan diru-sarrerak dituzten familiek Estatuak diruz lagundutako6 hileroko faktura bat euren gain hartzen dute: 3 \u2013 9 dolar/hilero hozkailu baten, kontsumo baxuko zenbait bonbillaren, telebistaren eta sakelako telefonoak kargatzeko behar den energiagatik. Guztira 50 kWh baino gutxiago hilero; Iparralde Globala bezala ezaguna den herrialdeetako kontsumo-elektrikoa baino askoz txikiagoa. Espainiako Estatuko etxeetan bataz-beste 290 kWh kontsumitzen dira hilero7, El Salvadorreko komunitateetan kontsumitzen dena baino 5-10 aldiz gehiago."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Elektrizitatearen prezioaren etengabeko gorakadaren ondorioz, gure herrialdeko gero eta familia gehiago daude pobrezia energetikoa pairatzeko arriskuan; jaki hotzekin elikatzen diren familiak, kandelekin argitzen dituztenak etxeak, ezin diotelako energia-fakturen ordainketei aurre egin."}, {"text_idx": "#000059", "text": "El Salvadorren kasuan, ura etxean izateko oinarrizko beharrari erantzuteko, komunitateetako pertsonak euren gain hartzen ari dira euren Energia-Burujabetza; eguzki-energiaz hornitutako ur-banaketa sistema propioak sortu eta eurek propio kudeatzea asanbladan hautatutako komite baten bitartez. Ur banaketa sistemaren onuradun den familia bakoitzak ahotsa eta boto eskubidea du, bai eta komiteko kide bezala hautatua izateko eskubidea ere."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Asamblea del comite\u0301 de aguas."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Ura eta energia izateko eskubide unibertsalak, bizitza jasangarriak erdiesteko oinarrizko eskubideak dira pertsonak bizitzaren erdigunean jartzeko, tradizionalki emakumeek egin dituzten zaintza lanak aitortzeko. Nondik dator Energia, nola iristen zaigu ura eta nork mantentzen ditu gure bizitzak; energia, ura eta zaintzak elkarren arteko dependentzia duten faktoreak dira, behar beharrezkoak pozez bizitzea mereziko duten bizitzak eraikitzeko."}, {"text_idx": "#000064", "text": "3El Rodeokoa bezalako sistema batean, ura banaketa depositura arte garraiatzeko ponparen kostu elektrikoa 300 \u20ac/hilero baino handiagoa izan daiteke."}, {"text_idx": "#000066", "text": "5El Rodeoko ADESCO elkarteak sistemaren ezarpena eta abiaraztea kudeatu du; hortik aurrera, berariaz sortutako erakunde kudeatzaile bat izango da uraren punpatze eta banaketa sistema kudeatuko duena."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Mapa hau, gure lurraldeen eraldaketa bultzatzeko elikadura burujabetza ikuspegi politiko batekin lantzen duen hausnarketa eta ikasketa prozesu kolektibo baten ondorio da. Elikadura burujabetzaren proposamen hau hedatu eta maila lokalean zein nazioartekoan beste sektore eta eragile batzuek bere egin dezaten, beharrezkoa da baliabide propioak sortzea, perspektiba eta formatu anitzetan komunikatu ahal izateko. Zentzu horretan, webgune honek espazio birtual bat izan nahi du, esperientzia berritzaileak aurkitu nahi dituzten pertsona eta erakundeentzako erreferentziazko behatoki bat, ikasi eta islatzeko aukera emango diena. Gaur egun lurraldean eraiki diren eta eremu publikoa ikuspegi eraldatzaile batekin sustatzen duten 60 esperientzia eta alternatiba kontsultatu daitezke webgunean."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Aipatu dugun bezala, webgunea prozesu baten emaitza da; elikadura burujabetzaren esparruko esperientzia praktikoen sozializazioa emateko osatu zen Bide Berriak: Elikadura Burujabetza Euskal Herrian dokumentalarekin hasi zen prozesuaren emaitza. Horren ondotik, hausnarketa bati bide eman zitzaion, zeinaren ondorioz Bestelako bizi ereduak sustatzeko burujabetzak ereiten Euskal Herrian dokumentuan jasotako marko teorikoa osatu zen, bai eta Euskal Herrian garatutako esperientzia zehatz askotako gakoak eta baliabideak osatu ere."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Ikerketa honen ondorioz, elikadura burujabetzaren ikuspegia behar bezala ulertzeko hiru gako beharrezkoak direla ondorioztatu genuen: erabakitzeko eskubidea; alternatiben eraikuntza kolektibo eta herritarra; eta nekazarien ekonomia eta agroekologia proposamena hezurmamitzen duten kontzeptu bezala. Era berean, goian aipatutako gakoak tokikotasunetik eta elikadura burujabetzatik garatu nahi dituzten proposamen kolektiboak eraikitzeko burujabetzen elkarketa beharrezkoa dela uste dugu. Hau da, proposamen alternatibo horiek egituratzeko burujabetza esparru edo ardatzak. Gure ustez esparru estrategiko horiek hauek dira (askoz gehiago izan daitezkeen arren): ondasun naturalak, energia, tokiko elikadura sistemak, emakumeen autonomia eta eskubideak, eta azkenik komunaren eta jakintza librearen antolaketa."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Esparru horien arabera sailkatuak topatuko dituzue webgunean ere esperientzia ezberdinak. Era berean, esperientziak hautatu daitezke erabiltzen ari diren lanabesen arabera: ezagutzen eta hausnartzen, planifikatzen, arautzen, abiarazten edota sareak sortzen. Esperientziak sailkatzeko azken aldagaia sustatzaile motaren araberakoa da: tokiko erakundeak, erakunde sozialak, emakumeen edo feministen kolektiboak, akademiak, nekazarien erakundeak edo sareak ote diren esperientzia horien sustatzaileak."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Hain zuzen ere, mapatze honetan barnebildu diren lehenengo esperientziak ikerketa honetan jasotakoak dira. Era berean, webgunean gehitu dira Politika Publikoak Elikatzen mintegian eta Errumanian egindako Nye\u0301le\u0301ni Europako Foroan ezagututako tokiko politika publikoen esparruko esperientziak ere."}, {"text_idx": "#000074", "text": "Proiektu hau nekazari mugimenduen, instituzio publikoen eta erakunde sozialen arteko aliantzak sustatzeko helburua duen estrategia zabalago batean kokatzen da. Xede nagusia estrategia bateratu bat lantzea da; jendartea subjektu aktibo bezala indartzeko, eta elikadura burujabetzaren eta feminismoaren irizpideetan oinarritutako alternatibak sustatzeko. Horretarako ezinbestekoa da esparru, eragile eta esperientzia ezberdinetatik jakintzen eta ezagutzen trukea elikatzea."}, {"text_idx": "#000075", "text": "Horregatik jarraitu nahi dugu mapa hau elikatzen, ez dadin biltegi huts bat izan, baizik eta elikadura burujabetzatik eraldaketa sustatzen duten eragileentzako espazio bizi bat, elkar-trukerako eta hausnarketarako gune bat. Proiektuak kolektiboa izaten jarraitu dezan denon parte hartzea ezinbestekoa da. Ezagutzen dituzuen esperientzien gaineko informazioa webgunearen bidez igo dezakezue, PARTE HARTU orriaren bidez. Bestalde, webgunean dauden eta garatzeko iradokitzaileak zaizkizuen zuen esperientziekin ere harremanetan jar zaitezkete, bai eta beharrezko antzematen dituzuen aldaketak jasotzeko gurekin kontaktuan jarri ere."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Webgune hau guztiona izatea espero dugu, txikitik eta tokikotasunetik -horixe baita gure bizitzak zinez aldatzen dituena- eraikitzen jarraitzeko lanabesa."}]