[{"text_idx": "#000000", "text": "Lapurdiko eta Nafarroa Behereko hizkeren arteko aldea txikia denez, multzo berean sartu ohi dira: nafar-lapurtera. Euskalki horren ezaugarrien erakusle diren adibideekin osatu dugu bideoa."}, {"text_idx": "#000004", "text": "-Zer dakizue Ipar Euskal Herriko euskalkiei buruz? Zenbat euskalki daude (nafar-lapurtera eta zuberera) eta non hitz egiten dira?"}, {"text_idx": "#000013", "text": "-Euskaraz hitz egiteagatik \u201cpunitu\u201d, zigortu egiten zituztela diote batzuek. Entzun al duzue halakorik lehenago? ('Euskararen kontrako neurriak' bideoa ere ikus daiteke)"}, {"text_idx": "#000014", "text": "-Euskararen galera ere aipatzen dute. Zein da euskararen egoera Iparraldean gaur egun? Hizkuntza ofiziala al da? Ehuneko zenbatek hitz egiten du euskaraz Lapurdin, Nafarroa-Beherean eta Zuberoan? Non hitz egiten da gehien? Zer adinetakoak dira? (estatistikak begiratu ditzakete)"}, {"text_idx": "#000015", "text": "-Euskara batuaren beharra ere aipatzen da bideoan, elkar ulertzeko komenigarria dela denok euskara estandar bat ezagutzea. Zer iritzi duzue zuek? Batuak eraginik ba al du tokian tokiko euskalkietan?"}, {"text_idx": "#000017", "text": "3. Iparraldeko euskalkiak. Historian zehar Lapurdiko eta Nafarroa Behereko hizkerak bereizi egin diren arren, haien arteko aldea txikia da egun eta multzo berean sartu ohi dira: nafar-lapurtera. Zuberoan, berriz, zuberera mintzatzen da."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Aipagarria da euskara batua sortzeko lapurtera klasikoa (Axular) eta gipuzkera hartu zituztela oinarri moduan. Lapurdiko herri batzuetako hizkerak gipuzkeraren eragina du. Tarteko hizkerak ohikoak izaten dira euskalkien mugetako herrietan eta ez da erraza izaten hizkera horiek euskalki batean edo bestean sailkatzea, bietatik jasotzen baitituzte ezaugarriak."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Nafarroa Behereko herri batzuetako hizkeran (Amikuze aldean) eta Bardoze herri lapurtarrean, berriz, nabaria da zubereraren eragina."}, {"text_idx": "#000025", "text": "-Zuen ustez, antzekoak al dira zuberera eta nafar-lapurtera? Zer desberdintasun dituzte? ('Zuberera' bideoa ikus daiteke edo Ahotsak-eko pasarte bat ipini zubereraz; adibiderako, Hoqui anai-arreben hauxe)."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Nafarroako herri batzuetan, ostera, nafar-lapurteraren ezaugarriak aurki daitezke (Zugarramurdi, Urdazubi eta Luzaide herrietan, adibidez)."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Nafar-lapurterak badu antzekotasunik nafar euskararekin, lexikoan adibidez ('Nafarrera' bideoa ere ikus daiteke). Berdinak edo antzekoak diren hitzak topatu ditzakete ikasleek, taldetxoetan jarrita. Zerrenda bana egin, eta ondoren bateratu."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Ikus dezagun mapetan (Koldo Zuazoren mapak dira; gehiago jakiteko, ikus Zuazoren euskalkiak.eus webgunea ere):"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Ez da komeni ikasle guztiek herri berak aukeratzea eta errepikatzea. Nola egin aukeraketa? Zer herri hautatu argi ez dutenentzat, aukera bat da Lapurdiko eta Nafarroa Behereko herrien zerrendara joatea eta bideoa igota duten herriak zein diren begiratzea da. Ikurra agertzen da horrelakoetan."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Hiztunaren datuak (izen-abizenak, adina, biografia)\nKontatzeko modua. Hizkeraren ezaugarriak: lexikoa, aldaerak, sintaxia, fonetika..."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Pertsonaien izaera eta jarrerak zehaztu\nGidoitxoa idatzi: gertaerak eta elkarrizketak. Lehenengo, euskara batuan egin dezakete testua, eta gero, aurretik ateratako ezaugarriekin testua nafar-lapurteraz ipintzen saiatu, edo behintzat euskalki horren ukitua ematen."}, {"text_idx": "#000046", "text": "\u201cIka-mika\u201d. Euskalkiak/batua eztabaidak soka luzea du. Batuaren sorrera gatazkatsua izan zen, zaila: hiztun batzuk baztertuta sentitu ziren (batutik urrutien dauden euskalkietako hiztunak batik bat). Euskara batua eta euskalkiak bideoa ikus daiteke."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Euskara estandarra izateak elkar ulertzea ahalbidetzen du, eta euskalkiek ez.\nBatuak euskarazko literatura, hedabideak, hezkuntza... posible egin ditu. Euskalkiek ez dute lekurik hor, salbuespenak salbuespen.\nEuskalkiek ahozkorako bai, baina hizkuntza arauturako ez dute balio. Nola idatzi euskalkietan?\nEuskalkiei balioa emateak euskalkirik ez dutenak bigarren mailako euskaldun sentitzea ekarri dezake, gutxiago sentitzea.\nEuskaltegietan lehentasuna euskara bultzatzea da, eta errazena batua erakustea: euskalkiek zaildu egiten dute euskara ikastea.\nEuskalkiak etxean eta kalean transmititu dira beti, ahoz, eta horrela segitzea da naturalena."}, {"text_idx": "#000083", "text": "Ange\u0300le Mendiburu: Eta horgo, Baiona ttipiko denda gehienetan eskualdunak ginen. Ba, ba. Harategiak ala bolanjerian eta...ala ondoan zen \u201cGuyenne Gascogne\u201d deitzen zen lehenao, han ere eskualdunak ziren. Eta bolanjerian ere, hiruetaik biak eskualdunak ziren."}, {"text_idx": "#000084", "text": "Manex Lanatua: Orai ez da batere gauza bera. Orai hemen berean, Ahatsan berean, eskualdunak gira minorian. Hori da. Eta lehenago kanpotarra zen minorian, bakar batzuk besterik ez ziren. Beraz, hek, haiek\u2014nik ezagutzen ditut zonbait\u2014 haiek euskara ikasten zuten. Euskara ikasten zuten, beharrezkoa zen, ez zuen beste nehork mintzatzen frantsesik eta."}, {"text_idx": "#000093", "text": "Extefana Irastorza: Gue ondotik ez da eskuara xaharrik gehio, e! Nik\u2019e nahasten ditut hitz batzuek. Gaztiekin edo irratiakin edo..."}, {"text_idx": "#000098", "text": "Joaquin Arizaga: Nahi badugu eskuara bat izan, behar dugu denak igual ikasi! Ez?"}, {"text_idx": "#000105", "text": "Extefana Irastorza: Hor jaten... jarrita dien toki hori, guk \u201cipularra\u201d deitzen dugu. \u201cIpularra\u201d. Nun da killua? Ipularrian. Bon. Ipularra. \"Sorropila\" zonbeitek, guk \"ipularra\", lehenoko eskuara xaharrian."}, {"text_idx": "#000111", "text": "-Historian zehar Lapurdiko eta Nafarroa Behereko hizkerak bereizi egin diren arren, haien"}, {"text_idx": "#000112", "text": "arteko aldea txikia da egun eta multzo berean sartu ohi dira: nafar-lapurtera."}]