[{"text_idx": "#000002", "text": "\u2022 21/2021 Legea, pentsioen erosahalmena bermatzeko eta pentsio sistema publikoaren iraunkortasun finantzario eta soziala indartzekoa, Azken Xedapenetako Laugarrena (indargabeturik)"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Hortaz, bitarteko berri hau iraunkortasun faktorea indargabetzera dator. Gogora dezagun iraunkortasun faktorea PPren Gobernuak 2013ko pentsioen erreformarako asmaturiko murrizketa tresna izan zela (23/2013 Legea, iraunkortasun faktorea eta pentsio sistemaren errebalorizazio indizea arautzen dituena)."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Iraunkortasun faktorea 2019an indarrean sartu behar bazen ere, 2018rako Aurrekontu Orokorren Legean atzeratu egin zen. Hala ere, legean bertan adierazten zenez, iraunkortasun faktorea, beranduenez, 2023ko urtarrilean hasi behar zen martxan. Bada, data hori bete orduko, indargabetu egin da eta BEM edo Belaunaldi arteko Ekitate Mekanismoa hasi da indarrean."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Sistema biek ez daukate zerikusi handirik. BEM kotizazio kontzeptu berria da, Gizarte Segurantzaren Erreserba Funtsa handitzeko erabiliko dena; iraunkortasun faktorea, ordea, 2023tik jasotzen hasiko ziren pentsioak murriztera zetorren."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Izan ere, iraunkortasun faktorea eragiketa matematiko konplexua zen, bizi-itxaropenaren aurreikuspenetan oinarritzen zena. Eragiketa horren emaitza portzentajea izango zen, beti-beti %100 baino txikiagoa. Honek esan nahi zuen emaitza, adibidez, %90 izanez gero, pentsioa %10 murriztuko zela."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mekanismo honen funtsek beren horretan diraute: kotizazio hau jubilaziorako kotizatzen den erregimen eta kasu guztietan aplikatuko da; Gizarte Segurantzaren Funtsa elikatzeko kotizazioak izango dira; kotizazio hauek ez dira kontuan hartuko ezein prestaziotarako eta, horretaz gain, ezin izango dira ezein kasutan murriztu edo balizko hobarien artean sartu."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Hasiera batean, suposatzen zen BEM mekanismoa 10 urtez egongo zela indarrean eta, denbora hau behin pasaturik, egiaztatuko zela ea pentsioen gastuan desbiderapenik aurreikusten ote zen 2050. urterako. Berrikuspen modu nahiko nahasia ere azaltzen zen, Europako Komisioaren Ageing Report txostena tartean."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Hala ere, orain BEM mekanismoak 2050. urtera arte iraungo du eta bilduko diren kotizazioen ehunekoak edo zenbatekoak progresiboki joango dira handitzen."}, {"text_idx": "#000016", "text": "2023. urtean biltzen ari den den zenbatekoa %0,6 da, enpresa eta langileen artean banandurik (kotizazioak banatzeko ohiko egiturari jarraiki). Honela:"}, {"text_idx": "#000019", "text": "BEM gertakizun edo kontingentzia arrunten kotizazio oinarriari aplikatuko zaio, baina ez da ezein prestaziotarako erabiliko. Izan ere, kotizazio berri honek helburu finalista du. Hau da, hortik jasotzen den diru guztia -eta sortzen duen errendimendu ekonomikoa- Gizarte Segurantzaren Pentsioen Erreserba Funtsera bideratuko da, gastu-mailan egon daitekeen balizko desbiderapenari aurre egiteko."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Nork ordaindu behar du eta nork ez?"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Etxeko langileen kasuan berdin banatuko da: 2023. urtean %0,5 gehiago ordaindu beharko dute enplegatzaileek eta %0,1 gehiago langileek; hurrengo urteetan goian dagoen taularen arabera egin beharko da."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Erretiro pentsiorako kotizatzen den kasu guztietan aplikatuko da, alta zein alta pareko egoeran egonda ere. Hau da, langabezia egoeran erretirorako kotizatzen dugunez, halakoetan ere aplikatuko zaigu (kasu honetan, enpresari legokiokeen %0,5a SEPEk hartuko du bere gain)."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Jubilaturik dauden pentsiodunei, bestalde, ez zaie kotizazio berri hau deskontatzen, ez baitute erretiroagatik kotizatzen."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Zerbaiten bila zabiltza? sartu hona zure zalantza:"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Ez duzu informazioa aurkitzen? Proposatu gaia!"}]