[{"text_idx": "#000002", "text": "Elikadura osasungarria haurdunaldian eta bizitzako lehen urteetan"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Lehenik eta behin esan behar da, zalantza izpirik gabe, aire, ur eta janari bidez kutsatzea nonahi gertatzen dela. Umeak kutsatzaileen eraginpean bizi dira, ez dira pertsona heldu txikiak, hazten ari dira, eta euren immunologia-sistema eta desintoxikatzeko moduak ez dituzte erabat garaturik. Horrexegatik dira ahulagoak ingurumeneko kutsatzaileen aurrean."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Dakigunez, kutsatzaile iraunkorrek (adibidez, konposatu organokloratuak) eta beste metal batzuek ondorio gaizto ugari sortzen dituzte osasunean: alegia, umekiaren hazkuntza atzeratzea, umea garaia baino lehen jaiotzea eta ondorengo hazkuntza atzeratzea, eta neurogarapenean zein portaeran alterazioak izatea."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Arraina, esaterako, omega 3 gehien daukana izanik ere, organokloratu- eta metil merkurio-eramaile ere bada. Eta beste hainbeste gertatzen da jaioberriak bularreko esnea hartzen badu: elikagaiak hartzean, kutsatzaileak irentsiko ditu. Nahiz eta organokloratu toxikoek eraso egiteko bidea zein den oraindik ez dakigun, pentsa dezakegu azido koipetsu esentzialek zerikusi handia dutela mekanismo metaboliko eta hormonalekin; mekanismo hauek erabat inplikaturik daude kutsatzaileen neurotoxikotasunean."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Hala ere, oraindik azaltzeko dago ea elikagaiak gauza ote diren kutsatzaileen ondorio gaiztoak indargabetzeko."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Amai dezagun esanez, gutxi dakigula oraindaino hainbat produktu kimikoek duten gaitasun kaltegarriari buruz. Ildo horretan, begi-bistakoa da ingurumenaren eta geneen arteko elkarreragina ikertzen jarraitzeko premia."}]