[{"text_idx": "#000000", "text": "Los Fugados de Ezkaba 1938"}, {"text_idx": "#000001", "text": "InicioIntroduccio\u0301nLos carceleros La direccio\u0301n del penal La guarnicio\u0301n Un plomizo y aburrido domingo de guardia Vencedores y vencidos \u00bfEnfrentamiento o matanza? Las evasiones \u201cconsentidas\u201d Las fuerzas perseguidorasLos fugados El fuerte se reabre El plan de los conspiradores Las luces de la ciudad desde la puerta del Fuerte Un despiadado criterio La dispersio\u0301n de los fugados Los que alcanzaron la frontera Una fuga repetida en 1944. El irreductible Jacinto La poblacio\u0301n local Mujeres protagonistas en una historia de varones Los olvidados \u00bfEra temeraria la intentona?El cuarto fugado Arrastoa segituz. -El rastro del fugado- Tiempos de tinieblas Iluminar estancias del pasado hasta dejar la casa encendidaLa fuga en la prensa de la e\u0301poca El eco de la Fuga. El bulo de la autori\u0301a falangista El sudoeste france\u0301s, fuente de campan\u0303as de intoxicacio\u0301n No dejes que la verdad te estropee una buena noticia Falangistas en el fuerte. A\u0301ngel Alca\u0301zar de VelascoAnexos"}, {"text_idx": "#000002", "text": "La direccio\u0301n del penal La guarnicio\u0301n Un plomizo y aburrido domingo de guardia Vencedores y vencidos \u00bfEnfrentamiento o matanza? Las evasiones \u201cconsentidas\u201d Las fuerzas perseguidoras"}, {"text_idx": "#000003", "text": "El fuerte se reabre El plan de los conspiradores Las luces de la ciudad desde la puerta del Fuerte Un despiadado criterio La dispersio\u0301n de los fugados Los que alcanzaron la frontera Una fuga repetida en 1944. El irreductible Jacinto La poblacio\u0301n local Mujeres protagonistas en una historia de varones Los olvidados \u00bfEra temeraria la intentona?"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Arrastoa segituz. -El rastro del fugado- Tiempos de tinieblas Iluminar estancias del pasado hasta dejar la casa encendida"}, {"text_idx": "#000005", "text": "El eco de la Fuga. El bulo de la autori\u0301a falangista El sudoeste france\u0301s, fuente de campan\u0303as de intoxicacio\u0301n No dejes que la verdad te estropee una buena noticia Falangistas en el fuerte. A\u0301ngel Alca\u0301zar de Velasco"}, {"text_idx": "#000006", "text": "1938ko maiatzaren 22an, Espainian Gerra Zibila hasi eta handik ia bi urtera, Ezkabako Gotorlekutik \u2013San Kristobaleko Fortea ere deitzen zaio eta Irun\u0303etik hurbil dago\u2013, Errepublikarekiko leialak ziren 795 presok ihes egin zuten Frantziako mugara iristeko asmoz. Halako ihesaldirik ez da izan Europako historia osoan."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Frankistek, pertsekuzio gupidagabe baten ondoren, iheslarietako 206 harrapatu eta bertan hil zituzten, eta gainerako gehienak ere preso hartu zituzten berriro, hiru izan ezik, horiek lortu baitzuten beren helburua, hamar eta hamalau egun bitarteko ihesaldi epiko baten ondoren: Jovino Ferna\u0301ndez, Jose\u0301 Marinero eta Valenti\u0301n Lorenzo, CNTko eta UGTko sindikalistak."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Hiru iheslari horiekin batera, badirudi laugarren bat, haren izena ez dakigun arren, Frantziara iritsi zela, eta bertatik, Mexikon barrena Kaliforniaraino, non bizi berri bati hasiera eman baitzion. 1997an, agure arrotz bat Gotorlekutik mugarainoko bidean dauden bi herritan agertu zen, fusilatutako bere iheslagunez galdezka, eta kontatu zien, herri horietako zortzi bizilaguni gutxienez, Frantziara iritsi zirenetako bat dela bera. Garai hartako gertaerez arrotz horrek esandakoa leku bat baino gehiagotan egiaztatu ahal izan da, baina ezinezkoa izan da nor den jakin. Datu gehiagoren bidez egiaztatu ez denez, laugarren iheslari horren kontua susmo bat baizik ez da oraingoz."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Jatorriz Azagrakotzat (Nafarroa) aurkeztu zuen bere burua. Familia apalekoa omen zen, 1936ko altxamendu militarraren ondorioz ezkutatu nahi izan zuen baten semea. Aita harrapatu eta fusilatu egin omen zuten, eta alarguna eta alaba utzi omen zituen. Arrotzak \u2013adin txikikoa baitzen Gotorlekuan preso zenean\u2013 1938ko ihesaldian parte hartu zuen, eta, bere lagunak galdurik eta beso batean zaurituta, Bankako \u2013mugaren beste aldeko herrixka\u2014 baserri batera iritsi omen zen. Baserrian babestu zuen artzain samaritarrak \u2013Martin Urrels\u2014 bi anaia bizi ditu \u2013Michel eta Jean\u2013 Cedarvillen (Kalifornia), biak ala biak artzainak. Besoko zauria sendaturik, arrotzak esandakoaren arabera, Mexikora iritsi omen zen, eta handik Kaliforniara. Europara itzuli omen zen AEBetako tankelari gisa, eta gerora kamioi sail bat eskuratu omen zuen pixkanaka, orain haren seme-alaben esku dagoena, berak erretiroa hartu duenean."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Gaztelaniaz hemen dagoen testu osoak, F. Sierrak eta I. Alforjak 2006an argitara emandakoen ildotik, iheslarien oroitzapena berpiztu nahi du, bai beren helburua bete zutenena eta bai Nafarroako mendi-bazterretan gelditu zirenena. Hiru alderdi azpimarratu nahi izan dira: tokian tokiko laguntza, historia honetako emakume batzuen protagonismoa eta prentsa errepublikarrak eta garai hartako nazioartekoak ihesari emandako tratamendu okerra."}]