[{"text_idx": "#000001", "text": "Ideia sakonak ulergarri eta ukigarri egiteko gaitasun harrigarria dauka Marina Garce\u0301s filosofo kataluniarrak (Bartzelona, 1973), pentsamendua eguneroko bizipenekin konektatzeko argitasuna; eta bizi ditugun garai nahasi hauetan, jarrera bat: eraldaketaren aldeko apustua egiten dutenekin bilduta, erantzun erabatekoak baino, galdera berriak planteatzekoa. Zaragozako Unibertsitatean filosofia klaseak ematen ari da azken urteetan eta 2002tik bultzatu du Espai En Blanc proiektua ere, zeinaren helburuak diren pentsamendu kritikoa sustatzea eta filosofia eta ekintzaren arteko aliantza berriak imajinatzea."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Nova il\u00b7lustracio\u0301 radical (Anagrama, 2017) eta Ciutat Princesa (Galaxia Gutemberg, 2018) liburuak argitaratu ditu duela gutxi, bi liburu garrantzitsu, lehenbizikoak diagnostiko zorrotza egiten diolako momentu historiko honetan askok sentitzen dugun inpotentziari \u2013\u201cdena dakigu, baina ezin dugu ezer egin\u201d\u2013 eta egoera horri aurre egiteko apustu bat jartzen duelako mahai gainean: sinesbera izateari uztea, gure buruak bestela pentsatzen ausartuz. Ciutat Princesa-n berriz, 1996ko Princesa zinemaren okupaziotik abiatuta, azken bi hamarkadetan bizi izan dituen esperientzia politikoen kronika filosofiko eta bitala idatzi du. Autobiografia politiko bat, kontatzen duena hiri baten transformazioa eta han bizi direnena, globalizazioaren kontrako mugimenduetatik hasi eta Bartzelonaren turistifikazioaren aurkakoetaraino iritsiz, 2017ko urriaren 1aren erreferendumetik pasata, besteak beste. Bi lan horiek oinarri hartuta egin diogu jarraian irakur dezakezuen elkarrizketa. Erantzunetan, gure buruari galdera berriak egiteko oinak eman dizkigu."}, {"text_idx": "#000003", "text": "\u201cRojavako iraultzaren atzean dagoen filosofia\u201d izeneko jardunaldietan parte hartu ondoren elkartu da gurekin Marina Garce\u0301s, Bartzelonako CCCB kultur guneko kafetegian. Goiz lainotua da apirilaren 7ko hau Kataluniako hiriburuan, baina hala ere jendetza bildu da herri kurduarekin elkartasuna sustatzen duen Azadi plataformak antolatutako hitzaldi-sortara. Kurduen esperientziak hemen, momentu honetan, interesa pizten du, ez dago dudarik. Jardunaldia abiatzeko eman duen hitzaldian, Garce\u0301sek adierazi du ez dagoela iraultzarik filosofiarik gabe, ezta filosofiarik ere, transformazio erradikalik gabe. Eta Rojavako esperientziari buruz azpimarratu du ez dela hutsaren gainean garatutako kontzeptu abstraktu bat, zerbait konkretua baizik, problema amankomunei elkarrekin aurre eginez aurrera doana. Teoriaren eta praktikaren arteko harreman horretaz asko du esateko, elkarrizketa osoan konektatuko ditu pentsamendua eta esperientziak, ideiak eta bizipenak: bizitza eraldatzen duen pentsamendua, pentsamendua eraldatzen duen bizitza."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ciutat Princesa liburuan aipatzen duzu, Michel de Certeauren hitz batzuetatik abiatuz, krisi guztiek ateratzen dutela argitara gizartean nolabait latente zegoena. Kataluniako egoera kontuan hartuta, baina baita errefuxiatuen krisi globala ere, eskuin muturreko alderdien gorakada... Azken urteetan bizitzen ari garen krisi sorta hau zer ari da argitara ateratzen?"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Esango nuke sakoneko krisi beraren aurpegi diferenteak direla, elkarren gainean jarrita: bizi dugun sistema ekonomiko eta politikoaren zibilizazio-mugen bizipena. Kapitalismo globala fase batean dago non, mugarik gabe hedatzen jarraitu beharrean, berak sortzen dituen mugak gainditu behar dituen etengabe. Argi dago ingurumenarekin lotutako mugak direla begi-bistakoenak, baina muga politiko eta instituzionalak ere agertzen dira: kapitalismo klasikoa estatu-nazioari lotuta zegoen, hura zen mundua artikulatzen zuena, merkatu nazionalez eta kolonialez osatutako mundu bat. Horrek aberri-atzerri dinamika bat zeukan, barruan-kanpoan, erauzketa eta manufaktura... Dinamika sorta bat, ez dena hain agerikoa gaur egungo kapitalismoaren fasean. Eta XX. mendearen amaieran eta XXI.aren hasieran globalizazio deitu genion ideia hura ere \u2013merkatuek jada mundua globalizatu zutela eta estatua aurreko ordenatik irauten zuen hondakin bat besterik ez zela\u2013, kontraesanean sartzen hasi da."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Horrekin lotuta, Nova il\u00b7lustracio\u0301 radical lanean mugaz eta amildegiaz hitz egiten duzu, baita apokalipsiak eragiten duen liluraz ere. Esplikatzen duzunez, erabateko suntsipenetik pasatzen ez den etorkizunen bat imajinatzeko ezintasunak gidatzen du lilura hori. Arreta deitu digu azkenaldian, Trump edo Le Pen bezalako fenomeno neofaxistak ikusita, Slavoj Zizek bezalako pentsamendu kritikoaren sinboloak ikustea esaten, funtsean, notizia ona direla halakoak, sistemaren kontraesanak larritu ahala hura eraldatzeko baldintzak ere sortuko direlako. \u201cZenbat eta okerrago, hobe\u201d dioen logika hau paralisi apokaliptikoaren bertsio bat da?"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Paralisi apokaliptikoa, egiazki, irudimenaren paralisia da. Emantzipazioa bilatzen duten politikak beti izan dira irudimena ereiteko lekuak: irudimen politikoa, gainera irudimen kulturala ere badena, irudimen estetikoa, afektiboa... Bestela bizitzeko moduak imajinatzeko aukera ematen dizun guztia, baita, mutur utopikoraino eramanda, beste munduak ere. Apokalipsia erabiltze honek, bai botere faktikoen aldetik, euren beldurraren estrategiarekin, baina baita kapitalismoaren heriotza iragartzen dutenen aldetik ere, funtsean horixe adierazten du: irudimen politiko emantzipatzailearen paralisia. Eta horregatik nire apustu hau, ilustrazio erradikalaren iturriak bilatzera joatekoa, zeinak ez diren munduaren modernizazio kapitalistaren oinarriak, guztiz kontrakoa baizik: idatzita dauden etorkizunen aurrean gure burua disonantzian pentsatzeko posibilitatea."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Intelektualaren ideia jakin bat ere auzitan jartzen duzu azken bi liburuetan: alienazioaren atzean dagoen egia erakusteko misioa duen figura hori, alegia. Pentsamenduaren alorrean egiten duzun apustuaren parte bat, teoriaren eta praktikaren arteko harreman hierarkikoa haustean datza?"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Bai, eta ez bakarrik helburu gisa, baldintza gisa ere bai. Politikoki eta filosofikoki formatu nauen ikasketa nagusienetako bat izan da, hain justu, bizi izatea eta egotea teoriaren eta praktikaren arteko harreman banaezin horretan, ez bakarrik ikasgeletan eta liburuetan, baita kolektiboetan izan dudan esperientzian eta mugimendu sozialetan ere. Horrek ez du esan nahi teoria guztiek ekintzara pasa behar dutenik edo alderantziz; esan nahi du, hain zuzen, beste modu batera pentsa dezakegula bakarrik beste modu batera bizi baldin bagara, eta beste modu batera biziko garela soilik prest baldin bagaude, ausartzen bagara, hori egitearekin batera beste modu batera pentsatzera. Egitea den pentsatze hori, pentsatzea den egite hori. Hori niretzat ikaskuntza bizia da, ez da irakurketa batzuetatik etorri den zerbait, urte askotako esperientzia politikotik baizik, bizitza eraldatzen duen pentsamendu honekin esperimentatzetik, pentsamendua eraldatzen duen bizitza honetatik. Hori da niretzat filosofia, bizitzako konpromiso gisa ulertuta, bai pertsonala, bai kolektiboa."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Noski, horrek intelektualaren lekua erabat aldatzen du. Aldatzen du, kontu politikoengatik: beste leku batean kokatzen zara garen horrekiko. Eta, adibidez, ez dizu uzten hirugarren pertsonan hitz egiten, jasan ezin dudan gauza bat, baina oso hedatua dagoena intelektual kritiko askoren artean, zeinak beti ari diren \u201chaiek\u201d edo \u201cjendea\u201d aipatzen. Askotan debateetan parte hartzen dut eta ondoan norbait hirugarren pertsonan \u201cjendea\u201d-ri buruz hasten denean pentsatzen dut: nortzuk dira beraiek? Zergatik ez ikasi \u201cgu\u201d esaten? Hori izan da nire idatzien eta nire apustuen hari nagusietako bat. \u201cGu\u201d esaten ikastea. Ez bestearen identitatea harrapatzen saiatzeko, guztiz kontrakorako baizik: pentsamendu amankomuna eraikitzeko modu bakarra problema amankomunak lantzea delako. Ez dute zertan problema bera izan, auzi bera, bai ordea amankomunean hartzeko jarrera. Horrek jartzen zaitu leku batean non praktika intelektuala eta kritika egitea kokatzen diren konplizitatearen eta aliantzaren esparruan. Eta beraz, ez dago jakintzaren eta egiaren monopoliorik. Eta horrek asko molestatzen dio intelektual askori, baita intelektual izan nahi duten beste askori ere."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Iruditu zaigu zure azken liburuan iraganari begiratzeko maiz erabiltzen dugun logika utilitarista auzitan jartzen duzula, alegia, uko egiten diozula iraganeko borrokak \u201carrakasta\u201d edo \u201cporrot\u201d terminoetan baloratzeari. Birpentsatu ditzakegu borroka sozialak lortu zutenari begiratuz baino, ireki zituzten posibilitateei erreparatuz?"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ciutat Princesa izaten bukatu duten idatzi hauen oinarria lantzen hasi nintzenean, galdera honakoa zen: zer kontatu nahi duzu? Hau da: kontatzeko beharra gauza bat da, bizi izandakoa kontatzeko behar humanoa daukagulako. Baina, bizi izandakotik zer kontatu nahi duzu? Ez zitzaidan interesatzen balantze bat egitea garaipen eta porrotena, arrakasta eta frakasoena. Baina orduan, zertarako kontatzen duzu kontatzen duzuna? Jabetu nintzen niretzat kontu fundamentala zela, zertan irabazi dugun eta zertan galdu baino, bizi izandakoaren transformazio-efektuen arrastoei segitzea. Zertan eraldatu gaitu bizi izandakoak? Galdera hori oso hasieran agertzen da: zer gertatu zaigu, zentzu sakon horretan; zertan eraldatu gara eta zertan jarraitzen dugu eraldatzen."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Honek guztiak harreman handiagoa dauka nire ustez ikasketekin, konkistekin baino. Badago epika iraultzaile eta emantzipatzaile oso bat, zeina oinarritzen den, oraindik, konkistaren hizkeran. Eta konkista sozialak oso ondo daude, baina konkisten beste aldea porrotak ere badira. Kontatu nahi izan dudana, politikoki horretan askoz gehiago sinesten dudalako, zera da: borroketatik, esperimentazioetatik, ikasketetatik... horien bizipenetatik datozen transformazio subjektiboak. Uste dut bizi izandako gauzetan atzera bueltarik ez daukan zerbait baldin badago, hor dagoela, ez gertakari objektiboetan. Azkenaldian harrapatuta gaude \u201ciraultza-kontrairaultza\u201d bezalako ideietan, \u201cerreforma-kontraerreforma\u201d, edo orain, M15az geroztik, matxinada-momentuak irekitzen eta ondorengo inboluzioak jasaten. Geroz eta azkarrago txandakatzen dira dinamika horiek gainera. Bitartean, barruan, desplazatzen ari dira ertzak, mugak, mundua ikusteko moduak, eta horiek bai ari direla eraldatzen. Uste dut eraldaketa horiei erreparatzeak ematen dizkigula gakoak gure gaurkotasunari buruzko irakurketa politiko oso diferenteak egiteko."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Horrek bat egiten du Nova il\u00b7lustracio\u0301 radical-eko pasarte batzuekin, iraganari begiratzen baitiozu, Ilustrazioaren proiektu handiari, baina proiektu hark izan zituen porrotak seinalatzen dituen logikan erori gabe. Horren ordez, Ilustrazioak ekarri zituen erremintak zorrozten saiatu zarela dirudi. Zer nolako balioa du iraganari horrela begiratzeak? Nola hartu ditzakegu berriz eskuan emantzipazio kritikoa bezalako kontzeptuak, behin zorroztuta?"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Leku batean jarrita ez dagoen hori guztia, eguneratu gabe dagoena, gertatu ez dena, tokirik ez daukana, ez dut porrot gisa ulertzen, hariak dira, eta denboran zehar haien bila joan gaitezke, bai iraganean, bai orainean. Eta horrek etorkizuneko oroitzapenak ematen dizkigu, Ciutat Princesa-ren amaieran aipatzen ditudan horiexek. Nova il\u00b7lustracio\u0301 radical-en amaierako irudia berreskuratuz, \u201cehule intsumisoak\u201d horiek dira. Eta uste dut hori egiten dudala nire azken lanetan: denbora ehundu esperientzia lantzeko, uste dudalako gure garaiko gerretako bat esperientziaren kontra egiten ari direla. Hau ere Benjaminek esaten zuen eta kondizio garaikide bat da: munduaz esperientziarik egitea ezinezko bihurtzen ari da. Gertakariak kontsumitzen ditugu, informazioak, jakintzak... baina ez dute esperientziarik sortzen eta esperientzia da eraldatzen zaituena, eta gainera, transmititu daiteke eta berreskuratu. Informazioak esaten digu: \u201cHau gertatu da\u201d. Eta, bai, zer edo zertaz enteratzen zara, baina nola sortzen duzu esperientziarik hortik? Nire ustez, baldintza da denborak elkar jostea, horrek bai ematen dizkigula erreminta zorrotzak. Liburuaren gaztelaniazko edizioan ez nekien ondo nola jarri \u201czorroztu\u201d hori [\u201cafilar\u201d gaztelaniaz], nahastu egiten nituen \u201czorroztu\u201d eta \u201cafinatu\u201d [\u201cafinar\u201d gaztelaniaz] eta ez dakit azkenean zein jarri nuen. Ehule intsumisoen irudiarekin bat eginez jarri nuen \u201cerreminta zorrotzak\u201d behar genituela, orratzak neuzkalako buruan. Baina era berean \u201cafinatuak\u201d ere baziren, fin-finak izan behar zutelako. Baita afinatuak zentzu musikalean ere, esan nahi dugunaren erregistroarekin asmatu behar delako. Eta nire ustez hori da, funtsean, pentsamendu kritikoaren lana, ez hainbeste errealitatea epaitzea edo auzitara eramatea, baizik eta bereizkuntza lan oso fin bat egitea, diskriminatzea, doitu gabeko gauzak doitzea; eta horretan erreminta hauek badute zereginik."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Nire ustez zabaldu zuen espresio ezagunenetariko batean: \u201cEz gaituzte ordezkatzen\u201d. Agian fase batean gaude, zeinean \u201cez gaituzte ordezkatzen\u201d hori alderantzikatu den: ordezkatzen ez gaituztenez, indartsuenari ematen diogu botoa; eta hori ere izan daiteke \u201cez gaituzte ordezkatzen\u201d esaldiak daukan aurpegietako bat. Baina ez dut uste inor ordezkatua sentitzen denik alderdi batekin zeinari talde kriminala izatea leporatzen dioten \u2013alegia, PP\u2013. Instituzio politiko batzuen eta politika ekonomiko batzuen legitimaziorako balio zuen mekanismo hori guztia hautsi da. Baina hautsita egoteak ez du esan nahi hortik zerbait ona aterako denik. M15ak haustura hori izendatu zuen, kontsentsuen amaiera. Jada ez du balio ezta Espainiako Trantsizioko \u201ckalterik txikienaren\u201d logikak ere: horrek jada ez gaitu deitzen."}, {"text_idx": "#000020", "text": "90eko hamarkada amaierako eslogan bat aipatzen duzu liburuan: \u201cKontsentsua zentsura da dena esan daitekeenean\u201d. Orain aldiz, badirudi zentsuraren adiera gogor batera itzultzen ari garela, zeinean esaten diguten jada ezin dela dena esan. Hori sistemaren indarraren erakusgarri da ala, hain zuzen, haren ahultasunarena?"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Oraingo egoeran, boterea indartzen ari da zuzeneko errepresio-ekintzak eta beraz, baita zentsura klasikoa ere; baita niretzat, hemen gertatzen ari denaren azken esperientziatik behinik behin, zentsuraren alderdi izugarriena ere: autozentsura. Zentsura klasikoaren formak bizi izan gabe, pentsatu ez nuen zerbait zen: zentsura dagoenean, zentsurarik handiena autozentsura dela. Eta jada hori bizitzen ari gara, gertatzen ari da. Orduan, boterea ahulagoa da ala indartsuagoa? Argi dago biolentoagoa dela bere zereginak betetzerako orduan. Eta ez zait gustatzen irakurketa errazetan erortzea, esanez \u201cboterea zenbat eta biolentoago, orduan eta gertuago du heriotza\u201d. Hori askotan esaten dugu, agian gure burua lasaitzeko: \u201cTrump da AEBen agonia\u201d, \u201ckapitalismo agonikoa kapitalismo estraktibista da\u201d, \u201cestatuen boterea gogortu egiten da zilegitasuna galtzen duenean\u201d... Bai, uste dut hori guztia egia dela, baina ez hori bakarrik. Iruditzen zait diagnostiko autokonplaziente samarra dela, agoniari begira bageunde bezala, hiltzen gaituen bitartean. Zalantzak dauzkat, ez dakit. Agian indarrez jokatu dezake indartsua delako. Eta boterea indartsua da. Baliteke kontsentsuzko demokrazia horrek gu ohitu izana egoera kasik administratibo batera, logika erabat despolitizatzaileetara. Eta politika itzultzen denean, itzultzen da subiranotasunaren lehia ere, azken finean hori baita: nork erabakitzen du zer? Hori da politikaren funtsezko galdera."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Nire politizazio-esperientzian, garaiagatik eta belaunaldiagatik, boterearen lilura hori ez zen apenas existitzen. Ezker parlamentarioa erabat sistemaren esku zegoen eta, beraz, auzia ez zen boterearekin liluratuta ote zegoen, baizik eta boterearen parte zela, oposizio gisa bazen ere. Eta kritika erradikalagoa egiten genuen mugimenduek, politizazio eraldatzaileagoa proposatzen genuenok, ez genion botereari begiratzen, gure interesetatik guztiz aparte zegoen lurralde hori. Ciutat Princesa idaztera eraman nauen sorpresaren parte bat izan da Espainiako Estatuan \u201cpolitika berria\u201d deitu izan zaion hori sortzeko urratsa eman izana, beste leku batzuetan ere ikusi duguna, Mexikon adibidez: \u201cErakundeetara itzuli behar da\u201d esatea. Alde batetik, dena lapurtzen ari direlako. Baina, bestetik, 20 urte daramatzagulako ezer aldatzen ez duten iraultzak egiten. Diagnostiko bikoitza dago: alde batetik urgentzia \u2013urgentzia soziala, krisiarengatik, ustelkeriagatik...\u2013, baina bestetik, baita neke moduko bat ere, inpotentzia, mobilizazio konstante batean egotea, zeinak bakarrik adierazten duen zer ez den aldatzen ari."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Saiatzen naiz dikotomian ez erortzen. Ez purismoa \u2013\u201cez da boterea ukitu behar\u201d, boterea ulertuta zenbait funtzio instituzionaletan jardutea bezala\u2013, baina ezta astotik erortzen ere, mugimenduak bat batean heldutasun politikora iritsi izan balira bezala, azkenean \u201carduratsu\u201d bihurtu izan balira bezala, zeren \u201cplazak okupatuz eta Lacandona oihanean ez dugu ezer egiten\u201d. Ahalegintzen naiz pentsatzen Gabriel Ferraterri hartu dizkiodan lerro horien antzera, \u201cahal izaten ausartzen\u201d. Ideia hori: zer da benetan ahal izaten ausartzea?, atrebitzea gauzak egin ahal izaten, babeslekua bilatu gabe minoritarioaren autokonplazentzian, baina boterea justifikatu gabe, pentsatu gabe boterea daukanak bakarrik alda ditzakeela gauzak, zeina den zerbait inoiz sinetsiko ez dudana, zeren boterea daukanak normalean ez baititu gauzak aldatzen, egonkortu eta monopolizatu egiten ditu. Bilatzen dut leku hori, botere batena boterea hustuko duena boterez. Eta uste dut badaudela hori egiteko moduak. Adibidez, gaurko topaketa hau konfederalismo demokratikoari buruz. Boterea desestatalizatzeko modu hori, sortuz instituzio batzuk zeinak gai diren beren kabuz antolatzeko beren estatalizazioa, beren botere metaketa... Eta horri buruz mota askotako esperimentuak daude: politika profesionalizatzen ez duten partidu politikoak egitetik hasita, zeinak izango diren zeregin kolektiboak delegatzeko plataformak eta ez ordezkaritza- eta botere-pilaketarako tresnak. Giza irudimena gai da gauza asko pentsatzeko eta norabide horretan asko pentsatu da. Eta uste dut bidea ildo hori bilatzean dagoela."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Auzoak, elementu gisa, borroka-tradizio oso bat du, auzo-mugimenduarena, identitate kolektibo bat. Ikusten dut gaur egun, Bartzelona bezalako hiri batean, lan politikoaren mapa berria balitz bezala hartzen ari direla: hiria da hiriko auzoak. Eta orduan, Jose\u0301 Luis Oyo\u0301nengandik \u2013urbanista anarkista oso interesgarri bat\u2013 berreskuratzen dut \u201cauzotasuna\u201d-ren ideia, ez dena auzoaren berdin-berdina. Auzoa, objektibatzen baduzu, ez dakit gaur egun non dagoen: oinarrizko zerbitzu batzuk egotea, adibidez liburutegi bat edo osasun-etxe bat, beste zerbait da. Auzoa unitate gisa, gutako bakoitzarentzat bizitzeko leku amankomun gisa, josita dago beste espazio eta denbora ugariz. Nola analizatu ahalko genituzke gure auzotasun harremanak gaur, gure bizi-elementu ohikoen elkartrukeak kontuan hartuz, baina gaur egungo bizi formetan? Segur aski aterako litzaizkigukeen mapak oso diferenteak lirateke Bartzelona batean 1930eko hamarkadan aterako liratekeenekin alderatuz, adibidez. Nire ustez hor badago irtenbide interesgarri bat beste dikotomia batekin puskatzeko, \u201cglobala ala lokala\u201d-ren dikotomia; \u201cauzoa ala globalizazioa\u201d; \u201cnire etxeko patioa eta nire bizilagunak ala sare globalak\u201d... Distantzia ez denean kontraesankorra hurbiltasunarekin, ikasi dezakegu mapa politikoak marrazten, zeinak ez gaituzten bihurtuko mundu globaleko hiritar abstraktu moduko batzuk, ezta indigena berri batzuk ere, funtsean faltsututa dauden auzoetan bizi direnak."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Azken liburu honetan bertan diozu: \u201cBazterrean bizitzeak aldi baterako bakarrik leuntzen ditu elkarrekin bizitzearen ohiko oztopoak\u201d. Esaldi hori kritika gisa ulertu dugu, kaleko bizimodutik urrundu eta hirietatik at dauden esperientzia komunalak eraikitzeari egindakoa. 219. LARRUNen Kristin Rossi egin genion elkarrizketan eztabaida hori mahai gainean jarri zuen, baina hain zuzen nabarmenduz, Bretainiako ZADa bezalakoek aurrera egin ahal izan dutela fenomeno ez-urbanoak izateari esker. Zer ikas dezakegu hiriaren eta landa-eremuaren arteko tentsio horretatik? Zer aukera eskaintzen ditu espazio bakoitzak eraldaketarako?"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Esaldi horrekin konstatatu nahi nuena zen ideia bat \u2013ez oso berria\u2013: ez dagoela benetako kanpoalderik. Gauza bat dela zure burua ertzean jartzea, bizitzeko modukoa den bizitza egin ahal izateko eta hortik borrokatu ahal izateko; eta beste gauza bat dela benetan alde egiteko inposibilitatea, eta ez bakarrik autosufizientzia erradikalean oinarritutako ideietara. Gurekin daramagu oztopoa. Ciutat Princesa-n dagoen bizi-balantze honetan \u2013zeintzuk joan diren, zeintzuk ez, zer gertatu da joan direnekin, zer aurkitu dute beste bizimodu horietan...\u2013, badira leungarriak, baina ez dago salbaziorik. Eta uste dut ona dela jakitea ez dagoela, ez apokalipsiaren liluran erortzeko, guztiz kontrakorako baizik, jakiteko zapalkuntzaren esperientzia diferenteak daudela, baina inor ez dagoela salbatuta. Eta inor ez badago salbatuta, leku bakoitzetik eraiki behar dira dagozkien biziraupen formak, borroka moldeak eta harremanak."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Horrekin lotuta \u2013nondik goaz, nora goaz\u2013, Nova il\u00b7lustracio\u0301 radical-en defendatzen duzu \u201cez\u201d esaten jakiteak daukan potentzia kritikoa. Baina agian gauzak errazagoak ziren, demagun, 70eko hamarkadan? Muntaia-katean lan egiten zuen obreroak bazekien gutxienez nori esan behar zion ezetz, baita nondik joan behar zuen ere. Baina gu baldin bagara gure buruen nagusiak, gure fabrika gure bizitza bera bada... Nori esango diogu ezetz eta nondik joango gara?"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Agian derrigortuta gaude dominazio, esplotazio, alienazio eta duintasunik gabeko harremanei buruzko pertzepzio bat edukitzera, egoerari askoz lotuagoa dagoena. Kontua ez da hainbeste patroiari \u201cez\u201d esatea, baizik eta \u201cez\u201d esatea egoera horri. Eta etengabe ari gara umiliazioetatik eta duintasunik ez daukagun egoeretatik pasatzen, agerikoagoak izan ala ez. Badago lan politiko bat egiteke, era berean estetikoa ere badena, pertzepziozkoa, sentsoriala, eta da egoera horiek hautematen ikastea, askoz lausoagoak baitira. Eta, egoera hautemateko gaitasuna lortzen dugun neurrian, subjektiboki gaitasun handiagoa lortzen dugu ez \u201cbai\u201d ala \u201cez\u201d esateko, baizik eta noraino. Gauza bakoitza \u201cnoraino\u201d. Bizitza prekarizatuetan, etengabeko eraldaketan daudenetan, ezerk barrualde eta kanpoalde argirik ez daukatenetan, gure \u201cez\u201d horiek \u201cnoraino\u201d bihurtzen dira: \u201cHonaino iritsi naiz, ez dut kontratua berrituko\u201d."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Badu harremana filosofia egiteko modu batekin. Guztia barnebiltzen duten teoria abstraktuak baino, behar duguna zera da: ikustea gauza bakoitzean, borroka bakoitzean, liburu bakoitzean, auzi bakoitzean, zer inplikazio dauden osotasunerantz. Alderantzizko irakurketa da: osotasunetik zatira joatea izan da modu bat pentsamendu iraultzailea eta modernoa garatzeko. Hau berriz, kontrakoa litzateke: konkretutik abiatuta, partikularrean ez geratzea, hori ere izan baita postmodernitateen deribetako bat, baita diferentziaren kontzeptua ulertzeko zenbait modurena ere, edo fragmentuaren ideiarena ere... Gaur egungo pentsamendu kritikoak daukan gaitzetako bat fragmentazio txarra da, partikularismora kondenatzen duela bere burua, mikro gaietara, eta hori ez da ondo ulertutako mikropolitika. Niretzat, ondo ulertutako mikropolitika da borroka konkretu baikoitzean dena dagoela jokoan: dislokatzen den bizitza bakoitzean, \u201chorrela ezin da bizi\u201d dioen bizitza bakoitzean, birjabetzen dugun alokairu bakoitzean; are, gerra bakoitzean, Kobane hirian, zeinak denboraren linboetan dagoela dirudien... horietan guztietan ehuntzen dira borroka guztiak."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Hor jartzen baldin bagara, gure garaiaren inpotentzia biratzen has daiteke eta lehen aipatzen genuen boterearen kontzeptua ere bai. Zeren, zati bakoitzaren batuketak ez du guztiaren aldaketarik ekarriko emaitza gisa, ez dira zatiak batzen, baina bakoitza da gure mundua. Ezin dut mundu osoa nire baitan hartu, gutako inork ezin du mundu osoaz esperientzia egin. Baina gure bizitzaren dimentsioetako bakoitzean integratuta dago munduaren mugak inposatzeko modu bat. Uste dut ikasi behar dela gutako bakoitzaren bizitzetatik horiek ukitzen eta irekitzen, benetan ukitzera iristen garen lekuetan."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Jakinduria eta argia lotzeko tradizioa oso zaharra da. Indoeuropar hizkuntzetan biak estekatzen dituzten metaforak hain dira ohikoak, hain daude sartuta, non ez baitira ia kontzienteki sumatzen. Baina ez horietan soilik, gureak ere lotura bera du berezko: argia esaten diogu... [+]"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Zergatik ez landu eskolan elkarrizketa filosofikoa txikitatik, pentsatzen ikasteko, ideietan sakontzeko, edukiak kritikoki aztertzeko? Gogoetatzen nola i(ra)kasten den, galdera onak zeintzuk diren, iritzi \u201cdesegokien\u201d aurrean zer egin... galdetu diogu Miren... [+]"}, {"text_idx": "#000042", "text": "OHARRA: Aukera hau hautatuz gero hurrengo aldietan ez dizu galdetuko ze instantzia erabili nahi duzun."}]