[{"text_idx": "#000002", "text": "Aurreko Urtarrilaren 7an abiatu zen #KulturaZientifikoa 1. Jaialdia (#KZJaia). Gaurkoan, Jaialdian bildutako ekarpenen bigarren laburpena eginen dugu, 2014-01-20tik 2014-02-02ra bitartean. Gogoan izanen duzuen moduan, lehenengo laburpenean 16 ekarpen bildu genituen, hidrogenotik sufrera zihoazenak, alegia (H-S). Bigarren laburpen honetan, ekarpen gehiago biltzen ditugu, azken bi aste hauetan 19 ekarpen egon bait dira, klorotik bromora, alegia (Cl-Br). Kasualitatez, halogenoen zutabean periodo bat jeitsi dugu! Aurrekoan bezala, jakintza arlo anitzeko egile desberdinak izan ditugu. Bertzerik gabe, bil ditzagun bi aste hauetan eginiko ekarpen hauek (Z atomo bakoitzaren zenbaki atomikoa, protoi kopurua alegia, da):"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Cr (Z=24): \u201cGauss txikitan\u201c. Pertsona batzuk haurtzarotik azaltzen dituzte gaitasun bereziren bat. Pertsona hauetako bat izan zen Gauss matematikari alemandarra. Asier Estevan Mugertzak, NUP/UPNAko irakasleak, Gaussek zortzi urte zituelarik, bere gaitasun matematikoen adierazgarri izan zen anekdota bat kontatu zigun Zientzia Kaieran."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mn (Z=25): \u201cEredu dinamikoak matematikaren irakaskuntzan\u201c. Aitzol Lasa Oyarbide NUP/UPNAko irakaslea matematikaren didaktikaren inguruan aritu zitzaigun Zientzia Kaieran. Ikasgelaren testuinguruan, irakasleak ezagutza transmititzeko tresna egokien kudeaketa beharrezkoa du. Testuinguru horretan kokatzen dira teknologia berriak eta eredu dinamikoak."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Fe (Z=26): \u201cHemokromatosia, edo eboluzioa gaixotasunak ulertzeko\u201c. Elementu egokia harrapatu zuen Koldo Garcia UPV/EHUko ikertzaileak gaixotasun genetiko bati buruz aritzeko, hemokromatosia, alegia. Edonola blogeko artikulu honetan, aitzinean burdinaren metaketaren inguruan genetikoki onuragarria zen mutazioa egunotan kaltegarria nola bihurtu den kontatu zigun."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Co (Z=27): \u201cGiza zakilaren itxura ez da zoriaren ondorio\u201c. Ana Galarragak, Elhuyar Zientzia unitateko kideak, giza zakilaren itxuraren arrazoi posible bat kontatu zigun. Zientzia Kaieran argitaratutako ekarpen honetan egilea ikerketa zientifiko bat laburbiltzen digu. Honen arabera, gizakia ez omen da uste dugun bezain monomagoa."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ni (Z=28): \u201cKaferik nahi?\u201c. Egunean bizpahiru kafe hartzea burmuinaren aktibitatea suspertzeko baliogarria izan daitekela kontatu zigun Ane Wyssenbachek, Achucarro Ikerketa Zentruko ikertzaileak. Neurozientzian blogean egindako ekarpenean, kafeina, moderazioz hartuta, pertsona helduengan izan ditzakeen onurak kontatu zizkigun."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Cu (Z=29): \u201cAbiadura handia lebitazio magnetikoaren eskutik\u201c. Josu Jugok, UPV/EHUko irakasleak, lebitazioa posible dela azaldu zigun Zientzia Kaieran egindako ekarpen honetan. Ez edozein lebitazio, ordea. Aldarapen elektromagnetikoari esker ematen den lebitazioa eta bere aplikazio ikusgarriak, abiadura handiko trenen kasu, kontatu zizkigun egileak."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Ga (Z=31): \u201cMolekulak, mendigoizaleak ala txirrindularitzazaleak?\u201c. Jon Mattin Matxainek, UPV/EHUko ikertzaileak, bere afizioetako hiruk duten lotura kontatu zigun: mendia, txirrindularitza eta molekulak. Nola Ikasi Kimika Kuantikoa Izutu Gabe blogean egindako ekarpenean, molekulen nukleoak mugitzen diren energia gainazala eta Lurraren gainazalaren antzekotasunak kontatu zizkigun."}, {"text_idx": "#000018", "text": "As (Z=33): \u201cBizitzaren zuhaitza marrazten\u201c. Koldo Garcia UPV/EHUko ikertzaileak eboluzioarekin lotutako artikuluekin jarraitu zuen. Gaur egungo espezieak arbaso amankomunetik sortuak garela kontatu zigun Edonola blogean, bizitzaren zuhaitza osatuz. Sorpresa batzuk utzi zizkigun, besteak beste, txerriak izurdeetatik zaldietatik baino gertuago daudela."}, {"text_idx": "#000021", "text": "19 ekarpen hauekin, Jaialdian 35 ekarpen bildu ditugu dagoeneko Jaialdian. (Otsailaren 3ko ekarpena hurrengo laburpenean bilduko da). Ekarpen honekin, gure Txokolatezko Taula Periodikoa horrela gelditu zaigu! (Aniturri BH Institutuko Elosaniturri blogetik hartua):"}, {"text_idx": "#000029", "text": "\u201cZientzia eta umorea, a ze parea!\u201d zikloa irailean"}, {"text_idx": "#000031", "text": "#KZJaia(78)Animalien aferak(119)Argitalpenak(274)Berri laburrak(11)COVID19(28)Dibulgazioa(2919)Dozena erdi ariketa eta datu interesgarri(85)EHUko ikerketa(346)Ekitaldiak(47)Elkarrizketak(21)Emakumeak zientzian(250)Ezjakintasunaren kartografia(448)Gaztezulotik(6)Gogo Elebiduna(6)Ikasleen begietatik(12)KimikArte(6)Kin\u0303uren begirada(11)Kolaborazioak(1084)Kultura zientifikoa(26)Maiz egiten diren galderak(13)Mugaldea(96)Oinarrizko kontzeptuez(57)Quanta Magazine(2)Tokian tokiko(20)Zientzia begi-bistan(454)Zientzia eta Teknologiak 50 urte(23)Zientzia Kaiera(4)Zientzialari(179)Zientziaren historia(25)"}, {"text_idx": "#000032", "text": "animaliak antropologia argitalpenak arkeologia artikuluen bilduma astrofisika astronomia bideoak biokimika biologia eboluzioa Ekaia aldizkaria ekologia ekonomia elikagaiak emakumeak filosofia fisika genetika geologia historia hizkuntzalaritza ikerketa informatika ingeniaritza ingurumena itsasoa kimika klima-aldaketa laburpena mapping_ignorance matematika medikuntza mikrobiologia neurologia neurozientzia osasuna paleontologia psikologia soziologia teknologia zientzia zientzialariak zientziaren_historia zoologia"}, {"text_idx": "#000037", "text": "[...] laburpenean bildu genituen. Hurrengo bi asteetan marka hau gainditu, eta 19 lan bildu genituen bigarren laburpenean. Marka bikaina, dudik gabe. Bromoa (Br) izan zen orduan dastaturiko azkeneko txokolate ontza. [...]"}]