[{"text_idx": "#000001", "text": "Ez da une txarra seme-alaba nerabeari galdera egiteko: \u201cZer dakin/k hik kripto munduaz?\u201d."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Kriptotxanponek sortzen dute nolabaiteko lilura bikoitza. Alde batetik, erregulatu gabeko finantza sistema baten eredu dira, banku eta finantza bitarteko klasikoetatik aparte. 2009an sortu zen lehendabiziko kriptotxanpona, Bitcoin, eta 2007-2008ko finantza krisiak hauspotu zuen bere gorakada, banku eta finantza sistema klasikoa krisiaren erruduntzat jotzen zuten hainbat gazte idealistaren artean. Bestetik, ordutik Bitcoin-ek jazo duen bilakaera oso igoera handikoa izan da: 2015ean 500$-eko salneurrira ez zen iristen txanponaren kotizazioa eta 2021ean 68.000$-etik gorako maximora iritsi zen (137 aldiz garestiago). Diru errazaren erreklamo bihurtu da azken urteetan."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Igoera bortitz honek kriptotxanponaren beraren naturaren azalpena ematen digu: bitcoin ez da apenas diru bezala erabiltzen (gauzen salerosketa egiteko, webgune gutxi batzuetan salbu), baizik eta espekulaziorako bitartekoa bihurtu da."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Bitcoin-ek jarraitzen du kriptotxanpon ezagunena izaten, baina beste hainbat batu zaizkio: Ethereum, Cardano, Solana, etab. Denek dute berrikuntzaren bat bere funtzionatzeko moduan baina hauetatik bakarra ere ez dago benetako ekonomia bat sustengatzen, txanpona beraren prezioaren jokoa baino."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Horregatik, ez da arraroa, kripto teknologia honek arte mundura ere salto egin izana, NFT (Non-Fungible Token) formarekin. NFT-ak fitxategi digital baten (sarri irudi bat) jabetza ziurtatzen duen egiaztagiri kriptografikoak dira. Arte-lan klasikoen jabetza nola, NTF hauek ere erosi edo saldu egin daitezke beraien balioa bakartasuna bera delarik. Hainbat Youtuber eta Streamer-ek sortu dituzte beraien NFT irudiak, fitxategi digital esklusiboak, arrakasta handiarekin. Bideo-joko munduan ere, geroz eta gehiago dira bideo-jokoaren beraren barnean saltzen diren NTF kontzeptu bereziak."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Honen aurrean, garrantzitsua da gai honetaz gazteekin hitzegitea. OCUren arabera, kriptoaktiboren bat dutenen hamarretik bederatzik ez dute aholkularitzarik eta %19-ak bakarrik dio gaiaren inguruan ondo edo oso ondo informatuta dagoela."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Etorkizunak zer emango duen jakin gabe, gaur gaurkoz, gorakada beste beherakada izan ditu kriptoaktiboen mundua, inbertsioz mozorrotutako erruleta jokoa. Ez dago guztiz erregularizatua eta horrek arazo asko sor ditzake. Ertzaintzak ere eman du gurean hainbat lapurreta eta iruzurren berri. Horregatik, inbertsio bezala gutxienez, beraietaz zenbat eta urrunago, hobeto."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Bergara, 1984. Zibergara taldeko kidea."}]