[{"text_idx": "#000000", "text": "ElikaduraNutrizioaSukaldeanElikagaien segurtasunaKontsumo seguruaElikagaiak xehetasunezArriskuak eta neurriakOsasunaOngizateaOsasun-arazoakHaurtxoa eta haurtzaroaHaurdunaldiaHaurtxoa eta etapakHaurrak eta familiaIngurumena eta elkartasunaIngurumenaElkartasunaGizartea eta kontsumoaEtxeko ekonomiaMotorraBidaiakEtxebizitzaTeknologia berriakBrikolajeaHezkuntzaMaskotakMaskota izateaZainketakBizikidetza eta psikologia"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Zenbait bakteriok hondakinak eta beste produktu organiko batzuk elektrizitate bihurtzen dituzte, eta horrek zenbait ekipo zientifikoren lana sustatzen du energia garbiaren iturri berri bihurtzeko. \u201cErregai-zelula mikrobiarrak\u201d izenekoek bakterioak erabiltzen dituzte erregai organiko batetik elektroiak ateratzeko, hala nola karbohidratoak, proteinak edo hondakin gordinak, eta zirkuitu elektriko batetik eramateko."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mikrobioen bizitzaren alderdi ezezagunak ikertzen laguntzeaz gain, ikerketa horietako batzuk dagoeneko erabiltzen ari dira, hala nola tresna zientifikoei energia ematea urruneko lekuetan tenperatura edo presioa neurtzeko, ohiko bateriek edo eguzki-panelek balio ez duten tokietan."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Hala ere, esperimentu horiek urteak beharko dituzte heltzen, arlo horretan lan egiten duten adituen arabera. Alde horretatik, \u201cbateria bizi\u201d horiek kontsumorako produktu elektronikoei edo urruneko landa-eremuetan sorgailu elektriko gisa energia emateko erabiltzea errealitate bihurtzetik oso urrun dago oraindik."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mikrobioak elektrizitatea sortzeko duen gaitasunaren aurkikuntza Durhameko Unibertsitate ingeleseko Michael Potterri egozten zaio; 1910ean korronte elektrikoa sortzea lortu zuen, elektrodo bat legamia duen petaka batean beste elektrodo batekin organismorik gabeko soluzio batean konektatzean. Hala ere, kontzeptua ez zen berriro hasi 60ko hamarkada arte, ikertzaileak prozesu horren oinarriak hobeto ulertzen hasi zirenean."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mikroorganismoek elikatzeko hainbat elementu erabiltzen dituzte; beraz, \"bateria biologiko\" horien erregaia askotarikoa izan daiteke. Birminghameko Unibertsitate ingeleseko zientzialariek erregai-zelula bat garatu dute \"Escherichia coli\" bakteriotik abiatuta. Bakterio horrek txokolatearen azukrea eta turroia kontsumitzen ditu, eta hidrogenoa sortzen du. Ikertzaileek gas hori aprobetxatu dute haizagailu txiki bat mugitzeko behar adina elektrizitate sortzen duen erregai-zelula elikatzeko. Prozesu hori aprobetxa liteke, gainera, txokolate-fabriketako hondakinak garbitzeko eta elektrizitate bihurtzeko."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Bestalde, Oxfordeko Unibertsitate ingeleseko ikertzaileek hidrogenozko erregai-zelula bat sortu dute, entzimak erabiltzen dituena, erreakzio kimiko bat azkartzeko gai diren biomolekulak, sistema horretan normalean erabiltzen diren metal garestien ordez. Erloju digital bat elikatzea lortu dute Oxfordeko zientzialariek. Gailu eramangarri mota guztietarako ohiko baterien alternatiba ekologikoa izan daitekeela diote, elektrizitatea ekoizteko soilik hidrogenoa eta oxigenoa behar dutelako, eta ura hondakin gisa sortzen dutelako."}]