[{"text_idx": "#000002", "text": "Sanjuanbidean, harrian landutako hiru oinatz egon izan dira beste horrenbeste lekuetan jarriak, San Juanek hiru pausutan egin omen zuelako Bermeotik Gaztelugatxeraino."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Gaurko Nekazari kalearen iparraldeko muturrean egon zen.\n1800ean konpondu beharra izan zuen:\n\u201cComponer la puentte del porttal de Bacas o\u0301 su arco\u201d\nEta 1886an eraitsi egin zen:\n\u201cDemolicion del arco del portal de Vacas (arco y murallon). Se derribara\u0301 el murallo\u0301n hasta la li\u0301nea de fachada de la casa no 11 de la calle de Labradores."}, {"text_idx": "#000004", "text": "XV. mendetik aurrera behintzat, Bermeoko baserri auzoak elizateak ziren, Almika eta San Pelaio besteak beste. Agirre eta Arane auzoak, berriz, hiribilduarenak ziren, eta horietako baserritarrak, abere eta produktuekin hiribildura sartzeko atea Beiportale edo \u201cVacas-eko\u201d hauxe iz"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ate honen aurrez aurre, Dolareaga esaten zaion parajea dago, sagardoa eta txakolina egiteko, sagarra eta mahatsa (1334an dokumentatuak) zapaltzeko dolareak hantxe zeudelako."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Erremedio kalearen mendebaleko muturrean egon zen 1827an eraitsi zen arte.\nBilbobidearen abiapuntu izan ohi da ate hau. Bide honek, Adoberia ondoan zegoen\nErreginazubi igaro eta gero, Almikatik gora egiten zuen, Man\u0303uko Laubidietatik\nInfernuerrekara jaitsi eta Oiangortako zubitik jarraitzen zuen Bilborantz.\nHiribildura sarrera ematen zuen ate handiena izan zen. Izen desberdinak izan ditu\nateak mendeetan zehar: Portal de Burgos XIV. mendean, eta Portal de la Carcel Vieja eta\nPortal de Nuestra Sen\u0303ora de los Remedios XVII. eta XVIII. mendeetan. Erremedio kaleari Kartzelon\u0303a deitu izan zaio XIX. mendearen erdialdera arte. Antza, izenak esaten duen moduan, ate honen egituraren barruan, herriko kartzela zegoen."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Harresiaren hego-mendebalean, Sanmigelportale eta Erremedioportaleren artean\negon zen. Atea desagertuta egon arren, bere inguruari, gaur egun oraindik, Portale esaten zaio. XIV. mendean, puerta de los ferreros izenez aipatzen du San Frantzisko\n\u201cen vn logar que llaman Erreten que es entre la puerta de la dha villa que dicen la puerta de los ferreros por do salen al arrabal do se labran las nabes\u201d\nIzan ere, 2022an inguruan indusketa lanak egin zirenean, zepa aztarnak aurkitu ziren\nXIX. mendean, San Frantzisko izenaz gain, Guadalupe eta Sokorro ere erabiltzen"}, {"text_idx": "#000010", "text": "San Frantzisko komentuaren 1357ko fundazio agirian, komentua \u201cErrementarien portaletik\u201d gertu zegoela esaten da. Gainera, inguruan indusketa lanak egin zirenean, zepa aztarnak aurkitu ziren ber- tan, errementerien presentziaren seinale."}, {"text_idx": "#000011", "text": "San Migeleko eskailerak dauden lekuan egon zen, Lameraren mendebaleko aldean.\nDeskribapenengatik, badirudi berau dela XVI. mendeko fogeretan agertzen den\nSagarbarriko portalea. 1511ko fogeran, etxeak kaleka zerrendatzean, horietako bat,"}, {"text_idx": "#000012", "text": "\u201cEn el Portal de San Juan fasta la Puerta de Sagarbarrico\u201d honela luzatzen dela azaltzen da10. 1514koan, berdin: \u201cEn el Portal de San Juan fasta la puerta de Sagarbarria\u201d.\nSanjuanportaletik, Goiko plazatik eta Denderiakaletik behera, Sanmigelportaleraino jaisten zen kalea zen hura. Bestalde, XVI. eta XVII. mendeetan, Dendarikalea, Sagarkale izenez aipatzen da hiru bider: 1589an, \u201ccalle de Sagar\u201d; 1624an, Sagarcalle12 eta 1643an, berriro Sagar calle13. Denderiakalea, gaurko Etxebarria tar Kresentzi kalea da.\n1777an, konponketa lanak egin ziren ate honetan:\n\u201cPago por la obra del arco que se ha ejecutado en el portal de S. Miguel\u201d 1829an eraitsi zen ate hau."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Sanmigelportale ondoan zegoen harritza (Artza), Lamera eraiki zen arte, txalupak lehorreratzeko lekua izan zen. Aurrean ontziolak eta Gazteluosteko ainguralekua zeuden. Inguru hau zen Gernikarako bidearen abiapuntua."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Errenteriak, Bizkaiko jaunari burdinaren gaineko tributua ordaintzeko leku edo errentaetxeak izaten ziren, eta, aldi berean, burdinazko totxoak edo tresnak saldu eta erosteko biltegiak."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Dokumentazioa: Bitor Uriarte eta Asier Romero"}]