[{"text_idx": "#000001", "text": "Axtrokiko Ontzien errepliken erakusketa bere 50. urteurrenean"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Axtrokiko Ontziak urrearen erabileraren testigantzarik apartekoenak dira Euskal Herrian. Azken Brontze Aroaren eta Lehen Burdin Aroaren bitartean datatu izan dira, K.a. 800-500 inguruan. 1972ko abuztuaren 17an aurkitu ziren Axtrokiko haitzaren magalean, Eskoriatzako Eran\u0303a eta Bolibar auzoetatik gertu. Inongo testuinguru arkeologikorik gabe aurkitu zirela eta, hauen jatorria, dekorazioen esanahia eta funtzioa interpretazio eta hipotesi askoren abiapuntu izan dira. Dena dela, 1973. urtetik Madrilgo Museo Arkeologiko Nazionalaren eskumenean daude. Eskoriatzako Udalak kudeaketa ofizialak egin ditu Axtrokiko Ontziak berreskuratzeko eta Euskal Herrian erakutsi ahal izateko."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Teodoro Martinez Ansorena auzokide eskoriatzarrak aurkitu zituen 1972ko abuztuaren 17an kasualitatez, Axtrokiko haitzaren magalean. Lur-jausi handi baten ondorioz metaturiko lurra erretiratzeko lanetan, ontziak bata bestearen barnean sartuta aurkitu ziren, inongo testuinguru arkeologikorik gabe."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Bolibar-Ugazuako parrokoa aurkikuntzaren garrantziaz ohartu zen eta Materiala purutasun handiko urrea zela egiaztatu ondoren, Irunera eraman zituen, bertako Xantalen ermitan indusketa arkeologikoak egiten ari zirela eta. Bertan zeuden Jaime Rodri\u0301guez Sali\u0301s, Fermin Leizaola eta Ignacio Barandiaran ikertzaileen aurrean, egunkari paperean eta zapata kaxa batean bilduta zeramatzan piezak erakutsi zituen. Ikertzaileen harridura aho batekoa izan zen, eta haien garrantzia baieztatu zuten."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Tradizionalki, Axtrokiko Ontziak luxuzko baxera baten parte liratekeen ontzi edo edukiontzitzat jo izan dira; hipotesi honetatik datorkie deitura. Ondorengo ikerketetan, ordea, erritu ezezagunen batean erabilitako kasko edo burukoak izango liratekeela proposatu da."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Nolanahi ere, uste da ontzi horiek Europa erdialdekoak direla eta handik ekarri ahal izan zirela. Pieza hauekin antzekotasunak elkarbanatzen dituzten objektu arkeologiko ugari aurkitu dira. Hauetako bat, Avantoneko Urrezko Konoa (Vienne, Frantzia) dugu. Iberiar Penintsulan, haien forma, dekorazio eta kronologia dela eta, Rianxon aurkituriko Leiroko Kaskoarekin (Galizia) edota Villenako ontziekin (Alacant) alderatu izan dira."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Esferaerdi itxuran eta urre laminatu nahiko puruz (%88) egindako piezak dira, barnealdetik mailukatutako bozeldura faltsu bidezko dekorazioa izanik. Apaindura hauek motibo geometrikoz osaturiko zerrenda horizontal eta zentrokideez osatuta daude: zirkuluez nahiz \u201cC\u201d edota \u201cS\u201d alderantzikatu itxurako ikurrez, esaterako. Ontziek grabatuta dituzten dekorazio geometriko hauek ikur gisa hartu izan dira, eguzkiaren, ilargiaren, izarren edota hegaztien irudikapenekin alderatuz. Dekorazioen kalitatea eta zehaztasuna ikusita, urregintza lantegi espezializatu batean eginiko piezak direla pentsa genezake, artisauak apaindurak modu antolatuan grabatzeko gaitasun handia zuela ondorioztatuz."}]