[{"text_idx": "#000000", "text": "Erroldak dio 750 lagun bizi direla Bizkaiko Artean, Arratiako paisaia berdez eta erro zaharreko baserri eta dorretxez inguratua. Plaza txikia bezain bizia du. Txoko batean, Mauriziaren irudiaren aurrean, kontu kontari ari dira herriko zaharrenak. Alboko dendan, Xsaqarik diotso arropa konpontzen diharduen emakumeak nebari. Aurrean dute haur aljeriarra, lagun georgiarra txirristatik noiz jaitsiko. Eta tabernan, kide amazigak egindako ogia pasa dio zerbitzari perutarrak sukaldari mexikarrari, goiko pisuan bazkaltzeko zain diren lagun palestinar, pakistandar, kolonbiar, gambiar, euskaldun, maliar, marokoar eta somaliarrentzat. Eguerdi arrunt bat Artea Herriko Bentan. Europan parekorik ez duen bizi-proiektuan."}, {"text_idx": "#000001", "text": "\u201cLortu dugu muga gainditzea. Emakume nigeriar bat eta seme autista datoz gurekin, Mediterraneoa pateran igaro berri duten beste hainbat lagunekin batera. Astero errepikatzen dugu horrelako bidaiaren bat, beste sare solidario askok egiten duten gisan, garai bateko mugalarien antzera\u201d. Artea Sareko lagunek azken urteotan bizi izan duten dozenaka esperientzietako bat da. Munduan barrena aske mugitzea eskubidea dela argi izateaz gain, praktikara eramaten dute. \u201cSistema desobeditzen dugu, giza eskubideen obedientzia praktikatzeko\u201d. Ezaguna zaigu esana, baina Arteako berezitasuna da adierazteaz gain, egin egiten dutela. \u201cAstero eramaten dugu jendea nahi duen lekura eta hemen geratzea erabakitzen dutenei paperak lortzen laguntzen diegu, baita bizitza duina garatze aldera, lana bilatzeko tresnak eman ere. Aldarrikatu gabe, egin egiten dugu, eta kitto\u201d. Mikel Zuluaga mintzo da, proiektu honen sortzaileetako bat. \u201cKrisi globalaren aurretik jendea ekartzen genuen, baina Ongi Etorri Errefuxiatuak ekimena sortzeak gure gaitasuna eta ahalmena zabaldu zituen\u201d."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Bentaren alboko etxea \u2013hemen bizitzea erabaki dutenentzat bideratua\u2013 eta herriko beste eraikin bat \u2013beste norabait noiz mugituko zain daudenentzat erabilia\u2013 alokatuta dituzte. Arteatik kanpoko hainbat espaziorekin ere harreman zuzena dute: batzuk alokairuan, jabek borondatez partekatutakoak beste batzuk eta gainerakoak okupatu dituzte. Bilboko zenbait auzotan, Zierbenan, Gernikan, Arrigorriagan edo Zornotzan daude horrelakoak. Ez dute gehiago hazi nahi, deszentralizazioaren bidetik jo dute, antzeko esperientzia gehiago sortzen ari direlako. \u201cBankuek ehunka etxebizitza hutsik eduki eta pertsonak kalean lotan dauden bitartean, okupatzea legez kanpokoa izango da, baina guztiz bidezkoa\u201d, dio Olatz Talabera abokatu urrun\u0303arrak, Zornotzan egoera prekarioan dauden pertsona migratzaileentzako espazio bat atontzen ari den sareko kidea. Arteako esperientzia ezagutu ostean, ekin zioten 15 urtez banku batek abandonatutako eraikin bat okupatu eta auzolanean egokitzeari (margotu, altzariak lortu, zorua berritu, sukaldea eta komunak jarri...)."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Oqueli\u0301ren antzera profil politikoagoa dute kide batzuek, beste batzuek bizilekua utzi dute arrazoi ekonomikoengatik, genero jazarpenagatik, desafekzioagatik... \u201cDen-denak dira zilegiak\u201d, dio Malu Egiluzek Zeanuriko baserritar ekintzaile nekaezina eta proiektuaren zutabeetako bat."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mohamed alaba txikienarekin. Fatima eta Mohamed amazigak dira eta bost seme-alabekin heldu ziren Arteara, Almeriako \u201cplastikozko itsasoan\u201d hainbat urtez lan egin ostean. 2017ko martxoan, SAT sindikatuarekin batera, negutegietako lan baldintzak hobetzearen aldeko gatazka batean, haren semeetako bati aurpegia latigoz zartatu zioten. Gurasoek ahotsa altxatu izanaren zigor gisara. Egun jatetxeko sukaldarietako bat da Mohamed. Artean borrokan darraite, baina oraingoan paperak lortzeko burokrazia dute arerio. Argazkia: Dani Blanco."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Askotarikoa eta aldakorra den giza-taldea osatu dute. Askok hamaika bizipen traumatiko pasa dute. Nola lortu dituzte kontrol hierarkikorik gabeko espazioak eta errespetuzko giroak?"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Fatima alabarekin eta Yolanda Oqueli\u0301. Oqueli\u0301 2012an bizkarrean tiro egin zioten aire zabaleko urre-meategi baten aurkako protesta batetik bueltan zela. Natura eta lurraren alde publikoki aritu izanaren ondorioek behartu zuten Guatemala uztera, garai batetik aurrera berak eta familiak ezkutuan bizi behar zuten eta. Egun euskara ikasten ari da semeekin batera Artean. Laster bere laugarren seme-alaba jaioko da. Argazkia: Dani Blanco."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Komunitate guztietan beti daude lotailu funtzioa betetzen duten elementuak: erlijioa, kultura, ideologia... Arteakoa entsegu soziala dela diote, kideen lur-zoru komuna oso bestelakoa delako. \u201cAdibidez, ni ez naiz sinestuna, baina ulertzen dut norbait izatea. Beraz, gure lur komuna laikoa izatea da, denok ulertzen dugulako ez dugula zertan bestea aldarazi behar, adibidez, musulman edo agnostiko izateari utz diezaiogun; normaltasunetik espazioa sortzea da ideia\u201d, dio Zuluagak."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Laguntza eta salaketa, elkar harturik\nGobernuek mantendutako Gobernuz Kanpoko Erakundeak, jana eta ohea ematen dituzten gune publikoak, askotariko elizkoien karitatea... Migrazioaren gaiak erro politiko sakona eta agerikoa badu ere, asistentzialismo akritikoarekin lotuta agertzen da sarri. Artean ez dute laguntza ulertzen arazoa sortzen duenari salaketa eta kritika politikoa egin gabe. \u201cJende asko gupidagatik hurbiltzen da, baina kontua da ea nola egiten dugun pertsona horiek ere salaketara batu daitezen. Ez daitezen bakarrik arropatxoak ekartzera etorri, baizik eta uler dezaten hau gertatzearen zergatia. Herri gisa prestatu behar dugu gure burua epe luzeko elkartasunerako. Pertsonak hona helduko direlako, bai ala bai. Beraz, hobe dugu hori adeitasunez eta nahitasunez egitea, elkartasunez, ikuspegi internazionalista batetik\u201d."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Marta Chuk eta Abigail alaba. Guatemalako Kitxe herriko ekintzailea zen. Brodatzeko tailerren bitartez, emakume baserritarrak ahalduntzen zituen biolentzia matxisten aurka. 2016an, aitaren heriotzak, bikotekidearekiko harreman txarrak, familiako zorrek eta lana galdu izanak migratzera eraman zuten. Hainbat bueltaren ostean, Bilbora heldu zen. Arteako sare solidarioak erreskatatu zituen pisu batetik bera eta Abigail alaba txikia; gela n\u0303imin\u0303o baten eta errolda paperen truke 600 euro ordainarazten zizkioten. Egun, Arratiako Ongi Etorri Errefuxiatuak elkarteak lagunduta, ekonomia sozialeko arropa tailer bat kudeatzen du Arteako Bentaren alboko etxabean. Argazkia: Dani Blanco."}, {"text_idx": "#000018", "text": "\u201cLehen Bartzelonan izan ginen eta dena ezberdina zen. Hemen nik eta semeek ez dugu arbuio edo arrazakeriarik sumatu. Agian kontu hutsala irudituko zaizue, baina bada jendea etxeko atea jo eta etorri zaiguna esatera, \u2018Yolanda, begira, zerbait behar baduzu, hemen alboan nago\u2019. Gu zein ginen ia jakin gabe, heldu berriak ginelako besterik ez... Gurekin bizi den Boli Kostako emakumea ere harrituta dago auzoan eta plazan inork inoiz ez diolako begirada ukatu\u201d. Oqueliren bizipenak ondo laburtzen du Artean gailendu den errespetuzko giroa. Marta Chuk kitxea ere oso eskertuta dago herritarren harrerarekin. \u201cHerrian aurriritzirik gabe jaso gaituzte. Nolakoak garen ezagutu gaituzte, atzean dugun historian geratu gabe. Plazako nire dendatxoan herriko ume saldoa elkartzen da eskolatik bueltan, eta guraso bakar batek ere ez du sekula esan \u201cez joan hara, jende ezberdina da\u201d. Guztiz bestelakoa, lagundu izan naute\u201d."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Zuluagak segituan ohartarazi du lotan dagoen xenofobia herri orotan eta gu guztiongan bizi dela, eta horregatik elkarren arteko errespetua etengabe landu behar dela, erraz apurtu daitekeen zerbait baita. \u201cGarai hauek, tamalez, ez dira egokienak. Europa osoan faxismoaren alde egiten du haize\u201d, gehitu du Egiluzek. \u201cFaxismoa ondo eraikita daukate. \u2018Bertakoak lehenik\u2019 esaldia boteretsua bezain latza da. Baina ez da gauza bera \u2018Zer egiten du beltz horrek sukaldean!\u2019 pentsatzea ala erreparorik gabe adieraztea\u201d. Proiektuak inguruan lortu duen zilegitasunak eta metatu duen indarrak eragina dute gai honetan. \u201cAgian denok ez gaituzte ondo begiratuko, baina ziur naiz horiek ere, guregana gaizki esaka etortzeko pausua ez dutela emango\u201d, dio Oqueli\u0301k."}, {"text_idx": "#000022", "text": "2021eko abuztuaren 15ean, talibanek Kabul mendean hartu zutenean, milaka afganiar ihes egiten saiatu ziren. Soilik hilabete hartan, 35.000 pertsona baino gehiagok zeharkatu zuten Pakistango muga, eta 2022. urtea hasi orduko 145.000 ziren beste aldean. Aldiz, gertakari horien... [+]"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Ongi Etorri Errefuxiatuak plataformak urteroko Marea Horia izeneko mobilizazioa egin du zapatuan, Plentzia eta Gorlizko hondartzetan. Horietan bildutako lagunek salatu dute mundu osoko milioika pertsonak, euren jatorrizko herrialdeak utzi eta Europara iritsi nahian,... [+]"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Zalaparta sortu du Libia eta Tunisiako mugako basamortuan hilik ikus zitezkeen ama alaba batzuen argazkiak. Migratzaileak zenbaki gisa tratatu arren, Fati eta Marie izena zuten pertsonak ziren."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Marokotik irten ondoren migratzaileek zortzi egun eman dituzte itsasoan noraezean, larunbatean hondoratu arte."}]