text: [{"text_idx": "#000003", "text": "Most of my or a good portion of my talk with you \u2014 discourse \u2014 this afternoon would be in the Visayan dialect kay medyo \u2014 kasabot mo\u2019g Ilokano? Mag-inilokano ko ngari. Kinsa\u2019y nakasabot og Maranao? So mag-Binisaya ko."}, {"text_idx": "#000004", "text": "So ang atong \u2014 ni-a karon kanato kauban maong halandong Executive Secretary Salvador Medialdea; ang atong Defense Undersecretary Cardozo Luna; ang atong Chief of Staff, ang pinaka-hepe sa militar karon, si Lieutenant General \u2014 General na diay ni siya, kay upat na man kabuok ang iyang \u2014 Rey Leonardo Guerrero; unya si... sa Mindanao Command, sa Eastern \u2014 kung mag-atubang ka og mapa sa Pilipinas, ang imong right hand, mao na\u2019y Eastern. Basta nakatutok ka lang sa Pilipinas. Eastern side, ug ngari sa imong wala, mao nang Western side. Ang taas ana, mao nang Luzon, Visayas, Mindanao \u2014 Southern Mindanao ta."}, {"text_idx": "#000005", "text": "So mao ni sila ang mga opisyal ug ang mga enlisted personnel. Sa akong Armed Forces of the Philippines nato, mga sundalo; ug kadtong kamo na nagbalik loob sa pamahalaan; ug akong mga kaigsuonan."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Kay niatong unang panahon \u2014 wala muabot tung y***** Espan\u0303ol nga si Magellan, niabot pa diha\u2019g suroy ang buang, di man ni iyang nasod. 400 years gud ta. Kwatro senyos anyos nag antos ta nila. Mao na to sila og Amerikano, ilang giilog, gihimo tang sulugu-on, we were subjected to imperialist nga gobyerno, mao nang inyong imperialista."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Dugay naman na silang nawala. Pero mao na. Nauna ang mga Islam \u2014 mga... ilang Evangelists, ilang mga preachers, kanang Imam. Nauna pa\u2019g sulod ang Islam gikan sa... didto sa Thailand, nituyok na sila sa Malaysia, mao nang naagian nila, puro mga Muslim. Unya niabot sila og Indonesia unya ni hinay-hinay sila\u2019g saka sa Mindanao."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Pero niadtong panahona, naabot na pud ang mga Kinatsila, ilang gibara diha sa Zamboanga. So pirting away na. Mao na niadto. Pero kana silang mga Maranao, parehas sa akong \u2014 ang akong lola, taga Lanao del Sur man, kana sila ug ang mga Tausug, naa na sila\u2019y medyo bangi pud niadtong unang panahon nga wa pa muabot ang Kristyanos."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Tungod anang relihiyon, [inaudible] Protestante, Katoliko, Jehova, ug unsa pa. May bangi na sila, Sunni ug Shiite. Mao nang naga-away na na sila niadto. Pag-abot Espan\u0303ol, si Magellan ga dala og cross, ga dala og kanyon. Wala man pud ta\u2019y ingon ana niadto, nitibo man atong mga gikagikan. Mga Bisaya. Nitibo."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Diba ang tawag sa ato, dili man Cebuano. Sugboanon. Og muingon sila\u2019g, \u201cTaga-diin ka?\u201d \u201cTaga-Sugbo mi.\u201d Mga Iloc \u2014 aning Ilonggo, mao na na sila. Hiligaynon ang tawag ana. Waray. Mao na\u2019y distribution nato."}, {"text_idx": "#000015", "text": "So diri malanding (landing) ang buang, si Magellan, nagdala og armas, wala gyu\u2019y mahimo ang Pilipino, musurrender (surrender). So in the span of 400 years, kwatro siyento anyos nga napugos gyud ta pag-embrace sa Kristiyanismo."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Eh \u2018di pag diha niadto, dili ka mu-kuan, ihaw ka man. Mao na ang atong giagihan. Ambot, wala ko\u2019y history pero mao pud nang Mindanao. Basta gani naay relihiyon \u2014 wala ko mag-ingo\u2019g ngil-ad \u2014 apilan gyud na\u2019g pwersa. Kadaghanan ana, bayolenteng panghitabo."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Ang unang naabot sa siyudad sa Davao, sa amo mga Cebuanao, Bol-anon, Leyten\u0303o. Ang pag-abot sa mga Ilocano \u2014 ang Ilocano gyu\u2019y una. Mga maestro nato niadto. Among mga maestro mga Ilocano, mga supervisor, Ilocano, mga educators, the early. Pero gagmay ra sila, mga maestra, naa sa gobyerno."}, {"text_idx": "#000027", "text": "So sila nang nag-negosyo og una, abaca niadto Manila hemp. Mao na\u2019y inilog nga produkto sa Mindanao."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Mao na diha. Unya wala\u2019y tao. Dapat wala\u2019y masuko nato kay niadtong unang panahon, luag kaayo ang Mindanao."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Og dili ta mag-import sa Vietnam, Thailand, Laos, gutom ang abuton nato. Mao na\u2019y problema diha. Karon, kanang gitanum dihang mga pineapple ug kanang mga banana, saging, dili na para konsumo sa Pilipino. Ang gihatag sa inyo, diba, mga reject diha sa palengke. Mao na atong gikaon."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Tua man pud na mudiretso sa gobyerno, bahin-bahinon pa na sa tanang Pilipinas. Ang ako para naa\u2019y trabaho ang tanang Pilipino."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Karon, sa Mindanao pinakadako kay wala\u2019y bagyo. Nakaagi lang bagyo, ngadto \u2018tong Pablo. Kamo, kinsa\u2019y nakaila nako nisaka sa bukid? O, kinsa pa? Tug-an sa tinuod."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Diba misaka ko\u2019g bukid, makig-istorya ko kay kuhaon nako ang inyong gibihag. Pulis, sundalo. Unya niadto mayor lang ko. Ang ako, interested lang ko sa trabaho.)"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Now, karon, kinsa man ni si Sison? Kinsa man ko? Ako, Presidente. Nag-atubang ninyo, nag saad, mao ni akong buhaton. Mao ni akong... nia sa akong plano sa akong utok."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Si Sison nag-damgo pud na\u2019g iyang gobyerno. Mao pud na siya, gusto\u2019g edukasyon libre. Libre tanan. Hasta ang katre libre. Ang pag-abot anang panahon mag [inaudible], naa pa\u2019y taxation ang mga \u2014 Una ka maka anak, bayad ka sa komunista."}, {"text_idx": "#000041", "text": "P**** i**** mga y***. Mga hambugero. Mao na siya gusto siya muilis nako. Wala\u2019y kwestiyon na. Pilipino siya eh. Ambot ug Pilipino ba gyud nang y*** na. Mura man na\u2019g taga-Taiwan ug itsura."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Manghalwan pa ko. Mao na akong sud-an padulong ug pag-abot kay wa\u2019y... wa ma\u2019y kwarta ang gobyerno. Maningkamot pa ko ug bingwit diha og unsa\u2019y akong mabingwit. Usahay panty, usahay bra. [laughter] Mga buang ning mga komunistang y***."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Gusto siya magpa-pili\u2019g Presidente, walay kwestiyon na. Ingon ang \u2014 Pilipino ka, okay. Unang una, Pilipino natural-born. Buot pagsabot, pag gawas nimo sa lawas sa imong inahan, Pilipino ka na. Mao bitaw ning..."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Sultihan ta na mo ana. Mao man nang akong... usa sa naga padagan nako. Kaning pag-ingon sa Supreme Court nga Pilipino \u2014 kay naa lagi\u2019y batas sa gawas, treaty, na kani daw mga wa\u2019y citizenship, wakahibaw\u2019g kinsa nang anak, mao diha og asa siya nakit-an, kung diri sa Pilipinas, Pilipino siya."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Pero ang Constitution natin istrikto. Pilipino ka gyud. Nga paggawas nimo sa imong [unsa\u2019y tawag ana sa Binisaya? Kanang putos ninyo. Mao nang putos sa bata na ilubong pagka...]"}, {"text_idx": "#000047", "text": "O, paggawas nimo ana, naa ka pa diha, Pilipino ka na. Buot pasabot, imong ginikanan, nanganak nga nagbikaka, nagpagawas ug bata, Pilipino. Mao na\u2019y buot... Kay giusab sa Korte Suprema na [inaudible] ko kay wa man na\u2019y klaro. Unsa man ning klase."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Usa pud na ka sem \u2014 duha ka semester na kaming mga abogado. Usa ka tuig sige\u2019g ingon, \u201cGaunsa man ning Pilipino? Kinsa man ning Pilipino? Mao nang Pilipino, kana, kana. Gibalik-balik, unya usbon lang."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Atong mga lolo niadto nagkasinabot nga maskig dili \u2014 lain imong kinan-an, lain imong batasan, mag-ipon ta kay mag mugna ta ug nasod."}, {"text_idx": "#000053", "text": "But we are one because ang atong Constitution gaingon nga naa\u2019y mga opisyal diri sa Pilipinas, pero pinili sa tao. Sovereignty ang puder sa tao. Di man ta tanan pwedeng mag-Presidente, maghimo lang ta\u2019g Presidente. Mag himo lang ta\u2019g presidente usab. Pilion sa tao, eleksyon. Siya\u2019y tagaan nato sa puder. Pag kumkom anang sovereignty, sagrado na."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Mao nang ngari sa opisina, ako\u2019y mu-appoint kanus-a ka ma-heneral, kanus-a ka mahimong secretary of kinsa ka, executive Secretary. Kinsa\u2019y mabutang diha sa Korte Suprema, naa sa ako. Pero ang Constitution naa\u2019y gihatag. Pinili ka sa tao."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Unsa man na\u2019y gibuhat ni Sison? Nakaila mo anang y*** na? Ang iya, nagbasa\u2019g libro about komunista. Niadtong unang panahon, kay pobre pud nang Europe, mao pud na\u2019y ilang gusto. Pero karon ang Russia ang numero unong komunista. Ug diri sa Asya, ang Tsina or China, puro kapitalista na."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Ang nagpabilin, ang komunista. Unsa ma\u2019y ilang pamaagi? Kuhaon nila ang gobyerno pinaagi\u2019g pakigbisog ug armas. Mao na\u2019y diperensya diha."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Gusto ninyo niadto, gusto ninyong kamo\u2019y mag trabaho ngari, diri, pinaagi sa inyong armas kay naa na\u2019y gobyerno sa Pilipino eh. Naa na\u2019y pinili. Naa na ko, naa na si General Guerrero, mga opisyal. Dili mani sila dato. Kadaghanan sa atong mga sundalo diha sa Philippine Academy of Police o sa... Dili na mga dato. Kung mga dato ni dili ni mangempleyo. Mao\u2019y gusto sa y***, makig-away."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Akong anak, si Sebastian, ingon siya, \u201cMag-babae na lang ko.\u201d Ingon ko, \u201cMas maayo pa. T*** i** kabuang nimo. Di gani ka ka antos y***.\u201d"}, {"text_idx": "#000062", "text": "Ga lanay lang ang utok ana. Unsa ma\u2019y iyang gituldo ninyo? Magpatay, mangayo\u2019g kwarta sa pobre ug sa dato tungod pinaagi sa armas. Kaning iyang trabaho murag holdup sa Pilipinas tanan."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Unsa man inyong \u2014 unsa man gisaad ana, edukasyon? Nagpirma na ko\u2019g balaod tanan libre na. Ma-pobre\u2019g ma-datu, tanang Pilipino karon libre na. Og naa moy mga anak nga bright, ayaw ko taga-i\u2019g bugok, kanang palahubog. Binuang na."}, {"text_idx": "#000075", "text": "Kadtung inyong mga anak na 17, 18 unya maayo na\u2019g paghuna-huna, sige, pasudlon nako sa PMA. Gusto ko\u2019g mga lumad na mga sundalong mga heneral. Tutal Pilipino man tang tanan \u2014 maypa si Allen Capuyan, nidako lang ang tiyan ug sinuroy anang buang. O, lumad man na. Manobo."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Mao na si Allen akong \u2014 Asa man si Allen? Absent. Ingna siya wa siya\u2019y sweldo karong bulana. Y***. Katong mga bright, gusto ko \u2014 gusto pud kog kanang mga sa probinsya, i-assign ko ang mga pulis mga Moro."}, {"text_idx": "#000077", "text": "Sa Davao gusto ko Moro. Wala man ko\u2019y problema. Basta trabaho ka la\u2019g tinarong diha. Mao na akong gusto. Dapat ngari pud para pantay-pantay ta tanan."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Ako, muingon gyud ko, mag-assign mo og kuan diha, lumad. Diri sa Davao pag-assign mo\u2019g \u2014 naay daghang Maranao diri, puro badlungon. \u201cDVD, DVD, DVD, DVD,\u201d Bisag asa nang y***. [laughter]"}, {"text_idx": "#000082", "text": "\u201cAy sorry sir. Kay di man ko pabalikon ngadto.\u201d"}, {"text_idx": "#000084", "text": "\u201cKanang mga Maranao, sir. Wala na sila\u2019y kaluoy sa ako karon nga naa na ko sa daplin.\u201d"}, {"text_idx": "#000085", "text": "\u201cAh, musugot ka diay? Balika ngadto. Tigbasa anang t*** i**** Maranao diha.\u201d"}, {"text_idx": "#000086", "text": "\u201cAyaw sir kay atubangan baya sa simbahan, basin gabaan ka.\u201d [laughter]"}, {"text_idx": "#000096", "text": "Diba gitagaan ta mo\u2019g mga cellphone? Naa mo tanan? Pila\u2019y nag-prenda? Basi gi-prenda na siguro ninyo [laughter] Pareho mo\u2019g sundalo, kay ang sundalo iprenda man pud ang pusil. Hasta pulis."}, {"text_idx": "#000097", "text": "Tawga ko ninyo, naa man si Bong. Gitagaan mo\u2019g card. Diba giingnan ta man mo na... Oh, tawga ninyo ang opisina sa militar. Tagaan ta mo\u2019g kanang na\u2019y sakit. Tanang sakit diha. Pagka kanang mga nanginahanglang espesyalista, diri na. Mao na\u2019y premier, mao na\u2019y pinaka number one nato nga ato gyud sa gobyerno unya mga bright ang naa diha, taga-UP."}, {"text_idx": "#000100", "text": "Ana ko \u201cIkaw Tito, gapuwa lang na imong nawong, mura ka\u2019g sigbin y**** ka.\u201d [laughter]"}, {"text_idx": "#000102", "text": "\u201cTawga to si Presidente nga tua ngadto.\u201d Ana ko \u201cP***.\u201d Akong giingnan si Tito, gibira nako sa likod, pangutan-a. Gibira ko na kanang si Morente karon sa Immigration, mao na\u2019y Chief of Police, PD."}, {"text_idx": "#000103", "text": "Ana ko gibira nako sa likod ana ko \u201cP***** i**, sugo sa presidente, patyon tika. Patyon tika run p***** i** ka.\u201d"}, {"text_idx": "#000104", "text": "\u201cAyaw intawon mayor,\u201d \u201cT*** i** ka. Kuhaa nang patay nimo diha sa tunga sa dalan.\u201d\nAng mga sundalo pud, wa pud kahuwat, gipaligsan ang patay. So nilagpot ngadto sa daplin. Puti gud nang dalan... ah kanang abog. So ang patay nga NPA, murag namulbos og kalima. [laughter]"}, {"text_idx": "#000110", "text": "Pero kamo, didto mong Inday. Ayaw mo panghilabot ngari kay ikaw, gusto ninyo mupuyo ngadto sa 3rd floor? Kay ang 2nd floor puro sundalo. 3rd floor butangan nako\u2019g mga Moro nga surrenderrees para rambol na mo tanan diha. [laughter] Mawala pa akong problema."}, {"text_idx": "#000112", "text": "Muingon ang mga NPA gi-surrender ang mga armas, ipabalik. [laughter]"}, {"text_idx": "#000115", "text": "Ingnan nako \u201cbombahan ko nang inyong p**** i**** eskwelahan.\u201d Ana dayon sila \u201cAh Duterte diktador, pasista, mao kini, mao kana, U.S.\u201d T*** i**** insulto. Kanus-a pa ko nagpa-under sa Amerikano?"}, {"text_idx": "#000117", "text": "I do not talk to \u2014 kung mag-asta ang mga buang. Ang ilang sarhento, mag-istorya muag y****. Mura nag heneral. Sarhento ra na ha. Nagalagot ko anang mga y***. Ayaw na\u2019g atubang sa ako. Ya-ya ra na."}, {"text_idx": "#000118", "text": "I do not talk to them. Hindi. Unya ingnon dayon na \u2014 Kamo, \u201cDuterte, US, mga pasista.\u201d P***** i**. Muingon mo\u2019g diktador, diktador gyud ko. Kay og di ko mag-diktador, p****** i**, walang mangyayari sa bayan na \u2018to. Tinuod. Og di ko mag-diktador, kanang style nako ron, walay mahitabo sa atong nasod."}, {"text_idx": "#000120", "text": "Kamong naka-adto sa akong balay mayor pa ko. O, kita man mo. Pila ko ka tuig nagpuyo sa Davao? Kakita pa mo nagsakay ko\u2019g auto lang, murag auto, pickup ra man gani na."}, {"text_idx": "#000123", "text": "Ay, number one diay, labi na run kay... di man na muadto\u2019g giyera na. Magtawag man lang na, \u201cSige pa. Ayuha\u2019g fight ha.\u201d Naa ba\u2019y heneral muadto ngadto sa away ug pinusilay? Ana man na sa Manila."}, {"text_idx": "#000125", "text": "Og buhaton pud na ninyo, unya ingnan ang sundalo \u201cAy huwag po.\u201d Ah kana, bantayi. Ingna na inyong mga kauban. \u201cIngon ni mayor...\u201d"}, {"text_idx": "#000126", "text": "Dal-a na. Ingna ang mga sundalo. Ingna sila ang mga sundalo. \u201cAh, unsa man nang babae.\u201d Ingna sila. Tawga run ang mga sundalo. \u201cOrder bag-o ni mayor. Di lang daw mo patyon. Pusilon lang mo sa b**** arong \u2014\u201d Og wa na ma\u2019y b****, wa na ma\u2019y silbi."}, {"text_idx": "#000132", "text": "Gitan-aw ko gyud nga libre sila. Hospital, tanan libre. Naa koy Navy. Kamo wala gani mo\u2019y baruto bisa\u2019g usa. Ka hambugero ninyo oy. Naa koy Rangers. Wala na\u2019y gibuhat ug dili mag-operate. Maabtan mo ana, mao na."}, {"text_idx": "#000136", "text": "Ako hindi ako makagalaw dito ta kay may Supreme Court, may Congress. Limitado ako. \u2018Pag inappoint ko isang general, muagi pa na sa Kongreso. Tan-awon unya i-approve pud nila."}, {"text_idx": "#000137", "text": "Naa ko\u2019y buhatong ngil-ad, dili maayo, maka-adto maski\u2019g kinsang Pilipino, mag-reklamo sa ako, naay Supreme Court. Ako, gunit ko ug \u2014 gagunit sila sa repository of the major powers of government."}, {"text_idx": "#000138", "text": "Ako\u2019y mudikta tanan, pero kinahanglan pinili ka sa tao. Wala ma\u2019y problema ang tao. Ug son of a b*** ka, eh \u2018di muingon... pinili sa tao eh. Ug ipili si Sison, maski sa kaugokan niya, okay lang. Pero muingon ka\u2019g mangilog ka\u2019g gobyerno through force of arms, armadong pakigbisog, di gyud."}, {"text_idx": "#000139", "text": "Mangamatay lang tang tanan naa diri, ingnan ta mo. Mamatay lang mo tanan, wala gyud. Dili na ingno\u2019g kadako sa gobyerno. Naa\u2019y \u2014 Wala ninyo nahuna-hunaan ninyo nang naa\u2019y eroplano, naa\u2019y helicopter, naa\u2019y sundalo, sige ko\u2019g recruit kay naa ko\u2019y ginaatubang. Ako pa ninyo..."}, {"text_idx": "#000140", "text": "Kamo, ug CAFGU, naa ta\u2019y away nga dili Moro, dili mga muslim. Terorista. Naa ko\u2019y ginakahadlukan na mahitabo. Tanang droga, patya na ninyo. Wa na\u2019y gibuhat ug dili himuon inyong anak na buang-buang. Kato unta\u2019y inyong giuna kay mao na\u2019y problema. Ngano mangita man mo\u2019g sundalong patyon nga \u2014 naay mga durugista, kadaghan anang y***. Ihawa na. T*** i**** y***."}, {"text_idx": "#000141", "text": "Biyai nang Human Rights. Tutal, inig bagsak, if this government collapses, wala\u2019y Human Rights na makatabang nato. Wala\u2019y banyaga, foreigner. Kinahanglan musalig mo nako kay tan-aw nako anang droga, makadaot gyud sa atong nasod. Mao nang niingon ko. Do not destroy my country. Just like you. I will kill you."}, {"text_idx": "#000142", "text": "Do not \u2014 Sa mga durogista, ayaw gub-a akong nasod hasta akong mga anak. [inaudible] Kani sila, ako. Dato mi, wala mi sa gobyerno. [inaudible] pila ra\u2019y ilang pension? Labi na\u2019g \u2014 kamo, kamong mga... ilan lang ang makuha ninyo sa career ninyong 30 years? Maybe 1 \u2014 900,000, 1 million, 2, 4 million? Kami nga..."}, {"text_idx": "#000144", "text": "Si Parago nahibaw ko. Nahibaw nako si Parago gusto magpa-medical check up. Tawag siyang Bong, hangyo siya nga mukanaog siya. Davao. Ingon siya nga magpa-check up siya. Pwede ba daw nako isikreto? Ana ko pwede man. Di man ta nagapatay ug kalaban."}, {"text_idx": "#000145", "text": "Para nako, delikado. Og mahibaw-an sa military, dili ikaw ang patyon. Ako. Ang mismo \u2014 mayor gud nato \u2014 mismo ang military ug ang police ang mag-ambush nako. Ipagawas lang na nila na gi-ambush ko\u2019g mga kontra sa politika. Ana ang mahitabo [inaudible]."}, {"text_idx": "#000147", "text": "Pag-uli nako, giingnan nako naay lugar diha nga mupara. Dad-on siya unya check-upan siya. So didto ko nahibaw nga si Parago may diabetes. Nahibaw ko na si Parago may tama sa \u2014 mao nang kada pangayo niya\u2019g sigarilyo, muingon ni si Bong, \u201cMayor, naghingi ng sigarilyo. Pila ka ream akong...?\u201d \u201cAyaw, ayaw nang ream. Usa ka karton ipadala ngadto.\u201d"}, {"text_idx": "#000150", "text": "Unya, musukol mo nako? Dream mo lang na. Ingon siya na, \u201cMunaog ko.\u201d Ana ko, \u201cAyaw\u2019g kanaog. Kami saka.\u201d So mao na\u2019y storya. Unya naa mo\u2019y x-ray? Eh \u2018di magsalig gyud mo nako. \u201cMayor, pa x-ray.\u201d Og diha, munaog mo sa munisipyo, ingnon nako ang police [inaudible] nako."}, {"text_idx": "#000155", "text": "Magbuhat man og train sa Davao so didto ta mo ibutang para pagkahuman sa train, palinyahon ta mo. Diba magpa-dugo man gyud ta? [laughter] P**** i**. [inaudible] Di mo muundang, anaon ta gyud mo. Diba naay bag-ong butang, makinarya, mag-ihaw dayo\u2019g... kana. Manok, baboy. Special na, special delegation."}, {"text_idx": "#000156", "text": "Bai, laki. Bai, laki. Pag agi sa train, ako pagyu\u2019g \u2014 \u201cBalik, baliki.\u201d [laughter] Libre ang balay, trabaho. Tagai ko\u2019g gamay. In the meantime, gina tagaan ta mo\u2019g honoraria. Palit mo\u2019g bugas unya naa ko\u2019y sud-an. Sardinas. Ug kanang mulambo akong taxation, wala maka pundar na si..."}, {"text_idx": "#000163", "text": "Mao nang ako karon, gahuna-huna. Sa Cabinet meeting, sugod mi og alas dos, nahuman mi\u2019g alas dose traynta. Ang among gidebatehan kana lang. Giingnan nako sila nga murag dili na ko paboranang minahang open pit, kanang ana, kay ginaguba ang akong nasod."}, {"text_idx": "#000165", "text": "Ako nang giingnan si General Cimatu. Si Roy gikan man na ngadto sa Mawab. \u201cTan-awa daw, Roy, kay ako, gusto nako [inaudible]. So ayaw mo diha sa minahan kay mag mina mo, dagko na na. Di na man ko musugot nga..."}, {"text_idx": "#000167", "text": "Ang mga NPA ra man na. Kita kamo, pangayo silang tanan. Ngano man ang logging diha sa ComVal, logging diha sa Surigao, nganong kusog man?"}, {"text_idx": "#000169", "text": "Mao nang makalusot sila. Kanang NPA, muingon lang \u201cPilipino ako, huwag mong gawin \u2018yan sa bayan ko. P***** i** ka.\u201d Wala tayong problema. Kunsintodor ang mga y*** eh. Kamo, nakahibaw mo ana eh. Pero wa mo kahibaw pila gyu\u2019y kolekta nila. Dako ilang kolekta."}, {"text_idx": "#000171", "text": "Giingnan ta mo, \u201cTaga-i ko\u2019g oras. Give me a good reason now.\u201d Ni-a man gyud ta. Usa lang ka \u2014 wa ta\u2019y samok. Mangutana lang ko\u2019g \u201cNganong magpakamatay ka sa NPA?\u201d Sige daw. Taga-i ko\u2019g usa lang ka ra \u2014 ayaw na nang pagdagha\u2019g storya."}, {"text_idx": "#000172", "text": "Just give me one reason nganong magpakamatay ka kang Sison. Nganong di ka man mutuo nako na pinili man ko sa milyon milyong katao? Gani ang akong mayorya, six million. Mag-imagine og six million niboto nako kay mao na akong mayorya eh."}, {"text_idx": "#000173", "text": "Mangita\u2019g plaza. Tibuok Pilipinas musulod ang six million. Ako pinili sa tao. Nganong di man mo mutuo nako? Unsa ma\u2019y sala nako ninyo? Nangilog ba ko\u2019g inyong yuta? Niadto ba ko unya [inaudible] ikaw pobre ka man o dato, sige ka hatag ka."}, {"text_idx": "#000175", "text": "Give me a good reason why you should die. First time niyo nianhi\u2019g Manila? Third time. Nakigbisog mo ngari, [inaudible] mao na\u2019y makadaot ninyo. Niapply pa ka ngari sa gobyerno, ma\u2019am, dugay ka na untang na..."}, {"text_idx": "#000176", "text": "Basin gusto niyang muadto\u2019g Hong Kong? Ang tanang mga babae nga niaway sa Marawi, ang pulis ug ang mga army, gipabakasyon nako tanan sa Hong Kong. Dili lang one time. Kamo, dili mo tanan nga kaistorya nako, kay naa pa\u2019y musunod ninyo. Mao gihapo\u2019y akong storya arong di na ko magkalas og laway. Iistorya na lang sa inyo akong gisulti."}, {"text_idx": "#000177", "text": "Nganong adto man mo ni Sison nga wa gani pinili maski barangay council. Kung makagunit lang ko\u2019g armas sa inyong atubangan unya mutuo pud mo kay mahadlok mo. Nganong mahadlok man pud mo niya?"}, {"text_idx": "#000181", "text": "Kamo bang mga babae, bilib man gyud mo anang Komunista, bilib man gyud mo ana. Tu-o man mo anang p***** i**** Sison na. Sige, kamong 48? Akong storyahan si \u2014 muadto man ko sa [inaudible] kay giimbitar man ko \u2014 ambot lang kay naa mi pakigbangi tungod atong sa Benham Rise. Philippine Rise rather."}, {"text_idx": "#000182", "text": "Naa ko\u2019y nasulti kay naglagot ko kay naay usa ka official didto nagpataka la\u2019g storya pero okay na. Ingon man sila karon nga gi-recognize nila ang sovereignty ug ang jurisdiction sa Pilipinas. Nihatag man sila\u2019g statement. Nakuha na nako."}, {"text_idx": "#000183", "text": "Pero muadto ko sa [inaudible] Kamong 48, pakit-on ta mo\u2019g unsa kabarat nang Komunista kay karon, makit-an ninyo, dad-on ta mo sa China ug Hong Kong. Tan-awa ang kapitalista. Paadtuhon ta mo\u2019g Hong Kong. Kamo tanang 48."}, {"text_idx": "#000184", "text": "Unya og kamong mga hard core gyud, pabilin na lang mo didto. Wa na ko magkinahanglan ninyo. [laughter] Domestic helper na lang mo didto. [Pila akong magasto, Bong?] Ang mga lalaki, di na sila muadto\u2019g Hong Kong."}, {"text_idx": "#000185", "text": "Ah, lagi. Kadtong mga babaeng ni-away sa Marawi, mga army ug pulis, gipadala nako to sila sa Hong Kong. Mao to\u2019y akong reward. Buutan eh. Mutu-o\u2019g Presidente. Kamo? Wa man ko makumbinse mao na \u2014 nakumbinse mo? Ah sige. Nakumbinse na mo nako o wala?"}, {"text_idx": "#000187", "text": "Di ko gustong mupatay og Pilipino. Mao nang usahay malibog ang military nako niadto because I do not want to kill a Filipino. Mangita lang ta\u2019g laing kontra, ayaw lang Pilipino. Because government cannot wage a war against its own citizen. Paundangon tanan ni."}, {"text_idx": "#000188", "text": "Muingon man gud mo\u2019g komunista gwapo ang kinabuhi. Oh karon di na man na komunista ang Tsina. Tan-awa ninyo. Mao na paadtuhon ta mo og China pag gawas ninyo sa Hong Kong. Pero ang sakyan ninyo, murag ang Air Force. Pag abot diha dapit sa China Sea, ingnan nako nang mga Air Force saliba nang mga p***** i**."}, {"text_idx": "#000189", "text": "Himuan na\u2019g bomba. Bombahin niyo mga Intsik y*** diha sige\u2019g \u2014 Sige paadtuhon ta mo. Huwat ra mo. Maybe a few days. Pero gusto nako, tan-aw tan-aw mo, tan-awa og unsa\u2019y resulta. Naa man sila\u2019y mga pictures gud. Tan-awa ang resulta sa panahon sa komunista ug panahon sa kapitalista na basta mupili."}, {"text_idx": "#000190", "text": "Naa sa eleksyon eh. Ang demokrasya [inaudible] barat. Dili. Basig ang komunista, barat na tanan diha. Ay Sison, barat man na. May man muingon siya \u201cMupatay ka\u2019g sundalo maski\u2019g usa kada adlaw?\u201d P***, kay ngano ako, di ko kamao? Inyong Karapatan, Magbubukid, Manggagawa diyan kung unsa na lang inyo mga leader."}, {"text_idx": "#000191", "text": "Og kung ipaihaw ko na? [inaudible] usa ka sundalo kada adlaw. [inaudible] militar pagpatay og lima kung naay mapatay na usa. Sige daw."}, {"text_idx": "#000194", "text": "Gusto ko musaka mo tanan. Makakita\u2019g trabaho. Mao na\u2019y \u2014 Dili komunista \u2014 Dili ko miyembro sa komunista. Pero ang akong panan-aw sa akong kinabuhi tungod nakaagi ko kay niadto lang pud ang akong amahan og Mindanao kay nangita og maayong kapalaran."}, {"text_idx": "#000197", "text": "Gusto... makapalit sila unsa ilang gusto, dili sila kinahangla\u2019g naay mga sundalo. Og magkagubot ang kalibutan, manglakaw lang na sila. Lupad na ngadto, naay mga balay nag asa asa, kita\u2019y ibilin, kita ang magsinu \u2014 sungagay diri, p****** i** balewala[inaudible] maski\u2019g pang-eskwela lang. Karon, gipirmahan nako ang balaod, libre na man ang eskwela."}, {"text_idx": "#000200", "text": "Nakit-an ko tong inyong pusil, sus, gabuak-buak na. Unsang klaseng army \u2014 New People\u2019s Army. May mga shotgun. Wala na\u2019y screw unya musukol mo nako, ang inyong kaatbang, ay nako."}, {"text_idx": "#000206", "text": "Karon, kamong mga dato, atubang nako sa camera. Pastilan, daghan man ug eroplano diha. Si Lucio Tan. Maski imong kawaton ang eroplano, guyura. Wala akong pakialam. Kamao na siya mangita\u2019g imbestigador niya."}, {"text_idx": "#000210", "text": "Kita ka atong gi-abre ang bag? \u201cPangulong Duterte, tulungan mo kami kay gidaug-daug mi sa mga bag namo.\u201d So karon, kada meeting sa airport, kami\u2019y muabot, mga mayor, congressman. \u201cSige, sir. Sige. Sige, sir.\u201d Mag-salute pa ang mga y***."}, {"text_idx": "#000211", "text": "Unya ang ilang bag nga karga murag train ka taas. Sa customs niyan, \u201cSige, sir. Sige.\u201d Pag-abot anang OFW, p***sige\u2019g abre, sige\u2019g inspection, panguhaon pa nang butang. So gi-warningan nako sila. Giingnan nako si General Lapen\u0303a. Gibutang nako sa Customs. \u201cSid, \u2018wag mo nang pabuksan."}, {"text_idx": "#000217", "text": "So kamo, ang akong tambag nimo \u2014 naa pa ko\u2019y usa. Niari akong deal ana. Maski\u2019g asa mo muadto karon, maski\u2019g sa Davao, daghang building pero dili maka \u2014 it\u2019s not continuous. Dili ma diretso-diretso kay kulang ta og trabahante."}, {"text_idx": "#000218", "text": "Paminaw mo ug maayo ha. Kulang ta\u2019g trabahante kay dili ka man pwedeng mamunit diha sa gawas sa Malacan\u0303an. \u201cIkaw, wa kay trabaho. Diri ka. Sige. Ika\u2019y butang anang...\u201d Mao na\u2019y iyang nahibaw-an."}, {"text_idx": "#000222", "text": "Kay ako basta ma \u2014 karon akong ingnon, giingnan nako si Roy, paspasan nang asa na\u2019y mga yuta na pwede atong i-release na."}, {"text_idx": "#000235", "text": "Unya giingnan nako gahapon si General An\u0303o, DILG, \u201cIhatag na sa mga bakalero. Nandoon sa pantalan. Piyesta ron ang taga-bakal. Tibuok auto. Pag-sukod, pag-weigh ana... Ana ko, \u201cSige. Inyo na na.\u201d"}, {"text_idx": "#000237", "text": "Mao bitaw nang ingon ko sa... naa ko\u2019y sticker. Pero di nako ginahatag, mauwaw man ko kay naa man gud akong nawng. Niana ko, \u201cNot during my watch. Dili sa panahon nako nga ako\u2019y Presidente.\u201d Tinagalog, naa didto. \u201cHuwag sa panahon ko.\u201d Ayaw mo pag-corrupt sa akong panahon. Mag-away lang ta."}, {"text_idx": "#000240", "text": "Basta sunda lang ang patakaran sa gobyerno. Limpyo lang, undang na mo\u2019g pagki-away, ako na\u2019y bahala. Nahibaw ko\u2019g nganong nagrebelde mo."}, {"text_idx": "#000241", "text": "Amigo ko ninyo, tig-saka ko\u2019g bukid. Sabagay patambalan pa nako si Parago, ang x-ray, gipadako gyud [inaudible]. Wa man nahibaw ang military ana. Karon lang nako gisulti sa ila. Karon for the first time, nadungog nila. Didto ko nakahibaw og unsa\u2019y sakit niya. Mao tong sige pa ko\u2019g hatag og ayuda sa iyang sakit. Dili siya..."}, {"text_idx": "#000249", "text": "\u201cMao ning komunista karon nga kapitalista na.\u201d Nganong mutuo man mi nimo? Di man gyud mo mudaog. Singkwenta\u2019y anyos mag sige\u2019g lakaw-lakaw ana, mutiguwang mo. Mutiguwang mo, masakiton, unya daghang alimatok ang inyong tiyan."}, {"text_idx": "#000253", "text": "\u201cDali ra gud mag-istorya ta.\u201d Kaon sa balay, imbitaha. Istoryahi, ipakita, tan-awa. \u201cTan-awa ang ingon ni mayor. Ang Russia oh.\u201d Muadtu-ay man pud ko, pasalamat lang sa ilang tabang."}, {"text_idx": "#000254", "text": "Pero mulargahay ko og... any day now, mulargahay ko og Kuwait, diri tung Ambassador, suko man ko gud niadtung Pilipina upat na kabuok, puro \u2014 ila mang rapeon."}, {"text_idx": "#000260", "text": "Ex-PSG chief tagged as mastermind in killing of entrepreneur-model"}, {"text_idx": "#000261", "text": "Registration for \u2018Safe Davao\u2019 QR code to resume for establishments"}, {"text_idx": "#000262", "text": "Safe Davao QR for quick contact tracing launched; mandatory for residents and visitors"}, {"text_idx": "#000264", "text": "6.9 quake hits Mindanao; shoppers, employees feared trapped as shopping center in Padada collapses"}, {"text_idx": "#000269", "text": "MindaNews is the news service arm of the Mindanao Institute of Journalism. It is composed of independent, professional journalists who believe and practice people empowerment through media."}]