text: [{"text_idx": "#000000", "text": "Mga kakuryuso sa Colorado Canyon"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Ang Grand Canyon sa Colorado usa ka talagsaon nga canyon nga naporma sa Colorado River sa amihanang Arizona sulod sa minilyon ka tuig. Usa kini sa labing gibisita nga mga lugar sa nasud ug usa sa pito ka natural nga katingalahan sa kalibutan. Dili ikatingala, kini gideklarar nga usa ka World Heritage Site sa UNESCO niadtong 1979. Bisan pa, bisan pa sa dili malalis nga pagkapopular niini, adunay daghang makapaikag nga mga kamatuoran nga sigurado kami nga wala nimo nahibal-an. Adunay daghan mga kakuryuso sa Colorado Canyon nga dili tanan nahibalo."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Tungod niini nga hinungdan, among ipahinungod kini nga artikulo aron isulti kanimo ang bahin sa mga nag-unang mga kakuryuso sa Colorado Canyon ug pipila sa labing madanihon nga mga bahin niini."}, {"text_idx": "#000004", "text": "2.1 Kinsa ang unang European nga nakakita sa Grand Canyon?2.2 Giunsa kini naporma ug unsa ka dugay kini?2.3 Labaw sa 1000 nga mga langob ug pipila ka mga lumulupyo2.4 Peligroso nga mga Hayop sa Colorado Canyon2.5 Ang eroplano nga nahagsa ug walay naluwas2.6 Paghikog sa Colorado Canyon"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Ang Grand Canyon sa Colorado usa ka natural nga talan-awon nga naporma sa habagatan-kasadpang baybayon sa Estados Unidos. Kini ang higdaanan sa Colorado River nga nagbilin niining nindot nga talan-awon sa minilyon ka tuig. Ang mga sulog sa suba sa Colorado River nagdaot sa mga bato, nga anam-anam nga nagdugang sa giladmon ug gilapdon sa \"canyon.\""}, {"text_idx": "#000006", "text": "Atong sabton ang usag usa, ang tulin nga agianan sa tubig mituhop sa lawom nga bahin sa suba, nga naghimo niini nga mas lawom ug mas lapad, ug kini nga natural nga katingalahan makita. Niadtong 1979, gideklarar sa UNESCO ang site nga usa ka World Heritage Site."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ang Colorado Canyon, ingon sa nahibal-an naton karon, adunay kinatibuk-ang gitas-on nga 446 kilometros ug labing taas nga gitas-on nga 1500 metros nga adunay kalabotan sa ilawom sa canyon. Ang kasagaran natong gitawag nga Grand Canyon sa Colorado usa lamang ka bahin niini gikan sa sulod sa Grand Canyon National Park."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ang unang European nga nakakita sa Colorado Canyon mao ang eksplorador nga si Garci\u0301a Lo\u0301pez de Ca\u0301rdenas, kinsa kabahin sa ekspedisyon sa Coronado Francisco Va\u0301zquez. Niadtong 1540, ubos sa pagpangulo sa Hopi, nangulo siya og gamay nga partido gikan sa lungsod sa Quivira ngadto sa Grand Canyon, pag-abot 20 ka adlaw sa ulahi. Apang, indi sila makakuha sing tubig sa suba, gani nagbalik sila nga wala magdulhog sa suba."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Giunsa kini naporma ug unsa ka dugay kini?"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Nagtuo ang mga siyentista nga nikabat ug 3 hangtod 6 ka milyon ka tuig aron maporma tungod sa pagbanlas sa Colorado River nga nidagayday paingon sa kasadpan sa kasarangang gikusgon nga 6,5 kilometros matag oras. Ang pagbanlas nagpadayon sa pag-usab sa mga contour sa canyon karon."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ang usa ka 2012 nga pagtuon nag-hypothesize nga ang Colorado River nagsugod sa iyang \"trabaho\" labaw pa sa 70 ka milyon ka tuig ang milabay ug nga ang Grand Canyon sa tinuod nagsugod isip usa ka serye sa mas gagmay nga mga canyon. Siyempre, kadaghanan sa Grand Canyon wala magsugod sa pagporma hangtud sa bag-o lang."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ingon nga kini daw katingad-an, usa sa mga kinaiya sa Grand Canyon mao nga kini nagmugna sa kaugalingon nga panahon. Tungod sa kalit nga pagbag-o sa elevation, ang temperatura ug pag-ulan magkalainlain depende kung asa ka sa Grand Canyon."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Labaw sa 1000 nga mga langob ug pipila ka mga lumulupyo"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Usa sa mga katingalahan sa Grand Canyon mao ang dul-an sa 1000 ka langob niana sila gituohan nga anaa sa sulod niini. 335 lang niini ang na-explore, ug ang usa niini bukas sa publiko. Adunay usa ka gamay nga lungsod sa Grand Canyon nga adunay 208 ka mga lumulupyo, nga mao ang Supai Village, nga maabot lamang sa pagbaktas, sa helikopter o sa mula."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Ang mga nataran niini puno sa mga fossil, lakip ang pipila ka mga hayop sa dagat nga napetsahan kapin sa 1200 bilyon ka tuig. Bisan pa, wala\u2019y nahabilin nga dinosaur, tungod kay ang mga lut-od sa canyon naporma sa wala pa adunay mga dinosaur sa Yuta."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Nagkalainlain nga makamatay nga mga hayop ang nagpuyo sa lainlaing mga lugar sa Colorado's Grand Canyon National Park. Taliwala kanila, ang puma o puma, ang itom nga oso o ang rattlesnake mopatim-aw, bisan pa nga ang bato nga squirrel kinahanglan nga mag-amping, tungod kay kini daghan kaayo, wala\u2019y gipili nga pag-atake, gipaak ug gitratar ang mga hayop, ang mga biktima niini, uban ang kabangis. ."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Usa sa mga endemic nga mananap sa Grand Canyon mao ang \"pink rattlesnake\" nga nagpuyo sa daplin sa parke. Ang ilang kolor nagpalisud kanila nga makit-an tungod kay kini nagsagol sa batoon nga ilawom sa lugar.. Makaiikag, walay rekord nga adunay namatay tungod sa pinaakan sa rattlesnake samtang naglungtad pa ang nasudnong parke."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Sa panahon sa 1950s, naandan na sa daghang komersyal nga mga ayroplano nga moliko sa Colorado's Grand Canyon National Park aron ang mga pasahero makakita niining natural nga katingalahan. Sa 1956, duha ka eroplano ang nagbangga sa hangin, ug walay usa nga naluwas. Ang aksidente nagdala sa dagkong mga pagbag-o sa regulasyon sa mga operasyon sa paglupad sa US ug ang paghimo sa FAA kaniadtong 1958, nga sa ulahi nahimo nga FAA, nga nagdumala sa kaluwasan sa aviation sa nasud."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Ang Grand Canyon gipili sa pipila nga dapit sa paghikog. Ang labing inila nga mga kaso mao ang sa usa ka 20-anyos nga lalaki nga miambak gikan sa usa ka tourist helicopter sa kinahiladman nga bahin sa canyon niadtong 2004, o ang kang Patricia Astolfo, 36, kinsa nagmaneho sa iyang sakyanan ngadto sa daplin sa canyon ug miambak. sa kahaw-ang.. Ang sakyanan ni Astolfo gisuspenso sa bato nga bangil, apan nagpadayon siya sa iyang pagsulay sa paghikog ug miambak sa ngilit sa pangpang uban sa iyang naguba nga sakyanan. Apan, ubos sa unom ka metros, usa ka bato nga plataporma nakapugong sa iyang pagkahulog."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Grabe nga nasamdan, nakahimo siya sa pagligid sa tumoy sa bato ug nahulog, diin siya namatay. Sa tibuok kasaysayan sa parke adunay daghang mga kaso sa mga tawo nga nagdrayb ngadto sa daplin sa Grand Canyon aron maghikog, tingali nagsunod sa panig-ingnan ni Thelma ug Louise sa sikat nga salida, ug adunay daghan pa nga wala masulbad nga mga kaso, mao nga ang The rason alang sa usa ka espesyal nga investigative team gitukod."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Nanghinaut ko nga uban niini nga kasayuran makakat-on ka og dugang mahitungod sa mga kakuryuso sa Colorado Canyon ug sa pipila sa mga kinaiya niini."}]