text: [{"text_idx": "#000003", "text": "Mga Kasabutan sa Pagluwas sa Dagat"}, {"text_idx": "#000012", "text": "finfishShellfish ug SeaweedCucumber sa Dagat"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Pagtan-aw sa Carbon StocksGender Equity"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Ang mga mangingisda adunay importante nga papel sa pagpugong sa kakabus ug pagkunhod sa kakabos. ref Naghatag sila og usa ka importante nga safety net alang sa mga tawo kung ang ubang mga tinubdan sa pagpanarbaho dili magamit o mosunod sa natural nga kalamidad. Sa tibuok kalibutan, kapin sa 6 milyon nga mananagat ug Gleaners nagtrabaho sa fishery coral reef. ref"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Hapit 3 bilyon nga mga tawo (40% sa populasyon sa kalibutan) nagpuyo sulod sa 100 kilometro sa baybayon ref ug populasyon sa kadagatan sa tibuok kalibutan gilauman nga doblehon sa 2025. ref Samtang ang mga populasyon padayon nga misaka sa baybayon duol sa mga coral reef, ablihan sa usa ka bag-ong bintanaAng dugang nga stress gibutang sa mga ekosistema sa coral reef ug ang mga isda sa coral reef nagkunhod sa gidaghanon sa tibuok kalibutan, usa ka trend nga nakita usab sa komersyal nga pangisdaan."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Adunay daghang mga hinungdan sa pagkunhod sa mga numero sa isda, lakip na (apan dili limitado sa) mga sakit, polusyon, dili malungtarong mga pamaagi sa pangisda, ug ilabi na sa sobrang pagpangisda."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Global Trends sa Marine Fish Stock Status gikan sa 1974 ngadto sa 2009. Ang gidaghanon sa sobra nga gipahimuslan ang mga stock misaka sukad sa 1970s, samtang ang gidaghanon sa non-hingpit nga gipahimuslan mikunhod ang mga stock. Ang gidaghanon sa sobrang gipahimuslan nga pangisda lagmit nga padayon nga molambo. ref Source: ablihan sa usa ka bag-ong bintanaAng Food and Agricultural Organization sa United Nationsablihan PDF file ."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Ang mga coral reef mao ang gikinahanglan nga puy-anan nga nagsuporta sa pangisda sa coral reef, apan labaw pa sa 60% sa mga coral reef sa kalibutan nga anaa sa gilayon ug direkta ablihan sa usa ka bag-ong bintanahulga gikan sa mga kalihokan sa tawo lakip ang sobrang pagpangisda. ref Ang sobrang pagpangisda gihubit nga nakuha ang mas daghang isda kay sa pagsuporta sa sistema. Ang sobra nga pagpangisda adunay seryoso nga mga sangputanan, ilabi na alang sa mga coral reefs, sama sa pipila ka mga isda nga isda (eg, ablihan sa usa ka bag-ong bintanaherbivores) kritikal sa pagpadayon sa mga proseso sa ecosystem sa coral reef. Ang mga makadaot nga pamaagi sa pagpangisda sama sa paggamit sa dinamita ug cyanide dili gyud masustiner tungod kay sagad dili nila target ang piho nga mga klase sa isda ug sagad moresulta nga mapatay ang mga batan-on sa proseso. Ang kadaot sa istraktura sa coral reef labi nga nagpaminus sa produktibo sa lugar, sa ingon nakaapekto sa parehas nga populasyon sa mga isda sa reef ug ingon usab ang panginabuhian sa mga mangingisda ug mga kasikbit nga komunidad."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Ang produksyon sa isda sa tibuok kalibutan mitubo sa katapusang mga tuig sa 50. Ang suplay sa seafood nagdugang sa average nga tinuig nga rate sa 3.2%, doble ang pagtubo sa populasyon sa kalibutan sa 1.6%. Ang konsumo sa isda sa per kapita misaka sa tibuok kalibutan gikan sa aberids nga 9.9 kg sa 1960s ngadto sa 19.2 kg sa 2012. Kining talagsaon nga pag-uswag gihatud sa kombinasyon sa pagtubo sa populasyon, pagtaas sa kinitaan, ug urbanisasyon, ug nahimong posible pinaagi sa kusog nga pagpalapad sa produksyon sa isda pinaagi sa freshwater ug marine aquaculture ug mas epektibo nga mga paagi sa pag-apod-apod. ref"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Ang labi ka episyente nga mga pamaagi ug teknolohiya sa pagpangisda nga nagresulta sa pagkuha sa daghang mga isda sa wala pa sila makapanganak. Ang pagpaayo sa teknolohiya sa gahum sa pangisda ug kahusayan nakaminusan ang gasto sa pagkuha sa mga isda. Ang gahum sa pangisda nadugangan tungod, sa bahin, sa labi ka kusug nga mga makina nga makahimo sa pagdala labi ka daghang mga barko, ug pagdugang sa kaarang ug kapilian sa mga gamit sa pangisda. ref Ang teknolohikal nga pag-uswag sa pagdesinyo sa mga gamit sa pangisda ug mga kagamitan sa pag-navigate nagpalambo sa pagkaepisyente sa pagpangisda. Kini makapauswag sa kapasidad sa pagpangisda pinaagi sa pag-awhag sa bag-ong mga tawo sa pag-apil sa fishery, nga moresulta sa dugang nga pagkawala sa mga stock. Ang pagkaguba sa stock sa laing bahin nag-aghat sa teknikal nga pagbag-o ug mga kauswagan sa kahusayan sa teknolohiya, nga mosangpot sa usa ka mabangis nga lingin sa kabag-ohan, presyur sa demograpiya, pagkulang, ug uban pa. ref"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Sa palambo nga kalibutan, daghang mga komersyal nga pangisda ang himsog o gitukod pag-usab, ug ubos sa usa ka matang sa pagdumala. ref Kadaghanan sa mga gagmay nga pangisda sa coral reef, hinoon, sa kasagaran wala'y katarungan ug wala'y awtoridad. Ang mga stock sa kinatibuk-an ubos sa labing maayo nga lebel sa biomass ug pagpaningkamot sa pagpangisda nagpabilin nga taas kaayo aron sa pagpadayon sa himsog nga pangisdaan. Ang kapasidad sa pagdumala sa pangisda dili igo sa kadaghanan, bisan dili tanan, sa Asia, Africa, ug South ug Central America. Daghang mga pangisda sa mga dapit kulang ang kapasidad sa pagdumala ug mga kahinguhaan, ug sa pipila ka mga kaso ang mga institusyon sa pagdumala nga kinahanglan aron mapugngan ang sobrang pagpangisda. Dugang pa, ang mga fisheries sa coral reef kasagaran adunay daghan nga mga matang sa ani, daghang tipo sa lansungan, ug daghan nga mga pantalan nga makapahumok sa pag-monitor ug pagpatuman. Basaha ang dugang mahitungod sa Pagpatuman sa Pangisda."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Daghan ang ablihan sa usa ka bag-ong bintanagamay nga pangisda Ang mga komunidad nga direkta nga nagadepende sa pangisda adunay pipila ka alternatibong kapilian sa panginabuhi, nga nagresulta sa sobrang presyur sa mga kapanguhaan sa pangisda. \"Sa daghang bahin sa Africa, ang gagmay nga pangisda ug mga kalabotan nga kalihokan (pamaligya, pagproseso) naghatag kita sa mga komunidad sa kabanikanhan diin ang mga alternatibo nga oportunidad sa panarbaho nihit o bisan wala. Sa kini nga mga sitwasyon, ang gagmay nga pangisda, pagproseso sa isda, ug pamaligya naghatag sa mga tawo usa ka hinungdanon, ug usahay hinungdanon, nga porma sa safety net nga makatabang sa pagpanalipod kanila batok sa mga epekto sa pagkasubu sa presyo sa produkto sa agrikultura, mga krisis sa macro-economic, mga pagbag-o sa istruktura, ani mga kapakyasan, kagubot sa politika, ug uban pang mga hinungdan nga naghulga sa kalig-on sa kabanikanhan ug kasiguruhan sa pagkaon. \u201d - ablihan sa usa ka bag-ong bintanaWorldFish Center"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Ang sobrang pagpangisda mahimong mosangpot sa pagkunhod sa duha target ug dili target populasyon sa mga isda, bisan hangtud sa pagkapuo. Mahimo usab kini nga adunay kinatibuk-an nga epekto sa ekosistema (pananglitan, ang mga kausaban sa mga tipik sa mga klase tungod sa pagkunhod sa / pagwagtang sa mga manunukob o populasyon sa biktima). Dugang pa, ang pipila ka matang sa isda (pananglitan, ablihan sa usa ka bag-ong bintanaherbivores) importante alang sa katuyoan sa mga ekosistema sa coral reef. Kon kini nga mga espisye mahut-an, ang sistema sa reef mahimong mag-usab gikan sa coral ngadto sa algal dominance."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Ang sobrang pagpangisda usab adunay hinungdanon nga epekto sa mga nagsalig nga mga komunidad sa tawo. Pananglitan, labaw sa 275 milyon nga mga tawo ang nagpuyo nga duul sa mga coral reef, diin ang mga panginabuhian lagmit nga magsalig sa mga reef. Ang usa ka himsog, maayong pagdumala nga reef makahatag tali sa 0.2 ug 40 tonelada nga seafood matag kilometro kwadrado matag tuig sa tibuuk kalibutan. ref Ang mga hulga sa mga stock sa isda ug mga ekosistema sa katakus mahimong direktang makaapekto sa panginabuhian sa mga komunidad sa kabaybayonan."}, {"text_idx": "#000048", "text": "ablihan sa usa ka bag-ong bintanaAng taho sa FAO / UNEP nga pagtambong sa Expert sa mga epekto sa malaglagon nga mga pamaagi sa pagpangisda, dili mapuslan nga pagpangisda, ug iligal, wala gi-report ug walay regulasyon (IUU) Pagpangisda sa Marine Biodiversity ug mga Patagablihan PDF file"}]