text: [{"text_idx": "#000002", "text": "Didto siya na-asayn sa barangay sa Akasya sulod sa parokya sa Tubigon, ang pinuy-anan sa mga ginikanan ni Belen. Tungod kay aktibo man ang Nanay ni Belen sa ilang kapilya isip us aka katekista, nahimong base house ang balay nilang Belen alang kang Sr. Josefa. Mga disiotso pa lang ang panuigon ni Belen ug maingon nga siya nga labing matahum sa mga dalaga sa ilang barangay."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Nagsugod diay to kay dihang nisulod sila sa kuwarto ug gi-andam ang banig, mga unlan ug habol, nahinumdom si Sr. Josefa sa nahitabo anang hapon samtang naglakaw sila gikan sa balay nilang Iyo Teofilo didto sa pikas sitio pabalik na sa Akasya ug diha sa dalan dunay bitin nga nitabok ug naka-singgit si Sr. Josefa sa kahadlok. Iyang namatikdan nga siya ra ang nakuratan; daw wala ray epekto ang maong hitabo kay Belen. Wala siyay gipakita nga kahadlok nga dunay bitin diha sa dalan."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Wala madugay nanghigda na sila, ug sama sa ilang na-andam, nagtapad sila diha sa banig. Tungod kay taas-taas ang ilang gibagtas, katulgon na kayo si Sr. Josefa ug kay daw hilom man si Belen, wala na lang sab siya magpadayon og istorya."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mao nga nakurat gyod siya pag-ayo ug takulahaw nawala ang iyang pagkahikatulogon dihang gibatbat ni Belen ang mga pulong nga duna siyay kaluha nga bitin."}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u201cBinuang ka diha Belen, unsa god tong imong gisulti?\u201d maoy natubag sa madre. Dili siya makatuo sa gisulti ni Belen. Buotan si Belen ug tungod sa pagmatoto sa inahan, pormal ang iyang linihokan. Dili niya kinaiya ang mamakak, magbutang-butang ug dautang istorya sa laing tawo, magpakita og kasuko, mag-istorya\u2019g minaro ug maghimo-himog istorya nga walay pulos."}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u201cPero kinsa may motoo sa imong istorya, Belen? Daw katngad-an man kayo. Wala pa gyod koy nadungog nga istorya parehas sa imong gisulti. Ug sa inyo pa gyod nga pamilya. Katekista pa gyod ang imong Nanay! Ug nganong wala may naka-istorya nako bahin ani nga tulo na man ko ka bulan nagpuyo dinhi sa inyong lugar?\u201d"}, {"text_idx": "#000012", "text": "\u201cDili na man god gina-istoryahan kining mga butang, Tir.\u201d"}, {"text_idx": "#000013", "text": "\u201cUg nganong dili nga shocking man kaayo ni paminawon. Kung didto pa ni sa Cebu, gigukod ka na sa TV ug radio aron isibya ang imong istorya.\u201d"}, {"text_idx": "#000014", "text": "\u201cAnad na man god ang mga tawo dinhi, Tir. Dili man lang ako ang may kaluha nga bitin aning dapita!\u201d"}, {"text_idx": "#000015", "text": "\u201cHa?\u201d Nisamot na gyong nakurat si Sr. Josefa ug daw buot mobangon kay nahadlok nga basin dunay bitin nga nitapad niya. \u201cUg asa na man ang imong kaluhang bitin, Belen?\u201d"}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u201cTaas nga istorya, Tir. Basig katulogon ka na, sa sunod nga mga adlaw na lang nato kini hisgutan.\u201d"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Tungod kay nawala na gyod ang pagkahikatulogon ni Sr. Josefa, naka-ingon ang madre: \u201cOK lng ko Belen, morag dili pa siguro dayon ko makatulog. Dili ba malain ang imong Nanay kung makig-istorya ko niya bahin ani?\u201d"}, {"text_idx": "#000018", "text": "\u201cNganong malain man si Nanay, Tir nga siya man ang inahan namong kaluha?\u201d"}, {"text_idx": "#000022", "text": "\u201cGinganlan sab diay ninyo ang bitin?\u201d"}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u201cSyempre Tir. Alang-alang dili namo nganlan, unsa may itawag namo sa iya kung amo siyang paduolon o tawgon. Ug kay Belen man ko, siya ginganlan og Belindo kay lalaki man siya nga bitin.\u201d"}, {"text_idx": "#000025", "text": "\u201cNganong sigurado man ang imong Nanay nga kaluha nimo si Belindo?\u201d"}, {"text_idx": "#000028", "text": "\u201cWala ra mahadlok imong Nanay nga dunay bitin sa iyang tapad ?\u201d"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Nakahuna-huna ang madre nga okay ra sab ang katawhan sa Akasya no, curious lang kung unsang species sa bitin ang kaluha sa bata."}, {"text_idx": "#000034", "text": "\u201cSukad dihang duna ka nay kahitmangon, giisip mo ba nga si Belindo nga imong kaluha?\u201d"}, {"text_idx": "#000038", "text": "\u201cDepende kung asa ko moadto. Kung mo-uban ko nilang Nanay nga mo-adto sa uma og sa sapa kung siya manglaba, uban ming duha ni Belindo. Sa simbahan ug palengke, ibilin ra siya ni Nanay.\u201d"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Bitaw no, nakahuna-huna ang madre. Duna siguro\u2019y pinulungan ang mga bitin, apan unsaon man pagkat-on sa Nanay ni Belen. Mas dali pa siguro alang kang Belindo ang makasabot sa Binisaya."}, {"text_idx": "#000042", "text": "\u201cKung ganahan ka magdula, unsa may mga dula ninyo ni Belindo ug kung mo-apil ka sa pagdula-dula uban sa imong mga silingang bata, mo-apil ba sab si Belindo?\u201d"}, {"text_idx": "#000045", "text": "\u201cUg dihang nageskwela ka na, unsa may nahitabo ninyong duha?\u201d Mangutana unta ang madre kung gipa-enroll sab nila si Belindo, apan morag yaga-yaga ra sab ang maong pagpangutana."}, {"text_idx": "#000046", "text": "\u201cMo-uban baya si Belindo nako sa eskwelahan, \u2018Tir,\u201d tubag ni Belen."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Mo-attend sab siyag flag ceremony? Mo-line-up sab siya una mosulod sa classroom? Mo-good morning sab sa titser? Mo-pungko sab siya sa desk? Mo-raise hands sab siya kung buot motubag sa pangutana sa titser? Nagdagayday ang mga pangutana sa hunahuna ni Sr. Josefa."}, {"text_idx": "#000051", "text": "\u201cUg kung ting-recess, unsa may inyong merienda?\u201d"}, {"text_idx": "#000052", "text": "\u201cMokaon man sab og banana-cue si Belindo Tir. Pero mas ganahan gyod siya\u2019g ako siyang dad-on didto sa likod sa among school nga duha pay tag-as nga kahoy ug kasagbutan, ug buhian lang nako siya ug dali ra man siyang maka-kita ug makaon.\u201d"}, {"text_idx": "#000053", "text": "Nagkalawom na ang kagabhion ug nibalik na ang pagkahikatulogon ni Sr. Josefa. Apan nabalaka gihapon siya nga basin taparan siyag bitin, busa nalitok ra gyod ang katapusang pangutana: \u201cUg asa na man karon si Belindo?\u201d"}, {"text_idx": "#000055", "text": "Niginhawa una\u2019g lawom si Belen. Ug dihang ni-istorya nihinay ang iyang tingog ug daw naghilak ang kina-oyokan sa iyang dughan. Apan walay luha nga midagayday sa iyang aping."}, {"text_idx": "#000056", "text": "\u201cUsa to ka adlaw dihang hapit na ko mograduate sa Grade VI, wala nako siya dad-a sa among eskwelahan. Anang hapon nga nipauli ko sa balay, ako dayon siyang gipangita. Wala siya sa mga lugar diin siya magtikuku. Akong gipangutana si Nanay kung iyang nakit-an si Belindo. Nabalaka na dayon mi dihang dili namo siya makit-an human sa usa aka oras namong pagpangita kaniya. Si Tatay ni-adto sa uma aron sutaon kung ni-adto siya didto. Ako sab nibalik sa eskwelahan ug-gi-adto ang likod nga dunay tag-as nga kahoy. Si Nanay gisuroy ang ubang mga kabalayan."}, {"text_idx": "#000057", "text": "\u201cNag-agaw na ang adlaw ug gabii dihang nakabalik mi sa among balay. Ug kaming tanan nag-minghoy kay wala gyod namo hikit-I si Belindo. Wala gyod ko dayon makatulog anang gabii. Gitaparan ko ni Nanay kay walay hunong ang akong paghilak. Kaadlawon na to dihang nakatulog ra gyod ko. Pipila pa to ka adlaw nga sige mig pangita niya. Kada gabii sa among pag-ampo, gi-ampo pa gihapon namo ang iyang pagbalik. Hangtud ni-abot na ang akong graduation."}, {"text_idx": "#000058", "text": "\u201cHuman sa usa ka bulan, morag nahurot na ang akong luha. Matud pa ni Tatay ug Nanay kanako, mo-abot ra gyod ang panahon nga biyaan mi ni Belindo kay mangita man sab siyag iyang kaugalingong banay. Lisod man sab niya kunong dalhon ang iyang asawa ug mga anak sa among pinuy-anan. Busa tua ra to siya sa lasang."}, {"text_idx": "#000060", "text": "\u201cPait sab ang kamingaw, dili ba Tir?\u201d"}, {"text_idx": "#000062", "text": "Tinuod, pait ang kamingaw tungod sa panagbulag, iyang nahuna-hunaan. Labina gyod kung walay panamilit. (MindaViews is the opinion section of MindaNews. Redemptorist Brother Karl Gaspar is author of several books, including \u201cTo be poor and obscure,\u201d \u201cMystic Wanderers in the Land of Perpetual Departures,\u201d \u201cThe Masses are Messiah: Contemplating the Filipino Soul,\u201d and \u201cManobo Dreams in Arakan.\u201d He writes two columns for MindaNews, one in English [A Sojourner\u2019s Views] and the other in Binisaya [Panaw-Lantaw].)"}, {"text_idx": "#000064", "text": "Fire razes warehouse in Davao"}, {"text_idx": "#000065", "text": "128 human trafficking victims rescued in Sulu"}, {"text_idx": "#000068", "text": "25 delegates from Mindanao to join international expo in Sabah"}, {"text_idx": "#000070", "text": "MindaNews is the news service arm of the Mindanao Institute of Journalism. It is composed of independent, professional journalists who believe and practice people empowerment through media."}]