text: [{"text_idx": "#000021", "text": "\u201cNagkadlaw ang ila nga Lola. \u201cOho\u0301, daw si Borgy man. Sang tapos na magkaon ang lalaki nga ini, nagstoryahanay kami sa dalom sang puno. Kag didto ko nabal-an kong diin sia\u0301 naghalin, kag kon ano iya nga tuyo.\u201d"}, {"text_idx": "#000045", "text": "\u201cTood kaw?\u201d Nagkadlaw ini sang todo. \u201cIndi bala sige pati sa istorya. Dumduman istorya lang to.\u201d"}, {"text_idx": "#000056", "text": "\u201cDarwa pa lang ka bulan.\u201d"}, {"text_idx": "#000058", "text": "\u201cDarwa pa lang sa bulan si Lolo diri sa balay.\u201d"}, {"text_idx": "#000083", "text": "\u201cAko gani, Lolo. Dali lang kay pabalik na si Mama.\u201d"}, {"text_idx": "#000086", "text": "Relo? Ginlibot sang mga mata ni Luis ang bilog nila nga kwarto. Waay sia\u0301 makita-an nga relo."}, {"text_idx": "#000087", "text": "\u201cWaay man diri, Lolo. Kon gusto niyo, pag balik ni Mama, lantawon ko kong ano oras na. Hambalon ko sa inyo."}, {"text_idx": "#000088", "text": "Nagkusog ang pag-ubo sang iya nga Lolo. \u201cRelo....gamita ang relo....\u201d"}, {"text_idx": "#000100", "text": "\u201cKamali man sino. Ano man timo? Nalimtan mo na haw? Da\u0301ad nga ihambal mo, mayaa\u0301o man, Marie Mais.\u201d"}, {"text_idx": "#000117", "text": "\u201cWaay pa ako cellphone. Sa Pasko pa ako baklan ni Mama, kon mag tag-as ang akon nga grado.\u201d"}, {"text_idx": "#000120", "text": "\u201cNahidlaw man ako sa imo.\u201d"}, {"text_idx": "#000138", "text": "\u201cIndi mo ako so\u0301loguon.\u201d Naglaturong lang si Marie. \u201cOho\u0301, amo gid. May ara nga unod ang kahon.\u201d"}, {"text_idx": "#000140", "text": "\u201cIndi lang ini basta nga relo lang. Bulawan ini, kag anom ang iya nga kamu\u0301t. Kilala ni Luis ang iya nakit-an. Ginkaptan ni Marie relo sang iya nga Lolo Jorge. \u201cAkon na iya, pwede?\u201d"}, {"text_idx": "#000141", "text": "\u201cHa? Alangan sa inyo ining garahe, inyo gid ni.\u201d Ginahatah sa iya ni Marie ang relo. \u201cArao\u0301 kuhaa.\u201d"}, {"text_idx": "#000142", "text": "Ginatulok lang ni Luis ang relo sa kamu\u0301t ni Marie."}, {"text_idx": "#000146", "text": "\u201cA....Kay...\u201d Nagtulok lang si Luis sa mata sang iya nga tiyo. Waay siya maghunahuna, apang kabalo siya nga maglikay sang tan-aw kay para indi magtingala iya nga tiyo. Indi niya uyon nga makit-an sang iban amg relo sang iyaha nga lolo. Indi niya bal an kong ngaa apang kabalo sia\u0301 nga tagoon niya ini sang mayad!"}, {"text_idx": "#000155", "text": "Hinampak sia\u0301 sa tiyan ni Marie. Nagkadlaw sia\u0301. \u201cIkaw gid, daw indi gid masulog. Tadlong bala kag pungko sang tarong, ari ang relo.\u201d Ginpatong ni Marie sa babaw sang tiyan ni Luis."}, {"text_idx": "#000156", "text": "But-at ini kag lamig gid. Tadlong nga nagpungko si Luis kag ginbutang ang relo sa iya nga kamut."}, {"text_idx": "#000158", "text": "\u201cNgaa anom iya nga kamut?\u201d Ginpalapit ni Marie ang iya nga itsura sa relo. \u201d Aba, nami gid ho."}, {"text_idx": "#000159", "text": "Tinago ini sa kahon, apang tama man ang iya nga oras. Ngaa araal ini sa kahon, Luis?"}, {"text_idx": "#000160", "text": "\u201cTood? Ngaa daw perti ka hi-tech? Damo pa sang butones. Basi bala cellphone na? Papindot ay?\u201d"}, {"text_idx": "#000162", "text": "Nagtindog si Luis. \u201cIndi na maghali! Hinulsuli ako...\u201d Ginhatag niya ang relo. \u201d Arao\u0301... basta indi pag hu\u0301loga ha? Sa Lolo ko ini.\u201d"}, {"text_idx": "#000163", "text": "\u201cUyon ko lang man nga pislito\u0301n.\u201d Ginkuha ni Marie ang relo kag ginpindot ang butones sang relo. \u201cO, arao\u0301, waay man ti matabo. Pasayloa ko kay gapanghibot ako. Arao\u0301, kuhaa na.\u201d"}, {"text_idx": "#000165", "text": "Nadula ang iya nga bug-at. Nabatian niya nga nagasinggit si Marie. Nabatian man niya ang iya nga gasingit sia."}, {"text_idx": "#000166", "text": "Nagpanumbalik ang iya nga tanawon. Tapad siya si Marie, may ginakaptan gihapon sia\u0301 nga relo."}, {"text_idx": "#000173", "text": "Nagadamgo sia nga ara sia liwat sa ospital. Apang indi tungod sa iya operasyon sa gallstones. Isa kuno sia ka buang, nagapakuno-kuno nga isa ka hangaway. Ginpukaw si Matthew sang alarm sang iya cellphone. Alas-syete na. Iya ini ginpatay, indi lamang ang snooze. Wala sia anay nagbangon tungod may isa pa sia ka cellphone nga nakatakna nga mag-alarm karon sa alas-syete y medya."}, {"text_idx": "#000174", "text": "Alas otso sang namarasmasan sia. Iya ginbuksan ang iya mga cellphone. Lunsay patay. Daw masuka kag nagapanimaho sang sip-on ang iya ginhawa, iya ginpatay ang electric Fan kag nagbangon. Indi pares ang tsinelas nga iya nasuksok, apang wala sini gin-ilisan. Iya ginkuha ang iya tualya kag naggwa sa iya hulot-tulugan."}, {"text_idx": "#000188", "text": "\u201cAga pa,\u201d muno sang iya amay. Nagapungko ini sa atubangan sang wala naga-andar nga tv."}, {"text_idx": "#000192", "text": "\u201cBilog nga gab-i ka niya nga ginatawag.\u201d"}, {"text_idx": "#000199", "text": "Nagginhawa sang madalom si Matthew, ginpatay ang suga, kag ginpaggwa ang iya cellphone."}, {"text_idx": "#000207", "text": "\u201cKon amo nakahibalo ka na sang kinahanglan mo nga himuon.\u201d"}, {"text_idx": "#000235", "text": "\u201cWala ka gihapon nagabag-o,\u201d ang hambal ni Mean pagkatapos ni Matthew. \u201cPila lang ato ka segundos? Nakalab-ot ayhan isa ka minuto?\u201d Antes pa makapangayo sang pasaylo si Matthew, gindapat na ni Mean ang bibig sini sa bibig sang lalaki."}, {"text_idx": "#000238", "text": "\u201cIndi sia babaye, si Mean ina, kilala mo na na sia sang pila ka tuig.\u201d"}, {"text_idx": "#000245", "text": "\u201cSige. Ibilin ko lang sa lamesa sa kusina.\u201d"}, {"text_idx": "#000262", "text": "Ara na sia sa tunga-tunga sang pasayod sang iya mabati-an ang ragingring gikan sa silong."}, {"text_idx": "#000264", "text": "Nagkadto sia sa hulot sang iya mga ginikanan, iya nakita nga nabuksan ang alagyan panaog sa silong. Nagpanaog sia. Wala sing suga. Nangapkap sia agud matultolan ang switch. Pila ka higayon sini nga ginsaka-panaog, apang wala sing kasanag nga nag-abot."}, {"text_idx": "#000267", "text": "Wala ang iya cellphone, wala sia sing suga. Iya ginkapkap ang hangin sa iya atubangan. Nagtikang sia sang isa ka bes. Kag isa pa. Kag isa pa. Nakabunggo sia sa ika-apat nga tikang."}, {"text_idx": "#000268", "text": "Nagsanag. Iya nakita sa siya nga tumbatumba ang iya iloy. Sa tiilan sini amo si Mean. Nagdulom liwat. Nagsinaot ang itom kag puti sa iya mga mata. \u201cMa, ano na man? Ma?\u201d"}, {"text_idx": "#000274", "text": "\u201cAng anak ko man iya,\u201d ang hambal sini, \u201ctalagsa na lang gani kami maghampang sining ugangan ko.\u201d"}, {"text_idx": "#000276", "text": "\u201cKag ano gali ang itawag ko sa iya, aber?\u201d"}, {"text_idx": "#000278", "text": "\u201cTi, lantawa bala. Nakahangop sia ya bisan pa madugay na nga wala kami makakita-ay. Bisan gani sa paghampang gilayon sia nga nagpasugot.\u201d"}, {"text_idx": "#000283", "text": "Iya nabati-an ang singgit sang iya amay nga nagikan sa ibabaw."}, {"text_idx": "#000288", "text": "\u201cHalungi ang akon ugangan,\u201d hutik sini."}, {"text_idx": "#000297", "text": "\u201cHuo, huo.\u201d Ginduhol sini ang napanitan nga mansanas kay Matthew. Nagpanit liwat sang isa pa gid. \u201cWala suga, nagdulog na ang bagyo apang wala kami ihibalo kon ano ang nagakahanabo sa kalibutan. Amo nga gindala ko ining si Matthew sa Kamuning. Daw sirado na ang tindahan nga ato.\u201d"}, {"text_idx": "#000303", "text": "Nahuya si Matthew sadto, apang kon may nagbutong sa amay sini, nakahibalo sia nga makigsumpong ini para sa amay, bisan pa sila ang may sayop. \u201cPapuli, naga-ulan liwat,\u201d siling sini. Iya ginkagat ang ikaduha nga mansanas. Humoy man. \u201cKag paglab-ot namon sa balay.\u201d"}, {"text_idx": "#000320", "text": "\u201cWala man kuno sang ginabatyag ang iya iloy.\u201d"}, {"text_idx": "#000342", "text": "May ginasugilanon ang gwardya sadto sa telepono. Wala sila ginsapak sini."}, {"text_idx": "#000346", "text": "\u201cAgyat sa... showdown sang payong?\u201d"}, {"text_idx": "#000356", "text": "Wala man sia nagtinir. Gindul-ong sia pauli ni Errold. Ini ang nagpaathag sa amay kon ano ang natabo. Apang sia gihapon ang nagsugilanon sa iya iloy. Madulom ang sulod sang silong. Ang mga mata lang ni Inglatera ang ginagikanan sang kasanag. Nagapungko ang kuring sa mga paa sang iya iloy. Ari ini sa siya nga tumbatumba, amo nga nagasaka panaog ang duha ka duag bulawan nga bola."}, {"text_idx": "#000357", "text": "Ang ginhambal lang sang iya iloy bilang sabat sa malaba sini nga sugilanon: \u201cAng bata nga ato, sia pa ang nangin mitsa sa aton kabuhi.\u201d"}, {"text_idx": "#000359", "text": "\u201c\u2018sa!\u2019\u201d siling sini. \u201cKag magtulog ka na, pilason na ang kamot mo basi may buko ka pa nga magkuha isa.\u201d"}, {"text_idx": "#000364", "text": "\u201cOy,\u201d siling sini, apang wala nagbalikid."}, {"text_idx": "#000366", "text": "Wala man lang bisan handbag si Mean. \u201cNagsugilanon na kami ni Mommy.\u201d"}, {"text_idx": "#000367", "text": "Nagtango si Matthew. Nakahibalo sia sang buot-silingon sadto. \u201cApang makadto ka gihapon sa amon?\u201d"}, {"text_idx": "#000369", "text": "Liwat sia nga nagtango. \u201cMa-dyip lang kita ha?\u201d"}, {"text_idx": "#000370", "text": "\u201cWala kaso.\u201d Ginsuok sini ang iya butkon sa kay Matthew. \u201cAkig?\u201d"}, {"text_idx": "#000377", "text": "\u201cKag ang ginapaminsar ko nga magtindog bilang Marx, yadtong si Hagrid sa Harry Potter!\u201d Ginkuha ni Matthew ang lyabi. Iya natalupangdan nga naga-angkat ang pwerta sa pwertahan."}, {"text_idx": "#000379", "text": "\u201cBukas ang pwertahan.\u201d Naglungo sia. Dapat sirado ini. \u201cNahambal ko na sa imo kon ano ang kinalain sang \u2018pwerta\u2019 sa \u2018pwertahan\u2019?\u201d Bwesit kon ginsulod sila gani sang squatter..."}, {"text_idx": "#000388", "text": "Lampshade ang una nga nadakop ni Matthew. Mabukas na kuntani sia sang pwerta sang iya mabati-an nga nag-abri ang takop sa alagyan padulong sa silong. Nagsiga ang suga. Iya nadagdag ang lampshade sang makita ang iloy. Nagapungko sa alagyan, nagayuhom sa iya."}, {"text_idx": "#000389", "text": "\u201cHambal ko gid sa imo, ti-on na.\u201d"}, {"text_idx": "#000392", "text": "\u201cSak\u2019yi nalang,\u201d hutik sini. \u201cSak\u2019yi nalang.\u201d"}, {"text_idx": "#000401", "text": "\u201cTagu-a na lang \u2018na,\u201d siling sang bungad. \u201cNalimtan mo na? Kilala ko ang amay mo.\u201d"}, {"text_idx": "#000403", "text": "\u201cNaga-unong ako,\u201d siling sang kulot. \u201cWala kuno haya?\u201d"}, {"text_idx": "#000413", "text": "\u201cAbaw, indi magpamangkot sa akon. Ara sa sulod ang imo iloy, sia ang sabara.\u201d"}, {"text_idx": "#000415", "text": "\u201cAbaw, ano gani hambal ko? Ipamangkot man sa iloy mo kon sa diin ang amay mo.\u201d Ginpikpik sia sini sa abaga. \u201cSige, panaog na. Ari lang ako diri paggwa mo, may idul-ong lang ako kag magabalik ko di dayon agud dal-on ang asawa mo.\u201d"}, {"text_idx": "#000423", "text": "Iya gilayon nga ginbuksan ang pwerta."}, {"text_idx": "#000426", "text": "Pagligad sang pila ka minuto, gintawag sia liwat sang iya iloy."}, {"text_idx": "#000427", "text": "Nagpanuktok kag nag-isip liwat si Matthew, kag ginhulat ang \u201cSulod,\u201d bag-o sia magsulod. Nagapiyong gihapon sia."}, {"text_idx": "#000430", "text": "\u201cAy ambot! Susmaryosep, abi pagmuklat na!\u201d"}, {"text_idx": "#000436", "text": "\u201cTi ikaw na ang may hinalung-ong kon paano maglakat ang oras sa pihak nga kinabuhi.\u201d Nagyuhum ini. \u201cPungko.\u201d"}, {"text_idx": "#000444", "text": "\u201cKag sin-o ang nagabantay kay Annie?\u201d"}, {"text_idx": "#000445", "text": "\u201cIndi pa gid, wala pa ka bugtaw si Mean. Apang sa pamatyag ko maayo man ang mangin pagtamdanay nila. Nakahibalo ka kon ano ang iya siling sa akon? Natawag ko sia nga \u2018Tita,\u2019 ang siling, abi ko maakig sia, ang siling, \u201cMommy\u2019 na lang, Matthew.\u2019\u201d"}, {"text_idx": "#000446", "text": "\u201cAmo na \u2018na ang nangin tawag mo?\u201d"}, {"text_idx": "#000454", "text": "\u201cIndi ka man gihapon magpati. Kag isa pa, indi ko man gihapon mapunggan ang masunod nga matabo. Makita ko lang ini.\u201d"}, {"text_idx": "#000457", "text": "\u201cDala mo ang imo cellphone. Ay ang iTouch, ang iTouch.\u201d"}, {"text_idx": "#000458", "text": "\u201cIndi iTouch, Ma, iPod Touch.\u201d"}, {"text_idx": "#000469", "text": "Nag-isip tubtub napulo si Matthew. Indi na sini luyag mahibaluan. \u201cO, sige, paano nalang ninyo nahibaluan nga sia ang nagpatay?\u201d"}, {"text_idx": "#000470", "text": "\u201cClosed casket mo. Namilit gid sia.\u201d"}, {"text_idx": "#000472", "text": "\u201cLuyag sini hibaluon kon patay na gid man.\u201d"}, {"text_idx": "#000473", "text": "\u201cMama.\u201d Nagtindog si Matthew, ginwahig ang kurtina. Wala sing tawo kundi isa pa ka kama. Nagginhawa sia sang madalom."}, {"text_idx": "#000474", "text": "\u201cAno ang abi mo, ara da ang amay mo?\u201d"}, {"text_idx": "#000476", "text": "\u201cSi Annie? Pila ka bes ko pa bala ihambal nga pakasalan mo pa sia? Paano sia makalab-ot diri?\u201d"}, {"text_idx": "#000479", "text": "\u201cGinalantaw ko kon mahimo na mabuksan, daw hapon naman, indi na sakit ang silak sang adlaw.\u201d"}, {"text_idx": "#000483", "text": "\u201cTi kay ginasinggitan mo man ako.\u201d"}, {"text_idx": "#000488", "text": "\u201cSin-o ang kaanggid, si Mean kon ako.\u201d"}, {"text_idx": "#000498", "text": "\u201cDali lang gid.\u201d Iya ginpangita ang iPod Touch sa backpack. Iya ini ginpaandar. Matuod gid, matuod gid man nga may wi\u2013fi sa dyip. \u201cNagapati ako, Ma. Nagtuo ako.\u201d"}]