text: [{"text_idx": "#000002", "text": "Human na ang gyera. Kini ang deklarasyon sa Taliban niadtong Agosto 16 human gisakmit sa mga manggugubat niini ang Kabul, sentro sa Afghanistan, ug tapuson ang 20 ka tuig nga okupasyon sa US ug papet niining gubyerno. Sa wala pa ang hingpit nga pagsulod sa Taliban sa Kabul, milayas na si Ashraf Ghani, papet ng presidenteng sa US, busa dihadiha dayon nga natukod ang bag-ong gubyerno. Ang Taliban ang nagharing pundok sa Afghanistan dihang unang gilunsad sa US ang gyerang agresyon niini niadtong 2001. Gianunsyo na sa grupo ang pagtukod sa Islamic Emirate of Afghanistan sa pagbalik sa gahum niini."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Gibwelo sa Taliban ang opensiba aron bawion ang estado poder niadtong Mayo 4, human gianunsyo sa US ang pagsugod sa pag-atras sa mga pwersang pangkombat sa nasud. Sulod lamang sa duha ka bulan, nakontrol sa Taliban ang katunga sa mga distrito, lakip ang mga teritoryong okupado sa mga karibal niining warlord. Luyo niini, gikaminusan ni US Pres. Joseph Biden ang grupo niadtong Hulyo ug gisulting \u201cdili kayanon\u201d sa \u201c75,000-katawo\u201d niini nga puuhon ang kapin 300,000-katawong Afghan National Army (ANA) nga gibansay, gipondohan ug giarmasan sa US."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Niadtong Agosto 6, nasakmit sa Taliban ang una niining syudad\u2014ang Zaranj. Sa maong panahon, gibanabana sa US nga mamahimong mahagba ang kabisera sulod sa 90 ka adlaw. Sa aktwal, ang halos walay babag nga pagkubkob sa Kabul ug sa 20 pa ka sentrong lungsod nahitabo sulod lamang sa napulo ka adlaw. Giduyugan kini sa kampanya sa pagpangumbinsi ug mga saad nga hatagan og amnestiya ang tanang mga sundalo sa ANA. Wala misukol ang papet nga armadong hukbo ug misibat na hinuon, misurender o kaha mipaling dihang giatake ang ilang mga syudad."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Walay pareho nga kadaut ug kalisud ang kabilin sa US sa 20 ka tuig nga okupasyon niini sa nasud. Matud sa usa ka pagtuon sa US, mikabat sa 3,487 ka sundalong Amerikano ug ilang mga kaalyado, halos 4,000 ka pribadong \u201ckontraktor,\u201d 80,000 ka sundalong Afghan ug kapin 84,000 sa han-ay sa \u201coposisyon\u201d sa 2001-2021 ang napatay sa \u201cwalay katapusang gyera.\u201d Adunay mga banabana nga mikabat sa 875,000 ang napatay nga mga sibilyan. Anaa sa 3.5 milyon ang nadisloka tungod sa mga panagsangka."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Biyaan sa US nga guba ang lokal nga ekonomiya sa Afghanistan. Nag-abereyds lamang sa 2.5% ang paglambo niini sa 2015-2019, sukad nga magpagamay ang US sa tropa dinhi. (Ayha niini, anaa sa 8% ang tinuig nga abereyds sa pag-usbaw sa GDP tungod sa dagkung base militar.) Nag-negatibo og 2.8% ang pag-usbaw sa GDP sa nasud niadtong 2020."}, {"text_idx": "#000012", "text": "\u201cHuyang\u201d ug nakasandig sa internasyunal nga ayuda ang ekonomiya, matud sa World Bank. Niadtong 2019, 22% sa gross national product niini naggikan sa internasyunal nga mga ahensya. (Adunay panahong hangtud 80% sa nasudnong badyet ug 40% sa GDP naggikan sa langyawng ayuda.) Walay natukod nga istableng imprastruktura. Wala napalambo ang agrikultura kung asa nakasandig ang 60% sa populasyon. Kaylap ang kriminal nga mga aktibidad sama sa ismagling ug merkado sa opium poppy, ang tanum nga ginagamit sa produksyon sa iligal nga drogang heroin."}]