text: [{"text_idx": "#000000", "text": "Filipino Poet, Writer and Educator"}, {"text_idx": "#000001", "text": "\u201cOur bikol songs form a substantial part of any legacy that we would be proud to call our bikol cultural heritage. We have thousands of them, many as old as four generations ago, if not older.They have a dual cultural value \u2014 as literature, and as music. All songs that we have published in this column, and which we shall continue to publish, if there is a demand , we can sing from memory, or if not, we know of someone who can.Unfortunately, our life is not a stone, and as each year passes, our resource persons, both for the lyrics and the music, may not be always available for recording purposes.\u201d"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ako baga ikosTukaw ako gilidDi man ako sarawPokpok ako sigidTalon ako sirongDungab ako origPanic ako kalapTikrag ako tubig.Ako Baga Ayam"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Halangkaw na daga,O hababang lagnit,Aldaw na malipot,Bulan na mainmit,Sira na naglayog,Gamgam na nagrorip,Malomoy na gapo.Ngonian na panahonSuwi an langitKun nagooranIyong nagsalihidAn labing liwanagBanaag nin langit."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Hale ako sa CamaligNamakal ako nin banigDai ako nakadakitHararomon baha si tubig."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Kaso olayan ko sa hilomNi sia ko ay aagomon,Habo daa ta kuyaponTolos huminanap ko nin ibobolongHabo daa ta mahaldaton."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Pagrani sa baybayPokot samong ilinaylay,Dangan an kariribokanKan sirang kabalakidan."}, {"text_idx": "#000023", "text": "An kalayo an infiernoAn koron an purgatorioSa tulak iyo an limboAn orig iyo an portero."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Nunca sa buhay koNagtios sa mundoBakong arog ngonianNa tinitios koHuling basang sanaSi pagkamoot koDai mo man palanAko sa boot mo.Antes mo man kutangHinaman an cruelNa manga pasakitNagnalagkalag kaKun baga may langitSa saimong pagtorogKun anong maaabtanMaoogma ka pa gayodKun ako magadan.Romdoma romdomaIka an dahelanKaining sakong sakitHaros aldaw banggiFirme an pagtangis."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Ining pagdigdi koBilang pagvisitaKan sakong macetasKun baga buhay paTa orog pangSi sakong noticiaAn sakong macetasMay kagmacetas na.Romerong macetasKun may pagromdom kaDai ka maghanapIbang maceteraIyo mong hanapon idtongNaenot naNagtao nin sakitLabing penitenciaTa minsan ilaogSa kaban na batbatAsin pa ibontogSa hararom na dagatPirit ka laladoponKan sakuyang hawakTa iyo an signosNin manga planetas."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Cisne kong padangatNa orog kagayonPuso buminihagHaloy nang panahonSa gabos na horasIka an giromdomAn bilog kong isipSimo natitipon.Paghorophoropa pensaraNin marhayDoni an daghan mo kun bagaSa saimong boot maano manAntones sin dudaMataram ka kaiyanSa sadiring boot basta yaPor dios basta ya de penar."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Pobre ay de mi tadaw bayaNeneng Dios ta pasinggonLabign pait labing hapdosPag sipisiponDi ako kaidto ako simoPaorog sag abos na oriponHaen na daw ngonianBalik liwatAko mo amponon."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Himatea baya ay nenengKan saimong mata hilingaIning nagtitios, tios sanang tiosDae nin pag ontok, kun anong dahilan."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Kun naroromdoman koKan ako isikwal moSakit, saakit na namateanNa sakuya ngonian pigtitiosSa haloy nang aldaw."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Marasa pa sanangNabuhay sa kinabanLabing pait labing pagalNa pagmasdanMinamarhay ko pa logodSakong kagadananIyan langit sakong kamtanKun ako para na sa kinabanPagtataong rangaTauong nabubuhayTa minsan pa gayodHawak ko magin baybayManga pagkamootDai ko malilingawan."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Dangoga manbaya dangogaInihong olay koPanahon na ini, ay neneng, nin pagtalikod ko,Dara ko an sakit, ay neneng,Asin sentimiento,Sa iba nang lugar sa harayong lugarAn dudummanan ko."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Nagmacetas ako kainingCipres de listonNasa maceteraHaloy nang panahonAbaa na cipresDai mo giniromdomSi pagpadangat ko haloyNa panahon."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Ay quisiera de miMaherak ka sakoLabilabing sakitPusong binabakhoSa tahaw nin dagatPuso ko nalalamosBaga sarong danawLuha nagbobolos."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Ladawan kang piniliSaka ngonianMatitios mod aw na akoMamugtakNa maghadit mamondongLipungawMadya dolokO mapait na kagadananHalea na namaparaSa kinaban."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Ini ay naturalDigdi sa kinabanKun an tawo pobrePinagbabasangbasangO que fatal suerteSakong nanapolanTiosa buhay koSimong kapaladan."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Di ko sinisentirNa ako bayaanHuling ako pobreAsin daing yamanPero minsan siringHonahonaa manBako akong ingrateSa kapangakoan."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Layog na layog naO palpal na gamgamSaimong hanapaSimong namomotanDai ka maglaomKaning pobreng buhayPinara ta ka sa sakongDaghan."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Luha sa mata nagdalahayHuling ika an dahelanPusong tagob nin kahaditanTawi man nin pagkaherakNama kun magadan."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Isipon mo sanaNamomotan ta kaNganing minsan saenDai malingaw kaSa simong pagtorogSa simong pagmataGabos na recuerdosSimo giromdoma."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Cisne kong padangatNa orog kagayonPusong bominihagHaloy nang panahonSa gabos na horasIka an giromdomAn bilog kong isipSimo natitipon."}, {"text_idx": "#000073", "text": "O incomparableDaing pagkamogtakDaing matogdonanSa tahaw nin dagat,Cual pecho de bronceAn dai mabaakDe un grave y amargas penas."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Ta sabi ko bagaKun cucumplihon moLas dulces promesasNa itinoga moManga juramentosDios es el testigoLangit asin dagaSaglod firmament."}, {"text_idx": "#000084", "text": "Di man ko nasiringNa ako mamotanTa di maninigoIning sakong buhayKundi an sa sakuyaSalimbadon lamangAko maglaom na maheherakan."}, {"text_idx": "#000085", "text": "Buhayon, gadanonIning sakong buhayPatin an kalag koIpacocondenarIka siempre ikaSakong dodolokonTa ika an autoraNin kapaniringan."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Natalastas ko naAko alanganAlangan sa saimoTa dai kapantayLa suerte no importaPorque es naturalAn tauo na nababaSaka napapalangkaw."}, {"text_idx": "#000099", "text": "Di mo ko ilobongSa sagradong lugarDai mo ko tambonanKadikit na dagaIyo mong itambonBurak nin sampaga."}, {"text_idx": "#000109", "text": "An saimong paggonoBoot mong gotosonHabo ka na lamangTomontong sa poonKumua kaa pa manNin halabang tokonDai maririkdagSala sa panahon."}, {"text_idx": "#000119", "text": "Kun dai nang dahonManga kasilihanAsin manga camoteKun dai nang lamanAn kangkong sa danawIyong binibirikanDai nin asinNi panalsom pa man."}, {"text_idx": "#000130", "text": "Naglakaw akoPuntang magallanesNakakita akoKahoy na lanzonesNarikdang si burakSi bunga mahamisNagtataong rangaSa pusong may sakit.Nalilibot ko naBilog na banuaanMagpoon polangui,Oas, guinobatan,Camalig, daraga,Albay katapusanKundi ika sanaSakong namomotan."}, {"text_idx": "#000143", "text": "Pusong abriganteNin parte nin salogNa nagaanodanodPusong de lagrimasMinsan toktokonIsalak sa alpogAn pagkamoot koDi ko isisibog."}, {"text_idx": "#000144", "text": "Ini na an poonNin kapanahonanNa ako magtiosManga kasakitanPero mahamis koMinsan kagadananHuling daing iba.Gabos simo gikan."}, {"text_idx": "#000149", "text": "Si nanay , si tatayNagtanom kalongayNagsanga nin apnikNagdahon nin ogobNamurak nin lukbanNamungang biriranKaso dakula naBatag na latondan."}, {"text_idx": "#000150", "text": "Nagtanom ako nin kangkongSa irarom pagdadahonNamurak nin pirikpisikSa irarom nagbibirik."}, {"text_idx": "#000152", "text": "Si dahon pinagsuratanSi bunga ginibong tintaSi sanga ginibong plumaSi poon ginibong regla."}, {"text_idx": "#000154", "text": "Si neneng ko gayodIdto naglalakaw sa tinampoMidbid ko si pinasopasoGaro na imbay nin pato."}, {"text_idx": "#000156", "text": "Kumua kan dahonDangan mo lublubanIdapog sa payoNganing maomayan."}, {"text_idx": "#000157", "text": "Nagtanom ako nin batagSa tangod nin sakong natadKan dakul na si sinapadDakul na man an nagtatangad.Pero kaidtong sadit paKulang dahon mayong bungaBoot nang tagaon nindaTa mayo daang halaga."}, {"text_idx": "#000161", "text": "Duman sa samuyaSa Partidong oasIguang tominoboKahoy na de buenasMarambong sisangaSi poon siring mahiwasNagtataong rangaSa pusong de malas."}, {"text_idx": "#000165", "text": "Iguang sarong kahoyIguang sarong bungaIguang sarong yamonBoot na kumuaAn boot nin yamonYomongtong sa sangaIgua man nin poonDuman mo agiha."}, {"text_idx": "#000169", "text": "Siisay daw idtongNauna nakabandong pula ?__ paghona ko princesaMagayon na daraga.Siisay daw idtong nahuriNakabadong khaki?_____paghona ko principeMagayon na lalaki."}, {"text_idx": "#000179", "text": "Huling igua ka naNin bago mong paorogMas marhay sa sakoMagayon an tindogMahanap n asana, ay,Ako nin minsan sa pagtiosSa iba pang lugarBangkay ko matapos,Ay kun naaraman ko.Na ako papasinggonAn pagkamoot koPagoyogoyogonNagrogaring na akoNin hilo ominomHaloy na kutang panahonBangkay ko sa lobong."}, {"text_idx": "#000182", "text": "Layoglayog kulalapnitNaglalayog kun mangitngitTa habong madagitKan daragang taga langit."}, {"text_idx": "#000183", "text": "Layoglayog kulalibanTanawon ta si estebanTanawon man ta mayamanNaniningsing sa bulawan."}, {"text_idx": "#000184", "text": "Layoglayog kulasisiTanawon ta si don joseTanawon man ta pobreNaniningsing sa diamante."}, {"text_idx": "#000187", "text": "Ining pagkanta koBiland despedidaSa saindo gabosNa mga escuelaLaog duang bulanSi pagvavacacion taSa bulan na junioIyong pagkirita."}, {"text_idx": "#000191", "text": "Ay nanay ko haen ka naSa pagtorog mo gumios kaHilinga kan saimong mataAn aki mong saro sana."}, {"text_idx": "#000192", "text": "Ay nanay ko haen ka naSa lulubngan bumangon kaAn padangat mong akiNgonian gawagawa."}, {"text_idx": "#000193", "text": "Paladan na inaNangidam simoPaladin na amaAn nagpacristianoSiisay dawn a pintorAn nagpinta simoBuhok pati kirayAnas arreglado."}, {"text_idx": "#000196", "text": "Lakaw kaining mundoNaaraman ko naNamomoot lamangKan namamago paAlagad na nganiKun haloyhaloy naIdtong pagkamootSa puso para na."}, {"text_idx": "#000198", "text": "Masimpil sa puso daghanAn may pagkamoot ngonianNa dai ikapagsabiTiunay sa daghan."}, {"text_idx": "#000200", "text": "Haen na baya an herak moSa pusong nagtitiosSa haloyhaloyang aldaw.Ika sana daing ibang mawot."}, {"text_idx": "#000211", "text": "Ining paghale koDai mo pagtangisanTa mabalik man sanaQuince kaining bulanKun di makabalikQuince kaning bulanLaomon mo nenengNa may kasakitan."}, {"text_idx": "#000214", "text": "Sa aldaw sa banggiNagigiromdoman ko ikaNa halos dai ko na matagalanKun haen ka ngonianDai ka magparatangisDangoga man iningUmaagrangayNa sana iyo man maherakan."}, {"text_idx": "#000215", "text": "Pusong nagtitiosDai matoninongSa saimong paghanap n asanaSakuyang matagpoan."}, {"text_idx": "#000216", "text": "Sa aldaw , sa banggiAko nagtatangisAn sakuyang luhaNamimirisbirisNatoro pa girarayMinsan ko pa pinapahidTomok na an panoDai pa natitikisGurugurano dawManga kakologanKun dai ka kaatubangKunharos pa sanaAn lakaw nin amorAn buhay kong iniDai matoninong."}, {"text_idx": "#000219", "text": "Si nanay, si tatayNagtanom nin kangkongAn lawas bayawasAn dahon bayasongNamunga nin cahelNamunga nin limonHubakan ni bastianPinang maalsomon."}, {"text_idx": "#000222", "text": "Marasa pa baying namomotanTa dai ka naherak sako ngonianNenang marasa paTa ako binayaanMas marhay pang maparaSa kinaban.Pagka daing paladBuhay kong inihoAkong namomotSimong maherakanNenang, marsa paAko mo binayaanMas marhay pangMapara sa kinaban."}, {"text_idx": "#000225", "text": "Dios marhay na banggiSa saindong harongMahal na kagharongKami mo ampononMahal na kagharongKami mo dungawonIning nabihag moInabot nin diklom.Dai mo ipagngalasTanog nin guitarraSa samong kawatanBilang mi an horasNa paglingalingaTanganing mahaleAn sakit ming dara."}, {"text_idx": "#000226", "text": "Si nanay, si tatayNagtanom kalongayAn lawas bayawasAn dahon bayasongNagsanga nin cahelMasiramon.Enero, febrero, marzo,Abril, mayo, junio, JulioAgosto, setiembre, octubre,Noviembre, diciembreLubilubi.Kun dais i abanicoPatay na ining lawas koLawas ko ay, ayMadedesmayoHuli kan kagayonan mo."}, {"text_idx": "#000231", "text": "Ranga nin puso koLilingya man bayaTa kung bakong gikanSaimo dai matios nin labiAko baya ngonianO namomotan ko."}, {"text_idx": "#000234", "text": "Alfonso,pagdatongIlustradong lugarCuerdas nin guitarraDai ko napogolanPagboot nin rangaPuko ko naobligarSa paglogologoManga kasakitan."}, {"text_idx": "#000239", "text": "Horas nin pagdatongMamondong lolobnganDuman mo hanaponMakadangog kaVoces na magayonHaen ka nenengNa sakong giromdom."}, {"text_idx": "#000245", "text": "Ugale sa tauoNa may ilustracionTauo minadolokSi poon nin kahoyBako idtong bungaAn simong dagosonSi poon na ngonaIyo mong dolokon"}, {"text_idx": "#000251", "text": "Noarin liliwanagMakamtan ko an langitPuso kong nagdudusaNoarin kakamtan an langitHare ka magbagoKan pagromdom ko."}, {"text_idx": "#000252", "text": "Bangging matoninongMadiklomonBulan maliwanag mabitoonKun napupukawanSa giromdomAn manga nakaagiTang panahon.Sa tahaw nin langitNa magayonNahiling ko anSimong lalaogonNa panoNin luha mamondoonUya kami naghahalatSa saimo ngonian.Buhay ko hare man sikwalanIning namomootSimo kaherakanTa buhay halos magadanLilinya nin simong pagkaherakPusong nagtatangis nagtitiosSa aldaw sa banggiDaing inaapod."}, {"text_idx": "#000254", "text": "Bukaha man nenengAn kamot mong gogomBogtaki man herakSako mo iaponHare man bugtakiNin dai paglaomBuhay mo mapierdeIka nakaonong.Naonongan akoNa magsolosoloNagbaklay sa bukidSa paghanap simo."}, {"text_idx": "#000256", "text": "Magmacetas akoAn ngaran kalonggaySakong itinanomSa higad nin baybayAno daw an virtudKaining kalonggayMatanga na banggiMalugna an buhay."}, {"text_idx": "#000257", "text": "Naglakaw ako sa tikong dalanNakakua nin tikong sundangTinigbas ko sa tikong banbanAn nakua tikong digawnan."}, {"text_idx": "#000258", "text": "Binanwit ko sa tikong sapaNakasubad nin tikong siraLinoto ko sa tikong koronKinakan ko masiramon."}, {"text_idx": "#000266", "text": "Alagad naa ngonian sakuyang namasdanNa igwa nin ibang pagkamoot palanSaka palan ini bako man kasalanNin huli ta simo sana guminikan."}, {"text_idx": "#000281", "text": "Kua na an ogbosDagnan mo llllobloban,Idapog sa agnogNganing maomayan."}, {"text_idx": "#000285", "text": "Ika palan neneng an pinagsasabiNa bagong sumubang cometa digdiBulan ka sa aldaw bitoon sa banggiAn dai n asana an makapageclipse.Mageclipse ngani subangan solnopanLaomon mo neneng na ako naghehelangMagdara kang bolong na ikakaomayKan sakong pusong nagaagrangay."}, {"text_idx": "#000286", "text": "Iguang sarong dakulang kahoyHalangkaw na daing dahonMarambong na daing dahonMaliwanag na madiklom."}, {"text_idx": "#000289", "text": "Bitoon nin kadagatanO cometa nin kaalinganAn tingraw mo iyong kaogmahanPuso kong nasasakitan."}, {"text_idx": "#000292", "text": "Saksi ka nin kadagatanTestigos ka kan kabitoonanDaing iba akong namomotanKundi ika lamang."}, {"text_idx": "#000294", "text": "Luminayog paibabaTuminoro sakong luhaNagin danaw nagin sapaNagin salog na dakula."}, {"text_idx": "#000296", "text": "Si nanay ko gayod idto"}, {"text_idx": "#000297", "text": "Si inday ko gayod idtoNaglalakaw sa tinampoMidbid ko an pasopasoLolay garo na imbay nin pato."}, {"text_idx": "#000300", "text": "Humiling an ina, inang nagtatangisAn luha sa mata nangagbiris-birisPagtongtong sa daga tumingag sa langitMakatios logod kan makuring sakit."}, {"text_idx": "#000303", "text": "Ini an poon, kan kapanahonanNa ako magtios manga kasakitanPero mahamis ko, minsan kagadananHuling daing iba, smo gabos simo gikan."}, {"text_idx": "#000304", "text": "Paghorophoropa, pensaron mo nin marhayDooni an daghan, kon baga saimong boot maano manEntonces nin duda mataram ka kaiyanSa saimong boot basta yaPor dios basta ya de penar."}, {"text_idx": "#000306", "text": "Mapungaw palan sa buhay an may pigiisipTiunay sa puso dai nahahaleOrog na kun ako may pinaghahaditGabos na recuerdo sa isip nabalik."}, {"text_idx": "#000307", "text": "Manga pagkamoot kun naroromdomanSi pagsonodsonodkan kita pa marhayPunal na matarom na sa puso, daghanDai nahahale sa pagtiunay."}, {"text_idx": "#000309", "text": "Bikol Songs by Rodolfo Dato"}]