text: [{"text_idx": "#000009", "text": "SI Genghis Khan, isa ka maisog nga soldado sang ika-12 nga siglo, amo ang nagtukod sang nangin bantog nga Emperyo sang Mongolia. Ang Mongolia nga gamay na lang karon sangsa orihinal nga kalaparon sinang emperyo, yara sa tunga sang Rusya kag China kag isa sa mga pungsod nga may pinakadiutay nga populasyon sa bilog nga kalibutan."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Ang Mongolia may mga suba, mga sapa, mataas nga mga bukid kag malapad nga kahilamnan sang kapatagan. Yara sa bagatnan ang Gobi Desert, nga bantog sa mga fossil sang dinosaur. Ang Mongolia nga nahamtang sa kataason nga 1,580 metros sa ibabaw sang nibel sang dagat, ginatawag sang mga tumandok nga \u201cPungsod sang Asul nga Kalangitan.\u201d Bagay gid ini nga ngalan, kay ang Mongolia may sobra 250 ka adlaw nga tig-ilinit kada tuig!"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Ang mga Mongol nagaistar sa lugar nga sobra katugnaw kag sobra kainit. Sa tig-ilinit, ang temperatura nagalab-ot sa 40 degrees Celcius, samtang sa tigtulugnaw nagalab-ot ini sa minus 40 degrees Celcius. Halos un-tersia sang nagaistar sa Mongolia wala sing permanente nga adres kay nagasaylosaylo sila. Sa aga, ginagatasan sang mga lalaki kag mga babayi ang ila mga kanding, baka, kamelyo, kag kabayo. Ang pagkaon sang taga-Mongolia nagalakip sang mga produkto halin sa gatas kag karne, kag paborito nila ang karne sang karnero."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ginabulad nga mga ginpakorta nga gatas ukon aaruul"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Maamumahon ang mga taga-Mongolia. Wala nila ginasiraduhan ang ila mga ger, ukon masaylosaylo nga daw tolda nga balay agod ang mga nagalabay mahimo makapahuway kag makakaon sang ginabilin para sa ila nga pagkaon. Ang mainit nga tsa nga may gatas kag diutay nga asin amo ang masami nila nga ginaserbe sa mga bisita."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ang Budhismo amo ang relihion sang kalabanan sa Mongolia karon. May pila man nga shamanism, Islam, kag Cristianismo, kag madamo ang wala sing relihion. Sa Mongolia, sobra sa 350 ang mga Saksi ni Jehova, nga nagatudlo karon sa Biblia sa sobra 770 ka tawo."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ang duha ka Bactrian nga kamelyo nagadala sing mga karga bisan sa tama katugnaw nga klima"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Lenguahe: Mongolian, Russian, kag Turkic"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Bisan malayo ang New Zealand, halos tatlo ka milyon ka turista ang nagakadto diri kada tuig. Ngaa?"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Sang una, ang mga Kazakh nagasaylosaylo kag nagaistar sa mga yurt. Paano ang pangabuhi subong sini nga mga tawo nagapakita sang ila mga tradisyon sang una?"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Ang Espanya isa ka pungsod nga may sarisari nga matahom nga talan-awon kag mga tawo. May isa ka produkto nga ginapatubas ang Espanya nga mas madamo sangsa iban nga pungsod sa bilog nga kalibutan."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Ngaa nanamian magkadto ang mga turista sa sining gamay nga estado sa bisan ano nga tion sang tuig?"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Hibalua ang dugang pa parte sa Uzbekistan kag ang maragtas sang nagabag-o nga alpabeto sang Uzbek."}]