text: [{"text_idx": "#000000", "text": "Mata sa desyerto sa Sahara"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Nahibal-an namon nga ang among planeta puno sa mga kakuryuso ug mga lugar nga dili tinuod. Usa sa mga lugar nga nakakuha ug daghang atensyon sa mga siyentista mao ang sahara desert eye. Kini usa ka dapit sa sentro sa desyerto nga makita gikan sa kawanangan sa porma sa mata."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Niining artikuloha, isulti namo kanimo ang tanan nga nahibal-an bahin sa mata sa desyerto sa Sahara, ang gigikanan ug mga kinaiya niini."}, {"text_idx": "#000003", "text": "1 Ang mata sa desyerto sa Sahara2 Ang gigikanan sa mata gikan sa desyerto sa Sahara3 Diin gikan ang mga kolor sa mga istruktura?4 Nganong nalangkit kini sa nawala nga siyudad sa Atlantis?"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ang mata sa desyerto sa Sahara"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Nailhan sa tibuok kalibutan nga \"Eye of the Sahara\" o \"The Eye of the Bull\", ang Richat structure kay usa ka talagsaon nga geographical feature nga makita sa desyerto sa Sahara duol sa siyudad sa Udane, Mauritania, Africa. Aron maklaro, ang porma sa \"mata\" mahimo lamang nga hingpit nga maapresyar gikan sa kawanangan."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ang 50-kilometros nga diyametro nga istruktura, nga hinimo sa pormag-spiral nga mga linya, nadiskobrehan sa ting-init sa 1965 sa mga astronaut sa NASA nga si James McDivit ug Edward White atol sa usa ka misyon sa kawanangan nga gitawag og Gemini 4."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ang gigikanan sa Mata sa Sahara dili sigurado. Ang una nga pangagpas nagsugyot nga kini tungod sa epekto sa usa ka meteorite, nga magpatin-aw sa iyang lingin nga porma. Bisan pa, ang bag-ong panukiduki nagsugyot nga kini mahimo nga usa ka simetriko nga istruktura sa usa ka anticlinal nga simboryo nga naporma pinaagi sa pagbanlas sa minilyon ka tuig."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ang Mata sa Sahara talagsaon sa kalibutan tungod kay kini anaa sa tunga-tunga sa desyerto nga walay bisan unsa sa palibot niini.Sa sentro sa mata mao ang Proterozoic nga mga bato (gikan sa 2.500 ka bilyon ngadto sa 542 ka milyon ka tuig ang milabay). Sa gawas sa istruktura, ang mga bato nagpetsa sa panahon sa Ordovician (nagsugod mga 485 milyon ka tuig ang milabay ug natapos mga 444 milyon ka tuig ang milabay)."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ang pinakabata nga pormasyon anaa sa pinakalayo nga radius, samtang ang labing karaan nga pormasyon anaa sa sentro sa simboryo. Sa tibuok rehiyon adunay daghang klase sa mga bato sama sa volcanic rhyolite, igneous rock, carbonatite ug kimberlite."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Ang gigikanan sa mata gikan sa desyerto sa Sahara"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Ang Mata sa Sahara direkta nga nagtan-aw sa kawanangan. Kini adunay diyametro nga mga 50.000 metros ug ang mga geograpo ug mga astronomo nagkauyon nga kini usa ka \"katingad-an\" nga geological formation. Ang ubang mga siyentipiko nagtuo nga kini naporma human sa pagbangga sa usa ka higanteng asteroid. Bisan pa, ang uban nagtuo nga kini adunay kalabotan sa pagbanlas sa simboryo tungod sa hangin."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Nahimutang sa amihanan-kasadpan sa Mauritania, sa kasadpang tumoy sa Africa, ang dili katuohan mao nga kini adunay mga concentric nga mga bilog sa sulod. Sa pagkakaron, kini ang nahibal-an bahin sa mga anomaliya sa crustal."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ang sirkumperensiya sa Mata sa Sahara gidungog nga nagtimaan sa pagsubay sa usa ka karaang nawala nga siyudad. Ang uban, matinud-anon sa teorya sa panagkunsabo, nagpamatuod nga kini bahin sa usa ka higante nga extraterrestrial nga istruktura. Kung wala\u2019y lig-on nga ebidensya, kining tanan nga mga pangagpas gibalhin sa gingharian sa pseudoscientific speculation."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Sa pagkatinuod, ang opisyal nga ngalan niini nga landform kay \"Richat Structure\". Ang paglungtad niini nadokumento sukad sa 1960s, sa dihang gigamit kini sa mga astronaut sa ekspedisyon sa NASA Gemini isip reference point. Niadtong panahona, gituohan pa nga produkto kini sa higanteng epekto sa asteroid."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Karon, bisan pa niana, aduna kitay laing mga datos: \"Ang lingin nga bahin sa geolohiya gituohan nga resulta sa usa ka gipataas nga simboryo (giklasipikar sa mga geologist isip usa ka vaulted anticline) nga nawagtang, nga nagbutyag sa patag nga mga pormasyon sa bato,\" natala sa samang ahensya sa kawanangan. Ang sediment sampling sa lugar nagpakita nga kini naporma mga 542 ka milyon ka tuig ang milabay. Sumala sa IFL Science, kini magbutang niini sa Late Proterozoic nga panahon, sa diha nga ang usa ka proseso nga gitawag pagpilo nahitabo diin \"tectonic forces compressed sedimentary rock.\" Sa ingon ang simetriko nga anticline naporma, nga naghimo niini nga lingin."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Diin gikan ang mga kolor sa mga istruktura?"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Ang Mata sa Sahara kaylap nga gitun-an sa lainlaing mga sanga sa siyensya. Sa tinuud, usa ka pagtuon sa 2014 nga gipatik sa African Journal of Geosciences nagpakita nga ang Richat Structure dili produkto sa plate tectonics. Hinunoa, ang mga tigdukiduki nagtuo nga ang simboryo gipataas tungod sa presensya sa tinunaw nga bato sa bulkan."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Gipatin-aw sa mga siyentipiko nga sa wala pa kini maguba, ang mga singsing nga makita sa nawong karon naporma. Tungod sa edad sa lingin, mahimo nga usa kini ka produkto sa pagkabungkag sa Pangaea: ang supercontinent nga mitultol sa kasamtangan nga pag-apod-apod sa Yuta."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mahitungod sa mga sumbanan sa kolor nga makita sa ibabaw sa estruktura, ang mga tigdukiduki nagkauyon nga kini may kalabutan sa matang sa bato nga mitumaw gikan sa erosion. Taliwala niini, ang pino nga mga lugas nga rhyolite ug coarse-grained nga gabbro nag-una, nga nakaagi sa hydrothermal nga pagbag-o. Busa, ang Mata sa Sahara walay hiniusa nga \"iris\"."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Kini nga tinumotumo nga isla makita sa mga teksto sa bantog nga Griyego nga pilosopo nga si Plato ug gihulagway nga usa ka dili masukod nga gahum militar nga naglungtad liboan ka tuig sa wala pa ang paglungtad ni Solon, ang magbabalaod sa Atenas, sumala niini nga pilosopo nga si Solon mao ang tinubdan sa kasaysayan."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Gikonsiderar ang mga sinulat ni Plato bahin sa hilisgutan, dili ikatingala nga daghan ang nagtuo nga kini nga \"mata\" gikan sa laing kalibutan ug kini mahimong adunay kalabotan sa pagtapos sa minilyon nga mga Atlantean. Usa sa mga rason nga ang mata wala pa madiskobrehi sa dugay nga panahon mao nga kini anaa sa usa sa labing dili maabiabihon nga mga dapit sa Yuta."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Ingon ka epiko ug katingad-an sama sa paghubit ni Plato sa Atlantis, daghan ang nagtuo nga iyang gikumot ang nawong. Gihulagway ni Plato ang Atlantis isip dagkong concentric circles nga nag-ilis-ilis tali sa yuta ug tubig, susama sa \"Eye of the Sahara\" nga atong makita karon. Kini unta usa ka dato nga utopian nga sibilisasyon nga nagpahimutang sa mga pundasyon alang sa Athens nga modelo sa demokrasya, usa ka katilingban nga dato sa bulawan, pilak, tumbaga, ug uban pang mahal nga mga metal ug mga mutya."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Nanghinaut ko nga uban niini nga impormasyon makakat-on ka og dugang mahitungod sa mata sa desyerto sa Sahara ug sa mga kinaiya niini."}]