[{"text_idx": "#000000", "text": "Oherwydd ei leoliad daearyddol ar gyrion gogledd-orllewin Ewrop a\u2019r prifwyntoedd de- orllewinol a geir am y rhan fwyaf o\u2019r flwyddyn, mae ansawdd yr aer yn Eryri yn gyffredinol yn dda iawn. O bryd i\u2019w gilydd, fodd bynnag, mewn amodau tywydd sefydlog gyda gwasgedd uchel dros y DU, gall gwyntoedd dwyreiniol ddod a\u0302 llygryddion o ardaloedd mwy diwydiannol ac o ganlyniad gall lefelau rhai llygryddion godi."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Gellir dangos ansawdd aer yng Nghymru drwy ddefnyddio mapiau wedi\u2019u modelu o grynoadau cefndirol o gyfres o lygryddion yn yr awyr. Gan ddefnyddio modelu gwasgariad, cyfrifir crynodiadau o ddata\u2019r Rhestr Allyriadau Atmosfferig Cenedlaethol (NAEI). Caiff allbwn model ei galibro trwy ddefnyddio canlyniadau a gafwyd o\u2019r rhwydweithiau monitro ar draws Cymru gyda\u2019r mapiau yn cael eu dilysu yn erbyn data monitro awdurdodau lleol."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ers 1990 bu gostyngiad mewn allyriadau o\u2019r saith llygrydd ansawdd aer a\u0302 blaenoriaeth. Mae cyfradd y dirywiad gronynnau (Pm2.5, Pm10) ocsidiau nitrogen (NOx), cyfansoddion organig anweddol di-fethan (VOCs), sylffwr deuocsid (SO2) a charbon monocsid (CO) yn debyg. Bu gostyngiad llawer mwy sylweddol mewn allyriadau plwm (Pb) rhwng 1990 a 2000 o ganlyniad i ddiddymu\u2019r gwerthiant o betrol plwm. Nid yw allyriadau amonia (NH3), yn bennaf o ffynonellau amaethyddol, wedi gostwng mor gyflym a\u0302 llygryddion eraill."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ansawdd aer yw\u2019r prif achos o faich amgylcheddol o afiechyd yn Ewrop. Ym mis Chwefror 2016 adroddwyd bod 40,000 o farwolaethau ychwanegol y flwyddyn yn gallu cael eu cysylltu i ansawdd aer gwael (Coleg Brenhinol Ffisigwyr), gyda cost iechyd o \u00a320 biliwn y flwyddyn."}, {"text_idx": "#000005", "text": "O\u2019r diagram uchod, mae\u2019n amlwg bod ansawdd aer ym Mharc Cenedlaethol Eryri yn dda iawn o\u2019i gymharu ag ardaloedd megis gogledd neu ddwyrain Cymru."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae NRW yn rheoleiddio allyriadau i aer o weithrediadau diwydiannol mawr (Rhan A1 o dan y Rheoliadau Trwyddedu Amgylcheddol), megis gorsafoedd pw\u0302er, purfeydd a llosgyddion er mwyn bodloni gofynion Cyfarwyddeb Allyriadau Diwydiannol 2010. Yn gynhenid yn hyn, mae\u2019r angen i atal neu leihau\u2019r allyriadau o\u2019r safleoedd mae CNC yn eu rheoleiddio drwy gymhwyso\u2019r safonau cenedlaethol ac Ewropeaidd a osodir i amddiffyn iechyd a\u2019r amgylchedd. Mae hefyd yn ofynnol i CNC gynhyrchu Rhestr Llygredd blynyddol ar gyfer allyriadau. O dan Ddeddf Yr Amgylchedd (Cymru) 2016, mae gan CNC hefyd ddyletswydd i adrodd ar gyflwr ansawdd aer yng Nghymru fel rhan o Adroddiad Cyflwr Adnodd Naturiol (SoNaRR) ac i ystyried blaenoriaethau amgylcheddol lleol yn y Datganiadau Ardal."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae ansawdd aer yng Nghymru wedi gwella, gyda rheolaethau allyriadau statudol a gostyngiad sylfaen ddiwydiannol yn arwain at ostyngiad mewn allyriadau diwydiannol. Fodd bynnag, mae targedau ansawdd aer amgylchynol ar gyfer nitrogen deuocsid, deunydd gronynnol, nicel a hydrocarbonau aromatig polycyclic yn dal i gael eu torri yng Nghymru."}]