[{"text_idx": "#000000", "text": "Gydag achosion proffil uchel diweddar yn tynnu sylw at y broblem o gydraddoldeb rhyw yn y gweithle, ydy Cymru yn gwneud yn well neu\u2019n waeth na\u2019r DU yn gyffredinol, a pha gymorth sydd ar gael i fusnesau sy\u2019n ceisio gwneud gwahaniaeth go iawn o fewn eu gweithlu nhw?"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Dengys ffigurau cyflogaeth yng Nghymru fod dros 1.4 miliwn o bobl yn cael eu cyflogi, ac mae 52% o\u2019r rhain yn ddynion, a\u2019r 48% sy\u2019n weddill yn fenywod.1 Fodd bynnag, pan edrychwn y tu o\u0302l i\u2019r penawdau hyn mae\u2019r darlun yn adrodd stori wahanol, gyda 42% o fenywod a gyflogir mewn swyddi rhan-amser, a menywod yn gyffredinol yn cyfrif am 73% o\u2019r rhai sy\u2019n gweithio\u2019n rhan-amser yng Nghymru."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Yn o\u0302l Cymdeithas Fawcett 2, bu cynnydd sylweddol yn nifer y menywod sy\u2019n symud i swyddi cyflog isel neu ansicr (826,000 ers yr argyfwng ariannol yn 2008). Fodd bynnag, mae nifer y gweithwyr benyw rhan-amser sydd am weithio\u2019n amser llawn wedi dyblu bron."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Wrth gwrs, mae rhai rhesymau hollol ddilys dros y cyfraddau uwch hyn o swyddi rhan-amser ymysg menywod, gyda nifer ohonynt yn dewis gweithio llai o oriau, er enghraifft ar o\u0302l cael plant. Fodd bynnag, mae hwn yn ddewis llai cadarnhaol i fenywod eraill ac yn rhywbeth mwy anochel nad oes croeso iddo yn wyneb y costau uchel a\u2019r gofal plant hyblyg cyfyngedig sydd ar gael sy\u2019n rhwystr mawr i\u2019r rhai sydd am gael cyflogaeth lawn ac ystyrlon."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Yn arolwg gofal plant 2017 a gynhaliwyd gan yr Ymddiriedolaeth Teuluoedd a Gofal Plant dangoswyd y gall teuluoedd wario hyd at 45 y cant o\u2019u hincwm gwariadwy ar gostau gofal plant cyfartalog. Dangosodd yr adroddiad hefyd na all nifer o rieni gael hyd i\u2019r gofal plant y mae ei angen arnynt. Yng Nghymru dim ond 20% o gynghorau sydd a\u0302 digon o ofal plant ar gyfer rhieni sy\u2019n gweithio\u2019n amser llawn3. Mae\u2019r bylchau hyd yn oed yn fwy i rieni nad ydynt yn gweithio oriau swyddfa arferol neu deuluoedd sydd a\u0302 phlant anabl. Er bod hyn yn creu dim neu ychydig yn unig o gymhelliad i weithio i rai, mae eraill yn teimlo dan bwysau i aros yn y gwaith, er gwaetha\u2019r enillion ariannol cyfyngedig, dim ond er mwyn cadw eu lle ar yr ysgol yrfa."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae diffyg opsiynau gweithio hyblyg yn rhwystr mawr, yn enwedig ar lefelau uwch, a gallai hyn fod yn ffactor cryf sy\u2019n cyfrannu at yr anghydbwysedd rhyw mewn swyddi rheoli neu rolau uwch. Yn o\u0302l Forbes, nid oes gan bron pedwar ym mhob deg o fusnesau yn y gwledydd G7 unrhyw fenywod sy\u2019n gweithio fel uwch reolwyr:"}, {"text_idx": "#000006", "text": "\u201cYn fyd-eang, cyfran y rolau busnes uwch lle mae menywod yn y swydd yw 24%, i fyny ryw ychydig o 22% yn 2015. Fodd bynnag, mae\u2019r cynnydd bach hwn wedi digwydd yr un pryd a\u0302 chynnydd yng nghyfran y cwmni\u0308au sydd heb unrhyw fenywod mewn swyddi uwch reolwyr, ar 33% yn 2016 o\u2019i gymharu a\u0302 32% y llynedd.\u201d"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Gan edrych ar y DU yn fwy penodol, dywed Forbes fod menywod yn gweithio mewn 21% o rolau uwch yn y DU, sy\u2019n lleihad o 22% yn 2015. Mae\u2019r gyfran uchaf a gofnodwyd erioed o fusnesau heb unrhyw fenywod mewn swyddi uwch reolwyr gan y DU hefyd, ar 36%."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Lawn mor bryderus yw\u2019r bwlch ta\u0302l rhyw parhaus, sy\u2019n ystyfnig o barhaol. Ar gyfartaledd mae menywod yn ennill 20% yn llai na\u2019u cydweithwyr gwryw, ond dengys ymchwil a wnaed gan Gomisiwn Cyflogaeth a Sgiliau y DU5 fod menywod yn perfformio\u2019n well na dynion yn academaidd o lefel TGAU hyd at addysg uwch ac astudiaethau o\u0302l-radd. Dangosodd yr ymchwil hefyd fod un rhan o dair yn rhagor o fenywod na dynion yn mynd ymlaen i astudio ar lefel gradd yn y DU."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Un ffactor pwysig a allai fod yn dylanwadu ar y gwahaniaeth hwn mewn cyflogau yw gwahaniaethu galwedigaethol, lle mae menywod yn parhau heb eu cynrychioli\u2019n ddigonol mewn amryw o alwedigaethau cyflog uchel a\u2019u cynrychioli gormod mewn nifer o sectorau sydd a\u0302 chyflogau isel yn draddodiadol. Mae\u2019r tabl isod yn dangos y gymhariaeth rhwng dynion a menywod fesul galwedigaeth. Mae dynion yn dominyddu yn y sector rheoli, proffesiynol, technegol a medrus, tra bo menywod yn arwain yn y sector gweinyddu, adwerthu, glanhau ac arlwyo."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae\u2019r gwahaniaeth mwyaf amlwg i\u2019w weld o fewn swyddi medrus, lle mae menywod yn ffurfio 10% yn unig o\u2019r galwedigaethau hyn. Darganfu adroddiad gan Gomisiwn Cyflogaeth a Sgiliau y DU fod llai na 10% o beirianwyr Prydain yn fenywod, ac ym maes cyfrifiadureg, mae mwy o ddynion na merched ar gymhareb o 5 i 1. Dywed hefyd:"}, {"text_idx": "#000012", "text": "\u201cEr i ni weld cynnydd yn nifer y menywod sy\u2019n gwneud prentisiaethau, mae rhaniadau mawr o hyd o ran rhyw \u2013 er enghraifft, ar gyfer pob prentis benyw yn y sector adeiladu ceir 60 o brentisiaid gwryw\u201d."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mae\u2019r materion dan sylw wrth ystyried gwahaniaethu galwedigaethol yn niferus ac yn gymhleth. Ar un llaw, gall menywod ddewis osgoi rhai gyrfaoedd arbennig oherwydd eu bod hwy eu hunain yn eu hystyried yn \u2018swyddi i ddynion yn unig\u2019. Mae canfyddiadau o\u2019r fath yn debygol o godi o ganlyniad i\u2019r stereoteipiau a ffurfiodd o oedran cynnar am yr hyn sy\u2019n cael ei weld yn \u2018waith i fenywod\u2019 a \u2018gwaith i ddynion\u2019, ac o\u2019i gyfuno a\u0302 phwysau neu ofn beirniadaeth gan ffrindiau neu\u2019r teulu, gall fod yn rym pwerus. Fodd bynnag, ar y llaw arall, gall rhywun gwestiynu a yw\u2019r sectorau a busnesau unigol yn gwneud popeth a allant i hyrwyddo rolau a diwydiannau a ddominyddir yn draddodiadol gan ddynion ymysg menywod (ac i\u2019r gwrthwyneb, wrth gwrs)."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Daw rhan o\u2019r ateb drwy wneud yr achos cryf i fusnesau fod cydraddoldeb rhyw yn y gweithle yn arwain at fanteision ehangach, ac ar waha\u0302n i\u2019r ffaith mai dyma\u2019r peth iawn a theg i\u2019w wneud, mae mabwysiadu diwylliant o gydraddoldeb a thegwch yn gwella enw da\u2019r cwmni, a\u2019i wneud yn ddewis mwy deniadol i\u2019r doniau newydd o fewn y gweithlu, yn ogystal a\u0302\u2019r cwsmeriaid a wasanaethir. Gall cwmni\u0308au sy\u2019n arddel arferion teg ar draws eu sefydliad wella\u2019n sylweddol mora\u0302l ac ymrwymiad gweithwyr, sydd nid yn unig yn newid agweddau o fewn y gweithlu, ond gall fod yn atyniad mawr hefyd i gwsmeriaid a rhanddeiliaid eraill."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae cael gweithlu mwy amrywiol, gyda dynion a menywod wedi\u2019u cynrychioli ar bob lefel o\u2019r busnes yn sicrhau bod amrywiaeth eang o bersbectifau yn cael eu hystyried wrth wneud penderfyniadau allweddol a dylanwadu ar ddatblygiad diwylliant sefydliadol cytbwys. Gallai mwy o hyblygrwydd i ddynion a menywod yn y gweithle greu manteision o ran gwella ansawdd a chynhyrchiant."}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u201cNid dim ond gweithwyr sy\u2019n elwa o drefniadau gweithio hyblyg. Mae trefniadau hyblyg yn aml yn fanteisiol i\u2019r cwmni neu\u2019r sefydliad hefyd. Gall helpu i leihau lefelau absenoldeb, cynyddu cynhyrchiant a gwella ymgysylltiad a ffyddlondeb gweithwyr. Gall gynyddu\u2019n fawr y nifer sy\u2019n gwneud cais am rolau gwag, a helpu i gadw staff profiadol a medrus sydd eisoes yn gweithio yno.\u201d (Tom Neil, ysgrifennydd arweiniad ar gyfer Acas).8"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Felly gyda manteision clir i fusnesau a\u2019u gweithluoedd, pa gymorth sydd ar gael i gyflogwyr sy\u2019n ceisio gwella cydraddoldeb rhyw yn eu gweithle?"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Yma yn Gwell Swyddi Gwell Dyfodol, mae ein ti\u0302m o Gynghorwyr Gweithlu yn gweithio gyda busnesau i nodi a rhoi sylw i heriau allweddol y gweithlu trwy amrywiaeth o offer a thechnegau cynllunio\u2019r gweithlu. Gweithiwn gyda chyflogwyr i adolygu a gwella strategaethau a pholisi\u0308au\u2019r gweithle sy\u2019n ceisio gwella amrywiaeth, recriwtio a chadw, ymgysylltiad a\u0302 gweithwyr a rheoli doniau\u2019r gweithlu. Rydym yn helpu busnesau cyhyd ag y mae angen y cymorth hwnnw arnynt, a gweithiwn gydag unigolion hefyd er mwyn iddynt allu manteisio ar y cyfleoedd sy\u2019n cael eu creu."}, {"text_idx": "#000020", "text": "O hyn, byddwn yn ceisio gwneud awgrymiadau ac yna eich helpu trwy\u2019r cyfnod gweithredu, gan weithio gyda chi yn y tymor hir a\u2019r tymor byr, yn dibynnu ar eich gofynion."}]