[{"text_idx": "#000003", "text": "Bu\u2019r nodweddion hyn (a mwy) i gyd yn rhan o gymeriad y gw\u0302r dawnus a chymhleth hwn, Glyn Owen, a fu farw ddydd Mawrth y 5ed Tachwedd ar o\u0302l wynebu salwch a ddygodd oddi arno, yn raddol, gymaint o\u2019r asbri a\u2019r craffter a\u2019i nodweddai ym mlodau\u2019i oes."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Fe\u2019i ganed ym Meisgyn, Aberpennar ym 1932, yr ieuengaf o chwe phlentyn. Ganed ei dad \u2013 glo\u0308wr \u2013 yn Abercwmboi gan symud wedyn i Aberpennar. Dwedodd Glyn wrtho\u2019i taw un o ogledd Cymru fu tad ei dad ac mai un o Flaenau Ffestiniog oedd ei fam. Gadawodd Glyn Ysgol Eilradd Fodern Meisgyn yn 15 oed ym 1947 ac aeth i weithio am gyfnod ar y rheilffyrdd, meddai. Cyflawnodd Wasanaeth Milwrol gyda\u2019r RAF rhwng 1952-54 cyn croesi\u2019r byd gyda\u2019r Llynges Fasnachol ac yna dychwelyd adre\u2019. Soniodd iddo weithio dan-ddaear am ychydig wedi iddo ddychwelyd; ond bu awydd arno, meddai, i weithio i\u2019w hun ar sail ei brofiad a\u2019i allu naturiol."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Cefais yr argraff droeon fod amodau ei blentyndod wedi bod yn reit anodd a herfeiddiol. Pa syndod o gofio iddo gael ei eni yng nghyfnod economaidd caletaf, mwyaf dirwasgedig a chyfyng maes-glo de Cymru gydol yr 20G ? Fel yn achos pob un ohonom, diau y cafodd amodau ei blentyndod ddylanwad ar weddill ei fywyd ac ar ei fyd-olwg oherwydd, fel y dywed Wordsworth, \u201cy plentyn yw tad y dyn\u201d."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ond, nid fel darparwr credyd y gwnaeth Glyn ei farc parhaol dros gyfnod yng Nghwm Cynon a thu hwnt. Ei gyfraniad i wleidyddiaeth Cymru yn ystod y \u201960au a\u2019r \u201970au fydd yn gofiant iddo. Hwn fydd yn rhoi iddo le yn hanes Cymru yng nghyfnod o newid mawr yn naws wleidyddol y wlad a\u2019i llywodraethu, ac mewn agweddau cyhoeddus tuag at y Gymraeg. Croesawodd Glyn y newidiadau hyn gan ymfalchi\u0308o o feddwl ei fod wedi cyfrannu peth atynt \u2013 ac yn arbennig at ennill Cynulliad etholedig i Gymru ym 1997."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Gweithiodd Glyn yn ddygn ar ymgyrchoedd ei blaid yn isetholiadau dramatig Gorllewin y Rhondda (1967), Caerffili (1968) a Merthyr (1972) ac fel asiant iddi yn Aberda\u0302r yn etholiad cyffredinol 1970 pan fu Dr Gareth Morgan Jones yn ymgeisydd y Blaid. Effaith y gornestau hyn fu bygwth gafael y Blaid Lafur ar ran helaeth o faes glo de Cymru, gan ysgwyd ei hunanhyder am nad oedd hi wedi wynebu her mor ddifrifol ers cenedlaethau. Dyma\u2019r momentwm gwleidyddol a arweiniodd, i raddau helaeth, at refferenda 1979 a 1997. Bu gan Glyn Owen ran fawr yn hyn oll: rhan nad yw wedi derbyn hyd yn hyn y sylw mae\u2019n ei haeddu."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Chwyldro\u0302dd dulliau ymgyrchu cyffrous Glyn Owen etholiadau cyffredinol 1970 a 1974 yn etholaeth Aberda\u0302r (fel yr oedd ar y pryd) i\u2019w gwneud y mwyaf cofiadwy ers llwyddiant Keir Hardie a\u2019r Blaid Lafur yma ddechrau\u2019r 20G. Gellir awgrymu hyn o ddifri heb anghofio ymgyrchoedd clodwiw Wynne Samuel a Gwynfor Evans ar ran y Blaid yn yr etholaeth ym 1946 a 1954.."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Am ei bod wedi digwydd rhwng isetholiadau Caerffili (1968) a Merthyr Tudful (1972), ac yng nghyd-destun etholiad cyffredinol, tueddir weithiau i golli golwg ar bwysigrwydd ymgyrch 1970 yn Aberda\u0302r \u2013 a drefnwyd gan Glyn. Ei harwyddoca\u0302d oedd ei bod yn sefyll yn nilyniant yr is-etholiadau hynny fel rhybudd pellach i\u2019r Blaid Lafur bod ei gafael ar y maes-glo yn llacio. Bu\u2019r 11,431 pleidlais a gafodd Gareth Morgan Jones yn Aberda\u0302r ym 1970 (cant yn fwy nag a gafodd y Blaid yn Arfon yr un flwyddyn) yr un mor arwyddocaol a\u0302\u2019r is-etholiadau a enwid. Y deyrnged orau i Glyn oedd bod pob un o\u2019r pleidiau eraill wedi dechrau efelychu ei ddulliau wedi hynny. Ni fu etholiadau\u2019r Cymoedd yr un wedi i Glyn fwrw ati !"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Bu ganddo \u2013 mae ganddo o hyd \u2013 ei feirniaid. Efallai bydd gan rai rywbeth i\u2019w ddweud amdano o hyd. Efallai bu ganddynt bwynt rywbryd, wn i ddim. Ond nid dyna\u2019r Glyn Owen y dewisaf i ei gofio."}]