[{"text_idx": "#000001", "text": "Help Llaw i Fioamrywiaeth: Paradwys Trychfilod"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ar gychwyn gwanwyn bu grw\u0302p o bobl ifanc yn cymryd rhan mewn Gweithdy Gardd Wyllt yn Institiwt Glyn Ebwy. Bu\u2019r criw yn creu gwestai trychfilod a bomiau hadau fydd yn help i\u2019r trychfilod peillio a gwella\u2019r ardal o amgylch yr adeilad."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae\u2019r EVI yn lleoliad cymunedol hanesyddol yng Nglyn Ebwy sydd wedi\u2019i adfywio ac yn cael ei redeg gan ProMo-Cymru. Mae\u2019n darparu rhaglen o weithgareddau creadigol, dysgu a datblygiadau mentrau cymdeithasol ac mae\u2019n gartref i amrywiaeth o sefydliadau trydydd sector."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Yn cymryd rhan yn y gweithdy arbennig yma wedi\u2019i gynnal gan Eggseeds roedd pobl ifanc o Llamau, Hyfforddiant ACT a Gwasanaethau Ieuenctid Blaenau Gwent. Mae Eggseeds yn sefydliad sydd yn dysgu addysg awyr agored am natur a bioamrywiaeth. Trefnwyd y gweithdy fel rhan o gyfres o fesurau cynaliadwy yn yr EVI, wedi\u2019i wireddu o ganlyn Cynllun Cymunedau\u2019r Dreth Gwarediadau Tirlenwi, prosiect sy\u2019n cael ei gefnogi gan yr WCVA."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Peintio\u2019r gwestai trychfilod mewn lliwiau llachar hyfryd"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Cychwynnodd y gweithdy wrth adeiladu gwestai trychfilod, adeiladau pren bach gall fod yn gartref i bob math o bryfaid a rhai adar hyd yn oed. Bydd yr adeiladau pren yma yn cael eu gosod ar slab mawr o AstroTurf a\u2019i osod o fewn yr ardd gymunedol o flaen yr EVI. Bydd hwn yn creu stryd fach uchel i\u2019r trychfilod ffynnu ynddi."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ond cyn i\u2019r adeiladau fod yn barod i groesawu\u2019r trychfilod roedd rhaid tacluso tipyn arnynt er mwyn tynnu sylw unrhyw un sydd yn cerdded heibio. Dechreuodd y bobl ifanc wrth beintio\u2019r tai a gwestai trychfilod!"}, {"text_idx": "#000010", "text": "To bwrdd sialc, gyda llenwad gwellt a bambw\u0302"}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u201cBydd y tri adeilad mwyaf yn denu pryfaid sy\u2019n hedfan. Efallai bydd gwenyn, pili-pala ac adain siderog (lacewing) yn hoff o nythu ynddynt,\u201d eglurodd Sam o Eggseeds."}, {"text_idx": "#000012", "text": "\u201cBu\u0302m yn stwffio\u2019r tai llai llawn llwch lli gydag ychydig o fylchau bychan i gael i mewn. Mae hwn yn berffaith i chwilen dyrchu iddo. Ychwanegwyd tyllau crwn mwy i rai o\u2019r tai llai hefyd, i greu gofod nythu perffaith i adar.\u201d"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ar o\u0302l peintio\u2019r rhain, gosodwyd y toeau bwrdd sialc (perffaith i ysgrifennu negeseuon arnynt) gyda hoelion ac offer pw\u0302er. Yna llenwyd y tai gyda llwch lli a thiwbiau bambw\u0302 wedi\u2019u torri. Mae stwffin llwch lli yn creu awyrgylch hydrin i\u2019r trychfilod dyrchu a nythu ynddo. Meddyliwch am yr holl arwynebedd ychwanegol sydd i fedru llithro eu cyrff bach i mewn iddo ac ymlusgo ar ei hyd. Gobeithir bydd y tiwbia bambw\u0302 yn dod yn le i\u2019r gwenyn ddodwy wyau."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae bomiau hadau yn ffordd wych o blannu blodau gwyllt"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Gyda\u2019r adeiladau trychfilod yn edrych yn wych roedd hi\u2019n hen bryd symud ymlaen i\u2019r gweithgaredd nesaf \u2013 creu\u2019r bomiau hadau. Mae bomio hadau yn hen dechneg ffermio organig Japaneaidd, ffordd o hadu sydd yn well i\u2019r tir ac yn amddiffyn yr hadau rhag cael eu bwyta gan adar a bywyd gwyllt fel arall. Dyma ffordd wych i gynyddu bioamrywiaeth yn eich ardal leol."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Defnyddiwyd hadau blodau gwyllt gwydn. Gan fod yr hadau yn cael eu cau mewn pridd wedi\u2019i bacio\u2019n galed, nid yw\u2019n hawdd i adar eu bwyta ac mae hyn yn rhoi cyfle iddynt ddechrau tyfu."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Dwylo mwdlyd wrth greu bomiau hadau"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Cam 1: Defnyddiwch ychydig o glai gwlyb a\u2019i gymysgu gyda phridd. Rholiwch hwn yn belen a rhoi tolc ynddo gyda\u2019ch bys"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Cam 2: Dewiswch dau neu dri hedyn a\u2019u gollwng i mewn i\u2019r tolc. Os ydych chi\u2019n rhoi mwy yna bydd yr hadau yn cystadlu am yr adnoddau yn y ddaear a ddim yn tyfu i\u2019w llawn botensial"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Cam 3: Tylinwch yr hadau i mewn i ganol y belen"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Cam 4: Taflwch y bom hadau ar unrhyw dir ffrwythlon neu ddiffaith a gobeithio bydd y planhigion yn tyfu"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Y gwestai a thai trychfilod yn edrych yn wych y tu allan i\u2019r EVI"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Byddwch yn arwr bywyd gwyllt"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mae\u2019n eithaf hawdd cyfrannu at fioamrywiaeth eich ardal leol. Beth am gymryd rhai o\u2019r syniadau uchod a chreu paradwys i adar a thrychfilod yn eich gardd chi? Roedd y cyfranogwyr yn hapus iawn gyda\u2019r canlyniadau ac i ffwrdd a\u0302 nhw adref wedi dysgu sgiliau gwerthfawr diolch i\u2019r ti\u0302m Eggseeds am eu profiad a\u2019u gwaith caled."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Ariannwyd y gweithdy hwn drwy Gynllun Cymunedau\u2019r Dreth Gwarediadau Tirlenwi trwy\u2019r WCVA. Derbyniodd yr EVI arian i wella effeithiolrwydd ynni\u2019r adeilad, cynyddu bioamrywiaeth yn lleol a chynnwys y gymuned drwy wirfoddoli."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Dyma\u2019r diweddaraf mewn cyfres o erthyglau ar y sawl ffordd rydym yn hyrwyddo cynaladwyedd yn Institiwt Glyn Ebwy. Darllenwch y gweddill yma:"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Wrth i ddemograffeg newid, ar Facebook yn enwedig, a rhieni yn ceisio ychwanegu eu hunain i restr ffrindiau eu plentyn, mae pobl ifanc wedi dechrau defnyddio ffurfiau mwy cyfun o reoli preifatrwydd ar-lein. Maent yn hidlo pwy sydd yn cael gweld mathau amrywiol o gynnwys a gyfrennir gan ddefnyddwyr. Mae llawer o bobl ifanc wedi cael digon o\u2019r symudiad paradeim yma, ac mae\u2019n ymddangos fel eu bod wedi gadael y rhwydwaith cymdeithasol yn gyfan gwbl \u2013 sydd yn un o\u2019r prif resymau i Facebook brynu Instagram wrth gwrs."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Mae\u2019n llawer haws i gael cyfrifon ar waha\u0302n ar Instagram a Twitter \u2013 cyhoeddus a phersonol, cyfrif busnes hefyd efallai. Gellir newid cyfrifon yn hawdd ar yr apiau hefyd. Mae hyn wedi arwain at ddatblygiad y cyfrif \u201cfflop\u201d ar Instagram. Cyfrif fflop ydy pan fydd pobl ifanc yn rhannu cyfrif ac yn postio delweddau sydd yn ymwneud a\u0302 materion cyfoes neu ddrama yn eu bywyd go iawn neu gymunedau digidol. Mae yna elfen o anhysbysrwydd y tu o\u0302l i\u2019r cyfrifon, yn effeithiol mae hyn yn ymddwyn fel porth newyddion wedi\u2019i chyflwyno\u2019n ofalus."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Yna mae gennych chi\u2019r sianeli preifat sydd yn anoddach i\u2019w arsylwi . Er esiampl, faint o sgwrsio ydych chi\u2019n credu sydd yn digwydd yn y blwch \u2018chat\u2019 mewn ge\u0302m ar-lein? Bwystfil penodol ar hyn o bryd ydy Discord, app cymdeithasol sydd wedi\u2019i greu\u2019n benodol ar gyfer chwarae gemau. Mae grwpiau preifat ar Discord, WhatsApp (caffael Facebook arall) a Facebook ei hun yn sianeli caeedig. Felly nid oes posib cadw golwg neu lercian yn hawdd. Mae\u2019r grw\u0302p wedi\u2019i gynllunio fel eich bod chi\u2019n gyfranogwr allweddol, hyd yn oed os ydych chi\u2019n un o nifer. Mae gofyn arnoch i gyfrannu\u2019n aml, ac wrth wneud hynny rydych chi\u2019n dod yn rhan o gymuned. Mae hyn wedi achosi problemau i newyddiadurwyr, sydd yn cael trafferth cadw pellter oddi wrth y pwnc fel sydd ei angen ar gyfer adroddiad gwrthrychol. Fydd gweithwyr y trydydd sector yn cael problemau tebyg, neu byddech chi\u2019n buddio wrth i gyfranwyr gael mwy o ffydd ynoch chi?"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Os hoffech gysylltu\u2019n well gyda defnyddwyr ar lwyfannau preifat neu ddysgu sut i greu a chynnal llwyfan eich hunain, yna cysylltwch gyd ProMo-Cymru gan e-bostio Nathan ar nathan@promo.cymru."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Manteisio ar Ffenomenon y Podlediad"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Mae\u2019r podlediad yn atgyfodi. Yn ganlyniad cyfres o ddamweiniau difyr yn y 00\u2019au cynnar, mae fformat y podlediad wedi prifio ac yn cael ei dderbyn fel ffurf gyffredin o adloniant bellach \u2013 a\u2019r un mwyaf democratig gellir dadlau."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Os nad ydych chi\u2019n dyst i\u2019r ffenomenon clywedol cludadwy eto, yna rydych chi\u2019n colli allan! Mae yna sawl rhaglen gwrando ar bodlediadau gwych i roi tro arnynt, gelwir yn pod-ddalwyr (podcatchers)."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Un o\u2019r pethau gorau am y cyfrwng ydy bod y gwrandawyr yn teimlo cysylltiad yn aml. Mae gwrandawyr wedi cadw amser arbennig yn ystod y dydd, i ddysgu rhywbeth diddorol am y byd wrth ddodi\u2019r clustffonau ymlaen a gwrando."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Yr opsiwn hawsaf ydy defnyddio\u2019r rhaglen Anchor. Mae posib recordio gyda ffo\u0302n clyfar, golygu ar eich cyfrifiadur, a chyflwyno\u2019ch podlediad i iTunes ac, o fan hyn, yr holl pod-ddalwyr eraill, gydag un neu ddau glic."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Mae gan ProMo-Cymru brofiad yn cyflwyno hyfforddiant podlediad ac wedi datblygu podlediad i bobl ifanc mewn cydweithrediad a\u0302 Radio Platfform. Mae Strangetown wedi\u2019i greu i wefan theSprout ar gyfer pobl ifanc yng Nghaerdydd. Gellir gwrando ar y rhaglenni diweddaraf wrth sgrolio i waelod tudalen cartref y Sprout neu ar dudalen Radio Platfform ar wefan Canolfan Mileniwm Cymru."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Mae ymchwil i\u2019r ffordd mae plant a phobl ifanc yn cysylltu ag un o wasanaethau llinell cymorth ProMo-Cymru yn dangos bod cynnydd mewn poblogrwydd cysylltu trwy Negeseuo Sydyn (IM) Integredig. Mae\u2019n gwneud yn well na\u2019r galwad ffo\u0302n traddodiadol a negeseuon testun."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Mae Meic Cymru yn un o\u2019r gwasanaethau sydd yn cael ei gynnal gan ProMo-Cymru. Mae\u2019n wasanaeth llinell gymorth gwybodaeth ac eiriolaeth i bobl ifanc 0-25 oed yng Nghymru. Yn 2017 roedd mwy o gysylltiadau IM trwy\u2019r wefan Meic nag yr oedd o alwadau ffo\u0302n. Mae\u2019n debyg na fydd newid yn hyn yn y dyfodol agos. Eleni, mae wedi bod yn gyson gydag o leiaf 50% o\u2019r cysylltiadau i Meic yn cael eu gwneud drwy IM."}, {"text_idx": "#000056", "text": "A yw\u2019n syndod bod pobl ifanc heddiw yn teimlo\u2019n fwy cartrefol yn siarad gyda chynghorydd drwy ryngwyneb sgwrsio? Mae SMS ar gael yn fasnachol ers 1994, (blwyddyn geni\u2019r rhai sydd yn agos at oed uchaf Meic yn bresennol) ond mae yna bris ynghlwm ag ef yn y DU. Bonws negeseuo sydyn ar-lein, o ystafelloedd sgwrsio fel MSN, Yahoo ac IRC i\u2019r WhatsApp, Telegram a\u2019r Discord bresennol, ydy ei f od yn rhad ac am ddim erioed. Mae pobl ifanc heddiw wedi\u2019u magu gyda\u2019r rhain yn dominyddu eu bywydau cymdeithasol."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Efallai bydd rhai yn credu byddai\u2019n well datblygu rhyngwyneb sgwrsio ar blatfform sy\u2019n bodoli eisoes, er esiampl Facebook Messenger. Mae ProMo-Cymru yn adnabyddus iawn am ddefnyddio cyfryngau cymdeithasol i gysylltu gyda phobl o bob oedran. Ond, yn y pen draw, wrth ddefnyddio llwyfan ein hun, wedi\u2019i ddatblygu ar y we agored, gallem sicrhau cyfrinachedd ein defnyddwyr. Gallem sicrhau bod gan bawb fynediad i\u2019n llwyfan a gwyddom, gyda rheolaeth lawn o\u2019r system, y bydd yn parhau i weithredu am flynyddoedd i ddod."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Gyda\u2019n gwasanaeth negeseuo sydyn diogel a chyfrinachol, gall plant a phobl ifanc ddweud popeth sydd yn eu poeni wrth gynghorwr a chael y cymorth sydd ei angen arnynt. Gall galwad ffo\u0302n fod yn beth ofnus i blentyn neu berson ifanc. Nid dyma\u2019r lle gorau i rannu\u2019ch problemau bob tro. Efallai byddant yn teimlo\u2019n fwy cartrefol gyda rhyngwyneb testun."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Felly pam bod neges testun yn llai poblogaidd? Mae SMS yn gweithio ar sail drawsgludiad \u2018ymdrech orau\u2019. Golygai hyn nad yw cymaint ag 5% o negeseuon testun yn cyrraedd y derbynnydd. O ystyried hyn, nid yw\u2019n syndod bod pobl ifanc heddiw yn ffafrio sgwrsio ar-lein."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Mae angen ystyried hefyd yr hyn gellir ei golli wrth gyfathrebu dros destun. Pan roedd pobl yn dechrau siarad ar y ffo\u0302n roedd rhaid dysgu rhoi mwy o bwyslais ar y do\u0302n lais, yn absenoldeb iaith y corff. Pan fydd pobl yn negeseuo maent yn datblygu diwylliant ar-lein gyda ffyrdd newydd o roi geiriau mewn cyd-destun. Maent yn defnyddio pethau fel emojis a thalfyriadau. Mae\u2019r staff Meic mewn trafodaethau cyson a\u0302\u2019i gilydd am sut i wella arferion a sicrhau eu bod yn ddiweddar ar y lingo testun."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Fel rhywun sydd o dan 25 oed, efallai gallaf gynnig ychydig o fewnwelediad i ddull cyfathrebu dewisol pobl ifanc. Mae negeseuo yn gynhenid yn ein diwylliant fel bod y dewis o lwyfannau gwahanol yn diffinio\u2019r bobl rydych chi\u2019n dod i adnabod. Mae\u2019n debyg bod hyn yn fwy gwir nag y bobl rydych chi mewn agosrwydd corfforol a\u0302 nhw. Er esiampl, os ydych chi\u2019n ddefnyddiwr Android mae\u2019n annhebyg y byddech chi\u2019n dod i adnabod defnyddwyr iMessage ar yr iPhone. Os oes gennych chi gyfrif gyda Discord am eich bod wedi cael gwahoddiad i weinydd sgwrsio, mae\u2019n debygol y byddech chi\u2019n ymuno mwy o weinyddwyr Discord gyda\u2019r un cyfrif. Os nad oes gennych chi gyfrif efallai na fyddech chi\u2019n trafferthu. Mae gweithleoedd llawn Mileniaidd yn rhedeg ar Slack, nid e-bost. Mae\u2019r rhestr yn un ddiddiwedd gyda llawer iawn o resymau."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Efallai ei fod mor syml a\u0302 hyn. Mae bod ar y ffo\u0302n gyda rhywun proffesiynol yn ymofyn lefel penodol o broffesiynoldeb yn eich gofod corfforol. Dywedodd newyddiadurwr wrthyf un tro i sefyll i fyny wrth siarad ar y ffo\u0302n. Awgrymodd bod yr ymddaliad a phresenoldeb pellach yn gallu cael ei synhwyro ar ochr arall y ffo\u0302n."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Pan fyddwch chi yn nyfnder anobaith mae\u2019n haws gyrru neges o le diogel a chysurus. Efallai dan gynfas y gwely, yn negeseuo\u2019n ddistaw. Nid ydych chi am godi\u2019ch llais ar y ffo\u0302n a pheryglu bod rhywun arall yn y ty\u0302 yn clywed eich problem. Efallai eich bod allan yn yr awyr agored, a bod hynny\u2019n fwy o gywilydd. Ychwanegwch y ffaith bod data ffo\u0302n symudol fel arfer yn rhatach nag gyrru neges testun y dyddiau hyn, a dyna i chi\u2019r achos wedi\u2019i datrys!"}, {"text_idx": "#000065", "text": "Felly, i ddiweddu, os na fyddai ein gwasanaeth llinell gymorth i blant a phobl ifanc yn cael ei drosglwyddo drwy negeseuo sydyn, ni fyddai\u2019n rhoi mynediad i bawb sydd ei angen fwyaf. Waeth i chi ddweud, i rai plant a phobl ifanc, ni fyddai\u2019n trosglwyddo\u2019r gwasanaeth hanfodol yma i bawb."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Os oes gennych chi ddiddordeb yn unrhyw un o\u2019n gwasanaethau neu os hoffech ddysgu mwy am ein gwaith yma yn ProMo-Cymru cysylltwch a\u0302 Arielle Tye ar 029 2046 2222 neu e-bostio arielle@promo.cymru."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Interested in working with us? Why not get in touch."}]