[{"text_idx": "#000001", "text": "Roedd Troedrhiw\u2019r-fuwch, sydd ychydig filltiroedd i\u2019r gogledd o Fargoed, yn bentref mwyngloddio ffyniannus ar un adeg. O dipyn i beth yn ystod blynyddoedd olaf yr 20fed ganrif, ymadawodd pobl a\u0302\u2019r pentref oherwydd bygythiad tirlithriadau. Dau dy\u0302 a\u2019r gofeb ryfel yw\u2019r cyfan sydd ar o\u0302l o Droedrhiw\u2019r-fuwch. Er gwaethaf y diffyg tystiolaeth ffisegol yn y pentref, mae ysbryd y gymuned yn parhau, ac wedi cael ei rymuso o ganlyniad i\u2019r gofal a\u2019r sylw a roddwyd i\u2019w hanes gan y rhai sydd am roi llais i orffennol y pentref."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae Liz ac Alan wedi bod yn helpu i gefnogi\u2019r gymuned yn ei hymdrechion i adfer ac adnewyddu cofeb ryfel a gardd goffa\u2019r pentref, sydd wedi cael eu hesgeuluso oddi ar 1986. Mae i Droedrhiw\u2019r-fuwch arwyddoca\u0302d hanesyddol mawr oherwydd y niferoedd o ddynion o anfonodd i\u2019r Rhyfel Byd Cyntaf ar gyfer pentref o\u2019i faint. Gwirfoddolodd 110 o\u2019r 600 o drigolion, o 94 o\u2019r tai, i wasanaethu, ac mae\u2019r gofeb yn anrhydeddu 16 o ddynion y pentref a fu farw."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Diolch i gefnogaeth Liz ac Alan, mae meinciau newydd wedi cael eu gosod yng ngardd y pentref yn ddiweddar, ac mae gwaith atgyweirio hanfodol wedi cael ei wneud i wal a gatiau\u2019r ardd goffa. Mae Liz ac Alan yn gobeithio helpu\u2019r gymuned i wneud cais am arian i adfer a datblygu\u2019r ardd goffa, a fydd yn cynnwys integreiddio technoleg ddigidol i arddangos hanes y rhai a fu farw yn y rhyfel. Maent hefyd yn gobeithio gallu cynorthwyo\u2019r gymuned i wneud cais am gyllid ar gyfer prosiectau ymchwil i helpu i ddatblygu\u2019r archif a dulliau cipio digidol ymhellach, sydd oll yn cysylltu a\u0302 chyd-destun polisi Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol 2015."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae Liz ac Alan wedi cynnal digwyddiadau ymgynghori a chasglu archifau ar y cyd a\u0302\u2019r gymuned, a chynhaliodd y gymuned ei hun ddigwyddiad yn ystod mis Awst 2021. Bydd Liz ac Alan yn bresennol yn y Gwasanaeth Coffa wrth Gofeb Ryfel Troedrhiw\u2019r-fuwch ar 14 Tachwedd 2021, a bydd y pentref yn cynnal diwrnod agored \u2018dod at ein gilydd\u2019 i rannu\u2019r gwaith cydweithredol hyd yn hyn, ac i gasglu ac arddangos rhagor o ddeunydd archif."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae\u2019r prosiect cymunedol hwn yn tynnu sylw at y penderfyniad i ymgysylltu a\u0302 chymunedau sy\u2019n teimlo\u2019n angerddol ynghylch eu treftadaeth, ac i fynd ati i gydgynhyrchu a chydweithio yn yr amgylchiadau mwyaf heriol o ganlyniad i bandemig y coronafeirws."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Rhai a oedd yn bresennol yn y digwyddiad cymunedol"}, {"text_idx": "#000010", "text": "\u201cMae gweithio gyda\u2019r gymuned, a\u2019i helpu i ddechrau cyflawni ei dyheadau hirdymor ar gyfer yr archif, y gofeb ryfel a\u2019r ardd, wedi bod yn brofiad hynod o ysbrydoledig. Gobeithiwn allu gweithio ochr yn ochr ag aelodau\u2019r gymuned ar sawl ymdrech yn y dyfodol, a fydd yn darparu gwaddol parhaol am bwysigrwydd hanesyddol Troedrhiw\u2019r-fuwch ar gyfer cenedlaethau\u2019r dyfodol.\u201d"}]