[{"text_idx": "#000002", "text": "\u201cBeth yn union yw\u2019r 10 Mewn Bws \u2018ma\u201d medd chi."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Yn o\u0302l Trac, dyma oedd y briff cafodd y cantorion."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Gofynnwyd iddynt gysylltu a\u0302\u2019u gwreiddiau cerddorol ac ail dadansoddi cerddoriaeth draddodiadol Cymru mewn ffordd sy\u2019n berthnasol iddyn nhw, ac i gynulleidfaoedd cyfoes\u201d\nAngharad Jenkins, Swyddog Prosiect Trac."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Y llais a glywch ar ddechrau\u2019r albwm yw llais bachgen ifanc Gwilym Bowen Rhys o Fethel, Caernarfon. Aelod o fand poblogaidd iawn yng Nghymru y Bandana sy\u2019n canu pop/roc. Mae o hefyd yn aelod o\u2019r band gwerin amgen, Plu, gyda\u2019i ddwy chwaer."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Cymeriad yw Francesca Simmons, a pham dydy hi ddim yn teithio o gwmpas Ewrop efo\u2019r syrcas, mae hi\u2019n chwarae\u2019r feiolin. Mae hi\u2019n chwarae wraig feiolin brofiadol iawn, ac astudiodd hyfforddiant Clasurol ym Mhrifysgol Manceinion ac yng ngholeg Cerdd Trinity Llundain."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Merch o Bontiets yn wreiddiol yng Nghwm Gwendraeth, sydd bellach yn byw yng Nghaernarfon. Mae hi\u2019n chwarae\u2019r ffidil, ac astudiodd y feiolin glasurol ym Mhrifysgol Bangor. Yn ei amser sba\u0302r mae\u2019n diddori yn gwrando ar gerddoriaeth gwerin ac yn chwarae gyda\u2019r band Them Lovely Boys."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Yn byw yng Nghaer Efrog, ond yn enedigol o Langammarch, Powys. Tybed pa offeryn mae Ellen yn ei chwarae? Y sielo. Mae hi\u2019n greadigol ymhob ffordd, mae hi\u2019n gyfansoddwraig, dylunydd sain ac yn berfformwraig, opera, celfyddydau gweledol a chynyrchiadau dawns gyfoes. Yn ei chyfansoddiadau maen aml yn arbrofi gydag alawon gwerin."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Ceir naws o\u2019i gefndir cerddoriaeth glasurol yn yr albwm, ac rwy\u2019n dyfalu mae ef sy\u2019n canu\u2019r ga\u0302n Blodyn Aberdyfi. Os rwy\u2019n iawn, mae ganddo fo lais hyfryd!"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Catrin yw\u2019r athrylith canu gwerin Cymru, gall rhoi ei bys at unrhyw fath o alaw gwerin, ac yn canu yn ei mamiaith, Gwyddelig. Angerddol dros ganu gwerin, maen un da am ddenu cynulleidfaoedd newydd at ganu gwerin."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Reit ma\u2019 gynnon ni gerddorfa o dalent uchod, ond mae \u2018na un offeryn neu arbenigwr offeryn penodol a hanfodol arall i\u2019w gyflwyno, sef Leon ar y drymiau sy\u2019n byw yn Abertawe."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mae ef \u2018up there\u2019 fel petai efo\u2019r pobl fawr ma\u2019, ac wedi chwarae mewn nifer o leoliadau adnabyddus gyda rhai o artistiaid mwyaf blaenllaw, megis Alexandra Burke a Steps."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Pethau Leon, ydy cyfuno soul, indi a roc, mae o hefyd yn chwarae i fand llwyddiannus o\u2019r enw The Provocateurs, a chwaraeodd yng ngherddorfa Jazz cenedlaethol Ieuenctid Cymru."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Cantores o Ddyffryn Ogwen, sydd hefyd yn rhannol fyw yn Llydaw. Rwy\u2019n dyfalu bod ganddi hi rywbeth i wneud a\u2019r ga\u0302n Caradog, gan na dyna yw henw ei mab."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Enillodd albwm diweddaraf Lleuwen wobr Cerddoriaeth Cymru, enw\u2019r albwm oedd Tan, ac os nad ydych wedi ei chlywed, gwrandewch arni hi dach chi, maen dda iawn, iawn! Mae hefyd yn canu ambell i ga\u0302n yn Llydaweg, mae\u2019r rheiny yn werth ei chlywed hefyd, yn enwedig Ar Golou\u0300 Bev a enillodd wobr Liet Rhyngwladol yn Gijon."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Gwrandewais ar yr albwm yn gyntaf, cyn darllen am yr artistiaid a oedd yn brofiad gwahanol i\u2019r eilwaith wedi i mi ddarllen am y 10. Mwynheais yn arw gwrando ar yr albwm, a gwrando ar ddylanwad y 10 ar ei gilydd wrth greu synau gwerinol traddodiadol a naws cyfoes."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Credaf fod dewis Gwilym Bowen i ganu\u2019r ga\u0302n Bachgen Ifanc Ydwyf ar ddechrau\u2019r albwm yn hynod grefftus. O bosib yn gyd digwyddiad, ond crefftus oedd dewis bachgen yn ei ugeiniau cynnar, sy\u2019n chwarae mewn band roc a phop, sy\u2019n profi\u2019r geiriau\u2019r ga\u0302n Bachgen Ifanc Ydwyf wrth iddo fyw ei fywyd byrlymus a chyffrous yn y coleg, fel aelod o fand sy\u2019n teithio o amgylch Cymru yn mercheta (posib ddim, ond siw\u0302r o fod). Fy mhwynt yma ydy, trwy ddewis Gwilym Bowen i ganu\u2019r ga\u0302n werin draddodiadol hon, maen nhw wedi llwyddo i\u2019w foderneiddio a\u2019i wneud yn gyfoes heb fawr o ymdrech, gan fod y geiriau (er bod bywyd bechgyn ifanc wedi newid yn aruthrol ers i\u2019r ga\u0302n cael ei gyfansoddi tro cyntaf) dal yn berthnasol. Hoffais y naws offerynnol a sw\u0302n Ffrengig yn y ga\u0302n hefyd, a oedd yn creu bwrlwm a direidi gwerinol."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Wrth barhau i chwarae\u2019r albwm, roedd y dyfalu\u2019n anoddach. Yn yr ail ga\u0302n Alawon Huw, daw i\u2019r amlwg fod pawb yn cael cyfle i greu un twmpath mawr o gerddoriaeth, oedd yn fy atgoffa o fod yng nghanol ceilidh mewn tafarn yng Nghaeredin. Ond ceir cyferbyniad wrth i\u2019r drydedd ga\u0302n Epynt ddechrau, gyda llais Catrin O\u2019Neill (dyfalu) yn ein hebrwng yn o\u0302l i oes y Celtiaid, a gyda phawb arall yn ymuno yng nghanol y ga\u0302n gyda\u2019i lleisiau prydferth, ac wedyn clywir yr offerynnau yn cicio mewn, y ffliwt, y drwm i greu awyrgylch ddramatig iawn."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Yng nghanol yr albwm, clywir talentau\u2019r delynores Gwen Mairi a llais hyfryd (eto rwy\u2019n dyfalu) Huw Evans, yn y ga\u0302n Blodyn Aberdyfi. Clywir sw\u0302n y feiolin yn toddi a chydweithio yn dda gyda\u2019r delyn. Mae\u2019r ga\u0302n hon yn dangos beth sy\u2019n bosib, wrth ddod a\u0302 chantorion a cherddorion o gefndiroedd cerddorol gwahanol ynghyd."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Rwy\u2019n hoff iawn o\u2019r trac nesaf ar yr albwm, Calennig. Ca\u0302n werinol a naws cyfoes iawn yw hon, clywir llais Gwilym fel bardd o\u2019r canol oesoedd yn rapio\u2019r geiriau i sw\u0302n gita\u0302r a drymiau Leon Ruscitto. Ceir sw\u0302n ffidil yn cicio mewn bob yn hyn a hyn, ffliwt a sielo gan greu\u2019r rhamant ar sw\u0302n dramatig byrlymus sydd ynghlwm a\u2019r traddodiad gwerinol Cymreig."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Gan barhau i chwarae\u2019r em o ddyfalu, credaf mai\u2019r ga\u0302n anoddaf i\u2019w ddehongli oedd Alawon fy Ngwlad. Dyfalaf mai Mari Morgan sy\u2019n canu, ond fod gan Craig Chapman ddylanwad go gryf ar y trac, oherwydd clywir synau unigryw iawn. Dechreuai\u2019r ga\u0302n gyda sw\u0302n gita\u0302r eithaf spooky, ond mae\u2019r sw\u0302n yn tyfu i greu synau y buasech yn ei glywed mewn ffilm arswyd neu yn y gofod, am ryw reswm mae\u2019r sw\u0302n yn fy atgoffa o Midsomer Murders neu Jonathan Creek."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Mae\u2019r albwm yn cloi gyda dylanwad Lleuwen Steffan, gyda\u2019r caneuon Caradog (sef enw mab Lleuwen). Ceir\u2019r holl dalentau yn dod ynghyd gyda\u2019r lleisiau a cerddoriaeth yn creu sw\u0302n gwerinol o safon, yn y ga\u0302n Patagonia a Caradog."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Gorffennir y albwm gyda Y Gaseg Ddu, efo\u2019r holl aelodau yn canu mewn un co\u0302r alaw werin."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Mae trefnwyr Cwpwrdd Nansi yn cynnal gigs misol yng Ngwdihw sydd ymlith y gigs gorau yng Nghaerdydd ar hyn o bryd. Os wyt ti\u2019n darllen Y Twll yn rheolaidd dydyn ni ddim jyst yn dweud pethau fel \u2018na wili nili."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Yn ddiweddar maent wedi cael power trio Manaweg o\u2019r enw Barrule ac hyd yn oed cyfuniad o\u2019r werinol gydag electronica byw, diolch i\u2019r ddeuawd Solarference sydd yn cyfeirio at Pentangle ac Autechre fel dylanwadau."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Mae\u2019r noson nesaf yn cynnwys Carreg Lafar a Jamie Bevan. Gwranda ar y tiwn Carreg Lafar isod. Mae ffan wedi ei rhannu ar YouTube gyda delwedd o\u2019r castell yr adeiladwyd gan Edward I sydd yn anffodus achos, fel Mussolini, doedd Edward ddim yn hoff iawn o ddiwylliant gwerinol. Ond mae\u2019r tiwn yn benigamp."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Gwerin yn canu yn y de-ddwyrain"}, {"text_idx": "#000041", "text": "Tiwns am heddlu yn dod a spwylio\u2019ch hwyl, am malu\u2019ch teledu\u2019n racs, am gariad ac am chwyldro. Am ddim \u2018fyd, \u2018Celf Nid Pres\u2019 yng ngeiriau ei hunain! Cradaf ei bod yn bwriadu gigio y Gwanwyn yma. Clywais llawer o\u2019r traciau Efa Supertramp yma pan fe wnaeth perfformio mewn sgwat yng Nghaerdydd, gig llawn egni ag angerdd, o du Efa Supertamp a\u2019r cynulleidfa! Er nad ydi cerddoriaeth acwstig fy hoff genre yn bersonnol... rhaid i mi gyfaddau i mi fwynhau miri llawer o ganeuon ar yr albym yma. Yr wyf yn hoff o\u2019r modd mae\u2019r geiriau mor eglur a mae wir ystyr i ganeuon Efa. Gyda artistiaid fel Lady Gaga yn dominyddu tomfeddi\u2019r radio prif ffrwd a\u2019i nonsens ra ra blah blah blah ma\u2019n dda clywed hogan sy\u2019n siarad mymryn o sens! Mae sain meddal yr acwstig yn cyferbynnu\u2019n dda efo pyncdod ei llais hefyd."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Yn y cymoedd gallwn glywed fod canu gwerin gwahanol yn ffynu hefyd. Yn 2011 fe wnaeth Jamie Bevan, cyn aelod o\u2019r Betti Galws, ryddhau albym Torri\u2019r Cerffiw. Caneuon ynglyn a bywyd ym Merthyr Tudful a\u2019i brofiad o weithredu yn erbyn y Ceidwadwyr a\u2019u toriadau wrth falu swyddfa gyda aelod arall o Gymdeithas yr Iaith. Gweithred a arweinodd iddo cael ei garcharu. Dyma casgliad o ganeuon gwerin gwerth chweil gyda digon o hwyl a sbri! Mi fydd Jamie Bevan yn gigio yn y Gwanwyn hefyd gyda Twmffat, taith Tin Dweud Twndis a Dwi\u2019n Dweud Twmffat."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Dyma glawr gwych o albwm CA2 gan fand gwerin Geltaidd o\u2019r enw Carraig Aonair recordiwyd yn Abertawe no\u0302l yn 1983 pan oedd dylanwadau synth-pop yn yr awyr."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Mae rhai o\u2019r tiwns eraill ar y Myspace os wyt ti\u2019n chwilfrydig. Ond gobeithio bydd Lisa La\u0302n ar-lein cyn hir hefyd \u2013 yn o\u0302l y so\u0302n mae\u2019r fersiwn electroneg o\u2019r clasur yn anhygoel; fel Kraftwerk Celtaidd. Defnyddiodd y BBC y ca\u0302n fel thema rhaglen newyddion dyddiol ar Radio 4 yn yr 80au (ffynhonnell: gwefan nhw ond unrhyw un yn gwybod pa raglen?)"}, {"text_idx": "#000046", "text": "DIWEDDARIAD: mae rhwyun wedi postio\u2019r celf clawr a\u2019r ca\u0302n:"}, {"text_idx": "#000048", "text": "\u201cYou\u2019re not going to Green Man?!\u201d meddai\u2019r ferch yn y siop offer awyr agored wrthaf ar y Dydd Iau, wedi i fi esbonio fy mod angen prynu bag mawr ar gyfer campio. \u201cNo\u201d dywedais, cyn gwenu a dweud \u201cYes \u2013 I am really\u201d. Roedd hi\u2019n genfigenus gan bod hi wedi mynd y llynedd a joio mas draw, er bod y tywydd yn wlyb. \u201cEveryone\u2019s just so happy\u201d, esboniodd."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Y diwrnod wedyn es i, fy ngwraig, a\u2019r bag newydd disglair lan o Gaerdydd i\u2019r safle ger Crughywel. Lleoliad penigamp ar gyfer gw\u0302yl fel hyn: mewn pant ar lannau\u2019r Afon Wysg a wedi\u2019i hamgylchynu gan fynyddoedd Bannau Brycheiniog. Yn fuan ar o\u0302l cyrraedd, daeth yn amlwg mai gw\u0302yl canol dosbarth iawn ydy hon. Pobl yn son am olives a gazebos. Ond er bod hi\u2019n hawdd iawn i fod yn sinicaidd, mae\u2019r Dyn Gwyrdd yn brofiad werth ei gael os ydych yn hoffi cerddoriaeth, yn enwedig cerddoriaeth \u2018amgen\u2019 neu canu gwerin modern."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Nid oes lle yma i adolygu pob band a welais, felly ysgrifennaf am yr uchafbwyntiau. Ar y Dydd Gwener fe gwyliom y band pop o Denmarc, Treefight For Sunlight, a darodd y nod iawn ar gyfer y tywydd heulog gyda\u2019u caneuon hapus a fersiwn o Wuthering Heights a berswadiodd y dorf i godi ar eu traed. Hefyd roedd syrpreis i fi ym mherfformiad gwych Bellowhead \u2013 band oeddwn yn ei ystyried fel un braidd yn gawslyd yn y gorffennol ond mae\u2019n debyg eu bod yn gwneud uffach o sioe fyw. Cwpl o ferched yn mynd dros ben llestri wrth ddangos i bawb eu bod yn gwneud dawns gwerin go iawn."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Dechreuom Ddydd Sadwrn gan ymlacio yn y pabell bach Chai Wallahs, yn gwrando ar Brooke Sharkey, canwraig werin Eingl-Ffrengig. Draw ar lwyfan y tafarn (Green Man Pub Stage) rhywbeth hollol gwahanol gan Laura J Martin o Lerpwl, sy\u2019n defnyddio \u2018loops\u2019 mewn ffordd creadigol er mwyn adeiladu tirweddau sain, yn ogystal a\u2019i fersiwn o Tease Me gan Chaka Demus and Pliers (ffefryn personol). Roedd fy ngwraig yn awyddus iawn i weld y Leisure Society felly dyna wnaethom ac eto, syrpreis neis i ddarganfod bod band nad oeddwn yn ffan mawr ohonynt mor dda yn fyw. Wrth gwrs, roedd y noson, a\u2019r w\u0302yl, yn perthyn i\u2019r Fleet Foxes. Beth allai ddweud am hynny? Anhygoel yw\u2019r unig gair. Teimlad fy mod mewn gig pwysig a mwynhau caneuon a ysytyrir fel clasuron am ddegawdau i ddod."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Erbyn y prynhawn Sul ro\u2019n i\u2019n dechrau teimlo\u2019n flinedig felly ar o\u0302l ymlacio yn yr haul gyda\u2019r papur a Cowbois Rhos Botwnnog, gyda\u2019r nos roedd perfformiad cryf iawn gan Gruff Rhys a\u2019i griw (Lisa Je\u0302n a\u2019r Niwl). Gorffennodd y penwythnos gan wylio\u2019r Dyn Gwyrdd ei hun yn cael ei losgi, a wedyn tan gwyllt."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Chwoant yn cyhoeddi amserlen llawn ar gyfer gw\u0302yl Cymru-Llydaw yng Nghaerdydd"}, {"text_idx": "#000060", "text": "BTS yn dod a'u themau tywyll i bop De Corea"}, {"text_idx": "#000063", "text": "Pang! Antur cerddoriaeth Gruff Rhys"}, {"text_idx": "#000067", "text": "Dinas y digwyddiadau - dinas di enaid"}, {"text_idx": "#000068", "text": "Cynlluniau gwenwynig canol Caerdydd: mae dinas well yn bosibl"}]