[{"text_idx": "#000000", "text": "Ymchwil newydd yn dangos gostyngiad yn llif y gwaed i'r ymennydd ymhlith chwaraewyr rygbi\u2019r undeb"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Mae ymchwilwyr ym Mhrifysgol De Cymru (PDC) wedi canfod y gall chwaraewyr proffesiynol rygbi\u2019r undeb brofi gostyngiad yn llif y gwaed i'r ymennydd a dirywiad mewn swyddogaeth wybyddol yn ystod un tymor o chwarae."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Daeth y canfyddiadau, sydd i\u2019w cyhoeddi yn y Journal of Experimental Physiology yfory (dydd Mercher 1 Medi), o ddilyn ti\u0302m rygbi proffesiynol yn ystod un tymor."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae ymchwil flaenorol o fewn rygbi'r undeb wedi canolbwyntio'n bennaf ar achosion o gyfergydion, ond nid ymchwiliwyd hyd yma i effaith gorfforol cyswllt uniongyrchol cyson ar y cae."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Nod yr astudiaeth newydd hon yw llenwi\u2019r bylchau mewn gwybodaeth drwy dynnu sylw at 'lofnodion' ffisiolegol chwaraewyr rygbi proffesiynol sy'n agored i gyswllt cyson wrth chwarae. Gall yr ymchwil hon arwain at well triniaeth i liniaru'r effeithiau a gwneud y gamp yn fwy diogel i ymenyddiau\u2019r chwaraewyr hyn."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae ymchwil flaenorol wedi cysylltu cyfergydion mewn rygbi a\u0302 chlefydau niwroddirywiol yn ddiweddarach mewn bywyd."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Cyn i'r tymor ddechrau, cre\u0308wyd proffil ar gyfer pob chwaraewr yn seiliedig ar ddata\u2019n cynnwys metrigau moleciwlaidd (cludo gan y gwaed), serebrofasgwlaidd (rheoleiddio llif gwaed i'r ymennydd) a gwybyddol (cof, talu sylw, canolbwyntio)."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Yn ystod y tymor, cyfrifwyd sawl gwaith y bu pob chwaraewr unigol mewn cyswllt uniongyrchol a\u0302 rhywun arall yn ystod eu hamser ar y cae. Mapiwyd hefyd nifer yr achosion o gyfergydion er mwyn gweld beth oedd fwyaf tebygol o\u2019u hachosi. Ar o\u0302l i'r tymor ddod i ben, ailaseswyd proffiliau ffisiolegol y chwaraewyr a\u2019u mapio yn erbyn digwyddiadau cyswllt uniongyrchol yn ystod y tymor."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Dywedodd Tom Owens, un o gyd-awduron yr astudiaeth: \"Mae cyfergydion sy'n gysylltiedig a\u0302 chwaraeon yn bryder iechyd cyhoeddus sylweddol a chynyddol, ond yn un o'r anafiadau sy'n wynebu'r gymuned chwaraeon sy\u2019n cael ei ddeall leiaf. Mae ein hymchwil ddiweddaraf yn ystyried yr effaith y gall cyswllt uniongyrchol ei chael ar chwaraewyr rygbi'r undeb ac yn gofyn a oes perthynas a\u0302\u2019r safle mae chwaraewr yn ei chwarae a sawl cyfergyd y mae wedi ei gael yn ystod tymor."}]