[{"text_idx": "#000004", "text": "Rydw i\u2019n gweithio gyda gwirfoddolwyr"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Byw gyda COVID-19: risgiau, hawliau a gwirfoddolwyr"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Wrth i\u2019r cyfyngiadau lacio, aiff Fiona Liddell, rheolwr Helplu Cymru, i\u2019r afael a\u0302 chwestiynau ynghylch rheoli risg ar gyfer gwirfoddoli"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Erbyn diwedd mis Mawrth, rydyn ni\u2019n disgwyl gweld diwedd i\u2019r holl amddiffynfeydd a gofynion domestig cyfreithiol sydd ar o\u0302l, a ddaeth i rym yn 2020."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Ond nid yw Coronafeirws 19 wedi diflannu ac mae cyfrifoldeb ar fudiadau o hyd i wneud penderfyniadau gwybodus ar sail eu hasesiadau eu hunain o\u2019r risgiau yn eu cyd-destunau penodol. Mae mudiadau gwirfoddol yn cydnabod bod ganddyn nhw gyfrifoldeb tuag at ddiogelwch gwirfoddolwyr, staff a defnyddwyr gwasanaethau a\u2019r ymddiriedaeth sydd gan bobl eraill ynddyn nhw \u2013 ac nid ydyn nhw eisiau colli na thanseilio hyn. Mae hyn yn golygu y gallai mesurau rheoli fod ar waith o hyd os bydd eich mudiad yn credu, ar sail asesiad risg, eu bod yn angenrheidiol."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Cwestiwn y mae rheolwyr gwirfoddolwyr wedi bod yn gofyn i ni yn yr wythnosau diwethaf yw \u2018a ddylem fynnu bod gwirfoddolwyr gael eu brechu?\u2019"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mae\u2019n wir fod cam wedi\u2019i gymryd gan Loegr i gyflwyno rheoliadau newydd a fyddai\u2019n gofyn i bob gweithiwr yn y sector iechyd a gofal cymdeithasol ehangach sydd a\u0302 chysylltiad wyneb yn wyneb a\u0302 chleifion gael ei frechu."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Fodd bynnag, mae\u2019r cynnig hwn wedi\u2019i wrthod am ddau brif reswm. Mae Omicron, y prif amrywiolyn bellach, yn llai difrifol na\u2019r amrywiolyn Delta blaenorol. Ac yn ail, nid yw hyd yn oed cwrs llawn o frechlyn cymeradwy yn amddiffyn rhag lledaeniad Covid 19, yn y ffordd y tybiwyd cyn hyn."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Y cyngor call felly yw i annog gwirfoddolwyr i gael eu brechu, ond nid oes digon o sail dros wneud hyn yn amod cyffredinol o wirfoddoli."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Rydyn ni\u2019n dechrau dod yn gyfarwydd a\u0302\u2019r mesurau rheoli sydd ar gael i ni ar gyfer rheoli risgiau\u2019r coronafeirws erbyn hyn, fel gwisgo masgiau wynebu, defnyddio hylif diheintio dwylo, cadw pellter cymdeithasol, sicrhau awyru da, cymryd profion llif unffordd ac annog y rheini sy\u2019n dangos symptomau o\u2019r haint i gadw draw."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mae\u2019r mesurau rydyn ni\u2019n gofyn i wirfoddolwyr eu mabwysiadu yn dibynnu ar asesiad o\u2019r risgiau. Gall rhai mesurau, fel hylendid dwylo ac aros gartref pan rydych chi\u2019n anhwylus, fod yn arferion da yn gyffredinol. Pan mae\u2019r risgiau\u2019n uwch, oherwydd bregusrwydd grwpiau cleient neu wirfoddolwyr, er enghraifft, gall rhagofalon ychwanegol fod yn briodol, fel gwneud profion llif unffordd (tra bod y rhain ar gael am ddim) neu gadw pellter cymdeithasol."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Cofiwch fod asesiad risg yn ymwneud a\u0302 rhoi ystyriaeth lawn i bedair agwedd: yr adeilad/amgylchedd, y grw\u0302p cleient/defnyddiwr gwasanaeth, y gwirfoddolwyr a\u2019r gweithgaredd dan sylw. Mae rheoli risg yn ymwneud a\u0302 rhoi mesurau cymesur ar waith er mwyn lleihau, ond nid o reidrwydd cael gwared a\u0302\u2019r risg."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mae\u2019r profiad o\u2019r pandemig wedi ein haddysgu bod unigolion yn goddef lefelau gwahanol o risg ac mae angen ystyried hyn hefyd: gall yr hyn a ystyrir yn \u2018ddiogel a chymesur\u2019 gan un person barhau i deimlo\u2019n anghysurus i rywun arall."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Y ffordd orau o sicrhau ein bod yn bwrw iddi mewn modd cytbwys a chymesur yw drwy gynnwys pobl eraill yn y broses o asesu risg ac ailedrych ar hyn yn rheolaidd."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Mae angen i ni gynllunio ar gyfer yr hirdymor nawr; am ddyfodol lle mae COVID-19 yn rhan o\u2019r amgylchedd risg, ynghyd a\u0302\u2019r ffliw a feirysau heintus eraill."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae\u2019r achosion o ffliw wedi disgyn. Mae\u2019r sylw dyfal rydyn ni wedi\u2019i roi i hylendid dwylo, cadw pellter cymdeithasol ac ati nid yn unig wedi atal pobl rhag cael eu heintio gan Covid-19, ond hefyd wedi atal feirysau eraill. Dylai rhagofalon hylendid cyffredinol barhau i fod yn flaenoriaeth, ac efallai bod hwn yn rhywbeth nad ydyn ni wedi rhoi digon o sylw iddo yn y gorffennol."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Gyda deddfwriaeth y coronafeirws yn dod i ben, mae\u2019r sail gyfreithiol dros ein hymateb iechyd cyhoeddus yn dychwelyd i\u2019r hyn a oedd cyn y pandemig. Gwnaeth mesurau brys roi\u2019r hawl, neu yn wir y mandad, ar fudiadau i gasglu data personol gan wirfoddolwyr, gan gynnwys gwybodaeth iechyd fel canlyniadau profion a statws brechu. Unwaith y bydd y ddeddfwriaeth Covid wedi\u2019i diddymu, GDPR fydd y prif ganllawiau i\u2019w dilyn eto o ran pa ddata personol y gellir ei gasglu a hawliau preifatrwydd gwirfoddolwyr."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Cyhoeddwyd y daflen wybodaeth Gwirfoddoli a Llacio\u2019r Cyfyngiadau Symud y llynedd ar adeg pan oedd cyfyngiadau Covid mwy llym ar waith a phan nad oedd statws brechu\u2019r rhan fwyaf o bobl gystal a\u0302 nawr. Mae\u2019n parhau i fod yn ganllaw defnyddiol ar gyfer meddwl am reoli risg yn y cyfnod mwy hirdymor."}]