[{"text_idx": "#000000", "text": "Mae artistiaid wedi cael eu denu i Enlli dros y blynyddoedd ac mae'r Ymddiriedolaeth wedi croesawu nifer o artistiaid preswyl i'r ynys. Mae'r rhain yn amrywio o awduron ac arlunwyr i artistiaid cyfryngau cymysg."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Dyma rai o'r ffotograffwyr, artistiaid ac awduron sydd wedi eu hysbrydoli gan Ynys Enlli."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae Ben Porter wedi byw ar Ynys Enlli ers iddo fod yn 11 oed, hyd at 2018 gyda'i deulu, a oedd yn ffermio'r ynys. Mae Ben wedi bod yn tynnu lluniau bywyd gwyllt yr ynys ers iddo gyrraedd ac wedi cystadlu mewn nifer o gystadlaethau ffotograffiaeth cenedlaethol. Daeth yn ail yng nghystadleuaeth ffotograffiaeth RSPCA 2014 gyda chanmoliaeth uchel ac ymddangosodd ei luniau yn rhestr fer Gwobrau Ffotograffiaeth Bywyd Gwyllt Prydain 2014. Mae ei ddelweddau hefyd wedi ymddangos mewn cyhoeddiadau amrywiol, megis Birdwatch a chylchgronau BBC Wildlife, Natur Cymru ac Adar Prydain."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae'r bardd Christine Evans wedi bod yn gysylltiedig a\u0302'r ynys ers y chwedegau, pan briododd fab yr olaf o deuluoedd ffermio Enlli. Mae hi a'i theulu yn byw ac yn gweithio ar yr ynys am ran helaeth o'r flwyddyn. Mae hi wedi cyhoeddi pum cyfrol o farddoniaeth: Looking Inland, Falling Back, Cometary Phases, Island of Dark Horses, sydd wedi'i seilio'n llwyr ar ei bywyd ar Ynys Enlli, a Dreaming the Candle."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Bydd Christine yn cynnal darlleniadau barddoniaeth ar yr ynys yn ystod yr haf."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Roedd Jo yn byw a gweithio ar Enlli o 2007-2018 ac mae hi'n mwynhau defnyddio deunyddiau crai megis gwla\u0302n a helyg yr ynys i wneud darnau defnyddiol a hardd. Mae Jo yn gwneud rygiau gwla\u0302n, basgedi helyg a nifer o eitemau ffelt; mae'r rhain ar gael i'w prynu yn ei siop ar yr ynys neu drwy ei gwefan."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Bu\u2019r arlunydd bywyd gwyllt, Kim Atkinson, yn byw ar yr ynys am saith mlynedd cyntaf ei hoes ac yna unwaith yn rhagor yn yr 1980au a\u2019r 1990au. Mae ei gwaith wedi ei arddangos ar hyd a lled Cymru a Lloegr ac oherwydd ei henw da fel artist cafodd ei gwahodd i weithio mewn llawer rhan o\u2019r byd gan gynnwys Awstralia a Gwlad Pwyl. Mae delweddau nodweddiadol Kim i\u2019w gweld ar lawer o\u2019r nwyddau a werthir yn y siop."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Bu\u2019r arlunydd, yr awdur a'r bardd Brenda Chamberlain yn byw yng Ngharreg Fawr rhwng 1947 ac 1962. Roedd yn gyfnod hynod o gynhyrchiol yn ei bywyd. Yn ystod y cyfnod hwn enillodd Fedal Aur Celf yr Eisteddfod Genedlaethol ddwywaith. Mae modd gweld rhai o\u2019r murluniau a beintiodd ar waliau Carreg hyd y dydd heddiw, ac ysbrydolwyd amryw o\u2019i pheintiadau a\u2019i lluniau gan yr ynys, yn ogystal a\u0302\u2019i nofel Tide Race: 1962, yn ei bumed argraffiad - Seren, Mawrth 2019."}, {"text_idx": "#000009", "text": "I lawr lwytho pecyn addysg ar yr artist Brenda Chamberlain, ewch yma."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Y bardd R S Thomas oedd ficer Aberdaron cyn ei ymddeoliad ym 1978, pan symudodd filltir neu ddwy i lawr y ffordd i bentref y Rhiw. Roedd ganddo gysylltiad agos a\u0302\u2019r ynys, yn enwedig yn nyddiau cynnar yr Ymddiriedolaeth."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Treuliodd Dilys Cadwaladr, y ferch gyntaf i ennill Coron yr Eisteddfod Genedlaethol ym 1953 am ei cherdd hir, Y Llen, amryw o flynyddoedd ar Enlli yn yr 1940au, yn ffermio ac yn athrawes i blant yr ynys."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Gwahoddwyd llenor preswyl iaith Gymraeg i Enlli am y tro cyntaf yn 2002 mewn cydweithrediad a\u0302\u2019r Academi Gymreig. Treuliodd Fflur Dafydd, bardd, awdur a cholofnydd, chwech wythnos ar yr ynys yn gweithio ar gasgliad o farddoniaeth a rhyddiaith, yn ogystal a\u0302 chyfrannu sawl erthygl am ei chyfnod ar yr ynys i gylchgronau a phapurau newydd Cymreig. Ysbrydolwyd dwy nofel, Atyniad a Twenty Thousand Saints, a'i drama \u2018Hugo\u2019, a gynhyrchwyd gan Sgript Cymru, gan ei phrofiadau ar yr ynys."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Sefydlwyd y cynllun artist preswyl cyntaf ar y cyd a\u0302 Chywaith Cymru ac Oriel Mostyn yn 1999."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae\u2019r artistiaid yn treulio sawl wythnos ar yr ynys ac yn cynhyrchu gwaith a arddangosir yn ddiweddarach ar y tir mawr."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ers 2006 mae Carole Shearman wedi gweithio ar Enlli fel artist preswyl tymor hir, ac yn annog ymwelwyr sy'n aros ar Enlli i ymuno a\u0302 gweithdai er mwyn creu celf sydd wedi ei ysbrydoli gan yr ynys."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Gyda diolch i Ben Porter a BESIDE am yr hawl i ddefnyddio ei luniau."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Llun tudalen flaen gan Myles Jenks"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Home page image by Myles Jenks"}]