[{"text_idx": "#000000", "text": "Aeth mwy na 6,200 o blant ysgol o ysgolion cynradd yr ardal i weld yr arddangosfa \u2018Abertawe a\u2019r Rhyfel Mawr 1914-18\u2019 yn Amgueddfa Abertawe. Roedd yr arddangosfa\u2019n cynnwys paneli\u2019r Prosiect Llongau-U, ac ymgymerodd yr ysgolion a\u0302 gweithgareddau\u2019n ymwneud a\u0302\u2019r llongau-U a\u2019r llongwyr o Abertawe a fu farw wrth wasanaethu yn y llynges fasnachol er mwyn dod a\u0302 chyflenwadau hanfodol i Brydain. Mae gan yr amgueddfa gasgliadau morwrol, gan gynnwys sgriw yrru llong-U o\u2019r Rhyfel Byd Cyntaf."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Cafodd yr amgueddfa hon ei sefydlu ym 1878 a dyma\u2019r amgueddfa annibynnol hynaf yng Nghymru. Mae wedi\u2019i lleoli ar diroedd castell Dinbych-y-pysgod. Mae\u2019r amgueddfa\u2019n gartref i gasgliad mawr sy\u2019n adan lewyrchu hanes morwrol y dref. Un o\u2019r stori\u0308au y gwnaed ymchwil iddi fel rhan o\u2019r Prosiect Llongau-U yw honno am wrhydri pysgotwr lleol a saethodd at long-U a\u2019i suddo wrth wasanaethu fel gynnwr gyda\u2019r Llynges Frenhinol Wrth Gefn."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Yr orsaf bad achub hynaf yng Nghymru yw cartref yr amgueddfa arforol yng Nghaergybi. Mae\u2019n cael ei rheoli a\u2019i rhedeg gan wirfoddolwyr. Rhoddwyd sylw mawr i gydnabod a choffa\u0301u\u2019r rhan a chwaraeodd y dref yn y Rhyfel Byd Cyntaf yn yr arddangosfeydd a gynhaliwyd yno yn ystod cyfnod y coffa\u0301u, yn enwedig i golli\u2019r RMS LEINSTER a suddwyd gan long-U ym mis Hydref 1918, gan ladd 530 o bobl, llawer ohonynt o Gaergybi."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Amgueddfa gyda chasgliadau morwrol sy\u2019n cael ei rhedeg gan yr awdurdod lleol yw Amgueddfa Ceredigion. Fel rhan o\u2019r Prosiect Llongau-U, mae Panel Ieuenctid Treftadaeth Ceredigion wedi creu arddangosfa ryngweithiol sy\u2019n ymdrin a\u0302 bywyd ar y mo\u0302r ac yn y llongau tanfor. Cafodd taith mewn cwch dros safle\u2019r APAPA, sef llongddrylliad o\u2019r Rhyfel Byd Cyntaf, ei chyfuno a\u0302 thaith i ganolfan SEACAMS ym Mangor i ddarganfod sut y cafodd yr arolygon eu gwneud."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae\u2019r amgueddfa hon yn iard gychod Hancock, Doc Penfro, yn cael ei rhedeg gan wirfoddolwyr a chynhelir llu o weithgareddau yma gyda phobl ddi-waith a grwpiau ieuenctid i feithrin sgiliau atgyweirio cychod a gwneud cyryglau. Fel rhan o\u2019r Prosiect Llongau-U buont yn ymchwilio i hanes yr HIRANO MARU a suddwyd gan dorpido ym 1918. Arweiniodd hyn at gynnal seremoni ym mynwent Angle i ddadorchuddio cofeb ryfel newydd, a fynychwyd gan berthnasau\u2019r llongwyr o Japan a gollwyd."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae\u2019r amgueddfa hon, sy\u2019n cael ei rhedeg gan wirfoddolwyr yn bennaf, wedi\u2019i lleoli yn hen eglwys Santes Fair, Nefyn. Mae\u2019r casgliadau\u2019n cynnwys arteffactau a ffotograffau\u2019n ymwneud a\u0302 threftadaeth forwrol gyfoethog yr ardal. Fel rhan o\u2019r gweithgareddau ar gyfer y Prosiect Llongau-U fe ddysgodd y gwirfoddolwyr am hanes llafar cyn dechrau recordio pobl leol. Daeth deunydd unigryw i law i\u2019w sganio yn ystod diwrnod cymunedol, a chynhaliwyd arddangosfa a sgwrs a oedd yn boblogaidd iawn gan y cyhoedd."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae\u2019r amgueddfa wedi cynnal cyfres o sgyrsiau ar thema\u0302u arbennig yn ymwneud a\u0302 Sir Benfro a\u2019r Rhyfel ar y Mo\u0302r ac wedi trefnu arddangosfa ar brofiad plant ysgol Sir Benfro a\u2019r dathliadau heddwch yn sgil y rhyfel."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Rhoddodd y bartneriaeth a\u0302\u2019r Prosiect Llongau-U gyfle i Amgueddfa Parc Howard feithrin cysylltiadau newydd a\u0302 chymunedau lleol drwy gasglu stori\u0308au pobl o\u2019r ardal a oedd wedi colli eu bywydau ar y mo\u0302r. Bu hyn yn ysbrydoliaeth ar gyfer Flotilla, gwaith celf ceramig wedi\u2019i ddyfeisio gan Esther Ley, artist Cymreig o dras Almaenig, ar ffurf \u2018cychod\u2019 coffa wedi\u2019u creu gan blant lleol a grwpiau cymunedol. Mae Flotilla wedi cael lle parhaol bellach ym Mharc Howard."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Sefydlwyd yr amgueddfa yn yr hen Orsaf Heddlu ym Mhorth-cawl a gwirfoddolwyr sy\u2019n ei rheoli. Ar gyfer y Prosiect Llongau-U, bu gwirfoddolwyr yn ymchwilio i ymwneud Porthcawl a\u0302\u2019r Rhyfel ar y Mo\u0302r, gan gynnwys sgrapio llongau rhyfel yno ym 1919 a cholli\u2019r TAMPA, un o longau Gwylwyr y Glannau\u2019r Unol Daleithiau, ym 1918. Cynrychiolwyd yr amgueddfa mewn gwasanaeth coffa yn Washington D.C. i\u2019r rheiny a fu farw pan suddwyd y llong."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Yn amgueddfa Porthmadog, sydd wedi\u2019i lleoli mewn hen gwt llechi, adroddir 200 mlynedd o hanes morwrol y porthladd llechi pwysig hwn. Gwnaed ymchwil i longwyr a llongau o\u2019r ardal a fu\u2019n gwasanaethu yn y Rhyfel Byd Cyntaf a chynhaliwyd arddangosfa a oedd yn cynnwys ffilm am suddo\u2019r llong hwylio, y MISS MORRIS, a recordiad o gapten yn siarad am y profiad o fod ar fwrdd llong a suddwyd."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Yn Amgueddfa Caerdydd cewch ddysgu am hanes cyfoethog a diddorol ein prifddinas. Mae casgliadau\u2019r amgueddfa\u2019n adrodd stori\u2019r ddinas o\u2019r cyfnodau cynharaf, drwy flynyddoedd llewyrchus y chwyldro diwydiannol, hyd heddiw. Mae\u2019n parhau i ymestyn ei chasgliadau er mwyn sicrhau bod holl amrywiaeth Caerdydd a\u2019i chymunedau, ddoe a heddiw, wedi\u2019i chynrychioli."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Enghraifft brin o ystafelloedd cyhoeddus sy\u2019n parhau i gael eu defnyddio yw Barmouth Sailors\u2019 Institure (Sefydliad y Llongwyr yn Abermo Roedd ar un adeg yn lle i forwyr ddarllen ac ymlacio. Mae\u2019r casgliad o lyfrau, darluniau ac arteffactau\u2019n ymwneud a\u0302\u2019r mo\u0302r ar agor bob dydd fel Amgueddfa Achrededig. Mae sgyrsiau, arddangosiadau, diwrnod cymunedol ac ymweliadau gan ysgolion wedi cael eu trefnu fel rhan o\u2019i hymwneud a\u0302\u2019r Prosiect Llongau-U."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Adeilad rhestredig Gradd I yw Bodrhyddan Hall (Neuadd Bodrhyddan) ac mae\u2019n gartref i\u2019r Arglwydd Langford a\u2019i deulu ers 500 mlynedd a mwy. Mae\u2019r ty\u0302 wedi\u2019i leoli mewn sawl erw o erddi ffurfiol bendigedig a choetir a adenillwyd, a dyma un o\u2019r ychydig o blastai yng Nghymru sy\u2019n parhau ym meddiant y teulu a\u2019i cododd. Mae\u2019r casgliadau helaeth yn cynnwys deunydd yn ymwneud ag aelodau\u2019r teulu a fu\u2019n gwasanaethu yn y fyddin a\u2019r llynges."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Cafodd y Flintshire War Memorials (Cofebion Rhyfel Sir y Fflint) ei ddechrau fel prosiect amser hamdden gan Eifion a Viv Williams yn wreiddiol, ond mae\u2019r ti\u0302m o wirfoddolwyr wedi tyfu a thyfu, gan helpu i greu gwefan ar gyfer cofnodi\u2019r stori\u0308au y tu o\u0302l i\u2019r enwau ar holl gofebion y Rhyfel Mawr yn Sir y Fflint. Mae\u2019r prosiect wedi derbyn cymorth ymarferol ac ariannol gan Gyngor Gwirfoddol Lleol Sir y Fflint a Chronfa Dreftadaeth y Loteri."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Friends of the Newport Ship"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Cafodd Friends of the Newport Ship (Cyfeillion Llong Casnewydd) ei ffurfio yn 2002 i hybu ymwybyddiaeth o Long Ganoloesol Casnewydd ac i godi arian i\u2019w diogelu. Bydd gwirfoddolwyr yn cynnal dyddiau agored rheolaidd yng Nghanolfan y Llong, ac yn cynnig teithiau tywys am ddim i ymwelwyr. Bydd y Cyfeillion hefyd yn cynnal sgyrsiau a digwyddiadau, ac maen nhw wedi cyhoeddi arweinlyfr sy\u2019n cyflwyno\u2019r darn unigryw hwn o dreftadaeth Casnewydd i\u2019r cyhoedd. Mae gan y Cyfeillion wybodaeth helaeth am lawer agwedd arall ar hanes morwrol Casnewydd hefyd."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Llyfrgelloedd, Archifau a Diwylliant Conwy"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Cafodd gweithdy cerameg ei gynnal yn ysgol Bro Aled yn Llandudno lle dysgodd y disgyblion am hanes y rhyfel yn erbyn y llongau tanfor. Cafodd ffigurau a llong danfor eu creu a arddangoswyd yn Archifau Conwy. Bu gwirfoddolwyr yn yr archifdy yn ymchwilio i hanes llong-U oddi ar Benygogarth a chynllun carcharorion rhyfel Almaenig i gael eu hachub. Cafodd y digwyddiadau yng nghyffiniau Llandudno eu hailgreu gan blant ysgol lleol."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Canolfan celf a hanes yn Llangefni yng nghanol Ynys Mo\u0302n yw hon. Gan weithio gydag ysgolion a Phrosiect Sero, cynhelir diwrnod cymunedol yn 2019 a fydd yn canolbwyntio ar y ganolfan awyr o\u2019r Rhyfel Byd Cyntaf yn Llangefni a\u2019r awyrlongau a hedfanai oddi yno i chwilio am longau-U oddi ar arfordir Mo\u0302n. Cynhelir yr arddangosfa llongau-U yno yn 2019 hefyd."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Plas yr Esgob ym Mangor, a adferwyd yn ddiweddar, yw cartref Storiel. Mae casgliadau hanes cymdeithasol o bob rhan o Gymru, gyda phwyslais ar Wynedd, wedi\u2019u dwyn ynghyd yma. Roedd ei gweithgareddau ar gyfer y Prosiect Llongau-U yn cynnwys sefydlu grw\u0302p celf i bobl ifanc o\u2019r enw Criw Celf a ysbrydolwyd gan daith i Amgueddfa\u2019r Mo\u0302r Porthmadog a hanes y MISS MORRIS. Gyda chymorth yr artist Theresa Urbanska, aethant ati i greu darn artistig a ddangoswyd fel rhan o\u2019r arddangosfa."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Prosiect yn ymwneud ag ardal Tre-biwt yng Nghaerdydd yw Tiger Bay & the World. Sefydlwyd y prosiect i gofnodi hanes morwrol amlddiwylliannol cyfoethog yr ardal ers y 1980au. Rhai o\u2019r gweithgareddau a drefnwyd mewn partneriaeth a\u0302\u2019r Prosiect Llongau-U oedd digido recordiadau llafar yn ymwneud a\u0302\u2019r Rhyfel Byd Cyntaf, ymchwilio i longau Caerdydd o\u2019r cyfnod, a diwrnod cymunedol i wrando ar sgyrsiau a rhannu atgofion. Cynhelir arddangosfa yn adeilad y Pierhead ym mis Rhagfyr 2019."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Sefydliad cymunedol annibynnol bach yw VC Gallery sy\u2019n dwyn ynghyd gyn-aelodau\u2019r lluoedd arfog a phobl Sir Benfro. \u2018Mae\u2019r pwyslais yn gyfan gwbl ar gymdeithasu, ysbryd cymunedol, ac ymgysylltu drwy gelf.\u2019 Fel rhan o\u2019r Prosiect Llongau-U, trefnwyd gweithdai i ystyried ymatebion creadigol i ymweliadau a\u0302 mynwent leol i weld beddau llongwyr o\u2019r Rhyfel Byd Cyntaf. Mae\u2019r gwaith celf a gre\u0308wyd wedi cael ei arddangos yn Noc Penfro."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Royal Commission on the Ancient"}]