[{"text_idx": "#000005", "text": "Mae ein hadroddiad Ffordd Ymlaen yn deall Blaenau drwy lens wahanol, gan ddefnyddio\u2019r cysyniad o restanza a ddatblygwyd gan yr anthropolegydd Vito Teti yn ei waith ar ei bentref ym Mezzogiorno\u2019r Eidal, Stones into Bread (2018). Mae Teti yn pwysleisio pwysigrwydd adeiladol cysylltiad at le a sut mae aros yn o\u0302l yn gallu bod yn ddewis gweithgar a chadarnhaol ac nid ffawd ddiofyn y rhai llai galluog ac anturus. Mae hyn yn cyd-fynd a\u0302\u2019n diddordeb hir dymor sylfaenol yn sut y mae llefydd arferol yn gweithio, sy\u2019n cael ei gynrychioli mewn astudiaeth gynt o Dreforys a oedd yn herio dull nawddoglyd y brif ffrwd o edrych ar dref o\u0302l ddiwydiannol sydd wedi gweld dyddiau gwell."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae cyflogau isel a chyfleoedd gwaith cyfyngedig yn hysbys i\u2019r rheini sy\u2019n penderfynu aros. Eto, hyd yn oed os yw economi lewyrchus yn amherthnasol iddynt, mae\u2019r rheini sydd yn aros angen swydd a chartref sy\u2019n fforddiadwy ar gyflogau lleol. Pan ofynnwyd i\u2019r rheini oedd yn cymryd rhan yn yr arolwg i roi tri rheswm dros adael, yr ymatebion mwyaf cyson oedd diffyg gwaith, cartrefi, gwasanaethau cymdeithasol neu adnoddau cymunedol. Ar hyn o bryd mae poblogaeth Blaenau yn sefydlog ac mae\u2019r dosraniad oedran ddigon tebyg i weddill Cymru. Os oes prinder swyddi, tai cymharol ddrud a gwasanaethau israddol, yna bydd Blaenau yn dirywio o ganlyniad i ddadboblogi i ddyfod yn debyg i\u2019r pentrefi a ddaliwyd gan y nos yn ne\u2019r Eidal, llefydd yn llawn hen bobl yn aros i farw."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Y dull sylfaenol wrth ystyried llefydd fel Blaenau yw i ofyn yn empeiraidd sut y mae llefydd o\u2019r fath yn gweithio, a beth sy\u2019n bwysig i\u2019r rheini sydd yn dewis byw yno. Drwy ddilyn y dull hwn, gallwn ailddiffinio\u2019r mater polisi yn nhermau sylfaenol: pan mae\u2019r boblogaeth leol eisiau aros neu\u2019n dewis dychwelyd, pa arferion a pholisi\u0308au fyddai\u2019n cefnogi a chaniata\u0301u iddynt wneud hyn? Dylai\u2019r gwaith o sicrhau\u2019r amodau sylfaenol gynnwys Llywodraeth Cymru, yr Awdurdod Lleol, Bwrdd Iechyd, Cymdeithasau tai a\u2019r holl \u2018sefydliadau angor\u2019 yn cynghreirio a sefydliadau cymunedol ar ddau ffrynt: yn gyntaf, tyfu a datblygu gweithlu eich hunan gyda chyflogau byw yn yr holl sectorau sylfaenol sy\u2019n cyflogi mwy na 40% o\u2019r gweithlu lleol, yn ail; cartrefi sy\u2019n fforddiadwy ar gyfraddau cyflog lleol drwy bolisi\u0308au mwy ffyrnig i reoli ail gartrefi ac Airbnb tra hefyd yn prynu neu adeiladu i osod tai ar gyfraddau mwy fforddiadwy."}]