[{"text_idx": "#000001", "text": "Tair stori wahanol am fywyd yng Nghymru ar wahanol adegau yn ei hanes sy\u2019n cael sylw yn y llyfrau Saesneg ar restr fer Gwobrau Tir na n-Og 2021, a gyhoeddwyd heddiw (12 Mawrth 2021) ar raglen y Radio Wales Arts Show."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae\u2019r gwobrau blynyddol, sy\u2019n cael eu trefnu gan Gyngor Llyfrau Cymru a\u2019u noddi gan CILIP Cymru, yn dathlu\u2019r gorau o blith llyfrau i blant ac oedolion ifanc a gyhoeddwyd yn ystod 2020."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae tri phrif gategori: llyfrau Cymraeg ar gyfer oedran ysgol gynradd, llyfrau Cymraeg ar gyfer oedran ysgol uwchradd, a llyfrau Saesneg gyda chefndir Cymraeg dilys i blant ac oedolion ifanc."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Where the Wilderness Lives gan Jess Butterworth (Orion, 2020) ar gyfer oedran 9+: Cara yw\u2019r prif gymeriad ac mae\u2019n byw ar gwch camlas gyda\u2019i mam, ei brodyr a\u2019i chwiorydd, a\u2019i chi Willow. Roedd ei thad yn arfer byw gyda nhw ond bellach mae\u2019n byw mewn rhan anghysbell o Gymru. Mae\u2019r antur yn dechrau pan ddaw Cara a\u2019i brodyr a\u2019i chwiorydd o hyd i goffor tan glo wrth helpu i lanhau\u2019r gamlas lle maen nhw\u2019n byw. Mae ta\u0302n yn dinistrio eu cwch un noson, a thra bod ei mam yn yr ysbyty a Cara yn gofalu am ei brodyr a\u2019i chwiorydd, mae lleidr yn dwyn y coffor. Mae\u2019r plant yn gadael y ty\u0302 lle maen nhw wedi bod yn byw dros dro ac yn mynd a\u0302\u2019r coffor at eu tad, gan deithio\u2019n gyntaf yn eu cwch cyn mentro ar droed ar draws mynyddoedd Cymru yn yr eira.\nThe Short Knife gan Elen Caldecott (Andersen Press, 2020) ar gyfer oedran 12+: stori wedi\u2019i gosod ganrifoedd maith yn o\u0302l, yn yr Oesoedd Canol cynnar, 454, ar adeg pan oedd hunaniaeth Gymreig newydd yn dod i\u2019r amlwg, pan oedd y Rhufeiniaid wedi gadael, a\u2019r Brythoniaid a\u2019r Sacsoniaid yn brwydro i feddiannu tiriogaethau gwahanol. Y prif gymeriad, Mai, sy\u2019n adrodd y stori. Mae\u2019n ferch ifanc a hyd yma mae eu tad wedi llwyddo i\u2019w chadw hi a\u2019i chwaer Haf yn ddiogel. Mae\u2019r stori\u2019n dechrau wrth i ymladdwyr Sacsonaidd gyrraedd eu fferm, gan orfodi\u2019r teulu i ffoi i\u2019r bryniau lle mae rhyfelwyr Brythonaidd yn cuddio. Dilynwn ymdrechion Mai i oroesi mewn byd peryglus lle gall siarad ei mamiaith arwain at farwolaeth, a lle mae\u2019n dod i ddrwgdybio hyd yn oed y bobl hynny mae hi\u2019n eu caru fwyaf.\nThe Quilt gan Vale\u0301riane Leblond (Y Lolfa, 2020) ar gyfer oedran 5+: stori delynegol, hardd yw hon am ferch fach sy\u2019n byw gyda\u2019i rhieni ar fferm ar arfordir cefn gwlad Cymru ar droad yr ugeinfed ganrif. Mae bywyd yn galed ac mae\u2019r teulu\u2019n penderfynu ymfudo i America. I dalu am gost eu taith, maen nhw\u2019n gwerthu eu heiddo ond yn cadw cwilt coch a du wedi\u2019i bwytho a\u0302 llaw gan y fam gyda darnau o ddefnydd dros ben o ddillad mae wedi\u2019u gwneud i\u2019r teulu. Mae cefnu ar bob dim sy\u2019n gyfarwydd iddi yn achos hiraeth i\u2019r ferch fach, ond mae\u2019r atgofion a\u2019r cariad sydd yn y cwilt yn ei helpu i oresgyn y teimladau hyn ac addasu i\u2019w bywyd newydd."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Cafodd y rhestr fer ar gyfer llyfrau Cymraeg Gwobrau Tir na n-Og 2021 ei chyhoeddi ar y rhaglen Heno ar S4C nos Iau, 11 Mawrth."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Caiff enillwyr y categori\u0308au Cymraeg eu cyhoeddi ar y rhaglen Heno ar S4C am 19:00 nos Iau, 20 Mai, tra bydd y teitl Saesneg buddugol yn cael ei ddatgelu ar y Radio Wales Arts Show am 18:30 ar 21 Mai."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mae manylion pellach am y gwobrau a\u2019r llyfrau ar y rhestr fer ar gael ar wefan y Cyngor Llyfrau."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Awydd darllen mwy yn 2023?\nDarllen yn Well ar gyfer yr arddegau"}]