[{"text_idx": "#000003", "text": "I nodi chwe deg mlwyddiant protest gyntaf y mudiad bydd Cymdeithas yr Iaith yn cynnal taith gerdded o leoliadau nodedig yn ei hanes yn Aberystwyth ddydd Sadwrn (4 Chwefror 2023).\nCynhaliwyd y brotest gyntaf yn enw\u2019r mudiad ar 2 Chwefror, 1963."}, {"text_idx": "#000005", "text": "\u201cRoedd cyffro yng Nghymru ar ddechrau\u2019r chwedegau yn sgil sarhad Tryweryn, darlith Tynged yr Iaith, trafodaethau yn Ysgol Haf Plaid Cymru ym 1962, ac arweiniodd hynny, ynghyd a\u0302 safiad rhai unigolion, at yr awydd i weithredu dros ennill ei lle i\u2019r Gymraeg a chynyddu\u2019r defnydd ohoni. Sylweddolwyd fod ysbryd gweithredu wedi gwawrio yng Nghymru, a diolch byth, cynhaliwyd y momentwm.\u201d"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Meddai Eryl Owain, fydd yn siarad am ei gyfnod gyda\u2019r Gymdeithas yn ystod y saithdegau:\n\u201cWrth edrych yn o\u0302l i ddiwedd y chwedegau daw addasiad o eiriau Wordsworth am y Chwyldro Ffrengig i\u2019m meddwl \u2018Gwych oedd bod yn fyw y bore hwnnw a nef yn wir oedd bod yn ifanc\u2019 a braint (a hwyl) oedd gallu bod yn rhan o gyffro gobeithiol y cyfnod yng Nghymru. Roedd mwy o begynnu barn bryd hynny a gelynion y Gymraeg yn fwy amlwg ac yn dargedau hawdd i ymosod arnynt \u2013 er enghraifft, yr arwyddion ffyrdd ym mhob cymuned yn ein hatgoffa o israddoldeb y Gymraeg ac yn cynnig ymgyrch amlwg a syml y gallai cannoedd fod yn rhan ohoni.\u201d"}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u201cGallai canlyniadau\u2019r cyfrifiad ein digalonni, ond mae arwyddion calonogol ar hyn o bryd bod gennym nifer o arweinwyr glew a mudiadau goleuedig mewn nifer o feysydd allweddol a all wneud gwahaniaeth a rhoi hwb i\u2019n hyder. Drwy ymdrech pob un gallwn gefnu yn llwyr ar daeogrwydd a magu asgwrn cefn. Mae\u2019n rhaid cynnal yr ysbryd hwn a dal i ddweud ein stori.\u201d"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Un o\u2019r cyfranwyr ddydd Sadwrn sydd wedi bod yn weithredol yn y cyfnod diweddar yw cyn-gadeirydd y mudiad, Bethan Ruth. Meddai: \u201cRoedd y brotest gyntaf dros hawliau iaith, ac er bod statws iaith swyddogol gan y Gymraeg erbyn hyn rydyn ni\u2019n dal i orfod ymgyrchu dros hawliau iaith \u2013 yn enwedig yn y sector breifat. Yn yr un modd, roedd y frwydr dros sianel deledu yn frwydr i gael y Gymraeg ar y cyfrwng diweddaraf, ac mae ein hymgyrch am Fenter Ddigidol Gymraeg yn frwydr i gael y Gymraeg ar y cyfryngau diweddaraf heddiw."}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u201cRhaid i ni ddathlu llwyddiannau\u2019r chwe deg mlynedd diwethaf a thalu teyrnged i\u2019r protestwyr gwreiddiol a osododd y seiliau \u2013 ac adeiladu ar eu gwaith trwy barhau i ymgyrchu.\u201d"}]