[{"text_idx": "#000004", "text": "Boost for Wales as Freeports set to create thousands of jobs and attract billions in investment"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Crude oil worker rescued from tanker in gale force nine"}, {"text_idx": "#000008", "text": "App sets out to present artist to a new and wider audience"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Powys roads winter service proposals to be considered"}, {"text_idx": "#000010", "text": "\u2018Newidiodd addewidion ffug ein cymuned er gwaeth\u2019 meddai ffermwr o Ogledd Cymru"}, {"text_idx": "#000011", "text": "MAE ffermwr o Ogledd Cymru wedi siarad am sut mae ei gymuned wedi newid i bentref sy\u2019n llawn ail gartrefi ac am ei bryderon am y dyfodol."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ar un adeg roedd Cyril Lewis yn ffermio cymaint a\u0302 naw tyddyn, ac roedd pob un ohonynt arfer bod yn eiddo i\u2019r Comisiwn Coedwigaeth, ond bellach wedi eu gwerthu. Mae\u2019n cofio sut roedd Cwm Penmachno yn gymuned lewyrchus o ffermwyr a chwarelwyr llechi yn rhannau uchaf Dyffryn Conwy."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Blynyddoedd lawer yn o\u0302l, roedd y pentref yn brysur gyda phobl leol yn agor siopau preifat i gyflenwi\u2019r 100 o chwarelwyr a oedd yn gweithio yn y chwarel a\u2019r felin wla\u0302n gerllaw. Roedd yn gymuned o ffermwyr hunangynhaliol a fyddai\u2019n cyfnewid bwyd a llafur, ac roedd gan y pentref ysgol o\u2019r safon uchaf hefyd."}, {"text_idx": "#000017", "text": "\u201cDoedd dim gobaith gwerthu\u2019r tai oherwydd bod cymaint ar werth, a beth bynnag, pwy oedd eisiau symud yma pan fod dim swyddi i\u2019w cael. O fewn blwyddyn roedd bron i hanner y tai yn Cwm yn wag. Roedd pobl yn pacio ac yn symud allan \u2013 roedd y tai yn wag am flynyddoedd ac yna\u2019n dod yn dai gwyliau. Caeodd siopau ac mi aeth y lle\u2019n fwy ynysig...nid yw pobl ifanc eisiau aros yma. Mae\u2019n sefyllfa druenus.\u201d"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Heb yn wybod i Cyril roedd yna fygythiad arall i ffordd o fyw\u2019r gymuned ar y gorwel ac yn tyfu \u2013 yn llythrennol \u2013 yn y cwm."}, {"text_idx": "#000019", "text": "\u201cPan ddechreuodd y goedwigaeth yma, rhoddwyd gobaith i ni, gan fynnu y byddai coedwigaeth yn cynnig mwy o waith nag amaethyddiaeth. Yn anffodus, nid dyna\u2019r achos. Ar o\u0302l i chi blannu\u2019r coed, yn y DU mae\u2019n cymryd tua deugain i hanner can mlynedd iddynt dyfu\u2019n ddigon mawr i gael eu cynaeafu. Felly does bron dim gwaith ar y tir dros y cyfnod hwnnw o gwbl."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mae\u2019n teimlo bod dyfodol ffermio yn y cwm yn ddu iawn oni bai bod newidiadau polisi mawr yn cael eu gweithredu yn y dyfodol: \u201cNi fuaswn eisiau bod yn ffermwr ifanc heddiw, yn edrych ar ddyfodol ffermio mwy fel ffermwr cadwraeth na ffermio i gynhyrchu bwyd."}, {"text_idx": "#000022", "text": "\u201cUn o\u2019r problemau mwyaf yw bod yna ddatgysylltiad rhwng pobl ein trefi ac amaethyddiaeth. Pan welwn brinder bwyd, nid ydynt yn ei gysylltu a\u0302 sut mae ffermio wedi ei orfodi i newid. Mae twristiaeth yr un fath. Mae pobl yn dod i Gymru oherwydd harddwch y lle. Nid yw\u2019r harddwch hwnnw wedi dod i\u2019r amlwg mewn pump, deg, neu hyd yn oed hanner can mlynedd. Mae wedi dod i\u2019r hyn yr ydyw erbyn heddiw yn sgil cannoedd o flynyddoedd o sut y cafodd ei reoli."}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u201cFy mhryder mwyaf yw os bydd mwy o goed yn cael eu plannu yn y cwm, bydd yn gnoc arall, yn debyg i\u2019r un a gawsom ym 1962. Rhaid i ni osgoi hynny ar bob cyfrif er mwyn y gymuned. Os cynigir plannu coed yn y cwm yn y dyfodol, mae\u2019n hanfodol bod yr awdurdodau yn ymgynghori a\u0302\u2019r bobl leol cyn gwneud hynny.\u201d"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Ambitious council housing programme unveiled in Powys"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Police action imminent as motorists flout the law in Haverfordwest town centre streets"}]