[{"text_idx": "#000001", "text": "HafanNewyddionArolwg rhyngwladol yn canfod bod plant mewn ardaloedd trefol yng Nghymru\u2019n nodi gostyngiad yn eu lles cyffredinol yn ystod y pandemig"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Does dim gwadu bod yr aflonyddwch i fywyd bob dydd a achoswyd gan bandemig y coronafeirws wedi cael dylanwad dwys ar les plant, gydag amryw o sefydliadau rhyngwladol (e.e. WHO, UNESCO, WFP, UNICEF) yn gofyn bod mwy yn cael ei wneud i gynorthwyo plant i ymdopi a\u0302 hyn, er mwyn osgoi canlyniadau negyddol hirdymor."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Yng Nghymru, mae data o Arolwg Rhyngwladol Lles Plant (ISCWeB) 2021 \u2013 Bydoedd Plant, arolwg ymchwil rhyngwladol ar les goddrychol plant \u2013 wedi canfod bod lefelau lles goddrychol cyffredinol ymhlith plant, yn benodol mewn ardaloedd trefol, wedi dirywio i bob golwg ers 2018."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Cyn y pandemig, roedd adroddiadau\u2019r DU eisoes yn nodi bod lefelau lles plant yn dirywio a dim ond cyflymu mae hyn wedi\u2019i wneud dros y blynyddoedd diwethaf, gyda 1/4 miliwn o blant yn dweud nad oedden nhw\u2019n ymdopi\u2019n dda a\u0302 newidiadau yn ystod y pandemig."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Er mwyn deall a gwerthuso dylanwad y pandemig ar les, rhaid cynnwys mesuriadau lles cyn y pandemig, lle bo\u2019r rheiny ar gael. O ganlyniad, mae data o\u2019r arolygon Bydoedd Plant yn cynnig cyfle i astudio newidiadau yn lefel oddrychol gyffredinol lles yng Nghymru mewn dau grw\u0302p oedran (plant 10 oed mewn ysgolion cynradd a phlant 12 oed mewn ysgolion uwchradd) cyn ac yn ystod y pandemig."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Gellir cymharu data o\u2019r don cyn y pandemig yn 2018 a\u0302 data a gasglwyd yn ystod y pandemig, gan eu bod yn defnyddio\u2019r un metrigau i asesu newidiadau dros amser. Er na chyfranogodd pob ysgol a gymerodd ran yn y don gyntaf yn yr ail don a vice versa, cafodd y dangosyddion a ddefnyddiwyd yn y dadansoddiad hwn eu cynnwys yn y ddau holiadur."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Gan ddefnyddio data o donnau arolwg Bydoedd Plant yn 2018 a 2021, aseswyd lefel lles goddrychol drwy ofyn i blant am foddhad cyffredinol a\u0302\u2019u bywyd, a sawl agwedd benodol ar eu bywydau hefyd (e.e. defnydd o\u2019u hamser, eu rhyddid, eu hiechyd) cyn ac yn ystod y pandemig, mewn ysgolion cynradd ac uwchradd, ac mewn ardaloedd trefol a gwledig."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ers 2018, bu gostyngiad o ran boddhad a\u0302\u2019u bywyd yn gyffredinol yn y ddau grw\u0302p oedran (plant 10 a 12 oed) ymhlith plant o ysgolion mewn ardaloedd trefol. Ar ben hynny, i\u2019r grw\u0302p oedran hy\u0302n, p\u2019un ai roedden nhw\u2019n mynychu ysgolion trefol neu ysgolion gwledig, dirywiodd y lefelau lles a fynegwyd ganddynt yn ystod pandemig y coronafeirws (Ffigur 1)."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Yn bwysig, ni welwyd dirywiad sylweddol mewn lefelau lles ymhlith yr holl blant. Er enghraifft, gwelwyd cynnydd bach iawn mewn gwirionedd yn lefelau boddhad bywyd plant ysgol gynradd mewn ardaloedd gwledig, ac i blant ysgol uwchradd mewn ardaloedd gwledig, dim ond ychydig y dirywiodd lefelau boddhad bywyd."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae hyn yn awgrymu mai yn ardaloedd trefol Cymru yr oedd effaith y pandemig ar les plant yn fwyaf amlwg. Gallai hyn fod oherwydd effaith llymach y cyfyngiadau neu effeithiau mwy diriaethol y pandemig mewn ardaloedd trefol, neu lefelau uwch o wytnwch mewn ardaloedd gwledig."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Gwelwyd patrymau tebyg o ran hapusrwydd plant gydag agweddau amrywiol ar eu bywydau \u2013 pan brofwyd am arwyddoca\u0302d ystadegol (t-test), roedd y gwahaniaethau\u2019n sylweddol yn y disgyblion mewn ardaloedd trefol. Yn gyffredinol, roedd plant o ardaloedd trefol, waeth beth fo\u2019u hoedran, yn dangos lleihad yn y boddhad a fynegwyd ganddynt mewn meysydd penodol yn eu bywydau. At ei gilydd, roedd y mesur o les a welodd y dirywiad mwyaf yn ymwneud a\u0302\u2019u hedrychiad, oedd ar y cyfan yn is mewn blant o ardaloedd trefol nag ardaloedd gwledig cyn y pandemig (Ffigur 2), a sut roedd y plant yn treulio\u2019u hamser."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Fel gyda boddhad bywyd yn gyffredinol, gwellodd mesurau eraill o les goddrychol mewn plant o ardaloedd gwledig rhwng 2018 a 2021. Yn wir, gwellodd boddhad gydag iechyd a gyda\u2019r hyn a allai ddigwydd yn ddiweddarach mewn bywyd ymhlith plant ysgol uwchradd o ardaloedd gwledig."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Dylid nodi ambell gafeat gyda\u2019r canlyniadau hyn. Yn gyntaf, astudiaeth drawstoriadol yw hon, felly nid yw\u2019n olrhain yr un disgyblion dros amser, ond yn hytrach ddwy garfan ar waha\u0302n. Er i\u2019r arolwg gael ei ddosbarthu i\u2019r un ysgolion yn y don gyntaf, ychydig o ysgolion yn unig a gymerodd ran yn y ddwy don. Yn olaf, oherwydd cyfyngiadau\u2019r pandemig (e.e. lefelau amrywiol o gyswllt gwe), mae\u2019r sampl yn yr ail don yn llai na\u2019r cyntaf (691 disgybl o 20 ysgol o\u2019i gymharu a\u0302 2,600 o ddisgyblion o 54 ysgol)."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Bydd y blog nesaf yn y gyfres yn canolbwyntio ar foddhad disgyblion gydag agweddau penodol pellach ar eu bywyd (e.e. teulu, ysgol, ffrindiau) cyn ac yn ystod y pandemig coronafeirws. Ar ben hynny, gan fod data ar gyfer yr holl wledydd a gymerodd ran yn yr arolwg bellach ar gael, cam nesaf yr ymchwil fydd gweld sut mae newidiadau o ran lles goddrychol plant Cymru yn ystod y pandemig yn cymharu a\u0302 gofynion plant mewn gwledydd Ewropeaidd eraill."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Daw\u2019r data a ddefnyddir yn y cyhoeddiad hwn o Bydoedd Plant: Arolwg rhyngwladol o fywydau a lles plant (). Barn yr awdur a fynegir yma. Nid dyma farn ISCWeB o reidrwydd."}]