[{"text_idx": "#000006", "text": "Gwasanaeth Aelodau Artiffisial a Chyfarpar (ALAS)"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Problemau cyffredin y gallech chi eu profi ar o\u0302l eich arhosiad gofal critigol"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae dychwelyd adref o\u2019r ysbyty yn gam cadarnhaol mawr yn eich adferiad yn dilyn eich salwch, ond gall fod yn frawychus cael llai o gymorth a chyngor nag yr oeddech chi wedi ei gael yn yr ysbyty."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae\u2019n bwysig cymryd eich adferiad un dydd ar y tro a gwrando ar eich corff. Mae\u2019n anodd rhoi amserlen ar eich adferiad gan fod pawb yn gwella\u2019n wahanol. Gall adferiad ddibynnu ar sawl peth, e.e. pa mor hir y gwnaethoch chi ei dreulio mewn gofal critigol, natur eich salwch a pha mor heini a gweithgar oeddech chi cyn eich salwch."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae\u2019r cyngor isod wedi\u2019i gynllunio er mwyn rheoli diffyg anadl tymor hir. Os oes gennych chi ddiffyg anadl a/neu boen yn y frest yn barhaus, gofynnwch am gymorth meddygol brys."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Pam ydw i\u2019n teimlo\u2019n fyr o anadl?"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Yn aml, pan fydd pobl mewn gofal critigol, byddan nhw angen cymorth peiriant anadlu i\u2019w helpu i anadlu. Ar o\u0302l bod ar beiriant anadlu, mae\u2019n arferol profi diffyg anadl, wrth i\u2019ch corff addasu i orfod anadlu ar ei ben ei hun eto. Weithiau gall hyn fod yn anoddach os mai problem gyda\u2019ch brest oedd y rheswm y cawsoch ofal critigol, neu os oeddech chi wedi datblygu haint ar y frest yn ystod eich arhosiad yno."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Gall y teimlad o fod yn fyr o anadl fod yn frawychus iawn; gall hyn achosi pryder sy\u2019n aml yn gwneud anadlu\u2019n anoddach. Pan fydd hyn yn digwydd, efallai y byddwch yn teimlo fel petaech mewn cylch sy\u2019n anodd ei dorri. Isod mae rhai technegau a allai eich helpu i dorri\u2019r cylch hwnnw. Mae pawb yn canfod technegau a strategaethau defnyddiol gwahanol ac mae\u2019n bwysig archwilio gwahanol ddewisiadau a dod o hyd i\u2019r hyn sy\u2019n gweithio orau i chi."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Mae\u2019n gyffredin iawn i bobl brofi gwendid yn y cyhyrau cyffredinol yn dilyn cyfnod mewn gofal critigol. Gall hyn effeithio ar lawer o wahanol agweddau o fywyd bob dydd, er enghraifft:"}, {"text_idx": "#000023", "text": "symudeddgallu dringo grisiaugallu ymolchi a gwisgo eich hunparatoi prydau bwyddeheurwydd eich dwylo"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Efallai y byddwch chi\u2019n profi anystwythder yn eich cymalau a allai achosi poen i chi hefyd. Mae hyn yn normal a bydd y ti\u0302m cyfan yn gweithio gyda chi i adennill eich cryfder, eich swyddogaeth a\u2019ch annibyniaeth."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mae nifer o ffactorau a all gyfrannu at wendid yn y cyhyrau yn dilyn salwch critigol. Yn ystod yr amser pan oeddech chi\u2019n sa\u0302l iawn, mae\u2019n debygol eich bod chi wedi treulio\u2019r rhan fwyaf o\u2019r amser yn y gwely, yn enwedig ar y dechrau. Pan nad ydych chi\u2019n defnyddio\u2019ch cyhyrau, maen nhw\u2019n gallu gwisgo\u2019n gyflym iawn ac achosi i chi fynd yn wan. Mae hyn yn gallu bod yn waeth pan fyddwch chi wedi bod yn sa\u0302l iawn gan fod eich corff yn blaenoriaethu ymladd yn erbyn y salwch yn hytrach na chynnal eich cyhyrau."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Gall rhai pobl brofi math o niwed i\u2019r nerfau hefyd ar o\u0302l bod mewn gofal critigol a gall hyn ei gwneud hi\u2019n anodd iawn ysgogi a defnyddio eich cyhyrau."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Gwendid yn y cyhyrau a llai o symuded"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Wrth i chi wella rydych chi\u2019n defnyddio offer gwahanol i\u2019ch helpu i godi o\u2019r gwely, gwneud tasgau bob dydd, sefyll a cherdded."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Mae\u2019r dolenni canlynol yn dangos rhai ymarferion y gallech chi eu gwneud i\u2019ch helpu i adennill rhagor o gryfder a symudedd."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Poen dwylo neu wendid sy\u2019n effeithio ar weithgareddau pob dydd Ymarfer corff ar gyfer problemau ysgwydd"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Pan fyddwch chi\u2019n cael eich rhyddhau o\u2019r ysbyty, efallai y byddwch chi\u2019n mynd adref gyda chymorth cerdded, fel ffon neu ffra\u0302m Zimmer. Er y gall y cymhorthion hyn fod yn ddefnyddiol iawn i\u2019ch cadw\u2019n ddiogel, gallan nhw fod yn feichus ac yn gyfyngol. Drwy gynyddu eich cryfder corfforol a gwella eich balans, efallai y byddwch chi\u2019n gallu lleihau eich dibyniaeth ar eich cymorth cerdded. Mae\u2019r ymarferion isod wedi\u2019u cynllunio i\u2019ch helpu gyda hyn."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Pan fyddwch chi\u2019n dechrau\u2019r ymarferion, mae\u2019n bwysig eu gwneud wrth eich pwysau. Gall gwneud gormod yn rhy fuan eich blino a gwneud i chi deimlo\u2019n wannach. Dechreuwch drwy wneud nifer fechan o bob ymarfer, er enghraifft 5-8, unwaith y dydd. Gallwch gynyddu\u2019r anhawster dros amser drwy gynyddu nifer yr ailadroddiadau, gwneud yr ymarferion fwy nag unwaith y dydd, neu ychwanegu pwysau llaw/pigwrn."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Byddwch yn gwybod eich bod chi\u2019n gwneud yr ymarferion yn gywir os byddwch chi\u2019n teimlo ychydig bach o boen yn eich cyhyrau, ond nid poen difrifol. Byddwch yn gwybod eich bod chi\u2019n gwneud y nifer iawn o ymarferion pan fydd yr ailadrodd olaf o bob ymarfer yn ymdrechus, ond heb fod yn rhy anodd."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Mae\u2019n bwysig cynhesu ac oeri bob tro wrth wneud pob math o ymarfer corff."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Wrth wneud yr ymarferion cydbwysedd, gwnewch yn siw\u0302r eich bod chi\u2019n blaenoriaethu eich diogelwch bob amser. Gwnewch yn siw\u0302r eich bod chi\u2019n sefyll ger rhywbeth cadarn y gallwch chi ddal gafael arno os oes angen."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Gall ffactorau eraill gyfrannu at lai o symudedd ar waha\u0302n i gryfder a chydbwysedd, er enghraifft blinder a diffyg anadl. Gweler yr adrannau ar y pynciau hyn am wybodaeth a chyngor ychwanegol."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Os ydych chi wedi ceisio lleihau eich dibyniaeth ar eich cymorth cerdded ond heb fod yn llwyddiannus neu\u2019n teimlo\u2019n anniogel wrth geisio gwneud hyn ar eich pen eich hun, efallai y bydd yn helpu i gael ffisiotherapydd i ymweld a\u0302 chi gartref. Efallai eich bod wedi cael eich cyfeirio at y gwasanaeth hwn pan gawsoch chi eich rhyddhau o\u2019r ysbyty. Os nad yw hyn wedi digwydd, cysylltwch a\u0302\u2019ch meddyg teulu i gael eich cyfeirio at Ffisiotherapi."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Os oes gennych chi gymorth cerdded gartref nad ydych yn ei ddefnyddio mwyach, gallwch ei ddychwelyd i:"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Os ydych chi\u2019n byw yng Nghaerdydd a\u2019r Fro, edrychwch ar ein Tudalen gwasanaeth cymhorthion cerdded am fwy o wybodaeth. Os ydych chi\u2019n byw mewn bwrdd iechyd arall, cysylltwch a\u0302\u2019ch safle lleol am fwy o wybodaeth."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Pam ydw i\u2019n teimlo\u2019n fwy blinedig?"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Pwysigrwydd ceisio cryfhau fel y teimlwch chi sydd orau"}, {"text_idx": "#000043", "text": "Mae angen i chi ddysgu rheoli eich blinder ar eich cyflymder chi eich hun, drwy wneud pethau bob hyn a hyn, mewn sesiynau hylaw a chaniata\u0301u digon o orffwys rhyngddyn nhw. Dros amser gallwch chi gynyddu\u2019n raddol faint rydych chi\u2019n ei wneud mewn diwrnod ac adeiladu eich stamina."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Mae\u2019n naturiol i chi deimlo\u2019n fwy blinedig ac angen mwy o orffwys nag arfer ar ambell ddiwrnod. Mae\u2019n debygol y byddwch chi\u2019n profi rhai rhwystrau ar hyd y ffordd yn ystod eich adferiad ond mae\u2019n bwysig canfod y cydbwysedd rhwng gwthio\u2019ch hun a gorffwys pan fydd angen. Os nad ydych chi\u2019n ei chymryd hi\u2019n hamddenol, efallai y bydd perygl i chi ddisgyn i\u2019r patrwm o wneud gormod a wedyn gallu gwneud dim. Mae hyn yn digwydd pan fyddwch chi\u2019n cael diwrnod da ac yn ceisio gwneud cymaint a\u0302 phosibl, sy\u2019n eich gadael yn fwy blinedig. Yna bydd angen i chi orffwys mwy a gwneud llai yn ystod y dyddiau canlynol, sy\u2019n gallu arwain at ddirywiad graddol yn eich stamina."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Wrth fod yn hamddenol, mae\u2019n bwysig blaenoriaethu\u2019r gweithgareddau sy\u2019n bwysig i chi. Ceisiwch beidio a\u0302 blino eich hun gyda gweithgareddau sy\u2019n llai pwysig neu\u2019n llai pleserus."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Sut i wneud mwy yn raddol?"}, {"text_idx": "#000048", "text": "Gall fod yn fuddiol i chi fonitro faint rydych chi\u2019n ei wneud a phryd fyddwch chi\u2019n teimlo\u2019n fwy neu\u2019n llai blinedig. Er enghraifft, efallai y byddai\u2019n ddefnyddiol cadw dyddiadur ymarfer corff. Yna gallwch chi osod nodau bach, hylaw eich hun ac adeiladu\u2019n raddol ar hynny."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Mae cael trafferth cyfathrebu yn beth cyffredin pan fyddwch chi mewn gofal critigol. Gall hyn fod oherwydd y tiwbiau anadlu sy\u2019n eich rhwystro rhag defnyddio eich llais, trawma/difrod o ganlyniad i diwbiau anadlu sy\u2019n effeithio ar eich tannau lleisiol neu anaf i\u2019ch ymennydd sy\u2019n effeithio ar leferydd ac iaith."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Mae newidiadau i\u2019r llais yn beth cyffredin ar o\u0302l cael eich mewndiwbio. Mae hyn oherwydd bod y tiwb anadlu yn mynd drwy eich laryncs ac yn gallu achosi trawma a llid i\u2019ch tannau lleisiol a strwythurau eraill o\u2019u cwmpas. Mae hyn yn aml yn arwain at newidiadau dros dro i\u2019ch llais. Bydd y Therapydd Lleferydd ac Iaith yn asesu eich llais, yn eich cynghori ynghylch unrhyw strategaethau/ymarferion y gallwch chi eu gwneud i helpu ac os oes angen trefnu asesiad Clust, Trwyn a Gwddf (ENT) hefyd."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Problemau bwyta cyffredin a cholli pwysau"}, {"text_idx": "#000059", "text": "Nid yw colli pwysau neu golli cryfder yn y cyhyrau yn anarferol yn ystod arhosiad gofal critigol. Bydd bwyta ac yfed yn dda yn eich helpu i wella."}, {"text_idx": "#000062", "text": "*Sylwch fod y ddolen hon yn cynnwys peth gwybodaeth sy\u2019n ymwneud yn benodol a\u0302\u2019r rhai sy\u2019n byw yng Nghaerdydd a\u2019r Fro. Cysylltwch a\u0302\u2019ch bwrdd iechyd os oes angen gwybodaeth benodol arnoch am yr hyn sydd ar gael yn eich ardal leol. ."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Bydd rhai pobl yn cael trafferth llyncu (dysffagia). Gall y weithred o lyncu gael ei effeithio hefyd o ganlyniad i drawma gan diwbiau anadlu, gwendid cyffredinol a niwed i\u2019r ymennydd a\u2019r nerfau. Mae llyncu yn defnyddio\u2019r un cyhyrau a\u0302 lleisio a siarad. Mae hyn yn golygu, yr un fath a\u0302\u2019ch llais, ei fod yn arferol i\u2019ch llwnc gael ei effeithio gan diwb anadlu. Gall hyn ei gwneud hi\u2019n anodd i bobl lyncu bwyd a diod fel y byddant fel arfer, ac ar adegau mae pobl yn ei chael hi\u2019n anodd llyncu poer hefyd."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Cliciwch yma am ragor o wybodaeth am anawsterau llyncu (dysffagia) ar o\u0302l mewndiwbio."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Ar y llaw arall, bydd rhai pobl yn ei chael hi\u2019n anodd magu pwysau ar o\u0302l derbyn gofal critigol. Os ydych chi\u2019n ceisio colli pwysau, mae\u2019n ddoeth aros nes eich bod chi\u2019n teimlo\u2019n dda ac wedi gwella o\u2019ch arhosiad diweddar yn yr ysbyty. Mae\u2019n well colli pwysau yn araf a chyson. Bydd yr adnoddau isod yn rhoi rhagor o wybodaeth a chefnogaeth i chi."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Bydd cyflawni tasgau dyddiol fel cael cawod, gwneud diod neu baratoi pryd o fwyd nid yn unig yn eich helpu i ddod yn fwy annibynnol a gwella eich lles ond hefyd bydd yn gwella cryfder cyhyrau eich breichiau a\u2019ch coesau."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Bydd cynyddu eich lefelau gweithgaredd yn fuddiol ochr yn ochr ag unrhyw raglen ymarfer corff, ond mae hefyd yn bwysig cael balans a gofyn am help pan fydd ei angen arnoch chi a pheidio a\u0302 gwthio\u2019ch hun yn rhy galed."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Ar o\u0302l gadael yr ysbyty efallai y byddwch chi\u2019n cael problemau gyda sut yr ydych chi\u2019n meddwl a chofio pethau."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Efallai y byddwch chi\u2019n:Anghofio pethau y byddech chi wedi eu cofio o\u2019r blaenSylwi bod eich sgiliau meddwl wedi arafuEi chael hi\u2019n anodd cynllunio a threfnu cystal ag yr oeddech chi\u2019n arfer ei wneudEi chael hi\u2019n anoddach gwneud penderfyniadau"}, {"text_idx": "#000073", "text": "Gall sawl peth gyfrannu at broblemau\u2019r meddwl a\u2019r cof ar o\u0302l cyfnod o salwch corfforol, gan gynnwys:"}, {"text_idx": "#000075", "text": "Bydd yr anawsterau hyn yn aml yn gwella gydag amser. Fodd bynnag, os byddan nhw\u2019n parhau am fwy na thri mis ar o\u0302l i chi ddod o\u2019r ysbyty, siaradwch a\u0302\u2019ch meddyg teulu am gyngor pellach."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Am ragor o wybodaeth, gweler y ddolen isod:"}, {"text_idx": "#000077", "text": "Mae\u2019r wybodaeth uchod yn rhoi cyngor pellach ar gof a gwybyddiaeth. Mae cyfeiriad at COVID-19 ond mae\u2019r wybodaeth a\u2019r cyngor yn dal i fod yn berthnasol ar o\u0302l arhosiad gofal critigol."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Er na fydd rhai cleifion yn gallu cofio eu harhosiad yn yr ysbyty efallai, gall eraill gofio profiadau brawychus a gofidus fel deliriwm gofal critigol."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Mae deliriwm gofal critigol yn gyflwr dros dro o ddryswch aci\u0301wt sy\u2019n cael ei achosi gan feddyginiaethau, bod yn amddifad o gwsg, poen, haint, diffyg ocsigen a rhesymau meddygol eraill. Mae cleifion sy\u2019n profi deliriwm gofal critigol yn:"}, {"text_idx": "#000080", "text": "Cael problemau meddwl yn glir a chael trafferth llunio barnEi chael hi\u2019n anodd talu sylw a chofio gwybodaethEi chael hi\u2019n anodd deall beth sy\u2019n digwydd o\u2019u cwmpas ac efallai na fyddan nhw\u2019n gwybod ble maen nhw neu\u2019n cael trafferth adnabod y bobl o\u2019u cwmpasYmddangos yn gynhyrfusGweld yr hyn sy\u2019n digwydd o\u2019u cwmpas mewn ffordd wahanol, gan gynnwys rhithwelediadau, hunllefau neu freuddwydion sy\u2019n gallu ymddangos yn real a brawychus iawnGallu ymddwyn yn wahanol, er enghraifft ymddangos yn amheus, paranoid neu ddrwgdybio\u2019r rhai o\u2019u cwmpas. Ymddwyn yn ymosodol tuag at eraill neu fel arall yn mynd i mewn i\u2019w cragenGallu cael amrywiaeth o symptomau gwahanol o ddeliriwm gofal critigol fel pe bai\u2019n mynd a dod drwy\u2019r dydd"}, {"text_idx": "#000081", "text": "Er mai syndrom dros dro yw hwn fel arfer, gall gymryd peth amser i gael ei ddatrys yn llwyr. Mae\u2019r gofid a\u2019r ofn yn gallu dychryn rhai cleifion a gwneud iddyn nhw deimlo\u2019n ofnus, yn flin, yn unig a chodi cywilydd arnyn nhw. Gall rhai brofi o\u0302l-fflachiadau, breuddwydion byw neu hunllefau sy\u2019n gallu effeithio ar eu bywydau o ddydd i ddydd. Mae\u2019n gallu cael effaith ddofn ar ffrindiau a pherthnasau hefyd."}, {"text_idx": "#000084", "text": "Does dim ffordd gywir nac anghywir o ymateb. Bydd yr anawsterau hyn yn cael eu datrys gydag amser i lawer o bobl. Ond, os bydd unrhyw un o\u2019ch symptomau\u2019n parhau, gofynnwch am gymorth pellach gan eich meddyg teulu."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Mae bod yn ddifrifol wael yn gallu bod yn brofiad trawmatig ac efallai y bydd yn cymryd peth amser i ddod i delerau a\u0302 hyn. Efallai y byddwch chi\u2019n teimlo amrywiaeth o emosiynau gwahanol ar o\u0302l i chi fynd adref. Mae hyn yn beth arferol sy\u2019n gallu digwydd oherwydd y salwch, eich cyfnod yn yr ysbyty, neu\u2019r driniaeth a gafodd ei rhoi i\u2019ch helpu i wella."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Yn ystod y mis neu ddau cyntaf ar o\u0302l mynd adref mae\u2019n arferol:"}, {"text_idx": "#000089", "text": "Bydd y rhan fwyaf o symptomau seicolegol yn diflannu wrth i amser fynd yn ei flaen. Gall y pethau canlynol helpu:"}, {"text_idx": "#000092", "text": "Mae cael problemau cysgu yn arferol ar o\u0302l cyfnod o salwch critigol. Mae cleifion yn aml yn dweud eu bod nhw\u2019n cael anhawster mynd i gysgu a chysgu drwy\u2019r nos. Mae rhai yn dweud eu bod nhw\u2019n cael breuddwydion neu hunllefau dwys sy\u2019n teimlo\u2019n real iawn hefyd."}, {"text_idx": "#000093", "text": "Er y gall gymryd peth amser i fynd yn o\u0302l i drefn cysgu arferol, gall yr awgrymiadau canlynol fod o gymorth:"}, {"text_idx": "#000095", "text": "Os ydych chi\u2019n cael trafferth cysgu, gall eich meddyg teulu roi cyngor pellach i chi, ond dylai pethau ddychwelyd fel ag yr oedden nhw wrth i chi ddod yn gryfach ac yn fwy actif."}, {"text_idx": "#000097", "text": "Mae rhai pobl yn profi newidiadau, e.e. colli gwallt neu wallt yn teneuo / newid yn ansawdd y gwallt yn yr wythnosau a\u2019r misoedd ar o\u0302l arhosiad gofal critigol. Gall hyn ddigwydd oherwydd ymateb i\u2019r straen y mae\u2019r corff yn ei brofi yn ystod cyfnod o salwch. Mae hyn yn eithaf cyffredin a dylai ddechrau gwella gydag amser. Mae newidiadau o\u2019r fath sy\u2019n cael eu hachosi gan golli gwallt neu newid yn nelwedd eich corff yn gallu effeithio ar hyder."}, {"text_idx": "#000099", "text": "Gall ewinedd a chroen rhai cleifion newid hefyd. Dylai hyn wella gydag amser. Am ragor o wybodaeth ynghylch newidiadau arferol i wallt, croen ac ewinedd yn dilyn salwch critigol a sut y gall eich deiet helpu, gweler y ddolen ganlynol:"}, {"text_idx": "#000102", "text": "Hefyd yn yr adran hon"}, {"text_idx": "#000103", "text": "Adferiad ar o\u0302l salwch critigol\nStaff y gallech chi eu cyfarfod mewn gofal critigol\nOffer y gallech chi eu gweld mewn gofal critigol\nProblemau cyffredin y gallech chi eu profi yn ystod eich arhosiad gofal critigol\nCael eich rhyddhau i\u2019ch cartref\nProblemau cyffredin y gallech chi eu profi ar o\u0302l eich arhosiad gofal critigol"}, {"text_idx": "#000104", "text": "Help us improve Keeping Me Well!"}]