[{"text_idx": "#000001", "text": "Un o\u2019r prif lwybrau i fyny i gopa Cader Idris."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Fel un o\u2019r prif lwybrau troed i fyny at y copa, bydd llwybr Pilin Pwn yn mynd a\u0302 chi ar hyd llethrau gogleddol Cader Idris, gan gychwyn yn Nhy\u0302 Nant \u2013 dafliad carreg o dref Dolgellau."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Ar gyfer cerddwyr profiadol, mae\u2019r llwybr yn cynnig amrywiaeth wych o amgylchoedd i\u2019r copa trwy goetiroedd bach, ar hyd nentydd tawel ac ar draws eangderau agored, creigiog. Mae Cwm Cau yn adnabyddus am ei ddaeareg, sy\u2019n hynod amrywiol, yn rhannol o ganlyniad i weithgarwch folcanig cynhanesyddol."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Cofiwch rhaid parcio mewn mannau parcio dynodedig a pheidiwch byth mewn ardaloedd lle rydych yn rhwystro mynedfeydd i gaeau neu ardaloedd preswyl."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Gweld ar What 3 Words"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Allan o holl gopaon Eryri, Cader Idris yn ddiamau yw\u2019r mwyaf trwyth o fytholeg. Mae chwedlau di-rif yn gysylltiedig a\u0302\u2019r copa cyfriniol hwn a\u2019r llynnoedd cyfagos."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Dywedir yn aml fod enw Cader Idris, yn deillio o gawr o\u2019r enw Idris. Yn o\u0302l y chwedl, defnyddiodd Idris y copa fel cadair i arolygu ei deyrnas. Mae damcaniaeth arall yn awgrymu bod y mynydd wedi\u2019i enwi ar o\u0302l Idris ap Gwyddno, tywysog Meirionnydd o\u2019r 7fed ganrif."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae llawer o\u2019r llynnoedd o amgylch Cader Idris i fod yn ddiwaelod, a dywedir, ar o\u0302l treulio noson ar y copa, y byddai rhywun naill ai\u2019n deffro\u2019n fardd neu\u2019n \u2018wallgofddyn\u2019."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae chwedloniaeth Cymru hefyd yn awgrymu mai Cader Idris oedd maes hela Gwyn ap Nudd a\u2019i Gw\u0302n Annwn. Yr oedd udo\u2019r helgwn yma yn rhagfynegi marwolaeth i bawb a\u2019i clywai \u2014 yn gyrru eu henaid i\u2019r isfyd."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mytholeg a Lle\u0302n Gwerin Eryri"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Ffurfiwyd Cader Idris o greigiau gwaddodol ac igneaidd o\u2019r oes Ordofigaidd. Ffurfiwyd Llyn Cau, sydd ar waelod Cwm Cau, tebyg i grater, gan weithgaredd rhewlifol ar draws sawl oes ia\u0302. Roedd maint y rhewlif hyd at gilometr sgwa\u0302r ar un adeg."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mae llawer o\u2019r ardal o amgylch Cader Idris yn Warchodfa Natur Genedlaethol ddynodedig \u2013 cartref i blanhigion Artig-alpaidd fel y tormaen porffor a chorhelyg."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Yn y 18fed ganrif, gwnaeth Richard Wilson, arlunydd o Fachynlleth, y daith gerdded i lan Llyn Cau wrth droed Cader Idris. Yma, peintiodd yr hyn y gellir dadlau ei dirlun mwyaf adnabyddus."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mae\u2019n bwysig cofio mai\u2019r dyddiau cyn ffotograffiaeth oedd y rhain, a phaentiad Wilson fyddai\u2019r tro cyntaf i lawer weld tirwedd Eryri."}]