[{"text_idx": "#000001", "text": "Cysylltir mwyeilch y mynydd a\u0302 gwylltineb. Maent yn byw ym mannau gwasgarog Prydain, ymysg mynyddoedd a chreigiau lle bydd eu ca\u0302n dolefus yn cyfannu\u2019r llecynnau uchel ac unig sydd yn gartref uddunt. Bob gwanwyn maent yn ymfudo o barthau cynhesach i\u2019w cadarnleoedd geirwon yn yr Ynysoedd Prydeinig. Mae Cadair Idris yn gartref i boblogaeth o\u2019r adar hyn, lle mae\u2019r mwyeilch yn rhannu golygfa\u2019r nefoedd efo\u2019r cawr o ryfelwr hynafol. Mae\u2019r mwyeilch y mynydd yn perthyn i\u2019r aderyn du (sef y mwyalch cyffredin), fel mae eu henw\u2019n dangos."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Hynodir mwyeilch y mynyddoedd gan y cilgant gwyn ar eu bron. Maent ar y rhestr coch gan fod eu niferoedd wedi gostwng yn ddramatig yn ystod y 30 mlynedd diwethaf. Ymgartrefa\u2019r mwyeilch y mynedd mewn ardaloedd creigiog. Darperir amddiffyniad a lleoedd da i fwyta i\u2019w cywion gan lwyni mynyddig. Mae gweiriau byrion yn lleoedd da i chwilota am bryfed."}]