[{"text_idx": "#000000", "text": "Wyth arwydd o ludded na ddylech eu hanwybyddu"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Sut deimlad yw cael \u2018llosgi allan\u2019, a beth gallwch chi ei wneud?"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mewn blogiau blaenorol, mae defnyddwyr gwasanaeth Canopi o\u2019r sector iechyd a gofal cymdeithasol wedi rhannu eu profiadau gyda ni. Beth bynnag yw eu rhesymau dros geisio cymorth, mae\u2019r rhan fwyaf os nad pob un o\u2019r unigolion hyn wedi profi cyflwr o ludded emosiynol neu gorfforol."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae rolau gofalu yn heriol yn gorfforol ac yn emosiynol ac yn aml yn ein hannog i roi lles unigolion mwy agored i niwed uwchlaw ein lles ein hunain. Gall heriau ychwanegol yn y gweithlu fel diffyg adnoddau neu staff a chyfyng-gyngor moesol yn sgil hynny (gweler y blog ar \u2018Anafiadau Moesol\u2018) roi lefel uchel o straen ar unigolyn."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Gall straen fod yn dda i ni, ond beth sy\u2019n digwydd os ydym yn agored i lefelau uchel o straen heb gymryd amser i reoli ein lles? Canlyniad posibl i hyn yw anhwylder lludded cysylltiedig a\u0302 straen (ED)."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Nid blinder yn unig mohono"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Nid teimlo\u2019n \u2018flinedig\u2019 yn unig yw anhwylder lludded. Fe\u2019i diffinnir fel \u2018cyflwr clinigol a nodweddir gan symptomau seicolegol a chorfforol lludded a ddatblygwyd mewn ymateb i straen seicogymdeithasol tymor hir\u2019 (Grossi et al., 2015)."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae gan ludded meddyliol a chorfforol arwyddion penodol sy\u2019n effeithio ar ein gweithrediad a\u2019n \u2018gwybyddiaeth\u2019 o ddydd i ddydd gan gynnwys swyddogaeth weithredol, cof gweithio, sylw a chyflymder prosesu (Gavelin et al 2020)."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Os ydym eisoes mewn cylch o ludded sy\u2019n gysylltiedig a\u0302 straen, yn cael anhawster gwneud penderfyniadau, cofio tasgau pwysig a datrys problemau, yna gall y cylch barhau heb ymyrraeth briodol."}, {"text_idx": "#000010", "text": "1.) Blinder eithafol: Efallai y byddwch yn teimlo\u2019n flinedig (hyd yn oed ar o\u0302l noson dda o gwsg) ac yn teimlo na allwch gymryd rhan mewn gweithgareddau beunyddiol fel gwneud cinio neu ymarfer corff."}, {"text_idx": "#000011", "text": "2.) Teimlo eich bod wedi\u2019ch trechu: Efallai byddwch yn teimlo nad ydych yn gwneud gwahaniaeth yn y gwaith, gartref neu yn y gymuned."}, {"text_idx": "#000012", "text": "3.) Hunan-amheuaeth: Pan fyddwn yn cael anawsterau gwybyddol, efallai y byddwn yn cwestiynu a ydym yn gwneud gwaith digon da."}, {"text_idx": "#000013", "text": "4.) Anawsterau cof: Efallai y byddwch yn ei chael hi\u2019n anodd cofio rhai tasgau neu wybodaeth, \u2018niwl yr ymennydd\u2019, fel y\u2019i gelwir."}, {"text_idx": "#000014", "text": "5.) Teimlo\u2019n bigog: Efallai y byddwch yn mynd yn bigog neu\u2019n ddiamynedd gyda\u2019r rhai o\u2019ch cwmpas."}, {"text_idx": "#000015", "text": "6.) Anhawster gwneud penderfyniadau: Gall straen gymylu ein gallu i wneud penderfyniadau cadarn."}, {"text_idx": "#000016", "text": "7.) Teimlo eich bod wedi\u2019ch llethu: Weithiau gall deimlo bod ein hymrwymiadau gwaith, cartref neu ymrwymiadau bywyd eraill yn ormod i ni a\u2019n bod ni\u2019n \u2018boddi\u2019."}, {"text_idx": "#000017", "text": "8.) Datgysylltiad emosiynol: Efallai y byddwn yn ceisio datgysylltu ein hunain oddi wrth berthnasoedd gwaith a phersonol yn llwyr mewn ymgais i amddiffyn ein hunain rhag cael ein brifo."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Rwy\u2019n credu efallai fy mod yn profi hyn. Beth galla i wneud?"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Dechrau dyddlyfr a gwneud nodyn o\u2019r pethau rydych chi\u2019n ddiolchgar amdanynt. Gallwch edrych yn o\u0302l ar hyn ar unrhyw adeg."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Gwneud pethau rydych chi\u2019n eu mwynhau"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Gwneud mwy o amser ar gyfer y pethau rydych chi\u2019n eu mwynhau. Os nad ydych yn siw\u0302r beth i\u2019w wneud, edrychwch ar ein tudalen Adnoddau."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Pan fyddwch chi\u2019n nodi prif achosion eich straen, efallai y byddwch am wneud newidiadau bach neu fawr i\u2019w liniaru. Gallai hynny olygu newidiadau i\u2019ch oriau gwaith neu ddysgu sgil newydd."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Os ydych yn cael trafferth cofio tasgau a gwybodaeth, gall gwneud rhestrau fod yn ffordd ddefnyddiol i\u2019ch atgoffa ac osgoi straen pellach."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Rhowch gynnig ar fyfyrio neu weithgareddau corfforol"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Pan fyddwn dan straen, rydym yn aml yn myfyrio ar brofiadau\u2019r gorffennol neu\u2019n poeni am y dyfodol. Gall myfyrio ein helpu i deimlo\u2019n bresennol ac ar sylfaen gadarn. Ar ben hynny, mae myfyrio a gweithgareddau corfforol eraill yn rhyddhau hormonau da i roi hwb i\u2019n hwyliau. Ar gyfer cysylltiadau a gweithgareddau a awgrymir, ewch i\u2019n tudalen Adnoddau."}]