[{"text_idx": "#000000", "text": "Pam fod dyddiad y Pasg yn newid?"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Y llynedd roedd Dydd Sul y Pasg yn disgyn ar 1 Ebrill. Yn 2017, 16 Ebrill oedd y dyddiad, ac yn 2016 ar 27 Mawrth oedd y dathliadau."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Felly mae'r dyddiadau'r w\u0302yl Gristnogol yn gallu newid dipyn o flwyddyn i flwyddyn. Ond pam?"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae Cymru Fyw am geisio egluro hynny a chynnig cyngor amserol yngly\u0302n a\u0302 phryd mae'n iawn i fwyta wyau Pasg..."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae pennu dyddiad Sul y Pasg yn syml mewn gwirionedd, er bod y dyddiad yn newid yn flynyddol."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae calendr yr eglwys yn dilyn y lleuad, ac mae dyddiad Sul y Pasg yn dibynnu ar safle'r lleuad pan ddaw cyhydnos y gwanwyn (spring equinox), sef 21 Mawrth yng nghalendr yr eglwys."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Machlud yr 'Alban Eilir' (cyhydnos y gwanwyn) yn Aberystwyth - diwrnod cyntaf y gwanwyn"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Felly, 22 Mawrth yw'r dyddiad cynharaf posib ar gyfer Sul y Pasg (gan gymryd bod 'na leuad llawn wedi bod ar 21 Mawrth)."}, {"text_idx": "#000010", "text": "25 Ebrill yw'r dyddiad hwyraf ar gyfer Sul y Pasg."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Yn y blynyddoedd diwetha', y Pasg cynharaf i ni ei gael oedd no\u0302l yn 2008. Fe syrthiodd Sul y Pasg ar 23 Mawrth y flwyddyn honno."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Does 'na'r un ohonom ni wedi byw i weld Pasg sy'n gynharach na hynny."}, {"text_idx": "#000013", "text": "1818 oedd y tro diwethaf i Sul y Pasg fod mor gynnar a\u0302 22 Mawrth. Fydd hynny ddim yn digwydd eto tan y flwyddyn 2285!"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Efallai bod rhai o'n darllenwyr yn cofio Sul y Pasg 1943. Hwn oedd y tro diwethaf i'r Pasg fod ar ei hwyraf, sef 25 Ebrill. Y tro nesaf fydd ymhen 20 mlynedd, yn 2038."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Beth oedd y Cymry'n ei wneud adeg y croeshoelio?Pam fod y gwyliau ysgol yn wahanol yn y de a'r gogledd?"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Roedd 'na lot o wy-bodaeth i'w chymryd i mewn yn doedd? Beth am droi felly at yr wyau..."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, 'Dyn ni'n cymryd yn ganiataol na fydd eich wy Pasg chi mor fawr a\u0302 hwn, dorrodd record y byd"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mae nifer yn credu fod wyau wedi cael eu mabwysiadu gan Gristnogaeth o hen ddefodau paganaidd y gorffennol. Bryd hynny roedd bywyd newydd y gwanwyn yn cael ei ddathlu a'i addoli wedi caledi'r gaeaf. Felly, roedd wyau'n symbol o'r geni newydd."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Oherwydd symbolaeth yr wyau, penderfynodd arweinwyr eglwysig nad oedd hawl gan bobl i fwyta wyau yn ystod y Grawys, sef y deugain diwrnod rhwng Dydd Mawrth Ynyd (diwrnod crempog) a Sul y Pasg."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Wrth reswm, doedd yr ieir ddim yn gwybod hyn ac yn parhau i ddodwy, ac felly byddai wyau'r cyfnod yma'n cael eu cadw a'u haddurno ar gyfer eu bwyta ar Sul y Pasg."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Daeth wyau siocled yn boblogaidd adeg Oes Fictoria. Yn o\u0302l rhai, datblygodd yr arfer o greu wyau heb ganol fel symbol o fedd gwag Crist... er bod y rhai mwy sinigaidd yn ein plith yn credu mai ymagis i arbed siocled oedd hon. Penderfynwch chi!"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Cofio Tre\u0302n Bach y Mwmbwls"}]