[{"text_idx": "#000005", "text": "Coleg o Gymru yn ymuno a\u0302 thwrnamaint pe\u0302l-droed Affricanaidd i helpu i atal potsio anifeiliaid"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae dysgwyr creadigol mewn coleg yng nghymoedd De Cymru wedi creu rhino anferth fel masgot ar gyfer cystadleuaeth be\u0302l-droed yn Affrica sydd wedi\u2019i chynllunio i roi terfyn ar botsian anifeiliaid."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae dysgwyr yng Ngholeg y Cymoedd wedi treulio\u2019r chwe mis diwethaf yn gweithio\u2019n ddiflino ar ddatblygu\u2019r rhino chwe throedfedd a fydd yn cael ei ddefnyddio i gychwyn Cynghrair Pencampwyr Cwpan y Rhino eleni. Cafodd y masgot ei hedfan allan i Mozambique yn gynharach y mis hwn i baratoi ar gyfer y twrnamaint."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Gyda\u2019r pentrefi hyn yn ffinio a\u0302 Pharc Cenedlaethol Kruger \u2013 sy\u2019n gartref i 85% o rinoserosod Affrica \u2013 roedd yr elusen eisiau gwybod gan y pentrefwyr beth ellid ei wneud i atal potsio. Yn dilyn adborth gan aelodau\u2019r gymuned, trefnodd yr elusen y gynghrair be\u0302l-droed i gadw dynion y pentrefi\u2019n brysur ac yn llawn cymhelliant."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae\u2019r gwpan, a lansiwyd yn wreiddiol gyda 12 ti\u0302m, wedi tyfu ers hynny i gynnwys 24 ti\u0302m a dros 600 o chwaraewyr, hyfforddwyr a rheolwyr. Eleni, yn dilyn seibiant o ddwy flynedd oherwydd Covid, mae\u2019r gystadleuaeth yn ehangu i gynnwys Namibia a Zimbabwe ynghyd a\u0302 Mozambique. Hefyd, mae\u2019n datblygu sawl cynghrair merched."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Dywedodd Richard Embling, darlithydd y BA Anrhydedd mewn Teledu a Ffilm: Creu Propiau yng Ngholeg y Cymoedd: \u201cMae hwn wedi bod yn gyfle anhygoel i\u2019n dysgwyr, gan eu galluogi i ddefnyddio eu sgiliau a\u2019u creadigrwydd i helpu gydag achos pwysig iawn. Mae wedi caniata\u0301u iddynt ennill profiad yn ymdrin a\u0302 chleient go iawn, lle maent wedi dysgu am gyllidebau, cynllunio a therfynau amser."}, {"text_idx": "#000012", "text": "\u201cRydym yn hynod o ffodus i fod yn rhan o brosiect mor effeithiol. Mae creu\u2019r masgot yn golygu bod rhinoserosod yn llai ymosodol yng ngolwg y gymuned. Edrychwn ymlaen at gydweithio gyda Chynghrair Pencampwyr Cwpan y Rhino eto yn y dyfodol gobeithio.\u201d"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Daeth Coleg y Cymoedd yn rhan o Gynghrair Pencampwyr Cwpan y Rhino ar o\u0302l datblygu perthynas gyda\u2019r pypedwr, perfformiwr, cyfarwyddwr ac amgylcheddwr brwd o Gymru, William Todd-Jones. Cysylltodd y seren y coleg a\u0302 Matt Bracken, Sylfaenydd Wild and Free Foundation, ar o\u0302l clywed am awydd y sefydliad i greu masgot ar gyfer y twrnamaint."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Fel rhan o\u2019r prosiect, datblygodd chwe dysgwr, a oedd yn astudio\u2019r cwrs creu propiau yng Ngholeg y Cymoedd, dri chysyniad a gyflwynwyd i Matt Bracken drwy alwadau fideo. Yna, dewisodd Matt Bracken y dyluniad terfynol."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Cafodd y dysgwyr chwe wythnos i greu\u2019r masgot maint person allan o ewyn ethylen-finyl asetad (EVA) a neilon. Drwy gydol y broses, roedd yn rhaid iddynt sicrhau bod dyluniad y cynnyrch terfynol yn caniata\u0301u awyru a gwelededd digonol i\u2019r sawl y tu mewn iddo a\u2019i fod yn ddigon cadarn i deithio. Ers i Gynghrair Pencampwyr Cwpan y Rhino gael ei chyflwyno, mae pentrefi Mozambique wedi gweld gostyngiad o 90% yn nifer y marwolaethau ac arestiadau o ddynion ifanc oherwydd potsio rhinoserosod. Yn 2019, roedd amcangyfrifon yn awgrymu bod y cwpan wedi helpu i arbed 10 rhino\u2019r mis yn ystod y tymor pe\u0302l-droed."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Yn y dyfodol, mae Coleg y Cymoedd yn gobeithio cynhyrchu rhagor o fasgotiaid ar gyfer pob gwlad unigol sy\u2019n ymwneud a\u0302\u2019r cwpan, a fyddai\u2019n rhoi rhagor o brofiad ymarferol i ddysgwyr. Hefyd, mae\u2019r coleg am gefnogi cynghrair y merched drwy gael ei di\u0302m pe\u0302l-droed merched ei hun i gymryd rhan yn y twrnamaint. Dywedodd Molly Morgan, dysgwr Creu Propiau yng Ngholeg y Cymoedd a fu\u2019n ymwneud a\u0302\u2019r prosiect: \u201cMae gweithio ar y prosiect hwn wedi bod yn brofiad bythgofiadwy, yn enwedig o wybod y bydd ein gwisg yn cael ei defnyddio i wneud gwir wahaniaeth i boblogaeth y rhino ac i\u2019r bobl leol yn Affrica.\u201d"}]