[{"text_idx": "#000002", "text": "Mae llawer ohonom yn gwneud adduned yn fis Ionawr, newidiadau yn ein ffordd o fyw fel arfer i geisio bod yn iachach neu\u2019n hapusach. Mae newidiadau positif yn gallu gwneud i ti deimlo\u2019n dda, ond os wyt ti\u2019n stryglo yn barod, mae addunedau sydd yn anodd eu cadw yn gallu gwneud i ti deimlo\u2019n fethiant. Gwna\u2019r hyn sydd yn teimlo\u2019n iawn i ti, a phaid rhoi pwysau ar dy hun."}, {"text_idx": "#000003", "text": "This article is also available in English \u2013 click here"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Newid yr hyn rwyt ti\u2019n bwyta?"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae llawer o bobl yn rhoi tro ar ddiet ffasiynol neu Veganuary yn y flwyddyn newydd, i geisio colli pwysau ar o\u0302l teimlo fel eu bod wedi gorwneud pethau dros y Nadolig. Ond, dyw\u2019r ffaith bod pobl eraill yn troi\u2019n fegan neu\u2019n yfed ysgytlaeth slimio yn fis Ionawr ddim yn golygu bod rhaid i ti hefyd. Mae posib gwneud newidiadau, dilyn diet iach a bwyta\u2019r bwydydd rwyt ti\u2019n ei fwynhau o hyd. Gwna ddewisiadau sydd yn iawn i ti."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae\u2019r GIG yn argymell bwyta llai o gig coch. Tra bod cig yn uchel mewn protein a fitaminau, mae\u2019n gallu bod yn uchel mewn braster dirlawn (saturated fat), ac nid yw hyn yn gre\u0302t i\u2019r corff os wyt ti\u2019n bwyta gormod. Mae newidiadau bach yn gallu bod yn fuddiol i iechyd, fel dewis llai o gig a\u0302 braster, peidio ychwanegu olew, grilio yn hytrach nag ffrio, ychwanegu mwy o lysiau mewn prydau ac efallai cael ychydig o ddiwrnodau heb gig a dewis pysgod neu fwyd fegan/llysieuol yn lle. Edrycha ar y Canllaw Bwyta\u2019n Dda, sydd a\u0302 llawer o gyngor i ddilyn diet iachach."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Sicrha dy fod di\u2019n yfed digon hefyd. Mae yfed 6-8 gwydriad o ddw\u0302r y dydd (ychwanegu diod heb siwgr os wyt ti eisiau) a bwyta o leiaf 5 dogn o ffrwythau neu lysiau bob dydd yn dda i ti."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae rhai pobl yn yfed alcohol am ei fod yn beth cymdeithasol; mae\u2019n gallu ymlacio rhywun a gwneud iddynt deimlo\u2019n fwy hyderus. Mae rhai pobl yn yfed gormod ac yn ei chael yn anodd stopio. Mae llawer o bobl yn dewis peidio yfed o gwbl ac yn gallu cael hwyl o hyd. Nid yma i swnian bod yfed alcohol yn ddrwg ydym ni; dim ond eisiau i ti fod yn ymwybodol o\u2019r peryglon o yfed gormod."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae yfed gormod yn gallu bod yn ddrwg i iechyd. Ceisia yfed yn araf ac yfed dw\u0302r rhwng diodydd. Mae yfed yn drwm dros gyfnod o amser yn gallu arwain at broblemau iechyd tymor hir fel clefyd afu (liver disease) yn ogystal ag iechyd meddwl gwael. Rho dro ar y cwis hunanasesu yma ar wefan drinkaware i weld os wyt ti efallai\u2019n yfed gormod."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Pan fyddi di\u2019n yfed gormod o alcohol, gall fod yn anodd gweld y peryglon. Cadwa gyda dy ffrindiau, ac osgoi rhoi dy hun mewn sefyllfaoedd ble rwyt ti dy hun neu gyda phobl sydd yn eithaf diarth i ti. Gofyn i dy ffrindiau gadw llygaid arnat ti, a chadwa di lygaid ar dy ffrindiau hefyd."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Paid yfed gormod i geisio cael gwared ar deimladau negyddol. Os wyt ti\u2019n drist, mae\u2019n debygol y bydd yn gwneud i ti deimlo\u2019n fwy diflas; os wyt ti\u2019n flin, gall wneud ti\u2019n fwy blin. Siarada gyda rhywun os wyt ti\u2019n cael meddyliau neu deimladau negyddol, osgo ddefnyddio alcohol neu gyffuriau i geisio lleihau\u2019r teimladau yma. Nd yw papuro dros y craciau yn gweithio; mae angen targedu\u2019r problemau er mwyn dechrau teimlo\u2019n well."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Os wyt ti\u2019n teimlo fel bod alcohol yn dechrau dod yn broblem ac eisiau siarad gyda rhywun am y peth, cysyllta a\u0302 ni yma ar linell gymorth Meic, a gallem ddod o hyd i\u2019r cymorth cywir i ti. Manylion cyswllt isod. Mae gan GIG Cymru wybodaeth a chanllawiau yfed alcohol ar eu gwefan gan gynnwys dolenni i gymorth pellach."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Cadw\u2019n heini dy ffordd di"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae cadw\u2019n heini yn ffordd dda i gadw\u2019n iach a theimlo\u2019n well. Mae ymarfer corff yn creu cemegyn gelwir yn endorffin yn y corff. Cemegyn teimlad-da yw hwn, sydd yn gallu gwella hwyliau a lleihau iselder. Efallai byddi di\u2019n cael noson well o gwsg hefyd."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae yna lawer o raglenni ymarfer corff am ddim gellir eu dilyn ar YouTube, ond os yw\u2019r tywydd yn dda, mae yna fuddiannau ychwanegol i gadw\u2019n heini yn yr awyr agored. Mae awyr iach, a natur yn wych i iechyd corfforol a meddyliol. Nid oes rhaid bod yn ffri\u0302c ffitrwydd i gael ymarfer corff ac awyr iach. Cer i redeg os wyt ti eisiau, ond gallet ti fynd i gerdded, cicio pe\u0302l, mynd ar gefn beic/sgwter/sgrialfwrdd (neu unrhyw olwynion eraill!), ymarfer ychydig o ioga neu chwarae yn y parc."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae yna ddigonedd o weithgareddau ymarfer corff sydd ddim yn gorfod teimlo\u2019n ddiflas. Rho dro ar rywbeth arall os wyt ti\u2019n teimlo fel bod gweithgaredd penodol ddim yn gweithio i ti."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Pan fydd bywyd yn brysur, gall fod yn anodd meddwl am dy hun. Mae hunanofal yn bwysig. Rhaid gwneud amser i ti, a gwneud pethau sydd yn gwneud i ti deimlo\u2019n dda. Mae gwneud rhywbeth i ti dy hun yn bwysig iawn i\u2019r iechyd meddwl, dyma ychydig o syniadau:"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Rhestru\u2019r hyn rwyt ti\u2019n hoffi am dy hun\nPrynu rhywbeth neis i dy hun"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Os wyt ti\u2019n cadw pethau i ti dy hun a ddim yn siarad gyda rhywun am y pethau sydd yn dy boeni, gall wneud i bethau teimlo\u2019n waeth yn aml. Mae\u2019r dywediad \u2018mae rhannu\u2019r baich yn haneru\u2019r baich\u2019 yn wir! Gall rhannu rhywbeth gyda rhywun arall wneud i ti boeni llai. Gall dweud rhywbeth yn uchel deimlo fel bod pwysau mawr yn diflannu , ond mae dweud wrth rywun hefyd yn ffordd i gael y cymorth sydd ei angen a gwneud newidiadau positif yn dy fywyd. Os wyt ti\u2019n ansicr sut i gychwyn cwrs gyda rhywun am y pethau sydd yn dy boeni, cer draw i weld ein cyngor yn y blog yma."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Os wyt ti\u2019n teimlo fel nad allet ti siarad a\u0302 neb, yna mae\u2019r llinell gymorth Meic yma i ti bob dydd. Efallai bydd hi\u2019n haws i ti siarad gyda rhywun sydd yn ddiarth i ti. Nid ydym yn gwybod pwy wyt ti nac ble rwyt ti\u2019n byw. Rydym yma i wrando a chynnig gwybodaeth, cyngor ac eiriolaeth gyfrinachol ac am ddim rhwng 8yb a hanner nos bob dydd. Felly, os oes gen ti broblem, mae posib pwyso ar Meic am gefnogaeth o hyd. Ffonia, gyrra neges testun neu sgwrsia gyda ni ar-lein."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Rhai o\u2019n blogiau eraill gall fod o gymorth:"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Yn rhad ac am ddim!"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Oes rhywun yn gwrando arnat ti?"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Rhywun i wrando. Rhywun i'th gymryd o ddifrif. Rhywun i roi cyngor."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Positifrwydd Corff dros yr Haf"}]