[{"text_idx": "#000003", "text": "Mae gerddi\u2019n gynefinoedd hanfodol i bryfed peillio, gan ddarparu adnoddau blodeuol ac ardaloedd nythu. Mae llawer iawn o gefnogaeth gyhoeddus i dyfu planhigion sy\u2019n \u201cgyfeillgar i bryfed peillio\u201d ond, er bod rhestrau yn bodoli o\u2019r planhigion sydd orau ar gyfer peillwyr, maent fel arfer yn anghyson, heb eu cefnogi\u2019n dda gan ymchwil wyddonol, ac yn targedu grw\u0302p cyfyngedig o bryfed peillio. I fynd i\u2019r afael a\u0302\u2019r broblem hon, roedd fy ymchwil PhD yn cynnwys defnyddio metabarcod DNA i nodi pa blanhigion y mae cacwn, gwenyn me\u0302l, gwenyn unigol, a phryfed hofran yn ymweld a\u0302 nhw. Canlyniadau allweddol y gwaith hwn yw bod mwy o wybodaeth am ryngweithiadau peillwyr planhigion i gefnogi cadwraeth peillwyr, a\u2019r gallu i wella rhestrau argymhellion planhigion ar gyfer garddwyr a thirfeddianwyr."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Cwblheais fy ngradd israddedig mewn Bioleg ym Mhrifysgol Southampton, pan ymgymerais a\u0302 blwyddyn mewn diwydiant yng Ngardd Fotaneg Genedlaethol Cymru (GFGC). Yn ystod fy mlwyddyn diwydiant, roeddwn yn rhan o\u2019r ti\u0302m a arweiniodd brosiect llwyddiannus gyda\u2019r nod o ddadansoddi patrymau chwilota nythfeydd gwenyn me\u0302l gan ddefnyddio metabarcod DNA. Arweiniodd y berthynas hon gyda GFGC a Dr Natasha de Vere fi i wneud cais am ysgoloriaeth KESS 2 ar gyfer prosiect dilynol yn ymchwilio i batrymau chwilota amrywiaeth ehangach o bryfed peillio. Roedd y prosiect hwn yn bartneriaeth rhwng Prifysgol Bangor (goruchwyliwr academaidd: Yr Athro Simon Creer) a GFGC (goruchwyliwr cwmni: Dr Natasha de Vere), lle bu\u0302m yn gweithio trwy gydol fy PhD."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Ar o\u0302l cwblhau fy PhD, cefais ro\u0302l fel Ymchwilydd Botanegol ac Infertebratau yn yr adran Wyddoniaeth. Mae fy ro\u0302l yn cynnwys cynnal a chyhoeddi ymchwil ar blanhigion a phryfed peillio, cydweithio a\u0302 sefydliadau cadwraeth ar brosiectau sy\u2019n cefnogi bioamrywiaeth a darparu cyngor, hyfforddiant, ac ymgysylltu ar bryfed peillio i amrywiaeth o gynulleidfaoedd."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Roedd cael fy lleoli yng Ngardd Fotaneg Genedlaethol Cymru ar gyfer fy mhrosiect KESS 2 yn rhoi profiad PhD unigryw gyda llawer o fanteision. Mae GFGC yn sefydliad a gydnabyddir yn rhyngwladol ar gyfer metabarcodio DNA peillwyr planhigion ac mae wedi bod yn rhan o nifer o brosiectau KESS 2 fel partner prosiect. Yn ystod cyfnod fy mhrosiect, bu\u0302m yn gweithio gyda dau fyfyriwr KESS 2 arall, Dr Laura Jones a Dr Lucy Witter, a oedd hefyd yn ymgymryd a\u0302 phrosiectau PhD yn yr un maes ymchwil. Mae gweithio ochr yn ochr ag ymchwilwyr yn yr un maes wedi bod yn amhrisiadwy o ran darparu cymorth a chyfleoedd cydweithredol. Yn yr un modd, bu gweithio o fewn y grw\u0302p Ecoleg ac Esblygiad Moleciwlaidd ym Mhrifysgol Bangor yn darparu arbenigedd moleciwlaidd ac ystadegol hanfodol gan ymchwilwyr a ddefnyddiodd yr un technegau ar gyfer ystod eang o gymwysiadau."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae ymgysylltu a\u0302\u2019r cyhoedd yn flaenllaw yn nodau\u2019r Ardd, gan fy ngalluogi i ennill llawer iawn o brofiad wrth gyflwyno fy ymchwil i amrywiaeth eang o gynulleidfaoedd gan gynnwys plant ysgol, grwpiau cadw gwenyn a garddio, a gwyddonwyr mewn cynadleddau. Yn ogystal a\u0302 sgyrsiau cyhoeddus, rydw i wedi siarad ar raglen teledu Springwatch y BBC, ar BBC Radio Wales a BBC Radio Cymru i drafod pryfed peillio a fy ymchwil. Rwyf hefyd wedi lledaenu fy ymchwil i adran Addysg yr Ardd ar gyfer gweithgareddau sy\u2019n ymwneud a\u0302 gwenyn ac wedi arwain teithiau cerdded gwenyn a gweithgareddau cysylltiedig yn fewnol ac yn allanol."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae\u2019r prosiect hwn a ariannwyd gan KESS wedi arwain at gyhoeddi dau bapur ymchwil o\u2019m thesis, gyda thraean yn cael eu hadolygu a phedwerydd wrthi\u2019n cael eu paratoi. Rwyf hefyd wedi cydweithio ag aelodau eraill o di\u0302m ymchwil yr Ardd Fotaneg, gan gyfrannu fel cyd-awdur i ddau gyhoeddiad pellach ar chwilota gwenyn me\u0302l. Y tu allan i\u2019m ti\u0302m ymchwil, rwyf wedi cydweithio ag ymchwilwyr o amrywiol sefydliadau ledled y byd ar bapur adolygu ar fetabarcodio DNA paill sy\u2019n cael ei adolygu ar hyn o bryd, a phennod mewn llyfr ar ystyriaethau dylunio ar gyfer arolygon metabarcodio eDNA. Rwyf hefyd wedi gweithio gyda Llywodraeth Cymru i roi cyngor ar y planhigion mwyaf priodol ar gyfer peillwyr ar gyfer eu llyfryn Plannu ar gyfer Peillwyr fel rhan o\u2019u Cynllun Caru Gwenyn."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae fy ymchwil wedi cyfrannu at \u2018Gynllun Sicrwydd Arbed Peillwyr\u2019 yr Ardd Fotaneg, sef y cynllun label cyntaf o\u2019i fath sy\u2019n rhoi\u2019r hyder i arddwyr wybod pa blanhigion sy\u2019n dda i bryfed peillio a\u2019r amgylchedd. Profwyd bod planhigion sy\u2019n cael eu harddangos ar y logo Arbed Peillwyr yn cefnogi peillwyr trwy ymchwil DNA ac maent wedi\u2019u tyfu mewn compost di-fawn heb ddefnyddio pryfleiddiaid synthetig."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Fel rhan o fy ysgoloriaeth KESS 2, bu\u0302m yn ffodus i fynychu dwy gynhadledd ryngwladol i gyflwyno fy ngwaith. Mynychais Gyngres Bioleg Cadwraeth Ewropeaidd yn Jyva\u0308skyla\u0308, y Ffindir yn fy mlwyddyn gyntaf i gyflwyno poster ymchwil o fy mhrosiect. Yn fy ail flwyddyn, rhoddais gyflwyniad llafar yng Nghynhadledd Ryngwladol Barcode of Life yn Trondheim, Norwy. Roedd y ddwy gynhadledd hyn yn gyfle gwych i rwydweithio ag ecolegwyr a dysgu gan amrywiaeth o ymchwilwyr."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Uchafbwyntiau eraill a ddeilliodd o fy ysgoloriaeth KESS 2 oedd cyfarfod a\u0302 phobl nodedig fel Ei Uchelder Brenhinol Tywysog Cymru, Prif Gynghorydd Gwyddonol Cymru (Peter Halligan) a nifer o swyddogion y llywodraeth ar ymweliadau a\u0302\u2019r Ardd Fotaneg, gan gyfleu pwysigrwydd peillwyr a sut mae fy ngwaith ymchwil yn cyfrannu at eu cadwraeth."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Caniataodd KESS 2 i mi wneud fy ymchwil yn fy ngwlad enedigol, sef Cymru, ac mae wedi fy ngalluogi i barhau i weithio gyda sefydliad sydd wedi bod yn hanfodol i\u2019m datblygiad gyrfa. Mae\u2019r prosiectau cydweithredol y mae KESS 2 yn eu cefnogi yn unigryw ac wedi\u2019u hintegreiddio a\u0302 datblygiad sgiliau lefel uchel, gan ddarparu dewis arall deniadol i leoliad academaidd traddodiadol. Darparodd KESS 2 gyfoeth o gyfleoedd hyfforddi i mi er mwyn cynorthwyo fy natblygiad gyrfa ac rwy\u2019n ddiolchgar iawn amdanynt. Rwy\u2019n hyderus fy mod wedi ennill sgiliau ymchwil academaidd gwerthfawr ochr yn ochr a\u0302\u2019r rhai sydd eu hangen ar gyfer gyrfa ym maes cadwraeth bioamrywiaeth."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Astudiaethau Achos yn o\u0302l Sefydliad Academaidd"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Astudiaethau Achos yn o\u0302l Ffocws"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Astudiaethau Achos yn o\u0302l Cwmni"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Os oes gennych unrhyw ymholiadau am KESS 2, cysylltwch gyda ni drwy ebost ar kess2@bangor.ac.uk"}]