[{"text_idx": "#000001", "text": "Cymdeithas yr Iaith yn tarfu ar agoriad siop Iceland yn y Rhyl o achos diffyg Cymraeg"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Fis Awst 2017, cyhoeddodd y Llywodraeth bapur gwyn yn amlinellu ei chynlluniau ar gyfer Deddf Iaith newydd."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Unwaith eto, rai wythnosau yn o\u0302l fe welsom un o benaethiaid cwmni mawr sy\u2019n masnachu yng Nghymru yn gwneud sylwadau sarhaus am y Gymraeg."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Er mai un cwmni ymysg nifer yw Trago Mills, onid yw sylwadau cadeirydd y siop yn dangos, unwaith eto, mor fawr yw\u2019r angen am ddeddf iaith sy\u2019n cynnwys y cwmniau mawrion?"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ychwanegodd bod ganddi \u2018lot mwy o ddiddordeb mewn hybu a hyrwyddo\u2019r Gymraeg fel blaenoriaeth\u2019."}, {"text_idx": "#000013", "text": "\u2018A dyna beth ddylai Llywodraeth Cymru fod yn gwneud \u2013 rhoi help lle ry\u0302n ni\u2019n gallu i wireddu\u2019r ffaith ein bod ni\u2019n gobeithio y byddan nhw\u2019n rhoi\u2019r arwyddion hyn i fyny yn y dyfodol.\u2019"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Pam bod rhaid dewis rhwng \u2018ewyllys da\u2019 a deddfwriaeth beth bynnag? I lwyddo mae angen deddfu, gyda lle hefyd i hybu a hyrwyddo."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Y gwir amdani yw bod y Llywodraeth yn defnyddio\u2019r esgus bod angen mwy o hyrwyddo er mwyn lleihau rheoleiddio gan mai dyna sy\u2019n plesio cyrff a busnesau mawrion."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae\u2019r rheoleiddio sydd eisoes wedi digwydd wedi cynnig cyfleoedd i bobl ddefnyddio\u2019r Gymraeg gyda gwasanaethau ac yn y gwaith, ac mae tystiolaeth fod hyn eisoes yn ymdreiddio wedyn i weithgaredd cymunedol ac yn y cartref."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mae rhai cwmniau, fel Iceland, wedi dweud yn blwmp ac yn blaen na fyddan nhw\u2019n newid gan nad oes rheidrwydd cyfreithiol arnynt i wneud hynny, a dangosodd arolwg barn YouGov llynedd bod y mwyafrif o bobl Cymru eisiau estyn deddfwriaeth iaith i sicrhau gwasanaethau Cymraeg gan fanciau ac archfarchnadoedd."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Byddai\u2019r drefn a awgrymir gan y Llywodraeth yn gwanhau ein hawliau i gwyno, gan y byddai\u2019n rhaid cwyno i\u2019r sefydliad yn gyntaf cyn mynd at y Comisiwn newydd."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Dylid cofio mai dim ond dwy flynedd sydd ers i\u2019r Comisiynydd ddechrau rheoleiddio\u2019r Safonau, ond eto mae\u2019r Llywodraeth nawr am ei ddiddymu."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Ddechrau\u2019r ganrif, roedd consensws eang iawn bod Bwrdd yr Iaith yn methu, ac yn dilyn ymgyrch dorfol a chytundeb trawsbleidiol, sefydlwyd Comisiynydd y Gymraeg fel pencampwr amlwg dros y Gymraeg."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Yn sicr, mae yna le am gorff ychwanegol i hybu a hyrwyddo\u2019r Gymraeg, gan gadw hybu a rheoleiddio\u2019r iaith ar waha\u0302n. Gellid sefydlu corff newydd o\u2019r fath nawr, heb ddeddfu."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Mae\u2019r sefydliadau sy\u2019n dod o dan y Safonau wedi datgan y byddai diddymu\u2019r Comisiynydd yn peryglu momentwm y blynyddoedd diwethaf."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Mae tystiolaeth wrthrychol yn dangos bod 76% o\u2019r farn bod gwasanaethau Cymraeg cyrff cyhoeddus yn gwella dan y system newydd, a bod sgiliau Cymraeg yn hanfodol ar gyfer 56% yn fwy o swyddi na\u2019r flwyddyn cyn i\u2019r Comisiynydd ddechrau rheoleiddio\u2019r Safonau."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Fodd bynnag, er gwaethaf y gwelliannau hynny, yn lle ymestyn y Safonau a\u2019r gyfundrefn lwyddiannus hon i ragor o sectorau, mae\u2019r Llywodraeth wedi datgan eu bwriad i beidio a\u0302 gwneud hynny am hyd at ddeunaw mis gan eu bod am newid y gyfundrefn."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Eisoes, mae cyfundrefn y Safonau wedi sefydlu hawliau newydd i ddefnyddio\u2019r Gymraeg, er enghraifft sicrhau gwersi nofio Cymraeg. Pam bod y Llywodraeth yn oedi rhag estyn y llwyddiant i sectorau eraill?"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Y gwir amdani yw bod Eluned Morgan eisiau rhoi buddiannau cwmniau fel Trago Mills o flaen ein hawliau ni i siarad Cymraeg."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Wrth gyhoeddi\u2019r canlyniadau i ymgynghoriad y Llywodraeth ar Fil y Gymraeg, dywedodd Eluned Morgan, y \u2018cefnogwyd ein cynigion gan y sawl a ymatebodd i\u2019r ymgynghoriad\u2019."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Fodd bynnag, 15% yn unig o\u2019r ymatebion oedd yn cefnogi eu cynnig i ddiddymu Comisiynydd y Gymraeg, sydd yn un o gynigion y Bil."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Diystyrwyd dros hanner yr ymatebion i\u2019r ymgynghoriad gan na ystyriwyd ymatebion y tybiwyd eu bod wedi eu hanfon yn rhan o ymgyrch."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Mae hyd yn oed ffigyrau\u2019r Llywodraeth yn dangos bod 56% o\u2019r ymatebwyr naill ai\u2019n anghytuno neu\u2019n ansicr ynghylch cynnig i ddiddymu\u2019r Comisiynydd."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Ers hynny, mae\u2019r Llywodraeth wedi gorfod cyfaddef bod eu proses o gyfrif atebion yn ddiffygiol."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Felly, er gwaethaf eu holl ymdrechion i honni bod cefnogaeth i\u2019r cynlluniau \u2013 o lywio\u2019r cwestiynau mewn ffordd i geisio cynyddu cefnogaeth a chau\u2019r cyhoedd allan o weithdai ar eu cynigion, i wrthod cyhoeddi casgliadau sylwadau mewn sesiynau gyda\u2019r cyhoedd \u2013 does dim mandad na chefnogaeth gyda nhw i wneud hyn."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Mae angen cefnoaeth ariannol ar Nation.Cymru i ddatlygu yn wefan newyddion all herio sefydliadau, gwleidyddion a busnesau Cymru a\u2019u dal i gyfrif. Byddai \u00a32 yn unig bob mis yn gwneud gwahaniaeth \u2013 mae modd tanysgrifio yma."}, {"text_idx": "#000046", "text": "For the price of a cup of coffee a month you can help us create an independent, not-for-profit, national news service for the people of Wales, by the people of Wales."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Connect with Nation.Cymru on Facebook and Twitter\nDonate If you would like to donate to help keep Nation.Cymru running then you just need to click on the box below, it will open a pop up window that will allow you to pay using your credit / debit card or paypal.\nEnter your email address to receive instant notifications of new articles."}, {"text_idx": "#000049", "text": "If you would like to donate to help keep Nation.Cymru running then you just need to click on the box below, it will open a pop up window that will allow you to pay using your credit / debit card or paypal."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Enter your email address to receive instant notifications of new articles."}, {"text_idx": "#000051", "text": "All information provided to Nation.Cymru will be handled sensitively and within the boundaries of the Data Protection Act 2018."}]