[{"text_idx": "#000001", "text": "Nodwyd bod gwasanaethau hygyrch ac addysg i bawb yn agweddau allweddol ar les cymdeithasol yng Nghwm Tawe, ynghyd ag iechyd da a bod yn ddigon heini i gwrdd a\u0302 ffrindiau ac aelodau teulu. Ymysg pethau y teimlid eu bod yn cynnig cyfle i wella lles cymdeithasol roedd:"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Rheoli amser yn fwy effeithiol"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Roedd agweddau at les ariannol ymhlith ymatebwyr i\u2019r arolwg o Gwm Tawe\u2019n amrywio o fod yn gallu talu biliau aelwyd i gynnal safon byw dderbyniol gyda swydd a\u0302 chyflog da sy\u2019n rhoi boddhad iddynt. Ystyrid mai\u2019r ffactor pwysicaf sy\u2019n cyfrannu at les yw cyflog da, a bod y pethau a allai wella lles yn cynnwys rheoli arian yn well a lleihau biliau cyfleustod."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Dengys gwybodaeth o\u2019r cyfrifiad diwethaf (2011) y bu 4.1% o ddiweithdra yng Nghwm Nedd a bod 30.1% o\u2019 rhai a oedd yn 16 oed ac yn hy\u0302n heb unrhyw gymwysterau, sy\u2019n uwch na ffigur Cymru gyfan, sef 25.9%."}, {"text_idx": "#000005", "text": "O\u2019r 2,573 o gartrefi yn yr ardal, nodwyd bod 1,780 (69.2%) yn ddifreintiedig, gan ddefnyddio un neu fwy o\u2019r 4 dimensiwn amddifadedd canlynol: cyflogaeth, addysg, iechyd/anabledd a gorboblogi mewn aelwydydd (Cyfrifiad 2011)."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Y math mwyaf cyffredin o gynefin yng Nghwm Tawe yw ucheldir agored megis glaswelltir a chorsydd a\u0302 llethrau sgri serth a rhostir."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Yn o\u0302l ymatebwyr i\u2019r arolwg, lles amgylcheddol oedd bod a\u0302 mynediad i amgylchedd gla\u0302n a diogel heb ei lygru. Ystyrid hefyd y sicrheir lles trwy deimlo\u2019n gyfforddus o ran lle mae pobl yn byw, gyda mynediad i fannau agored at ddefnydd hamdden."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ystyrid mai rhwystrau i les oedd:"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae\u2019r ardal yn gartref i rywogaethau pwysig megis yr ehedydd a\u2019r ysgyfarnog. Mae coridorau\u2019r afonydd a llethrau\u2019r cwm yn cynnal ardaloedd o goetir hynafol ac mae Camlas Tawe\u2019n darparu cysylltedd cynefinoedd trwy\u2019r ardal, gyda rhywogaethau allweddol fel y fursen fawr dywyll."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae dros naw ardal leol sy\u2019n llawn bywyd gwyllt a dau Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig, y mae Camlas Tawe\u2019n un ohonynt. Dyma ardaloedd sydd wedi\u2019u dewis am eu gwerth bioamrywiaeth lleol."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae ardal gymunedol Cwm Tawe\u2019n cynnwys saith adeilad rhestredig a nifer o henebion. Mae dwy lyfrgell a reolir gan y gymuned yn y cwm: un yng Nghwmllynfell a\u2019r llall yn Ystalyfera."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ceir nifer o gyfleusterau chwaraeon yng Nghwm Tawe, megis lawnt fowlio, cyrtiau tenis, a chaeau pe\u0302l-droed a rygbi."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Darpariaeth addysg i oedolion a bod"}, {"text_idx": "#000015", "text": "a\u0302 mynediad i sinema\u0302u a theatrau"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Roedd pwysigrwydd y Gymraeg yn thema gyson ac ystyrid bod cyfleoedd gwirfoddoli\u2019n ffactorau cyfrannol pwysig ar gyfer lles diwylliannol. Mae gan yr ardal gyfan ganran uchel siaradwyr Cymraeg, sef 44.1% (2,481). Ar adeg llunio\u2019r asesiad hwn, mae\u2019r unig ysgol gyfun Gymraeg yn y fwrdeistref sirol i\u2019w chael yng Nghwm Tawe yn Ystalyfera."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae nifer y bobl o grwpiau du a lleiafrifoedd ethnig yn ardal gymunedol Cwm Tawe\u2019n fach, gan adlewyrchu\u2019r sefyllfa gyffredinol ar draws y fwrdeistref sirol."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Dengys gwybodaeth o\u2019r cyfrifiad ostyngiad yng nghanran y bobl a oedd yn disgrifio eu hunain yn Gristnogion, o 69% yn 2001 i 53% yn 2011. Yn ystod yr un cyfnod, bu cynnydd amlwg yn nifer y bobl a oedd yn nodi \u2018dim crefydd\u2019, o 20% i 37%."}, {"text_idx": "#000019", "text": "O ran gwelliannau posib i les diwylliannol, roedd y preswylwyr am gael siop lyfrau/llyfrgell neu ganolfan ddiwylliannol i\u2019w cymuned, ynghyd a\u0302 chyfleoedd i gymryd rhan trwy wirfoddoli."}]