[{"text_idx": "#000002", "text": "Mabwysiadwyd model ymchwil gweithredu iteraidd o\u2019r dechrau, yn cynnwys casglu gwybodaeth, gan ei ddefnyddio mewn addysg a pherfformiad, yn ei dro yn cynhyrchu eitemau Casglu, a diddordeb y cyfryngau, gan barhau a\u0302\u2019r broses barhaus."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Dechreuodd y Casgliad gyda 19 o hanesion llafar artistiaid jazz benywaidd, ac nid yw llawer ohonynt wedi\u2019u hastudio eto. Mae papurau wedi\u2019u catalogio o\u2019r blynyddoedd cynnar hyn i\u2019w gweld yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru.\nYn 2020, mae Archif Sain y Llyfrgell Brydeinig yn cynnwys Jen yn siarad am ei chyfweliad a\u0302 Kathy Stobart, sacsoffonydd ac arweinydd band\nI ddod; bydd hanes llafar Ottilie Patterson yn ymddangos mewn ffilm newydd sbon sy\u2019n cael ei gwneud o\u2019i bywyd gan Double Band Films.\n2021 yn Documenting Jazz yng Nghaeredin, (ar-lein) cyflwynodd Jen ei sgwrs ar Blanche Finlay, Cerddor ac Actifydd, sydd i\u2019w gweld yma BLANCHE FINLAY DOCJAZZ. Mae\u2019r clip fideo yng nghyflwyniad Blanche Finlay ar gael ar gael ar YouTube: Blanche Finlay Clip.\nCyfrannodd yr Athro Anrhydeddus Jen Wilson i\u2019r cynhyrchiad arobryn arobryn Lost Women of British Jazz sy\u2019n rhoi trosolwg o\u2019r stori.\nFreedom Music. Wales, Emancipation and Jazz 1850-1950. Jen Wilson\nMae\u2019r llyfr hwn yn hawlio i Gymru hanes a diwylliant cerddoriaeth a ymddangosodd yn y pen draw yn jazz yn y 1920au, a\u2019i changhennau a\u2019i gwreiddiau\u2019n ymestyn yn o\u0302l i ganeuon caethweision a chaneuon yr ymgyrch i ddiddymu caethwasiaeth, a chyswllt anghofiedig Abertawe a\u0302 Cincinnati, Ohio. Prif thema\u0302u\u2019r llyfr yw darlunio a phwysleisio\u2019r cysylltiadau cryf rhwng cerddoriaeth Americanaidd Affricanaidd sy\u2019n ymddangos yn UDA a datblygiad jazz mewn diwylliant poblogaidd prif ffrwd yng Nghymru; emynyddiaeth a chyfraniad menywod Cymru i\u2019r gerddoriaeth a\u2019i threftadaeth gymdeithasol-ddiwylliannol; ac arfarniad hanesyddol wrth i\u2019r gerddoriaeth deithio tuag at yr Ail Ryfel Byd ac i gof heddiw. Mae\u2019r stori jazz wedi\u2019i gosod yng nghanol gwleidyddiaeth, hanes cymdeithasol-ddiwylliannol a ffeministaidd y cyfnod o le deilliodd y gerddoriaeth \u2013 sy\u2019n codi\u2019r cwestiwn \u2018Pryd oedd Jazz?\u2019 (I adleisio Gwyn A. Williams yn 1985, a ofynnodd \u2018Pryd oedd Cymru?\u2019). Os \u2018cerddoriaeth protest a gwrthryfel\u2019 yw jazz, yn sicr roedd digon yn digwydd yn ystod yr oes jazz yng Nghymru. Gellir ei gael ym mhob siop lyfrau dda, ac fe\u2019i cyhoeddir gan University of Wales Press, 2019."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae\u2019n cynnwys stori Jessie Donaldson, Willis yn gaethwas dihangol, a ymguddiodd mewn llong a glanio yma, pobl Abertawe yn ymgyrchu i ddod a\u0302 chaethwasiaeth i ben, a Chantorion Jiwbili\u0302 Fisk, co\u0302r teithiol o gaethweision rhydd."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Cafodd y ferch o Abertawe, Jessie Donaldson, a frwydrodd gaethwasiaeth yn ddewr yn America tua 170 mlynedd yn o\u0302l, ei hanrhydeddu gan ei dinas enedigol ar 25 Mawrth, 2021 ar Ddiwrnod Rhyngwladol Cofio Dioddefwyr Caethwasiaeth a\u2019r Gaethfasnach ar draws yr Iwerydd."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Rhedai Jessie Donaldson ysgol o 1829 ymlaen ar gyfer Merched a Bechgyn Ifanc yn Stryd y Gwynt. Roedd hi hefyd yn perthyn i Gymdeithas Wrth-Gaethwasiaeth Abertawe, y gymdeithas fwyaf a\u2019r un fwyaf ymroddedig yng Nghymru. Ym 1854, ymfudodd Jessie, 57 oed, i Cincinnati, Ohio, gyda\u2019i gw\u0302r. Daeth ei chartref, Clermont, ar lannau Afon Ohio, y trydydd o dai diogel Cymreig Donaldson ac yn rhan o\u2019r Rheilffordd Danddaearol i gaethweision a oedd yn ffoi rhag y planhigfeydd ar draws yr afon."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Daeth yn ffrindiau gyda\u2019r diddymwyr amlwg Frederick Douglass, Harriet Beecher Stowe, Ellen a William Craft, a William Lloyd Garrison. Dyma Jessie yn dychwelyd adref i Abertawe ar o\u0302l diwedd y rhyfel ac yn byw i weld Cantorion Jiwbili\u0302 Fisk o Brifysgol Fisk, Nashville yn cyrraedd yn 1874, y co\u0302r cyntaf o gaethweision rhydd i berfformio ar lwyfan y neuadd gyngerdd. Roedd Jessie Donaldson yn rhan o wleidyddiaeth ryngwladol sy\u2019n dal i atseinio heddiw, arloeswr o\u2019r iawn ryw"}]