[{"text_idx": "#000000", "text": "Cymeriad diddorol, unigryw oedd Dewi Wynne Hughes Thomas \u2013 er taw \u2018Dewi\u2019 yn unig fyddai\u2019n ddigon i bawb yn Aberdar ar un adeg, ac ar Hirwaun yn benodol, wybod yn syth am bwy y byddech yn so\u0302n."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Fe\u2019i ganed yng Nghwmbach ar 2 Mawrth, 1925 i rieni oedd a\u0302\u2019u gwreiddiau (fel cynifer bryd hynny) yng ngorllewin Cymru: gyda theulu ei dad yn hanu o Sir Benfro a theulu ei fam yn tarddu o Bontrhydfendigaid, Ceredigion. A gellid dweud a\u0302 chryn wirionedd nad oedd Dewi ei hun heb arlliw\u2019r gwladwr ar ei iaith, ei osgo a\u2019i Gymreictod.\nFe\u2019i codwyd o fewn teulu o Fedyddwyr a fynychai capel Bethania, Cwmbach cyn i Dewi ei hun ymaelodi yn Ramoth ar o\u0302l iddo symud i Hirwaun i fyw, a chyn iddo, maes o law, ymuno a\u0302\u2019r Eglwys Gatholig. Nid ef oedd yr unig Gymro Cymraeg i gymryd y cam annisgwyl hwn gan fod eraill o\u2019r ardal (Dewi Davies, Heol-y-felin; Ieuan Wyn Jones, Penrhiwceiber; Mair Owen, Cwmaman) wedi gwneud yn debyg o\u2019i flaen. Ond daliai i fod yn gam digon prin yn y ganrif ddiwethaf i\u2019w wneud yn neilltuol."}]