[{"text_idx": "#000006", "text": "Mae pob un ohonom yn fuddsoddwyr cymdeithasol pan ddaw hi i gyfalaf cymunedol"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Yn cau\u2019r #WythnosCyfalafCymdeithasol cyntaf, mae Pennaeth Buddsoddi Cymdeithasol Cymru Alun Jones yn esbonio sut y gall buddsoddwyr cymdeithasol helpu i gynhyrchu cyfalaf cymdeithasol cynaliadwy."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae\u2019r term \u2018buddsoddiad cymdeithasol\u2019 yn cael ei ddefnyddio\u2019n aml a gall olygu llawer o wahanol bethau i lawer o wahanol bobl. Yma yn CGGC, yr is-bennawd ar gyfer Buddsoddiad Cymdeithasol Cymru (SIC) yw \u2018Rhoi arian ar waith mewn cymunedau\u2019. I ni, mae buddsoddiad cymdeithasol yr un peth a\u0302 buddsoddiad cymunedol \u2013 uchelgais i wneud cymunedau\u2019n lleoedd cryfach a mwy bywiog i fyw a gweithio ynddynt. Mewn geiriau eraill, adeiladu gallu cymunedol gyda chyfalaf cymdeithasol cryf."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae unrhyw fuddsoddiad, waeth a yw\u2019n grant neu\u2019n fenthyciad, yn cyflwyno disgwyliad i gael rhywbeth yn o\u0302l, ac yn achos buddsoddwyr cymdeithasol, mae hyn bob amser yn gysylltiedig a\u0302 chanlyniadau cymdeithasol a gwelliannau y gellir eu gweld yn y cymunedau y caiff y buddsoddiad ei wneud. Mae\u2019n gweithio\u2019r ddwy ffordd ac yn fargen deg i bawb."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Y ffordd rydyn ni\u2019n penderfynu buddsoddi"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Yn anochel, mae\u2019r canlyniadau hyn yn gysylltiedig a\u0302 nodau Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol, a waeth pa mor anodd neu fel arall yw hi i fesur cyflawniad y nodau hyn, maen nhw\u2019n rhoi mewnolwg da i feddwl unrhyw fuddsoddwr cymdeithasol a\u2019i safbwynt tebygol ar dyfu cyfalaf cymdeithasol. Mae hyn yn arbennig o wir o ran yr egwyddorion gweithredu sy\u2019n gysylltiedig a\u0302\u2019r ddeddf, yn enwedig y rhai sy\u2019n ymdrin a\u0302 chydweithio a chynnwys, sydd nid yn unig yn ganolog \u2018i\u2019r ffordd rydyn ni\u2019n gweithio\u2019, ond hefyd \u2018y ffordd rydyn ni\u2019n penderfynu buddsoddi\u2019."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Nid yw buddsoddiad cymunedol yn gydberthynas unionlin, syth, oherwydd i fod yn llwyddiannus, rhaid cael cyfraniadau gan bawb sy\u2019n gysylltiedig ag ef \u2013 y term hwnnw a gaiff ei gamddefnyddio\u2019n aml, \u2018rhanddeiliaid\u2019. Mae llawer gormod o hanes o gymunedau\u2019n \u2018cael pethau wedi\u2019u gwneud iddynt\u2019 yn hytrach na chael eu grymuso i gymryd yr awenau, ac mae hyn yn rhywbeth y mae buddsoddwyr cymdeithasol yn ymwybodol iawn ohono. Bydd y math hwn o fenter bob amser wedi\u2019i chondemnio i fethu oherwydd y diffyg ymrwymiad gan y buddiolwyr cydnabyddedig. A dyma pam fod cydweithio a chynnwys yn elfennau hanfodol ar restr ddymuniadau pob buddsoddwr cymdeithasol."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mae gan bob cyfrannwr ro\u0302l, ond gyda\u2019r rolau hyn, daw cyfrifoldeb. Mae\u2019r holl gyfranwyr hyn yn fuddsoddwyr cymdeithasol yn eu ffordd eu hunain, hyd yn oed os mai dim ond un ohonynt a gaiff ei gydnabod felly fel arfer. Yn syml, byddai\u2019r grwpiau cyfranwyr yn edrych tebyg i hyn: \u2013"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Un maes sy\u2019n gallu dangos yr hyn y mae tyfu cyfalaf cymdeithasol yn ei olygu\u2019n ymarferol yw dychwelyd adeiladau i fod dan berchnogaeth cymunedau trwy drosglwyddo asedau\u2019n ffurfiol neu\u2019n syml, trwy brynu\u2019r adeiladau hyn."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Yn aml, gall cael unrhyw gynnig o\u2019r fath i hyd yn oed ddechrau chwilio am gyllid fod yn waith hirfaith a chostus. Mae bwlch amlwg yn y farchnad gyllido ar hyn o bryd ar gyfer y gwaith cyfnod cynnar hwn, sy\u2019n anodd dod o hyd iddo. Gan fod yr adeiladau hyn yn dechrau dan berchnogaeth awdurdodau lleol yn aml, gallant hwy chwarae rhan fawr mewn darparu mynediad hawdd at wybodaeth ynghylch pob agwedd ar yr adeiladu hyn \u2013 teitl cyfreithiol, arolygon o\u2019r cyflwr ac ati \u2013 rhywbeth tebyg i lyfr lo\u0300g adeilad. Yn yr un modd, mae gweithio gyda\u2019r gymuned leol yn ystod y camau cychwynnol yn hanfodol. Nid yw cyhoeddi bod angen cael gwared ar adeilad gydag ond ychydig o fisoedd o rybudd a disgwyl i\u2019r gymuned fod mewn sefyllfa i ddod yn berchennog hygred, heb unrhyw brofiad, ar gymaint o fyr rybudd yn ddigon da."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Rhaid cydnabod mai\u2019r rheswm pam fod cymaint o\u2019r adeiladau hyn yn cael eu gwaredu yw am nad yw\u2019r gweithrediad sy\u2019n cael ei wneud o\u2019u mewn ar hyn o bryd yn gynaliadwy mwyach. I ddechrau, rhaid i\u2019r gymuned fod yn realistig ynghylch yr hyn y mae\u2019n mynd i\u2019w wneud yn wahanol (efallai\u2019n gwbl wahanol), oherwydd ni fydd newid perchnogaeth yn ei hun yn ddigon i achub yr adeilad. Mae\u2019r dynfa emosiynol am, er enghraifft, \u2018achubwch ein llyfrgell\u2019 yn amlwg yn gryf, ond mewn oes lle mae arian yn fwyfwy prin, beth yw\u2019r model cyflenwi amgen sy\u2019n gwneud i hynny weithio? Pur anaml y bydd buddsoddwyr cymdeithasol, a hyd yn oed cyllidwyr grant, eisiau \u2018prynu\u2019 cyfnod cyflenwi\u2019n unig. Yr hyn y maen nhw am ei wneud mewn gwirionedd yw helpu i greu etifeddiaeth gynaliadwy."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Caiff y cynaliadwyedd hwnnw ei greu gan gymuned sy\u2019n gwerthfawrogi (h.y. yn defnyddio) yr hyn y mae\u2019n ei greu \u2013 dim diddordeb, dim i\u2019w ddangos. Rhaid gwneud dewisiadau; efallai bydd yn rhaid i batrymau prynu newid. Rwyf wedi gweld cangen banc yn cau, nid am nad oedd yn cael ei ddefnyddio digon ar gyfer talu arian i mewn a thynnu arian allan, ond am nad oedd yn cael ei ddefnyddio ar gyfer y gwasanaethau a oedd yn gwneud arian i\u2019r banc- benthyg arian. Pan gwestiynwyd pam nad oedd unrhyw un yn cael benthyciad personol o\u2019u cangen leol, yr ateb oedd \u2018Gallwn ni ei gael yn rhatach gan ddarparwyr eraill ar y rhyngrwyd\u2019. A allai\u2019r gangen honno o\u2019r banc arallgyfeirio i ddod o hyd i ffrydiau incwm eraill i\u2019w wneud yn gynaliadwy os oedd yn nwylo\u2019r gymuned? Pwy a w\u0302yr? Ond bydd wastad rhywbeth rhatach yn rhywle arall, ac anaml iawn y bydd ras rhwng darparwyr i gynnig y pris isaf yn diwedd yn dda. Mae penderfyniadau prynu cymunedol yn effeithio ar gyfalaf cymdeithasol. Ond pan fydd cyllidebau ar eu hisaf, mae\u2019r penderfyniadau a wneir ar gostau cyfle ar eu hamlycaf."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mae gan fusnesau\u2019r sector preifat ran i\u2019w chwarae hefyd o ran cofleidio eu cyfrifoldebau fel dinasyddion corfforaethol. Ar waha\u0302n i\u2019w gweithgareddau amlwg, sut maen nhw\u2019n gwneud eu penderfyniadau prynu? Oes yna gyflenwr lleol y gellir ei flaenoriaethu? A all rhywfaint o\u2019r gyllideb farchnata gael ei defnyddio i wrthbwyso unrhyw wahaniaeth mewn pris, gan fod stori dda i\u2019w hadrodd i bawb dan sylw?"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Rydym wedi gweld lleoedd penodol yn edrych ar restrau cyflenwyr cwmni ar y cyd, a lle nad oes darparwr lleol, maen nhw wedi sefydlu un, efallai fel menter gymdeithasol gydag ymrwymiad gan gwmni\u0308au eraill y byddant yn prynu oddi wrthynt. Y cwbl sydd ei angen ar fuddsoddwr cymdeithasol i gefnogi busnes o\u2019r math hwn yw ychydig o hyder yn y gwerthiannau maen nhw\u2019n debyg o\u2019u cyflawni, a chyda chydweithrediad priodol, gellir dangos hyn."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mae caffael yn y sector preifat yn hawdd o\u2019i gymharu a\u0302\u2019r peryglon yn y sector cyhoeddus, ond gall pob rhan o\u2019r sector cyhoeddus chwarae ei rhan mewn tyfu cyfalaf cymdeithasol yn y lleoedd y maen nhw\u2019n eu gwasanaethu. Mae digon o gwmpas yn y rheolau caffael i gyflawni hyn, ac mae digonedd o ganllawiau a chymorth ar gael drwy wasanaeth Cyswllt Busnes Cymdeithasol Canolfan Cydweithredol Cymru."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mae rhoi\u2019r holl gynlluniau ar waith yn dod a\u0302 phopeth yn o\u0302l at ddrws y buddsoddwyr cymdeithasol, sy\u2019n ceisio dod o hyd i ffyrdd o gefnogi mentrau da, newydd. Yr her iddyn nhw yw gwneud eu prosesau mor gyfeillgar a\u0302 phosibl i\u2019r ymgeisydd ac mor amserol a\u0302 phosibl. Mae cyflymder a gonestrwydd yn briodweddau pwysig mewn cyllidwr \u2013 d\u2019oes yr un ohonon ni\u2019n hoffi\u2019r \u2018na araf\u2019."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Mae angen i bob ochr fod yn agored i ffyrdd gwahanol o feddwl. Yn SIC, rydym yn ymfalchi\u0308o yn y ffaith ein bod yn dechrau gyda dalen la\u0302n o bapur ac yn mowldio sut olwg fydd ar ein cyllid cymaint a\u0302 phosibl er mwyn diwallu anghenion cymunedau. Nod ein Cronfa Tyfu Busnes Gymdeithasol a\u2019n Cronfa Datblygu Asedau Cymunedol arloesol yw adeiladu cyfalaf cymdeithasol a dangos sut gall cyllid fod yn wirioneddol gydweithredol gyda risgiau a gwobrwyon a rennir."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Mae\u2019n hanfodol, fodd bynnag, ein bod ni fel endid cyfunol yn buddsoddi mewn cyfalaf arall hefyd, fel cyfalaf cymdeithasol sy\u2019n trosi\u2019r gwerth o gysylltiadau cymdeithasol, cydberthnasau, arferion, rhwymedigaethau cyffredin a hunaniaeth yn lle i gyflawni canlyniadau y gellir cael eu gwireddu i bawb. Fel arall, ni fydd unrhyw swm o fuddsoddiad ag ymwybyddiaeth gymdeithasol yn gwireddu ei botensial llawn."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Fel mae mudiad cenedlaethol, enwog, arall yn hoff o\u2019i ddweud a\u2019i brofi \u2013 \u2018yn gryfach gyda\u2019n gilydd\u2019. A d\u2019oes unman yn fwy perthnasol i ddweud hyn nag ym myd cyfalaf cymdeithasol."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Ymunwch a\u0302 ni ar y cyfryngau cymdeithasol"}]