[{"text_idx": "#000004", "text": "Nawr, mae'r ddelwedd hon o bobl yn cael eu hachub yn ganolog i'r Hen Destament a'r Newydd. Petai chi am ddisgrifio gwaith Duw, fyddech chi ddim ymhell ohoni petai chi'n dweud mai achub oedd ei fusnes. Yn yr Hen Destament roedd pobl Israel yn argyhoeddedig bod Duw wedi eu hachub rhag caethiwed yr Aifft, trwy law Ei was, Moses."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Yn ystod ei fywyd daearol, ceisiai Iesu hefyd achub pobl - nid yn unig o'u cystuddiau ysbrydol ond o bob math o glefydau corfforol. Iachawyd pobl rhag pob math o gaethiwed."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Porthwyd y newynog, adferwyd y claf a chodwyd y meirw. Cafodd pobl eu rhyddhau rhag popeth a fychanodd neu a fygythiodd neu a gyfyngodd ar eu statws fel bodau dynol. Yn wir, union ystyr yr enw \"Iesu\" yw \"yr un sy'n achub\"."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Wrth i Iesu gychwyn ei weinidogaeth yn Nasareth, mae Sant Luc yn nodi iddo gyhoeddi iddo ddod i bregethu newyddion da i'r tlodion, rhyddhad i garcharorion, adferiad golwg i ddeillion, rhyddid i'r gorthrymedig ac i gyhoeddi blwyddyn ffafr yr Arglwydd."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Nid ydym yn gwybod a gafodd y flwyddyn Jiwbili\u0302 hon ei gweithredu o gwbl; ond pregethai Iesu am ryddhau pobl rhag popeth a'u gormesai ac a'u bychanai."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Yr hyn sy'n gwbl eglur, felly, yw bod a\u0302 wnelo Duw Iesu, a Duw yr Hen Destament, nid yn unig a\u0302 materion ysbrydol ond a\u0302 phopeth sy'n effeithio ar, neu sy'n rhwystro ffyniant y ddynoliaeth."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Os ydym yn credu ynddo, mae gofyn i ni adlewyrchu yn ein bywydau personol sut y mae Ef yn ymwneud a\u0302 ni - ac ymddwyn yn rasol ac yn gyfiawn tuag at eraill."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Gellir rhifo tua 2,000 o adnodau yn y Beibl sy'n trafod tlodi a chyfiawnder. Pan fydd pobl, felly, yn beirniadu'r Eglwys am fusnesa ym myd gwleidyddiaeth, wrth iddi fynegi ei phryder ar faterion economaidd a chymdeithasol, a sut mae`r rhain yn effeithio ar y tlawd a'r bregus, mae'n deg gofyn a ydynt wedi darllen y Beibl o gwbl?"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Yn o\u0302l Llyfr Dueteronomium, yr hyn y mae Duw yn ei wneud ar o\u0302l iddo ryddhau ei bobl rhag caethiwed, yw diwallu pob angen posib - rhoi iddynt ddigonedd o fwyd a dw\u0302r, ac adnoddau mwynol y tu hwnt i bob disgwyl, fe y gallant fyw bywydau cyflawn a phwrpasol."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Ar ddiwedd yr Ail Ryfel Byd, ar gais arweinwyr mwyafrif yr eglwysi, neilltuwyd y Sul wedi Dydd Cyhoeddi Buddugoliaeth yn Ewrop, yn gyfle i Gristnogion gyfrannu beth bynnag a fedrent at godi'r cyfandir yn ei o\u0302l."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Pwrpas yr elusen oedd i ddileu tlodi a'r strwythurau hynny a roddai flaenoriaeth i'r goludog a'r grymus, ar draul y tlawd a'r rhai ar gyrion cymdeithas. Nid efengylu oedd eu nod - ond yn hytrach gynnig cymorth dyngarol i'r rhai oedd eu angen, beth bynnag oedd eu ffydd."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Wyddoch chi, fod yna filiwn o bobl yn ein byd heddiw yn byw mewn tlodi affwysol, yn goroesi ar lai na dolar y dydd? Beth yw tlodi? Mae hanes Huin Nwon yn cynnig rhyw syniad i ni, oherwydd un o nodweddion bywyd pentrefi tlotaf ein byd yw prinder cyflenwad dw\u0302r - a bod rhaid cludo pob diferyn ohono, weithiau o gryn bellter."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Er mai gwragedd yw hanner poblogaeth y byd, nhw yw'r mwyafrif mawr sy'n byw dan ormes tlodi heddiw."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Nid newyn yn unig yw tlodi: golyga caethiwed ddiymadferthedd hefyd - am nad oes gan bobl ddewisiadau ar waha\u0302n i dreulio pob munud o'r dydd yn ceisio goroesi. Unwaith y wnaeth Huin weithio gydag eraill i sicrhau dap dw\u0302r yn ei phentref, fe weddnewidiwyd ei bywyd."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Mae'r groes bectoral dw i'n ei gwisgo heddiw yn un lliwgar iawn. Rhoddwyd un i bob Archesgob Anglicanaidd gan Archesgob o Affrica. Mae'n dangos dwylo yn ymestyn tuag at ddwylo eraill (fel sy'n cael ei grynhoi gan y ga\u0302n \" Dwylo dros y Mo\u0302r\" yn yr Eisteddfod hon.) Dyna yn union yw nod Cymorth Crisnogol - gan ymestyn tuag at y sawl sy'n dlawd ac yn anghenus."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Affrica yw un o'r gwledydd gyda'r lefelau ucha' o dlodi yn y byd"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Mae Cymorth Cristnogol yn cynnig cymorth dyngarol i rai o gymunedau tlotaf y byd, mewn rhyw hanner cant o wledydd. Dyna sail y cyswllt a\u0302 Phalestiniaid Gasa. Er mai maint Pen Lly\u0302n yw Gasa, mae ganddi boblogaeth o 1.8 miliwn o bobl."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Tiriogaeth yn perthyn i'r trydydd byd yw hi gyda phobl yn byw mewn siaciau sinc ar ben ei gilydd. Yn aml ceir 10 i 15 o bobl yn byw mewn un ystafell, heb gyflenwad dw\u0302r, na thrydan a chyda carthffosydd agored ar drothwy yn rhedeg heibio i'w drysau. Cefais fy syfrdanu pan ymwelais a\u0302'r lle, ddiwedd y '90au."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Yn dilyn ei gwrthdrawiad diweddar ag Israel - sy'n ei hynysu oddiwrth weddill y byd, ar dir a mo\u0302r - mae'r sefyllfa yn Gasa wedi dirywio'n enbyd. Mae angen o leiaf \u00a32 biliwn arni i ailadeiladu ei rhwydweithiau mewnol."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Maluriwyd mwyafrif y tai yn llwyr, tra bod ffrwydron o'r awyr wedi sicrhau nad oes nemor ddim ysgolion nac ysbytai yn dal i sefyll. Mae yna dlodi materol, wrth gwrs; ond cynrychiolir y tlodi mwyaf gan gaethiwed y trigolion - fedran nhw ddim gwneud dewisiadau am eu dyfodol, gan fod agweddau a phenderfyniadau pobl eraill yn rheoli popeth."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Yr unig ffordd i ddisgrifio amodau byw'r Palestiniaid yw eu cymharu a\u0302 threfn apartheid. Pan nad oes gan bobl unrhyw obaith am wella eu byd, tueddant i droi at eithafiaeth - a does dim dwywaith amdani, wrth anelu taflegrau i gyfeiriad Israel, mae'r Palestiniaid wedi porthi ofn y wlad honno mai dileu Israel yw eu nod."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Fodd bynnag, bu gor-ymateb Israel yn gyfrifol am farwolaeth 2,000 o Balestiniaid, gan gynnwys plant. Nid rhyfedd, felly, i hyd yn oed Unol Daleithiau America - cynghreiriad cryfaf Israel - ddatgan \"bod dinistrio un o lochesau'r Cenhedloedd Unedig yn ddigyfiawnhad.\""}, {"text_idx": "#000034", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Sut ddyfodol sydd i'r bobl ifanc yn Gasa?"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Mae'r Eglwys yng Nghymru, wedi cyllido uned ddeintyddol deithiol ers blynyddoedd lawer, dan gyfarwyddyd Cyngor Eglwysi'r Dwyrain Canol, ac wedi cyfrannu miloedd o bunnoedd er mwyn cynnal y gwaith hefyd."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Os oes gen i ardd, a'i llwybrau'n anwastad, gan achosi i'm plant syrthio, trin y symptomau'n unig yr ydw i wrth rwymo eu briwiau, drosodd a thro. Mae angen i mi drwsio'r llwybr. Os oes pobl yn ein cymdeithas a'n byd yn newynu, neu'n byw mewn carterfi llaith, neu'n ddigartref, dyw tosturi ddim yn ddigon."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Dyna pam y bu i Dduw ryddhau'r Hebreaid rhag caethwasaeth a'u dwyn \"i wlad o nentydd a ffynhonnau, gwlad ffrwythlon yn gyforiog o wenith, barlys, gwinwydd, olew a me\u0309l - gwlad lle na cheid tlodi, na neb mewn angen.\""}, {"text_idx": "#000042", "text": "Prif StraeonMab, 2, yn sownd dramor wedi 'oedi cwmni yswiriant'Cyhoeddwyd2 awr yn o\u0302lMeddygon benywaidd wedi teimlo 'dan bwysau i gael rhyw'Cyhoeddwyd10 awr yn o\u0302lPryder i ffermydd llaeth gyda diwedd cwmni cludoCyhoeddwyd3 munud yn o\u0302l"}, {"text_idx": "#000043", "text": "Mab, 2, yn sownd dramor wedi 'oedi cwmni yswiriant'"}, {"text_idx": "#000047", "text": "Ifan Phillips a'i bositifrwydd i'r dyfodol"}, {"text_idx": "#000049", "text": "Siarad am dy ffydd? Haws dweud na gwneud!"}, {"text_idx": "#000053", "text": "Lluniau: Gw\u0302yl Fwyd y Fenni"}, {"text_idx": "#000054", "text": "Ateb y Galw: Morgan Owen"}]