[{"text_idx": "#000001", "text": "Yr Wyddfa yw copa uchaf a phrysuraf Cymru ac mae sawl chwedl yn gysylltiedig a\u2019r mynydd eiconig hwn, gan gynnwys ei enw."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae enwau lleoedd Cymraeg yn aml yn adlewyrchu chwedloniaeth neu le\u0302n gwerin sy\u2019n gysylltiedig ag ardal, ac nid yw\u2019r Wyddfa\u2019n ddim gwahanol."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Yn o\u0302l y chwedl, Yr Wyddfa yw man gorffwys olaf Rhita Gawr. Cawr brawychus oedd Rhita a wisgai glogyn o farfau dynion. Lladdwyd Rhita mewn brwydr waedlyd yn erbyn Brenin Arthur, a dorrodd pen y cawr i ffwrdd. Yn o\u0302l y so\u0302n, y garnedd ar gopa\u2019r Wyddfa yw man gorffwys pen y cawr. Mae\u2019n debyg y daw enw\u2019r Wyddfa o\u2019r gair \u2018gwyddfa\u2019 sy\u2019n air arall am \u2018fedd\u2019 neu \u2018claddfa\u2019."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae\u2019r Gymraeg yn un o\u2019r rhinweddau niferus sy\u2019n gwneud Eryri yn arbennig ac mae\u2019n iaith dydd i ddydd mewn llawer o gymunedau ar draws y Parc Cenedlaethol."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae gan enwau lleoedd Cymraeg yn aml ystyron diwylliannol a hanesyddol arwyddocaol. Maent yn adrodd straeon am Eryri ac yn cysylltu\u2019r presennol a\u0302\u2019r bobl oedd yn byw yn yr ardal ganrifoedd yn o\u0302l."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Yn 2022, penderfynodd Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri ddefnyddio \u2018Yr Wyddfa\u2019 yn unig wrth gyfeirio at gopa uchaf Cymru\u2014gan warchod yr enw ar gyfer cenedlaethau\u2019r dyfodol."}]