[{"text_idx": "#000000", "text": "Cymru \u2013 gwlad fach, tirweddau mawr, pobl hynod, byd natur hudol"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Meini cwrlo a mynyddoedd Cymru"}, {"text_idx": "#000002", "text": "A dyna ddiwedd felly ar y cystadlaethau cwrlo yng ngemau Olympaidd y gaeaf yn Sochi. Mae\u2019n gamp hudolus \u2013 rhwng llithro gosgeiddig y cystadleuwyr wrth iddyn nhw ryddhau\u2019r meini cwrlo, y sw\u0302n crafu cefn gwddf wrth i wenithfaen hwylio ar hyd yr ia, y brwsio a\u2019r annog gwyllt ac yna\u2019r clecio gla\u0302n, boddhaol wrth i garreg roi cnoc i garreg a hawlio\u2019i lle."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Pethau digon trwsgwl yr olwg yw meini cwrlo. Ond mae rhywbeth deniadol am eu perffeithrwydd llyfn a\u2019u sglein anhygoel. ac mae ganddynt gysylltiad a\u0302 Chymru hefyd. Mae Chwarel Trefor, ar ymyl eithaf arfordir gogledd Cymru, i\u2019r gorllewin o Gaernarfon, yn dal i gynhyrchu meini cwrlo o ansawdd uchel er mai naws digon digalon sydd i\u2019r lle y dyddiau hyn."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ond ar fore prin o heulwen y penwythnos diwethaf roedd e y chwarel yn llecyn godidog i fod. Roedd cysgodion a phelydrau\u2019n cwrso\u2019i gilydd ar draws llethrau, caeau a waliau cerrig uwchben Nant Gwrtheyrn, sydd wedi ei wahanu oddi wrth bentref Trefor gan glamp o dalcen craig sy\u2019n codi\u2019n syth ac yn serth o\u2019r mo\u0302r. Tua\u2019r gorllewin o Fwlch yr Eifl roedd bryniau Pen Lly\u0302n yn ymestyn yn gyfres o donnau llwydlas hardd. I\u2019r cyfeiriad arall roedd y tir yn \u2018sgubo fyny o fo\u0302r llwydlas bae Caernarfon tuag at gopaon Gyrn Goch a Gyrn Ddu, ac yn y pellter roedd mynyddoedd uchaf Eryri yn llachar wyn dan gapiau eira."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Doedd \u2018na \u2018run enaid byw arall o gwmpas y lle. Yr unig gwmni gawson ni wrth grwydro lawr drwy\u2019r chwarel anferth oedd dwy gigfran a oedd wrthi\u2019n brysur yn cario coesynnau llwyni grug yn o\u0302l i\u2019w nyth cynnar, a\u0302 sw\u0302n eu crawcian yn drybowndio o gwmpas y muriau craig uchel.Roedd y darnau ma\u0302n o wenithfaen onglog yn crensian yn uchel dan ein traed, fel darnau o wydr, ond doedd hynny\u2019n poeni dim ar y criwiau bach teuluol o eifr gwyllt \u2013 a oedd yn gyndyn efallai i wastraffu eu hegni yn y fath dirwedd llwm o greigiau, grug a glaswellt mwsoglyd."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Roedd y chwarel ar stop heddiw; roedd ambell anghenfil o beiriant yn gorffwyso ac yn edrych fel teganau pitw wrth odrau\u2019r clogwyni chwarel anferth. Roedd yr hen adeiladau chwarel yn llonydd ac yn anghynnes ac roedden ni\u2019n falch i gyrraedd gwaelod yr inclein a throi tua\u2019r mo\u0302r at fferm Morfa sy\u2019n eiddo i\u2019r Ymddiriedolaeth Genedlaethol. Roedd brain coesgoch a phiod mo\u0302r yn gwmni cyson wrth i ni grwydro o gylch Trwyn y Tal, a\u0302\u2019r cymylau\u2019n hel o\u2019r gorllewin y tu o\u0302l i ni. Wrth droi no\u0302l tua\u2019r tir roedd hen harbwr tawel Trefor yn edrych yn groesawgar ac roedd hi\u2019n braf clywed briwsion o sgwrs ac acenion pysgotwyr lleol yn cario ar awelon canol p\u2019nawn cyn troi am adre."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Flowering Plants and Ferns of Cardiganshire"}]