[{"text_idx": "#000000", "text": "'Atal dirywiad byd natur yr un mor bwysig a\u0302'r hinsawdd'"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Mae atal y dirywiad mewn bywyd gwyllt a rhywogaethau planhigion yr un mor bwysig a\u0302 mynd i'r afael a\u0302 newid yn yr hinsawdd, yn o\u0302l pennaeth Cyfoeth Naturiol Cymru."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Dywedodd Clare Pillman bod natur mewn \"argyfwng\" a bod angen targedau newydd."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae pob un o'r pump o gyrff gwarchod amgylchedd y Deyrnas Unedig - gan gynnwys Cyfoeth Naturiol Cymru - wedi cyhoeddi adroddiad gydag awgrymiadau ar sut i ddatrys y broblem."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Maen nhw'n cynnwys cyfyngu ar y defnydd o wrtaith ar dir fferm a chreu cynefinoedd bywyd gwyllt newydd ar raddfa fawr."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Perygl colli un ym mhob chwe rhywogaethNiwed i fyd natur 'allan o reolaeth' yn sgil toriadau"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mewn cynhadledd diweddar gan y Cenhedloedd Unedig, ymrwymodd y DU i geisio atal colli bioamrywiaeth yn fyd-eang erbyn 2030."}, {"text_idx": "#000010", "text": "\"Mae hwn yn argyfwng ac mae'n rhaid i ni weithredu fel rydyn ni wedi'i weld sy'n bosib wrth i ni fynd i'r afael a\u0302'r pandemig.\""}, {"text_idx": "#000011", "text": "Byddai'r uchelgais i leihau allyriadau nwyon ty\u0302 gwydr i sero net hefyd yn methu heb \"atebion sy'n seiliedig ar natur\" fel adfer mawnogydd a phlannu coetir newydd, rhybuddiodd."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Dylid neilltuo mwy o dir ar gyfer byd natur yn lle ffermio, meddai'r adroddiad"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mae cymaint ag un o bob chwe rhywogaeth mewn perygl o ddiflannu o Gymru yn ystod y degawdau nesaf yn o\u0302l astudiaeth ddiweddar."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae mamaliaid fel y wiwer goch a llygod y dw\u0302r, adar fel y gylfinir a phlanhigion fel tegeirian y ffen yn mynd yn fwy prin wrth iddyn nhw golli eu cynefin a chael eu heffeithio gan lygredd."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae'r adroddiad yn dweud bod angen cymell tirfeddianwyr i roi mwy o'u tir am natur, gyda ffermwyr yn cael eu talu am waith i warchod bywyd gwyllt."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Er bod y diwygiadau hyn eisoes ar y gweill, mae angen iddyn nhw ddigwydd yn gyflym, meddai."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae arbenigwyr yr amgylchedd hefyd am i dargedau adfer natur \"uchelgeisiol\" gael eu cyflwyno - yn debyg i'r rhai sydd wedi'u cynllunio i frwydro yn erbyn newid yn yr hinsawdd."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Problem fawr arall yw'r lefel uchel o faetholion o dail fferm a gwrtaith sy'n newid amodau pridd ac afonydd."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mae hefyd am i 30% o dir y DU gael ei warchod ar gyfer natur erbyn 2030, er bod elusennau amgylcheddol wedi dweud yn y gorffennol na fydd hyn yn mynd yn ddigon pell."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Mae grwpiau fel Ymddiriedolaeth Natur Cymru yn dweud mai \"rheolaeth\" yr ardaloedd yma sy'n bwysig."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Daeth i'r amlwg yn ddiweddar nad oedd bron i hanner y safleoedd a neilltuwyd ar gyfer cadwraeth natur yng Nghymru yn cael eu monitro oherwydd diffyg cyllid."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Ychwanegodd llefarydd bod y llywodraeth wedi blaenoriaethu byd natur a'r amgylchedd wrth wneud penderfyniadau, gan gynnwys drwy rwydwaith o safleoedd wedi eu hamddiffyn a chyflwyno rheolau llygredd amaethyddol i wella safon dw\u0302r Cymru."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Hinsawdd: Galw ar bawb i 'blannu coeden yn yr ardd'19 Awst 2021Gwlypdiroedd yn 'amddiffyniad natur rhag llifogydd'30 Awst 2021'Coedwigoedd newydd yn dinistrio cymunedau gwledig'6 Awst 2021"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Hinsawdd: Galw ar bawb i 'blannu coeden yn yr ardd'"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Gwlypdiroedd yn 'amddiffyniad natur rhag llifogydd'"}, {"text_idx": "#000028", "text": "'Coedwigoedd newydd yn dinistrio cymunedau gwledig'"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Clare Drakeford: Gwraig y Prif Weinidog wedi marwPublished7 awr yn o\u0302lDau gerddwr wedi marw ar o\u0302l gwrthdrawiad carPublished6 awr yn o\u0302lPrinder bysiau yn achosi pryder yng NgheredigionPublished18 awr yn o\u0302l"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Prinder bysiau yn achosi pryder yng Ngheredigion"}, {"text_idx": "#000036", "text": "'Mae Portmeirion yn le sbesial'"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Sut mae helpu adar yr ardd?"}]