[{"text_idx": "#000001", "text": "Yn 2006 sefydlodd Gareth Wyn Jones a 22 o ffermwyr defaid cyfagos iddo ym mynyddoedd y Carneddau y gymdeithas bori gyntaf erioed yn y DU gyda chefnogaeth Parc Cenedlaethol Eryri, yr UE a Chyngor Cefn Gwlad Cymru. Y syniad oedd addasu nifer y defaid ar y bryn gan gadw cadwraeth mewn cof er mwyn rhoi cyfle i gynefinoedd a bywyd gwyllt y tir uchel i adfer. Mae cadw heidiau oddi ar y mynyddoedd yn y gaeaf wedi arwain at welliant enfawr i\u2019r mawndiroedd, ei fioamrywiaeth a faint o garbon y gall ei amsugno. Ond nid dim ond gorbori sy\u2019n cael effaith negyddol, roedd rhai ardaloedd heb eu pori yn llawn wedi gordyfu. Mae gwartheg, defaid a merlod y Carneddau a reolir gan y ffermwyr, yn chwarae rhan bwysig yn iechyd y pridd, gan adfywio planhigion prin a chynyddu bywyd pryfed sy\u2019n hanfodol i gynnal poblogaethau adar gan gynnwys y fra\u0302n goesgoch prin. Dywedodd Gareth, fferm Tyn Llwyfan, ger Llanfairfechan, Gwynedd, \u201cBuaswn yn croesawu gweinidogion Llywodraeth Cymru i ymweld a\u0302\u2019r Carneddau, er mwyn gweld bod y cynefinoedd wedi newid er gwell, a sut rydym yn rheoli gwahanol ardaloedd, ac yn penderfynu bod digon o anifeiliaid pori mewn un llecyn neu ychydig yn ormod o ddefaid ar lecyn arall.\u201d"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Y ogystal a\u0302 gwelliannau i gynefinoedd, mae\u2019r gymdeithas pori yn ariannu\u2019r gwaith o reoli\u2019r llwynogod ar y mynydd, sydd wedi arwain at gynnydd yn nifer yr ysgyfarnogod ac adar prin sy\u2019n nythu ar y ddaear, fel y gylfinir a\u2019r rugiar ddu."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Credai Gareth er mwyn i gynlluniau amaeth-amgylcheddol weithio yn y dyfodol, ei bod yn hanfodol bod ffermwyr yn cael iawndal am golli incwm a bod polisi\u0308au yn cymryd i ystyried y ffaith bod pob fferm yn wahanol. Mae\u2019n angerddol bod gan dda byw rhan hanfodol i\u2019w chwarae o hyd o ran sicrhau dau ganlyniad a ddaw law yn llaw, o ran cynhyrchu bwyd a chefn gwlad iachach. Dywedodd, \u201cMae llawer o bwysau gan amgylcheddwyr i atal ffermio da byw ac rwy\u2019n credu ei fod yn anghywir. Mae gwartheg yn flaenoriaeth i iechyd a ffrwythlondeb ein pridd yn ogystal a\u0302 rhoi protein o\u2019r ansawdd gorau i ni, ac o ddefaid mae gwla\u0302n yn fonws y dylem fod yn gwneud llawer mwy o ddefnydd ohono.\u201d"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ei neges i lunwyr polisi yw gwrando ar y Gweithwyr Cadwraethol ar lawr gwlad. Dywedodd, \u201cSiaradwch a\u0302 ffermwyr yn unigol er mwyn darganfod y ffordd orau i wario arian trethdalwyr i ddiogelu\u2019r amgylchedd a chynhyrchu bwyd fforddiadwy. Rydym ar drobwynt anferthol, mae am fod yn anodd, ond mae\u2019n rhaid ei wneud yn iawn.\u201d"}]