[{"text_idx": "#000013", "text": "Gerald De Windsor a\u2019r Dywysoges Nest"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Adar sy\u2019n Ymweld dros y Gaeaf"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Sir Benfro yn yr Oes Haearn"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Codiad yn Lefel y Mo\u0302r"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Cyn y Goncwest Normanaidd, roedd yr ardal gyfan yn siarad Cymraeg ac yn cael ei rheoli gan benaethiaid Celtaidd."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Darparwyd yr adloniant gan feirdd a deithiai o lys i lys yn adrodd chwedlau. Casglwyd y chwedlau hyn at ei gilydd yn ddiweddarach fel Y Mabinogi."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Yn ystod Oes y Seintiau roedd y sir yn gartref i nifer o ffigurau Cristnogol pwysig, a\u2019r mwyaf nodedig o\u2019u plith oedd Dewi Sant, a ddaeth yn nawdd sant Cymru."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Ar o\u0302l ei farwolaeth, fe ddenai ei gysegr bererinion o bedwar ban byd ac, yn y ddiweddarach, daeth yn safle i Eglwys Gadeiriol Tyddewi."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Creodd y Goncwest Normanaidd rhaniad yn y sir sy\u2019n dal i fodoli heddiw. Gyrrwyd y siaradwyr Cymraeg brodorol i ardaloedd gwylltach y gogledd, tra bod y de wedi\u2019i ailboblogi gan anheddwyr o Fflandrys a Wessex."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Mae\u2019r potiau toddi o ddylanwadau diwylliannol yn cael eu harddangos yn yr enwau lleoedd a welir ar draws Sir Benfro. Yn ogystal a\u0302 bod yn gartref i lawer o siaradwyr Cymraeg, mae gan y sir hefyd dafodiaith Saesneg Sir Benfro unigryw, a ddechreuodd yn ne\u2019r sir a gellir dal ei glywed heddiw."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Yma, yn Sir Benfro, rydyn ni wedi cael ein bendithio a\u0302 nifer o saint cynnar fel Dewi Sant, ac, yn eu sgil nhw, mae gennym dipyn go lew o chwedlau lli..."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Wrth i anheddwyr newydd wladychu De Sir Benfro, gan arfer eu masnachau, sefydlu trefi a phentrefi a chau caeau i mewn, arhosodd y Cymry brodorol yng n..."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Ers sawl blwyddyn ydych chi wedi bod yn gyrru heibio i arwyddion ar gyrion eich tref neu\u2019ch pentref heb wybod beth yw ystyr yr enw? Mae nifer o\u2019r ..."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Cysylltwch a\u0302 ni a chofrestrwch eich manylion i gael y diweddariadau diweddaraf ar yr hyn sy'n digwydd ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Penfro"}]