[{"text_idx": "#000003", "text": "Dywed Catherine Hughes, hwylusydd y Prosiect: \u201cEr ein bod yn clywed o hyd am niferoedd o rywogaethau o adar sy\u2019n prinhau, mae\u2019n gyffrous i blant weld, unwaith y dechreuwch edrych yn ofalus trwy ysbienddrych ac aros yn llonydd am 30 munud, fod modd i chi weld fwy nag y credwch."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Matt Goodall yw ymgynghorydd yr Ymddiriedolaeth Gadwriaethol ar gyfer Anifeiliaid Hela a Bywyd Gwyllt. Mae\u2019n pwysleisio\u2019r angen i gynorthwyo\u2019r adar trwy gydol y misoedd llwm a adwaenir fel y cyfnod llwglyd \u2013 Ionawr/Chwefror, Mawrth drwy blannu amrywiaeth o blanhigion \u2013 o bosib bresych crych a quinoa \u2013 mewn mannau addas yn y caeau er mwyn rhoi lloches a bwyd i\u2019r adar a\u2019r trychfilod i fwydo\u2019r cywion. Yn ddelfrydol, mae angen cynefinoedd arnom trwy gydol y flwyddyn er mwyn cynorthwyo\u2019n hadar i gael y dechrau gorau."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Newyddion adar gan Nick Myhill"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Gall yr hydref a\u2019r gaeaf fod yr un mor bwysig a\u0302\u2019r gwanwyn a\u2019r haf i adar. Gellir dadlau fod Ynysoedd Prydain yn bwysig ar gyfer adar mudol y gaeaf oherwydd ein lleoliad mwyn. Mae hyn yn amlwg os byddwch yn teithio i un o ardaloedd yr aberoedd mawr tebyg i Fae Morecambe neu The Wash, lle y mae\u2019n bosib gweld niferoedd mawr o adar rhydiol sy\u2019n bridio ymhellach i\u2019r gogledd. Hyd yn oed yn y mewndiroedd, mae ynysoedd Prydain yn hoff le ar gyfer rhywogaethau o\u2019r fronfraith, tebyg i\u2019r Coch Dan Adain a\u2019r Socan Eira."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae\u2019r drudwy yn rhywogaeth arall yr ydym yn darparu cynefin ar ei chyfer yn ystod y gaeaf a dyna pam roeddwn yn rhyfeddu fod y Gweinidog wedi gwrthod adroddiad yr Arolygwr ar fferm wynt Llandeglau. Nid fy mod yn erbyn ffermydd gwynt ond roeddwn wedi meddwl mai bwriad y broses gynllunio oedd dewis rhwng safleoedd addas ac anaddas ac mae\u2019r safle hwn (neu arferai fod) yn un o\u2019r tri safle clwydo mwyaf ar gyfer y drudwy yng Nghymru. Mae newidiadau fel hyn yn ein hardaloedd gwledig yn ein gadael yn dlotach o ran adar. Gellir gweld llawer o ddrudwy\u2019r gaeaf ar ein gweundiroedd a\u2019n glastiroedd."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Ar ein gweundiroedd, byddwn yn aml yn dod ar draws grwpiau o un o\u2019r mathau prydferthaf o adar, y Cwtiad Aur. Gellir eu disgrifio fel rhywogaeth dwndra a addaswyd. Maent yn canfod yn union yr hyn sydd ei angen arnynt ar weundiroedd lle y mae\u2019r rhedyn yn cael ei dorri yn yr hydref ac yn gadael cynefin o fwswgl byr, tebyg i dwndra. Rydym yn ffodus o gael sawl ardal debyg ar ein gweundiroedd sy\u2019n rhan o\u2019r cynllun. Dyma i chi enghraifft o reoli cynefin gan borwyr a cheidwaid gweundiroedd sydd o fudd i rywogaeth arbennig o adar. Nid yw pob cynefin sy\u2019n cael ei reoli gan ddyn yn niweidiol felly ar gyfer adar."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae\u2019r Cwtiad Aur ymhlith fy hoff adar, fel unrhyw un arall a\u2019u gwelodd, debygwn i. Yn aml, gwelir hwy mewn heidiau cymharol fawr a phan fyddant yn esgyn drwy\u2019r awyr maent fel petaent yn newid eu lliw o olau i dywyll wrth iddynt droi eu hediad ac arddangos eu hochrau gwaelod neu eu cefnau. Mae ganddynt hefyd alwad dyner a chlir all fod yn rhyfeddol o ddof. Yr hydref hwn, cyfrais 185 mewn haid a oedd yn gorffwys ar y ddaear ryw hanner can llath o\u2019r fan lle yr oeddem yn gweithio er mwyn creu \u2018scrapes\u2019 bas ar gyfer adar rhydiol yr ucheldir."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae\u2019r \u2018scrapes\u2019 hyn yn darparu trychfilod ar gyfer yr adar rhydiol ifanc cyn eu bod yn ddigon hen i hela drwy dyllu\u2019r ddaear. Weithiau, bydd rhaid i gadwraeth ddarparu nid yn unig ar gyfer rhywogaethau gwahanol ond ar gyfer yr un rhywogaeth ar wahanol gyfnodau o\u2019u cylch bywyd."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Un o driciau eraill y Cwtiad Aur yw diflannu pan fyddant yn disgyn, er enghraifft, mewn cae o rwdins sy\u2019n cael eu tyfu ar gyfer defaid. Y tro hwn, bydd eu lliw gwyn wrth hedfan yn diflannu\u2019n sydyn ac mae eu cefnau aur a brown yn rhoi cuddliw gwych iddynt gan eich gadael yn rhwbio\u2019ch llygaid, yn cwestiynu a ydych yn dychmygu pethau! Felly, mae angen meysydd tebyg i dwndra ar y Cwtiad Aur er mwyn gorffwys neu dir a\u0302r yn y gaeaf ac rydym yn ffodus o gael cynefinoedd felly yn Sir Faesyfed."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Dyma\u2019r cyfnod y bydd rhai adar rhydiol, fel y gylfinir yn dechrau dychwelyd yn araf o\u2019r arfordir mewn tywydd teg, ond ni fydd llawer yn gwneud hynny tan fis Chwefror. Byddant yn dychwelyd i waelod y bryn os bydd y tywydd yn troi\u2019n rhy oer iddynt ond rwyf wedi derbyn adroddiad gan un ffermwr o\u2019r gylfinir ar ochr gweundir yn Sir Frycheiniog. Efallai ei fod yn mwynhau\u2019r olygfa neu ei fod ar ei daith? Pwy a\u0302 w\u0302yr?"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mewn gwrthgyferbyniad, bydd rhai adar yn aros dros y gaeaf os na fydd yn troi\u2019n rhy oer. Enghraifft o hyn yw Clochdar y Cerrig sydd eto\u2019n aderyn prydferth iawn ac sydd yn aml i\u2019w weld yn yr eithin. Gwelais grw\u0302p bychan ym mis Rhagfyr mewn eithin ger tir amaethyddol ar un o\u2019r corstiroedd. Mae Clochdar y Cerrig yn fewnfudwr rhannol; mae rhai\u2019n mewnfudo ac eraill yn aros. Yn gynnar yn yr hydref, mae\u2019n ddigon cyffredin i weld gwryw a\u0302 grw\u0302p o gywion ifanc. Bydd hyn fel arfer yn digwydd wedi iddo ddechrau gofalu am y deoriad cyntaf tra bydd ei bartner yn aros yn y nyth i edrych ar o\u0302l yr ail ddeoriad."}]