[{"text_idx": "#000001", "text": "Ysgol gyfun gymysg 11-18 cyfrwng Saesneg yng Nghonwy yw Ysgol Aberconwy. Mae 910 o ddisgyblion ar y gofrestr, gydag oddeutu 150 yn y chweched dosbarth."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Dros y blynyddoedd diwethaf, rhoddwyd pwyslais cynyddol ar werth cydweithio wrth ledaenu addysgeg effeithiol, o fewn ysgolion a rhwng ysgolion. Er bod aelodau unigol o staff Ysgol Aberconwy wedi cymryd rhan mewn gweithgareddau cydweithredol dros y blynyddoedd, roedd hynny\u2019n tueddu i fod ar sail ad hoc, yn weddol arwynebol a heb fod yn gysylltiedig a\u0302 chynlluniau dysgu proffesiynol penodol. Roedd arweinwyr yn yr ysgol yn cydnabod yr angen i gymryd ymagwedd fwy strwythuredig ac i annog ymarferwyr ar draws yr ysgol i gyfranogi mewn gweithgareddau cydweithredol."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Sicrhaodd Ysgol Aberconwy, ochr yn ochr a\u0302 phedair ysgol uwchradd leol arall, gefnogaeth gan GwE (consortiwm rhanbarthol Gogledd Cymru) i fabwysiadu model Rhaglen Partneriaeth Ysgolion yr Education Development Trust ar gyfer gwella ysgolion. Mae\u2019r model Rhaglen Partneriaeth Ysgolion yn ceisio meithrin galluedd arweinwyr ysgol ar wahanol lefelau i arwain adolygiadau trwyadl sy\u2019n canolbwyntio ar ddeilliannau a chymorth o ysgol i ysgol. Mae\u2019r Rhaglen Partneriaeth Ysgolion yn ei hanfod yn cynnwys tri chyfnod allweddol:"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Hunanadolygu: maes ffocws penodol, dan arweiniad uwch-arweinydd yn yr ysgol dan sylw\nAdolygiad gan gymheiriaid: yn adeiladu ar yr hunanwerthuso, ac wedi\u2019i arwain gan uwch-arweinydd o ysgol arall o fewn y clwstwr, ond hefyd yn cynnwys arweinwyr o bob ysgol yn y broses o adolygu arfer ac archwilio opsiynau posibl ar gyfer gwella\nCymorth o ysgol i ysgol: yn cynnwys dau arweinydd canol o ysgolion eraill yn gweithredu fel hwyluswyr gwella[1] sy\u2019n gyfrifol am ddyfeisio a hwyluso gweithdai yn canolbwyntio ar welliannau a sicrhau ymrwymiad staff i weithredu yn yr ysgol dan sylw."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Roedd Ysgol Aberconwy yn destun adolygiad Rhaglen Partneriaeth Ysgolion a oedd yn canolbwyntio ar ddatblygu cwricwlwm newydd yn seiliedig ar brosiectau ar gyfer blwyddyn 7."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Arweinwyr yn modelu ac yn hyrwyddo deialog broffesiynol"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Hyd yn oed cyn cychwyn ar y Rhaglen Partneriaeth Ysgolion, roedd penaethiaid yr ysgolion a oedd yn rhan o\u2019r clwstwr yn mwynhau \u2018ffordd agored o gydweithio\u2019. Sail y natur agored hon oedd parch y penaethiaid at ei gilydd, cydnabyddiaeth bod gan bob ysgol ei chryfderau a\u2019i meysydd i\u2019w gwella ac yn ogystal, diffyg cystadleuaeth faterol (ar gyfer disgyblion ac adnoddau) rhwng y pum ysgol. Roedd y penaethiaid yn awyddus i ymestyn y math o ddeialog broffesiynol roeddwn nhw\u2019n ei mwynhau ar draws hierarchaethau eu hysgolion, ac roedd y model Rhaglen Partneriaeth Ysgolion yn cynnig fframwaith ar gyfer gwneud hyn mewn ffordd strwythuredig a phwrpasol."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Cyfranogodd uwch-arweinwyr o bob ysgol mewn hyfforddiant wedi\u2019i ddarparu gan yr Education Development Trust a\u2019i hwyluso gan GwE: roedd hyn yn caniata\u0301u iddyn nhw fynd i\u2019r afael a\u0302\u2019r model Rhaglen Partneriaeth Ysgolion a\u2019i egwyddorion sylfaenol, a llunio gweledigaeth gyffredin o sut y byddai\u2019r model yn cael ei ddefnyddio gan y clwstwr. Roedd hefyd yn eu harfogi gyda\u2019r wybodaeth a\u2019r ddealltwriaeth angenrheidiol i hyrwyddo\u2019r model Rhaglen Partneriaeth Ysgolion yn eu hysgolion."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Er i un ysgol gael ei henwebu i \u2018gydlynu\u2019 gweithgareddau\u2019r Rhaglen Partneriaeth Ysgolion, nid oedd yn cael ei hystyried yn \u2018ysgol arweiniol\u2019 gyda\u2019r disgwyliad i eraill ei dilyn. Roedd arweinwyr yn glir y byddai\u2019r Rhaglen Partneriaeth Ysgolion yn gydymdrech er budd pawb, gan ddefnyddio perthynas lorweddol rhwng cymheiriaid i gynnig her adeiladol a chefnogaeth gyfatebol."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Arweinwyr yn sicrhau eglurder ynghylch ffocws/diben cydweithredu"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Trafododd uwch-arweinwyr feysydd posibl i\u2019w hadolygu a chytunwyd bod cwricwlwm seiliedig ar brosiectau newydd blwyddyn 7 Ysgol Aberconwy yn faes a oedd yn deilwng o\u2019i archwilio. Mae\u2019r cwricwlwm sy\u2019n seiliedig ar brosiectau yn cynrychioli rhan o ymateb yr ysgolion i ddiwygio\u2019r cwricwlwm, a\u2019i fwriad yw datblygu sgiliau allweddol disgyblion (llythrennedd, rhifedd a chymhwysedd digidol) ochr yn ochr a\u0302 sgiliau bywyd ehangach fel creadigrwydd, datrys problemau a chydweithredu. Mae\u2019n cynnwys disgyblion yn gweithio ar bum prosiect gwahanol yn ystod y flwyddyn[1], sy\u2019n cyfuno cynnwys nifer o bynciau traddodiadol fel celf, y celfyddydau perfformio, daearyddiaeth a TGCh."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Roedd tua 20 aelod o staff ynghlwm wrth ddatblygu a gweithredu\u2019r cwricwlwm seiliedig ar brosiectau, gan gynnwys pennaeth cynorthwyol, arweinydd canol, pum cydlynydd dysgu seiliedig ar brosiectau, nifer o athrawon ac un cynorthwyydd addysgu."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Arweiniwyd yr hunanadolygiad gan y pennaeth, ond gyda mewnbwn gan y pennaeth cynorthwyol yn arwain ar ddysgu seiliedig ar brosiectau a chydlynwyr dysgu seiliedig ar brosiectau."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Roedd y pennaeth yn briffio\u2019r holl staff sy\u2019n ymwneud a\u0302\u2019r broses ddysgu seiliedig ar brosiectau ar y Rhaglen Partneriaeth Ysgolion, a rhannodd ddogfen \u2018fframwaith\u2019 gyda nhw yn amlinellu diben y model (beth yw a beth nad yw), disgrifio\u2019r mathau o ymddygiadau a ddisgwylir gan y rhai sy\u2019n rhan o\u2019r broses a nodi beth fyddai\u2019r broses adolygu yn ei gwmpasu."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Wedi dweud hyn, fodd bynnag, roedd y rhai a oedd yn ymwneud a\u0302 datblygu\u2019r cwricwlwm sy\u2019n seiliedig ar brosiectau wedi gweithio gyda\u2019i gilydd ers peth amser cyn mabwysiadu\u2019r dull Rhaglen Partneriaeth Ysgolion. Roedd staff eisoes yn cydweithredu ar draws rhaniadau adrannol mewn ffordd nad yw\u2019n hierarchaidd, gydag unigolion o wahanol lefelau o brofiad yn arwain ar wahanol agweddau ar y gwaith ac yn cyfrannu iddyn nhw[2]. Roedd y gwersi a ddysgwyd o archwiliadau addysgu a dysgu a theithiau cerdded dysgu a gynhaliwyd ar y cyd yn golygu bod y staff dan sylw yn cydnabod gwerth \u2018edrych ar bethau\u2019 o safbwynt newydd. Yn ei hanfod, roedd y dull Rhaglen Partneriaeth Ysgolion wedi \u2018glanio mewn tir ffrwythlon iawn\u2019."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Arweinwyr yn annog cydweithio o fewn a thu hwnt i\u2019r ysgol"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Arweiniwyd yr adolygiad gan gymheiriaid gan bennaeth ysgol arall, ac roedd yn cynnwys ymarferwyr o bob un o\u2019r ysgolion o fewn y clwstwr mewn rhaglen o weithgareddau a oedd yn cynnwys arsylwadau gwersi a thrafodaethau gydag arweinwyr ac ymarferwyr yn Ysgol Aberconwy."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Yn dilyn yr adolygiad, gweithiodd dau hwylusydd gwella (arweinwyr canol o ysgolion eraill o fewn y clwstwr) gyda\u2019r pennaeth a\u2019r pennaeth cynorthwyol a oedd yn arwain ar y cwricwlwm seiliedig ar brosiectau i gynllunio \u2018gweithdy\u2019 prynhawn ar gyfer staff perthnasol yn Ysgol Aberconwy. Roedd y gweithdy ar ffurf \u2018trafodaeth ddatblygiadol\u2019 (yn adeiladu ar ganfyddiadau\u2019r adolygiad) i archwilio sut gallai\u2019r ysgol symud ymlaen gyda dysgu seiliedig ar brosiectau a chytuno ar nifer o gamau i\u2019w cymryd. Mae\u2019r camau gweithredu a nodwyd yn cynnwys, er enghraifft:"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Dileu un haen o hierarchaeth ti\u0302m y cwricwlwm sy\u2019n seiliedig ar brosiectau a dynodi uwch-arweinydd fel un pwynt cyfeirio ar gyfer gwaith y ti\u0302m.\nCydweddu prosiectau\u2019n agosach a\u0302\u2019r cwricwlwm newydd (gan ganolbwyntio ar feysydd dysgu a phrofiad penodol).\nNewid y broses asesu fel y byddai llai o bwyslais ar ysgrifennu estynedig mewn prosiectau.\nSefydlogi trefniadau staffio drwy addasu amserlenni."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Roedd y gweithdy\u2019n cynrychioli profiad cyntaf y rhan fwyaf o staff o drafodaeth wedi\u2019i hwyluso, ac yn archwilio sut gellid gwneud gwelliannau yn Ysgol Aberconwy. Roedd yr hwyluswyr yn cyfuno rhinweddau bod yn gredadwy ac yn ddiduedd: roedd ganddyn nhw brofiad o addysgu yn yr ystafell ddosbarth, roedden nhw\u2019n deall sut mae ysgolion yn gweithio, roedden nhw\u2019n gyfarwydd a\u0302 diwygio\u2019r cwricwlwm, ac roedden nhw o\u2019r tu allan i gymuned yr ysgol. Roedd hyn yn golygu eu bod yn gallu herio staff Ysgol Aberconwy mewn ffordd wybodus a thynnu sylw at faterion a allai fod wedi bod yn anodd mynd i\u2019r afael a\u0302 nhw fel arall. Y ddadl oedd y byddai\u2019r hwyluswyr \u2018yn gallu bwrw ymlaen... a\u0302\u2019r pethau a oedd yn ein harafu ni... oherwydd eu bod nhw o\u2019r tu allan ac wedi\u2019u grymuso i wneud hynny\u2019. Yn y bo\u0302n, roedd cyfranogiad yr hwyluswyr yn creu ymdeimlad bod y broses wella yn un \u2018eithaf cyflym ac egni\u0308ol\u2019."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Arweinwyr yn sicrhau bod y gwersi a ddysgwyd o gydweithio yn arwain at welliannau"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Cafodd y camau a nodwyd yn ystod y gweithdy a hwyluswyd eu bwydo\u2019n o\u0302l i\u2019r uwch-di\u0302m arwain drwy\u2019r pennaeth cynorthwyol a oedd yn arwain y broses, ac i\u2019r corff ehangach o staff dan sylw drwy ddeiliad y swydd a thrwy\u2019r pum cydlynydd."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Rhoddwyd rhai o\u2019r camau y cytunwyd arnyn nhw ar waith bron ar unwaith, ond roedd cau\u2019r ysgol yn wyneb y pandemig COVID-19 yn fuan ar o\u0302l y gweithdy yn golygu na wnaeth pethau symud ymlaen yn y ffordd a ragwelwyd. Nid yw hynny\u2019n golygu na weithredwyd ar gamau y cytunwyd arnyn nhw, dim ond iddi fod yn angenrheidiol bwrw ymlaen a\u0302 phethau yng nghyd-destun newidiadau ehangach a orfodwyd ar yr ysgol e.e. newid i ddysgu o bell, mwy o ddefnydd o dechnoleg ac ad-drefnu amserlen yr ysgol."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Ers hynny, mae cyfnodau olynol o gyfyngiadau symud COVID-19 wedi golygu na fu\u2019n bosibl myfyrio mewn unrhyw ffordd ystyrlon ar effeithiau\u2019r newidiadau a wnaed na dysgu gwersi a allai arwain at welliannau yn y dyfodol. Cydnabuwyd, fodd bynnag, fod hwn yn faes i roi sylw iddo wrth i\u2019r ysgol symud tuag at gyfnodau mwy normal."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Cyfeirir atyn nhw fel Hyrwyddwyr Gwella yn y Rhaglen Partneriaeth Ysgolion\nMae hyn wedi cynyddu i wyth yn sgil cyfnodau clo cysylltiedig a\u0302 COVID-19\ny. roedd agweddau ar arweinyddiaeth wasgaredig ar waith"}]