[{"text_idx": "#000001", "text": "Heddiw, rydym yn croesawu lansiad y Fframwaith ar gyfer Lleihau Arferion Cyfyngol yng Nghymru gan Lywodraeth Cymru. Mae\u2019r fframwaith hwn yn hyrwyddo mesurau ac arferion a fydd yn arwain at leihau arferion cyfyngol mewn lleoliadau gofal plant, addysg, iechyd a gofal cymdeithasol."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Wrth i gyfyngiadau COVID-19 lacio ledled Cymru ac wrth i ni groesawu\u2019r rhyddid sy\u2019n dod i\u2019r amlwg, mae\u2019n debyg ein bod ni i gyd wedi myfyrio ar yr hyn rydyn ni\u2019n ei werthfawrogi fwyaf, gyda\u2019r gobaith y bydd cyfyngiadau ar ryw adeg yn dod i ben. I lawer o bobl ag anabledd dysgu, mae\u2019r profiad yn wahanol. Roedd cyfyngiadau\u2019n bodoli cyn dyfodiad COVID-19 a byddant yn parhau y tu hwnt i\u2019r pandemig cyfredol."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Yng Nghymru, gwnaed cynnydd dros ddegawdau o drawsnewid iechyd a gofal cymdeithasol, i ddarparu cefnogaeth briodol i bobl ag anabledd dysgu yn eu cymunedau lleol \u2013 gan leihau darpariaeth sefydliadol arhosiad hir. Fodd bynnag, fel nyrsys a thrwy gydol ein bywydau gwaith ein hunain, mae arferion cyfyngol wedi bod yn agwedd gyson ar ofal a chefnogaeth i bobl ag anabledd dysgu. Fe\u2019i defnyddir yn aml fel ffordd i gadw pobl yn ddiogel ac ysgafnhau\u2019r baich i\u2019r rhai sydd mewn trallod emosiynol sylweddol a hynny bron bob amser gyda\u2019r bwriadau gorau gan bobl ymroddedig a thosturiol. Boed hynny mewn canolfan gadw gyfreithiol (Deddf Iechyd Meddwl), neu fesurau anffurfiol sy\u2019n dibynnu ar bobl eraill i benderfynu pryd y gall person fynd allan o\u2019r ty\u0302, dewis pryd y mae am fynd i\u2019r gwely neu sut a phryd y mae\u2019n treulio amser gyda ffrindiau a theulu. Mae ein dealltwriaeth o effaith arferion cyfyngol yn tyfu\u2019n barhaus wrth i ni geisio cofnodi profiadau byw."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae arferion cyfyngol yn bodoli ar sawl ffurf, ac rydym i gyd wedi profi rhai cyfyngiadau eleni wrth i gyfyngiadau symud gael eu rhoi ar waith i atal COVID-19 rhag lledaenu. Gall pob un ohonom, mewn rhyw ffordd, fyfyrio ar sut mae cyfyngiadau o\u2019r fath wedi effeithio arnom. Er na allwn wneud gormod o gymariaethau, mae\u2019n bosibl y gallwn ddeall yn well sut brofiad ydyw i rywun y mae cyfyngiadau yn rhan o\u2019i gefnogaeth barhaus. Mae tystiolaeth sy\u2019n dod i\u2019r amlwg yn dangos bod cwaranti\u0302n a chyfyngiadau symud cenedlaethol i frwydro yn erbyn COVID-19 wedi cael effaith niweidiol ar les meddyliol rhai pobl. Mae tystiolaeth debyg sy\u2019n tynnu sylw at yr effaith negyddol y gall ataliaeth ac ymyriadau cyfyngol ei chael ar y rhai sy\u2019n eu profi a\u2019r rhai y mae\u2019n rhaid iddynt ddarparu arferion cyfyngol."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Dywedodd Mahatma Gandhi y \u201cGellir gweld gwir natur unrhyw gymdeithas yn y modd y mae\u2019n trin ei haelodau mwyaf agored i niwed\u201d. Yr hyn rydyn ni\u2019n ei wybod yw bod cyfyngiadau\u2019n cael eu cyflwyno gyda\u2019r bwriad o leihau niwed a chadw pobl yn ddiogel. Mae pobl ag anabledd dysgu yn profi ystod eang o gyfyngiadau ar eu bywydau beunyddiol, boed hynny fel rhan o ofal wedi\u2019i gynllunio ac o dan fframwaith deddfwriaethol clir neu o ganlyniad i fesurau anfwriadol a gymerir i gadw pobl yn ddiogel. Yn yr un modd a\u0302\u2019n hargyfwng iechyd y cyhoedd parhaus, dylai cyfyngiadau o\u2019r fath bob amser fod yn gymesur ac yn gam olaf mewn cyfres o ymyriadau. Canfu adroddiad a gyhoeddwyd yn ddiweddar gan Bwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol Ty\u0302\u2019r Cyffredin fod angen \u201cgweithredu ar unwaith\u201d ar ddefnyddio arferion cyfyngol yn Lloegr, megis defnyddio ataliaeth gorfforol. Dywedodd rhai ASau bod y sefyllfa bresennol yn \u201csgandal\u201d. Daeth ymchwiliad i\u2019r defnydd o ataliaeth mewn ysgolion yng Nghymru a Lloegr i\u2019r casgliad bod diffyg o ran cofnodi achosion ac y dylai llywodraethau gyhoeddi diffiniadau y cytunwyd arnynt yn genedlaethol o\u2019r gwahanol fathau o arferion cyfyngol, gan adeiladu ar y diffiniadau yn y fframwaith hawliau dynol ar gyfer arferion cyfyngol. Mae lansiad Llywodraeth Cymru o fframwaith i leihau arferion cyfyngol yng Nghymru yn gam cadarnhaol ymlaen i fynd i\u2019r afael a\u0302\u2019r heriau o gadw pobl sy\u2019n agored i niwed yn ddiogel heb droi at gyfyngiadau a all ddadwneud rhyddid a chydraddoldeb y bu\u2019n rhaid brwydro\u2019n galed amdanynt."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae lansio\u2019r fframwaith hwn yng Nghymru yn garreg filltir yn y newid o sicrhau bod arferion cyfyngol yn cael eu defnyddio\u2019n gyfreithlon, fel y cam olaf ac yn ddiogel, i leihau eu defnydd yn y lle cyntaf. Mae\u2019r fframwaith yn didoli ataliaeth yn saith categori gwahanol sy\u2019n berthnasol i bob dinesydd yng Nghymru ar draws y rhychwant oes ac mae\u2019n gam pwysig ymlaen. Mae\u2019n cynnwys:"}, {"text_idx": "#000010", "text": "ataliaeth gorfforolataliaeth gemegolataliaeth amgylcheddolataliaeth fecanyddolneilltuaeth neu ynysu gorfodolgwahanu hirdymorgorfodaeth"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Buom yn aros yn hir am y fframwaith hwn ac rydym yn cefnogi ei weledigaeth, sef:"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Atal arferion cyfyngol diangen.Datblygu\u2019r defnydd o strategaethau lleihau gan ddefnyddio dull o weithredu sy\u2019n seiliedig ar hawliau dynol.Gweithio mewn partneriaeth i leihau\u2019r angen ar gyfer defnyddio arferion cyfyngol mewn proses sy\u2019n canolbwyntio ar yr unigolyn fel, pan na ellir osgoi defnyddio arferion cyfyngol, bod diogelwch yn cael ei sicrhau i bawb trwy gynllunio a hyfforddi ymlaen llaw."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Dywedodd y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol ei fod yn edrych ymlaen at roi\u2019r Fframwaith ar gyfer Lleihau Arferion Cyfyngol ar waith, a\u2019i fod yn cyd-fynd a\u0302\u2019r fframwaith hawliau dynol. Nododd y comisiwn y bydd yn bwysig gwerthuso gweithrediad y fframwaith."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Bydd Gwelliant Cymru yn gweithio gyda rhanddeiliaid i archwilio\u2019r camau nesaf i gefnogi rhoi\u2019r fframwaith ar waith. Os hoffech chi gysylltu a\u0302 ni, anfonwch e-bost aton ni:"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Ni fydd eich cyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi. Mae'r meysydd gofynnol yn cael eu marcio *"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Cadw fy enw, e-bost a gwefan o fewn y porwr hwn ar gyfer y tro nesaf fyddai'n gadael sylw."}]