[{"text_idx": "#000001", "text": "Nid ydych chi ar eich pen eich hun yn teimlo\u2019n unig"}, {"text_idx": "#000002", "text": "More people are struggling with loneliness than ever before. NCMH placement student Jennifer tells us more and what we can do when loneliness strikes."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Pan fydd pobl yn teimlo\u2019n unig, maen nhw eisiau cysylltu ag eraill ond mae eu cyflwr meddwl yn eu hatal rhag gwneud hyn."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Bod ar eich pen eich hun yw pan fyddwch chi\u2019n gorfforol ar eich pen eich hun, ond gallwch fod mewn ystafell wedi\u2019ch amgylchynu gan bobl a theimlo\u2019n unig o hyd."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae rhai pobl yn hoffi bod ar eu pennau eu hunain ond does neb yn hoffi bod yn unig."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Os yw eleni wedi dysgu un peth inni, pwysigrwydd y rhai hynny sy\u2019n agos i ni yw hynny."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Oherwydd pan ydym wedi\u2019n hatal rhag cael cyswllt a\u0302 phobl, mae teimladau o unigrwydd yn uwch. Fodd bynnag, gall pobl deimlo fel hyn waeth beth yw\u2019r flwyddyn, y tymor, y mis neu\u2019r diwrnod."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae unigrwydd yn effeithio ar bawb ar ryw adeg yn eu bywyd ac yn effeithio ar bobl o bob oed \u2013 yn enwedig y rhai a\u0302 phroblemau iechyd meddwl."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae pawb yn teimlo\u2019n unig weithiau"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae\u2019n arferol \u2013 gallwch chi fod yn llonydd am eiliad a meddwl amdano\u2019n sydyn, neu gallwch dreulio llawer o amser yn meddwl amdano."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Cymerwch gam yn o\u0302l a gwneud y symudiad cyntaf a chodi\u2019r ffo\u0302n, mynd ar-lein, cwrdd yn bersonol a siarad a\u0302 rhywun."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mae teimladau o unigrwydd yn aml yn gysylltiedig ag amser gaeaf. Yn y gaeaf, rydym yn cael llai o olau dydd felly rydym ni\u2019n tueddu i dreulio mwy o amser y tu mewn, gartref, ac yn cymdeithasu llai."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae cysylltu a\u0302 natur a\u2019r haul wedi\u2019i gysylltu ag iechyd meddwl gwell."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Dangoswyd bod iechyd meddwl yn gwaethygu yn y gaeaf pan fydd natur o\u2019n cwmpas yn gaeafgysgu ar gyfer y gaeaf ac mae gennym lai o gyswllt a\u0302 natur a llai o haul."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Hyd yn oed os ydych chi\u2019n caru\u2019r adeg hon o\u2019r flwyddyn neu os nad yw tymor y gaeaf yn effeithio arnoch chi, nid yw\u2019n golygu na allwch chi deimlo fel hyn."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae unigrwydd hefyd wedi\u2019i gysylltu a\u0302 thebygolrwydd uwch o gael problemau iechyd meddwl yn ogystal ag ysgogi\u2019r problemau hyn."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Pan fydd gan unigolyn salwch iechyd meddwl, mae\u2019n fwy tueddol o deimlo\u2019n unig."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Fodd bynnag, nid yw\u2019r ffaith eich bod yn teimlo\u2019n unig yn golygu y bydd gennych broblem iechyd meddwl, ac os oes gennych broblemau iechyd meddwl nid yw\u2019n golygu y byddwch yn unig. Ond mae cysylltiad agos rhwng y ddau."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mae problemau iechyd meddwl ym mhobman o\u2019n cwmpas gydag un o bob pedwar o bobl yn profi problemau iechyd meddwl bob blwyddyn, gyda rhai yn para am flynyddoedd ac eraill am gyfnod byr o amser yn unig (1)."}, {"text_idx": "#000021", "text": "At hynny, mae un o bob chwech o bobl yn adrodd bod ganddynt broblem iechyd meddwl gyffredin fel gorbryder ac iselder bob wythnos (2)."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Gyda phroblemau iechyd meddwl ar gynnydd (mae problemau iechyd meddwl cyffredin wedi cynyddu 20% rhwng 1993 a 2014 (2), mae hyn yn peri pryder."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Mae astudiaethau wedi canfod y gall y rhai a\u0302 phroblemau iechyd meddwl fod a\u0302 theimladau dwysach o unigrwydd o gymharu a\u0302\u2019r rhai heb broblemau iechyd meddwl."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Rydym yn fwy agored i niwed pan fyddwn yn teimlo\u2019n unig, a allai fod yn un o\u2019r rhesymau dros hyn."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Gall hyn arwain at feddyliau ac ymddygiad paranoiaidd a all ynysu rhywun ymhellach oddi wrth y rhai o\u2019i gwmpas \u2013 bydd hyn yn cynyddu teimladau o unigrwydd yn yr unigolyn yn ogystal a\u0302 chynyddu teimladau o ddiymadferthedd."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Symptom arall o sgitsoffrenia yw encilio a thynnu yn o\u0302l o sefyllfaoedd cymdeithasol, sy\u2019n cynyddu\u2019r siawns y bydd gan rywun deimladau o unigrwydd."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Gall pobl a\u0302 sgitsoffrenia ddatgysylltu oddi wrth realiti, a all ei gwneud hi\u2019n anodd cysylltu ag eraill, gan arwain at unigrwydd."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Gall y newid hwn mewn emosiynau arwain at ddryswch i\u2019r rhai o gwmpas pobl a\u0302\u2019r anhwylder hwn."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Gall diffyg dealltwriaeth arwain at bellhau oddi wrth ffrindiau a theimladau o unigrwydd i\u2019r unigolyn."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Wrth brofi hwyliau isel eithafol, gall arwain at symptomau iselder sydd hefyd yn gysylltiedig ag unigrwydd."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Nodweddir ASD gan broblemau cyfathrebu cymdeithasol o ran iaith y corff, cyswllt llygad a deall sgyrsiau nad ydynt yn llythrennol."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Yn aml, gall hyn arwain at broblemau yn amgylchedd academaidd ac amgylchedd cymdeithasol unigolyn oherwydd gall eraill ei fwlio am beidio a\u0302 deall pethau mewn ffordd ddisgwyliedig."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Gall hyn wneud i rywun deimlo\u2019n unig yn ogystal ag achosi trafferth wrth wneud ffrindiau."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Mae pob un ohonom yn wynebu gwahanol heriau a sefyllfaoedd a all effeithio ar ein hiechyd meddwl a\u2019n lles ar wahanol gyfnodau yn ein bywydau."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Pobl ifanc yn eu harddegau a myfyrwyr"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Gall gadael cartref, amgylcheddau newydd, dechrau ysgol uwchradd, coleg neu brifysgol, ochr yn ochr a\u0302 datblygu a darganfod eich hun, fod yn amser anhygoel ond heriol hefyd."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Efallai fod y bobl o\u2019ch cwmpas yn yr un sefyllfa ond yn delio a\u0302 phethau mewn ffordd wahanol i chi."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Nid chi yw\u2019r unig un, er y gallai deimlo felly weithiau."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Mae myfyrwyr a phobl ifanc yn eu harddegau yn profi problemau iechyd meddwl a theimladau o unigrwydd fwy a mwy bob blwyddyn."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Yn o\u0302l y Swyddfa Ystadegau Gwladol, mae mwy o unigolion rhwng 16 a 24 oed yn nodi eu bod yn unig na\u2019r henoed."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Nid yw materion sy\u2019n cyfrannu at unigrwydd yn dod i ben pan gyrhaeddwn oedolaeth ond gallant ymddangos mewn gwahanol ffyrdd."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Problemau gyda gwaith, bywyd y cartref, adleoli neu golli rhywun agos \u2013 mae yna lawer o ffactorau a all arwain at inni deimlo\u2019n unig ond mae yna ffyrdd i\u2019ch helpu chi i ddod o hyd i\u2019ch hun eto a dod o hyd i ffordd o gwmpas unigrwydd."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Mae unigrwydd yn aml yn cael ei drafod yng nghyd-destun y rhai sydd dros 60 oed."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Wrth inni heneiddio, rydym yn fwy tebygol o brofi galar wrth golli rhywun agos, gweld ychydig o bobl yn dilyn ymddeol, ac yn llai tebygol o fyw bywyd mor egni\u0308ol ag y gallem fod wedi ei wneud unwaith."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Gall cymharu sut yr oedd bywyd ar un adeg ac yn awr arwain at deimladau negyddol fel unigrwydd."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Nid yw\u2019r ffaith bod eich tystysgrif geni yn nodi eich bod wedi cyrraedd carreg filltir yn golygu eich bod yn llai gwerthfawr na neb arall."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Nid ydych chi\u2019n faich ar deulu, ffrindiau ac unrhyw un a allai eich cefnogi. Mae gennych oes gyfan o wybodaeth i\u2019w rhannu ac yn deilwng o help pan ofynnwch amdani."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Beth gallaf i ei wneud i roi\u2019r gorau i deimlo fel hyn?"}, {"text_idx": "#000056", "text": "Codwch y ffo\u0302n, gan anfon neges WhatsApp neu destun os oes angen i chi siarad.\nMae\u2019r cyfryngau cymdeithasol yn caniata\u0301u inni gyrraedd pobl yn haws nag erioed o\u2019r blaen \u2013 gallwch anfon neges at ffrindiau, teulu neu ddieithriaid a fydd yn rhywun i wrando arnoch neu eich cyfeirio at y rhai sy\u2019n mynd trwy rywbeth tebyg a all gynnig cefnogaeth.\nGall cychwyn sgwrs syml wneud byd o wahaniaeth a gwrando ar rywun i ddangos eich bod yn poeni os yw\u2019n teimlo\u2019n unig.\nGall cyfaddef nad ydych chi\u2019n teimlo\u2019n dda neu\u2019n cael trafferthion fod yn iachusol ynddo\u2019i hun.\nDylech gydnabod nad hwn ydych chi na phwy rydych chi am fod, yna gwnewch rywbeth yn ei gylch.\nNid oes raid i chi deimlo fel hyn; efallai y byddwch chi\u2019n teimlo eich bod chi wedi teimlo fel hyn erioed ond gallwch chi newid hynny."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Codwch y ffo\u0302n, gan anfon neges WhatsApp neu destun os oes angen i chi siarad."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Mae\u2019r cyfryngau cymdeithasol yn caniata\u0301u inni gyrraedd pobl yn haws nag erioed o\u2019r blaen \u2013 gallwch anfon neges at ffrindiau, teulu neu ddieithriaid a fydd yn rhywun i wrando arnoch neu eich cyfeirio at y rhai sy\u2019n mynd trwy rywbeth tebyg a all gynnig cefnogaeth."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Gall cychwyn sgwrs syml wneud byd o wahaniaeth a gwrando ar rywun i ddangos eich bod yn poeni os yw\u2019n teimlo\u2019n unig."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Gall cyfaddef nad ydych chi\u2019n teimlo\u2019n dda neu\u2019n cael trafferthion fod yn iachusol ynddo\u2019i hun."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Pan nad ydym yn gwneud unrhyw beth, gall teimladau o unigrwydd fod yn fwy amlwg na phan fyddwn yn brysur."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Gwnewch rywbeth rydych chi\u2019n ei fwynhau p\u2019un a yw hynny\u2019n mynd am dro y tu allan, ymarfer corff ysgafn, darllen, gwylio rhaglen neu ffilm ddoniol, gwrando ar gerddoriaeth, pobi cacen, darlunio, neu gwrdd a\u0302 ffrindiau."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Cadw mewn cysylltiad a\u0302\u2019r bobl sy\u2019n annwyl i chi"}, {"text_idx": "#000070", "text": "Siaradwch a\u0302\u2019ch anwyliaid: ffoniwch nhw, gofynnwch sut ydyn nhw \u2013 nid fel man cychwyn y sgwrs ond ei ffocws."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Mae sgyrsiau am sut rydyn ni\u2019n teimlo yn ein gwneud ni\u2019n gryf ac yn caniata\u0301u i ni gysylltu a lleddfu teimladau o unigrwydd."}, {"text_idx": "#000074", "text": "Os ydych chi\u2019n teimlo nad oes unrhyw beth yn gweithio, peidiwch a\u0302 bod a\u0302 chywilydd gofyn am help.Mae pobl yn aml yn teimlo\u2019r angen i gladdu eu teimladau, a all yn aml wneud pethau\u2019n waeth ac effeithio ar iechyd meddwl pobl."}, {"text_idx": "#000075", "text": "Gall siarad a\u0302 gweithiwr proffesiynol am eich teimladau roi cyfeiriad i chi a\u2019ch helpu i ddod o hyd i ble i fynd nesaf i leddfu\u2019r emosiynau negyddol hynny."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Siaradwch a\u0302\u2019ch meddyg teulu neu therapydd, sydd yno i\u2019ch cefnogi a\u2019ch helpu i deimlo\u2019n well."}, {"text_idx": "#000077", "text": "Nid chi yw\u2019r unig un sy\u2019n teimlo fel hyn. Rydych chi\u2019n gryf a gallwch chi ddod drwy hyn.\nCodwch y ffo\u0302n a chychwyn y sgwrs \u2013 er mwyn eraill ac er mwyn chi\u2019ch hun\nGofynnwch am help os ydych chi\u2019n teimlo\u2019n unig. Mae pobl yno i\u2019ch helpu chi ac i wrando pan fyddwch chi\u2019n barod."}]