[{"text_idx": "#000000", "text": "Pwnc trafod amlwg iawn yn ddiweddar yw prisiau llaeth! Mae sawl ffactor yn gyfrifol am hyn sef Rwsia\u2019n atal mewnforion llaeth, Tsiena ddim yn prynu cymaint o laeth ag yr oedd pawb wedi disgwyl, ac mae cynnydd wedi bod yng nghynhyrchiant llaeth y byd, yn bennaf gan nad oes argyfwng mawr wedi bod yn y byd o ran tywydd gwael neu sychder."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Ar gyfer yr eitem laeth gyntaf fe fues i\u2019n ffilmio gyda thri ffermwr llaeth gwahanol. Roedd Aled Jones Cadeirydd Pwyllgor Llaeth NFU Cymru\u2019n ddiolchgar i bawb sy\u2019n prynu llaeth yn ein siopau ni, ond yn galw ar y cwsmeriaid i herio\u2019r siopau. Mae digon o bobl yn prynu coffi a the\u0302 sy\u2019n \u2018Fair trade\u2019 ond faint o\u2019r llaeth ni\u2019n prynu sy\u2019n \u2018Fair trade?\u2019, erfyn oedd Aled arnom ni i holi\u2019r siopau: a ydy ein ffermwyr llaeth ni\u2019n cael pris teg am yr hyn mae\u2019n nhw\u2019n cynhyrchu? Ni gyd yn ymwybodol o\u2019r hen ddadl bod llaeth yn rhatach na dw\u0302r i brynu, sydd ddim yn gwneud synnwyr o gwbl. Meddyliwch am yr oriau o waith caled, a\u2019r blynyddoedd o fridio sydd angen i gynhyrchu peint o laeth ac er mwyn sicrhau cyflenwad cyson bob dydd."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Tra bod ni\u2019n ffilmio gydag Aled, fe ddaeth y newyddion bod First milk yn gohirio taliadau\u2019r ffermwyr am bythefnos. Roedd hwn yn dipyn o sioc iddo ac i\u2019r 1100 o gyflenwyr sydd gyda\u2019r cwmni ym Mhrydain (400 yng Nghymru). Un o\u2019r cyflenwyr yma yw Michael James fferm Nantyrhebog ym Mancyfelin sydd dim ond wedi dechrau godro tair blynedd yn o\u0302l. Yn sicr mae wedi gweld gwahaniaeth mawr yn ddiweddar, yn mynd i golli tua 6 mil o bunnoedd y mis o ganlyniad i\u2019r gostyngiadau ym mhris y llaeth."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Y trydydd ffermwr imi ymweld ag oedd Mr Rhishiart Lewis sy\u2019n godro cant a hanner o wartheg ar fferm Coedcae Gwyn, ym Mhwllheli. Tanlinellodd Rhishiart y ffaith mai tua 20c y litr oedd pris llaeth nol ym 1994 pan ddaeth y bwrdd llaeth i ben, ac felly fe ofynnodd gwestiwn digon teg \u2013 pa ddiwydiant arall byddai\u2019n hapus i dderbyn yr un maint am eu cynnyrch ag yr oedden nhw\u2019n derbyn 20 mlynedd yn o\u0302l."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ar raglen nos Lun diwethaf yr oeddwn mewn arwerthiant arbennig o wartheg Holstein ag Ayrshire ym marchnad da byw Caerfyrddin. Yma fe werthodd Brian ac Ann a\u2019r teulu fferm Clunmelyn yn Sir Ga\u0302r, 150 o wartheg a hynny wedi bod dan warchae TB am gyfnod hir a hefyd gan fod prisiau llaeth mor wael ar hyn o bryd. Doedd y teulu ddim yn gweld pwrpas gweithio diwrnodau 15 awr i gynhyrchu llaeth ar golled. Roedd hi\u2019n bleser gweld y gwartheg i gyd, ac fe gafodd y teulu gefnogaeth dda ac arwerthiant y dylen nhw fod yn falch iawn ohono."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Blwyddyn Newydd dda i chi gyd, gan obeithio nad ydych chi wedi stwffio gormod, ond wedi cael ychydig o gyfle i ymlacio dros yr w\u0302yl. Mae Gary\u2019r gw\u0302r, yn sganio defaid adeg yma o\u2019r flwyddyn, ac felly\u2019n gyfnod prysur iawn iddo. Yn gyffredinol eleni mae\u2019r canran sganio ychydig yn is, ond mae\u2019n gynnar eto gyda llawer o ddefaid ar o\u0302l i\u2019w sganio ar hyd a lled y wlad."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Yn yr un modd gobeithio bydd ein Dirprwy weinidog newydd ni dros Ffermio a Bwyd, Rebecca Evans yn gweithredu rhaglen datblygu gwledig Cymru, sy\u2019n sicrhau bod yr arian yn cael ei ddefnyddio i greu cynlluniau a phrosiectau sy\u2019n cynnig cyfleoedd i ffermwyr, ond yn bwysicach na dim yn rhai sy\u2019n haws ymuno a\u0302, ac elwa wrthyn nhw."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ond wrth deithio o amgylch y wlad yn 2014 yn ffilmio ar gyfer y rhaglen Ffermio, calonogol iawn yw gweld yr holl frwdfrydedd, egni ag angerdd sydd gan gymaint o\u2019n hieuenctid ni\u2019r dyddiau hyn. Mae yna ganran uchel yn awchu am naillai datblygu eu ffermydd neu am ddechrau amaethu. Dyma beth sy\u2019n creu dyfodol i amaethyddiaeth, law yn llaw a ffermwyr proffesiynol sy\u2019n ymroi 100% i\u2019r diwydiant. Felly ar ddechrau blwyddyn newydd, anogaf ar yr undebau a\u2019r Llywodraeth i sicrhau bod yr egni yma\u2019n cael ei wobrwyo gyda chynlluniau, prosiectau a chyfleoedd defnyddiol a phwrpasol yn ogystal a\u0302 sicrhau pris teg am yr hyn ni\u2019n cynhyrchu."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae Dr Dai wedi ymroi\u2019n llwr i\u2019r diwydiant defaid ar hyd ei oes, ac i brofi hynny, eleni fe enillodd gwobr goffa John Gittins yn Ffair Aeaf Cymru sy\u2019n wobr i glodfori cyfraniad person i\u2019r diwydiant defaid. Mab fferm o Geredigion yw Dr Dai Morris yn wreiddiol, ac wedi cael gradd mewn amaethyddiaeth yn Aberystwyth fe enillodd ysgoloriaeth i wneud doethuriaeth yn Newcastle on tyne. Wedi gorffen addysg ei hun, fe benderfynodd aros yn y maes a Dr Dai oedd pennaeth cyntaf coleg amaethyddol Cymru. Trwy\u2019r swydd bwysig hon esblygodd ei ddiddordeb mewn datblygu\u2019r diwydiant defaid, ac wedi dychwelyd i Gymru i fyw, aeth ati ar y cyd gyda John Gittins ag eraill i greu brid newydd o ddefaid, sef y Fiwlen Gymreig."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mae\u2019r Fiwlen Gymreig wedi sefydlu ei hun yn frid amlwg iawn yng Nghymru, ac mae tua hanner can mil ohonyn nhw\u2019n cael eu gwerthu mewn tri phrif arwerthiant bob blwyddyn. Gellid clywed prisiau uchel yn atseinio o\u2019r cylchoedd gwerthu fel arfer, ac eleni fe werthwyd corlan o ddefaid blwydd am \u00a3215, a chorlan o wyn menyw am \u00a3205. Prisiau anhygoel sy\u2019n profi pwysigrwydd y brid. I ddarganfod mwy am Dr Dai Morris, a\u2019i gyfraniad i\u2019r diwydiant defaid fe fydd yn ymddangos ar \u2018Ffermio\u2019 yn y flwyddyn newydd."}]