[{"text_idx": "#000003", "text": "Mae\u2019r defnydd o e-sigare\u0301ts ymhlith pobl ifanc wedi gostwng am y tro cyntaf yng nghymru ond mae\u2019r gostyngiad mewn ysmygu ymhlith pobl ifanc wedi arafu"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae\u2019r defnydd o e-sigare\u0301ts ymhlith pobl ifanc wedi gostwng am y tro cyntaf yng Nghymru ond mae\u2019r gostyngiad mewn ysmygu ymhlith pobl ifanc wedi arafu, dengys dadansoddiad gan Brifysgol Caerdydd."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae\u2019r adroddiad yn seiliedig ar ymatebion gan 119,388 o bobl ifanc 11-16 oed a gymerodd ran yn arolwg Iechyd a Lles Myfyrwyr 2019 y Rhwydwaith Ymchwil Iechyd Ysgolion (SHRN), sef un o\u2019r arolygon iechyd ieuenctid mwyaf o\u2019i fath yn y DU. Mae\u2019n dangos bod 22% wedi rhoi cynnig ar e-sigare\u0301t, i lawr o 25% yn 2017. Hefyd, bu gostyngiad o 3.3% i 2.5% yn y defnydd presennol o e-sigare\u0301ts (wythnosol neu fwy) dros y cyfnod hwn."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae arbrofi gyda tharthu (\u2018vaping\u2019) (22%) \u2013 a ddiffinnir fel bod wedi rhoi cynnig ar e-sigare\u0301t \u2013 yn dal yn fwy poblogaidd na rhoi cynnig ar dybaco (11%), yn o\u0302l y data. Ond mae\u2019r gostyngiad hirdymor ymhlith y rhai sy\u2019n ysmygu\u2019n rheolaidd wedi arafu, gyda 4% o\u2019r rhai a arolygwyd eu bod yn ysmygu o leiaf unwaith yr wythnos yn 2019, yr un lefel ag yn 2013."}, {"text_idx": "#000007", "text": "As we\u2019ve seen in previous years, the numbers of young people using tobacco increased with age and were higher among young people from less affluent families"}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u201cEr bod ein canfyddiadau\u2019n dangos gostyngiad bach mewn arbrofi ag ysmygu ymhlith pobl ifanc ers 2017, mae canran yr ysmygwyr rheolaidd heb newid ers 2013. Fel y gwelsom ni mewn blynyddoedd blaenorol, cynyddodd nifer y bobl ifanc sy\u2019n defnyddio tybaco gydag oedran ac roeddent yn uwch ymhlith pobl ifanc o deuluoedd llai cefnog \u2013 gan ddangos yr anghydraddoldebau sylweddol o ran ysmygu.\u201d"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae\u2019r adroddiad hefyd yn awgrymu bod canfyddiadau pobl ifanc o niwed ysmygu a defnyddio e-sigare\u0301ts wedi newid ers 2017. Mae canran uwch bellach yn credu bod y ddau sylwedd yr un mor niweidiol i iechyd, tra bod llai bellach yn credu bod ysmygu\u2019n waeth na tharthu."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Er gwaethaf gostyngiad mawr yn nifer yr achosion o ysmygu yn ystod y degawdau diwethaf, mae tybaco\u2019n parhau i fod yn un o brif achosion marwolaeth ac anabledd."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ers iddynt ymddangos ym marchnadoedd y DU dros y degawd diwethaf, cydnabuwyd fwyfwy bod gan e-sigare\u0301ts ran i\u2019w chwarae o ran helpu ysmygwyr i roi\u2019r gorau iddi. Fodd bynnag, bu cryn ddadlau ar eu defnydd gan bobl ifanc achos gallai tarthu fod yn borth tuag at ysmygu. Cyflwynwyd rheoliadau ar gyfer e-sigare\u0301ts megis cyfyngiadau oedran gwerthu a chyfyngiadau ar farchnata a labelu cynnyrch yn ystod y blynyddoedd diwethaf."}, {"text_idx": "#000014", "text": "This evidence demonstrates that vaping is not a public health concern. The focus should firmly be on addressing the unacceptable smoking levels amongst young people"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae\u2019r arolwg Iechyd a Lles Myfyrwyr yn arolwg bob dwy flynedd ar sampl craidd o bobl ifanc 11-16 oed sy\u2019n mynd i ysgolion sy\u2019n cymryd rhan yng Nghymru. Yn 2019, cymerodd disgyblion o 198 o ysgolion ran."}, {"text_idx": "#000018", "text": "\u201cYn anffodus, mae ysmygu yn gaethiwed gydol oes sy\u2019n dechrau mewn plentyndod yn aml ac rydym yn gwybod o\u2019n hymchwil ein hunain bod 81% o ysmygwyr sy\u2019n oedolion yn 18 oed neu\u2019n iau pan gawson nhw eu sigare\u0301t gyntaf."}, {"text_idx": "#000019", "text": "\u201cMae\u2019r astudiaeth hon hefyd yn dangos bod y defnydd o tybaco ar ei uchaf ymhlith y bobl ifanc sy\u2019n dod o\u2019r teuluoedd tlotaf \u2013 patrwm sydd wedi\u2019i adlewyrchu yn y gyfradd o oedolion sy\u2019n ysmygu ac yn arwain at anghydraddoldebau iechyd trawiadol ar draws y wlad.\u201d"}]