[{"text_idx": "#000000", "text": "Local and National News for Carmarthenshire"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Cynnydd o chwe gwaith cymaint yn nifer yr adar tir fferm ar safleoedd prosiect cnydau gorchudd Cymru"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae ffermydd Cymru wedi cynyddu poblogaethau adar tir fferm yn sylweddol ers tyfu cnydau gorchudd sy\u2019n cynhyrchu hadau a darparu gorsafoedd bwydo sy\u2019n cynnwys hadau ategol."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae prosiect Partneriaeth Arloesi Ewrop (EIP) yng Nghymru, sy\u2019n cael ei redeg ar y cyd a\u0302\u2019r Game and Wildlife Conservation Trust (GWCT) ar ddwy fferm, wedi ceisio helpu i wrthdroi\u2019r dirywiad yn niferoedd adar tir fferm yng Nghymru."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae arolygon y gaeaf wedi dangos cynnydd o chwe gwaith cymaint yn nifer yr adar sy\u2019n ymweld a\u0302\u2019r ffermydd hynny, gan gynnwys llinosiaid, rhywogaeth sydd ar y rhestr goch o Adar o Bryder Cadwraethol. Yn hanfodol, canfu arolygon adar bridio fod poblogaethau adar tir fferm wedi dyblu."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Dywedodd Cynghorydd GWCT yng Nghymru, Matt Goodall, fod y ti\u0302m entomoleg hefyd wedi canfod niferoedd uwch o bryfed yn y cnydau gorchudd, ac ystod fwy amrywiol o rywogaethau, sy\u2019n helpu i ddarparu porthiant i\u2019r adar a\u2019u cywion yn y gwanwyn a\u2019r haf."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae Mr Goodall yn nodi nad adar yn unig sy\u2019n elwa o gnydau gorchudd gaeaf ond priddoedd fferm hefyd. \u201cMae\u2019r rhain yn blanhigion sy\u2019n gwreiddio\u2019n ddyfnach felly mae potensial i wella iechyd y pridd ac atafaelu mwy o garbon, yn enwedig os yw\u2019r cnwd yn cael ei ddrilio\u2019n uniongyrchol.\u201d"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ledled Cymru ac yn y DU yn gyffredinol, mae niferoedd adar tir fferm wedi dirywio gyda rhywogaethau fel breision yr y\u0302d yn diflannu\u2019n gyfan gwbl o Gymru, ac eraill, gan gynnwys breision melyn, ar y rhestr goch."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Yn o\u0302l Mr Goodall, un rheswm am yr hyn yw polareiddio systemau ffermio. \u201cRoedd yn arfer bod gan Gymru mwy o dirwedd ffermio cymysg, gyda chnydau\u2019n cael eu tyfu ar y fferm i fwydo gwartheg a defaid."}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u201cO ganlyniad i\u2019r dirwedd ffermio fwy polareiddiedig honno, mae llawer o rywogaethau sy\u2019n dibynnu ar fwyta hadau yn dirywio.\u201d"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Dewiswyd y ddwy fferm sy\u2019n rhan o\u2019r prosiect \u2013 Fferm Ty\u0302 Newydd, fferm laeth organig yn Nhrefnant, Sir Ddinbych, a Fferm Gilar, fferm ddefaid a bi\u0302ff mynydd ger Pentrefoelas \u2014 oherwydd eu bod yn gynrychioliadol o ffermydd a geir ledled Cymru."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Tyfwyd cyfanswm cyfunol o 5.5 hectar (ha) o gnydau gorchudd cymysgedd hadau adar gwyllt ar draws y ddau ddaliad a llenwyd bwcedi bwydo ategol a\u0302 hadau ger y cnydau i ddarparu digon o fwyd yn ystod y \u2018bwlch llwglyd\u2019 o fis Rhagfyr i fis Ebrill, pan fwyteir yr had yn y cnwd gorchudd."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Roedd yr arolwg a gynhaliwyd yn ddiweddar wrth i\u2019r prosiect ddod i ben yn dangos cynnydd sydyn yn nifer yr adar."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Dywed Mr Goodall fod y canlyniadau wedi rhagori ar y disgwyliadau. \u201cEfallai y bydd rhai amheuwyr yn awgrymu ein bod yn denu adar o ardaloedd eraill i\u2019r safleoedd hyn, nad ydym yn gweld cynnydd mewn poblogaethau, ond hyd yn oed os yw hynny\u2019n wir, mae\u2019r adar hynny yn goroesi\u2019r gaeaf yn hytrach na marw ac yn gryfach yn mynd i mewn i\u2019r tymor bridio."}, {"text_idx": "#000017", "text": "\u201cFodd bynnag, mae ein harolygon adar sy\u2019n bridio yn dangos bod y cnydau a\u2019r porthiant yn gwneud gwahaniaeth i\u2019r poblogaethau ar y ffermydd eu hunain.\u201d"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Yr hyn a oedd wedi bod yn annisgwyl oedd dyblu niferoedd adar bridio mor gyflym ac o fewn oes y prosiect, ychwanega."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Er bod prosiect EIP yn dod i ben, dywed Mr Goodall fod uchelgais i barhau a\u0302\u2019r gwaith hwn, gyda\u2019r gobaith y bydd cynlluniau cymorth yn y dyfodol yn darparu opsiynau sydd o fudd i boblogaethau adar tir fferm."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Gall pob ffermwr yng Nghymru helpu i nodi unrhyw newidiadau i boblogaethau adar yng Nghymru drwy gymryd rhan yng Nghyfrifiad Adar Tir Fferm Mawr GWCT, eleni rhwng 3-19 Chwefror. Ewch i i ddarganfod sut."}]