[{"text_idx": "#000013", "text": "Gerald De Windsor a\u2019r Dywysoges Nest"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Sir Benfro yn yr Oes Haearn"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Codiad yn Lefel y Mo\u0302r"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Gellir diffinio archaeoleg fel y broses o 'astudio pobl yn y gorffennol, trwy'r olion y maen nhw'n gadael ar eu ho\u0302l. Fe all yr olion hyn fod yn unrhyw beth, bron - o gladdedigaethau ac arfau i ddarnau o botiau wedi torri, offer cerrig neu amddiffynfeydd o'r ail ryfel byd."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Mae rhai o\u2019r olion hyn, fel y caerau pentir o\u2019r Oes Haearn sydd i\u2019w gweld ar hyd arfordir Penfro, yn sylweddol iawn ac maen nhw\u2019n ffurfio nodweddion tirwedd nodedig iawn, hyd yn oed heddiw."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Ar ben arall y raddfa ceir y darnau bach iawn o fflint sydd wedi eu gwasgaru hwnt ac yma. Mae\u2019r rhain yn dangos ble yr oedd pobl o gynhanes yn gwneud eu hoffer ac yn eistedd o amgylch y ta\u0302n."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Mae pob un o\u2019r gwahanol fathau hyn o archeoleg yn cyfrannu at amgylchedd hanesyddol y Parc."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Mae\u2019r amgylchedd hanesyddol yn rhan o\u2019r hyn sy\u2019n gwneud Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro yn lle mor arbennig. Fe fu pobl yn byw ac yn gweithio yn y parc ers miloedd o flynyddoedd, a nhw sydd wedi llunio\u2019r ffordd y mae\u2019n edrych heddiw."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Mae\u2019n ddyletswydd ar Awdurdod y Parc Cenedlaethol i ofalu am nodweddion arbennig y Parc \u2013 gan gynnwys yr archeoleg. Rydyn ni\u2019n anelu at ddeall hanes y Parc, ei warchod a helpu pobl i\u2019w ddeall."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Rydyn ni\u2019n ceisio annog pobl i fwynhau eu harcheoleg \u2013 trwy deithiau themau arbennig sy\u2019n rhan o\u2019r rhaglen o weithgareddau a digwyddiadau, trwy ddigwyddiadau a a thrwy reoli Castell a Melin Heli Caeriw a Bentref Oes Haearn Castell Henllys."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Mwy o wybodaeth am Archaeoleg"}, {"text_idx": "#000052", "text": "Mae traeth Porth Mawr ger Tyddewi wedi hen arfer denu ymwelwyr ers cenedlaethau. Mae\u2019n lleoliad perffaith ar gyfer teithiau diwrnod a gwyliau. Ond y..."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Yn 2014 rhwygodd stormydd enfawr y tywod i ffwrdd o draeth y Porth Mawr. Dros nos, dadorchuddiwyd bonion coetir hynafol. Roedd y goedwig honno'n llawn..."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Edrychwch ar Gaer Abergwaun yn 1797 a darllenwch ymlaen i ddarganfod mwy am pam y cafodd ei hadeiladu."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Castell a Melin Heli Caeriw"}, {"text_idx": "#000057", "text": ">Bydd holl ardaloedd awyr agored y Castell a'i dir ar agor, gan gynnwys yr Ardd Furiog a'r ardal chwarae."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Step back in time 2,000 years to the Iron Age at Castell Henllys! Please note you must book your tickets before visiting."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Darganfyddwch am orffennol Arfordir Penfro yn ein hatyniadau i ymwelwyr"}, {"text_idx": "#000062", "text": "Carew Castle and Tidal Mill"}, {"text_idx": "#000063", "text": "All outdoor areas of the Castle and its grounds are open, including the Walled Garden and play area."}, {"text_idx": "#000066", "text": "The National Park is full of archaeology. Around almost every corner you\u2019ll find some glimpse of the past, but here are a few suggestions of particular places to go."}]