[{"text_idx": "#000002", "text": "Y dewis amlwg i arwain y gweithdy oedd Manon Awst, gyda\u2019i phrofiad o gelf cysyniadol ynghyd a\u0302\u2019i diddordeb mewn archaeoleg, ac hefyd ei gwaith academaidd yn pontio\u2019r ddau faes."}, {"text_idx": "#000003", "text": "The obvious choice to lead the workshop was Manon Awst, with her experience of conceptual art together with her interest in archaeology, as well as her academic work bridging both fields."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Daeth profiadau aelodau\u2019r grw\u0302p yn cloddio neu ymweld a\u0302 safleoedd o\u2019r cyn-oesau yn ddigon naturiol i\u2019r wyneb wrth gychwyn ar y gwaith. Cist fechan oedd y dodrefnyn, a\u2019r grw\u0302p yn ei hadnabod yn syth fel gofod caee\u0308dig yn ymdebygu i feddrod neu arch \u2013 ond ddim yn hollol gaee\u0308dig chwaith!"}, {"text_idx": "#000005", "text": "The group\u2019s experiences in digging and visiting prehistoric sites came quite naturally to the fore as the work started. The furniture piece was a small coffer, with the group immediately identifying it as an enclosed space resembling a tomb or coffin \u2013 but not quite fully enclosed either!"}, {"text_idx": "#000006", "text": "O ystyried hyn a\u2019r ffaith bod rhaid cael goriad o siop leol i gael mynediad i\u2019r siambr, neu fel arall graffu drwy fariau haearn i\u2019r duwch, penderfynwyd troi\u2019r gist ar ei phen a thywyllu\u2019r tu allan efo siarcol. Paentiwyd y tu mewn yn goch."}, {"text_idx": "#000007", "text": "With this in mind, and the fact that you have to get the key from a local shop to gain entry to the chamber, or otherwise stare through metal bars into the blackness, the coffer was turned on its head and the outside darkened with charcoal. The inside was painted red."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Y canlyniad oedd darn o gelf yn amlygu pwysigrwydd tywyllwch a goleuni, a\u2019r lliw coch hefyd yn yr hen, hen ddefodau byw a chladdu \u2013 gan ein cysylltu efo profiadau ein hynafiaid ninnau filoedd lawer o flynyddoedd yn o\u0302l."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Tu mewn mae\u2019r garreg yn hongian yn y canol, bron iawn fel pendil cloc, a\u2019r profiad o geisio edrych arni yn un o chwilfrydedd rhwystredig gydag amser yn aros yn llonydd fel mewn beddrod fel Barclodiad y Gawres."}]