[{"text_idx": "#000000", "text": "Gruffudd ab OwainAug 209 min read"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Rhagolwg: La Vuelta a Espan\u0303a 2023"}, {"text_idx": "#000004", "text": "A hefyd dwi wedi bod wrthi'n sgwennu darnau am y Vuelta i Golwg ac eraill - felly dwi wedi gorfod arbed fy syniadau gorau ar gyfer y darnau hynny. Mynnwch gopi ddydd Iau."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Dyma fy rhestr i: paella, flamenco, cerddoriaeth gitar acwstig, ymryson teirw, tywydd braf, tirwedd sych ac eang. O, a hefyd, Saeson meddw wedi llosgi yn Benidorm ar Bargain Lovin' Brits in the Sun."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae chwiliad sydyn ar Google yn dangos fod fy narlun o Sbaen yn cyd-fynd gyda syniadau eraill. Heblaw, falle, am Bargain Lovin' Brits in the Sun."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Pethau eraill ddaeth i'r amlwg oedd Catholigiaeth, yr iaith, ei dylanwad ar Lladin America, celf gan Velazquez a Dali\u0301 a Picasso, cestyll, pensaerniaeth hanesyddol (Alhambra yn Granada, er enghraifft) a phe\u0302l-droed tiqui taca."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Yn fy marn i, does dim ffordd well i arddangos cyfoeth gwlad na thrwy ras feics broffesiynol, yn enwedig un sy'n para tair wythnos."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Dyma'r cyfle olaf mewn tymor i greu argraff ar y llwyfan mawr.\""}, {"text_idx": "#000014", "text": "Dio'm rhy ddrwg, nac ydi? Ac i wneud yn iawn am fethu a\u0302 meddwl am syniad gwreiddiol ar gyfer y cyflwyniad, dwi wedi penderfynu arbrofi efo arddull gweddill y cofnod. O bosib, mi fydd o'n haws ac yn ysgafnach i'w ddarllen. Dyma naw o bethau i fod yn ymwybodol ohonyn nhw ar drothwy'r Vuelta yn 2023"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ras yn erbyn y cloc i dimau"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Fel o'n i'n so\u0302n, mae'r Vuelta yn hoff o wneud pethau ryw fymryn yn wahanol, ac yn erbyn y tueddiadau sy'n cael eu gosod gan y Tour a'r Giro."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Un modd o wneud hynny yw ymlyniad at fath o ras sydd wedi prysur golli poblogrwydd ymysg trefnwyr rasys mewn oes lle mae'r frwydr rhwng y timau o ran eu hadnoddau ar ei anterth."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Y math hwnnw o ras yw'r ras yn erbyn y cloc i dimau. Yn amlwg, y timau sydd a\u0302 mwy o adnoddau yn ariannol sy'n mynd i allu fforddio ge\u0302r ac offer gwell i wasgu pob mantais posib. A hwythau fel arfer hefyd sydd berchen ar y reidwyr cryfaf a'r rhai sy'n serennu'n erbyn y cloc. Timau fel Jumbo ac Ineos yn bennaf."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Serch hynny, does dim disgwyl i'r REC i dimau, gynhelir ar gymal cynta'r ras yn Barcelona, fod yn arwyddocaol iawn yn y ras am y maillot rojo. 14.6km yw hyd y cymal, sydd ddim digon hir i weld bylchau enfawr, ac ar ben hynny, mae digonedd o gyfleon yn ddiweddarach yn y ras i weld bylchau llawer iawn mwy."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Nid y cymal cyntaf yw'r diwedd ar y cilometrau yn erbyn y cloc yn y Vuelta eleni chwaith, wrth i'r ras yn unigol yn erbyn y cloc ddisgyn drannoeth y diwrnod gorffwys cyntaf, ar gymal 10."}, {"text_idx": "#000021", "text": "25.8km o rasio fydd wrth foddau'r rhai sydd yn eu helfen yn y ras yn erbyn y cloc a gawn bryd hynny, a chyfle gwirioneddol i ambell un o'r ffefrynnau ddwyn amser mawr oddi wrth y dringwyr pur, ysgafn, gwantan."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Erbyn hynny, fodd bynnag, mi fydd sawl her eisoes wedi bod i ffefrynnau'r dosbarthiad cyffredinol; mynyddoedd mawrion i'w hwynebu mor fuan a\u0302 chymal 3 a hynny yn Andorra."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Her fwyaf yr wythnos gyntaf fydd y Pico del Buitre, sy'n gartref i Observatorio Astrofi\u0301sico de Javalambre, dringfa o gwta 11km sy'n dod reit ar ddiwedd y cymal - mae'r graddiant cyfartalog o 8% yn cuddio'r rhannau sydd i'w cael ar 15- ac 16%. Dringfa hurt yng ngwir ysbryd y Vuelta."}, {"text_idx": "#000025", "text": "La etapa reina? Mwy fel l'e\u0301tape reine"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Nid yn Sbaen fydd cymal brenhines - la etapa reina yn Sbaeneg - y ras eleni, ond yn hytrach dafliad careg dros y ffin i ochr Ffrengig y Pyre\u0301ne\u0301es. Felly l'e\u0301tape reine yw hi mewn gwirionedd."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Ar o\u0302l y ras yn erbyn y cloc ar gymal 10, mae cymal 11 yn dwyn diweddglo copa arall fydd fwy na thebyg yn ffafrio'r dihangiad - er y gellid ambell eiliad fan hyn fan draw gael ei hennill neu ei cholli yn y frwydr am y crys coch."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Dringfa fwyaf eiconig y Tour de France, y Col du Tourmalet, fydd llwyfan drama fawreddog cymal 13, sydd fymryn yn gynnar i gymal brenhines mewn gwirionedd. Cafodd y Tourmalet ei daclo yn y Tour de France Femmes eleni, ond bydd dynion y Vuelta yn ymgymryd a\u0302'r her o'r cyfeiriad cyferbyniol, gan gychwyn dringa yn Luz Saint Sauveur, ystyrir yn Fecca i seiclwyr. (Mae 'na le pizza twll yn y wal gwych yno a sawl ty\u0302 bwyta gwerth chweil arall os fyddwch chi byth o gwmpas.)"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Ar o\u0302l cychwyn dros 1,500m fyny fry yn Formigal, bydd y reidwyr yn croesi'r ffin ar gopa cynta'r dydd, sef y Puerto de Portalet, cyn disgyn i Laruns lle bo troed yr ail her. Yr enwog Col d'Aubisque yw hwnnw, a'i fawredd diamheuol gan esgyn i 1,709m. Rhoddir y ddringfa hefyd yn y categori especial - y tu hwnt i gategori."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Troi i'r chwith fydd y reidwyr wedyn ar gopa'r Aubisque a chymryd de\u0301tour bach i'r Col de Spandelles - yn fan hyn y cafwyd y cadoediad nodedig hwnnw rhwng Pogac\u030car a Vingegaard ar y disgyniad yn 2022 - cyn esgyn yn araf drwy'r Gorge de Luz. Mae eiliadau bonws i'w cael ar gopa'r Spandelles, sydd ynddo'i hun yn ddringfa gategori 1, cyn pi\u0301nacl y frwydr mae'n siw\u0302r ar lethrau ola'r dydd i'r Tourmalet."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Mae'n sicr yn un o'r dringfeydd anoddaf i mi eu taclo; bydd y reidwyr mewn gwirionedd yn dringo'n gyson am dros 35km o Argele\u0300s Gazost, a'r Tourmalet yn siapio'r 20 olaf o'r rheiny ar gyfartaledd o tua 7%. Diwrnod anodd iawn yn y cyfrwy i'r reidwyr, ond gwledd i'r rhai ohonom ni fydd ar y soffa."}, {"text_idx": "#000032", "text": "O ddringfa fwyaf eiconig y Tour de France i ddringfa fwyaf eiconig y Vuelta, sef yr Alto de l'Angliru. Daw ar gymal 17, wedi cryn bontio o'r Tourmalet - mae cymal 14 yn heriol dros ben yn ogystal gyda dwy ddringfa especial a diweddglo copa categori un, bryniau dihangiad-aidd cymal 15 a diweddglo ar ddringfa serth ar gymal 16."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Mae'n destun braw a dychryn ymysg y peloton; dim ond y dringwyr ysgafnaf, cryfaf sy'n gallu serennu ar lethrau'r Angliru. Meddyliwch gymaint den ni'n cwyno am ddringfeydd fel Bwlch y Groes o Ddinas Mawddwy sydd ryw 3km ar 13.5% - mae'r Angliru gymaint a\u0302 12.4km ar raddiannau o'r fath; y traean agoriadol yn haws, y 7km olaf yn hofran o gwmpas 20%, ac un cydran sylweddol ar 24%. Mochynaidd."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Bydd y sawl sydd am ennill y Vuelta eleni angen bod yn y cyflwr perffeithiaf ar ei gyfer, ac mae'n bosib y bydd hynny'n golygu dal yn o\u0302l yn y diwrnodau blaenorol i gadw peth egni yn y coesau. Cyfle i serennu yn y penawdau i'r sawl llwyddiannus, ac o bosib y cyfle i gipio'r ras yn ei chyfanrwydd."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Does dim cyfle i ymadfer chwaith drannoeth, wrth i gymal 18 ddwyn her sy'n cynnwys dwy ddringfa o La Cruz de Linares ar ddiwedd y dydd; dringfa gategori 1 sydd a\u0302 chyfartaledd o tua 10% yn yr hanner cyntaf cyn gostegu rhywfaint erbyn y copa."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Deg dringfa - ie, deg - a'r rheiny i gyd yn gategori 3 sy'n wynebu'r reidwyr ar y diwrnod olaf ond un; y diwrnod olaf lle y gall gwahaniaethau ymddangos yn y ras am y maillot rojo. Cymal prosesiwn ym Madrid sy'n dilyn ar y cymal olaf un."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Remco Evenepoel i amddiffyn ei deitl?"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Dwi am gychwyn drwy ddweud mod i'n meddwl fod hyn yn annhebygol, yn wyneb cryfder Jumbo yn enwedig."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Ond be wn i? Wedi'r cyfan, mae'r Belgiad newydd ennill pencampwriaethau'r byd yn y ras yn erbyn y cloc, y ras ffordd ym mhencampwriaethau Gwlad Belg, a Klasikoa Donostia San Sebastian am y trydydd achlysur."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Mae hi wedi bod yn ddychweliad graddol iddo wedi iddo adael y Giro ar y diwrnod gorffwys cyntaf a\u0302 dos o Covid - os cofiwch chi, mi enillodd o'r cymal blaenorol yn erbyn y cloc er fod y clwy arno."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Y llynedd, mi enillodd Evenepoel y Vuelta, ond rhaid cydnabod nad oedd y gystadleuaeth hanner mor gystadleuol ag y mae'n argoeli i fod eleni. Gadawodd Roglic\u030c, oedd yn ail yn y ras ar y pryd, cyn cymal 17 wedi i anlwc ei daro unwaith yn rhagor; damwain gas iawn bryd hynny."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Mae hi hefyd wedi dod i'r amlwg nad ydy o'n fodlon yn nhi\u0302m Soudal-Quickstep, a'i lofnod yn tynnu dw\u0302r i ddannedd sawl ti\u0302m cefnog. Dydy mynd allan yn gyhoeddus i ddatgan anfodlonrwydd am y garfan ddim yn mynd i greu awyrgylch hynod lewyrchus, byddwn i ddim yn tybio."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Fo, wedi'r cyfan, ydi seren mawr y ti\u0302m, ac mae wedi gosod amod digon pendant i'r perchennog Patrick Lefe\u0300vre - mae o'n mynnu gwelliannau mawr i'r garfan i'w gefnogi erbyn ymgyrch Tour de France 2023."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Yn y cyfamser, dydy Remco ddim yn fy nharo i fel reidiwr fyddai'n serennu ar lethrau serth yr Angliru, ond mae'r cymalau bryniog yn sicr o apelio ato. Beth bynnag fo'r amgylchiadau o'i gwmpas, mae'n sicr ymysg y prif ffefrynnau ar bapur."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Does dim un ti\u0302m erioed wedi ennill y tri Grand Tour yn yr un flwyddyn; dim hyd yn oed Sky ar eu hanterth."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Ond mae cyfle euraidd yn cyflwyno'i hun i Jumbo-Visma yn y Vuelta eleni i greu hanes."}, {"text_idx": "#000050", "text": "I mi, mae'n reit amlwg mai Vingegaard yw'r cryfaf o'r ddau, a beth bynnag fo unrhyw un yn ei ddweud am rannu'r arweinyddiaeth, y gw\u0302r o Ddenmarc yw reidiwr Grand Tour gorau'r byd ar hyn o bryd."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Ond prin yw'r Plan Bs cystal a\u0302 Roglic\u030c, sydd ei hun wedi ennill y Vuelta deirgwaith. Mae'n debyg y bydd dau o gadfridogion gorau'r byd, Sepp Kuss a Wilco Kelderman, hefyd yn rhan o garfan Jumbo, ac felly a\u0302 bod yn gwbl onest, mae'n anodd gweld unrhyw un - ar bapur - yn gallu goresgyn eu cryfder."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Roedd hi'n argoeli'n dda iawn i Geraint Thomas on'd oedd, pan gyhoeddodd yn wreiddiol y byddai'n ymgiprys a\u0302'r maillot rojo eleni, yn dilyn perfformiad argyhoeddiadol iawn yn y Giro. Gorffennodd o'n ail, os cofiwch chi, a hynny drwy golli gafael ar y crys pinc ar y REC tyngedfennol ar yr unfed awr ar ddeg."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Mae'n bosib mai dyma fydd un o'r troeon olaf, os nad y tro olaf, i ni weld Geraint yn mynd amdani mewn Grand Tour, a byddai'n sicr yn braf gweld y Cymro ymysg y goreuon."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Ymddengys ei fod wedi cael paratoad sy'n ddigon arferol i'w safonau o; ryw gynhesu graddol yn hytrach na cheisio cyrraedd brig ei allu'n rhy gynnar. 10fed yn REC pencampwriaethau'r byd a 47ain yn y Tour de Pologne - cadw'r coesau i droi. Gobeithio y gwelwn ni o'n tyfu wrth i'r ras fynd yn ei blaen, er nad oes llawer o gyfle i wneud hynny wrth i'r Vuelta luchio heriau'n gynnar iawn."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Mae ti\u0302m cryf gan Ineos eto, fel sy'n ddisgwyliedig; un sy'n cynnwys Egan Bernal, enillydd Tour 2019, sy'n parhau ar ei daith hir yn o\u0302l o anaf allai fod wedi gorffen ei yrfa. Gobeithio y gwelwn ni o'n cael rhyw gyfle i serennu."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Hefyd yn eu plith mae Thymen Arensman, orffennodd yn 6ed yn y Giro eleni. Dyma un o'r reidwyr prin yr ydw i wedi llwyddo i sylwi arnyn nhw cyn iddyn nhw fod yn wych - mi ddangosodd fflachiadau o'i allu pan yn ifanc yn 2021, a buan iawn y daeth Ineos ar ei o\u0302l."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Dyma enw y mae cryn obaith o'i gwmpas, yn enwedig ymysg y Sbaenwyr sy'n daer chwilio am olynydd i Alberto Contador ac Alejandro Valverde fel arwr cenedlaethol."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Mae'r gw\u0302r 20 oed wedi dangos cryn addewid, ond eto heb serennu ar y llwyfan mwyaf un eleni. Rydym ni'n awchus aros am weld y potensial yn cael ei wireddu. 3ydd yn y ras yma llynedd; byddai'n ddiddorol iawn gweld pe gallai ddringo ris neu ddwy hyd yn oed eleni."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Mae'n rhannu arweinyddiaeth UAE gyda Joa\u0303o Almeida, ac yntau hefyd yn reidiwr Grand Tour o safon; gorffennodd yn 3ydd yn y Giro eleni. Does wybod beth fydd Marc Soler yn dyheu amdano, o bosib yn chwilio am gyfle iddo fo'i hun wedi iddo roi gymaint i ymgyrch Pogac\u030car yn y Tour."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Gallwn i so\u0302n am sawl un arall, ond dydw i ddim am wneud yn helaeth - yn hytrach, dwi am eu gosod nhw mewn hierarchaeth i roi syniad i chi o gyd-destun y ras am y fuddugoliaeth."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Mae'n ymddangos y gall Simon Carr o EF a Stevie Williams o Israel Premier-Tech rasio yn y Vuelta eleni, er nad ydy hynny wedi'i gadarnhau wrth ysgrifennu. Wrth i mi roi geiriau ar y dalen wen sef y sgri\u0302n, mae Stevie newydd ennill cymal 3 o daith Norwy."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Ond yr hyn sydd fwyaf cyffrous ydi fod uchafbwyntiau o'r ras yn mynd i fod ar gael - am y tro cyntaf dwi'm yn amau - ar S4C gyda'r nos. Felly does dim esgus i beidio a\u0302 chadw trac ar yr hyn fydd yn digwydd yn y ras eleni. Mwynhewch!"}, {"text_idx": "#000069", "text": "La Vuelta yn y Gymraeg am y tro cyntaf: yr holl fanylion"}]