[{"text_idx": "#000002", "text": "Yn hollbresennol mewn tirweddau \u2018gwyllt\u2019: bryniau garw, ardaloedd arfordirol, rhostir agored a gweunydd unig, mae eithin ma\u0302n yn llwyn bytholwyrdd pigog yn nheulu\u2019r pys. Wedi\u2019i orchuddio a\u0302 miloedd o flodau melyn, mae eithin wedi\u2019i gysylltu\u2019n symbolaidd a\u0302 tha\u0302n a\u2019r haul. Mae ei dymor blodeuo hir yn darparu bwyd gwerthfawr i wenyn yn gynnar yn y gwanwyn pan fydd blodau\u2019n brin, ac yn ddiweddarach yn y flwyddyn pan fydd blodau eraill wedi dwyn ffrwyth. Mae dryslwyni trwchus o eithin yn darparu safleoedd nythu a bwydo gwerthfawr i adar gwyllt, maent yn arbennig o bwysig i freision melyn, llinosiaid a theloriaid. Yng Nghymru, mae hwyaid yr eithin prin yn nythu mewn tyllau cwningen o dan eithin, sy\u2019n esbonio eu henw Cymraeg!"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Fel un o\u2019r coed sy\u2019n gysegredig i Geltiaid a derwyddon, defnyddiwyd eithin i gynnau tanau seremoni\u0308ol, yn enwedig yn ystod gw\u0302yl da\u0302n Beltane ym mis Mai. Byddai gyrroedd o dda yn cael eu gyrru rhwng tanau er mwyn eu hamddiffyn, a chludwyd fflachlampau o eithin trwy dir fferm ac adeiladau i lanhau\u2019r aer a dod a\u0302 ffrwythlondeb i\u2019r anifeiliaid."}]