[{"text_idx": "#000000", "text": "William Williams, Amlwch a\u2019i Weithred Ddewr"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ar o\u0302l y rhyfel, bu Williams yn byw yng Nghaergybi, gan ddod yn un o\u2019r aelodau a sefydlodd gangen o\u2019r Lleng Brydeinig. Wrth gyrraedd gartref, dathlwyd ef mewn pare\u0302d yn Llangefni. Ffynhonnell: WSB/279, Anglesey Archives."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ganwyd William Williams yn Amlwch ar 5 Hydref 1890 ac ymunodd a\u0302 gwasanaeth Llu Wrth Gefn y Llynges Frenhinol ym mis Medi 1914. Yn ystod 1917, fe\u2019i anfonwyd ar fwrdd yr HMS PARGUST, llong-Q, sef llongau masnachol oedd hefyd yn cario arfau cudd, dan esgus bod yn longau teithwyr. Ar 7 Mehefin 1917, fe wnaeth llong danfor Almaenig UC 29 ymosod ar yr PARGUST ym Mo\u0302r yr Iwerydd. Yn ystod yr ymosodiad daeth gorchuddion y gynnau yn rhydd, a gwirfoddolodd William Williams i aros ar o\u0302l er mwyn dal y gorchuddion yn eu lle rhag peidio datgelu\u2019r arfau yn rhy fuan. Aeth y criw decoy oddi ar y llong ar fadau achub. Wrth weld hyn, daeth UC 29 i\u2019r wyneb gan agosa\u0301u at y llong. Pan oedd y llong danfor o fewn 50 troedfedd, tynnwyd y gorchuddion a thaniwyd y gynnau. Fe suddwyd UC 29 gyda 23 o bobl ar ei bwrdd."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Royal Commission on the Ancient"}]