[{"text_idx": "#000027", "text": "Sir Benfro yn yr Oes Haearn"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Codiad yn Lefel y Mo\u0302r"}, {"text_idx": "#000038", "text": "ar hyd Llwybr Cenedlaethol Arfordir Penfro"}, {"text_idx": "#000041", "text": "O gromlechi Neolithig i gaerau amlwg Oes yr Haearn, trwy adfeilion odynnau calch a hen gaerau harbwr i ganolfannau syrffio a phorthladdoedd fferi modern, mae\u2019r Llwybr Cenedlaethol yn daith drwy hanes dynoliaeth dan ddylanwad y mo\u0302r."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Hyd yn gymharodd ddiweddar \u2013 cyn ffyrdd a\u2019r rheilffyrdd \u2013 y mo\u0302r oedd y brif ffordd i Sir Benfro, gan ei bod hi\u2019n amgylchynu\u2019r sir ar dair ochr."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Wrth i chi gerdded heddiw ar hyd y llwybr, gwelwch lu o olion i\u2019ch hatgoffa ogapeli ac eglwysi Celtaidd, seintiau a cherrig cestyll lle ymosododd y Normaniaid, caerau a adeiladwyd yn oes Victoria i amddiffyn Aberdaugleddau, Hyn i gyd yn dangos yn gryf y traddodiad arforol."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Mae\u2019r pentrefi bach a welir ar hyd y llwybr yn rhoi cip olwg i ni o\u2019r amser lle roedd pysgota a gwerthu o\u2019r mo\u0302r \u2013 hyd yn oed mewn rhai enghreifftiau smyglo \u2013 yn du hwnt o bwysig, a hyd yn oed heddiw mae gan rhai bobl stori neu ddwy i ddweud."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Er bod hyn yn arddangos yn newydd, mae Sir Benfro a\u2019i lwybr arfordirol wedi croesawu ymwelwyr ers tro byd. Cerddodd miloedd o bererinion yn y Canol Oesoedd ar hyd y llwybr ar eu ffordd i\u2019r Eglwys Gadeiriol yn Nhy\u0302 Ddewi."}, {"text_idx": "#000056", "text": "The highest tides cover parts of the Coast Path for an hour or so. It is a long extra walk to go around these. It is best to just wait until the water..."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Dangosir y 250 milltir o arfordir Sir Benfro, mwy o amrywiaeth o greigiau a golygfeydd, na unrhyw ardal arall o\u2019r un maint, ym Mhrydain."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Mae\u2019r Llwybr Cenedlaethol yn ein harwain drwy amrywiaeth eang o dirweddau, o dir uchel ar ben y creigiau caregog lawr i\u2019r draethau bychain a\u2019r b..."}]