[{"text_idx": "#000005", "text": "Wrth i ddynoliaeth osod ei marc yng ngwaddodion \u201ctragwyddol\u201d y ddaear, mae\u2019n eironig ein bod yn y misoedd diwethaf hefyd wedi dechrau casglu peth o lwch dilychwyn hynaf cysawd yr haul o\u2019r gofod. Ar ddechrau Rhagfyr, yn anialdir de Awstralia, glaniodd coden o long ofod robotig Hayabusa 2 a lansiwyd o Japan yn 2014. Ynddi roedd dognau o lwch o\u2019r asteroid Ryugu a gasglwyd yn 2019. Ym mis Hydref bu llwyddiant cyntaf NASA i wneud rhywbeth tebyg wrth i\u2019r robot OSIRIS-REx lanio ar Bennu. Cododd cymaint o lwch nes bu bron iddo dagu\u2019r offer. Bydd yn ei ddychwelyd i\u2019r ddaear yn 2023. Camp y ddwy antur oedd llwyddo i lanio ar wynebau gwrthrychau maint pentref Rachub \u2013 gyda dim ond mymryn o ddisgyrchiant i gadw\u2019r lloerennau yn eu lle. Fe gofir, efallai, am drafferthion y glaniwr Philae a adlamodd i gafn tywyll wrth geisio glanio\u2019n esmwyth ar wyneb comed Churyumov-Gerasimenko yn 2014. Gobeithir dysgu o ddadansoddi\u2019r samplau hyn, gryn dipyn am y cwmwl llwch a ffurfiodd y ddaear a\u2019r planedau dros 4 biliwn o flynyddoedd yn o\u0302l."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ond llwch gofod mwyaf nodweddiadol mis Rhagfyr oedd yr hyn a ddychwelwyd i Fongolia Tsieina, gan ran o long ofod Chang\u2019e 5. Y daith hon yw taith ddiweddaraf Tsieina yn ei hymweliadau a\u0302\u2019r lleuad. Yn 2019, Chang\u2019e 4 oedd y robot cyntaf i lanio ar, ac ymchwilio, wyneb y lleuad nad yw byth i\u2019w weld o\u2019r ddaear. Ddydd Nadolig 2020 roedd ei fforiwr Yutu-2 wedi cwblhau taith o 600.55 metr gan hen ddymchwel record hirhoedledd (os nad pellter) Lunokhod 1 a dramwyodd wyneb y lleuad am 322 o ddiwrnodau yn 1970-71. Nid yw llwch Chang\u2019e 5 mor hynafol a\u0302\u2019r hyn a gyrchwyd o Ryugu a Bennu (credir ei fod tua 2 biliwn oed), ond yn ogystal a\u0302\u2019i werth technegol sylweddol mae ei ddychwelyd yn llwyddiannus yn gam pwysig ym mharatoadau Tsieina tuag at y cam gwleidyddol pwysig o lanio criw o\u2019i dinasyddion ar y lleuad yn y 2030au."}]