[{"text_idx": "#000001", "text": "Fel rhan o\u2019r prosiect hwn bydd y Gymdeithas Archaeoleg Forwrol (NAS) yn cynnal ysgol faes danddwr yn Abercastell o\u2019r 7fed i\u2019r 17 Mehefin 2019 i astudio llongddrylliad yr SS LEYSIAN a longddrylliwyd yn y bae ar 20 Chwefror 1917."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Cyn cynnal yr ysgol faes, mae ymchwil yn cael ei wneud i hanes y llong. Dyma grynodeb:"}, {"text_idx": "#000003", "text": "1906 \u2013 ei henw gwreiddiol oedd yr SS SERAK a chafodd ei hadeiladu yn Newcastle-upon-Tyne i gwmni llongau o\u2019r Almaen;\n1906 hyd 1914 \u2013 bu\u2019n masnachu fel llong gargo gyffredinol rhwng Ewrop ac arfordir gorllewinol gogledd a de America.\n1914 \u2013 cafodd ei chipio yn Abertawe pan dorrodd y Rhyfel Byd Cyntaf allan a\u2019i rhoi i gwmni llongau Prydeinig fel \u2018gwobr rhyfel\u2019. Cafodd ei hailenwi\u2019n SS LEYSIAN.\n1915 hyd 1917 \u2013 cafodd ei defnyddio i gludo anifeiliaid pwn o America i helpu gyda\u2019r ymdrech ryfel yn Ewrop a gogledd Affrica.\n20 Chwefror 1917 \u2013 ar o\u0302l dadlwytho cargo o anifeiliaid pwn yn Belfast, roedd hi\u2019n dychwelyd i America mewn balast pan drawodd yn erbyn y clogwyni ym Mae Abercastell."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Cynigiwyd gwahanol ddamcaniaethau am dynged y llong. Yr un fwyaf cyffredin yw i\u2019r criw gamgymryd Pen Strwmbwl am Benmaendewi mewn niwl, ond mae adroddiadau eraill yn awgrymu iddi gael ei hel ar y creigiau gan long-U, i rywun ymyrryd a\u0302\u2019r cwmpawd, ac i ryw hanner cant o yrwyr mulod a oedd ar ei bwrdd wrthryfela. Yn ffodus, ni chollodd neb ei fywyd, ond rydym yn cael trafferth dod o hyd i unrhyw wybodaeth am hanes y llong o\u2019r dyddiad yr aeth yn sownd (20 Chwefror 1917) hyd at yr adeg y suddodd yn ystod storm hydrefol tua wyth mis yn ddiweddarach.#"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Credwn i beth gwaith achub gael ei wneud ar y llongddrylliad drwy gydol Gwanwyn a Haf 1917 gan rywun o\u2019r enw Capten J. Driver. Mae\u2019n bosibl iddo ddefnyddio winsh, wedi\u2019i chodi ar y clogwyn uwchben y llong i halio defnyddiau o\u2019r llong i fyny wyneb y clogwyn. Sut bynnag, o ystyried bod y llong 400 troedfedd hon (bron hanner hyd y Titanic) yn gorwedd yn unionsyth mewn dw\u0302r bas ym Mae Abercastell am ryw wyth mis, a\u2019i bod yn amlwg iawn o\u2019r traeth a phen y clogwyni, mae\u2019n syndod cyn lleied o gofnodion, erthyglau, arteffactau, stori\u0308au neu luniau o\u2019r cyfnod hwn y daethpwyd o hyd iddynt."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Os oes gennych unrhyw wybodaeth am y llongddrylliad hwn, byddem yn falch iawn o glywed gennych, ac os byddwch yn Abercastell rhwng 7 a\u2019r 17 Mehefin, dewch draw a chyflwynwch eich hunain."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Llongddrylliad llong danfor a suddwyd ar Ddiwrnod Nadolig 1917 \u2013 wedi\u2019i warchod bellach\nAnimeiddiad : Carcharorion Almaenig mewn ymgais feiddgar i ddianc o\u2019r Gogarth, Llandudno"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Llongddrylliad llong danfor a suddwyd ar Ddiwrnod Nadolig 1917 \u2013 wedi\u2019i warchod bellach"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Royal Commission on the Ancient"}]