[{"text_idx": "#000000", "text": "< Yn o\u0302l i Bywyd Mo\u0302r"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Oherwydd adeiladwaith cymhleth llongddrylliadau, gyda\u2019u hagennau, silffoedd a thyllau di-rif, maen nhw\u2019n cynnig cysgod ardderchog i grancod, cimychiaid a berdys. Yn ogystal, fel y gwelwyd ar longddrylliad yr SS Derbent yn 2019, mae niferoedd sylweddol o gramenogion eraill, fel amffipodau, i\u2019w cael ymysg y cymunedau tywarch ac yn y tiwbiau a adeiladant. Cramenogion yw cregyn llong hefyd, a gallwch eu gweld ar longddrylliadau mewn dw\u0302r dyfnach yn ogystal ag ar longddrylliadau mewn dw\u0302r bas yn nes at y lan."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae nodweddion neilltuol y cranc coch yn golygu ei fod yn hawdd ei adnabod. Mae\u2019n edrych yn gadarn a chryf oherwydd ei argragen \u2018grwst\u2019 gochfrown a\u2019i grafangau mawr a\u0302 blaenau tywyll. Mae\u2019r llun yn dangos un yn llechu o dan gwn dec yr SS Derbent."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Cranc nofio melfed Necura puber"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae\u2019r cranc nofio melfed yn hysbys am ei ymddygiad ymosodol pan fydd dan fygythiad \u2013 bydd yn codi ac yn lledu ei grafangau glas neu borffor gyda\u2019u blaenau tywyll. Fel y mae\u2019r enw cyffredin yn ei awgrymu, mae blew melfedaidd yn gorchuddio\u2019r argragen, ac mae\u2019r coesau o\u0302l yn weddol fflat i hwyluso nofio. Mae\u2019r llygaid coch yn nodedig iawn ac mae\u2019r rhain, ynghyd a\u0302\u2019i natur ffyrnig, yn egluro\u2019r enw arall a roddir arno: \u2018Cranc cythraul\u2019."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae sawl rhywogaeth o amffipod sy\u2019n adeiladu matiau o diwbiau a all orchuddio arwynebau a bywyd morol arall. Ar yr SS Derbent gellir gweld gorchudd brown a\u0302 thyllau ynddo. Ym mhob twll mae amffipod unigol yn byw ac yn bwydo. Mae\u2019r tiwbiau\u2019n gorchuddio coesynnau hydroidau pibau corsen hyd yn oed, fel y gwelwch yn y ddau lun. Gall mwydod polydora gynhyrchu tiwbiau tebyg yr olwg."}]