[{"text_idx": "#000000", "text": "HomeOur workWho we areCommission usHistory & visionNewsRSVP \u2013 Get in touchEnglish"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Ymchwilio diwylliannol Cymreig \u2013 mythau tarddiad a chyfiawnder"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Chwedlau tarddiad \u2013 sut y gallwn ni ddeall eu grym, problemau a photensial creadigol?"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Rydym yn archwilio dull newydd yn y tagfeydd cyfoes o fywyd cyhoeddus, gan ddefnyddio athroniaeth o ddiwylliant er mwyn dod o hyd i ffordd o gryfhau a gwella ein bywyd cyhoeddus; edrych ar \u2018chwedlau tarddiad\u2019 a chyfiawnder."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae archwiliad diwylliannol yn dechrau o rym creadigol a dinistriol ein mythau am ein tarddiad \u2013 sut y gall y ddealltwriaeth hon helpu bywyd yng Nghymru?"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Straeon a naratifau am yr hyn yr ydym ni ac o ble yr ydym yn dod yw \u2018Chwedlau tarddiad\u2019. Maent yn amrywio yn eu hyd a lle\u0302n. O\u2019r straeon yma, adeiladwn ddisgwyliadau a diwylliant. Maent wedi\u2019u plethu\u2019n ddwfn mewn sawl agwedd o\u2019n hunaniaeth ddynol. Mae gan \u2018Chwedlau tarddiad\u2019 y gallu i fod yn sail i\u2019n ffyniant dynol \u2013 er mae ganddynt hefyd y potensial i ryddhau\u2019r dinistr mwyaf annymunol a chreulon. Cafodd yr athronydd Paul Tillich (1886-1965) ei alltudio o\u2019r Almaen gan y Natsi\u0308aid yn 1933 am ysgrifennu llyfr arloesol yn amlygu grym dinistriol \u2018mythau tarddiad\u2019. Ni chafodd y llyfr ei gyfieithu i\u2019r Saesneg tan 1977, ac felly nid yw\u2019n adnabyddus iawn ym Mhrydain. Mae\u2019n dechrau gyda chyflwyniad o ddeg tudalen o\u2019r enw: The Two Roots of Political Thinking. Rydym yn mynd i archwilio hyn yng Nghymru."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae gwreiddiau athronyddol ffasgaeth a chynnig \u2013 a phroblemau \u2013 \u2018mythau tarddiad\u2019 i gymdeithas ddynol wedi\u2019u nodi\u2019n glir ac yn wych gan Tillich. Amlinellir hefyd ganddo\u2019r addysg a\u2019r ymrwymiad sydd eu hangen er mwyn trawsnewid y grymoedd dinistriol yn ein bywydau unigol a chyffredin. Cyn y gall unrhyw credo gwleidyddol neu gymdeithasol ddechrau, meddai Tillich bod yn rhaid archwilio cwestiwn rhagarweiniol: \u2018beth mae\u2019n ei olygu i fod yn ddynol?\u2019"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Wrth ddod o hyd i\u2019n hunain fel pobl \u2013 mae\u2019n amlinellu \u2013 ceir tensiwn dwfn rhwng yr hyn yr ydym mewn gwirionedd, a\u2019r hyn y dylem fod. Mae\u2019n dangos sut mae ein naratif a\u2019n straeon am \u2018o ble rydyn ni\u2019n dod\u2019 a \u2018beth rydyn ni\u2019n meddwl ydyn ni\u2019 yn cysylltu\u2019n ymarferol a\u0302\u2019r ffyrdd y mae unigolion a grwpiau yn ymddwyn ac yn gweithredu yn y byd. Naratifau a straeon o\u2019r fath yw sail ein \u2018mythau tarddiad\u2019 ni. Maent yn cyflwyno eu hunain mewn sawl ffordd \u2013 ein cenedligrwydd, hunaniaethau, grwpiau cyfeillgarwch, addysg, gwaith, barn gwleidyddol, ymdeimlad o bwrpas, ymdeimlad o berthyn, nodweddion cymeriad, cefndiroedd teuluol, diwylliant crefyddol, eiddo, teithio... mae\u2019r rhestr yn parhau. Mewn sawl ffordd ddwys, ein \u2018hunaniaethau\u2019 yw\u2019r naratifau \u2018o ble rydym yn dod\u2019 a \u2018beth rydym wedi\u2019i wneud\u2019. Cynhyrcha\u2019r naratifau hyn ymdeimliad o ddiogelwch, ac maent hefyd yn annog ynom ambell i deimlad fod gennym yr hawl i ymddwyn a gweithredu mewn ffordd sy\u2019n adlewyrchu\u2019r \u2018mythau tarddiad\u2019 hyn."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae\u2019n tynnu sylw at y ffaith nad yw\u2019r byd yn ddigon mawr i gynnwys yr holl hawliau a gynhyrchir gan ein \u2018mythau tarddiad\u2019. O ganlyniad, mae ein hawliau a\u2019n trachwantau yn aml yn gwrthdaro a\u0302 hawliau pobl eraill. Y dasg ddynol fawr yw cydnabod ac archwilio ein straeon \u2018o ble rydym wedi dod\u2018, ac yna ymgysylltu o ddifrif a\u0302 grwpiau, pobl, cymunedau a chymdeithasau eraill, yn aml gan roi\u2019r gorau i\u2019n ymdeimlad o hawl, fel bod cyfiawnder yn cael ei flaenoriaethu mewn bywyd ac yn y byd."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mae Tillich yn gorffen drwy ddweud bod \u2018i le rydym yn mynd\u2019 ac ymwybyddiaeth o\u2019r penderfyniad i weithredu dros gyfiawnder yn bwysicach nac \u2018o ble rydym wedi dod\u2019 yn y pen draw. Dyma yw, meddai, beth mae\u2019n ei olygu i fod yn ddynol."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Tillich oedd un o athronwyr mwyaf yr 20fed ganrif. Mae rhai o ddiwylliannau dynol mawr y byd wedi deall a dilyn y moeseg a\u2019r syniad canolog hwn o fod yn ddynol. Nid yw\u2019r dull hwn o feddwl a siarad yn gyffredin iawn ym mywyd cyhoeddus cyfoes Prydain, ac eto mae i glywed yn dawel yng Nghymru, felly bydd y gynhadledd a\u2019r archwilio diwylliannol sydd i ddod yn rhoi cyfle i weld sut mae\u2019r llif gwych hwn o feddwl a phrofiad dynol yn cyd-fynd yn eang a\u0302 bywyd yng Nghymru heddiw a\u2019r traddodiadau hynny sy\u2019n sail i hyn."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Rydym yn eich gwahodd i gymryd rhan mewn ymchwiliad diwylliannol Cymreig i ddatgelu posibiliadau ar gyfer newidiadau radical a dynol dwfn ar gyfer cenedlaethau\u2019r dyfodol."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Wrth archwilio rhai o\u2019r thema\u0302u hyn uchod, rydym yn ceisio cynnig trafodaethau a gwaith archwilio gyda chymunedau a sefydliadau partner ar draws rhai o\u2019r meysydd canlynol:"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Bywyd cyhoeddus a\u2019n mythau tarddiad ni"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mae ein mythau tarddiad cenedlaethol, rhanbarthol, lleol a phersonol yn llywio ein hunaniaethau fel unigolion a chymunedau. Maent yn cyfrannu at ein hymdeimlad o gynefin a\u2019n lles. Sut gallwn ni lywio ein hunaniaethau a\u2019n hamgylchiadau os ydym yn amau nad yw ein hymdeimlad personol, cymunedol neu gyhoeddus o\u2019n lle a\u2019n llesiant yn iach i ni? Sut y gallwn archwilio mythau tarddiad yn iach yn y maes cyhoeddus?"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Iechyd meddwl, lles a\u2019n mythau tarddiad"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Y seicolegydd Americanaidd Carl Rogers oedd yn gyfrifol am sefydlu mudiad cwnsela\u2019r 20fed ganrif a sefydlu egwyddorion addysgiadol sy\u2019n canolbwyntio ar yr unigolyn. Roedd Carl Rogers yn trafod yn ddwys gyda Paul Tillich am y posibilrwydd o drawsnewid pobl. Sut mae gwaith allweddol a hirhoedlog Carl Rogers sy\u2019n canolbwyntio ar yr unigolyn yn cael ei gynnal a\u2019i ddathlu mewn addysg a bywyd cyhoeddus yng Nghymru heddiw? Sut y gall dull Rogers helpu ymhellach i drawsnewid ein cymdeithas yn iachus gyda chyfiawnder, a\u2019n helpu i archwilio gwahanol fythau tarddiad?"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Byw yn y byd naturiol \u2013 fel bodau dynol creadigol"}, {"text_idx": "#000022", "text": "The climate emergency means changes \u2013 big changes \u2013 for the ways in which we think about and live human life. The Welsh Government\u2019s The Wellbeing of Future Generations Act is world-leading climate change legislation. And our whole society needs to act. How do the stories we tell ourselves about \u2018what it means to be human\u2018 help us to navigate towards inevitable new carbon zero economies and ways of living? What myths of origin and senses of entitlement in our human culture are holding us back? Where in our culture and identities might we encounter the decision to adapt and change. How can we navigate healthy towards change and transformation? How can we strengthen our appetites for climate justice?"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Mae\u2019r argyfwng hinsawdd yn golygu newidiadau \u2013 newidiadau mawr \u2013 ar gyfer y ffyrdd rydyn ni\u2019n meddwl am ac yn byw ein bywydau. Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol Llywodraeth Cymru yw deddfwriaeth newid hinsawdd fwyaf blaenllaw y byd, ac mae angen i\u2019n cymdeithas gyfan weithredu. Sut mae\u2019r straeon rydyn ni\u2019n eu hadrodd i ni\u2019n hunain am \u2018beth mae\u2019n ei olygu i fod yn ddynol\u2019 yn ein helpu i lywio tuag at economi\u0308au carbon sero a ffyrdd o fyw newydd ac anochel? Pa chwedlau tarddiad a chwantiau ein diwylliant dynol sy\u2019n ein rhwystro ni? Ble yn ein diwylliant a\u2019n hunaniaeth y gallem ddarganfod y penderfyniad i addasu a newid? Sut allwn ni hwylio\u2019n iach tuag at newid a thrawsnewid? Sut y gallwn ni gryfhau ein hawydd am gyfiawnder i\u2019r hinsawdd?"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Dysgu, ysgol ac addysg: trawsnewid chwedlau tarddiad"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mae ein plant yn dod at ei gilydd yn feunyddiol yn yr ysgol o wahanol gefndiroedd, aelwydydd, diwylliannau, safbwyntiau a dyheadau \u2013 mae ein hysgolion yn derbyn y plant yma i gyd gyda\u2019r weledigaeth o alluogi pob plentyn i ddarganfod cyfleoedd newydd yn y byd \u2013 cyfleoedd sy\u2019n gallu addo mwy na\u2019r mannau y maent wedi dod ohonynt. Mae ein haddysg yng Nghymru sy\u2019n canolbwyntio ar y plentyn yn ganolog i gyfiawnder i\u2019n holl ddinasyddion \u2013 bywyd, iechyd a lles cenedlaethau\u2019r dyfodol ydyw. Pa ddealltwriaeth sydd ei hangen arnom o fythau tarddiad ac arweinyddiaeth o amgylch y term \u2018plentyn-ganolog\u2019 er mwyn helpu ein hysgolion a\u2019n darparwyr addysg i fanteisio i\u2019r eithaf ar gyfleoedd i helpu ein holl blant i ffynnu\u2019n iach yn ein byd cymhleth sy\u2019n llawn anghydweld? Sut y gall plant archwilio deinameg, problemau a chynigion \u2018chwedlau tarddiad\u2018 orau? Darllenwch fwy..."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Gwleidyddiaeth a chwedl y dechreuad"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Tillich\u2019s analysis of fascism is little known in Britain today. His 1933 book wasn\u2019t translated from German until 1977. His analysis of fascism is brilliant."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Pa chwedlau tarddiad cyferbyniol a chreadigol sy\u2019n sail i\u2019r gwahanol draddodiadau gwleidyddol yng Nghymru \u2013 a beth y gall y traddodiadau ceidwadol, sosialaidd, rhyddfrydol, gwyrdd a chenedlaetholgar gyfrannu a\u2019i ddysgu o drafodaethau agored am eu gwahanol chwedlau tarddiad? Sut y gellir gwella\u2019r ffordd y mae gwleidyddiaeth yn cael ei chynnig a chyflwyno drwy ymchwiliad a deialog o\u2019r fath?"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Traddodiadau ffydd \u2013 a bod yn ddynol"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Mae traddodiadau ffydd y byd yn ymgysylltu\u2019n ddifrifol ac yn ddwfn a\u0302 straeon tarddiad, trawsnewid, cymuned a chyfiawnder. Roedd Tillich yn un o ddiwinyddion ac athronwyr diwylliant fwyaf yr 20fed ganrif, a arweinodd archwiliadau arloesol cynnar mewn deialog rhyng-ffydd. Pa fewnwelediadau sydd gan draddodiadau ffydd Cymru i gyfrannu at y sgwrs hon ac i\u2019w datblygiadau eu hunain?"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Mewn diwylliant, mae chwedlau tarddiad yn rymoedd cynnil a phwerus iawn ar gyfer cydlyniant a dinistr. Ym mha ffyrdd y mae\u2019r rhai sy\u2019n darparu ac yn rheoli ein cyfryngau, newyddion, adloniant a diwylliant yn deall y ffyrdd dwys y mae ffyniant dynol yng Nghymru yn cael ei ddal yn o\u0302l neu ei feithrin gan ddybiaethau, darllediadau, prosiectau a chynnyrch sydd yn trosglwyddo deunydd a chredoau sy\u2019n gysylltiedig a\u0302 chwedlau tarddiad? O ystyried grym creadigol a dinistriol mythau tarddiad beth yw swyddogaeth artistiaid, theatr a barddoniaeth? Beth yw\u2019r straeon y mae\u2019r cyfryngau, darlledwyr, rheolwyr ac adrannau marchnata yn eu hadrodd i\u2019w hunain am eu ro\u0302l yn ein heconomi a\u2019n diwylliant \u2013 beth yw chwedlau tarddiad y diwydiant? Sut mae dadansoddiad Paul Tillich yn helpu pawb mewn cymdeithas i ddychmygu a chefnogi diwylliant, cyfathrebu a bywyd cyhoeddus iachach?"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Os hoffai eich mudiad, sefydliad, cymuned neu fusnes ymateb, gofyn cwestiynau, cymryd rhan neu archwilio sut mae\u2019r thema\u0302u hyn yn cael eu cynnal ym mywyd Cymru, cysylltwch a\u0302 ni. Fe\u2019ch gwahoddir yn gynnes i ymuno a\u0302\u2019r drafodaeth hon a\u2019n helpu i greu\u2019r archwiliad diwylliannol agored a diddorol hwn ar gyfer mis Hydref 2022."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Do you have to compete when learning to sing really well?"}, {"text_idx": "#000034", "text": "A challenge to traditional high quality singing teaching from a"}]