[{"text_idx": "#000004", "text": "Ceir tystiolaeth o gyfnod y Brenin Ine o Wessex a chyfres o gyfreithiau tua 694, oedd ag oblygiadau pwysig i\u2019r Cymry yn ei frenhiniaeth. Dyma\u2019r cyfreithiau cyntaf a gyhoeddwyd gan frenin Sacsonaidd tu hwnt i Swydd Caint yn y cyfnod cythryblus yma ac maen nhw\u2019n dangos yn glir fod Cymry wedi parhau i fyw yn Wessex."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae\u2019n debyg bod y Sacsoniaid a\u2019r Cymry yn byw ochr yn ochr ac mae\u2019r cyfreithiau\u2019n cydnabod hawl y Cymro i ddal eiddo, yn datgan y gwerth oedd i\u2019w lw ac yn pennu gwerth cyfreithiol ei fywyd. Nid oedd gan y Cymry statws cyfartal, er hynny roedd ganddynt statws a chydnabyddiaeth warchodedig yn y wladwriaeth Sacsonaidd."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae\u2019r erthygl hefyd yn so\u0302n am arwyddion o fodolaeth Y Cymry yn byw yn Dorset, mae cerrig coffa yn eglwys y Santes Fair yn Warehamyn yn dyddio o ddiwedd y 7fed ganrif yn cofnodi enwau Cymraeg: Gongor, Deniel a Catgug. Mae tystiolaeth hefyd yn enwau lleoedd ardal Wessex hyd heddi: Andover (Onn Ddwfr), Pentridge (Pen Twrch), Penselwood a Wilton; ac yn enwau afonydd megis y Wylye, Kennet a Frome (o Fframa neu Ffraw, sy\u2019n disgrifio llif yr afon)."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Prin iawn yw\u2019r dystiolaeth o bresenoldeb y Cymry mewn rhannau eraill o dir Sacsonaidd y cyfnod. Ond mae hagiograffeg Sant Guthlac, Sant o\u2019r 8fed ganrif o ardal Crowland yn Swydd Gaerloyw, yn adrodd iddo glywed yr iaith Frythoneg tu allan i\u2019w gell un bore."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Gwelodd Frythoniaid yn chwifio arfau ato, ac wrth adrodd Salm chwe deg saith diflannodd y Cymry fel mwg. Efallai mai stori chwedlonol yw hon sy\u2019n adlewyrchu agweddau\u2019r cyfnod wrth gymharu\u2019r Brythoniaid a\u0302 chythreuliaid."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Prif lun o wefan Clan Macnachtan"}]