[{"text_idx": "#000000", "text": "Aberystwyth UniversityLibGuidesCyffredinol CyHawlfraintHawlfraint i ddarlithwyr"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Bydd angen i ddarlithydd ddefnyddio deunyddiau trydydd parti mewn deunyddiau dysgu neu addysgu neu ddarparu darlleniadau wythnosol ar gyfer eu modiwlau"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Deunyddiau dysgu (testun, lluniau a chyfryngau eraill)\nDarlithoedd sydd wedi'u recordio ymlaen llaw"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Camsyniad yw bod lleoliad addysgol yn rhoi'r hawl i rywun ailgynhyrchu gwaith sydd wedi'i ddiogelu a\u0302 hawlfraint. Yn hytrach, mae nifer o eithriadau yn y gyfraith sy'n caniata\u0301u ailgynhyrchu deunydd hawlfraint o dan amgylchiadau penodol. Mae'r trwyddedau a ddelir gan y Brifysgol hefyd yn caniata\u0301u i staff dysgu ailddefnyddio rhai deunyddiau neu wneud cais i ddigido rhannau o weithiau hawlfraint at ddibenion addysgu."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Wrth ddefnyddio gwaith sydd wedi'i ddiogelu a\u0302 hawlfraint mewn gweithgareddau addysgu, mae'n rhaid glynu at egwyddorion 'ymwneud teg':"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae'n rhaid i'r detholiad fod yn berthnasol i'r pwnc;\nMae'n rhaid i'r gwaith hawlfraint a ddefnyddir gael ei briodoli'n llawn:\nMae'n rhaid iddo fod yn gyfanswm 'rhesymol' a dim mwy nag sydd angen;\nMae'n rhaid iddo fod ar gyfer cynulleidfa gyfyngedig (e.e. i fyfyrwyr ar eich modiwl, ac nid i'w gyhoeddi ar y we agored);\nAr gael am gyfnod cyfyngedig;\nNi ddylai gael unrhyw effaith ar ddiddordebau marchnad daliwr yr hawl."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Gweler y tab deunyddiau Dysgu i gael canllawiau ar ddefnyddio deunyddiau hawlfraint mewn gweithgareddau cyffredinol gan gynnwys cyfarwyddyd ar ddefnyddio testun, lluniau a chyfryngau eraill. I gael rhagor o fanylion ar achosion penodol, gweler y tab Cwestiynau Cyffredin i ddarlithwyr neu cysylltwch a\u0302 gg@aber.ac.uk"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Gallwch ddefnyddio cyfansymiau bach o ddeunydd hawlfraint (e.e. detholiadau neu ddyfyniad) yn eich sleidiau darlith, ond mae'n rhaid eu priodoli'n gywir ac yn unol ag egwyddorion ymwneud teg."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Defnyddio lluniau mewn sleidiau darlith\nDylai lluniau mewn sleidiau darlith: fod yn eiddo i chi; fod a\u0302 thrwydded sy'n caniata\u0301u i chi eu hailddefnyddio neu allan o hawlfraint. I ddod o hyd i luniau sydd a\u0302 thrwydded i'w hailddefnyddio'n rhad ac am ddim, gweler Offer, Adnoddau a Hyfforddiant."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae enghreifftiau pan fydd angen dangos lluniau llonydd sydd wedi'u diogelu a\u0302 hawlfraint mewn darlithoedd neu weithgareddau dysgu eraill (yn arbennig yn yr Ysgol Gelf neu'r adran Theatr, Ffilm a Theledu neu Hanes). Caniateir hyn cyhyd a\u0302'ch bod yn cadw at egwyddorion ymwneud teg: mae'n rhaid i'r llun fod yn hanfodol i'r drafodaeth, cyfarwyddyd neu feirniadaeth, ac ni ddylech ddefnyddio mwy nag sydd ei angen ar gyfer y diben penodol."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ni ddylai deunyddiau dysgu (e.e. sleidiau PowerPoint) gan gynnwys deunydd hawlfraint gael eu rhannu y tu allan i'r ddarlith (neu ADRh)."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Darparu darlleniadau ar gyfer eich modiwlau\nOs hoffech ddarparu darlleniadau ar gyfer eich modiwlau, dylech wneud cais i ddigido drwy'r Rhestr Ddarllen Aspire ar gyfer eich modiwl."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Ni ddylech uwchlwytho deunydd yr ydych wedi'i sganio eich hun i Blackboard nag e-bostio deunydd yr ydych wedi'i sganio eich hun i eraill. Ni ddylech uwchlwytho ffeiliau PDF neu erthyglau a lawrlwythwyd o danysgrifiadau llyfrgell. Er y gallai hyn fod wedi'i wneud yn ddiffuant at ddibenion addysgol, gallai gweithgareddau o'r fath dorri rheolau hawlfraint."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Os hoffech ddarparu erthygl neu bennod fel darlleniad ar gyfer eich modiwl, ychwanegwch yr erthygl i restr ddarllen y modiwl neu gwnewch gais i'w digido drwy'r gwasanaeth Rhestr Ddarllen. Cysylltwch a\u0302'ch Llyfrgellydd Pwnc os oes arnoch angen unrhyw gymorth gyda rhestrau darllen."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Gallwch ddarparu llungopi\u0308au o ddeunyddiau hawlfraint o fewn cyfyngiadau penodol (a nodir isod) ar gyfer eu defnyddio mewn darlithoedd, seminarau neu weithgareddau addysgu eraill. Darperir hyn o dan Drwydded Llungopi\u0308o a Sganio CLA y Brifysgol."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Ni ddylid copi\u0308o mwy na 5% o gyfanswm tudalennau'r gwaith neu"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Un erthygl o rifyn cyfnodolyn\nUn gerdd neu stori fer (heb fod yn fwy na 10 tudalen) o flodeugerdd neu gasgliad\nUn achos o gasgliad o adroddiadau cyfreithiol"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Noder na ddylech greu mwy o gopi\u0308au o'r pecyn na nifer y myfyrwyr sydd wedi'u cofrestru ar y modiwl. Caiff yr ystyriaeth hon ei chynnwys yn y drwydded CLA ac fel arall ni ellid dadlau ei bod yn 'ymwneud teg'."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Gallwch gynnwys erthyglau papur newydd mewn pecynnau cwrs o fewn cyfyngiad o 250 o gopi\u0308au. Gweler manylion y drwydded NLA uchod i weld y cyfyngiadau eraill. Dylid nodi teitl y papur newydd a'i ddyddiad cyhoeddi yn glir ynghyd a\u0302 datganiad yn datgan ei fod wedi'i gopi\u0308o yn unol a\u0302 thelerau'r Drwydded NLA."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Rhannu eich gwaith eich hun\nWeithiau efallai yr hoffech rannu eich gwaith cyhoeddedig eich hun a\u0302 myfyrwyr ar eich modiwl. I weld a oes gennych hawl i wneud hyn ai peidio, mae'n rhaid i chi edrych ar y cytundeb contract a wnaethoch a\u0302 chyhoeddwr y gwaith."}, {"text_idx": "#000027", "text": "I osgoi unrhyw broblemau neu fynd yn groes i gontractau cyhoeddi, ychwanegwch yr eitem i'r rhestr ddarllen ar gyfer eich modiwl fel unrhyw gyhoeddiad arall, a gwnewch gais i'w ddigido os oes angen. Bydd y llyfrgell wedyn yn chwilio am gopi digidol sydd a\u0302 chliriad hawlfraint."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Ar gyfer deunydd heb ei gyhoeddi, cofiwch y gallai rhannu gwaith ar ffurf llawysgrif beri i gyhoeddwyr posibl beidio a\u0302 bod eisiau cyhoeddi eich testun. Os ydych chi'n rhannu eich deunydd eich hun sydd heb ei gyhoeddi, dylech egluro i'ch myfyrwyr na ddylid rhannu'r testun y tu hwnt i'r gweithgaredd addysgu/Blackboard."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Mae'r eithriad arholiad yn y ddeddfwriaeth Hawlfraint yn caniata\u0301u cynnwys deunydd hawlfraint 3ydd parti o fewn papurau arholiad a sgriptiau a asesir. Dylai staff fod yn ymwybodol, wrth gynnwys deunydd 3ydd parti, fod angen cymhwyso\u2019r prawf 'ymwneud teg', sydd a\u0302'r cwestiynau allweddol canlynol:"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Os ydych chi'n meddwl mai 'ydw' neu 'gallaf' yw'r atebion i'r cwestiynau hyn, dylech ystyried gofyn am ganiata\u0302d."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Mae deddfwriaeth hawlfraint y DU yn ymdrin a\u0302 deunyddiau addysgu mewn darlithoedd yn ogystal a\u0302 chyd-destunau eraill. Mae recordio darlith, mewn gwirionedd, yn ychwanegu haen arall o gopi\u0308o i unrhyw waith a gopi\u0308wyd at ddibenion traddodi'r ddarlith wreiddiol. Dylech sicrhau fod gennych y caniata\u0302d priodol i ddefnyddio unrhyw berfformiadau, lluniau, cerddoriaeth, testun, neu waith hawlfraint arall a allai ymddangos yn eich recordiad."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Cynnwys y gellir ei ddefnyddio ar gyfer darlithoedd a gaiff eu recordio:"}, {"text_idx": "#000035", "text": "cynnwys yr ydych chi'n dal yr hawlfraint iddo\ndeunydd lle mae Prifysgol Aberystwyth yn dal yr hawlfraint iddo\ngweithiau sydd wedi'u clustnodi a\u0302 thrwydded Creative Commons perthnasol\ngweithiau sydd wedi'u darparu'n benodol ar gyfer eu defnyddio mewn darlithoedd, defnydd wedi'i ganiata\u0301u drwy drwydded, neu luniau sy'n Adnoddau Addysgol Mynediad Agored. Gallwch chwilio Jorum [ ] i ddod o hyd i'r adnoddau hyn"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Gweithiau sydd, (gan ddibynnu ar faint a ffactorau trwyddedu) yn gallu cael eu defnyddio mewn darlithoedd a gaiff eu recordio:"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Beth i'w wneud os oes angen i'r deunydd a ddefnyddir yn y ddarlith gael ei eithrio o'r recordiad o'r ddarlith."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Os oes deunydd wedi'i gynnwys yn y ddarlith, ond na ddylai, o ganlyniad i hawlfraint neu bryderon eraill, gael ei gynnwys yn y recordiad, mae'n bosibl oedi'r system Abercast (Panopto) wrth i'r cynnwys gael ei ddangos, ac yna ailddechrau'r system pan fydd y deunydd wedi'i ddangos."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Os ydych chi'n methu a\u0302 golygu rhywbeth allan drwy ddefnyddio'r adnodd oedi, gallwch olygu'r recordiad ar o\u0302l y ddarlith drwy ddefnyddio offer golygu Panopto."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Os oes gormod o waith golygu cynnwys allan, anogir y staff i ddarparu cyflwyniad sain / fideo arall (neu vignette) i fyfyrwyr."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Gallai hyn fod yn recordiad byr sy'n rhoi trosolwg o'r pwyntiau allweddol neu'r cysyniadau trothwy, o bosibl heb gynnwys gweledol, neu sy'n trafod pwyntiau y mae myfyrwyr yn cael trafferth eu deall."}, {"text_idx": "#000045", "text": "I gael cymorth i greu a golygu gweithgareddau addysgu a recordiwyd o flaen llaw, cysylltwch a\u0302'r Uned Datblygu Dysgu ac Addysgu."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Mae gan berchennog hawlfraint hawliau unigryw dros waith hawlfraint. Golyga hyn fod angen eu caniata\u0302d cyn defnyddio eu gwaith mewn ffyrdd penodol."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Rhannu gwaith a\u0302'r cyhoedd yn electronig"}, {"text_idx": "#000049", "text": "Wrth ymgymryd ag unrhyw un o'r gweithgareddau hyn, dylech sicrhau bod gennych drwydded briodol i wneud hynny, neu fod eithriad hawlfraint yn berthnasol i'ch gweithgaredd. I weld beth mae hyn yn ei olygu ar gyfer eich gwaith yn y brifysgol, gweler y tabiau Hawlfraint i Fyfyrwyr, Darlithwyr ac Ymchwil i gael cyfarwyddyd ymarferol ar ddefnyddio deunyddiau hawlfraint yn eich gwaith mewn modd sy'n cydymffurfio a\u0302'r gyfraith."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Mae diogeliad hawlfraint yn awtomatig - nid oes angen cofrestru gwaith\nMae copi\u0308o unrhyw ddeunydd hawlfraint heb ganiata\u0302d (neu drwydded briodol) yn anghyfreithlon.\nMae trwyddedau ac eithriadau yn caniata\u0301u i chi gopi\u0308o deunydd o fewn cyfyngiadau penodol"}, {"text_idx": "#000051", "text": "Mae llawer o'r eithriadau hawlfraint sy'n berthnasol mewn addysgu uwch yn dibynnu ar y cysyniad o ymwneud neu fasnachu teg"}, {"text_idx": "#000052", "text": "Nid oes diffiniad manwl gywir o'r hyn sy'n deg, ond mae'n dibynnu ar:"}, {"text_idx": "#000053", "text": "Cyfran o\u2019r gwreiddiol sy'n cael ei gopi\u0308o, ac\na yw'r copi\u0308o\u2019n cystadlu a\u0302 defnydd y byddai'r perchennog yn ei wneud"}, {"text_idx": "#000054", "text": "na ddylech gopi\u0308o mwy o'r gwaith nag sydd angen at eich diben, a chadwch o fewn y canllawiau dangosol bob tro.\npeidiwch fyth ag ailgynhyrchu gwaith mewn modd sy'n ymyrryd a\u0302 hawliau unigryw daliwr yr hawlfraint"}, {"text_idx": "#000056", "text": "Os oes arnoch angen cymorth i baratoi Rhestrau Darllen ar gyfer eich modiwlau gan gynnwys gwneud cais i ddigido ar gyfer darlleniadau cwrs, cysylltwch a\u0302'r Llyfrgellydd Pwnc ar gyfer eich adran."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Hyd yn oed os taw chi yw awdur y gwaith, nid yw hyn o reidrwydd yn golygu y cewch ei rannu a\u0302'ch myfyrwyr. Bydd hyn yn dibynnu ar y contract yr ydych wedi'i lofnodi a\u0302'ch cyhoeddwr"}, {"text_idx": "#000059", "text": "Gallwch ddangos deunydd o'r fath i ddosbarth ar dir y Brifysgol ac mewn amser real neu ddefnyddio gwasanaeth Box of Broadcasts. Fodd bynnag, ni all recordiadau a brynwyd yn fasnachol fel rheol gael eu ffrydio i fyfyrwyr ar alw."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Mae'r eithriad arholiad yn y ddeddfwriaeth Hawlfraint yn caniata\u0301u cynnwys deunydd hawlfraint 3ydd parti o fewn papurau arholiad a sgriptiau a asesir. Yn yr un modd a\u0302'r holl eithriadau hawlfraint eraill, mae'r prawf ymwneud teg yn berthnasol."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Gall darlithwyr ddefnyddio cyfanswm cyfyngedig o ddeunydd hawlfraint at ddibenion addysgu (h.y. addysgu/cyfarwyddo)."}]