[{"text_idx": "#000000", "text": "Ydych chi erioed wedi edrych ar y mo\u0302r ac wedi meddwl tybed beth sydd rhwng y tonnau? Mae gan Iveragh dros 200km o arfordir trawiadol gyda llawer o lefydd delfrydol i chwilio am fywyd dan y don. Dyna lle mae morfilod, dolffiniaid a llamidyddion yn treulio\u2019r rhan fwyaf o\u2019u hamser. Dim ond yn ystod yr adegau prin hynny pan fyddan nhw\u2019n dod i\u2019r wyneb i anadlu, bwydo, llamu a chymdeithasu y byddwn yn cael ein cyfle i gael cipolwg ar eu bywydau."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Os ydych chi eisiau dysgu mwy am ba rywogaethau y gallwch chi eu gweld yn y dyfroedd o gwmpas Iveragh, sut i\u2019w hadnabod, sut i wneud eich gwaith gwylio eich hun a sut gallwch chi gymryd rhan yn y prosiect LIVE fel ddinesydd-wyddonydd, yna rydych chi yn y lle iawn."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Casglwyd llawer o ddata ar forfilod, dolffiniaid a llamhidyddion (teulu\u2019r morfil) yn Iwerddon, yn bennaf drwy ymgysylltu a\u0302 Grw\u0302p Morfilod a Dolffiniaid Iwerddon. Fel rhan o\u2019r Prosiect LIVE ar Iveragh, rydyn ni eisiau dod o hyd i\u2019r llefydd gorau i weld morfilod a dolffiniaid a chael pobl i gymryd rhan yn y gwaith o gofnodi\u2019r hyn maen nhw\u2019n ei weld. I gael rhagor o wybodaeth, gwyliwch y sgwrs ar-lein hon gan y biolegydd morol Christina Winkler, neu darllenwch ei blogiau ar deulu\u2019r morfilod. Rhan o\u2019r prosiect yw cymryd rhan mewn digwyddiadau gwylio bob mis a denu\u2019r cyhoedd i ymuno a dysgu sut i fynd ati i wylio eu hunain. Bydd cofnodion sy\u2019n cael eu casglu o\u2019r gwaith gwylio drwy gydol y flwyddyn yn helpu pobl leol ac ymwelwyr i ddeall lle rydyn ni fwyaf tebygol o ddod o hyd i\u2019r anifeiliaid anhygoel hyn ar wahanol adegau o\u2019r flwyddyn."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ar o\u0302l treulio misoedd yn chwilio am forfilod, dolffiniaid a llamhidyddion o bentiroedd a chychod, chwilio am wybodaeth o ffynonellau eraill, yn ogystal a\u0302 siarad a\u0302 phobl yn lleol, mae gennym syniad eithaf da o\u2019r llefydd gorau ar Iveragh i weld rhywfaint o giamocs y morfilod! Cymerwch gipolwg ar ein map \u2018Llwybr y Morfilod\u2019 i gael gwybod mwy am yr hyn y gallwch ei weld a ble i edrych."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Gallwch hefyd weld y map sy\u2019n dangos y data sydd wedi cael ei gyflwyno i Grw\u0302p Morfilod a Dolffiniaid Iwerddon a\u2019i gasglu drwy\u2019r prosiect LIVE ers i\u2019r prosiect ddechrau."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Rhoi gwybod am weld Morfil yn y mo\u0302r neu'n sownd"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae LIVE yn falch o gydweithio a\u0302 Grw\u0302p Morfilod a Dolffiniaid Iwerddon (IWDG). Bydd dros 30 mlynedd o brofiad o gofnodi a dilysu data yn cael ei roi ar waith, pan fyddwch chi\u2019n cyflwyno\u2019r hyn rydych chi\u2019n ei weld i\u2019r IWDG. Bydd nodi \u2018Prosiect LIVE\u2019 ar o\u0302l eich enw wedyn yn caniata\u0301u i ni hidlo\u2019r cofnodion hynny sy\u2019n benodol i\u2019r penrhyn, mapio cofnodion ac edrych ar newidiadau a thueddiadau o ran gweld morfilod yn y mo\u0302r ac yn sownd ar y lan dros amser. Bydd unrhyw ddata a gesglir drwy\u2019r prosiect LIVE hefyd ar gael i bawb ar ein gwefan."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Er bod gwylio morfilod o\u2019r tir yn darparu data pwysig iawn, mae llawer ohonom hefyd eisiau mwynhau taith ar y cwch, gan obeithio y daw\u2019r \u2018angenfilod y mo\u0302r\u2019 hynny i\u2019r amlwg. Fodd bynnag, wrth wylio morfilod o'r cwch, rhaid rhoi ystyriaeth arbennig i osgoi tarfu arnyn nhw. Rydyn ni\u2019n gwneud hyn oherwydd parch ac ystyriaeth i\u2019r anifeiliaid hardd hyn, ond hefyd oherwydd diogelwch cyfreithiol, fel yr amlinellir yn Neddf Bywyd Gwyllt (1976). Felly, mae canllawiau cyfreithiol wedi cael eu datblygu o dan Hysbysiad Morol Rhif 15 2005, sy\u2019n cael eu gorfodi i gael eu dilyn"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Er mwyn galluogi busnesau lleol, twristiaid ac addysgwyr i baratoi\u2019n haws ar gyfer sgyrsiau, ymweliadau a chyflwyniadau, rydyn ni wedi llunio pecyn cyfan o adnoddau gwybodaeth. Mae\u2019r rhain yn rhannol benodol i benrhyn Iveragh (taflenni ffeithiau), sydd hefyd yn cynnwys rhywfaint o wybodaeth am fegafauna morol eraill, ond maen nhw hefyd yn cynnig deunydd mwy cyffredinol ar forfilod. Gobeithio y byddwch yn eu mwynhau!"}]