[{"text_idx": "#000000", "text": "Beth mae nhw wedi ei ddweud"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Wrth draddodi Darlith Flynyddol Cymdeithas Waldo ar y testun \u2018Plentyn y Ddaear \u2013 Dychmygu Heddwch\u2019 yn y Llyfrgell Genedlaethol, Aberystwyth ar nos Wener, 30 Medi, sef diwrnod geni Waldo, mynnodd Mererid Hopwood fod Waldo, byth a hefyd yn ei gerddi, yn annog dynoliaeth i ddefnyddio un o\u2019i doniau pennaf sef y gallu i ddychmygu heddwch."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Wrth ddadansoddi\u2019r gerdd \u2018Plentyn y Ddaear\u2019 cyfeiriodd at y defnydd o ferfau sy\u2019n gysylltiedig ag agwedd rhyfelwyr; meddiannant, treisiant, dygent, cadwent yn y pennill cyntaf. Esboniodd fod y rhyfelgwn yn ein gwthio i weithredu\u2019n groes i\u2019r drefn naturiol sef gweithredu\u2019n unol a\u0302 doethineb y ddaear fel yr amlyga cwpledi clo\u2019r tri phennill."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Cyfeiriodd Mererid at benderfyniad Costa Rica i gynghreirio a\u0302 byd natur trwy gael gwared ar y fyddin. Ma\u2019 nhw wedi newid y drefn yn hytrach na thincran ar hyd ei hymylon meddai. Cyfeiriodd mor rhesymol yw\u2019r ddeddf sy\u2019n rhwystro rhieni ac athrawon rhag rhoi\u2019r gansen i blant ond mor afresymol mewn cymhariaeth yw rhoi rhwydd hynt i lywodraethau ddefnyddio\u2019r gansen arfog."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Cyfeiriodd y darlithydd hefyd at y stori fer \u2018Y Darlun\u2019 o eiddo Waldo lle sonnir am Twmi\u2019r bachgen ifanc yn torri\u2019r gyllell o law Abraham yn y darlun ohono yn Y Beibl gan wneud gwaith Crist ar ei ran yn o\u0302l y gweinidog. Ymddengys mai gan y diniwed y mae\u2019r weledigaeth glir. Mae\u2019n debyg mai dyna\u2019r prif reswm pam y cyflwynodd Waldo \u00a3100 a roddwyd iddo gan Gyngor y Celfyddydau yn gydnabyddiaeth am y gyfrol \u2018Dail Pren\u2019 i UNESCO er mwyn sefydlu cyrsiau i ddysgu plant am heddwch."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Cawsom wybod bod meddyliwr yr oedd gan Waldo dipyn o feddwl ohono, Nikolai Berdyaev wedi\u2019i fagu yn Kiev. Pwysleisiai\u2019r elfen ysbrydol a berthyn i ddyn. Credai\u2019r darlithydd fod Waldo am weld dynoliaeth yn cynghreirio gyda\u2019r ddaear a byd natur i waredu cenfigen a fyddai wedyn yn arwain at waredu\u2019r fasnach arfau. Fe\u2019n hysbysodd fod heddychwyr o\u2019r Wcra\u0301in megis Yurii Shelizhenko o\u2019r un farn. Gwnaed datganiad gan heddychwyr yno\u2019n galw am orseddu\u2019r gwirionedd a phwyllo er mwyn dynesu at fwrdd trafod ac yna yn yr hir dymor bwrw ati i gynorthwyo\u2019r anghenus ac ymgyrchu dros addysg heddwch."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Roedd llawer o waith Herman, a ymsefydlodd yn Ystradgynlais, yn dangos pobl yn agos at ei gilydd yn union fel cerdd \u2018Preseli\u2019 Waldo. Roedd Mererid yn ei thro yn cyflwyno\u2019r ddarlith yn lle John Gwilym Jones a oedd wedi gorfod tynnu no\u0302l oherwydd salwch teuluol. Cadeiriwyd y noson gan y Parch Eirian Wyn Lewis, cadeirydd Cymdeithas Waldo."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae\u2019r ddarlith gyfan i\u2019w chlywed yma"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Rhai o\u2019r cerddwyr wrth Garreg Waldo"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Trannoeth y ddarlith trefnwyd yr hyn a alwyd yn Waldothon wrth i ugain o gylchoedd ledled Cymru fwrw ati i ddarllen holl gerddi cyhoeddiedig Waldo gan gyfrannu swm o \u00a35 neu fwy am yr anrhydedd o wneud. Codwyd dros \u00a33,000 i Gymdeithas Waldo. Trefnwyd y Waldothon gan Alun Ifans. Ni wyddys eto a fydd yna Waldothon y flwyddyn nesaf."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Criw \u2018Nachlogddu yn cymryd rhan yn y Waldothon"}]