[{"text_idx": "#000000", "text": "Rhywun ar dy ochr di"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae\u2019r byd ar-lein yn gallu bod yn llawn pethau positif a negyddol. Ond pwy sydd eisiau\u2019r negyddol? NEB!"}, {"text_idx": "#000003", "text": "To read this article in English, click here."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Wrth ddilyn y cyngor cyflym yma, gallet ti amddiffyn dy hun rhag perygl yn y gobaith y cei di brofiad llawer hapusach wrth ddefnyddio\u2019r Rhyngrwyd a chyfryngau cymdeithasol."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Dim ond 15 munud sydd ei angen i fynd drwy dy osodiadau cyfryngau cymdeithasol a gwirio dy breifatrwydd. Mi fetia\u2019i bod rhai o\u2019r bobl sydd yn darllen hwn yn meddwl \u201cdoes gen i ddim amynedd\u201d neu \u201cdoes \u2018na ddim pwynt\u201d."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Wyt ti wedi meddwl pa mor hawdd yw hi i bobl ddiarth weld dy\nbroffil? Beth am y dilynwyr sydd gen ti, y rhai dwyt ti ddim yn adnabod? Y cais\nffrind rwyt ti wedi anwybyddu?"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae posib edrych pwy sydd yn gallu gweld beth \u2013 o\u2019r pethau ti\u2019n\npostio, manylion personol, sylwadau a\u2019r pethau ti wedi hoffi \u2013 wrth fynd i\u2019r\ngosodiadau yn dy apiau. Y peth mwyaf diogel ydy gosod popeth i \u2018ffrindiau yn\nunig\u2019, fel dy fod di\u2019n gwybod pwy sydd yn gallu gweld dy gynnwys, a bydd yn\nosgoi beirniadaeth y rhai negyddol."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae rhagosodiadau yn golygu bod dy leoliad yn cael ei ddangos yn awtomatig mewn apiau fel Snapchat, Instagram, Twitter neu Facebook. Ond nid oes angen i ti gadw dy \u2018leoliad\u2019 ymlaen drwy\u2019r adeg."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Os yw dy leoliad yn agored i unrhyw un weld pan fyddi di\u2019n postio\nunryw beth, yna rwyt ti\u2019n gadael dy hun yn agored ac yn fregus."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Fy nghyngor i yw, os wyt ti eisiau postio rhywbeth am y lleoliad rwyt ti ynddi, disgwyl nes i ti adael ac yna tagio\u2019r lleoliad. Mae posib gwneud hyn wrth chwilio am y lleoliad wedyn, yn hytrach nag hynny\u2019n digwydd yn awtomatig."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae diffodd y gosodiadau lleoliad ar gyfer apiau yn hawdd iawn, dyma sut i wneud ar dy osodiadau ffo\u0302n iPhone neu Android:"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Paid gadael i dy ffrind fod yn fwli"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Byddet ti\u2019n meddwl bod hyn yn eithaf amlwg, ond mae llawer ohonom wedi bod mewn sefyllfa (neu wedi clywed am un) pan fydd sylwad drwg wedi\u2019i wneud ar lun neu neges gas wedi cael ei yrru i rywun."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Paid bod y person sydd yn eistedd yn o\u0302l ac yn caniata\u0301u i hyn\nddigwydd. Ceisia roi cyngor i dy ffrind a dweud nad yw hyn yn ddoniol, yn cw\u0302l,\na bydd yn achosi niwed i\u2019r person sydd yn cael ei dargedu."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Efallai dy fod di wedi bod ar yr ochr arall, yn derbyn sylwadau\nnegyddol gan rywun arall. Os wyt ti\u2019n deall y poen roeddet ti\u2019n ei deimlo, yna\npam fydda ti\u2019n annog rhywun arall i wneud yr un peth? Bydda\u2019n ddylanwad\npositif. Paid caniata\u0301u i dy ffrind fod yn fwli, ac os nad ydynt yn derbyn dy\ngyngor, ystyried symud ymlaen a thynnu dy hun allan o\u2019r sefyllfa."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae\u2019r Rhyngrwyd yn llawn cynnwys, rhai da, rhai drwg. Mae rhai ohono yn ein gwneud yn hapus, rhai ohono ddim. Mae yna cymaint o ddewis, a chymaint o bethau sydd yn gallu gwneud i ti deimlo\u2019n bositif, felly pam fydda ti\u2019n dewis dilyn rhywbeth sydd ddim yn gwneud i ti deimlo fel yna?"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Pan fydd gen ti ychydig o amser rhydd, cymera 10 munud i stopio\ndilyn a dileu UNRHYW BETH sydd ddim yn gwneud ti\u2019n hapus."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Tyrd yn o\u0302l mewn ychydig wythnosau i weld os yw wedi cael effaith\nbositif ar dy deimladau. Dwi wedi gwneud hyn fy hun, ac yn teimlo\u2019n llawer mwy\nclir yn fy meddwl, ac yn hapusach yn bendant."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Os wyt ti wedi dioddef o gasineb neu fwlio ar-lein o\u2019r blaen, neu\nwedi gweld rhywbeth rwyt ti\u2019n anghytuno ag ef neu sydd yn gwneud i ti deimlo\u2019n\nannifyr, yna defnyddia\u2019r botwm blocio/cwyno."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Efallai dy fod di\u2019n derbyn negeseuon gan rywun diarth neu\u2019n cael"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Yn fwy aml nag ddim, rwy\u2019n clywed sut mae cyfryngau cymdeithasol yn cael effaith negyddol ar iechyd meddwl. Yn o\u0302l darganfyddiadau arolwg Code Computerlove, mae rhai 16-24 oed yn y DU yn treulio 3 awr a 23 munud y dydd ar y sgrin ar gyfartaledd \u2013 50 diwrnod bob blwyddyn! Mae hynny\u2019n wallgof! Felly pli\u0302s, ceisia gael di\u0302tocs weithiau. Bod hynny\u2019n gwahardd dy hun ar o\u0302l amser penodol bob dydd, neu\u2019n wythnos gyfan heb gyfryngau cymdeithasol (os wyt ti\u2019n hoff o sialens \u2013 beth am fis?)."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Ceisia beidio claddu dy ben mor ddwfn i\u2019r ffo\u0302n fel dy fod di\u2019n colli allan ar y prydferthwch o dy gwmpas. Mae\u2019r cysylltiad cyson gyda\u2019r byd ar-lein yn aml yn datgysylltu rhywun o\u2019r byd go iawn. Mae di\u0302tocs yn hanfodol gan ei fod yn caniata\u0301u i ti ailgysylltu."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mae\u2019n amhosib amddiffyn dy hun o beryglon ar-lein yn gyfan gwbl, a\ndyna pam bod defnyddio\u2019r cyngor yma fel canllaw i amddiffyn dy hun yn bwysig."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Pam fydda rywun yn gadael i rywbeth gallant ei reoli achosi niwed\niddynt? Efallai bydd y cyngor sydyn a hawdd yma yn gallu arbed llawer o\ndrafferth i ti yn y dyfodol."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Dylai pawb fod yn cael profiadau da ar-lein, yn ogystal a\u0302 bywyd go\niawn, felly beth am geisio\u2019n gorau i wneud hynny?"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Beth am ddod at ein gilydd i greu Rhyngrwyd gwell?"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Os wyt ti\u2019n poeni am unrhyw beth, bod hynny\u2019n rhywbeth ar-lein neu unrhyw beth arall mewn bywyd, gallet ti siarad a\u0302 chynghorwyr Meic sydd yma i helpu rhwng 8yb a hanner nos, 7 diwrnod yr wythnos."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Am ddim o ffonau symudol. Ni fydd yn ymddangos ar y bil."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Oes rhywun yn gwrando arnat ti?"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Rhywun i wrando. Rhywun i'th gymryd o ddifrif. Rhywun i roi cyngor."}]