[{"text_idx": "#000001", "text": "Bydd cyfle i ddathlu bywyd un o awduron Cymraeg mwyaf nodedig yr ugeinfed ganrif yn ystod yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llanelli."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Yn un ar bymtheg oed aeth i chwilio am waith ym maes glo de Cymru, gan weithio dan ddaear cyn troi at y byd addysg a mynd ymlaen at yrfa lenyddol ddisglair."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Roedd yn genedlaetholwr brwd ac yn un o\u2019r bobl a sefydlodd Blaid Cymru yn 1925. Ynghyd a\u0302 Saunders Lewis a Lewis Valentine, fe losgodd yr ysgol fomio ym Mhenyberth a dioddef cyfnod dan glo yn Wormwood Scrubs."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Roedd cyflwr ariannol Plaid Cymru yng nghanol y 1960au yn echrydus, ac mae\u2019n amheus a fyddai wedi gallu ymladd yr etholiad cyffredinol yn 1966 oni bai i D.J. werthu Penrhiw sef yr Hen Dy\u0302 Ffarm yn ei gyfrol adnabyddus, a rhoi\u2019r arian i Blaid Cymru."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Amcanion y Gymdeithas yw hybu trafodaeth, gwybodaeth ac ymchwil am hanes sy\u2019n ymwneud a\u0302 Phlaid Cymru ac i ehangu gwybodaeth am bobl a digwyddiadau a gyfranodd at hanes gyfansoddiadol y wlad cyn 1925."}]