[{"text_idx": "#000000", "text": "Er y gall newidiadau yn yr hinsawdd ddigwydd yn naturiol, mae consensws gwyddonol cyffredinol bod gweithredoedd dynol yn cyfrannu at newid yn yr hinsawdd a hefyd cynhesu byd-eang. Mae gweithgareddau sy\u2019n cynnwys allyrru nwyon ty\u0302 gwydr fel carbon deuocsid (CO2) i\u2019r atmosffer, yn bennaf trwy losgi tanwydd ffosil ar gyfer ynni, yn cyfrannu at newid yn yr hinsawdd."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Gallwch ddarganfod mwy o wybodaeth yngly\u0302n a newid hinsawdd, rhagolygon ar gyfer y dyfodol a mesurau addasu a lliniaru drwy ar wefan Parc Cenedlaethol Eryri."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae data o Eryri yn cyfrannu\u2019n rhagweithiol at fonitro effeithiau newid yn yr hinsawdd, er mwyn sicrhau hyblygrwydd yn y dyfodol."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Tymheredd Cyfartaledd Blynyddol2 a Glawiad"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Cafwyd newidiadau cymedrol i\u2019r hinsawdd yn Eryri, a chafwyd tystiolaeth o hyn trwy fonitro ar yr Wyddfa. Daeth hyn i\u2019r amlwg ers yr 1960au a\u2019r 1970au. Gwelwyd patrwm o dymheredd aer yn y Gwanwyn yn cynyddu tra bod gaeafau wedi dod yn llai eithafol. Hefyd cynyddodd isafswm tymheredd pridd a glaswellt. Yn cyd-fynd a\u0302\u2019r newidiadau hyn, bu cynnydd mewn cyfansymiau blynyddol gwlybaniaeth ers 1995. Fodd bynnag, mae maint y codiad tymheredd ar y cyfan ers dechrau cofnodi yn 1995 wedi gostwng oherwydd effeithiau gaeafau caled diweddar ac oherwydd yr amrywiadau yn yr hinsawdd o flwyddyn i flwyddyn."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Yn ogystal, mae Eryri yn un o\u2019r ardaloedd sy\u2019n cyfrannu at raglen ymchwil MONARCH (Modelu Ymatebion Adnoddau Naturiol i Newid yn yr Hinsawdd). Nod MONARCH yw gwerthuso effeithiau newid yn yr hinsawdd ar gadwraeth natur (yn cynnwys bywyd gwyllt a nodweddion geomorffolegol) ym Mhrydain ac Iwerddon. Bydd canlyniadau\u2019r astudiaeth hon yn adeiladu\u2019n raddol ar ein dealltwriaeth o\u2019r rhyngweithio cymhleth rhwng newid yn yr hinsawdd, gorchudd tir, rhywogaethau a\u2019u cynefinoedd."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Dyluniwyd model MONARCH 3 i ragweld yn fwy cywir y newidiadau ar lefel cynefin neu gymuned, trwy archwilio ystod eang o rywogaethau a gwneud gwelliannau pellach i bw\u0302er proffwydol y broses fodelu. Un rhywogaeth o\u2019r fath sy\u2019n berthnasol i Eryri yw\u2019r Grugiar Ddu (Tetrao tetrix)"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Dengys y canlyniadau y cafwyd adferiad diweddar ym mhoblogaethau\u2019r Grugiar Ddu yng ngogledd Cymru oherwydd ymyrraeth a gwell rheolaeth ar ardaloedd yr ucheldir gan amrywiaeth o asiantaethau, megis Cyfoeth Naturiol Cymru a\u2019r RSPB."}, {"text_idx": "#000010", "text": "2 I leoliad penodol mae cyfartaledd tymheredd dyddiol uchaf ac isaf am fis unigol dros nifer o flynyddoedd yn rhoi\u2019r tymheredd dyddiol uchaf ac isaf ar gyfer y mis hwnnw.Cyfartaledd y gwerthoedd hyn yw\u2019r tymheredd misol cymedrig. Mae\u2019r tymheredd cymedrig misol, wedi\u2019i gyfartaleddu drwy\u2019r flwyddyn, yn rhoi\u2019r tymheredd blynyddol cymedrig."}, {"text_idx": "#000011", "text": "3 Mae gwerthoedd Ellenberg N yn amcangyfrif y sefyllfa ar hyd graddiant argaeledd cynhyrchiant/ macro-faetholion lle mae\u2019r rhywogaeth yn cyrraedd digonedd brig. Mae\u2019r Mynegai Ellenberg N yn cynnwys dyrannu sgo\u0302r N i bob rhywogaeth o blanhigion, fel bod y sgo\u0302r cymedrig cyffredinol ar gyfer y gymuned yn gorwedd ar raddfa o faetholion gwael (1) i faetholion cyfoethog (10). Mae cyfrifo gwerthoedd cymedrig i lystyfiant a samplwyd yn caniata\u0301u casglu newidiadau gofodol neu amserol mewn cynhyrchiant. Cefnoga llawer o astudiaethau graddnodi ddibynadwyedd y gwerthoedd hyn i ganfod arwydd, ond mae priodoli\u2019r newid i achos penodol yn anodd oherwydd fod y gwerthoedd N yn integreiddio ystod o effeithiau."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae effeithlonrwydd egni yn un ffordd o frwydro newid hinsawdd. Trwy ddefnyddio egnio yn fwy effeithlon a lleihau\u2019r angen ar gyfer egni yn ein cartrefi, nid yn unig y byddem yn arbed arian, ond mi fyddem yn lleihau\u2019r allyriad nwy ty\u0302 gwydr o\u2019r genhedlaeth trydan."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Nid oes dadansoddiad manwl o ddefnydd nwy a thrydan ar gael ar gyfer ffiniau\u2019r Parc Cenedlaethol. Fodd bynnag mae ffigyrau ar gael ar gyfer Gwynedd a Chonwy."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ffynhonnellau: Defnydd o Ynni Domestig (InfoBaseCymru)"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Tra bod defnydd nwy yng Ngwynedd a Chonwy yn is na\u2019r cyfartaledd cendlaethol mae defnydd domestig o drydan yng Ngwynedd a Chonwy yn uwch na\u2019r cyfartaledd cenedlaethol. Yn fwy na thebyg mae hyn yn ganlyniad o nifer o ffactorau megis yr hinsawdd, oed eiddo a\u2019r defnydd uwch o drydan er mwyn cynhesu eiddo oddi ar y grid nwy."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Ffordd arall o ddangos defnydd domestig o egni yw\u2019r O\u0302l-troed Eco mewn Tai. Mae\u2019r O\u0302l-troed Eco mewn Tai yn mesur defnydd egni tai uniongyrchol o wres, dw\u0302r poeth, goleuo a nwyddau trydanol yn ogystal ag effaith cynnal a chadw tai ac adeiladu tai."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mae lleihau cynhyrchu gwastraff ac ailddefnyddio, ailgylchu ac adennill ynni o wastraff yn gwarchod deunyddiau crai, yn lleihau allyriadau ac yn arbed ynni. Mae\u2019n rhan annatod o fyw\u2019n gynaliadwy ac mae\u2019n cyfrannu at frwydro yn erbyn newid yn yr hinsawdd."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mae\u2019r rhan fwyaf o\u2019r gwastraff a gynhyrchir yn y Parc Cenedlaethol yn cael ei drin a\u2019i waredu y tu allan i ffin y Parc. Gydag Awdurdodau Lleol wedi derbyn targedau heriol gan Lywodraeth Cymru yngly\u0302n ag ailddefnyddio gwastraff a chyfraddau ailgylchu a lleihau tirlenwi i sero, gwelir y perfformiad yn gwella o flwyddyn i flwyddyn."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Canran o Wastraff gafodd ei Ailddefnyddio/Ailgylchu/Compostio o 2014 i 2016"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Ailgylchu ym mhob Ty\u0302 2014\u034f/15"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Ailgylchu ym mhob Ty\u0302 2015/16"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Compostio ym mhob ty\u0302 2014/15"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Compostio ym mhob ty\u0302 2015/16"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Er mwyn brwydro yn erbyn newid yn yr hinsawdd, mae angen gostyngiad parhaus mewn allyriadau carbon deuocsid a nwyon ty\u0302 gwydr eraill. Un ffordd o wneud hyn yw lleihau\u2019r defnydd o danwydd ffosil yn y broses o gynhyrchu trydan a symud tuag atffynonellau ynni mwy cynaliadwy, adnewyddadwy. Mae Parc Cenedlaethol Eryri yn chwarae ei ran i gwrdd a\u0302\u2019r dyheadau hyn."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Er nad yw pob math o dechnolegau ynni adnewyddadwy yn briodol mewn tirweddau dynodedig fel Eryri, dengys y map at waelod y dudalen yr holl geisiadau ynni adnewyddadwy a gafodd ganiata\u0302d cynllunio ers mabwysiadu CDLl Eryri (Gorffennaf 2011 hyd Mehefin 2015). Rhoddwyd caniata\u0302d i 136 o geisiadau cynllunio i gynhyrchu ynni adnewyddadwy yn ystod y cyfnod hwn."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Mae\u2019r inffograffeg isod yn crynhoi y nifer o geisiadau ynni adnewyddadwy newydd a ganiatawyd yn y Parc Cenedlaethol ers mabwysiadu\u2019r C.D.Ll"}]