[{"text_idx": "#000000", "text": "Efallai yr hoffech chi hefyd"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Roedd torri llongau i fyny yn fusnes pwysig ar o\u0302l y rhyfel. Ca\u0302i\u2019r haearn sgrap ei ddefnyddio yn y diwydiant dur lleol. Darparodd Edgar Rees & Co Ltd o Lanelli swyddi mawr eu hangen yn ystod y dirwasgiad. Rhai llongau rhyfel enwog a sgrapiwyd gan y cwmni oedd yr HMS SWIFT, BLAKE, LIZARD, a CHESTER. Ffynhonnell: Q75540, Imperial War Museum."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Daeth yr HMS CHESTER yn enwog am ei rhan ym Mrwydr Jutland ym 1916. Ar fwrdd y llong hon y lladdwyd y bachgen o longwr Jack Cornwell, a enillodd Groes Fictoria am ei ddewrder yn ystod yr ymladd. Cyn i\u2019r llong gael ei chwalu, agorodd Edgar Rees hi i\u2019r cyhoedd am da\u0302l mynediad a chododd \u00a3100 i Ysbyty Cyffredinol Llanelli. Ffynhonnell: Amgueddfeydd Sir Ga\u0302r."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Fel tref ddiwydiannol ar yr arfordir fe ddaeth Llanelli yn ganolbwynt lleol o bwys ar gyfer y busnes o gefnogi\u2019r ymdrech ryfel. Ar ddechrau\u2019r rhyfel, aeth y diwydiannau lleol sefydledig ati i gynhyrchu mwy, ond yn ddiweddarach byddent yn llwyr addasu ar gyfer gwaith rhyfel a chafodd sawl menter ddiwydiannol hollol newydd ei sefydlu. Hefyd, am gyfnod byr, gwelwyd gwellhad mewn amodau masnachu ar gyfer perchnogion a broceriaid llongau Llanelli, ond roedd y peryglon yn sylweddol hefyd. Roedd Prydain yn dibynnu ar y Llynges Fasnachol i\u2019w chadw mewn busnes drwy fewnforio ac allforio bwyd, nwyddau diwydiannol, a deunyddiau at ddibenion milwrol, er gwaethaf bygythiad cynyddol y llongau-U."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Royal Commission on the Ancient"}]