[{"text_idx": "#000001", "text": "Yn tremio dros safle trawiadol 30 erw, Castell Caerffili yw\u2019r castell mwyaf yng Nghymru, a\u2019r mwyaf ond un ym Mhrydain, heblaw castell Windsor."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Adeiladwyd y rhan fwyaf o\u2019r gaer ganoloesol hon rhwng 1269 a 1271 gan Gilbert de Clare. Galwyd Gilbert Goch arno oherwydd ei wallt coch, arwydd o\u2019i gefndir Normanaidd, ac fe adeiladodd y castell i gymryd rheolaeth dros Forgannwg ac i atal Tywysog Cymru, Llywelyn ap Gruffudd, rhag gwireddu ei uchelgeisiau yn ne Cymru."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Seiliwyd dyluniad y castell ar gylch consentrig o furiau, rhywbeth nas gwelwyd ym Mhrydain o\u2019r blaen. Hefyd mae gan y castell gylch helaeth o amddiffynfeydd dyfrol a phorthdai enfawr. Mae\u2019r cadarnle enfawr hwn yn parhau\u2019n destament trawiadol i dra-arglwyddiaeth yr Eingl-normaniaid dros yr ardal hon."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Er i\u2019r Cymry ymosod arno lawer gwaith, mae Castell Caerffili wedi parhau\u2019n gaer hynod anodd ei ei oresgyn ac efallai\u2019n un o\u2019r cadarnleoedd gorau erioed. Ni lwyddodd ymdrechion milwyr Oliver Cromwell hyd yn oed i dorri ffiniau\u2019r castell, er iddynt adael craith eithaf trawiadol \u2013 y tw\u0302r cam enwog, sydd ar ogwydd o 3m o\u2019r sythlin ers 1648."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Fel y caws enwog, bu cysylltiad annatod rhwng y castell a Chaerffili ers tro byd. Mae\u2019n dominyddu. Yn nodwedd amlwg. Cawr sy\u2019n cysgu, yn barod am yr alwad i\u2019r gad. Mae hefyd yn lleoliad gwych ar gyfer rhaglenni teledu a ffilmiau."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Caerphilly Tourism is a group of local tourism businesses dedicated to providing visitors with their ideal holiday or business trip experience. This website contains detailed information on all the group members plus more general information on other attractions and accommodation throughout the region."}]