[{"text_idx": "#000002", "text": "Dyddiau cynnarAddysgY LlenorY GweinidogYr EmynyddDyn CyhoeddusAtgofion"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Dysgodd Elfed y wyddor trwy astudio\u2019r prif lythrennau yn y Beibl. Derbyniodd ei addysg gynnar yn yr Ysgol Sul ac mewn ysgol \u2018Frutanaidd\u2019 a agorwyd yn Festri Capel Blaen-y-coed, lle dysgid pob dim trwy gyfrwng y Saesneg, cyn symud ymlaen i Ysgol Castellnewydd Emlyn. Dywedir ei fod cystal disgybl nes ei fod yn aml yn cynorthwyo ei gyd-ddisgyblion a\u0302\u2019u gwersi. Byddai ei waith bob amser yn drylwyr a graenus. Amlygwyd yr un nodweddion yn ystod ei bedair blynedd yn y Coleg Presbyteraidd yng Nghaerfyrddin."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Astudiodd Elfed y clasuron yn ogystal a\u0302 llenyddiaeth Gymraeg a Saesneg gan ddysgu cynganeddu. Prin y byddai heb gyhoeddiad ar y Sul yn ystod y cyfnod hwnnw. Medrai\u2019n hawdd fod wedi mynd i Brifysgol Glasgow i astudio am radd fel y gwnaeth nifer o\u2019i gydfyfyrwyr yng Nghaerfyrddin."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ond oherwydd yr aberth a wnaed gan ei rieni eisoes credai mai ei ddyletswydd oedd canfod gofalaeth cynted a\u0302 phosib. Yn ugain oed derbyniodd Elfed alwad i fod yn weinidog ar gapel yr Annibynwyr Saesneg ym Mwcle, Sir Fflint. Pan holwyd ef yn ddiweddarach am ei benderfyniad i wasanaethu mewn eglwys Saesneg ei ateb oedd mai dyna\u2019r unig alwad a gynigiwyd iddo."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Yn ystod ei oes fe\u2019i anrhydeddwyd a\u0302 graddau M.A., D.D. a Ll.D. Prifysgol Cymru yn gydnabyddiaeth am ei fynych gyhoeddiadau ar destunau diwinyddol a llenyddol. Elfed oedd y cyntaf i dderbyn tair gradd er anrhydedd gan y Brifysgol."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Cyhoeddodd astudiaethau o waith Ceiriog, Ann Griffiths a Morgan Rhys yn ogystal a\u0302 chyfrol am hanes y bregeth Gymraeg ac emynyddiaeth. Roedd galw am ei wasanaeth fel darlithydd. Treuliodd dri mis yn America yn 1910 gan letya yng nghartre teulu D. L. Moody, yr Efengylydd adnabyddus. Bu hefyd ym Madagascar ddeng mlynedd yn ddiweddarach ar achlysur dathlu can mlynedd ers glaniad y cenhadon cyntaf yn y wlad a\u2019r rheiny o\u2019r Neuaddlwyd yn Sir Aberteifi."}]