[{"text_idx": "#000008", "text": "Ac yntau bellach wedi gadael Prifysgol Abertawe i fynd yn Is-Ganghellor Prifysgol Bangor, ceir yn y rhifyn hefyd araith ymadawol Iwan Davies, cyn-ddirprwy-Is-Ganghellor Abertawe, gerbron Academi Hywel Teifi, yn so\u0302n am dwf y ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg yno dros y chwarter canrif diwethaf, ac yn rhannu peth o\u2019i obeithion am y blynyddoedd nesaf yng Ngholeg Bangor. Amheuthun o beth yw gwybod fod Cymry Cymraeg yn cael eu penodi i swyddi allweddol yn ein prifysgolion yn y dyddiau hyn."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Rhoddir cryn ofod yn rhifyn cyfredol Y Traethodydd, Cylchgrawn Chwarterol y Diwylliant Cymraeg, i awduron sy\u2019n gysylltiedig a\u0302 Phrifysgol Abertawe. M. Wynn Thomas, sydd a\u0302\u2019i wyneb ar y clawr ynghyd a\u2019r penddelw o\u2019i ewythr Alwyn D. Rees, sy\u2019n traethu am gyfraniad yr ewythr hwnnw i fywyd Cymru ail hanner yr ugeinfed ganrif. Bydd rhai ohonom yn cofio am yr ymgyrchu brwd o blaid yr iaith ar dudalennau\u2019r cylchgrawn Barn pan oedd Alwyn Rees yn olygydd arno. Tafoli gwaith cyhoeddus Alwyn a wneir yn yr erthygl gynhwysfawr hon, a\u2019n rhybuddio rhag gadael i enillion ddoe droi yn anghof heddiw: \u2018Mawr ac ardderchog fyddai y rhain yn eich chwedl, Gymru, pe baech chwi\u2019n genedl.\u2019"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Un arall o ysgolheigion Abertawe yw R. Gwynedd Parry, awdur y gyfrol Y Gyfraith yn ein Lle\u0302n (Gwasg Prifysgol Cymru, 2019), sy\u2019n cael ei hadolygu gan ei gyd-gyfreithiwr Thomas Glyn Watkin, tra bod Gwynedd yntau yn rhoi sylw i atgofion cyn-Ysgrifennydd Cymru, John Morris, yn ei adolygiad o\u2019r hunangofiant Cardi yn y Cabinet (Y Lolfa, 2019). Wedyn, a hithau ar un amser ar staff Prifysgol Abertawe, mae Mererid Hopwood yn adolygu atgofion Hywel Francis, sef cyn-athro Adran Allanol yr un sefydlaid, ac fel mae\u2019n digwydd yn olynydd i John Morris fel aelod seneddol Aberafan. Mae Stories of Solidarity (Y Lolfa, 2018) yn cyfleu gwerthoedd cymunedol cymoedd y De, cymunedau y sefydlwyd Coleg Abertawe i\u2019w gwasanaethu yn nau-ddegau\u2019r ganrif o\u2019r blaen, ac sydd, gobeithio, yn eu gwasanaethu nhw o hyd."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Yn ogystal a\u0302\u2019r uchod, cyhoeddir ail ran ymdriniaeth John Gwynfor Jones a\u0302 hanes William Parry, yr ysbiwr o Oes Elisabeth I, gan ddatgelu manylion ei \u2018Achos Rhyfeddol\u2019, tra bo Noel Gibbard yn adrodd hanes yr achos Annibynnol yn Seion, Dre-fach, Llanelli, stori sy\u2019n lletach ei hape\u0302l na hanes capel ymneilltuol arferol. Braf wedyn yw rhoi lle i un o\u2019n hysgolheigion ifainc, Dewi Alter o Brifysgol Caerdydd, sy\u2019n dadansoddi un o glasuron y Fethodistiaeth Gymreig, Drych yr Amseroedd gan Robert Jones Rhos-lan, ac yn gwneud hynny yn unol a\u0302 damcaniaethau cyfoes ynghylch natur y cof."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Thema\u0302u sy\u2019n ymwneud a\u0302\u2019n hetifeddiaeth ysbrydol a geir yn nau adolygiad R. Watcyn James, y naill ar drysor y gyfrol na wyddai neb am ei bodolaeth, sef Blas ar Gristnogaeth Cymru (Cyhoeddiadau\u2019r Gair, 2018), a luniwyd yn nawdegau\u2019r ganrif o\u2019r blaen gan y diweddar R. Tudur Jones ac a olygwyd gan y diweddar (ysywaeth) Euros Wyn Jones, sy\u2019n ein hatgoffa eto am y colledion o blith ein cymwynaswyr; ac yna astudiaeth werthfawr Noel Gibbard, Y Beibl yn iaith y Bobl: Cyfraniad Cymru i waith Cymdeithas y Beibl mewn Gwledydd Tramor, 1804-1904 (Cyhoeddiadau\u2019r Gair, 2018)."}]