[{"text_idx": "#000003", "text": "Bu ymchwil dan arweiniad DECIPHer, a ariannwyd gan CRUK, yn siarad a\u0302 disgyblion, rhieni ac athrawon i ddarganfod a yw e-sigare\u0301ts yn gwneud smygu tybaco yn fwy derbyniol. Doctor Rachel Brown, a arweiniodd yr astudiaeth, sy\u2019n adrodd am y canfyddiadau"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae poblogrwydd e-sigare\u0301ts yn y Deyrnas Unedig wedi cynyddu yn ystod y 10 mlynedd diwethaf, ac amcangyfrifir eu bod nhw\u2019n cael eu defnyddio gan 3.6 miliwn o oedolion (ASH, 2017). Er bod cyfraddau defnydd rheolaidd ymhlith pobl ifanc yn dal yn isel iawn, mae pryderon y gallai presenoldeb cynyddol e-sigare\u0301ts olygu bod rhai pobl ifanc yn gweld smygu tybaco fel rhywbeth mwy derbyniol oherwydd cysylltiadau canfyddedig rhwng y ddau gynnyrch."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Bu ymchwil ddiweddar dan arweiniad DECIPHer, a ariannwyd gan Cancer Research UK, yn edrych ar agweddau at e-sigare\u0301ts a thybaco ymhlith plant oed ysgol gynradd yng Nghymru, yn ogystal a\u0302 siarad ag athrawon a rhieni ynghylch y negeseuon maen nhw\u2019n eu rhoi i blant ynghylch e-sigare\u0301ts."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Roedd y rhan fwyaf o blant wedi sylwi ar y cynnydd yn y defnydd o e-sigare\u0301ts yn ystod y blynyddoedd diwethaf, ac roedden nhw\u2019n ymwybodol o siopau e-sigare\u0301ts yn eu hardal leol. Y rhai oedd yn adnabod defnyddiwr e-sigare\u0301ts trwy berthynas agos, fel arfer o fewn y teulu agosaf, oedd yn fwyaf gwybodus am sut roedd e-sigare\u0301ts yn gweithio ac yn nodi eu bod yn cael eu defnyddio gan oedolion er mwyn rhoi\u2019r gorau i smygu:"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Er bod yr holl rieni\u2019n dweud bod ganddyn nhw wybodaeth dda am beryglon tybaco, roedd yr ymateb yn fwy cymysg yn achos e-sigare\u0301ts, gyda llawer yn teimlo\u2019n aneglur ynghylch sut i\u2019w trafod gyda\u2019u plant:"}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u2018Dydw i ddim yn meddwl bod pobl yn gwybod yn llawn... Chi\u2019n gwybod, beth sy\u2019n mynd i ddigwydd, ydyn nhw\u2019n mynd i fod [mor] beryglus a\u0302 smygu neu beidio am y tro.\u2019"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Soniwyd am hynny hefyd gan yr athrawon, a nododd, er bod ganddyn nhw gynnwys clir am smygu yn y cwricwlwm, nad oes ganddyn nhw adnoddau o\u2019r fath ynghylch e-sigare\u0301ts, ac felly bod diffyg eglurder ynghylch beth i\u2019w ddysgu i\u2019r plant."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Er bod gwybodaeth plant am niwed a achosir gan e-sigare\u0301ts yn llawer mwy amrywiol nag yn achos tybaco, roedd e-sigare\u0301ts a thybaco yn cael eu hanghymeradwyo\u2019n fawr, ac roedd teimlad bod y naill a\u2019r llall yn bethau drwg i\u2019w gwneud, heb fawr ddim diddordeb yn cael ei fynegi mewn rhoi cynnig arnyn nhw yn y dyfodol. Doedd yr astudiaeth hon ddim yn cefnogi pryderon y gallai twf e-sigare\u0301ts wneud profi tybaco yn fwy tebygol, nac y gallai plant gymeradwyo tybaco yn fwy trwy weld e-sigare\u0301ts o\u2019u cwmpas. Roedd yn awgrymu y gallai datblygu deunyddiau addysgu ar e-sigare\u0301ts fod o gymorth i athrawon, a rhieni o bosib, lunio negeseuon clir i gyfathrebu gyda phlant."}]