[{"text_idx": "#000002", "text": "Bydd Smugglers and Summer Snowflakes yn gasgliad newydd o straeon byrion sy\u2019n ymateb yn arbennig i thema\u0302u Cysylltiadau Hynafol o deithio, lleoedd cysegredig, y diaspora Celtaidd a hiraeth. Wedi fy ysbrydoli gan Hel Straeon 2019, a gan ddefnyddio fy mhroses benodol fy hun o Gyfnewidiadau Creadigol gyda chymunedau lleol, byddaf yn creu\u2019r casgliad newydd hwn, gan leoli dwy stori yn Wexford a dwy arall yn Sir Benfro."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae\u2019r Summer Snowflake\u2019 neu eiri\u0308aidd yr haf yn flodyn prydferth, prin a gwenwynig sy\u2019n gynhenid i Wexford; mae\u2019n symbol o\u2019r elfennau dylai pob stori fer dda eu cynnwys. Mae Smyglwyr yn awgrymu\u2019n ddigon amlwg o ble y bydda i\u2019n cael ysbrydoliaeth ar gyfer y casgliad yma \u2013 o\u2019r straeon dramatig am fo\u0302r-ladrata a smyglo ar hyd arfordir Cymru ac Iwerddon."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Caiff y straeon eu dosbarthu\u2019n ddigidol a\u2019u rhannu ar-lein fel cyfres o bodlediadau ar gyfer y diaspora Celtaidd, yn ogystal a\u0302 chael ei gyhoeddi ar ffurf llyfr. Byddant hefyd yn cael eu darlledu ar radio leol yng Nghymru a Wexford."}, {"text_idx": "#000005", "text": "\u201cDwi\u2019n awdur cefn gwlad, yn byw yng Ngogledd Wexford. Ar gyfer Cysylltiadau Hynafol, byddaf yn llunio gwaith newydd sydd wedi ei ysbrydoli gan yr hanes sy\u2019n gyffredin i ddwy ochr Mor Iwerddon, er mwyn ysbrydoli ein presennol. Mae\u2019r comisiwn yn gyfle gwych i archwilio\u2019r cydgysylltiad rhwng y ddwy ardal, gan greu straeon sy\u2019n swyno ac yn aros ym meddyliau\u2019r rhai hynny sy\u2019n gwrando arnyn nhw neu\u2019n eu darllen, ble bynnag yn y byd maen nhw\u2019n byw.\u201d"}, {"text_idx": "#000006", "text": "\u201cFel rhan o\u2019r broses ymchwil, byddaf yn hwyluso nifer o Gyfnewidfeydd Creadigol gyda grwpiau cymunedol yng Nghymru ac yn Wexford. Rwy\u2019n gweld y rhyngweithio yma fel cyfnewid dwyffordd o hanes llafar ac ymchwil lleol. Byddaf yn hwyluso gweithdy ysgrifennu creadigol ar gyfer nifer o grwpiau ac yn gyfnewid, bydd cyfranogwyr yn cynnig eu persbectif a\u2019u barn ar bedair thema Cysylltiadau Hynafol.\u201d \u2013 Sylvia Cullen"}, {"text_idx": "#000009", "text": "chwedl, chwedl, cymuned, diaspora celtaidd, hanes llafar, hiraeth am adre, podlediad, Straeon, teithio, trawsffiniol"}, {"text_idx": "#000010", "text": "No Comments on Comisiynau Artistiaid"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae Cysylltiadau Hynafol wedi comisiynu comisiynau newydd gan bedwar artist, sy\u2019n archwilio thema\u0302u cydgysylltiedig sydd wrth graidd y prosiect, gan gynnwys: pererindod, cysylltu gyda diaspora Celtaidd Iwerddon a Chymru, a\u2019n perthynas a\u0302 mannau sanctaidd megis ffynhonnau, capeli a safleoedd hynafol."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Bydd yr artistiaid yn cynhyrchu gweithiau celf newydd dros y ddwy flynedd nesaf, wedi\u2019u ysbrydoli gan eu hymchwil bersonol yn ogystal a\u0302 chanfyddiadau timau Cysylltiadau Hynafol o helwyr straeon, ymchwilwyr cymunedol ac archeolegwyr. Bydd disgwyl i bob artist greu gwaith all gael ei rannu ar-lein, er mwyn ymgysylltu a\u0302 chynulleidfaoedd lleol a phobl sydd lawer ymhellach, er enghraifft yn Awstralia neu Ogledd America, lle mae poblogaethau sylweddol o bobl o dras Cymreig a Gwyddelig. Bydd yr artistiaid hefyd yn cyflwyno\u2019u gwaith mewn arddangosfa gyhoeddus derfynol yn Wexford a Sir Benfro yn 2022."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Bwriad Linda Norris yw defnyddio \u2018teilchion\u2019 neu ddarnau o grochenwaith fel man dechrau ei phrosiect, ac mae\u2019n annog pobl i anfon teilchion ati a\u2019u lleoli ar fap ar-lein. Meddai:"}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u201cYmhell o swyn metelau gwerthfawr neu henebion enwog, mae teilchion yn adrodd hanesion domestig anhysbys ac yn ein cysylltu a\u0302\u2019r bobl oedd yn byw yn ein cartrefi yn y gorffennol. Rwy\u2019n bwriadu dechrau prosiect \u2018archeoleg dinasyddion\u2019 yn Sir Benfro a Wexford, ac yna\u2019i ymestyn i\u2019r Diaspora Celtaidd. Byddaf yn ymchwilio\u2019r bobl a ymfudodd o\u2019r ardaloedd hyn i\u2019r Diaspora yn y 19eg ganrif ac yn ceisio dod o hyd i\u2019w disgynyddion.\u201d"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Yn ddiweddar, darganfyddodd yr artist aml-gyfrwng Sea\u0301n Vicary bod ei hen fam-gu wedi ei geni yn 1874, a hynny dim ond 3.5 milltir o Ferns yn Camolin ac mae\u2019n gobeithio gallu:"}, {"text_idx": "#000018", "text": "\u201cDeall y grymoedd a arweiniodd ata i\u2019n byw yma draw dros y dw\u0302r o gartref fy hen fam-gu. Drwy fynd ati i gloddio drwy fy ngorffennol fy hun, fe fydda i\u2019n cychwyn proses sy\u2019n adlewyrchu\u2019r gwaith ymchwil archeolegol a hanesyddol sy\u2019n mynd ymlaen yn y ddwy gymuned.\u201d"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Fe fydd yn darganfod y \u2018straeon cudd\u2019 yn y dirwedd ac yn eu gweithio\u2019n greadigol i mewn i deithlyfr personol gafaelgar sy\u2019n symud yn o\u0302l ac ymlaen rhwng Sir Benfro a Wexford."}, {"text_idx": "#000020", "text": "\u201cBydd llais, testun, cerddoriaeth, ffilm ac animeiddiad yn cyfuno i ddangos y llefydd hyn mewn modd cyffrous a chyfoes; gan adeiladu ymdeimlad dyfnach o hunaniaeth drwy rannu profiadau o ailgysylltu.\u201d"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Bydd yr archeolegydd hyfforddedig ac artist gweledol John Sunderland yn ymgymryd a\u0302 phererindod o Borth Mawr i Ferns, ac yn cloddio gwrthrychau ar hyd y daith er mwyn creu creirfa ynghyd a\u0302 ffotograffiaeth twll pin. Yn hytrach na defnyddio dull archeoleg dadansoddol modern, mae\u2019n gobeithio archwilio ei ganfyddiadau gan ddefnyddio meddylfryd canoloesol, gan dynnu sylw at y \u201cgoruwchnaturiol neu\u2019r cysegredig, i gwestiynu\u2019r da a drwg, yr arwyddion a\u2019r argoelion\u201d."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Mae\u2019r awdures Sylvia Cullen yn bwriadu creu cyfres newydd o straeon byrion ar gyfer podlediadau a ffrydio byw, gan dynnu ar \u201chanesion cyffrous am fo\u0302r-ladrata a smyglo ar hyd arfordiroedd Cymru ac Iwerddon\u201d a straeon atgofus am fannau cysegredig neu am hiraethu am adref. Bydd hi hefyd yn cynnal gweithdai ysgrifennu creadigol yn y ddwy gymuned."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Bydd cael gwylio\u2019r prosiectau hyn yn esblygu ar wahan ac yna\u2019n plethu ynghyd mewn cyflwyniad terfynol yn daith gyffrous i di\u0302m y prosiect ac i\u2019n cynulleidfaoedd."}, {"text_idx": "#000030", "text": "YNYS: \u201c... ac wrth i greiriau, cerrig, esgyrn a straeon o\u2019r ddau le olchi allan i\u2019r mo\u0302r, ffurfiwyd ynys newydd yn y canol. Man lle mae diwylliant, hanes, breuddwydion, barddoniaeth a chaneuon o bob cyfnod yn cyd-fyw. Ac o\u2019r lle hwn, cre\u0308wyd gorsaf radio a ddechreuodd ddarlledu ... \u201c"}, {"text_idx": "#000031", "text": "\u201cAr gyfer y prosiect hwn rwy\u2019n creu gorsaf radio sy\u2019n \u2018darlledu\u2019 o YNYS, sef ynys ddychmygol sydd wedi\u2019i lleoli rhwng Sir Benfro a Wexford. Daeth y syniad cychwynol am YNYS o\u2019r erydiad ym Mhorth Mawr, a ddatgelodd gapel Sant Padrig, oedd wedi\u2019i gladdu yno. Mae\u2019r prosiect yn ystyried y posibilrwydd, trwy erydiad arfordirol, y gallai\u2019r holl hanes hwn gael ei olchi i ffwrdd \u2013 bod y lleoedd arfordirol hyn yn byw ar ymyl y dibyn, neu ar ymylon hanes.\u201d \u2013 Fern Thomas"}, {"text_idx": "#000034", "text": "\u201cGan ystyried hyn fel delwedd ehangach rwy\u2019n dychmygu hanes Sir Benfro yn golchi i\u2019r mo\u0302r a\u2019r un peth yn digwydd yr un pryd i hanes Wexford, ac oddi yma maen nhw\u2019n symud tuag at ei gilydd ac yn cwrdd rhywle yn y canol i greu ynys ddychmygol. Ynys lle gall Dewi Sant eistedd ochr yn ochr a\u0302\u2019r tri dyn ifanc o Wexford yn eu canw\u0302 benthyg; lle mae ta\u0302n bryngaer Boia neu\u2019r mo\u0302r-forynion oddi ar Borth y Rhaw yr un mor bresennol a\u0302\u2019r tywod sy\u2019n erydu ym Mhorth Mawr. Man lle mae\u2019r gorffennol a\u2019r dyfodol yn cyd-gwrdd."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Bydd y gwaith clywedol hwn ar gael fel sawl pennod a fydd yn dilyn datblygiad y prosiect Cysylltiadau Hynafol lle byddaf yn plethu darnau o gyfweliadau gydag aelodau o\u2019r gymuned a chyfranogwyr i\u2019r prosiect Cysylltiadau Hynafol ochr yn ochr a\u0302 lle\u0302n gwerin, ymchwil hanesyddol, chwedlau, recordiadau maes o\u2019r safleoedd, a synau o\u2019r gorffennol yn ogystal a\u0302\u2019r presennol er mwyn creu stori sain o\u2019r wlad dragwyddol hon. \u201c"}, {"text_idx": "#000036", "text": "\u201cYn rhan o\u2019r darllediadau byddaf yn cynnig ymatebion barddonol wedi\u2019u hysbrydoli gan y cwestiynau a ofynnir o fewn y prosiect wrth iddo ddatblygu, gan ddilyn dirgelion, straeon a datgeliadau Cysylltiadau Hynafol."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Cymunedau Sir Benfro a Wexford fydd yn penderfynnu ar gynnwys yr orsaf radio trwy ddigwyddiadau ymgysylltu a\u0302\u2019r cyhoedd a sgyrsiau un i un.\u201d-. Fern Thomas"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Am fwy o wybodaeth ewch i:"}, {"text_idx": "#000041", "text": "archeoleg, cymuned, gorsaf radio, hanes, podlediad, trawsffiniol"}, {"text_idx": "#000042", "text": "No Comments on Artistiaid Preswyl"}, {"text_idx": "#000043", "text": "Mae Cysylltiadau Hynafol wedi penodi dau Artist Preswyl a fydd yn archwilio\u2019r gorffennol a rennir rhwng Gogledd Wexford a Gogledd Sir Benfro gan weithio ochr yn ochr a\u0302\u2019r archeolegwyr a\u2019r haneswyr dan gontract yn ogystal a\u0302 chymunedau lleol."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Bydd yr artistiaid yn cynhyrchu gweithiau celf newydd dros y ddwy flynedd nesaf, wedi\u2019u hysbrydoli gan gloddio archeolegol, arolygon geoffisegol a chwedlau cymunedol yn Sir Benfro a Wexford; gan arddangos y gwaith terfynol yn gyhoeddus yn y ddau le yng Ngwanwyn/Haf 2022."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Yr artist a ddewiswyd ar gyfer Sir Benfro yw Fern Thomas; mae hi wedi\u2019i lleoli yn Abertawe ac mae ganddi gryn brofiad o weithio gyda chymunedau. Bwriad Fern yw creu gorsaf radio a chyfres o 16 podlediad sy\u2019n dilyn datblygiad y prosiect Cysylltiadau Hynafol. Bydd yr orsaf radio yn cael ei darlledu o ynys ffuglennol YNYS ym Mo\u0302r Iwerddon: \u201cLle a rennir, er mwyn i ddiwylliant, hanes, breuddwydion, barddoniaeth a chaneuon o bob cyfnod gyd-fyw ochr yn ochr.\u201d"}, {"text_idx": "#000046", "text": "\u201cYnys lle gall Dewi Sant eistedd ochr yn ochr a\u0302\u2019r tri dyn ifanc o Wexford yn eu canw\u0302 benthyg; lle mae ta\u0302n bryngaer Boia neu\u2019r mo\u0302r-forynion oddi ar Borth y Rhaw yr un mor bresennol a\u0302\u2019r tywod sy\u2019n erydu ym Mhorth Mawr. Man lle mae\u2019r gorffennol a\u2019r dyfodol yn cyd-gwrdd\u201d."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Yr artist a ddewiswyd ar gyfer Wexford yw David Begley, sy\u2019n arlunydd amlgyfrwng profiadol."}, {"text_idx": "#000048", "text": "\u201cMeddyliwch: cyn i Aeddan Sant gyrraedd, ac yna\u2019r Normaniaid yn ddiweddarach, beth ddenodd pobl yr hen oesoedd i Ferns yn y lle cyntaf? [Wexford] Ai ar hap wnaeth aradr Tom Breen ddatgelu\u2019r crair cyntaf yn Clone a\u2019n harweiniodd ni i brocio tyllau yn y dywarchen a dyfalu? Pwy blanodd yr hedyn cyntaf? Beth wnaeth i\u2019r llwyth cyntaf fwrw\u2019u gwreiddiau yma, gan adael siarcol a serameg ar eu ho\u0302l?\u201d"}, {"text_idx": "#000050", "text": "Y gobaith hefyd yw y bydd y ddau artist yn dod o hyd i ffyrdd o gyd-weithio a dysgu o deithiau ei gilydd."}, {"text_idx": "#000053", "text": "celf, ffermio, hanes, podlediad, prosiect cymunedol, prosiect ysgolion, Straeon"}]