[{"text_idx": "#000000", "text": "O Fethesda i Efrog Newydd"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Yr actores Gwenfair Vaughan sydd wedi ei dewis i gynrychioli Cymru yn y digwyddiad i ddathlu etifeddiaeth a diwylliant menywod o 25 o wledydd y byd yn theatr Dixon Place."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Darn o'r nofel I Botany Bay, sy'n adrodd hanes merch ifanc sy'n cael ei halltudio i Awstralia, fydd yn cloi'r noson."}, {"text_idx": "#000005", "text": "\"Mae Cymru'n headlinio!\" meddai Gwenfair, sy'n wreiddiol o Fethesda ond sydd wedi bod yn byw yn yr Unol Daleithiau ers 12 mlynedd."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Bydd Gwenfair yn perfformio darn yn Gymraeg ac yn gwneud cyflwyniad am yr iaith cyn cyflwyno trosiad gan Bethan Gwanas o'i gwaith ei hun i'r Saesneg."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae'r artistiaid eraill yn cynrychioli gwledydd mor amrywiol a\u0302 Lloegr, Yr Alban, Ffrainc, Hwngari, Siapan, China, Puerto Rico a mwy - i gyd yn cyflwyno gwaith gan artist benywaidd o'u mamwlad."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Pwrpas y noson ydy \"dangos bod gan ferched lais yn y gwledydd maen nhw 'sgrifennu neu'n cyfansoddi ynddi,\" meddai Gwenfair wrth Cymru Fyw."}, {"text_idx": "#000009", "text": "\"Dydi crefft a gallu artistiaid benywaidd ddim yn cael ei gydnabod mewn lot o wledydd."}, {"text_idx": "#000010", "text": "\"Er ei bod hi'n 2016, 'dan ni fel merched yn dal yn gorfod brwydro yn ddyddiol i gael cydnabyddiaeth yn y gweithle, i gael ta\u0302l cydradd ac i gael hawliau dynol elfennol mewn gwledydd llai ffodus na'r rhai 'dan ni'n byw ynddyn nhw."}, {"text_idx": "#000011", "text": "\"Er ein bod ni wedi dod yn bell 'dan ni isio mynd ymhellach.\""}, {"text_idx": "#000012", "text": "Cafodd Gwenfair ei dewis drwy ei gwaith gyda chwmni drama yr Irish Rep yn Efrog Newydd a dewisodd y darn gan Bethan Gwanas ar o\u0302l sgwrs gyda'r awdures."}, {"text_idx": "#000013", "text": "\"Roeddwn i'n credu bod y darn yn addas oherwydd ei fod yn waith gan 'sgrifenwraig gyfoes yn 'sgrifennu am hanes o Gymru ac felly ei fod yn cynrychioli dau beth - darn o hanes ond mewn modd modern o 'sgrifennu."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ar o\u0302l bod yn wyneb cyfarwydd ar deledu yng Nghymru mewn cyfresi fel Pobol y Cwm, Halen yn y Gwaed a'r Palmant Aur, symudodd Gwenfair i Efrog Newydd yn wreiddiol i astudio dull actio 'method' enwog Stanislavski."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae hi wrth ei bodd yn byw yn Efrog Newydd meddai ond mae'n fyd cystadleuol ac mae hi'n dweud fod 'na \"ddisgwyliadau lloerig\" i fenywod yn y busnes."}, {"text_idx": "#000018", "text": "\"Pan mae rhywun yn darllen y character breakdown, sef y disgrifiad o'r cymeriad yn y ffilm, cyfres deledu neu ddrama lwyfan, dydi'r disgrifiadau o ferched ddim yn gymharol efo dynion. Mae disgwyl i ddynes fod yn brydferth."}, {"text_idx": "#000019", "text": "\"Mae 'na bwyslais mawr ar ddelwedd yn enwedig pan mae rhywun yn mynd yn hy\u0302n. Mae'n hollol dderbyniol i ddyn gael gwallt sy'n britho - mae'n cael ei ystyried yn rhywiol, distinguished, ond fydda' fo ddim yn dderbyniol fod gwallt dynes wedi britho.\""}, {"text_idx": "#000021", "text": "Bydd y perfformiadau yn amrywio o fonologau i ganeuon a dawns gyda'r nod o ddathlu etifeddiaeth a chyfoeth diwylliannol gan ferched o gwmpas y byd."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Mae'r nofel I Botany Bay yn olrhain hanes 300 o ferched gafodd eu halltudio o Gymru i Botany Bay rhwng 1787 ac 1852 ac mae wedi ei seilio ar ddigwyddiadau go iawn."}, {"text_idx": "#000023", "text": "\"Merched ifanc oedden nhw i gyd, llawer yn eu harddegau a'u hugeiniau cynnar; morynion o bentrefi bychain a ffermydd anghysbell ac eraill fu'n cerdded strydoedd tywyll y trefi mawrion fel Abertawe, Merthyr Tudful a Chaerdydd,\" meddai Bethan Gwanas."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Merched yn bennaf yng Ngheredigion"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Hanes yn cofio merched Cymru?"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Gareth Ward: Yr angerdd a'r aberth tu o\u0302l fy nghoginio"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Cofio Tre\u0302n Bach y Mwmbwls"}]