[{"text_idx": "#000002", "text": "Diffiniad : Plant sydd angen mwy o gyfle i gyfoethogi ac ymestyn eu galluoedd nag a ddarperir i\u2019r rhan fwyaf o ddisgyblion. Mae\u2019r term yn cwmpasu disgyblion sydd yn fwy galluog ym mhob rhan o\u2019r cwricwlwm yn ogystal a\u0302\u2019r rhai sy\u2019n dangos talent mewn un maes penodol neu fwy."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Cyfyngir y cysyniad arferol o \u2018Mwy Abl a Thalentog\u2019 yn o\u0302l seicoleg addysg i ganran llawer llai o blant \u2013 o bosibl mor isel a\u0302 2%. Mae\u2019n rhaid felly ystyried y ffigwr 20% fel un sy\u2019n gorfod cynnwys y disgyblion hynny a ddynodwyd yn flaenorol fel rhai disglair/galluog ac nid oes angen sylw arbennig ar lawer o\u2019r plant hyn yn y cwricwlwm eang, cytbwys a gwahaniaethol a ddarperir gan Dreganna a Than yr Eos."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Gellir gweld llawer o\u2019r polisi hwn felly fel un sy\u2019n benodol berthnasol i\u2019r 2% uchaf o\u2019r boblogaeth disgyblion ysgol a\u2019u rhieni a\u2019u hathrawon. Gellir defnyddio\u2019r meini prawf canlynol i wahaniaethu rhwng y plentyn disglair/galluog a\u0302\u2019r plentyn gwirioneddol ddawnus neu dalentog:"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Annog pob disgybl i adnabod a chyrraedd ei wir botensial, h.y. bod ag agwedd gadarnhaol at ddysgu gydol oes ac yn gallu dangos menter.\nEr mwyn cyrraedd y nod hwn mae angen adnabod gwir natur a photensial plentyn Mwy Abl a Thalentog cyn y gellir gwneud darpariaeth briodol. Fodd bynnag, nid yw\u2019n hawdd adnabod pob plentyn dawnus a thalentog. At ddibenion eu hadnabod a\u2019u cynorthwyo gellir grwpio disgyblion mwy abl a thalentog fel a ganlyn : \u2013\nYn ddawnus yn gyffredinol \u2013 yn rhagori ym mhopeth a wna ac yn mwynhau eu llwyddiant \u2013 hawdd eu hadnabod.\nTalentog yn meddu ar allu arbennig mewn un maes, e.e. mathemateg neu wyddoniaeth, yn gymharol hawdd eu hadnabod gan eu bod hefyd yn tueddu i fod yn alluog a llwyddiannus yn academaidd.\nDawnus gwrthryfelgar \u2013 yn meddu ar ystod o broblemau ymddygiad sydd i\u2019w gweld fel ymddygiad aflonydd a thangyflawni \u2013 yn aml fe\u2019u dynodir yn anghywir fel bod yn hollol aflonyddr a /neu o allu isel.\nCreadigol ddawnus, meddylwyr dwys sy\u2019n aml yn amhoblogaidd gyda\u2019u cyfoedion oherwydd y canfyddiad o ddiffyg sgiliau cymdeithasol a nodweddion cyffredin yn aml fe\u2019u dynodir yn anghywir fel rhai aflonydd.\nCudd-ddawnus \u2013 tangyflawnwyr sydd ddim am fod yn wahanol i\u2019w cyfoedion ac felly ymdoddant i\u2019w grw\u0302p cyfoedion \u2013 yn aml fe\u2019u dynodir yn anghywir fel rhai sy\u2019n tangyflawni neu yn syml yn rhai llai galluog."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae ffactorau amgylcheddol ac etifeddol yn dylanwadu ar fynegiant gallu a chyflawniad uchel. Gyda gwir gefnogaeth rhieni a\u2019r ysgol, bydd y rhan fwyaf o blant yn datblygu hunan hyder a byddant yn ymgyrraedd i gyflawni eu potensial cynhenid."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Oherwydd eu natur, mae\u2019n bosib i ddisgyblion MATh ddioddef o ddiffyg hunan werth a phwysau gwaith. Mae Llawlyfr yr Ysgol yn cynnwys arweiniad i Rieni a disgyblion ."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Sicrhau bod polisi\u2019r ysgol yn cynnwys ffocws ar anghenion plant Mwy Abl a Thalentog\nDatblygu strategaethau ysgol gyfan i adnabod, addysgu a chefnogi\u2019r Mwy Abl a Thalentog er mwyn meithrin eu gallu ar gyfer dysgu a meddwl yn greadigol heb gyfyngiad.\nSicrhau bod y dulliau hyn yn cael eu defnyddio, neu eu haddasu ym mhob dosbarth/maes pwnc\nSicrhau bod rolau a chyfrifoldebau clir ar gyfer plant Mwy Abl a Thalentog oddi fewn i\u2019r ysgol a\u2019r AALl gan roi sylw arbennig i\u2019r\nii) Athrawon dynodedig (Sian Powys) gyda chyfrifoldeb penodol am y rhai Mwy Abl a Thalentog;\niii) Llywodraethwr dynodedig (Dr Kathryn Walters) gyda chyfrifoldeb penodol am y rhai Mwy Abl a Thalentog."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae gan blant dawnus awch mawr am wybodaeth ac mae\u2019n hanfodol adnabod yr angen hwn cyn gynted a\u0302 phosibl fel bod rhieni ac athrawon yn gallu rhoi\u2019r lefel o gefnogaeth sydd ei hangen arnynt er mwyn iddynt allu datblygu eu talentau. Gall gyfeirio, asesu a dynodi disgyblion Mwy Abl a Thalentog ddod o amryw o ffynonellau, e.e."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Cais gan athrawon yn dilyn arsylwadau, asesiadau neu\u2019r defnydd o restrau gwirio;\nCais gan y disgybl ei hun;\nYn dilyn gwybodaeth o ysgol flaenorol (e.e. ysgol feithrin);\nYn dilyn profi cyffredinol disgyblion y Cyfnod Sylfaen a phrofion allanol a mewnol yr Adran Iau;\nYn dilyn cyfweliadau, holiaduron unigol;\nYn dilyn tystiolaeth o weithgareddau y tu allan i\u2019r ysgol;\nYn dilyn tracio ac arsylwi disgyblion unigol."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Fel llawer o blant eraill gall plant Mwy Abl a Thalentog yn aml fethu cyflawni eu potensial ac o ganlyniad gael llawer o anawsterau. Mae dynodiad, asesiad a darpariaeth gynnar felly yn bwysig iawn ar gyfer unrhyw blentyn abl/talentog am y rhesymau canlynol:"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae\u2019r broses yn dechrau drwy gydgysylltu gyda\u2019r ysgolion Meithrin sy\u2019n ein bwydo. Mae\u2019r Athro sy\u2019n gyfrifol am gyswllt Meithrin yn ymweld a\u0302\u2019r feithrin sy\u2019n ein bwydo i gyfarfod a\u0302 darpar ddisgyblion ac athrawon yn ystod y tymor cyn y byddant yn trosglwyddo i\u2019r ysgol gynradd."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Yn ystod y tymor cyntaf yn yr ysgol caiff pob disgybl derbyn ei asesu. Caiff dynodiad disgyblion sydd angen cefnogaeth ei seilio\u2019n bennaf ar ganlyniadau\u2019r profion gwaelodlin. Hefyd ystyrir ceisiadau penodol am gefnogaeth o wahanol ffynonellau, yn cynnwys rhieni, athrawon ac ati."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Bydd athrawon yn sicrhau bod disgyblion Mwy Abl a Thalentog yn cael eu herio\u2019n briodol, yn addasu maint ac /neu ehangder a chynnwys y tasgau a gyflwynir iddynt. Caiff y disgyblion gyfle i ddarllen, ysgrifennu a siarad yngly\u0302n a\u0302\u2019u gwaith ac i gyfranogi mewn trafodaethau a/neu i weithio gyda disgyblion eraill."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Bydd athrawon yn gosod targedau ac yn tracio cynnydd mewn ymgynghoriad a\u0302\u2019r CADY gan ddefnyddio amrediad o arsylwadau/ profion mewnol a statudol."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Bydd rhai disgyblion yn derbyn cefnogaeth yn yr ystafell ddosbarth ac fe gaiff nifer fechan eu tynnu allan ar gyfer mwy o gymorth mewn ardal arall e.e sgwadiau iaith a mathemateg."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Nid oes cwricwlwm manwl, safonol ar gyfer plant Mwy Abl a Thalentog, oherwydd bod eu hanghenion yn unigol iawn. Mae\u2019r pwyslais ar ddatblygu gwaith wedi\u2019i seilio ar dargedau er mwyn:"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Adeiladu ar eu cryfderau unigol;\nAnnog datblygiad mewn meysydd y mae angen cefnogaeth arnynt."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Ar gyfer pob disgybl mae cwricwlwm ysgol wedi\u2019i strwythuro\u2019n dda, ac yn ymgorffori gwahaniaethu yn sicrhau amgylchedd y gallant ffynnu ynddo. Fodd bynnag, mae\u2019n hollbwysig cofio y gall plant mwy abl a thalentog fod sawl blwyddyn ar y blaen i\u2019w cyfoedion yn academaidd ond yn dal i fod yn debyg i\u2019w hoedran cronolegol yn emosiynol a chymdeithasol."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Mae\u2019r ysgol yn gwneud defnydd o gydlynwyr y pynciau craidd i ddynodi a darparu ar gyfer y plentyn dawnus mewn meysydd sylfaen academaidd. Gellir darparu ar gyfer plant sy\u2019n dangos gallu eithriadol mewn meysydd eraill a\u2019u hannog gan y cyfoeth o bartneriaid sy\u2019n gweithio\u2019n agos gyda\u2019r ysgol i roi profiad a hyfforddiant mewn meysydd y tu hwnt i gwricwlwm bob dydd yr ysgol. Ymhlith ein partneriaid mae:"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Urdd Gobaith Cymru: amrywiaeth o chwaraeon yn cynnwys nofio, trawsgwlad, criced; clwb Drama Ffwrnais Awen, cystadlaethau coginio a chelf.\nChwaraeon y Ddraig (Cyfres ardderchog o weithgareddau yn yr ysgol a gweithgareddau allanol sydd a\u0302 nod o roi sylfaen gadarn i ddisgyblion mewn nifer o chwaraeon)\nGwasanaethau cerddoriaeth yr AALl a cherddorfa ieuenctid CAVMS neu\u2019r Sir. Darperir hyfforddiant mewn sawl offeryn cerddorol o fewn oriau ysgol."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Clybiau / gweithgareddau a ddarperir gan yr ysgol:"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Mae\u2019r ysgol wedi trefnu llyfrgell yn cynnwys llyfrau cyfrwng Saesneg a Chymraeg ar gyfer plant Mwy Abl a Thalentog. Lleolir y llyfrgell hon yn ystafell y CADY. Bydd plant sydd ar gofnod MAT yn dod i fenthyg neu ddychwelyd llyfrau yn ystod cyfnod darllen y bore neu ddechrau\u2019r prynhawn. Cedwir cofnod o\u2019r holl lyfrau a benthycir gan y plant. Gall ddarllen fod yn un o\u2019r gweithgareddau hamdden mwyaf pleserus ar gyfer plant yn gyffredinol, ac yn fwy arbennig ar gyfer unigolion Mwy Abl a Thalentog, ac mae\u2019r rhestr a ddewiswyd yn sicr o ddenu. Fodd bynnag weithiau bydd angen ychydig o arweiniad i ddod o hyd i\u2019r llyfrau sydd fwyaf addas ar gyfer eu diddordebau a\u2019u galluoedd."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Mae llais y plentyn yn hollbwysig. Defnyddir holiaduron unigol a dosbarth er mwyn hunan arfarnu a chanfod gwybodaeth am sut mae\u2019r plentyn yn dysgu. Mae plant yn ymelwa wrth berchnogi rheolaeth dros eu haddysg. Mae\u2019r athrawon yn ymelwa trwy ddysgu am y ffordd mae plant yn hoffi dysgu."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Rydym bob amser yn sicrhau bod y disgyblion sydd ar gofrestr Mwy Abl a Thalentog yn hysbys i ysgolion eraill y gallant drosglwyddo iddynt. Darperir ffurflen benodol i nodi cryfderau\u2019r plentyn Mwy Abl a Thalentog gan Ysgol Plasmawr ym mis Mai argyfer hwyluso trosglwyddo effeithiol a chysondeb o ran darpariaeth. Caiff y ffurflenni eu cwblhau ar y cyd rhwng yr athro dosbarth a\u2019r Cydlynydd ADY. Trefnir cyfarfod gyda phennaeth a dirprwy bennaeth Blwyddyn 7 a\u2019r Cydlynydd ADY o Blasmawr ar ddechrau mis Mehefin er mwyn trafod plant MAT."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Mae\u2019r ysgol yn aelod o NACE (Cymdeithas Genedlaethol Plant Galluog Mewn Addysg) ac felly gall unrhyw aelod o\u2019r staff addysgu geisio cyngor swyddogion NACE \u2013 mae hyn yn cynnwys ymgynghoriadau am ddim dros y ffo\u0302n neu lythyr yngly\u0302n ag unrhyw blentyn unigol."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Ysgogi a darparu cefnogaeth strategol ar gyfer rhaglen wella barhaus er mwyn codi safonau addysgu a dysgu ar gyfer plant Mwy Abl a Thalentog o\u2019r cynllunio dechreuol i ddarpariaeth."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Sicrhau bod ffocws ar y plant Mwy Abl a Thalentog yn yr ysgol.\nBod a\u0302 throsolwg a chyfrifoldeb am ddarparu ar gyfer plant Mwy Abl a Thalentog o fewn yr ysgol ac i sicrhau adnoddau digonol.\nMae penodi llywodraethwr i gymryd diddordeb arbennig mewn plant Mwy Abl a Thalentog yn dangos y flaenoriaeth a roddir gan y Corff Llywodraethol i\u2019r maes yma.\nY llywodraethwrwyr sy\u2019n gyfrifol am y plant Mwy Abl a Thalentog yw Mr Alun Davies a Mrs Denise Williams\nMynychu hyfforddiant ar addysg plant Mwy Abl a Thalentog."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Darparu hyfforddiant ar gyfer arweinwyr ysgol, athrawon a staff cefnogi er mwyn eu cynorthwyo a\u2019u galluogi i ddiwallu anghenion plant MAT\nMae\u2019r staff ADY wedi\u2019u hyfforddi ac yn gyfarwydd gyda dynodi ac asesu anghenion dysgu ychwanegol a chysylltu gydag asiantaethau allanol, ac felly mae\u2019r CADY yn gyfrifol am gydlynu\u2019r ysgol gyfan tuag at ddisgyblion Mwy Abl a Thalentog. Mae\u2019r CADY yn cynghori\u2019r UDRh ar anghenion HMS.\nCydweithio gyda\u2019r athro dosbarth i lunio targedau a strategaethau ar gyfer diwallu anghenion disgyblion Mwy Abl a Thalentog.\nDefnyddio data i dracio cynnydd plant MAT.\nCydlynu sgwadiau Mathemateg a iaith pan fydd yn briodol.\nCydlynu gyda NACE a rhaeadru gwybodaeth berthnasol gydag aelodau\u2019r staff."}, {"text_idx": "#000041", "text": "D) Ro\u0302l y Cydlynydd Pwnc"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Sicrhau y caiff disgyblion Mwy Abl a Thalentog eu hystyried ac y cyfeirir atynt mewn polisi ysgol sy\u2019n ymwneud ag addysgu a dysgu ac mewn cynlluniau gwaith a chynlluniau datblygu.\nGwerthuso darpariaeth yr ystafell ddosbarth ar gyfer plant Mwy Abl a Thalentog yn y gylchred gynllunio a datblygu flynyddol.\nCynorthwyo staff i gynllunio ac adeiladu ar sgiliau presennol ac i lunio targedau clir, perthnasol a chyraeddadwy ar gyfer disgyblion Mwy Abl a Thalentog.\nCyfeirio achosion disgyblion dawnus a thalentog i\u2019r CADY.\nSicrhau y caiff disgyblion Mwy Abl a Thalentog eu trafod mewn cyfarfodydd staff neu gyfarfodydd cyfnod allweddol, ac y rhennir arfer gorau a phrofiadau ymhlith y staff.\nDefnyddio canlyniadau arfarnu dysgu ar gyfer datblygiad proffesiynol staff."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Cynghori a rhannu syniadau / strategaethau gyda\u2019r rhieni fel eu bod yn gallu cefnogi addysg y plentyn yn fwy effeithiol.\nSicrhau cyfathrebu effeithiol rhwng y rhieni a\u0302\u2019r athro er mwyn rhannu gwybodaeth am dalentau neu ddiddordebau arbennig y plentyn."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Os na wneir darpariaeth ddigonol ar eu cyfer gall disgyblion Mwy Abl a Thalentog dueddu i:"}]