[{"text_idx": "#000002", "text": "Adeiladwyd Yr Ysgwrn ym 1830 ac mae\u2019n enghraifft wych o ffermdy nodweddiadol o\u2019r 19eg ganrif. Mae waliau cerrig trwchus y ffermdy yn gartref i gegin, parlwr, tair ystafell wely a bwtri, yn ogystal a\u0302 stabl, certws a llofft wair."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Symudodd teulu Hedd Wyn i\u2019r Ysgwrn yn ystod gwanwyn 1887 o bentref cyfagos Trawsfynydd. Ychydig fisoedd oed fyddai Hedd Wyn pan symudodd y teulu i\u2019r ffermdy. Ar y pryd, fferm fynydd 168 erw oedd yn perthyn i deulu tad Hedd Wyn oedd Yr Ysgwrn."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Roedd Hedd Wyn yn un o\u2019r llu o ddynion ifanc oedd yn ymladd ar reng flaen y Rhyfel Byd Cyntaf. Yr oedd hefyd yn fardd brwd, gan gystadlu mewn llawer o Eisteddfodau lleol a chenedlaethol. Ym mis Gorffennaf 1917, cyflwynodd gerdd i\u2019r Eisteddfod Genedlaethol. Erbyn diwedd y mis hwnnw, roedd wedi cael ei anafu\u2019n angheuol yn ystod diwrnod cyntaf y gwrthdaro ym Mrwydr Passchendaele."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ychydig fisoedd yn ddiweddarach, ym Medi 1917, cyhoeddwyd mai Hedd Wyn oedd yn fuddugol yng nghystadleuaeth Y Gadair yn Eisteddfod Genedlaethol Penbedw. Ar yr un gwynt, cyhoeddwyd i\u2019r gynulleidfa y newyddion trasig fod y bardd ifanc wedi colli ei fywyd ychydig wythnosau ynghynt. Gorchuddwyd y gadair a\u0302 lliain ddu, gan roddi\u2019r enw \u2018Y Gadair Ddu\u2019 ar gadair farddol y flwyddyn honno."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Danfonwyd y gadair i\u2019r Ysgwrn wedi\u2019r seremoni, wedi\u2019i gorchuddio a\u0302\u2019r lliain ddu o hyd, a daeth ffermdy\u2019r Ysgwryn yn symbol o hanes Hedd Wyn a cholledion trasig y Rhyfel Byd Cyntaf am byth."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Bywyd syml ond anodd oedd bywoliaeth gwledig Cymeig ar droad yr 20fed ganrif. Roedd y diwrnod yn cylchdroi o amgylch gweithio\u2019r tir a gofalu am y fferm yn ogystal a\u0302 choginio a glanhau."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Cysegrwyd y Suliau i addoli. Roedd capeli gwledig yn lefydd i gymdeithasu yn ogystal ag addoli ac yn rhan fawr o fywyd nifer fawr o drigolion ardaloedd gwledig."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Roedd barddoniaeth yn fodd gwych o ddifyrwch ac adloniant o fewn y gymuned a byddai cystadlu mewn Eisteddfodau lleol gyda gweithiau o bob math yn boblogaidd."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Hedd Wyn oedd yr hynaf o unarddeg o blant oedd yn byw yn Yr Ysgwrn. Roedd y teulu\u2019n rhannu\u2019r tair ystafell wely fach i fyny\u2019r grisiau yn y ffermdy."}, {"text_idx": "#000014", "text": "O dan ddymuniad Gerald, prynodd Awdurdod y Parc, gyda chefnogaeth gan Lywodraeth Cymru a Chronfa\u2019r Loteri Genedlaethol, y ffermdy a\u2019r tiroedd o\u2019i amgylch gan ei sicrhau i\u2019r genedl."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae ti\u0302m ymroddedig Yr Ysgwrn wedi bod yn croesawu ymwelwyr o bedwar ban byd ers hynny."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Heddiw, mae\u2019r ffermdy rhestredig Gradd II* yn sefyll fel symbol o hanes cymdeithasol, diwylliannol ac amaethyddol ar droad yr 20fed ganrif yn ogystal a\u0302 traddodiad barddol Cymraeg ac, wrth gwrs, stori drasig Hedd Wyn."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Fferm weithiol ydy\u2019r Ysgwrn erioed ac mae\u2019r tir o\u2019i chwmpas yn dal i gael ei ffermio heddiw gyda defaid a gwartheg."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mae\u2019r ffermdy wedi\u2019i leoli yng nghanol tirwedd heddychlon a harddwch naturiol Parc Cenedlaethol Eryri. Mae\u2019r Ysgwrn yn le i fwynhau tawelwch a heddwch."}]