[{"text_idx": "#000018", "text": "Y Ganolfan Ymwelwyr a\u2019r Siop"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Sir Benfro yn yr Oes Haearn"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Codiad yn Lefel y Mo\u0302r"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Un o ddim ond pump yn y DU"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Melin Heli Caeriw yw\u2019r unig felin lanw o\u2019i math sydd wedi\u2019i hadfer yng Nghymru, ac un o ddim ond pump yng ngwledydd Prydain.\nEr nad yw\u2019r Felin heno\u2019n malu, mae\u2019r peirianwaith yn gyfan."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Mae\u2019n debyg fod yr adeilad presennol yn dyddio\u2019n o\u0302l i ddechrau\u2019r 19eg ganrif, ac yn wir, fe welir y dyddiad 1801 ar un o ddwy olwyn y Felin."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Mae union ddechreuad Melin Caeriw\u2019n ansicr. Mae\u2019n bosib fod Melin, a weithid a\u0302 chafn ddw\u0302r a redai o Afon Caeriw, yma cyn adeiladu\u2019r sarn, ac mae tystiolaeth ddogfennol yn nodi bod Melin o ryw fath yn bodoli yma mor gynnar a\u0302 1542."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Fe ddaw\u2019r cyfeiriad cyntaf at sarn mewn comisiwn ym 1630 sy\u2019n nodi bod Syr John Carew wedi adfer y fflodiardau a waliau\u2019r sarn ryw 15 mlynedd ynghynt."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Dychwelodd y Felin i fri gyda\u2019r adfywiad amaethyddol tua diwedd y 18fed ganrif, ac wedi\u2019r adeg honno bu defnydd cyson arni."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Daeth y gweithgaredd i ben yn derfynol ym 1937 ac o hynny ymlaen bu\u2019r adeilad yn segur."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Mae\u2019r sarn y tu allan i\u2019r Felin yn un o\u2019r llecynnau gorau yn Sir Benfro i ddal crancod!"}, {"text_idx": "#000052", "text": "Darganfyddwch fwy am Gastell Caeriw"}, {"text_idx": "#000053", "text": "Camwch yn o\u0302l mewn amser a chyfnewid eich addunedau yn lleoliad hanesyddol Castell Caeriw"}, {"text_idx": "#000056", "text": "Mae yna ystod eang o luniaeth ar gael o Ystafell De Nest i amrywiaeth o ddiodydd oer, byrbrydau yn ogystal a\u0302 siopau\u2019r Castell a\u2019r Felin."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Ddiwedd yr 11eg ganrif, estynnodd y Normaniaid eu concwest o Loegr i mewn i Gymru, ac fe ddaeth Castell Penfro\u2019n ganolfan reoli\u2019r Normaniaid yn Ne..."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Beth Sy 'mlaen yng Nghastell Caeriw"}]