[{"text_idx": "#000012", "text": "Mae'r llen ia\u0302 yn toddi ac yn cael effaith fyd-eang ar lanw'r mo\u0302r"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Y llen ia\u0302 yn cyrraedd y mo\u0302r: Llun: Jess Mead SilvesterCaiff ei dderbyn yn eang fod lefel y mo\u0302r yn codi oherwydd bod y llenni ia\u0302 enfawr sy'n gorchuddio'r Ynys Las ac Antarctica yn toddi, ond mae papur sydd newydd ei gyhoeddi yn The Journal of Geophysical Research: Oceans, ( gan wyddonwyr ym Mhrifysgol Bangor ar y cyd a\u0302 phrifysgolion Harvard ac Oregon State yn yr Unol Daleithiau, a phrifysgol McGill yng Nghanada, yn dangos y bydd hynny'n cael effaith lawer iawn mwy na dim ond achosi newid yn lefelau dw\u0302r y mo\u0302r. Gallai gael effaith bellgyrhaeddol ar hinsawdd y byd."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae'r canlyniadau newydd yn dangos nad yw lefel y mo\u0302r yn codi i\u2019r un graddau ym mhob man ar draws y ddaear wrth i'r llenni ia\u0302 doddi. Mewn gwirionedd, mae'r newid yn lefel y mo\u0302r wrth i'r llenni ia\u0302 doddi yn amrywio yn o\u0302l ardal, yn enwedig yn agos at y llenni ia\u0302 sy'n encilio. Mae'r canlyniadau newydd, a gafwyd yn defnyddio model rhifiadol o'r llanw yn fyd-eang, yn dangos y bydd y newidiadau i'r llanw oherwydd cwymp y llen ia\u0302 a'r newidiadau yn lefel y mo\u0302r sy'n gysylltiedig a\u0302 hynny yn amrywiol iawn ac yn effeithio ar nifer o wahanol brosesau pwysig."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ar hyd rhai arfordiroedd bydd amrediad y llanw yn llawer mwy, er enghraifft ar hyd arfordir gogledd Cymru, tra bydd amrediad y llanw ar hyd arfordiroedd eraill megis arfordir de Cymru yn llawer llai. At hynny bydd nifer o swyddogaethau'r moroedd yn cael eu newid gan newidiadau i'r llanw."}, {"text_idx": "#000017", "text": "\"Mae'r llanw yn chwarae rhan allweddol ar hyn o bryd wrth gynnal cerhyntau enfawr y moroedd sy'n ailddosbarthu gwres o'r trofannau i ledredau uwch. Dyma sydd i gyfri am hinsawdd gymedrol y Deyrnas Unedig. Mae'r rhagolygon a gafwyd gan y model newydd yn dangos y bydd cwymp y llen ia\u0302 yn effeithio'n fawr ar y llanw yn fyd-eang ac y gallai hynny yn ei dro effeithio ar systemau cerrynt y mo\u0302r sydd mor bwysig ar gyfer ein hinsawdd ni."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Dwedodd y cyd-awdur, Dr Natalya Gomez o Brifysgol McGill: \"Byddai diflaniad y llen ia\u0302 pegynol wrth i'r hinsawdd gynhesu yn cynrychioli newid sylweddol i system y Ddaear, a dim ond dechrau deall goblygiadau hynny ydym ni.\""}, {"text_idx": "#000021", "text": "\"Mae'r canlyniadau newydd yn amlygu pwysigrwydd rhoi ystyriaeth i'r newidiadau yn y llanw, sy'n digwydd oherwydd newidiadau i lefel y mo\u0302r mewn ymateb i golli'r llen ia\u0302, wrth ragfynegi hinsawdd y dyfodol ac wrth ail-lunio hinsawdd fyd-eang y gorffennol.\""}]