[{"text_idx": "#000003", "text": "Bywyd tu o\u0302l i'r llen gyda Gwenno a MarthaYn dawel bach tu o\u0302l i llen llwyfannau mae haid o gyfeillion creadigol yn gweithio\u2019n galed i wireddu sioeau a drama\u0302u ar hyd a lled y wlad. Er bod timau technegol theatrau yn gweithio\u2019n dawel heb i ni eu gweld nhw, mae eu gwaith yn hanfodol... Heb eu gwaith, fydd y sioeau ddim yn bodoli!Dwy sydd wrthi gefn llwyfan ar gynhyrchiad Ynys Alys gan Gwmni Fra\u0302n Wen ydi Gwenno Parry a Martha Davies ac aeth Lysh Cymru i\u2019w holi am eu gwaith tu o\u0302l i\u2019r llen a sut wnaethon nhw gyrraedd eu swyddi heddiw. Technegydd sain yw Gwenno, sy\u2019n gyfrifol am weithredu systemau sain y cynhyrchiad, tra bod Martha yn rheolwr llwyfan ac yn gweithio\u2019n agos gyda phawb yn y cynhyrchiad. Diwrnod ArferolSut olwg sydd ar eu diwrnod arferol? Fel arfer, Martha yw\u2019r cyntaf i\u2019r fei.\u201cMae fy niwrnod i yn cychwyn awr yn gynt na phawb arall er mwyn gallu paratoi\u2019r gofod,\u201d meddai.\u201cI gychwyn, dan ni\u2019n darllen y sgript ac yn mynd drwyddi, wedyn mae wythnosau o ymarfer. Ar o\u0302l hynny mae wythnos tech, a dyna pryd mae petha\u2019n prysuro go iawn!\u201dDyma pryd mae swydd Gwenno yn prysuro hefyd, wrth iddi ymuno efo\u2019r ymarferion a sicrhau bod y systemau sain yn gweithio efo\u2019r cynhyrchiad.Sut wnaethon nhw ddechrau?Cychwynnodd taith y ddwy mewn ffyrdd gwahanol. Actio oedd prif ddiddordeb Martha, ac wedi gadael yr ysgol aeth hi ymlaen i astudio actio ymhellach yn y Brifysgol. Meddai Martha, \u201cRoeddwn i\u2019n ffodus iawn i allu mynd ar brofiad gwaith efo\u2019r cwrs, ac ar brofiad gwaith ges i flas ar wahanol rolau gefn llwyfan.\u201dRoedd Gwenno, ar y llaw arall, yn gwybod mai gwaith technegol oedd ei llwybr hi wrth iddi fagu profiad technegol yn yr ysgol. Dywedodd Gwenno, \u201cNes i gymryd rhan yn y radio ysgol, a dyna ni wedyn! On i wrth fy modd.\u201d Aeth Gwenno ymlaen i astudio sain yn y brifysgol. Merched a\u2019r theatrYm myd y theatrau, yn arbennig gefn llwyfan, mae canran uchel o rolau fel arfer yn cael eu gwneud gan ddynion. Mewn archwiliad gan yr European Theatre Convention, darganfyddir fod oddeutu 65% o reolwyr llwyfan, fel Martha, yn ddynion a bod dros 55% o rolau technegol, fel Gwenno, yn ddynion.Ydyn nhw\u2019n teimlo bod eu diwylliant yn cael ei ddominyddu gan ddynion?\u201cPan o\u2019n i\u2019n astudio sain, allan o dri deg oedd ar y cwrs dim ond tair ohonom oedd yn genod,\u201d soniodd Gwenno, cyn mynd ymlaen i son nad ydi pawb yn sylwi ei bod hi\u2019n rhan o\u2019r ti\u0302m technegol. \u201cDwi\u2019n berson reit glam, felly dydi pobl ddim yn rili disgwyl \u2018mod i\u2019n dechnegydd. Wnes i gyrraedd y stiwdio unwaith, a toeddan nhw ddim yn dallt pam o\u2019n i yna ac yn dallt y termau technegol. Fi ydi\u2019r technegydd sain!\u201dEr bod mwy o ddynion yn y rolau technegol a chefn llwyfan yn stategol, dywed Martha nad ydi hyn yn rheswm i ferched beidio mynd amdani. \u201cMae yna lot fawr o bobl isho cefnogi genod!\u201d meddai. Gair o GyngorTybed oes ganddyn nhw air o gyngor i ferched ifanc fyddai\u2019n hoffi dilyn trywydd technegol neu rolau eraill gefn llwyfan?Creda Gwenno fod siarad a holi eraill yn y diwydiant yn gallu fod o gymorth. \u201cMae rhwydweithio bendant yn helpu.\u201d\u201cCer amdani!\u201d meddai Martha. \u201cA paid a\u0302 bod ofn gofyn os dwyt ti ddim yn dallt rhwbath. Ella bo chdi\u2019n meddwl fod o\u2019n gwestiwn stiwpid, ond dydi o wir ddim. Os dydach chi ddim isho perfformio, mae yna dal lle i chi yn y cyfryngau. Mae pob dim mae pobl yn neud cefn llwyfan yn cyfrannu at y sioe.\u201dPob lwc, genod! Bydd cyfweliad arbennig gyda Becca Naiga, un o\u2019r actorion, ar Lysh Cymru cyn diwedd yr wythnos. Ynys Alys, ar daithMae theatr, cerddoriaeth bop a rap yn gwrthdaro yn y cynhyrchiad Cymraeg hwn sy\u2019n dilyn merch ifanc wrth iddi fynd ati i chwilio am ei hannibyniaeth.Mae\u2019n bryd i Alys ddechrau byw ei bywyd gorau. Ond caiff ei chaethiwo mewn hen hunlle\u2019 cyfarwydd, anghyfarwydd.All hi goncro ei hofnau? All hi fod yr Alys y mae hi eisiau bod?Mae Ynys Alys yn archwilio pwy yda ni mewn adegau o newid a\u2019r hyn \u2018da ni wir yn gobeithio dal gafael arno mewn byd newydd.Yn teithio rhwng 17 Mawrth a 9 Ebrill, bydd Ynys Alys yn perfformio ym Mangor, Pwllheli, Rhosllannerchrugog, Aberystwyth, Caernarfon, Merthyr Tudful, Llanelli a Caerdydd."}]