[{"text_idx": "#000001", "text": "Mae mynyddoedd Cymru yn enwog trwy'r byd ac ymwelwyr lu yn dod yma bob blwyddyn i'w dringo a'u cerdded. Ond mae na rybudd y gallai rhai o'u henwau ddiflannu."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae'r ddeiseb yn galw ar y Cynulliad Cenedlaethol i annog Llywodraeth Cymru i berswadio cyrff a mudiadau i warchod a pharchu'r enwau Cymraeg sydd wedi eu rhoi ar wahanol ardaloedd gan gynnwys ein mynyddoedd."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae aelodau yn poeni fod enwau ar dirwedd Cymru yn \"diflannu wrth i'r to hy\u0302n ddiflannu\"."}, {"text_idx": "#000007", "text": "\"Fe wnaeth wneud cwrs arwain mynydd ychydig flynyddoedd yn o\u0302l a chael gymaint o siom fod 'na ddim math o hyfforddiant am yr ardal roedd yr hyfforddiant yn digwydd ynddo fo. Dim hyfforddiant am yr enwau lleol, am yr hanes a'r llwybrau - mi fasai'r cwrs wedi gallu cael ei gynnal yn unrhyw le."}, {"text_idx": "#000014", "text": "\"Mae 'na gymaint o bobl yn dod i gerdded yn Eryri ac yn cael y profiad o gerdded ond maen nhw'n methu y peth ychwanegol yna, y cefndir diwylliannol sydd ynghlwm a\u0302'r ardal,\" meddai."}, {"text_idx": "#000021", "text": "\u2022Pen yr Helgi Ddu - roedd defnyddio helgwn, neu gw\u0302n hela, yn gyffredin ac yn o\u0302l chwedloniaeth, dim ond helgi du sy'n gallu dal gwrach sydd wedi'i throi yn ysgyfarnog. Mae'r mynydd yma'n agos iawn at fynydd o'r enw Pen Llithrig y Wrach."}, {"text_idx": "#000025", "text": "\u2022Carreg y Gw\u0302r Drwg - yn o\u0302l y stori leol roedd pobl ifanc yn hel wrth y garreg ar ddydd Sul i ganu a dawnsio ers talwm, cyn cyfnod y diwygiad. Ond un Sul y Pasg, daeth y diafol i lawr ar gefn asyn a sgrialodd pawb. Gadawodd yr asyn o\u0302l ei garn yn y graig."}, {"text_idx": "#000033", "text": "AS yn rhoi teyrnged i fynyddwr"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Max Boyce yn 80: 'Un o'r bois'"}]