[{"text_idx": "#000001", "text": "Erbyn hyn Gwasanaeth Y Plygain ym mis Rhagfyr yw un o ddigwyddiadau pwysig Capel Penygraig. Bu gwasanaethau plygain yn yr ardal ers nifer o flynyddoedd ond yn Ionawr 2012 cynhaliwyd Plygain Traddodiadol ym Mhenygraig am y tro cyntaf a hynny ar batrwm y plygeiniau a gynhelir yng Nghanolbarth Cymru. Bu\u2019r Plygain cyntaf hwn cymaint o lwyddiant gyda chantorion yn dod o bob rhan o Ganolbarth a De Cymru fel ei fod wedi ei sefydlu yng nghalendar blynyddol y Capel. Gwneir casgliad tuag at achosion da yn ystod y gwasanaeth ac mae\u2019r swper a\u2019r cymdeithasu yn y Festri ar ddiwedd y gwasanaeth yn rhan bwysig iawn o\u2019r Plygain hefyd."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Yn ystod canol y ganrif ddiwethaf bu\u2019r arfer o gynnal gwasanaeth plygain bron a\u0302 diflannu. Fe ail-sefydlwyd yr arfer yn dilyn y diddordeb a gymerwyd gan yr Amgueddfa Werin a\u2019r cyhoeddusrwydd a roddwyd ar y pryd. Lle\u2019r oedd y traddodiad, mwy neu lai, yn gyfyngedig i ddyffrynnoedd Banw a Thanat yng ngogledd Powys. Erbyn hyn y mae wedi ymestyn dros Gymru gyfan a chynhelir un yn Llundain. Mae cyfnod y Plygain yn ymestyn o Sul cyntaf yr Adfent hyd at Gw\u0302yl Mair y Canhwyllau (2il Chwefror) ond erbyn hyn cynhelir yr un olaf ar y Sul olaf yn Ionawr."}]