[{"text_idx": "#000004", "text": "Ar drothwy coffa\u0301u canmlwyddiant marwolaeth Hedd Wyn, dyma gyfrol gynhwysfawr gan Haf Llewelyn sy\u2019n rhoi darlun o fywyd yn ardal Trawsfynydd ddiwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg a dechrau\u2019r ugeinfed ganrif."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae\u2019r holl erthyglau, lluniau a llythyron sydd wedi eu cynnwys yn yr astudiaeth hon yn croniclo\u2019r profiad o fyw yng nghysgod y Rhyfel Mawr. Yn ogystal a\u0302 chyflwyno cefndir magwraeth Hedd Wyn, ei hanes yn filwr ifanc, ac yn fardd y Gadair Ddu, mae\u2019r gyfrol yn estyn allan i adrodd hanes aelodau eraill y teulu, a thrwy hynny, gysylltu a\u0302\u2019r gymdeithas ehangach yn Nhrawsfynydd a thu hwnt. Daw\u2019r darllenydd i adnabod ei chwaer, Mary a fu\u2019n astudio mewn Coleg Amaethyddol, a helyntion diniwed y ffrindiau Moi Plas ac Ellis yr Ysgwrn, \u2018 y tynnwyr coes heb eu hail \u2019 a hynny ar aelwydydd clo\u0300s, cynnes ac mewn cymuned tu hwnt o brysur."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Dyma ddarlun gonest o\u2019r gymdeithas wledig leol ym Meirionnnydd, a hynny drwy gyfrwng elfennau gweledol, yn lluniau o gasgliad helaeth Yr Ysgwrn; Parc Cenedlaethol Eryri a Llyfrgell Genedlaethol Cymru, dogfennau, toriadau papur newydd o\u2019r cyfnod, a dyddiaduron. Atgynhyrchir llawsgrifau o waith Hedd Wyn \u2013 englyn a luniodd yn ei arddegau, a drafft o awdl \u2018Yr Arwr\u2019, yn ogystal a\u0302\u2019r llythyr enwog \u2018Rhywle yn Ffrainc.\u2019"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Rhennir y gyfrol hardd hon yn 12 pennod, gyda\u2019r olaf yn canolbwyntio ar ymdrech teulu\u2019r Ysgwrn i gadw\u2019r cof am Hedd Wyn yn fyw \u2013 ac yn arbennig felly ar gyfraniad Gerald Williams, ei nai. A hithau bellach yn gyrchfan ddiwylliannol arloesol, bydd Yr Ysgwrn yn agor ar ei newydd wedd dros wyliau\u2019r Sulgwyn."}, {"text_idx": "#000012", "text": "\u201cMae cysylltiad Hedd Wyn a\u0302\u2019r Ysgwrn yn adnabyddus drwy Gymru benbaladr, ond am y tro cyntaf, yn I Wyneb y Ddrycin, ym mlwyddyn canmlwyddiant marwolaeth Hedd Wyn, cawn gyfle i gydnabod bri aelodau eraill o deulu\u2019r Ysgwrn, i gofnodi ffordd arbennig o fyw ac i ddod i adnabod cymeriadau annwyl y teulu a\u2019r gymuned leol. Dyma gyfrol sy\u2019n gaffaeliad i\u2019r Ysgwrn ei hun ac i unrhyw un sydd a\u0302 diddordeb yn hanes y teulu rhyfeddol hwn.\u201d"}, {"text_idx": "#000018", "text": "BarddoniaethBeirniadaeth lenyddolBlodeugerddiDramaHanes Beirdd a LlenorionNofelauY Gynghanedd"}]