[{"text_idx": "#000001", "text": "AboutPolitics and PolicyPeople and PlacesCultureVoices"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Dyma fy nhrydedd ymddangosiad mewn gwahanol gyfarfodydd yn ystod yr Eisteddfod arbennig hon ac hyd yma ymddengys fod pob ymddangosiad o\u2019r fath wedi ymwneud a fy safbwyntiau ynghylch materion Ewropeaidd boed hynny\u2019n banel hawl i holi ym mhabell Undeb Amaethwyr Cymru neu\u2019n ddarlith flynyddol \u2018chydig yn esoteric ar gyfer Cylchgrawn Barn yn trafod \u2018Diwedd aelodaeth Cymru o\u2019r Undeb Ewropeaidd \u2013 Y Gwersi o Awstria-Hwngari\u2019"}, {"text_idx": "#000005", "text": "O ystyried fy mod yn un o noddwyr mesur preifat James Wharton, AS Stockton South, sy\u2019n galw am refferendwm yn 2017 ynghylch ein dyfodol o fewn yr UE ac fy aelodaeth a chyfraniad i Brosiect \u2018Fresh Start\u2019, gan gynnwys bod yn un o awduron dogfen y prosiect sy\u2019n galw am Undeb Ewropeaidd fwy hyblyg efallai nad oes gennyf neb ond fi fy hun i\u2019w feio am ymddangos fel un sydd ag obsesiwn gydag materion Ewropeaidd."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Serch hynny, nid darlith am fethiant Brwsel nag Ewrop yw hon heddiw. Mae methiant Cymru i elwa o fuddsoddiad Ewropeaidd enfawr ers 2000 yn syrthio ar ysgwyddau ni\u2019r Cymry a hynny o ran arweinyddiaeth gwleidyddol a diffygion enbyd strategaeth y Cynulliad."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Yn wir mae\u2019r holl jambori Ewropeaidd wedi datblygu\u2019n gronfa gyllid i awdurdodau lleol, byd addysg ynghyd a chyrff yn y drydedd sector gyda\u2019r sector breifat, y sector hynny o\u2019r economi a ddylai fod yn cyfrannu at dwf economaidd yn cael nesaf peth i ddim rhan o\u2019r gacen gyllidol."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Pa syndod ein bod, o esgeuluso\u2019r union ran o\u2019r economi sydd yno i greu cyfoeth, wedi gweld perfformiad economaidd cymharol Cymru yn mynd ar ei ol yn hytrach nag yn datblygu er gwell yn ystod cyfnod o bron bymtheg mlynedd bellach o gyllido prosiectau ar hyd ag ar led Cymru a ddylai fod wedi cyfrannu at ein lles economaidd ond a wnaeth ddim o\u2019r fath."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae ein Cadeirydd, David Davies, AS Mynwy, er gwaethaf ei amheuon sylweddol am berthynas y Deyrnas Unedig a\u2019r Undeb Ewropeaidd, yn gryf o\u2019r farn y dylem adnabod Brwsel ac yn bwysicach felly adnabod sut mae\u2019r lle\u2019n gweithio."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae\u2019r ddau ymweliad hyd yma wedi bod yn dra defnyddiol ac mae\u2019n deg nodi fod y cyd-weithrediad rhwng ein pedwar aelod seneddol Ewropeaidd yn un amlwg ac adeiladol. Rhyfedd o beth yw\u2019r ffaith fod y cyd-weithrediad hwn wedi gwella o weld ethol ASE UKIP!"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ond at fy nghwyn, fis Medi 2012 cawsom gyfarfod gyda\u2019r swyddog o fewn y comisiwn sy\u2019n ymwneud ag cronfeydd rhanbarthol. Pe byddai aelod o lywodraeth Cymru neu staff WEFO yn bresennol fe fyddent wedi bod wrth eu boddau."}, {"text_idx": "#000013", "text": "\u201cWe consider Wales an exemplar region\u201d oedd ei union eiriau."}, {"text_idx": "#000014", "text": "\u2018Rwan, o ystyried pa mor ddifrifol yw perfformiad economaidd Cymru ers dyfodiad Arian Amcan 1 yn 2000 yr oeddwn yn gweld y sylw hwn yn un rhyfeddol. Felly dyma ofyn sut oedd modd cyfiawnhau\u2019r fath osodiad mewn cyd-destun perfformiad economaidd mor ddifrifol heb son am y ffaith ein bod yn parhau\u2019n gymwys am fuddsoddiad Ewropeaidd bron bymtheg mlynedd yn ddiweddarach?"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Felly dyna ni slogan newydd i\u2019r Gymru ddatganoledig;"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Anghofiwch am yr economi, yn hytrach \u2018drychwch ar safon ein gwaith papur."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Wrth gwrs, tydi gwaith papur safonol ddim am drawsnewid unrhyw economi ond mae\u2019n golygu cael eich gweld fel llywodraeth gydwybodol gan swyddogion Brwsel tra\u2019n cadw eich byddionedd o weision sifil mewn swyddi cyfforddus."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Yr hyn sy\u2019n corddi dyn am fethiant ein hymdrechion fel gwlad i wneud defnydd o arian Ewropeaidd yw\u2019r ffaith fod yna drac record o fethiant yn bodoli cyn i ni hyd yn oed lwyddo i greu map artiffisial o Gymru er mwyn denu\u2019r gyfradd uchaf o genfogaeth."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Cyn i neb gam ddeall gadewch i mi nodi\u2019n glir nad wyf yn beio neb am drefnu\u2019r map rhyfeddol o Gymru fu\u2019n sail i wneud Cymru\u2019n gymwys am arian Ewropeaidd. Er gwaethaf y problemau y mae\u2019r map hwn wedi ei greu ers 2000 gadewch i mi ddatgan rwan fod y rhesymeg dros greu map o\u2019r fath yn un adeiladol a dealladwy."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Ein methiant i ddefnyddio\u2019r arian yn effeithiol sydd wedi arwain at fy nghred fod y map rhyfeddol hwn yn rhan o\u2019r broblem bellach ond fe ddof yn ol at hyn maes o law."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Na, y pwynt sydd gennyf yw ein bod yma yng Nghymru wedi llwyddo i ddenu arian Ewropeaidd cyn dyfodiad Amcan 1 ac yn wir, fe gychwynodd fy hunangyflogaeth trwy waith ddaeth i\u2019m llaw trwy gyfrwng cynllun gyllidwyd gan Amcan 5b a chredaf fy mod hefyd yn gywir wrth ddatgan i mi ddenu arian 5b ar gyfer prosiect \u2018Welsh Slate\u2019 yng nghanol y nawdegau, sef y cynllun mwyaf o dan Arian 5b oedd dan arweiniad y Sector Breifat."}, {"text_idx": "#000026", "text": "A dyna\u2019r cefndir oedd yn amlwg hyd yn oed cyn dyfodiad arian Amcan 1. Yr oedd tueddiad i weld arian Ewropeaidd, er mae\u2019r bwriad oedd cryfhau\u2019r economi, fel modd o gyllido rhaglenni ag ymyraeth yn yr economi leol gan Awdurdodau Lleol a Chyrff yn y Drydydd Sector ac nid fel modd o gryfhau\u2019r sector breifat."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Gwnaethpwyd y pwynt hwn gennyf mewn adolygiad o wariant Arian 5b yng Ngwynedd cyn dyfodiad Arian Amcan 1 ac dwi\u2019n cofio\u2019n glir drafod yr union fater gyda\u2019r Athro Phil Williams a Dafydd Wigley mewn cynhadledd yn Ngwesty\u2019r Seiont Manor yn nechrau eu cyfnod fel Aelodau Cynulliad."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Gwrthod fy mhryderon ddaru\u2019r ddau gan ddadlau yn achos Phil Williams y byddai swm y cyfraniad Ewropeaidd dan Amcan 1 mor sylweddol nes y byddai ynddo\u2019i hun yn trawsnewid agweddau a brwdfrydedd y Sector Breifat dros fuddsoddi yn Ngorllewin Cymru a\u2019r Cymoedd."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Er gwaetha\u2019r ffaith nad oes unrhyw un o allu cyfatebol wedi\u2019i ethol i\u2019r Cynulliad ers colli Phil Williams, ac mae hynny\u2019n parhau yn gywir er gwaethaf ethol mab darogan diweddaraf Plaid Cymru ddechrau Awst, yr oedd yr ateb hwn yn adlewyrchu naifrwydd academydd yn hytrach nag agwedd ymarferol gwr busnes."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Gellir dadlau y byddai disgrifiad o\u2019r fath yn wir am y ddwy rownd o arian Ewropeaidd a gafwyd ers hynny ond mewn cymhariaeth a Phill Williams gallu academaidd go wantan sydd gan y rhai hynny sydd wedi creu y rhaglenni Ewropeaidd aneffeithiol a gafwyd yng Nghymru ers 2000."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Serch hynny, o ran cefndir nid mater o feirniadau gydag mantais profiad sydd gennyf heddiw ond parhad o rwystredigaeth sydd wedi bod yn dan ar fy nghroen trwy gydol fy nghyfnod yn ymwneud ag arian Ewropeaidd tra\u2019n hunangyflogedig am bymtheg mlynedd ynghyd a fy mhrofiad ers fy ethol yn 2010."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Perfformiad Economi Cymru ers 2000"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Wrth gwrs, os am brofi fy honiad fod Arian Ewropeaidd wedi ategu\u2019r diwylliant o ddibyniaeth sydd ganddom yma yng Nghymru mae\u2019n debyg fod angen i mi brofi i rai ohonoch yn y gynulleidfa ein bod yn trafod stori o fethiant llwyr. Wedi\u2019r cyfan, wrth drafod fy mhryderon am y mater hwn yr ateb a gaf gan aml i wleidydd yw y byddai\u2019r sefyllfa wedi bod yn saith gwaeth heb arian o\u2019r fath. Er fod rhiddyn o gyfiawnhad ffeithiol dros ddatganiad o\u2019r fath dadl wan yw hi wrth ymateb i\u2019n methiant i wneud yn well gyda chyfle ymddangosai i Phil Williams yn 1999 fel un unigryw."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Y gwir plaen yw fod perfformiad economaidd Cymru ers 1999 wedi bod mor drychinebus nes profi yn ddi-amheuol i mi fod ein defnydd o arian Ewropeaidd wedi bod yn fethiant llwyr."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Yn y man cyntaf mae\u2019n werth nodi fod 57 rhanbarth Ewropeaidd wedi bod yn gymwys am arian Amcan 1 o fewn Ewrop yn 1999, Ewrop nad oedd, wrth gwrs, yn cynnwys unrhyw un o wledydd dwyrain Ewrop. Ni ddaeth gwledydd megis Latvia, Estonia, Gwlad Pwyl, Gwladwriaeth Tsiec neu Slofacia\u2019n rhan o\u2019r UE tan 2004."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Y gri gan arweinwyr gwleidyddol yng Nghymru oedd fod yn rhaid manteisio ar arian Amcan 1 gan na fyddem fyth eto\u2019n elwa o gefnogaeth o\u2019r fath gan na fyddem yn syrthio dan y trothwy o 75% o GDP yr UE wedi dyfodiad gwledydd y Dwyrain i\u2019r Undeb. Dagrau\u2019r sefyllfa yw ein bod wedi parhau yn gymwys nid yn unig yn 2007 ond eto fyth o 2014 ymlaen."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Beth yn union mae hynny\u2019n ddweud amdanom o ystyried aelodaeth gwledydd megis Romania a Bwlgaria o\u2019r UE ers 2007 Duw yn unig a wyr."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Dau allan o Bedwar ar Ddeg"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Ond yn ol at y pwynt, o\u2019r 57 rhanbarth oedd yn derbyn cefnogaeth arian rhanbarthol Ewrop ar y lefel uchaf yn 1999 pedwar ar ddeg sy\u2019n parhau yn gymwys yn 2014 ac o\u2019r rhai hynny dim ond dau ranbarth sydd ddim o fewn Gwlad Groeg, De\u2019r Eidal neu Bortiwgal. Y mae gorllewin Cymru a\u2019r Cymoedd yn un o\u2019r ddau ranbarth sy\u2019n ymuno gydag ardaloedd tlotaf Gwlad Groed, Yr Eidal ag Portiwgal trwy barhau i dderbyn arian Ewropeaidd ar y lefel uchaf."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Mewn cyfnod welodd pob un o ranbarthau Iwerddon yn colli cefnogaeth a felly hefyd pob un o ranbarthau Dwyrain yr Almaen gomiwnyddol gynt heb son am bob un ond un o ranbarthau Sbaen oedd yn derbyn y gefnogaeth ar y lefel uchaf yn 1999 y mae perfformiad Cymru yn fethiant go ryfeddol. Methiant wnaethpwyd yma yng Nghymru."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Hyd yn oed ym Mhrydain gwelwyd Gogledd Iwerddon, Glannau Mersi ac Ucheldir yr Alban yn dangos datblygiad ond nid felly ein rhanbarth ni a grewyd yn un swydd er mwyn denu cyllid Ewropeaidd."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Y ffon fesur a ddefnyddir ar gyfer cymorth Ewropeaidd yw ffigwr GDP y pen. Efallai nad mesur perffaith mo hwn ond dyna a ddefnyddir ym Mrwsel er mwyn penderfynu i ba gyfeiriad y dylid anelu cefnogaeth arian Ewropeaidd ac wrth gwrs fe grewyd gorllewin Cymru a\u2019r Cymoedd yn benodol fel rhanbarth Ewropeaidd er mwyn sicrhau fod rhanbarth gymharol sylweddol o Gymru yn syrthio o fewn y proffil o fod yn ardal gyda GDP o lai na 75%."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Dengys ystadegau Eurostat fod GDP Cymru yn 89% o\u2019r cyfartaledd Ewropeaidd yn 1999 gyda Gorllewin Cymru a\u2019r Cymoedd yn sefyll yn dalog ar ganran o 75%. Erbyn 2010 y ffigyrau cyfatebol yw cwymp ym mherfformiad Cymru i 81% o\u2019r cyfartaledd Ewropeaidd gyda\u2019r rhanbarth sy\u2019n derbyn arian amcan 1 yn syrthio i 70%."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Llwyddiant = gwneud fymryn yn well na gweddill Cymru!"}, {"text_idx": "#000047", "text": "Mewn geiriau eraill fe gwympodd GDP cymharol Cymru tua 9% o\u2019i fesur yn erbyn gweddill yr UE gyda gorllewin Cymru a\u2019r cymoedd yn syrthio tua 7%. Efallai felly fod modd dadlau fod perfformiad cymharol gorllewin Cymru o fesur yn erbyn gweddill Cymru yn llwyddiant gan fod y dirywiad ychydig yn llai ond pa syndod gyda\u2019r arian sylweddol a fuddsoddwyd gan yr UE heb son am yr arian cyfatebol a ddenwyd er mwyn cyllido rhai o\u2019r prosiectau unigol. Ac wrth gwrs, tydi dirywiad cymharol well na gweddill Cymru ddim yn sail arbennig o dda ar gyfer hawlio llwyddiant."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Fe ddylai\u2019r ystadegau hyn sobri pob gwleidydd, pob gweinidog wasanaethodd lywodraeth y Cynulliad ers 1999 ynghyd a phob adran ddatblygu economaidd cynghorau y Gorllewin a\u2019r Cymoedd."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Go brin y digwyddith hynny fodd bynnag gyda datganiadau o falchder bron yn dod o gyfeiriad y cyrff hyn wrth glywed fod y rhanbarth tlotaf ym Mhrydain unwaith eto am dderbyn arian Ewropeaidd ar y lefel uchaf. Ymhyfrydu mewn methiant a hynny gan fod swyddi a chyflogau bras y dethol rai yn cael eu diogelu gan eu union fethiant. Fe ddof yn ol at y pwynt hwn!"}, {"text_idx": "#000050", "text": "I\u2019r rhai hynny ohonoch sy\u2019n codi cwestiwn am effeithlonrwydd ystadegau GDP fel ffon fesur yna ystyriwch lefelau di-weithdra y Gorllewin Cymru a\u2019r Cymoedd rhwng 1999 a 2010."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Fe gynyddodd diweithdra o 7.5% i 9.2%, cynnydd cymharol o tua 20% sy\u2019n cyfateb bron yn union gyda\u2019r cynnydd a welodd Cymru gyfan. Serch hynny, mae\u2019r neges a ddaw o\u2019r ystadegau am ddiweithdra tymor hir yn cau pen y mwdwl fe fyddwn yn dadlau ar yr achos dwi\u2019n wneud fod arian ewropeaidd wedi methu\u2019n llwyr a thrawsnewid economi gorllewin Cymru a\u2019r Cymoedd."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Cafwyd cynnydd o bron 80% yn nifer y di-waith tymor hir yng ngorllewin Cymru a\u2019r cymoedd rhwng 1999 a 2010, ffigwr sy\u2019n uwch na\u2019r cynnydd cyfatebol dros Gymru ac ers 2010 wedi parhau i gynyddu y mae\u2019r ystadegyn hwn o fewn y rhanbarth gan gofnodi cynnydd o 100% rhwng 1999 a 2012. Unwaith yn rhagor eurostat yw ffynhonell yr ystadegau."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Ystyriwch o ddifrif fod rhanbarthau o fewn y wladwriaeth Tsiec ac hefyd o fewn Slofacia sydd bellach yn mwynhau lefelau GDP y pen ddwy waith yr hyn sydd yn cael ei fwynhau yng ngorllewin Cymru a\u2019r cymoedd!"}, {"text_idx": "#000055", "text": "Ystyriwch y bydd y Wladwriaeth Tsiec yn troi i fod yn gyfranwr net i gyllidebau Ewrop prin chwarter canrif wedi dianc rhag llaw farw comiwnyddiaeth."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Ystyriwch fod hyd yn oed rhanbarthau tlotaf Lloegr wedi perfformio\u2019n well na gorllewin Cymru a\u2019r Cymoedd a gofynwch pam."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Y tro diwethaf i mi ystyried ac astudio\u2019r ystadegau ynghylch prosiectau a gefnogwyd gan arian Ewropeaidd yr hyn welwyd oedd fod prosiectau dan arweinyddiaeth y sector breifat yn cynrychioli llai nag 1% o\u2019r buddsoddiad a wnaethpwyd gan WEFO."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Yn wir, yng Nghanolfan Fwyd Bodnant yn Nyffryn Conwy mae gennyf y fraint o gynrychioli un o\u2019r amlycaf o brosiectau o\u2019r fath. Rhy gynnar yw hi i ddatgan y bydd y cynllun hwn yn llwyddiant gan wrthgyferbynu gyda methiannau cymaint o brosiectau ar hyd ag ar led Cymru oedd dan arweiniad llywodraeth leol neu\u2019r drydedd sector ond hyd yma mae pethau\u2019n argoeli\u2019n dda gyda pobl lleol yn gweithio mewn adeiladau addaswyd gan gwmniau lleol gan werthu a paratoi cynnyrch Cymreig ar gyfer ymwelwyr a thrigolion y gogledd. Hei lwc."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Serch hynny gwarth yw nodi nad yw\u2019r nifer o brosiectau dan ofal ac arweiniad y sector breifat ddim uwch heddiw nag yr oedd dan Amcan 5b ddiwedd yr ugeinfed ganrif."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Beth felly am y prosiectau hynny a gefnogwyd oedd yn syrthio o fewn yr hyn oedd yn dderbyniol gan WEFO?"}, {"text_idx": "#000063", "text": "Cinema La Scala ym Mhrestatyn"}, {"text_idx": "#000064", "text": "Grant Ewropeaidd o \u00a3376k a chostau llawn o \u00a3572k. Yn ol safle we WEFO fe fyddai\u2019r prosiect hwn yn cyfrannu at \u201cessential mainstream services which will encourage community economic regeneration\u201d"}, {"text_idx": "#000065", "text": "Bellach, wedi cau am gyfnod a wynebu methdaliad y mae\u2019r La Scala yn derbyn cyfraniad refeniw gan Gyngor Sir Ddinbych o \u00a354,000 yn flynyddol. Anodd cweit deall sut fod cynllun oedd am hyrwyddo datblygu economaidd cymunedol yn llwyddo i wneud hynny o arddangos yr angen am gymhorthdal llywodraeth leol er mwyn dal ei dir."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Ac o drafod y Cinema ymddengys fod yma batrwm yn datblygu gyda Theatr Mwldan yn Aberteifi hefyd yn cynnwys dwy screen os dwi\u2019n cofio\u2019n iawn a hynny, ynghyd a\u2019r Theatr, wedi ei ddarparu yn dilyn grant Ewropeaidd o \u00a31.6 miliwn fel rhan o gynllun gostiodd, coeliwch neu beidio, \u00a37.7miliwn. I ddyfynu WEFO fe fyddai\u2019r prosiect hwn yn;"}, {"text_idx": "#000068", "text": "Ar hyn o bryd mae Cyngor Ceredigion yn darparu grant refeniw o \u00a328,000 yn flynyddol i\u2019r ganolfan hon."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Theatr Gogledd Cymru yn derbyn grant Ewropeaidd o \u00a34.8m o gyllideb ail-ddatblygu oedd yn \u00a312m ond fel rhan ganolog o wasanaethau Cyngor Conwy doedd yr awdurdod lleol ddim yn fodlon, yn dilyn fy ymholiadau, darparu ffigwr ar gyfer y gefnogaeth a dderbynir gan y Theatr er mwyn gweithredu."}, {"text_idx": "#000073", "text": "\u201cto create a centre to allow all sectors of the community to participate in the economic and social development of the area\u201d"}, {"text_idx": "#000074", "text": "Dwi ddim yn sicr sut mae hynny\u2019n debygol a\u2019r ganolfan wedi cau ond dyna ni \u2013 fe fu ar agor tra y parodd y grantiau refeniw. Serch hynny, mae gweddill y blurb ar safle WEFO yn rhyfeddol. O ystyried lleoliad y ganolfan yn un o ardaloedd Cymreiciaf Cymru fe ddatgelir y bydd y grant yn sicrhau;"}, {"text_idx": "#000075", "text": "\u201ca centre which will offer visitors a unique cultural experience celebrating the Welsh language, heritage and contemporary rural life\u201d"}, {"text_idx": "#000076", "text": "Gyda\u2019r ganolfan bellach yn sefyll yn wag ystyriwch o ddifrif nad yw\u2019r Bala yn gallu cynnig canolfan lwyddiannus i ddathlu\u2019r iaith a\u2019r diwylliant er o ran dathlu bywyd gwledig heddiw yn y Gymru sydd ohoni mae\u2019n debyg fod canolfan sydd wedi cau ohewrydd diffyg cefnogaeth grantiau neu gefnogaeth ariannol gan lywodraeth leol yn dra nodweddiadol ac yn addas iawn."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Grant Ewropeaidd o bron \u00a31.4m gyda\u2019r prosiect yn costio dim llai na \u00a33.2m. Unwaith eto i ddyfynu WEFO;"}, {"text_idx": "#000080", "text": "\u201cthe project will act as a catalyst for the regeneration of the village providing direct employment and creating spin-off benefits through the attracting of significant visitors utilising the natural strengths of the are such as it\u2019s cultural diversity\u201d"}, {"text_idx": "#000081", "text": "Wel doedd hynny ddim cweit yn gywir chwaith gyda\u2019r ymdrech yn fethiant o tair blynedd."}, {"text_idx": "#000083", "text": "Ac felly hefyd gyda phrosiectau dan arweinyddiaeth mwy uniongyrchol y llywodraeth megis prosiect Genesis oedd yn fethiant llwyr ynghyd a nifer sylweddol iawn o brosiectau i ail hyfforddi yr hyn a elwir yn unigolion economaidd anweithredol \u2013 yr \u2018economically inactive\u2019."}, {"text_idx": "#000084", "text": "Y mae\u2019r prosiectau sydd yn amlwg wedi methu dim ond o ystyried y cynnydd sylweddol yn nifer y rhai hynny sydd wedi bod yn ddi-waith am gyfnodau maith."}, {"text_idx": "#000086", "text": "A dyna\u2019r esiampl gyntaf mewn ffordd o fy nadl ganolog, sef fod y defnydd o Arian Ewropeaidd wedi atgyfnerthu, nid rhyddhau ein cymunedau a\u2019n pobl o\u2019r syniad hwn o ddibyniaeth ar y wladwriaeth. Mewn achosion di-ri yr hyn a gafwyd oedd prosiectau oedd yn bodoli yn syml oherwydd grantiau, cyfalaf gan Ewrop efallai gyda\u2019r arian refeniw yn dod gan gyfuniad o Ewrop neu Awdurdodau Lleol. Neges o ddibyniaeth nid anibyniaeth economaidd a geir mewn achosion o\u2019r fath."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Yn hytrach na magu\u2019r archwaeth a\u2019r amgylchiadau i lwyddo a mentro yr hyn a geir yw hanesion cyson am swyddi yn cael eu colli gan fod cyfnod y grant yn dirwyn i ben. Mewn amryw o achosion yr ydym hefyd wedi gweld canolfannau sylweddol a drudfawr yn cau gan fod cynnal y fath adnoddau yn fasnachol yn ein byd o ddibyniaeth ar arain cyhoeddus wedi bod yn ormod o her."}, {"text_idx": "#000088", "text": "Pa neges yn union yw hon i gymunedau ac unigolion yng Ngorllewin Cymru a\u2019r Cymoedd?"}, {"text_idx": "#000089", "text": "Heb os credaf fod profiadau a thystiolaeth i gymunedau ar hyd ag ar led Cymru yn creu ymdeimlad na all prosiectau a mentrau weithredu\u2019n llwyddiannus heb gymhorthdal ac wrth ystyried natur rhai o\u2019r ceisiadau anodd, os nad amhosib, yw peidio dod i\u2019r casgliad nad oedd y swyddogion oedd yn ystyried y ceisiadau hyn, yn cynghori\u2019r ymgeisywr ac yn gwneud eu hargymhellion, yn llwyr ymwybodol nad oedd gobaith am lwyddiant."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Yn wir, cymaint y methiant mewn llawer o\u2019r esiamplau hyn nes fod rhywun bron yn credu fod yna, o fewn isymwybod y swyddogion, bron dderbyniad o\u2019r ffaith fod y cynlluniau hyn am fethu. Wedi\u2019r cyfan os na fyddai\u2019r prosiectau\u2019n profi i fod yn \u2018catalyst for economic regenration\u2019 yna parhau i fod angen cefnogaeth fyddai y rhanbarth gan gadw o leiaf rhai o\u2019r swyddogion mewn swyddi bras."}, {"text_idx": "#000094", "text": "Ond y pwynt pwysicat yn y fan yma yw fod yna niferoedd helaeth o staff yn uniongyrchol ddibynnol am eu cyflogaeth ar yr hyn a ystyrir yn broses o ddenu arian Ewropeaidd \u2013 proses oedd yn creu defnydd o iaith gyfoglyd gynhwysol oedd yn dweud cyn lleid a phosib gyda defnydd eithafol o iaithwedd y fiwrocratiaeth Gymreig."}, {"text_idx": "#000095", "text": "Cynhwysol, cynaladwy, catalydd, cymunedau, diwylliant, arall-gyfeirio, amgylcheddol ayyb. Pob gair yn ateb gofynion gwleidyddol gywir gan sicrhau fod gofynion y rhaglenni Ewropeaidd (ddatblygwyd yma yng Nghymru fach) yn cael ei hateb ac hynny mewn dulliau oedd yn \u2018croes-gyffwrdd\u2019 gan sicrhau fod y \u2018themau aml ddisgyblaeth\u2019 yn cael adlewyrchiad o fewn y prosiect diweddaraf oedd am gyfrannu at adfywio economi\u2019r fan a fan."}, {"text_idx": "#000096", "text": "A chyn i neb ofyn tydw i ddim yn deall hanner y dermenoleg Ewropeaidd Gymreig yma \u2013 yr oll sy\u2019n sicr yw nad oes a wnelo\u2019r eirfa na\u2019r hunanbwysigrwydd amlwg ddim oll a chreu economi gadarnach. Ond yr oedd y cyfan yn cyfiawnhau swyddi i\u2019r sector gyhoeddus. A\u2019r fath niferoedd!"}, {"text_idx": "#000097", "text": "Yn WEFO ceir dim llai na 163 aelod o staff wedi\u2019i dosbarthu o fewn swyddfeydd ym Merthyr, Aberystwyth, Caerfyrddin a Chyffordd Llandudno. Rhai o\u2019r \u2018chydig swyddi oedd yn fwy nag addewid mewn cais wrth i ni drafod yr addewidion am draws newid yr economi Gymreig!"}, {"text_idx": "#000099", "text": "Cyfaddefodd amryw o gynghorau Gorllewin Cymru a\u2019r Cymoedd fod ganddynt swyddogion Ewropeaidd penodol, unigolion sydd yno i gynnig cymorth (nid llunio\u2019r cais ond dehongli gofynion gan amlaf) i gyrff oedd a\u2019i bryd ar ddenu arian Ewropeaidd. Tri yng Nghonwy, dau a hanner ym Mon, dau a hanner yng Ngwynedd, dau ym Mlaenau Gwent a thri yn Nhorfaen i gynnig blas i chi\u2019n unig."}, {"text_idx": "#000100", "text": "A chyn i neb ddechrau meddwl nad yw niferoedd o\u2019r fath yn afresymol cofier hefyd am y staff hynny o fewn cynghorau Sir o fewn y rhanbarth dan sylw sy\u2019n gweithio ar brosiectau a gyllidwyd yn llwyr gan Ewrop. Ugain yng Ngwynedd, dau ar bymtheg yn Nhorfaen ac fe allwn fynd yn fy mlaen. Gydag unarddeg o Gynghorau o fewn Gorllewin Cymru a\u2019r Cymoedd anodd credu nad oes rhwng 250 a 300 o swyddogion awdurdodau lleol y rhanbarth sydd a\u2019i swyddi yn ddibynol ar gyllid Ewropeaidd neu\u2019r fiwrocratiaeth sy\u2019n mynd lawn yn llaw a chyllid o\u2019r fath."}, {"text_idx": "#000101", "text": "Mewn geiriau eraill ceir o fewn llywodraeth ganol a lleol tua 450 i 500 o staff sy\u2019n gyflogedig yn syml oherwydd arian Ewrop. Nid gor ddweud yw awgrymu fod yna nifer swympus iawn o staff llywodraeth lleol neu o fewn WEFO sy\u2019n llawn ymwybodol fod parhau i weithredu a rheoli rhaglen gyllidol Ewropeaidd yn ganolog i\u2019w cyfleoedd o gynnal eu cyflogaeth."}, {"text_idx": "#000102", "text": "Rhyfedd o fyd lle ceir cymaint o swyddogion sy\u2019n ddibynnol ar gyllid Ewropeaidd am eu cyflogaeth ac eto fy mhrofiad yw fod llunio a chyflwyno cais bron bob amser yn gyfrifoldeb a syrthiau ar ysgwyddau eraill \u2013 boed hwy\u2019n ymgynghorwyr neu\u2019n aelodau o staff o fewn cyrff oedd yn paratoi\u2019r cais (gan dderbyn cyngor yn unig gan staff y cynghorau)."}, {"text_idx": "#000103", "text": "Amhosib yw rhoi nifer i chwi ond ystyriwch y sector addysg bellach ag uwch yn unig a buan iawn y canfyddwch fod yna fyddin fychan o swyddogion Ewropeaidd o fewn y cyrff hyn hefyd yn bodoli er mwyn godro\u2019r system a sicrhau fod addysg uwch yn derbyn arian er mwyn hyn llall ag arall a ddylai fod yn rhan o\u2019i gwaith beunyddiol."}, {"text_idx": "#000104", "text": "Ac rhaid codi fy het yma i Brifysgol Bangor, er gwaethaf bodolaeth y Galeri yng Nghaernarfon (Grant Ewrop) ag Theatr Gogledd Cymru yn Llandudno (Grant Ewrop) ac Theatr digon taclus a oedd ym Mangor (Theatr Gwynedd) fe lwyddodd swyddogion Ewropeaidd y Brifysgol i ddenu symiau rhyfeddol o gyllid ar gyfer canolfan gelfyddydol arall fydd, maes o law fe haeraf, yn chwilio am gyllid rfefeniw gan gyfuniad o gwangos celfyddydol, y Brifysgol ac Awdurdodau Lleol."}, {"text_idx": "#000105", "text": "Mewn cynhadledd ddiweddar yng Nghaerdydd i swyddogion Ewropeaidd y byd addysg bu i mi anerch cynulleidfa o dros hanner cant ar y pwnc hwn \u2013 go bring fod pob un swyddog o\u2019r fath yno ac hawdd meddwl ein bod yn son am 100-150 o swyddogioon uniongyrchol eto yn y maes hwn sy\u2019n ddibynnol ar fodloaeth \u2018cyllid Ewropeaidd\u2019 am eu bywoliaeth."}, {"text_idx": "#000108", "text": "Wrth baratoi y llith hon bu i mi holi Menter Mon faint oedd yn gyflogedig ganddynt bellach. Yr ateb oedd tua 70. Rwan ystyriwch, bwriad Menter Mon wrth ei sefydlu tua 1996 oedd cryfhau economi Mon trwy ddefnyddio arian o gronfeydd Ewrop. O ystyried twf sylweddol, yn wir syfrdanol y cwmni, fe fyddai dyn yn disgwyl i hanes trawsnewid economi Mon fod yn un o lwyddiant rhyfeddol ers pymtheg mlynedd a mwy."}, {"text_idx": "#000109", "text": "Ond nid felly y gwirionedd. Parhau i edwino wna economi\u2019r Ynys i bwynt lle fod demograffeg Mon yn awgrymu cymedithas a chymunedau nad ydynt yn gynaliadwy. Un cwestwin sydd ei angen ym Mon wrth ystyred economi\u2019r Ynys a hynny yw lle mae\u2019r bobl ifan rhwng 18 a 34? Nid ar yr Ynys gan fwyaf yw\u2019r ateb."}, {"text_idx": "#000111", "text": "Mwya\u2019r methiant mwya\u2019r cyfle i Fenter Mon ddenu cyllid i brosiectau amrywiol. Efallai nad ydynt yn gwneud fawr ddim sylfaenol i newid y patrwm economaidd ond y meant, o leiaf, yn rhoi\u2019r argraff o weithredu i\u2019r rhai sy\u2019n rhannu\u2019r grantiau."}, {"text_idx": "#000112", "text": "Un o nifer yw Menter Mon \u2013 cyrff trydydd sector cymharol hael eu telerau cyflogaeth sy\u2019n gwbwl ddibynol ar unai gynlluniau arianir yn uniongyrchol neu\u2019n anuniongyrchol gan arain Ewropeaidd."}, {"text_idx": "#000113", "text": "Oes ganddynt reswm gwirioneddol dros ddymuno creu newid go iawn i sefyllfa economaidd y cymunedau a\u2019r ardaloedd y meant yn honni ei gwasanaethu?"}, {"text_idx": "#000114", "text": "Rhesymol casglu fod y penderfyniad Menter Mon i gynnig gwasnaeth yng Ngwynedd, Conwy a Dinbych yn awgrym gweddol amlwg mae sicrhau dyfodol Menter Mon yw\u2019r flaenoriaeth beth bynnag y ddelfryd wreiddio. Un o nifer yw Menter Mon fel y bu i mi nodi. Nid afresymol fyddai awgrymu fod yna bymtheg cant o staff mewn cyrff cyfatebol o fewn y drydedd sector sy\u2019n bodoli ar sail grantiau Ewropeaidd o fewn Gorllewin Cymru a\u2019r Cymoedd."}, {"text_idx": "#000115", "text": "Bellach nid am ganoedd o swyddi uniongyrchol yr ydym yn son ond rhai miloedd. Onid naturiol yw fod yr unigolion hyn, o leiaf yn eu his-ymwybod, yn ymwybodol fod eu dyfodol yn mynd law yn llaw a gallu Cymru i ddenu cyllid rhanbarthol Ewropeaidd?"}, {"text_idx": "#000116", "text": "Y wladwriaeth ddibynol Gymreig \u2013 hyd yn oed o fewn y cyrff hynny sy\u2019n galw am greu mentergarwch. Dibyniaeth ar y sector gyhoeddus trwy gyfrwng arian Ewrop sy\u2019n sicrhau dyfodol cyrff megis Menter Mon, Menter a Busnes, Antur Teifi, Menter hyn ag Menter arall, \u2018Initiative this ag Initiative that\u2019 os ydych yn y cymoedd. Pob un yn anog mentergarwch ond yn gwneud hynny trwy broses o ddibyniaeth. Dim ond yng Nghymru!"}, {"text_idx": "#000117", "text": "Fel dwi wedi dadlau mae Cymunedau wedi cael profiadau chwerw trwy Gymry o bwysigrwydd dibyniaeth ar y pwrs cyhoeddus a hynny, i raddau, wrth i fentrau sylweddol dderbyn arian cyfalaf mawr, arian refeniw am gyfnod ac wedyn wynebu grym y farchnad ac methu."}, {"text_idx": "#000118", "text": "Fe fyddwn yn dadlau fod yna rai miloedd o swyddogion amrywiol mewn llywodraeth ganol, llywodraeth leol, y sector addysg a chyrff y drydedd sector sy\u2019n llwyr ddibynol ar fethiant economaidd er mwyn sicrhau parhad eu prif ffynhonellau cyllid. Ysgogiad i lwyddo? Anodd credu."}, {"text_idx": "#000120", "text": "Yn anffodus mae nhwythau hefyd yn llwyr ymwybodol o\u2019r angen i weld parhad o\u2019r cyffur cyllidol Ewropeaidd. Sut yn wir allent fodoli heb gyllid o\u2019r fath?"}, {"text_idx": "#000123", "text": "Ystyriwch y broses cefnogi busnes a mentergarwch yma yng Nghymru. Business Connect oedd yn bodoli o tua 2003 hyd 2008. Yn anffodus, fel y bu iddo ddechrau ennill ei blwyf yr oedd y cyllid o gronfeydd Ewrop yn dirwyn i ben. Beth oedd yr ateb? Sut i gadw cymaint a phosib o\u2019r staff"}, {"text_idx": "#000125", "text": "Esiampl arall o newid hurt yng ngolwg busnesau Cymru wrth i gynllun oedd yn dechrau ennill ei blwyf ddod i ben a chynllun newydd, rhyfeddol o debyg ond gydag digon o wahniaethau i fod yn niwsans i ddefnyddwyr, gael ei lansio a\u2019r cyfan gan fod rheolau Ewropeaidd yn golygu na ellir cyllidol yr un prosiect ddwy waith gan y byddai hynny\u2019n brawf o ddiffyg cyneladwyedd prosiect o\u2019r fath yn y man cyntaf."}, {"text_idx": "#000126", "text": "Y dewis i lywodraeth ddibynol oedd ail greu\u2019r olwyn i raddau fyddai\u2019n ddigonol i ddenu cyllid Ewropeaidd ar gyfer prosiect newydd. Dim ystyriaeth i\u2019r effaith ar y defnyddwyr \u2013 yr hyn oedd yn allweddol oedd cynnal cyflogaeth y sector gyhoeddus o fewn cynllun Llywodraeth Cymru a gyllidwyd yn rhanol gan Arian Ewropeaidd. Parhad y ddibyniaeth oedd yn cyfrif ac nid y broses o roi cefnogaeth i fusnesau."}, {"text_idx": "#000127", "text": "O lywodraeth ganol i lywodraeth leol i\u2019r drydedd sector i\u2019r effaith ar ein cymunedau \u2013 neges ein defnydd o gyllid Ewropeaidd yw mai cenedl a phobl ddibynnol ydym yn byw ar ein gallu i brofi cymaint ein hangen fel y gallwn barhau i gynnal rhai swyddi cymharol gyfforddus ar gorn tlodi mwyafrif ein cyd-drigolion o fewn cymunedau\u2019r Gorllewin a Chymoedd y De."}, {"text_idx": "#000128", "text": "Fel rhan o brosect \u2018Fresh Sart\u2019 yr wyf wedi dadlau y dylid cyfyngu Arian Rhanbarthol Ewropeaidd i\u2019r gwleyddd hynny gyda GDP o llai na 90% o\u2019r cyfartaledd Ewropeaidd."}, {"text_idx": "#000129", "text": "Ar hyn o bryd y mae cyfran helaeth o gronfeydd strwythurol Ewrop yn cael eu darparu ac hefyd eu derbyn gan Aelod Wladwriaeth sydd a chyfran GDP o 90% neu fwy o\u2019r cyfartaledd Ewropeaidd. Oes \u2018na unrhyw synnwyr mewn trosglwyddo arian o Brydain i Frwsel er mwyn gweld yr arian wedyn yn cael ei drosglwyddo yn ei flaen i Baris neu Stokholm tra fod Stokholm a Pharis yn cyfrannu i Frwsel er mwyn trosglwyddo i brydain. Dyna sy\u2019n digwydd ar hyn o bryd."}, {"text_idx": "#000130", "text": "O dargedu y cronfeydd Ewropeaidd ar y gwledydd hynny sydd a chyfran GDP y pen o 90% neu lai o\u2019r cyfartaledd Ewropeaidd yr hyn sy\u2019n diwgydd yw cynnal y cyfraniad i wledydd tlotaf yr Undeb tra\u2019n arbed arian i\u2019r cyfranwyr mwyaf."}, {"text_idx": "#000131", "text": "Yn achos cyfraniad Prydain fe fyddai dilyn polisi 90% neu fwy yn golygu arbediad i\u2019r Trysorlys o rhywle rhwng \u00a34.6bn a \u00a35bn gan ddibynnu ar ein dewis o linyn mesur yn y man cyntaf (GDP neu GNI y pen). O dderbyn y swm isaf, sef \u00a34.6bn fe fyddai y Trysorlys yn gallu cyllidol\u2019n llawn y cyfraniad ddaw i Gymru a rhanbarthau eraill o Brydain sy\u2019n derbyn arian o Ewrop a hynny gan hefyd arbed arian sylweddol (dros \u00a32bn) yn ganolog."}, {"text_idx": "#000132", "text": "Clywaf rhai yn nodi y byddai newid o\u2019r fath yn fantais i Lundain ond ai felly Cymru?"}, {"text_idx": "#000133", "text": "Fe fyddwn, serch hynny\u2019n awgrymu y byddai newid o\u2019r fath yn cynnig manteision sylweddol i Gymru. Fe fyddai\u2019r rhain yn cynnwys;"}, {"text_idx": "#000134", "text": "Diwedd ar ein defnydd o ardaloedd daearyddol megis Gorllewin Cymru a\u2019r Cymoedd sy\u2019n bodoli ar gyfer derbyn arian Ewropeaidd yn unig. Dylid defnyddio\u2019r cyllid rhanbarthol i Lundain o fewn ardaloedd economaidd sy\u2019n cydnabod sefyllfa economaidd Cymru fel ag y mae yn hytrach na\u2019r hyn y byddai rhai o\u2019n gwleidyddion yn ddymuno!"}, {"text_idx": "#000135", "text": "Llai o ddibyniaeth ar raglenni wedi ei cytuno ym Mrwsel trwy drafodaeth gyda biwrocratiaeth Gymreig sydd wedi cael cyfle ac wedi methu. Gyda chyllido mewn partneriaeth rhwng San Steffan a Bae Caerdydd onid oes modd creu Partneriaethau Economaidd Lleol sy\u2019n cael eu cyllidol i raddau sylweddol fydd a\u2019r gallu i wneud gwahaniaeth?"}, {"text_idx": "#000136", "text": "Diwedd ar arall-gyfeirio cyllid Cymreig a Phrydeinig er mwyn sicrhau arian Ewropeaidd. Dr oar ol tro gwelwyd methiannau amlwg mewn prosicetau Ewropeaidd ond dagrau\u2019r sefyllfa yw fod gwireddu\u2019r prosiectau hyn hefyd wedi mynnu cyfraniad o gyllid gan yr aelod wladwriaeth neu gronfeydd eraill megis arian loteri neu arian o\u2019r sector breifat. Mewn geiriau eraill er mwyn gwastraffu arian Ewrop yr ydym hefyd wedi gwastraffu arian cyfatebol Cymreig a Phrydeinig fyddai, heb or ddweud, wedi gallu cael ei wario yn fwy effeithlon heb fodolaeth y cronfeydd Ewropeaidd."}, {"text_idx": "#000137", "text": "Gallwn sicrhau cyfundrefn sy\u2019n cosbi methiant yn hytrach na chanolbwyntio ar waith papur safonol. Os am barhau i ddenu cyllid rhanbarthol llwyddiant nid fethiant ddylai fod yn llinyn mesur. Rhyfedd o beth fod datganiad o\u2019r fath yn groes i\u2019r llinyn mesur Ewropeaidd lle ceir gwobr am fethu \u2013 meddylfryd sydd wedi apelio at ein biwrocratiaeth newydd Gymreig."}, {"text_idx": "#000138", "text": "Nid bychan newid o\u2019r fath ac gallaf glywed rwan y gwyn na fyddai gan Lundain ddiddordeb mewn polisi rhanbarthol \u2018go iawn\u2019. Ond, ac fe orffennaf gyda\u2019r ond hwn, y mae\u2019r dewis amgen o ddatblygu rhanbarthol mewn partneriaeth rhwng Fae Caerdydd a Brwsel wedi cael pedair blynedd ar ddeg i lwyddo ac wedi methu\u2019n llwyr. Dwi\u2019n fodlon datgan yma heddiw na fydd y cyfnod o 2014 hyd 2020 yn ddim gwahanol."}, {"text_idx": "#000139", "text": "Y mae\u2019n gyfrifoldeb arnom bellach i gydnabod y methiant hwn a chydnabod, os am greu economi gadarn a rhoi cyfle i\u2019n pobl weithredu yn economaidd o fewn eu cymunedau, fod angen trio rhywbeth newydd. Unai hynny neu dderbyn fod methiant economaidd yn rhan anorfod o fywyd Cymreig."}, {"text_idx": "#000141", "text": "Also within Politics and Policy"}, {"text_idx": "#000143", "text": "Wales leading the way on tough decisions"}, {"text_idx": "#000144", "text": "Levelling the playing field: A case for retrofit over demolition"}]