[{"text_idx": "#000002", "text": "\u201cCantorion pop cyntaf y diwylliant Cymraeg\u201d?"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae rhan o fy ymchwil i ddiwylliant llenyddol a cherddorol Dyffryn Nantlle yn hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif yn canolbwyntio ar fywyd a chyfraniad y ddau frawd talentog, Griffith ac Owen Francis."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae stori\u2019r ddau labrwr o Nantlle a wnaeth fwy na neb i atgyfodi\u2019r gelfyddyd o ganu penillion telyn yn chwarter cyntaf y ganrif yn rhyfeddol, ac yn ddirdynnol ar adegau. Dau chwarelwr cyffredin a gollodd eu rhieni pan oedden nhw\u2019n blant bach, ac a adawodd yr ysgol yn 14 a 12 oed. Dau frawd oedd yn gweithio o ddydd i ddydd yn chwarel Pen-yr-orsedd, ond yn serennu ar lwyfannau Cymru a thu hwnt yn ystod y nosweithiau a\u2019r penwythnosau. Prin iawn ydi\u2019r bobl heddiw sy\u2019n cofio eu perfformiadau a\u2019u henwogrwydd. Llai byth sy\u2019n cofio dawn Griffith, y brawd hynaf fel bardd, ac Owen y brawd bach, fel cerddor."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Bues i\u2019n lwcus iawn wrth ymchwilio i gael mynediad at nifer o\u2019u harchifau a\u2019u papurau personol, yn ogystal a\u0302 sgyrsiau gydag aelodau\u2019r teulu, ac mae\u2019n bleser cael rhannu stori ryfeddol y brodyr o\u2019r newydd mewn darlith, sgwrs radio ac erthygl yn ddiweddar."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae eu stori nhw yn rhan bwysig o\u2019n hanes ni, ac yn adlewyrchu gweithgarwch a bywiogrwydd llenyddol a cherddorol y Dyffryn ganrif yn o\u0302l."}, {"text_idx": "#000010", "text": "I ddarllen, gwylio neu gwrando ar fwy o\u2019r hanes, dilynwch y dolenni canlynol:"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Erthygl ar wefan BBC Cymru Fyw:"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Gellir gwrando ar y sgwrs radio rhwng 15:18 a 38:38:"}, {"text_idx": "#000023", "text": "2 Ionawr: Motor o Lanrwst i Groesymynydd i weld W. W. Jones, yno walk i lawr i Gonwy, 2 filltir, dychwel gyda\u2019r nos 5.49, aros awr yng Nghaernarvon, gartref erbyn 8.45."}, {"text_idx": "#000025", "text": "19 Chwefror: Ein dau yn cadw cyngherdd yn Llansanan ac yn aros gyda Mr a Mrs Jones Post Office. Dychwel gyda Hasecaial Davies i Abergele erbyn 11.45. Cawsom 20/- yr un a\u2019n costau, sef llety, a\u2019r costau teithiol 7/1 yr un."}, {"text_idx": "#000027", "text": "2 Ebrill: Ein tri yn Carmel ger Llanrwst. Cyfarfod cystadleuol yn y prydnawn a chyngerdd yn yr hwyr, \u00a34-4-0 a\u2019r costau oll yn \u00a35-5-0. Aros gyda Mr a Mrs Owen yn \u2018Farm Yard\u2019 hyd brydnawn Llun, yna cychwyn am Gwytherin ein pedwar, William, ac Owen Huws, a\u2019m brawd a minnau."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Dwi wedi anghofio fy nghyfrinair"}]