[{"text_idx": "#000002", "text": "Fe ymddengys bod pw\u0302er a dylanwad Aeddan ymhlith Brythoniaid Cymru wedi bod yn sylweddol. Mewn un chwedl, anogwyd Aeddan gan Dewi ac eraill i ddefnyddio ei bwerau gwyrthiol i wella mab Brenin y Brythoniaid, a oedd yn ddall, yn fyddar ac yn gloff. Anfonwyd y bachgen at Aeddan, ac fe weddi\u0308odd yn daer am ei adferiad a maes o law fe wellodd y bachgen yn wyrthiol. Yn dilyn y wyrth hon, dywedir fod enw Aeddan wedi dod yn hysbys ledled y deyrnas. Dengys straeon fel hyn bod y teulu mwyaf pwerus yn y deyrnas yn dibynnu ar ddynion sanctaidd fel Aeddan. Heb os, roedd olynwyr Aeddan, y clerigwyr a gofnododd y straeon hyn, yn awyddus iawn i bwysleisio hyn wrth y rhai a rheolai\u2019r wlad."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Dengys stori arall am gyfnod Aeddan yng Nghymru sut y cafodd digwyddiadau\u2019r unfed ganrif ar ddeg a\u2019r ddeuddegfed ganrif effaith ar y ffordd yr adroddwyd yr hanes amdano. Mae\u2019n adrodd yr hanes am sut y gwnaeth y Brythoniaid yng Nghymru wynebu\u2019r perygl o oresgyniad gan fyddinoedd mawr y Sacsonaidd. Anfonwyd Aeddan gan Dewi i faes y gad ac yno fe weddi\u0308odd dros y Brythoniaid, wrth iddynt wynebu eu gelynion Sacsonaidd lawer mwy niferus. Yn dilyn ymyrraeth Aeddan, trodd y Sacsoniaid a ffoi a chawsant eu herlid a\u2019u lladd gan y Brythoniaid dros yr wythnos ganlynol. \u201cNi laddwyd yr un Brython drwy law y Sacsoniaid drwy gydol y cyfnod a hynny trwy ras Duw a gwyrthiau Maedoc. Ac ni wnaeth yr un Sacson oresgyn Prydain tra roedd Maedoc yno ac yn dilyn y gwyrthiau hyn\u201d. Mae\u2019n bosibl bod y stori hon wedi\u2019i chreu ar adeg pan oedd Cymru dan fygythiad y Normaniaid a gellir ei dehongli fel ymgais gan y Cymry i ddychryn goresgynwyr posib."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ceir sawl hanesyn arall am gyfnod Aeddan yng Nghymru. Fe iachaodd ddyn oedd ag anffurfiad ar ei wyneb, \u201coedd a\u0302 wyneb mor wastad a\u0302 bwrdd, heb lygaid na thrwyn\u201d. Unwaith tra\u2019n cludo cwrw yn o\u0302l i\u2019r fynachlog, difrodwyd y llestr a chollwyd y cwrw. Ond fe wnaeth Aeddan arwydd y groes, atgyweirio\u2019r difrod a chludo\u2019r cwrw i\u2019w gyd-fynachod."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Bydd Smugglers and Summer Snowflakes yn gasgliad newydd o straeon byrion sy\u2019n ymateb yn arbennig i thema\u0302u Cysylltiadau Hynafol o deithio, lleoedd cysegredig, y diaspora Celtaidd a hiraeth. Wedi fy ysbrydoli gan Hel Straeon 2019, a gan ddefnyddio fy mhroses benodol fy hun o Gyfnewidiadau Creadigol gyda chymunedau lleol, byddaf yn creu\u2019r casgliad newydd hwn, gan leoli dwy stori yn Wexford a dwy arall yn Sir Benfro."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae\u2019r Summer Snowflake\u2019 neu eiri\u0308aidd yr haf yn flodyn prydferth, prin a gwenwynig sy\u2019n gynhenid i Wexford; mae\u2019n symbol o\u2019r elfennau dylai pob stori fer dda eu cynnwys. Mae Smyglwyr yn awgrymu\u2019n ddigon amlwg o ble y bydda i\u2019n cael ysbrydoliaeth ar gyfer y casgliad yma \u2013 o\u2019r straeon dramatig am fo\u0302r-ladrata a smyglo ar hyd arfordir Cymru ac Iwerddon."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Caiff y straeon eu dosbarthu\u2019n ddigidol a\u2019u rhannu ar-lein fel cyfres o bodlediadau ar gyfer y diaspora Celtaidd, yn ogystal a\u0302 chael ei gyhoeddi ar ffurf llyfr. Byddant hefyd yn cael eu darlledu ar radio leol yng Nghymru a Wexford."}, {"text_idx": "#000012", "text": "\u201cDwi\u2019n awdur cefn gwlad, yn byw yng Ngogledd Wexford. Ar gyfer Cysylltiadau Hynafol, byddaf yn llunio gwaith newydd sydd wedi ei ysbrydoli gan yr hanes sy\u2019n gyffredin i ddwy ochr Mor Iwerddon, er mwyn ysbrydoli ein presennol. Mae\u2019r comisiwn yn gyfle gwych i archwilio\u2019r cydgysylltiad rhwng y ddwy ardal, gan greu straeon sy\u2019n swyno ac yn aros ym meddyliau\u2019r rhai hynny sy\u2019n gwrando arnyn nhw neu\u2019n eu darllen, ble bynnag yn y byd maen nhw\u2019n byw.\u201d"}, {"text_idx": "#000016", "text": "chwedl, chwedl, cymuned, diaspora celtaidd, hanes llafar, hiraeth am adre, podlediad, Straeon, teithio, trawsffiniol"}]