[{"text_idx": "#000000", "text": "Ysbrydoliaeth: Prosiect newydd yn archwilio plannu coed a llwyni i gynhyrchu gwrtaith"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Mae prosiect newydd yn Nyffryn Dyfi yn archwilio ffordd y gallai coed a llwyni gyfrannu at fywoliaeth ffermio drwy gynhyrchu gwrtaith organig ar gyfer cnydau garddwriaethol ac a\u0302r. Mae prosiect Gwrtaith Gwyrdd Lluosflwydd yn profi gwrtaith a wneir o ddail planhigion gan gynnwys gwern, helyg, eithin, comfrey a meillion."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae cynhyrchu gwrtaith nitrogen yn achosi allyriadau nwyon ty\u0302 gwydr ac mae\u2019r effaith mae hyn yn cael i\u2019r hinsawdd, ynghyd a\u0302 phrisiau gwrtaith cynyddol yn her sylweddol i\u2019r sector amaethyddol. Fodd bynnag, gall nitrogen sy\u2019n trwsio planhigion droi nwy nitrogen o\u2019r aer yn ffurf y gellir ei ddefnyddio gan gnydau heb allyrru nwyon ty\u0302 gwydr."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Drwy dyfu cymysgedd o goed, llwyni a phlanhigion lluosflwydd, gan gynnwys atgyweiriadau nitrogen megis gwernydd, eithin a meillion, gall ffermwyr adeiladu toreth o ddail sy\u2019n llawn maeth y gellir eu torri a\u2019u hychwanegu at gnydau. Mae hyn yn debyg i\u2019r defnydd traddodiadol o dail gwyrdd megis meillion nitrogen a chorbysen sy\u2019n cael eu tyfu ar gnydau ac yn cael eu haredig i gyfoethogi\u2019r pridd."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Fodd bynnag, mae plannu ardaloedd parhaol o goed a llwyni sy\u2019n dal nitrogen yn cynnig manteision cynyddu lloches a chynefinoedd, lleihau llifogydd, adeiladu carbon pridd ac adennill unrhyw nitrogen wedi\u2019i thrwytholchi o gaeau cyfagos."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Dangosodd ymchwil ddiweddar ym mhrifysgol Bangor y gall Tail Gwyrdd Lluosflwydd (TGLl) hefyd gynyddu effeithlonrwydd y defnydd o nitrogen felly lleihau llygredd. Canfu arbrofion sy\u2019n defnyddio TGLl fod llai o allyriadau o\u2019r nwy ty\u0302 gwydr ocsid nitraidd o bridd, a risg is o drwytholchi nitradau o\u2019i gymharu a\u0302\u2019r defnydd o dail gwyrdd meillion traddodiadol a gweithgynhyrchu gwrtaith."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Ymchwilio beth mae natur yn meddwl i ni"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Mae Tir Canol yn bartneriaeth sy\u2019n cael ei chynnal ar hyn o bryd gan RSPB Cymru."}]