[{"text_idx": "#000000", "text": "Llwyfan gwrthglawdd yng Nghwm Elan"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Mae bron yn ddiwedd blwyddyn arall, ac rydym yn myfyrio ar y lleoedd yr ydym wedi bod a\u2019r cysylltiadau a\u0302\u2019r gorffennol yr ydym wedi\u2019u harchwilio. Wrth i Covid gilio fe wnaethon ni ddychwelyd i ryw fath o normalrwydd. Darllenwch ein cylchlythyr i ddarganfod mwy a dymunwn Nadolig Llawen a Blwyddyn Newydd Dda i chi."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Edrych yn o\u0302l dros 2021"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ysgol Cefn Saeson, wedi dymchwel nawr"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Oherwydd ein hymdrechion parhaol i gadw mas o ffordd Clefyd y Cofid, mae\u2019n debyg ein bod ni wedi esgeuluso diweddaru\u2019r tudalen newyddion ers oesau! Wrth i Nadolig 2021 basio, a meddyliau pawb yn troi at y Flwyddyn Newydd, gallwch edrych ar ein cylchlythyr blynyddol ar gyfer 2021 yma i ddal lan a\u0302\u2019n gweithgareddau dros y flwyddyn ddiwethaf."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Yng ngolwg canllawiau diweddara\u2019r llywodraeth rydym yn atal pob gwaith maes am y tro. Byddwn yn dal i weithio o gartre i gynnig ein gwasanaethau archaeolegol. Aros gartre yw\u2019r ffordd orau o atal y clefyd hwn a dychwelyd i normalrwydd. Rhaid rhoi diogelwch o flaen popeth arall!"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Cwrt Sart School being demolished."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Dim ymddiheuriadau, ond eleni rydym wedi trio tynnu sylw at yr angen i ofalu ar o\u0302l hen ysgolion ein gwlad, sydd yn diflannu yn gyflym, yn aml heb i neb wneud cofnod ohonynt. Mae ysgolion yn adeiladau cymunedol pwysig iawn Cwrt Sart ac o safbwynt eu lle yn ein hanes, diwylliant a threftadaeth. Tynnwyd ein sylw at y mater pan gafodd hen ysgol Cwrt Sart, Llansawel, Castell Nedd ei bwrw i lawr yn ddisymwth. Cysyllton ni a\u0302 Bethan Sayed AC, aelod cynulliad lleol, ac fe aeth hi ymlaen i godi\u2019r mater gyda Cadw a Gweinidog Treftadaeth Cymru. Yn sgil hynny, gwnaethom gario allan arolwg ffotograffig gwirfoddol o Ysgol Cymer Afan, yn agos i Port Talbot, fel yr oedd contractwyr yn dechrau\u2019r gwaith o ddymchwel yr adeiladau i gyd. Gallwch Cymer Afan ddisgwyl i ni ddychwelyd at y pwnc eto yn ystod y flwyddyn i ddod, trwy @YsgolWales ar Twitter!"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Blwyddyn Newydd Dda i Bawb!"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae blwyddyn arall yn tynnu at ei diwedd a\u2019r amser wedi dod i fwrw golwg \u2018no\u0302l dros y 12 mis sydd wedi pasio oddi ar ein cylchlythyr diwethaf."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Blwyddyn o ddod i arfer a\u0302 llwyth o ganllawiau a deddfau newydd oedd hon yng Nghymru \u2013 tasg sydd wedi gofyn am gryn ymdrech. Mae Trysor wedi cario ymlaen yn dawel bach, yn y cefndir, yn mwynhau\u2019r haf gorau a welsom erioed, o Fis Mai nes Mis Awst. Uchafbwynt ein blwyddyn oedd cael lwmpyn o slag haearn a dyddiad radiocarbon o\u2019r Oesoedd Tywyll allan o ffos yn Sir Drefaldwyn."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Tra bod pethau bach syml fel hynny yn ein diddanu ni, mae Brexit wedi perchnogi\u2019r penawdau, dreigiau wedi nythu yng nghestyll enwocaf Cymru a sibrydion wedi codi\u2019n ddiweddar am ddarganfyddiad cerbyd rhyfel Celtaidd yng nghanol cae wedi siglo\u2019r seiliau yn Sir Benfro, ond rydym yn siw\u0302r o glywed mwy am y stori hon yn ystod 2019."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae blwyddyn arall wedi pasio ac mae Trysor wedi addasu i\u2019r holl newid sydd wedi dod o fewn y 12 mis diwethaf. Cofiwn am 2016 am nifer o resymau ar waha\u0302n i\u2019r golled o nifer o enwogion a se\u0302r. Ym Mis Gorffennaf, symudodd Paul ac\nAnn o Sir Benfro i wneud eu cartre newydd yn ardal Castell Nedd. Mae hyn yn golygu bod dau bartner Trysor Bellach yn byw yn yr un sir \u2013 Castell Nedd a Phort\nTalbot! Fe all hyn olygu taw Trysor yw partneriaeth treftadaeth flaenaf (unig) y sir! Pwy sy\u2019n gwybod?"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Eleni daeth elfennau o\u2019r Bil Treftadaeth newydd i Gymru i rym, ond bydd rhaid aros i weld effaith hynny ar y sectortreftadaeth. Ansicrwydd yw prif nodwedd y flwyddyn o bosib, gyda Brexit yn dominyddu\u2019r newyddion a newidiadau polisi\u2019r llywodraeth yn San Steffan yn effeithio maes ynni adnewyddiol ac yn achosi cwymp yn y nifer o gynlluniau gwynt neu ynni\u2019r haul o gwmpas Cymru. Rhaid\ngobeithio daw mwy o eglurdeb yn 2017!"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Blwyddyn Newydd Dda i bawb!"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Yn ystod yr haf, buom yn gwerthuso effaith dau brosiect ynni hydro yn yr hen Sir Frycheiniog, ger Crai a Llangatwg. Roedd y ddau brosiect yn cynnwys cloddio ar draws hen dramffyrdd. Ar safle Llangatwg bu\u2019n rhaid cloddio hen wal guddiedig yn ymyl safle Fferm y Cwm, fferm sydd wedi dadfeilio ers dros 150 mlynedd., Yno, daethom ar draws crochenwaith o\u2019r 18fed a 19eg ganrif a darnau bach o blwm oedd, o bosibl, yn gysylltiedig a\u0302 gwneud peletau plwm ar gyfer gynnau saethu."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Ym Mis Gorffennaf gawsom y pleser o ddychwelyd i bentre Alberbury, Swydd\nAmwythig i gloddio o fewn gardd furog plas Parc Loton, lle ganfu\u0302m olion ty\u0302 canoloesol. Ymhlith ein darganfyddiadau oedd dwsinau o hoelion haearn, darn o ganhwyllbren bres a phin clogyn syml. Dyddiad radiocarbon y safle oedd rhwng"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Fe gaewyd Eglwys y Groes, Taibach, Port Talbot rhai blynyddoedd yn o\u0302l. Bu\u2019n eglwys heb gyfeillion am gyfnod, ond ar o\u0302l siarad am droi\u2019r hen le imewn i dy annedd, camodd teulu a\u0302 chysylltiadau a\u0302\u2019r achos i mewn a\naddasu i fod yn Gapel Gorffwys. Cawsom gyfle i gofnodi\u2019r adeilad, tu fewn a tu fas a dysgu rhywbeth am hanes pentre Taibach, sydd wedi cael ei torri\u2019n ddwy gan yr M4 erbyn hyn."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Ym mis Mawrth 2016 buon ni yn ardal Llanymynech, Powys, yn chwilio am olion gaer Rufeinig honedig ar fferm leol. Ar o\u0302l astudio ffynonellau hanesyddol, gwneud arolwg geoffisegol, cerdded y tir ac agor nifer o ffosydd, daethom i\u2019r casgliad nad oes unrhyw dystiolaeth o gwbl am Gaer Clawdd Coch."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Mis yn ddiweddarach, ym Manwen, ger Castell Nedd, roeddem yn gyfrifol am gario allan bri\u0302ff gwylio i chwilio am yr heol Rufeinig i Aberhonddu \u2018chwaith. Er nad oedd so\u0302n am yr heol Rufeinig, fe welsom fosaig hyfryd yn y pentref sy\u2019n cofnodi\u2019r presenoldeb gaer a\u2019r ffordd Rufeinig yn yr ardal."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Dau brosiect arall sy ar y gweill yw asesu safleoedd archaeolegol sydd dan fygythiad ac hefyd diffinio nodweddion y tirwedd hanesyddol yn Ystad Cwm Elan, Powys i Ymddiriedolaeth Cwm Elan."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mae\u2019r cyfle i adolygu holl gofnodion archaeolegol yr ardal er mwyn rhestru safleoedd dan fygythiad ac sydd angen rheolaeth yn un werthfawr a diddorol iawn."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Wrth i\u2019r gwanwyn dechrau cynhesu, treulion ni peth amser yn gweithio yn hen dref Cydweli, Sir Ga\u0302r, yn asesu effaith bont cerdded arfaethedig dros yr Afon Gwendraeth Fach ar gastell enwog y dref."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Rydym ar hyn o bryd yn paratoi 7 panel dehongli treftadaeth a thaflen ar gyfer\npentref Llangynnwr, Sir Gaerfyrddin, ar y cyd gyda\u2019r dylunwyr Phil Wait ac Alan\nWilliams. Bydd y paneli yn olrhain hanes yr ardal. Mae hanes y fro yn yn\ngyfoethog iawn ac yn cynnwys hanes yr eglwys plwyf hynafol, y gerdd enwog\n\u201cLlangunnor Hill\u201d, straeon am y Rhufeiniad, mwynglawdd plwm ac hyd yn oed\ngwaith daeregwyr cynnar a ddaeth yma i astudio trilobites yn gynnar yn y"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Rydym hefyd yng nghanol gweithio gyda Grwp Hanes a Threftadaeth Penparcau, Aberystwyth i chwilio i mewn i hanes Bryngaer Pendinas, sydd yn dominyddu eu chymuned. Gyda sesiynau misol , rydym yn edrych yn drylwyr iawn ar wahanol agweddau o hanes y bryngaer gyda phobol leol."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Tra oedd y daith gerdded wedi mwynhau diwrnod hyfryd , daeth glaw diflas i sbwylio \u2018r picnig ac roedd rhaid gohirio\u2019r digwyddiad.. Fel \u2018na mae pethau\u2019n mynd ar y bryniau. Ond fe dri\u0308wn ni eto yn 2017!"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Where did we get to in 2016?"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Mae\u2019r map yn dangos lleoliadau lle buon ni\u2019n gweithio yn ystod 2016. Mae ambell\nun dros y ffin yn Lloegr, ond maent yn bennaf yn Ne a Gorllewin Cymru. Eleni,\ngwelsom leihad syfrdanol yn nifer y prosiectau oedd yn ymwneud ag ynni\nadnewyddiol, effaith y newid ym mholisi\u2019r llywodraeth yn San Steffan, ond cynnydd yn\ny nifer oedd yn cynnwys elfen o gloddio. Da gweld dychweliad prosiectau cymunedol a\ndehongli treftadaeth eleni eto, ar o\u0302l cyfnod tawel yn y meysydd hynny i ni."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Caer Rufeing Honedig ym Mhowys"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Chwilio am dystiolaeth caer Rufeing honedig ym Mhowys heddiw. Cerdded y tir i chwilio am unrhyw olion perthnasol."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Diwrnod o weithio yn Banwen, ger Castell Nedd heddiw yn agos i Lwybr Sarn Helen a\u2019r mosaig hyfryd yma yn y pentre."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Tybed os fydd y bil treftadaeth newydd yn diogelu adeiladau poblogaidd a phwysig fel hyn pan ddaiff i rym ym Mis Mai?"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Rydym yn cynnig amryw o wasanaethau treftadaeth ac archaeolegol."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Am fwy o wybodaeth gweler y dudalen Gwasanaethau."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Gallwn ni helpu i ddarparu paneli, taflenni, cynlluniau dehongli ac ymchwil."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Am rhagor o wybodaeth gweler y dudlan Gwasanaethau."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Rydym yn cynnig cymorth proffesiynol a chyngor i helpu cymunedau wireddu eu cynlluniau a gwneud y gorau o\u2019u treftadaeth."}]