[{"text_idx": "#000008", "text": "Mae mwyafrif y paletau ar ffurf y pysgodyn bwlti. Ymddengys fod y pysgodyn bwlti, Tilapia nilotica, yn amlygiad o dduw\u2019r haul. Mae\u2019r bwlti\u2019n cadw\u2019r wyau sydd wedi\u2019u ffrwythloni yn ei geg nes iddynt ddatblygu\u2019n silod ac yna\u2019n eu poeri allan. Mae felly\u2019n ymddangos fel petai\u2019n eu llyncu ac yna\u2019n \u2018rhoi genedigaeth\u2019 iddynt ac o\u2019r herwydd yn symbol o ailenedigaeth."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Does neb yn siw\u0302r iawn pam y dylai paletau cosmetig fel y rhain fod ar ffurf pysgodyn. Efallai iddynt gael eu gwneud ar gyfer defodau fel eneinio delw neu fod iddynt gysylltiad a\u0302 chladdedigaeth. Yn y naill neu\u2019r llall, byddent yn symbol o ailenedigaeth. Roedd paent ac eli llygaid yn hanfodol i atgyfodiad. Cyn ymddangos yn \u2018Neuadd Cyfiawnder\u2019 byddai\u2019n rhaid i\u2019r unigolyn buro\u2019i hun, gwisgo gwisg wen, lliwio\u2019i lygaid ac eneinio\u2019i hun. Ymddengys fod peintio\u2019r llygaid yn rhan o ddefodau cwlt dydd-i-ddydd. Mae portreadau o wartheg wedi\u2019u tynghedu i gael eu lladd yn ddefodol weithiau\u2019n eu dangos yn gwisgo paent llygaid!"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Yn o\u0302l Brewer a Friedman (tud 9) sonnir am y pysgodyn bwlti mewn papyri meddygol fel elfen ar gyfer paratoi eli. Yn ogystal a\u0302 chael ei ddefnyddio i addurno\u2019r llygaid, roedd y cosmetig, o bosib, yn amddiffyn y llygaid rhag yr haul llachar ac yn gweithredu fel diheintydd naturiol."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Rheswm arall am ddefnyddio pysgodyn fel cynhwysydd cosmetig yw mai un o\u2019r enwau am y bwlti oedd \u2018wadj\u2019 sy\u2019n golygu \u2018gwyrdd ac ifanc\u2019. Dyna hefyd yr enw oedd yn cael ei roi i golur llygaid gwyrdd."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae pysgodyn hefyd yn cael ei ddefnyddio fel ffurf cynhwyswyr cosmetig ac fel amwled."}]