[{"text_idx": "#000005", "text": "Llyfrgell yr Archwiliad: Dogfennau Craidd"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Gerald De Windsor a\u2019r Dywysoges Nest"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Diogelwch yn yr awyr agored"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Adar sy\u2019n Ymweld dros y Gaeaf"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Sir Benfro yn yr Oes Haearn"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Codiad yn Lefel y Mo\u0302r"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Sir Benfro: Gwlad y Chwedlau"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Mae gan Dyddewi, dinas leiaf Prydain a man geni Nawddsant Cymru, y cymysgedd perffaith o hanes, diwylliant, arfordir a chefn gwlad."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Yng nghanol storm enbyd, ganed nawddsant Cymru."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Tua 2000 o flynyddoedd yn o\u0302l cafodd gw\u0302r ifanc o\u2019r enw Sant ymweliad gan ysbryd. Dywedodd yr ysbryd wrtho y dylai gadw darn o dir am 30 o flynyddoedd yn barod ar gyfer mab fyddai\u2019n cael ei eni iddo. Ufuddhaodd Sant i\u2019r hyn ddywedodd yr ysbryd wrtho, ac fe ddaliodd at y darn tir er gwaethaf sawl temtasiwn i\u2019w werthu."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Ymwelodd yr un ysbryd a\u0302 Sant Padrig tua\u2019r un amser a\u2019i gynghori i beidio setlo yn nhir Sir Benfro gan ei fod ar gadw i fachgen arbennig iawn fyddai\u2019n cael ei eni 30 mlynedd yn ddiweddarach."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Er bod y cyngor hwn yn anghyfleus iddo, ufuddhaodd Padrig a dychwelyd i Iwerddon lle ganwyd ef."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Rhai misoedd ar o\u0302l iddo ei swyno hi, ynghanol storm ffyrnig, gyda\u2019r glaw yn llachio, y taranau\u2019n rhuo a\u2019r mellt yn taro, esgorodd Non."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Mewn cylch o gerrig ar ben y clogwyni, mewn man a adwaenir bellach yn Santes Non, rhoddodd enedigaeth i fachgen bach. O\u2019u cwmpas rhuai\u2019r storm, ond o fewn y cylch, roedd popeth yn llonydd a gwenodd yr haul ar Non a\u2019i baban. Enwodd Non ei baban yn Dewi."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Tarddodd ffrwd o ddw\u0302r pur a chlir i nodi man ei enedigaeth. Tyfodd y bachgen bach hwn, Dewi, i fod yn Dewi Sant, nawddsant Cymru."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Os ydych chi yn ardal Tyddewi, edrychwch allan am gerflun y cylch o gerrig y tu allan i ganolfan groeso Oriel y Parc."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Mae\u2019n cynrychioli\u2019r cylch cerrig lle rhoddodd Non enedigaeth i\u2019w baban."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Fe allwch chi hefyd gerdded i Santes Non a gweld adfeilion hen gapel hynafol Santes Non ynghyd a\u0302\u2019r ffynnon sanctaidd a\u2019r capel mwy newydd wedi\u2019i gysegru i Non."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Ar un adeg, bu'n gartref i arglwyddi a boneddigesau, tywysogesau a rhyfelwyr - mae bellach yn gartref i ystlumod prin."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Mae gan Gastell Roch (Castell y Garn), a adeiladwyd gan farchog Normanaidd o\u2019r enw Adam de Rupe gysylltiadau hanesyddol a\u0302\u2019r teulu brenhinol."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Mwynhewch yr ymdeimlad o ryddid a\u2019r golygfeydd helaeth o uchelfannau\u2019r Preseli."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Cysylltwch a\u0302 ni a chofrestrwch eich manylion i gael y diweddariadau diweddaraf ar yr hyn sy'n digwydd ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Penfro"}]