[{"text_idx": "#000003", "text": "1. Rwyt ti wedi bod yn cyfansoddi Instagerddi ers tro, beth wnaeth dy ysgogi i\u2019w casglu mewn pamffled?\nEr mai Instagram ydi fy mhrif gyfrwng i, dwi hefyd wrth fy modd yn gafael mewn cyfrol o gerddi. Dwi\u2019n licio eu casglu ar silff, a gallu mynd atyn nhw bryd bynnag fyddai isio. Felly roedd creu cyfrol o gerddi ar bapur yn syniad atyniadol erioed.\nGes i sgwrs efo Iestyn Tyne o gyhoeddiadau Y Stamp ac maen nhw\u2019n griw mor wych ac yn creu gwaith anhygoel, felly pan nath o holi os o\u2019n i ffansi cyhoeddi cyfrol efo nhw, do\u2019n i methu deud na! A dwi mor falch mod i wedi, mae\u2019r pamffled wedi cael ymateb hollol hyfryd gan bawb, ac mae\u2019r broses greu wedi bod yn hynod ddiddorol hefyd. Yn rhyfedd iawn, mae creu instagerdd a chreu cerdd ar gyfer ei hargraffu yn broses gwbl wahanol i mi, felly roedd rhaid i mi ffeindio rhywle yn y canol i greu instagerddi i\u2019w hargraffu! Roedd cael artist i greu'r darluniau yn cw\u0302l hefyd, mae wedi bod mor neis gweithio efo Erin Thomas (@eerinart) i weld sut mae hi\u2019n diffinio ac yn darllen y cerddi, ac mae hi wedi gwneud job anhygoel efo\u2019r gwaith celf!"}, {"text_idx": "#000004", "text": "2. Ydi\u2019r cerddi wedi\u2019i selio ar dy brofiad di, profiad pobl ti\u2019n eu \u2018nabod, straeon ti wedi clywed yntau cyfuniad o\u2019r tri? Ai dyma oedd yr ysbrydoliaeth ar gyfer pwnc y pamffled?\nCyfuniad o\u2019r tri sw\u0302n i\u2019n deud. Enw\u2019r pamffled ydi \u2018Stwff Ma Hogia \u2018Di Ddeud Wrtha Fi\u2019, ac felly mae pob cerdd o fewn y pamffled yn ymateb i rywbeth go iawn mae bachgen neu ddyn wedi ei ddweud. Mae nifer o\u2019r rhain yn bethau dwi wedi eu clywed yn bersonol, ond mae rhai wedi codi o sgyrsiau efo ffrindiau. Dwi hefyd wedi cael ambell i DM ar Instagram gan ferched eraill yn dweud dylwn i sgwennu cerdd am rywbeth mae bachgen wedi ei ddweud wrthyn nhw!\nDwi wedi bod wrth fy modd yn sgwennu\u2019r gyfres yma. Rw\u0302an, pan mae dyn yn deud rwbath gwrth-ffeminist neu secsist wrtha i, dwi\u2019n deud wrtho fo, \u2018Dwi\u2019n mynd i sgwennu cerdd am hynna,\u2019 ac yn chwerthin arno fo yn lle aros yn dawel neu mynd yn flin. Dwi\u2019n eitha joio weindio nhw i fyny, a gwneud iddyn nhw edrych yn wirion drwy gyfrwng barddoniaeth."}, {"text_idx": "#000005", "text": "3. Pam wyt ti\u2019n meddwl bod codi\u2019r pwnc yma yn bwysig i ferched ifanc?\nDwi\u2019n meddwl bod merched wastad yn siarad am y pethau \u2018ma, yn rhannu'r cwestiynau dibwynt \u2018da ni\u2019n gorfod eu hateb o hyd, a\u2019r ystrydebau rhwystredig sy\u2019n ein hwynebu ni. Ac felly roedd o\u2019n gwbl naturiol i mi drio crisialu'r sgyrsiau yma mewn cerddi, er mwyn eu rhannu mewn ffordd bitesize a catchy fel bod nhw\u2019n cael eu rhannu ymhellach a bod y sgyrsiau yma yn parhau.\nDyna ydi barddoniaeth, i mi. Mae cerddi\u2019n cyflwyno profiadau cyfarwydd mewn ffordd newydd, neu anghyfarwydd, neu\u2019n ei eirio mewn ffordd berthnasol neu gofiadwy. Mae instagerddi yn enwedig angen bod yn berthnasol ac yn fyr a chryno, felly dwi\u2019n gobeithio eu bod nhw\u2019n help i ferched eraill sylwi a rhoi chwyddwydr ar y pynciau hefyd.\n4. Oes un o\u2019r cerddi\u2019n sefyll allan fel un o dy ffefrynnau a pham?\nDwi\u2019n meddwl mai fy hoff gerdd erioed ydi\u2019r un nes i sgwennu ar gyfer Diwrnod Rhyngwladol y Merched nol yn 2020, sef \u2018Merched yn Toilets Clwb Ifor\u2019. Gath hon ymateb anhygoel ar Instagram, a dwi dal wrth fy modd efo hi.\nDwi\u2019n meddwl bod ymddygiad merched mewn toiledau cyhoeddus mor ddiddorol. Gei di nunlla mwy cefnogol, mae o fatha cael cheerleaders personol i hypio chdi fyny, neu berswadio chdi i beidio gneud rwbath gwirion fel tecstio dy ex. Mae\u2019r gerdd yma fel time capsule bach rw\u0302an hefyd achos nes i sgwennu hi jest cyn y cyfnod clo cyntaf, ac wedyn treulio blwyddyn a hanner heb allu mynd i Clwb Ifor, nac unrhyw glwb arall! Dwi\u2019n hiraethu am y gymuned yna o ferched dieithr mewn toiledau. Ma genod jest yn class dydi, rili."}, {"text_idx": "#000006", "text": "5. Rwyt ti wedi cyfansoddi cerddi Stwff Ma Genod yn Ddeud erbyn hyn - a fydd pamffled ar gyfer y cerddi yma hefyd?\nCwestiwn diddorol! Nes i ddechrau sgwennu rhein ar o\u0302l llofruddiaeth Sarah Everard. Gafodd yr achos yma effaith arnom ni i gyd dwi\u2019n meddwl, yndo. Nes i dorri nghalon yn gweld yr holl ferched yn cael eu llusgo o\u2019r wylnos mewn ffordd mor amharchus a threisgar, tra roedd pawb yn trio delio efo\u2019r trawma mawr \u2018ma. Nath o neud fi mor flin. Ac odd yr holl ferched yma ar y cyfryngau cymdeithasol yn rhannu eu tips am sut i aros yn saff, a\u2019r pethau maen nhw\u2019n gorfod ei ddweud wrth ddynion er mwyn cael llonydd. Ro\u2019n i isio archwilio'r pethau ma, y co\u0302d cyfrinachol sydd gan ferched efo\u2019i gilydd, a thynnu sylw atyn nhw, i ddangos solidariaeth ond hefyd gan obeithio y byddai dynion yn eu darllen nhw ac yn meddwl am eu hymddygiad.\nO\u2019n i hefyd isio tynnu\u2019r sylw oddi ar ddynion yn fy ngherddi i, a rhoi\u2019r sylw a'r ffocws i ferched. O\u2019n i mor flin, ddim jest efo dynion sy\u2019n ymddwyn yn dreisgar, ond efo\u2019r dynion hynny sy\u2019n sefyll ar y cyrion ac yn dweud dim. Dydyn nhw ddim yn haeddu fy sylw a fy ymdrech i.\nDwi\u2019m yn gallu newid y byd, ond mae pawb yn gallu gwneud pethau bach. Be dwi\u2019n gallu g\u2019neud ydi sgwennu cerddi a thrio creu cymuned saff lle mae pobl yn gallu rhannu eu profiadau, a gweld eu hunain yn y cerddi gobeithio. Ac os oes \u2018na un dyn yn meddwl eilwaith am ei eiriau neu ei ymddygiad ar o\u0302l darllen cerdd gen i, yna fyddai\u2019n hapus.\nDwi\u2019m yn siw\u0302r os nai sgwennu pamffled o\u2019r rhain - falle fyddai hynny\u2019n broses rhy dorcalonnus. Ond dwi\u2019n sicr am ddal i\u2019w sgwennu a\u2019u rhannu nhw."}, {"text_idx": "#000007", "text": "6. Beth ydi\u2019r peth gorau am Instagerddi i chdi?\nDwi\u2019n licio pa mor gyflym ydi\u2019r broses. Fel arfer, nai sgwennu, teipio a chyhoeddi'r gerdd mewn llai na hanner awr. Ma hyn yn golygu mod i\u2019n gallu ymateb i bethau amserol, straeon, newyddion a ballu, ond mae o hefyd yn rhan bwysig o fy mhroses greadigol i. Dwi\u2019n licio bod instagerddi yn cynrychioli ennyd o fywyd rhywun, cipddarlun o\u2019u hymennydd nhw. Dydi fy instagerddi i ddim wedi stiwio, na\u2019u mireinio nes eu bod nhw\u2019n berffaith. Maen nhw\u2019n llawn gwallau a chamgymeriadau, a pan dwi\u2019n edrych no\u0302l ar rai ohonyn nhw dwi\u2019n ysu am gael newid y strwythur neu\u2019r odl, ond mae hi\u2019n rhy hwyr. A duw, does dim bwys chwaith. Maen nhw\u2019n rhan ohona i, ac maen nhw\u2019n hwyl i\u2019w creu. A deud y gwir, maen nhw\u2019n adlewyrchu fy mywyd i. Llawn gwallau a chamgymeriadau oedd yn lot o hwyl ar y pryd.\n7. I ferched ifanc sydd eisiau bod yn feirdd, pa gyngor bysa ti\u2019n ei roi?\nRhanna dy waith. Hyd yn oed os ydi o\u2019n achosi cywilydd neu os wyt ti\u2019n nerfus, jest dechreua rhannu cerddi, neu ambell i linell. Nei di ddysgu be sy\u2019n gweithio a be sydd ddim, ac mae\u2019n rhoi cyfle i ti arbrofi a chwarae.\nTria ffeindio dy lais, neu dy frand. Gwna rywbeth sydd am wneud i chdi sefyll allan, ac sy\u2019n dy wneud di\u2019n unigryw. Falle neith o gymryd sbel i\u2019w ffeindio, a ma hynna\u2019n oce - tan hynny, jest caria mlaen i arbrofi!\nFfeindia dy ysbrydoliaeth. Boed hynny\u2019n gerddi pobl eraill, ffilms, rhaglenni teledu, caneuon, natur, dy gath. Mae \u2018na rywbeth sy\u2019n ysbrydoli pawb. Gwna y mwyaf ohono.\nO, a stopia edrych ar dy ffo\u0302n, ma jest yn wast o amsar."}]