[{"text_idx": "#000000", "text": "Cyngor a Chymorth i Arweinwyr"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Gw\u0302r tawel a diymhongar oedd Vincent Evans a fu farw\u2019n 50 oed. Ganwyd ef yng Nghwm Tawe, yr ail-ieuengaf o un o dri ar ddeg o blant yn Rhydypandy, nid nepell o bentref Graig-Cefn-Parc, mab ieuengaf Thomas ac Elizabeth Evans yn 1919. Rhestrwn enwau\u2019r tri ar ddeg o blant yn nhrefn eu geni (gwelir llun y teulu cyfan ar waelod yr ysgrif)\u2013 Sarah Jane (1894-1959); Thomas (1895-1971); Ifan (1897-1958); Elizabeth (1902-74); Mary Ann (1906-81); Arthur (1902-89); Elwyn (1910-91); William 1912-86); Megan (1912-1980); Anna (1914-95); Bryn (1916-66); Vincent (1919-1970); a Ceinrose (1926-2006).Roedd ei deulu yn amlwg ym mywyd Salem Llangyfelach, gyda\u2019i dad a\u2019i dad-cu yn ddiaconiaid. Bu ei frawd Arthur yn ddiacon ac yn ysgrifennydd yr eglwys yn ddiweddarach."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Prin bod unrhyw deulu gwerinol yn y dau-ddegau yn gyfforddus eu byd. Yn llymder y cyfnod ar o\u0302l y Rhyfel Mawr, gyda theulu niferus i\u2019w porthu, nid oedd llawer o fodd i\u2019w gael. Rhaid bod yr hynaf wedi gadael y nyth, cyn bod yr rhai iau wedi eu geni, ond dyna a nodweddai bywyd y werin yn y cyfnod. Prin bod dewis i unrhyw blentyn ond gadael ysgol yn bedwar-ar-ddeg oed, ac ennill eu tocyn fel glo\u0308wr. Arddegau felly bu i Vincent."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Merch o Salem oedd gwraig Vincent sef Miss Rhuana Rees, merch John a Hanna Jane Rees, ac roedd nifer o\u2019i theulu hithau yn weinidogion, yn eu plith yr hanesydd W.J. Rhys, a wnaeth gymwynasau lu a\u0302\u2019r enwad gan gyfrannu at gofiannau sawl eglwys yn ei dro. Cymerodd yntau ran yng nghyrddau ordeinio a sefydlu Vincent ac yn amlwg roedd gan y gweinidog ifanc barch mawr at ewythr ei briod."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Fel amryw o aelodau\u2019r teulu, daeth yn aelod yn eglwys Salem, gan gymryd rhan yn addoliad yr eglwys. Ymhen y rhawg ac o dan weinidogaeth y Parchg Ben Lewis, dechreuodd bregethu yn 1943 a theimlo\u2019r alwad i fod yn weinidog. Bu\u2019n egni\u0308ol iawn yn cymhwyso ei hun a derbyniwyd ef yn yn 1945 fel myfyriwr yng Ngholeg y Bedyddwyr ym Mangor."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Bu 1948 yn flwyddyn bwysig yn hanes Vincent Evans, gan iddo ef a Rhuana briodi yn mis Hydref y flwyddyn honno. Cynhaliwyd y briodas yn Salem, a seliwyd y berthynas gariadlon, ddedwydd rhyngddynt. Ym mis Mehefin y flwyddyn iddo, cafodd ei ordeinio a\u2019i sefydlu yn weinidog yn eglwys Caersalem Ystalyfera, yng nghanol Cwm Tawe. Byddai wedi adnabod y cwm erioed, a byddai yn gyfarwydd a\u0302 natur y boblogaeth yno. Treuliodd ddegawd gynhyrchiol yno yn gofalu am ei braidd ac yn cyfrannu i fwrlwm y dref. Yn ystod y cyfnod hwn, ganwyd Tecwyn ac Euros, a\u2019r ddau fel eu mam yn gerddorion arbennig. Yno hefyd y daeth yn gyfarwydd a\u0302\u2019r Parchg R. J. Williams, (Caerau, Maesteg yn ddiweddarach), a buont yn gyfeillion pennaf gydol oes."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Gyda thristwch enbyd, ac yntau ond yn 49 mlwydd oed, dioddefodd drawiad ar y galon, gan olygu ei fod yn gorfod dal no\u0302l ar llawer o\u2019i weithgareddau. Cryfhaodd ychydig ond ym mis Mehefin 1970, bu farw gweinidog Calfaria a Ramoth, gyda\u2019r ardal gyfan mewn sioc yn hiraethu ar o\u0302l un a fu\u2019n annwyl gan bawb. Arweiniwyd ei wasanaeth angladdol yng Nghalfaria gan y Parchg Byron Evans, a\u2019i gladdu ym mynwent Salem. Cymerwyd rhan gan nifer o weinidgion y fro a chyfeillion eraill yn yr enwad. Crynho\u0308wyd llawer o\u2019r sylwadau gan W.J. Byron Evans am ei ewythr mewn cofiant yn nyddiadur UBC 1971 pan ddywedodd \u2018Bugail ffyddlon i\u2019w braidd a chymwynaswr parod ardal gyfan\u201d."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Byddai y tad wedi bod yn falch o dystiolaeth y ddau fab ar daith bywyd. Ymdeimlodd Tecwyn a\u0302\u2019r alwad i\u2019r weinidogaeth gan gael ei dderbyn fel myfyriwr yn yr un coleg a\u2019i dad yn 1971 a\u2019i sefydlu yn weinidog yn Carmel, Pontrhydfendigaid a Bethel Swyddffynnon; Eglwysi Bedyddiedig Cylch Sancler, ac yn hwyrach i fod yn weinidog yn Login, Cwmfelin a Hendygwyn-ar-Daf, cyn dychwelyd i\u2019r gogledd a bod yn weinidog cenhadol yng Nghymanfa Dinbych, Fflint a Meirion. Yr un modd, bu Euros yn athro yn Ysgol Gyfun Llanharri cyn dilyn gyrfa ym myd y cyfryngau ac fel darlithydd ac arholwr cerdd. Ymaelododd yn Eglwys y Tabernacl, Caerdydd gan wasanaethu fel organydd a diacon. Bu\u2019n gwasaanethu fel arweinydd co\u0302r yr eglwys am gyfnod a chefnogu pawb sy\u2019n hyrwyddo cerdd a chenhadaeth. Bu galw arno hefyd i arwain Cymanfaoedd Canu yng Nghymru ac mae wedi cyfansoddi nifer o emyndonau poblogaidd. Bu\u2019r ddau frawd yn amlwg ar lwyfannau canu cyfoes, ac roedd y ddau yn aelodau gwreiddiol o\u2019r grw\u0302p \u2018Perlau Taf\u2019. Bu Tecwyn yn canu gyda\u2019r grw\u0302p \u2018Ac Eraill\u2019 cyn datblygu gyrfa fel canwr unigol. , a bu Euros yn gyfeilydd i nifer o artistiaid yn gyson. Symudodd Rhuana Evans i Gaerfyrddin yn 1971 ac ymaelodi yn Penuel, ac yna\u2019n ddiweddarach y Tabernacl, Caerfyrddin a derbyn cyfrifoldeb fel arweinydd y ga\u0302n yno. Gwnaeth ffrindiau lu yn y dref gan fyw bywyd llawn. Bu farw yn 2010."}]