[{"text_idx": "#000007", "text": "Mae gwirfoddolwyr yng Nghaerdydd, Bro Morgannwg a Chasnewydd yn helpu pobl i fyw\u2019n annibynnol drwy eu cynorthwyo i gael gwared ar yr annibendod yn eu cartrefi. Yn ogystal a\u0302 chyflawni nodau ymarferol fel galluogi addasiadau neu waith trwsio i gael eu gwneud i\u2019r cartref, mae\u2019r gwirfoddolwyr wedi\u2019u hyfforddi i helpu pobl i edrych ar yr atgofion sy\u2019n gysylltiedig a\u0302\u2019u heiddo ac i\u2019w nodi mewn ffyrdd ystyrlon."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Daeth y prosiect Attic i fod pan wnaeth dau fudiad a oedd yn gweithio gyda phobl hy\u0302n yn y gymuned sylweddoli y gallent gyflawni mwy drwy weithio gyda\u2019i gilydd."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Deilliodd enw\u2019r prosiect o\u2019r adeg pan oedd pobl hy\u0302n yn gymwys i gael grantiau ar gyfer inswleiddio\u2019r atig er mwyn gwneud eu tai\u2019n gynhesach, ond yn canfod nad oeddent yn gallu gwneud cais am nad oeddent yn gallu gwacau\u2019r atig yn ddigonol i roi mynediad i\u2019r dynion gwaith. Gwnaeth Gofal a Thrwsio ganfod hefyd nad oeddent yn gallu gwneud y gwaith trwsio yr oeddent i fod i\u2019w wneud i gartrefi llawer o bobl gan fod ganddyn nhw ormod o eiddo, ac nid oedd unrhyw wasanaethau ar gael i helpu i\u2019w symud neu ei waredu\u2019n briodol."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mae\u2019r gwasanaeth i bobl 50 oed a hynach. Gall cyfeiriadau ddod gan yr unigolion eu hunain, ysbytai neu dimau iechyd cymunedol, gwasanaethau cymdeithasol, cymdeithasau tai, iechyd yr amgylchedd neu gan fudiadau\u2019r trydydd sector. Mae gweithiwr achos yn ymweld a\u0302\u2019r lle i ddechrau i asesu\u2019r anghenion a nodi pa wasanaethau fyddai orau i\u2019w diwallu. Gall Gofal a Thrwsio gyfeirio pobl, er enghraifft, at y gwasanaethau ta\u0302n i gael asesiad diogelwch yn y cartref; gellir rhoi cyngor ar gael gwared ag annibendod a threfnu i gael gwared ag eitemau diangen a gellir cynnal adolygiad ar hawl yr unigolyn i fudd-daliadau. Efallai gofynnir am wirfoddolwr o\u2019r prosiect Attic. Os felly, bydd cydlynydd y prosiect yn ymweld a\u0302\u2019r lle i drafod blaenoriaethau, asesu risgiau a diffinio\u2019r dasg cyn paru\u2019r cleient a\u0302 gwirfoddolwr, ar sail argaeledd, lleoliad a rhesymau personol fel alergeddau anifeiliaid anwes."}, {"text_idx": "#000014", "text": "\u2018Fel arfer, bydd gwirfoddolwyr yn treulio dwy awr yr wythnos dros gyfnod o 10 wythnos a\u0302 chleient, ond mae hyn yn hyblyg. Gall gwirfoddolwyr helpu\u2019r cleient i ddychymygu sut hoffai i\u2019r ystafell edrych, a gwireddu\u2019r syniad hwnnw\u2019 meddai Catherine Linnie-Godden, cydlynydd prosiect atgofion Cymru Ddiogelach."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Pan fydd unigolion eisiau hel meddyliau am bethau, bydd gwirfoddolwyr yn treulio amser a\u0302 nhw\u2019n siarad am yr atgofion y tu o\u0302l i\u2019r eiddo gwerthfawr. Gallan nhw helpu drwy nodi straeon oes drwy wrthrychau sy\u2019n dwyn atgofion arwyddocaol, gan gymryd lluniau ohonynt a gwneud DVD i\u2019r cleient ei gadw neu gynorthwyo cleient i greu blwch atgofion, er enghraifft. \u2018Mae cofnodi\u2019r straeon hyn yn ymwneud a\u0302 deall pwy ydyn ni\u2019, eglurodd Catherine, \u2018gall fod yn ffordd o ddechrau sgwrs ac yn fodd o rannu\u2019r hyn sy\u2019n bwysig i ni, gydag eraill\u2019."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Gorfu i Katharine, er enghraifft, newid ystafell lawr sta\u0302r yn ystafell wely, cyn y gallai ei gw\u0302r gael ei ryddhau a\u0302 salwch angheuol. \u2018Cefais fy mharu a\u0302 dau wirfoddolwr\u2019, meddai. \u2018Roedd ganddyn nhw gymaint o empathi. Wnaethon nhw ddim fy ngorfodi i gael gwared ag unrhyw beth, ond gwnaethon nhw wneud i fi eisiau gwneud hynny. Rhoddon ni 30 o fygiau i loches i bobl ddigartref. Roedd gwybod bod pethau\u2019n mynd at achos da\u2019n gwneud pethau\u2019n haws.\u2019 Gallodd gw\u0302r Katharine dreulio gweddill ei amser yng nghysur ei gartref, gyda\u2019i deulu."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Roedd angen help ar Jane ar o\u0302l llawdriniaeth ar ei chlun fel bod ganddi ddigon o le i ddefnyddio ffra\u0302m gerdded o gwmpas ei chartref. Dywedodd \u2018Pan symudais i le llai o faint, bydden i\u2019n dweud wrth fy hun o hyd y bydden i\u2019n mynd drwy\u2019r bocsys, ond roeddwn i\u2019n gweithio\u2019n amser llawn ac yn cerdded yn gloff gyda chlun wael\u2019. Nid oedd ganddi deulu\u2019n byw gerllaw ac roedd yn dioddef rhywfaint ag iselder. Gallodd y prosiect Attic helpu. Mae Jane bellach wedi gwneud adferiad llawn ar o\u0302l ei llawdriniaeth ac mae\u2019n mynychu\u2019r grw\u0302p atgofion misol."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Daw straeon oes i\u2019r wyneb wrth gael gwared ag annibendod, sy\u2019n bwysig i gleientiaid a\u2019u hanwyliaid. Dywedodd Catherine, Cydlynydd y Prosiect Atgofion, \u2018bu un cleient yn siarad am lyfr a ysgrifennwyd gan ei gw\u0302r a oedd yn dangos iddi gymaint yr oedd yn ei charu. Roedd gan un arall drysorau teuluol nad oedd yn gwybod beth i\u2019w wneud a\u0302 nhw. Trefnodd y gwirfoddolwr iddynt gael eu rhoi i Amgueddfa Stori Caerdydd. I un wraig weddw, roedd offer a oedd yn eiddo i\u2019w gw\u0302r yn parhau i ddwyn atgofion iddi ohono; gwnaeth gwirfoddolwr lwyddo i\u2019w helpu i siarad amdanynt, i gadw\u2019r atgofion a gadael fynd o\u2019r offer."}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u2018Roedd gwneud crefftau wedi bod yn rhan bwysig o fywyd un fenyw, er na allai gymryd rhan mewn gwaith mor fanwl mwyach. Helpodd y gwirfoddolwr hi i gofnodi\u2019r atgofion a dod o hyd i rywun priodol i roi\u2019r offer a\u2019r defnyddiau yr oedd wedi\u2019u casglu dros y blynyddoedd iddo.\u2019"}, {"text_idx": "#000038", "text": "A allech chi fod yr aelod newydd o\u2019r banel annibynnol IiV Cymru?"}]