[{"text_idx": "#000003", "text": "Neolithig, neu Yr Oes Garreg Newydd o tua 2,500 C.C. (Cromlech Pennarth).\nYr Oes Bres Gynnar 1800 \u2013 1400 C.C. (Bicer Pennarth).\nMael ap Menwyd Pendefig Pennarth yn Arfon, g. tua 560 O.C.\nFfynnon Digwg, Pennarth (Tegiwg ferch Ynyr Gwent) g. 590 O.C. Y chwedl am dywysoges a\u2019i chariad ar eu ffordd i Aberffraw er mwyn iddi hi gyfarfod a\u0302\u2019i deulu ef. Ond yn hytrach na chyfaddef ei fod wedi ei thwyllo a\u2019i fod yn hanu o deulu tlawd mi benderfynodd y cariad dorri ei phen a dianc gyda\u2019i cheffylau a\u2019i haur a\u2019i harian. Pwy a ddigwyddodd weld corff Digwg ond bugeiliaid Beuno a rhuthrasant i chwilio amdano. Llwyddodd Beuno i adfer ei phen a tharddodd ffynnon yn yr union fan. Treuliodd Digwg weddill ei hoes yng Nghlynnog.\nEnwau caeau diddorol a Ffrwd y Sbeildy gerllaw.\nMeibion Ithel ap Dafydd oedd yn byw ym Mhennardd yn Arfon yn y flwyddyn 1268 pan drosglwyddwyd y tir gan Brior Beddgelert i Lywelyn ap Gruffydd, Tywysog Cymru ac Arglwydd Eryri ar yr 11eg o Fawrth."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Bu Pennarth yn flaenllaw iawn yn hanes amaethyddiaeth yn hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif a chynt.\nYma y sefydlwyd Cymdeithas Amaethyddol Clynnog (1909-1946)."}]