[{"text_idx": "#000001", "text": "Gan gydweithio gydag Artes Mundi, cyflwynodd 14-18 NOW, y rhaglen ddiwylliannol ar gyfer Dathliadau Canmlwyddiant y Rhyfel Byd Cyntaf, waith celfyddydol awyr agored o bwys gan Bedwyr Williams, o\u2019r enw Traw. Ar 4 Awst 2014, gwahoddwyd trigolion y Deyrnas Unedig i gymryd rhan yn DIFFODD Y GOLEUADAU trwy fynd ati i ddiffodd eu goleuadau rhwng 10pm-11pm, gan adael un golau neu un gannwyll ynghyn er mwyn rhannu myfyrdodau."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Fe wnaeth mwy nag 16 miliwn o bobl o amgylch y wlad gofio canmlwyddiant dechrau\u2019r Rhyfel Byd Cyntaf, boed hynny ym mhreifatrwydd eu cartrefi eu hunain neu yn un o blith llu o ddigwyddiadau cymunedol a gynhaliwyd trwy\u2019r wlad. Diffoddodd mwy na 1,000 o awdurdodau lleol, adeiladau eiconig, sefydliadau cenedlaethol (yn cynnwys y BBC a\u2019r Lleng Brydeinig Frenhinol), cynghorau plwyf a mannau addoli eu holl oleuadau, ar waha\u0302n i un, fel ffordd o gofio\u2019r achlysur."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Fel rhan o\u2019r digwyddiad anhygoel hwn, fe wnaeth 14-18 NOW gomisiynu pedwar o artistiaid rhyngwladol \u2013 sef Bedwyr Williams, Bob a Roberta Smith, Nalini Malani a Ryoji Ikeda \u2013 i greu gweithiau celf cyhoeddus ar gyfer Bangor, Belfast, Caeredin a Llundain, sef gweithiau a oedd yn ymateb i\u2019r syniad o weld un golau\u2019n parhau i ddisgleirio trwy\u2019r tywyllwch."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Cafodd gosodiad fideo a sain graddfa fawr Williams ei gyflwyno ar safle Porth Coffa Gogledd Cymru, Bangor, lle ceir enwau mwy na 8,500 o filwyr, morwyr ac awyrenwyr o siroedd Gogledd Cymru, a gwympodd yn y Rhyfel Byd Cyntaf. Roedd y Porth Coffa yn y canol o flaen delweddau a dafluniwyd oddi ar y Porth ar wal enfawr Canolfan Pontio gyferbyn (sef Canolfan Celfyddydau ac Arloesi newydd Prifysgol Bangor), gan greu cysylltiad rhwng aberthau\u2019r gorffennol a gobeithion y dyfodol."}, {"text_idx": "#000005", "text": "\u2018Ergyd\u2019 yw ystyr y gair \u2018Traw\u2019 yn y cyswllt hwn. Mae trac sain atseiniol, sy\u2019n canolbwyntio ar sw\u0302n tician cloc wedi\u2019i arafu, yn sylfaenol i\u2019r gwaith, a\u2019r bwriad oedd y dylid teimlo\u2019r sw\u0302n, yn ogystal a\u0302\u2019i glywed, ar draws y ddinas. Gan ddefnyddio lluniau y daethpwyd o hyd iddynt yn archif Cymru 1914, creodd Williams ddilyniant o ddelweddau o bersone\u0301l lleol \u2013 rhai milwrol a sifil \u2013 a brofodd effaith y Rhyfel Byd Cyntaf. Heb gynnwys unrhyw lifrai na chyfeiriadau at reng, gwelwyd wynebau ar ffurf delweddau wedi\u2019u tocio, ochr yn ochr a\u0302\u2019r trac sain, gan ddadlennu rhywfaint o bersonoliaeth yr unigolion a\u2019u haberth personol mewn rhyfel lle mesurwyd marwolaethau mewn miliynau."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ar gyfer 14-18 NOW ymestynnodd Williams ei waith ymchwil fel artist preswyl yn Pontio, sef canolfan celfyddydau ac arloesi newydd o bwys a adeiladwyd gan Brifysgol Bangor, a gweithiodd yn agos gydag archif Cymru 1914, sy\u2019n mynd i\u2019r afael a\u0302 phrosiect mawr i ddigideiddio ffynonellau sylfaenol yn ymwneud a\u0302\u2019r Rhyfel Byd Cyntaf gan Lyfrgelloedd, Casgliadau Arbennig ac Archifau Cymru. Bydd yr archif ddigidol hon yn dwyn ynghyd ddeunyddiau a oedd gynt yn dameidiog ac yn anodd cael gafael arnynt, yn cynnwys papurau newydd, llawysgrifau, ffotograffau, dyddiaduron, recordiadau sain a chyfweliadau."}]