[{"text_idx": "#000025", "text": "Adar sy\u2019n Ymweld dros y Gaeaf"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Sir Benfro yn yr Oes Haearn"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Codiad yn Lefel y Mo\u0302r"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Anghofiwch am gestyll, bryngaerau o\u2019r oes haearn, traethau tywodlyd euraidd a\u2019r fan hufen ia\u0302. Rydyn ni\u2019n so\u0302n am yr hyn sydd o dan eich traed! Yr union gerrig y mae\u2019r Parc Cenedlaethol yn gorwedd arnynt."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Mae yna gyfanswm o 60 o safleoedd Cadwraeth Ddaearegol ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Penfro. Dyma nifer aruthrol o ystyried maint y Parc, ond nid yw\u2019n syndod, o ystyried y morlin caregog trawiadol sy\u2019n enwog am ei geo-amrywiaeth. Mewn gwirionedd, y safleoedd hyn a sicrhaodd ddynodiad Arfordir Penfro fel Parc Cenedlaethol flynyddoedd lawer yn o\u0302l ym 1952!"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Cydnabuwyd y safleoedd Cadwraeth Ddaearegol yn ystod y 1980au pan gynhaliwyd astudiaeth drylwyr iawn o\u2019r holl safleoedd allweddol ar gyfer astudiaethau ac ymchwil daearegol yn y Deyrnas Unedig. Yr enw ar yr adolygiad yw\u2019r Adolygiad o Gadwraeth Ddaearegol."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Erbyn hyn, mae\u2019r safleoedd hyn o fewn Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA) dynodedig sydd oll yn cael eu hamddiffyn yn gyfreithiol i atal difrod neu ddistryw. Yn y rhan fwyaf o achosion, mae nodweddion biolegol hefyd yn cael sylw yn neddfwriaeth SoDdGA. Efallai y bydd swyddogion yr heddlu ynghlwm ag achosion o ddifrod i SoDdGA neu darfu ar fywyd gwyllt. Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) sy\u2019n dogfennu\u2019r safleoedd hyn, ac yn eu monitro \u2013 nhw yw cynghorwyr statudol Llywodraeth Cymru ar warchod natur."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Mae safleoedd yr Adolygiad o Gadwraeth Ddaearegol yn amrywio o chwarelau bach wrth ymyl yr heol a chlegyrau ynysig ar gopa clogwyni i gilometrau di-ben-draw o forlin. Fel canllaw cyffredinol, dylai nodweddion daearegol fod yn weladwy, yn hygyrch ac yn gallu cael eu defnyddio, er, mewn rhai achosion, efallai y bydd yna gyfyngiadau dros dro neu barhaol ar fynediad a/neu ddefnydd, er enghraifft ble mae safleoedd yn agored i niwed, ar dir preifat, neu ble mae adar yn nythu. Am y rhesymau hyn, mae\u2019n hanfodol cysylltu a\u0302 Chyfoeth Naturiol Cymru os ydych chi\u2019n bwriadu gwneud gwaith neu ymchwil ar Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Mewn rhai lleoliadau, mae cadwraeth ddaearegol ac archeolegol yn gorgyffwrdd, ac yn yr achosion hyn fe fydd y ddeddfwriaeth sy\u2019n trafod Henebion Cofrestredig (HC) hefyd yn berthnasol. Fe fydd y rhan fwyaf o ddatblygiadau angen caniata\u0302d cynllunio ac fe fydd Awdurdod y Parc yn ymgynghori a\u0302 Chyfoeth Naturiol Cymru pan fydd ceisiadau a allai effeithio ar nodweddion Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yn dod i law."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Gan fod y Safleoedd Daearegol Pwysig Rhanbarthol hyn o bwysigrwydd lleol a chenedlaethol, mae yna god ymddygiad a dderbynnir ar gyfer gwaith maes daearegol, hyd yn oed pan fydd y tu allan i Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig a Safleoedd Daearegol Pwysig Rhanbarthol (SDPRh)."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Yn gyffredinol, ni ddylech forthwylio na chreiddio ble allai niweidio nodweddion daearegol neu fiolegol, neu arwain at effeithiau gweledol annerbyniol. Mae\u2019n arbennig o bwysig nad ydych yn mynd a\u0302 ffosilau neu fwynau o Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig heb gael caniata\u0302d gan Gyfoeth Naturiol Cymru a\u2019r perchennog tir yn gyntaf."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Yn gyffredinol, mae\u2019n well tynnu ffotograffau o ffosilau, mwynau a gweadau creigiau yn hytrach na chasglu sbesimenau i fynd adref gyda chi, er, efallai y byddai\u2019n iawn achub ffosilau sydd mewn perygl o gael eu difetha trwy erydu sgri rhydd neu chwarelu. Os oes amheuaeth, cofiwch eich bod yn cael cyngor."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Mae rhai safleoedd ffosilau yn gallu dod yn ddiwerth os caiff gormod eu casglu, ac mae ffosilau mewn calchfaen yn glir dim ond pan fyddan nhw wedi cael eu torri allan gan y tywydd. A wnewch chi dynnu ffotograffau yn unig os nad ydych wedi cael caniata\u0302d ysgrifenedig gan Gyfoeth Naturiol Cymru i gasglu ffosilau ar gyfer ymchwil wyddonol go iawn."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Yn aml, fe glywch chi bobl yn dweud bod bryniau clegyrog ynysig fel Carn Llidi a Phenberi, ger y Porth Mawr, neu Garn Fawr ar Ben-caer, yn olion hen l..."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Cysylltwch a\u0302 ni a chofrestrwch eich manylion i gael y diweddariadau diweddaraf ar yr hyn sy'n digwydd ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Penfro"}]