[{"text_idx": "#000004", "text": "Rydw i\u2019n gweithio gyda gwirfoddolwyr"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Yn nhymor yr hydref 2020, dechreuodd Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau\u2019r Senedd ddarn penodol o waith yn canolbwyntio ar effaith COVID-19 ar y sector gwirfoddol."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Fel Aelodau unigol o\u2019r Senedd, roeddem i gyd yn ymwybodol o\u2019r gwaith anhygoel sy\u2019n cael ei wneud gan wirfoddolwyr, staff a\u2019r sector ehangach yn ein hetholaethau a\u2019n rhanbarthau ein hunain. Roeddem ni\u2019n gallu gweld y ro\u0302l hanfodol roedden nhw\u2019n ei chwarae wrth ymateb i\u2019r argyfwng a chefnogi pobl drwy\u2019r pandemig. O fynd i siopa a chasglu presgripsiynau ar ran eraill i wasanaethau cyfeillio i fynd i\u2019r afael ag unigrwydd, mae\u2019r sector wedi bod ar flaen y gad wrth ymdrechu i helpu\u2019r bobl fwyaf anghenus. Ond roeddem ni\u2019n gwybod hefyd fod y sector o dan bwysau aruthrol. Yn yr hydref y llynedd, gwnaethom benderfynu ymchwilio i\u2019r hyn y gellid ei wneud, os o gwbl, i gefnogi\u2019r sector, yn enwedig cyn yr ail don o achosion a ddisgwyliwyd a\u2019r posibilrwydd o fwy o gyfyngiadau symud."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Casglwyd tystiolaeth gan randdeiliaid allweddol gan gynnwys Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru, gwahanol Gynghorau Gwirfoddol Sirol o bob rhan o Gymru, sefydliadau trydydd sector, cyllidwyr, gweithwyr rheng flaen a gwirfoddolwyr. Roeddem yn gwerthfawrogi\u2019n arbennig yr amser a gymerodd pobl o\u2019u gwaith prysur, boed yn waith a\u0302 thal neu\u2019n ddi-da\u0302l, i rannu eu profiadau a\u2019u syniadau a\u0302 ni."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Roedd yn amlwg iawn o\u2019r dystiolaeth bod y sector gwirfoddol yn chwarae rhan anfesuradwy wrth gefnogi gwasanaethau cyhoeddus a phobl i ymdopi a\u0302\u2019r pandemig. Mae\u2019r sector yn defnyddio ei ystwythder, ei sgiliau a\u2019i wybodaeth leol i ddarparu\u2019r cymorth a\u2019r gwasanaethau sy\u2019n diwallu anghenion cymunedau lleol orau. Rydym yn cymeradwyo\u2019r holl waith caled a wneir gan y sector ac yn gwybod ei fod wedi gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i unigolion a chymunedau ledled Cymru. Mae wedi helpu gyda\u2019r anghenion mwyaf dybryd yn ystod y cyfnod heriol iawn hwn."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Wrth i\u2019r cyfnod clo ddechrau ym mis Mawrth 2020, roedd hi\u2019n llygedyn o obaith gweld cynifer o bobl yn cofrestru i wirfoddoli, a hithau\u2019n gyfnod llwm ac ansicr i ni i gyd. Cawsom wybod bod 22,000 o bobl o bob rhan o Gymru wedi cofrestru i wirfoddoli erbyn diwedd mis Rhagfyr 2020. Nid yw\u2019r ffigur hwn hyd yn oed yn cynnwys pawb a wirfoddolodd a\u0302\u2019r GIG, y cymdogion a\u2019r ffrindiau a helpodd ei gilydd, na\u2019r rhai a sefydlodd grwpiau cydgymorth lleol, felly gwyddom mai diferyn yn y mo\u0302r yw\u2019r ffigur hwnnw."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Roedd yn wych gweld cymaint o frwdfrydedd ac ewyllys da cymunedol. Fodd bynnag, cawsom wybod bod y strwythurau gwirfoddoli presennol o dan straen aruthrol wrth geisio rheoli nifer y bobl a gofrestrodd. Credwn y gallwn ddysgu gwersi o hyn am sut i reoli a chefnogi gwirfoddolwyr wrth ymateb i unrhyw argyfyngau yn y dyfodol."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Hyd yn oed cyn y pandemig, roedd yn amlwg bod y sector yn wynebu dyfodol heriol. Mae hynny wedi gwaethygu yn sgil COVID, wrth i\u2019r sector golli nifer o ffrydiau incwm fel digwyddiadau codi arian, a gorfod cau siopau elusennol am gyfnodau estynedig. Cawsom wybod y gallai\u2019r sector wynebu ergyd ddwbl dros y blynyddoedd nesaf gyda llai o incwm ond mwy o alw am wasanaethau a chymorth. Roedd yn bryder arbennig i ni ei bod yn ymddangos mai ar y sefydliadau hynny sydd wedi arallgyfeirio eu ffrydiau ariannu dros y blynyddoedd diwethaf i\u2019w gwneud yn llai dibynnol ar grantiau a chyllid y Llywodraeth y mae\u2019r cyfyngiadau symud wedi effeithio fwyaf."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Dyna pam rydym wedi galw am ymestyn y gefnogaeth sydd ar gael i\u2019r sector ar hyn o bryd y tu hwnt i\u2019r argyfwng presennol. Nid ydym am weld sefydliadau sydd wedi chwarae rhan hanfodol wrth ymateb i\u2019r pandemig yn cau dim ond am fod cyllid yn brin. Rydym yn ymwybodol hefyd fod rhai o\u2019r heriau hyn yn effeithio\u2019n arbennig ar y sector pobl dduon ac Asiaidd a lleiafrifoedd ethnig, ac rydym yn galw ar Lywodraeth Cymru i fynd i\u2019r afael a\u0302\u2019r rhwystrau y maent yn eu hwynebu, er mwyn sicrhau eu bod yn gallu cael gafael ar yr holl gyllid posibl."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Wrth edrych i\u2019r dyfodol, credwn hefyd y gall sector gwirfoddol chwarae rhan hollbwysig yn y gwaith o wella ar o\u0302l COVID-19, ac y bydd yn gwneud hynny. Rhaid manteisio ar egni, brwdfrydedd ac arbenigedd y sector i sicrhau ein bod yn cael adferiad teg a chyfiawn."}]