[{"text_idx": "#000004", "text": "Mae pontio i\u2019r ysgol uwchradd yn gyfnod heriol i blentyn a gall effeithio ar iechyd meddwl a chyflawniad academaidd disgybl yn y dyfodol."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae ti\u0302m o ymchwilwyr dan arweiniad yr Athro Frances Rice ym Mhrifysgol Caerdydd wedi nodi rhai o\u2019r ffactorau sy\u2019n ymwneud a\u0302 pha mor dda mae pobl ifanc yn ymgyfarwyddo a\u0302 bod yn yr ysgol uwchradd. Asesodd yr ymchwilwyr hyn trwy edrych ar ystod o ganlyniadau sy\u2019n bwysig i bobl ifanc gan gynnwys nid yn unig eu cyrhaeddiad academaidd, ond hefyd eu hymddygiad yn yr ystafell ddosbarth, a\u2019u teimladau am yr ysgol (p\u2019un a oeddent yn teimlo\u2019n unig yn yr ysgol neu\u2019n hoffi\u2019r ysgol)."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Dywedodd yr Athro Frances Rice \u201cMae plant sy\u2019n pontio i\u2019r ysgol uwchradd yn wynebu ystod o brofiadau a disgwyliadau newydd gan gynnwys trefn newydd, newid yn eu perthynas gyda chyfoedion ac athrawon a chwrdd a\u0302 safonau academaidd newydd. Yn flaenorol, mae dylanwad teimladau plant o bryder, eu hiechyd meddwl, a disgwyliadau rhieni ac athrawon wrth ragfynegi pa mor dda y bydd plant yn addasu i\u2019r ysgol uwchradd wedi bod yn aneglur.\u201d"}, {"text_idx": "#000007", "text": "\u201cYn yr astudiaeth hon, gwelsom fod y rhan fwyaf o blant yn mynegi rhai pryderon am ddechrau yn yr ysgol uwchradd ond bod hyn yn lleihau dros y flwyddyn uwchradd gyntaf. O ran profi pa ffactorau oedd yn gysylltiedig a\u0302 pha mor dda roedd plant yn ymgyfarwyddo a\u0302\u2019r ysgol uwchradd, roedd y plant hynny oedd a\u0302 symptomau isel o anawsterau iechyd meddwl yn yr ysgol gynradd ac yr oedd eu rhieni neu athrawon yn disgwyl iddynt ymgyfarwyddo\u2019n dda, yn tueddu i wneud yn well mewn amrywiaeth o ganlyniadau swyddogaethol erbyn diwedd yr ysgol uwchradd (yn academaidd, hoffi\u2019r ysgol, ymddygiad yn y dosbarth, gwneud ffrindiau).\u201d"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ychwanegodd yr Athro Graham Moore, hefyd o Ganolfan Wolfson a Phrifysgol Caerdydd \u201cRoedd disgwyliadau athrawon ysgol gynradd yn dangos cysylltiad ag ystod eang o ddangosyddion ar gyfer pontio\u2019n llwyddiannus. Gallai gwybod disgwyliadau\u2019r athro ysgol gynradd ynghylch y ffordd y bydd disgybl yn pontio fod yn ddefnyddiol i alluogi gwell cefnogaeth a monitro i berson ifanc yn ystod y cyfnod addysgol hwn a all fod yn heriol. Mae holiadur byr 4 eitem ar gyfer asesu disgwyliadau rhieni ac athrawon wrth i ddisgybl bontio i\u2019r ysgol uwchradd ar gael yn y papur.\u201d"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Gorffennodd yr Athro Rice, \u201cBydd yr astudiaeth yn ddefnyddiol yn ymchwil Canolfan Wolfson a bydd gwaith dan arweiniad yr Athro Simon Murphy a\u2019r Athro Graham Moore yn parhau i archwilio\u2019r ro\u0302l bwysig y gall ysgolion ei chwarae wrth hyrwyddo iechyd meddwl cadarnhaol mewn disgyblion.\u201d"}]