[{"text_idx": "#000001", "text": "AboutPolitics and PolicyPeople and PlacesCultureVoices"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Dim ond diwrnodau sydd ar o\u0302l i gofrestru i bleidleisio a chodi eich llais yn yr etholiadau lleol ym mis Mai"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Yr adeg hon y llynedd, roedd etholiadau\u2019r Senedd ar y gorwel."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Roedd hwn yn ddigwyddiad mawr yng nghalendr etholiadol Cymru. Roedd yn nodi nid yn unig yr etholiad cenedlaethol cyntaf yng Nghymru ers y pandemig, ond hefyd y cyfle cyntaf i bobl ifanc 16-17 mlwydd oed sydd newydd eu rhyddfreinio a gwladolion tramor sy\u2019n byw yng Nghymru i gymryd rhan mewn etholiad yng Nghymru."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Dim ond tua 50% o bobl ifanc 16-17 mlwydd oed sydd newydd eu rhyddfreinio sydd wedi cofrestru i bleidleisio cyn etholiad y Senedd."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Gwnaeth ein hadroddiad yn dilyn etholiad y Senedd ganfod bod angen addysg ac ymgysylltu pellach i gynorthwyo pleidleiswyr newydd gyda deall etholiadau yng Nghymru a sut i gymryd rhan ynddynt. Er bod yr ymchwil wedi canfod bod y rhan fwyaf o bobl yn fodlon gyda\u2019r prosesau cofrestru i bleidleisio a phleidleisio, roedd rhai pleidleiswyr newydd wedi\u2019i chael hi\u2019n anoddach i gymryd rhan nag etholwyr sydd wedi pleidleisio sawl gwaith. Dim ond tua 50% o bobl ifanc 16-17 mlwydd oed sydd newydd eu rhyddfreinio sydd wedi cofrestru i bleidleisio cyn etholiad y Senedd."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Yma yn y Comisiwn, un o\u2019n prif gyfrifoldebau yw gwneud yn siw\u0302r bod etholwyr cymwys yn gallu cofrestru a phleidleisio, pe baent yn dewis gwneud hynny. Dros y 18 mis diwethaf, rydym wedi datblygu deunyddiau addysg i athrawon a dysgwyr i helpu pobl ifanc i ddeall ein proses ddemocrataidd yn well, er mwyn iddynt allu cymryd rhan mewn etholiadau yn hyderus. Yn ogystal, rydym wedi rhedeg ein hymgyrch \u2018Croeso i Dy Bleidlais\u2019, gan dargedu pleidleiswyr sydd newydd eu rhyddfreinio, ac wedi gweithio\u2019n agos gyda\u2019n partner llais yr ieuenctid, The Democracy Box, i sicrhau bod ein negeseuon a\u2019n deunyddiau\u2019n cyrraedd pobl ifanc."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Ochr yn ochr a\u0302\u2019r gwaith hwn gyda phleidleiswyr newydd, rydym wedi parhau i weithio gyda sefydliadau sy\u2019n bartneriaid, gan gynorthwyo grwpiau eraill a allai wynebu rhwystrau ychwanegol i gofrestru, megis rhai pobl ag anableddau, y rheiny sy\u2019n profi digartrefedd a\u2019r sawl sy\u2019n goroesi cam-drin domestig, i ddatblygu adnoddau gwybodaeth arbennig i bleidleiswyr. Eleni, mae ein partneriaid yng Nghymru wedi cynnwys RNIB Cymru, Llamau, Mencap, Cymorth i Ferched Cymru a Sipsiwn a Theithwyr Cymru."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Gofod i drafod, dadlau, ac ymchwilio.\nCefnogwch brif felin drafod annibynnol Cymru."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ein nod yn ein holl waith allgymorth a phartneriaeth yw dangos bod gwleidyddiaeth yn effeithio ar bopeth yn ein cymunedau a\u2019n cymdeithas, a bod cymryd rhan mewn etholiadau\u2019n rhoi cyfle i chi sicrhau bod eich llais yn cael ei glywed. Ar 5 Mai, er enghraifft, bydd gan bleidleiswyr y cyfle i ddewis cynghorwyr lleol, a fydd yn gwneud penderfyniadau ar faterion sy\u2019n effeithio\u2019n uniongyrchol ar eu hardal leol, megis cyfleusterau hamdden, parciau, ffyrdd a gwasanaethau addysg."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Fodd bynnag, dim ond pleidleiswyr cofrestredig fydd yn cael y cyfle i ddweud eu dweud. Felly dylai unrhyw un sy\u2019n pleidleisio am y tro cyntaf ym mis Mai, neu sydd wedi symud ty\u0302 yn ddiweddar, wneud yn siw\u0302r eu bod wedi cofrestru cyn y dyddiad cau \u2013 23:59 ar Ddydd Iau 14 Ebrill."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae cofrestru i bleidleisio yn gyflym ac yn hawdd, ac mae\u2019n bosibl i chi ei wneud ar-lein. Dim ond 5 munud mae\u2019n ei gymryd \u2013 yr amser mae\u2019n ei gymryd i ddarllen yr erthygl hon. Ewch i a nodwch eich dyddiad geni, cyfeiriad a rhif Yswiriant Gwladol."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Unwaith y byddant ar y gofrestr, yr unig beth sydd angen i bleidleiswyr feddwl amdano yw sut y byddant yn dymuno bwrw eu pleidlais. Gallant bleidleisio\u2019n bersonol, trwy\u2019r post, neu drwy benodi rhywun maent yn ymddiried ynddynt i bleidleisio ar eu rhan, a elwir yn bleidlais drwy ddirprwy. Ewch i\u2019n gwefan i gael rhagor o wybodaeth am sut i wneud hyn."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Y mis Mai hwn, cynhelir cynlluniau peilot hyblyg mewn pedair sir* yn Ne Cymru fel rhan o agenda diwygio etholiadau Llywodraeth Cymru. Bydd cyfle gan y pleidleiswyr yn yr ardaloedd hyn i bleidleisio\u2019n gynnar mewn lleoliadau sy\u2019n wahanol i\u2019w gorsafoedd pleidleisio arferol. Mae hwn yn ymgais i\u2019w gwneud hi\u2019n haws i bleidleisio mewn man ac ar amser sy\u2019n fwy cyfleus. Byddwn yn gwerthuso\u2019n llawn y cynlluniau peilot hyn ac yn adrodd ar y gwersi sy\u2019n cael eu dysgu, gan gynnwys rhoi argymhellion i Lywodraeth Cymru."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Sut bynnag y dymunwch bleidleisio ym mis Mai, cofiwch mai pleidleisio yw\u2019r unig ffordd y gallwch sicrhau eich bod yn cymryd rhan yn ein proses democrataidd, ac rydym yn annog pawb yng Nghymru i wneud yn siw\u0302r eu bod yn dweud eu dweud."}, {"text_idx": "#000019", "text": "*Mae cynlluniau peilot pleidleisio\u2019n gynnar yn cael eu cynnal ym Mhen-y-bont ar Ogwr, Blaenau Gwent, Caerffili a Thorfaen yn unig. I gael rhagor o wybodaeth am y cynlluniau peilot, cysylltwch a\u0302\u2019r ti\u0302m Gwasanaethau Etholiadol perthnasol."}, {"text_idx": "#000020", "text": "All articles published on the welsh agenda are subject to IWA\u2019s disclaimer."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Also within Politics and Policy"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Wales leading the way on tough decisions"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Levelling the playing field: A case for retrofit over demolition"}]