[{"text_idx": "#000000", "text": "Tref y dur: Y llanw a thrai"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Diwedd diwrnod o waith yn y gwaith dur ym Mhort Talbot 1949"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Ers dros 60 mlynedd mae'r diwydiant dur wedi bod yn rhan o wead tref Port Talbot. Mae'r gweithfeydd yn ymdoddi i dirlun y lle ac i weld yn amlwg wrth i rhywun yrru ar hyd yr M4."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ar ei anterth yn y 60au mi roedd yna bron i 20,000 yn cael cyflog o`r gwaith dur. Er bod y niferoedd wedi gostwng mae 4,000 yn dal i weithio yno, ac mae'n rhan hanfodol o economi Cymru."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae gweithfeydd dur yn defnyddio llawer iawn o ynni. Mae'r safle ym Mhort Talbot yn defnyddio cymaint o ynni a\u0302 holl dref cyfagos Abertawe."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae'r gweithfeydd ym Mhort Talbot yn gyflogwr mawr gyda chyflogau y gweithwyr yn dechrau ar tua \u00a330,000 y flwyddyn."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Yn o\u0302l yr economegydd Calvin Jones o Brifysgol Caerdydd sydd wedi astudio dylanwad Tata \"yn economaidd (dyma'r) sector breifat mwyaf pwysig yng Nghymru.\""}, {"text_idx": "#000011", "text": "Heblaw am weithwyr y safle, yr amcangyfrif yw bod yna 10,000 o swyddi llawn amser arall hefyd yn ddibynnnol ar y gwaith."}, {"text_idx": "#000013", "text": "1902: Sefydlu'r gwaith dur cyntaf ym Mhort Talbot.1923: Cwblhau ail waith dur ym Margam.1947-53: Codi trydydd gwaith dur ym Mhort Talbot sy'n dod yn rhan o Gwmni Dur. Mae'r cwmni'n cyflogi tua 18,000. Erbyn y cyfnod hwn y felin ddur yn Nglyn Ebwy yw`r mwyaf yn Ewrop. 1962: Y Frenhines yn agor ffatri Spencer Works yng Nghasnewydd a ddaw i gael ei hadnabod fel Llanwern.1967: Sefydlu cwmni British Steel a gwladoli`r diwydiant. 1988: Preifateiddio British Steel, sy'n dod yn rhan o gwmni Corus o'r Iseldiroedd.2001: Corus yn cyhoeddi 6,000 o ddiswyddiadau yn y DU gan gynnwys 1,340 yn Llanwern a 90 ym Mryngwyn, Abertawe, ac mae ffatri ddur Shotton yn Sir y Fflint uyn cau gyda 400 o ddiswyddiadau.2002: Cau gwaith dur Glyn Ebwy gyda 850 o ddiswyddiadau er bod 300 wedi symud i ffatri\u0308oedd eraill.2007: Corus yn cael ei brynu gan gwmni Tata Steel o India.2014: Tata'n beio trethi busnes uchel a chostau ynni am 400 o ddiswyddiadau ym Mhorth Talbot.2015: Tata yn dweud ei bod wedi bod yn flwyddyn \"gythryblus\" oherwydd dur rhad o China a chostau ynni uchel, ond ffatri Port Talbot yn cynhyrchu 4.19 miliwn tunnell o ddur, sy'n record. Ym mis Awst fe gaeoedd Tata rhan o ffatri Llanwern dros dro (a hynny am y trydydd tro mewn chwe blynedd) gan arwain at 250 o ddiswyddiadau."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Gweithiwr yn 1961 yn mesur dur"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mi weithiodd Tony Taylor sydd yn gynghorydd lleol ar y safle am 44 o flynyddoedd. Mae o erbyn hyn wedi ymddeol."}, {"text_idx": "#000016", "text": "\"Port Talbot yw'r gweithfeydd dur a'r gweithfeydd dur yw Port Talbot. Os fydd y gwaethaf yn digwydd i'r lle, mi fydd yr effaith yn ysgytwol ar y dref. Mi fydd hi yn dref wag,\" dywedodd cyn y cyhoeddiad ddydd Llun."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae'n dweud bydd yr effaith i`w deimlo yn ehanghach na Phort Talbot gan fod gweithwyr yn dod o sawl ardal o Gymru gan gynnwys y cymoedd, Abertawe a Phen y Bont."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Dur: 'Angen cefnogaeth' Llywodraeth y DU"}, {"text_idx": "#000025", "text": "CylchgrawnCofio Tre\u0302n Bach y MwmbwlsCwis: Goleudai Cymru'Mae'r Gymraeg yn iaith wyddonol'Goleuadau'r Gogledd yn goleuo'r awyr dros nosLuka Modric\u0301, a'r rhwystrau eraill ar y llwybr i Euro 2024Pafiliwn 20,000 o seddi 1893... a'r ddyled ddaeth wedynIfan Davies: Rhestr chwarae caneuon 'chillout'Lluniau: Cyngerdd 'chillout' Sian EleriSut mae denu adar i'r ardd?"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Cofio Tre\u0302n Bach y Mwmbwls"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Ifan Davies: Rhestr chwarae caneuon 'chillout'"}]