[{"text_idx": "#000000", "text": "Bywyd Mo\u0302rAnemoni\u0308au Mo\u0302r a Chwrelau"}, {"text_idx": "#000001", "text": "< Yn o\u0302l i Bywyd Mo\u0302r"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Anemoni\u0308au mo\u0302r yw un o\u2019r grwpiau mwyaf cyffredin ac amlwg o anifeiliaid a welwch ar longddrylliadau ar hyd arfordir Cymru. Y nodweddion amlycaf yw\u2019r tentaclau sy\u2019n ymestyn o goesyn crwn a meddal, sef y golofn. Bydd anemoni\u0308au\u2019n defnyddio\u2019r tentaclau hyn i ddal bwyd sy\u2019n symud heibio yn y dw\u0302r. Mae arwynebau sefydlog llongddrylliadau\u2019n cynnig lleoedd perffaith ar gyfer glynu ac yn galluogi\u2019r anemoni\u0308au i fyw uwchlaw gwely\u2019r mo\u0302r mewn cerhyntau sy\u2019n llifo\u2019n gyflymach. Mae gan anemoni\u0308au allu arbennig i ymsefydlu ar longddrylliadau."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae\u2019r Anemoni Pluog yn gyffredin ar longddrylliadau ar hyd arfordir Cymru a gall fod yn arbennig o doreithiog, gan orchuddio bron y cyfan o arwyneb y llong weithiau. Er enghraifft, mae rhai o adeiladweithiau\u2019r Cartagena, sy\u2019n gorwedd oddi ar ogledd-ddwyrain Mo\u0302n, wedi\u2019u gorchuddio\u2019n gyfan gwbl gan y rhywogaeth hon. Gallant fod yn oren neu\u2019n wyn ac maen nhw\u2019n edrych fel twmpathau crwn pan fyddant ar gau. Pan fyddant ar agor, fe welwch nifer fawr o dentaclau tenau bach sy\u2019n rhoi golwg pluog iddynt."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae gan yr anemoni hwn hyd at 200 o dentaclau gweddol hir, ac mae\u2019n byw mewn grwpiau bach neu glystyrau mawr. Mae\u2019r lliw yn amrywio\u2019n fawr, hyd yn oed ar yr un llongddrylliad, felly mae nifer o amrywogaethau lliw. Un o nodweddion neilltuol y rhywogaeth hon yw\u2019r sugnolion neu ddefaid (warts) ar ei cholofn sy\u2019n gallu edrych fel smotiau gwyn. Nid oes defnydd yn sownd wrth y sugnolion hyn, yn wahanol i rai rhywogaethau eraill.\nMae\u2019r amrywogaeth miniata yn frown i oren o ran lliw ac mae ganddi fandiau a llinellau gwyn yn ardal y geg ac ar y tentaclau. Oherwydd ei lliwiau gall fod yn anodd ei gweld yn erbyn arwyneb brown y llongddrylliad (y llun ar y dde).\nCafodd yr amrywogaeth nivea (y llun ar y chwith), y mae ganddi dentaclau gwyn ac sy\u2019n wyn yn bennaf ar draws y geg a\u2019r disg, ei darganfod mewn clystyrau trwchus ar blatiau dec llongddrylliad yr SS Derbent oddi ar ogledd Mo\u0302n yn ystod arolwg yn 2019."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Cwrel meddal yw\u2019r Llaw Farw. Mae wedi\u2019i ffurfio o gannoedd o bolypiaid ma\u0302n iawn (tebyg i anemoni\u0308au mo\u0302r hynod fach) sy\u2019n gorchuddio\u2019r adeiledd aml-labedog. Mae\u2019n glynu wrth longddrylliadau ac yn edrych fel ffwr pan fydd y polypiaid gwyn wedi\u2019u hestyn, fel yn y llun, neu\u2019n llyfn neu fel lledr pan fydd y polypiaid wedi\u2019u tynnu\u2019n o\u0302l. Bydd yn defnyddio tentaclau ei bolypiaid i gasglu defnydd organig o\u2019r golofn ddw\u0302r. Gellir gweld cwrelau yma ac acw ar y rhan fwyaf o longddrylliadau ond nid ydynt yn niferus.\nMae gan y Llaw Farw amrywogaethau lliw sy\u2019n debyg i rai\u2019r Anemoni Pluog \u2013 maen nhw\u2019n oren neu\u2019n wyn. Mae\u2019r llun yn dangos cwrel Llaw Farw yn gymysg ag Anemoni\u0308au Cain yr amrywogaeth nivea ar yr SS Derbent."}]