[{"text_idx": "#000001", "text": "Saif yr Eglwys Gadeiriol yn Ninas hynafol Llandaf, sy'n dyddio o tua 1120 ac mae'n sefyll ar un o'r safleoedd Cristnogol hynaf ym Mhrydain."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Saif yr Eglwys Gadeiriol yn \u201cDdinas Llandaf\u201d hynafol y mae llawer ohoni bellach yn ardal gadwraeth. Er gwaethaf cael ei amgylchynu ar bob ochr gan ddinas fodern brysur Caerdydd, mae ardal gadwraeth Llandaf yn parhau i fod yn gymharol ddigyffwrdd ac yn rhyfeddol o dawel."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae\u2019r eglwys gadeiriol bresennol yn dyddio o 1107 pan gychwynnodd yr Esgob Urban, yr Esgob cyntaf a benodwyd gan y Normaniaid, i adeiladu eglwys lawer mwy. Adeiladwyd y bwa y tu o\u0302l i\u2019r Uchel Allor bryd hynny. Cafodd yr Eglwys Gadeiriol ei hymestyn a\u2019i hehangu ac adeiladwyd ffrynt Gorllewinol newydd tua 1220. Mae llawer o\u2019r farn bod y ffrynt Orllewinol hwn yn un o\u2019r ddau neu dri o weithiau celf canoloesol mwyaf nodedig yng Nghymru. Am 200 mlynedd yn dilyn teyrnasiad y Brenin Harri VIII, syrthiodd yr adeilad i gyflwr o adfail bron. Fodd bynnag, yn gynnar yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg, gwnaeth bywyd newydd a ffyniant cynyddol yn yr Esgobaeth adferiad newydd yn bosibl gan J F Seddon a John Pritchard. Iddynt hwy mae arnom lawer o\u2019r strwythur presennol gan gynnwys twr a meindwr y De Orllewin, a gwblhawyd ym 1869."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Bu farw llawer iawn o\u2019r gwaith o\u2019r 19eg ganrif y tu mewn i\u2019r Eglwys Gadeiriol pan ddifrodwyd yr adeilad yn fawr a dinistrio\u2019r to yn Rhyfel 1939-45. Ymddiriedwyd ei adfer i George Pace a oedd a\u0302\u2019r nod o gyfuno gwaith newydd a\u0302\u2019r hyn a oedd yn weddill o\u2019r hen ac at roi ymdeimlad o ehangder i\u2019r Eglwys Gadeiriol nad oedd yn flaenorol yn ei chael. Gostyngwyd yr Allor Uchel a symudwyd triptych Hadau Dafydd gan D G Rossetti a oedd yn sefyll y tu o\u0302l iddo i safle newydd yng Nghapel St Illtyd wrth droed twr y Gogledd Orllewin. Adeiladodd Pace Gapel Coffa Catrawd Welch ond ei gyflawniad mwyaf yw\u2019r bwa concrit wedi\u2019i atgyfnerthu wedi\u2019i orchuddio a\u0302 cherflun alwminiwm Syr Jacob Epstein o Grist yn Fawrhydi sy\u2019n sefyll rhwng yr Eglwys a\u2019r Co\u0302r ac yn \u201ctorri\u201d, heb ymyrryd, golygfa\u2019r adeilad cyfan o pen y grisiau y tu mewn i\u2019r drws Gorllewinol i ffenestr Jesse Geoffrey Webb ym mhen dwyreiniol Capel y Foneddiges."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Darperir mynediad i gadeiriau olwyn ym mhen dwyreiniol a gorllewinol yr Eglwys Gadeiriol."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae parcio ceir yn ardal yr Eglwys Gadeiriol yn rhad ac am ddim ac yn ddigyfyngiad. Mae yna hefyd faes parcio oddi ar Stryd Fawr Llandaf sydd am ddim am y ddwy awr gyntaf."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Yr orsaf reilffordd agosaf yw Fairwater gyda thaith gerdded 15 munud oddi yno i'r Eglwys Gadeiriol."}]