[{"text_idx": "#000000", "text": "Dwy ddrama newydd yn trafod dementia"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Disgrifiad, Llion Williams yn trafod dementia"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Llion Williams yn trafod dementia"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae drama 'Perthyn/Belonging' ar daith ar hyn o bryd, ac mae cynhyrchiad newydd National Theatre Wales, 'Before I Leave', hefyd yn trafod y cyflwr sy'n effeithio ar 45,000 o bobl yng Nghymru."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Trafferthion cyfathrebu i gleifion sy'n siarad Cymraeg ydy un o thema\u0302u 'Perthyn', tra bod 'Before I Leave' yn canolbwyntio ar aelodau co\u0302r ar gyfer pobl a\u0302 dementia."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Yr actor Llion Williams sy'n chwarae rhan Morris yn 'Perthyn', pan fo'r cyflwr yn achosi trafferthion iddo wrth drio cyfathrebu."}, {"text_idx": "#000008", "text": "\"Yn anffodus mae 'na rai pobl o fewn y proffesiwn iechyd a gofal sydd ddim yn ymwybodol mai rhan o gyflwr dementia ydy bod rhywun yn mynd yn o\u0302l i'w blentyndod, ac wrth gwrs yn o\u0302l at yr iaith mae'n siarad yn ei blentyndod."}, {"text_idx": "#000009", "text": "\"Wedyn, mewn ffordd, 'mond gobeithio bod drama fel hon yn tynnu sylw at hynny. Wrth gwrs mae 'na nifer o bobl o fewn y proffesiwn yn gwybod hynny eisoes, ond mae'n bwysig iawn ein bod ni'n pwysleisio'r pwynt yna.\""}, {"text_idx": "#000010", "text": "Yn ogystal a\u0302 pherfformiadau gyda'r nos, mae perfformiadau o 'Perthyn' yn ystod y dydd wedi denu cynulleidfa o aelodau'r maes meddygol, pobl gyda dementia, a'u teuluoedd."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Tra bod 'Perthyn' ar daith ledled Cymru, mae cynhyrchiad newydd gan y theatr genedlaethol Saesneg ar fin agor yng Nghaerdydd."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Patrick Jones ydy awdur 'Before I Leave'. Mae'r ddrama yn cynnwys ca\u0302n newydd gan ei frawd Nicky Wire o'r Manic Street Preachers, tra bo'r cymeriadau yn dod i afael a'r effaith mae dementia yn ei gael ar eu bywydau."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Er i'r ddrama gyffwrdd ar agweddau negyddol yn hanes y cymoedd, dydy hi ddim yn ddrama llawn \"dicter\", yn o\u0302l Patrick Jones:"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mae'n her i'r rhai sy'n trio cyfleu bywyd gyda dementia ar y llwyfan. Cle\u0302r Stephens sy'n chwarae Mags, gwraig Morris, yn y ddrama 'Perthyn'."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Dywedodd fod y cast wedi derbyn adborth \"anhygoel\" gan gynulleidfaoedd hyd hyn, ac roedd anawsterau cleifion Cymraeg eu hiaith yn bwnc llosg."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mae pobl gyda dementia yn \"ffili deall, maen nhw ffili cyfathrebu oherwydd yr iaith achos mae'r person sydd a\u0302 dementia yn mynd no\u0302l i'w famiaith. Ac wedyn, os ydyn nhw efo pobl o amgylch nhw sydd ddim yn deall, mae'n anodd iawn iddyn nhw ac i'r bobl sy'n gofalu amdanyn nhw.\""}]