[{"text_idx": "#000001", "text": "Fel un o\u2019r gwestai hynaf yn Eryri, rydym yn falch iawn o\u2019n treftadaeth Gymreig. Nid yn unig yw Cymru yn le prydferth i fyw a ymweld, mae hefyd wedi bod yn gartref I rhai prydau traddodiadol blasus. Dyma bum pryd sydd wedi sefyll prawf amser ac yn dal i fod yn boblogaidd yng Nghymru heddiw."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae Bara Brith yn cyfieithu yn syml I \u2018mottled bread\u2019 ond ty allan I gymru mae yn cael ai galw yn \u2018speckled bread\u2019. Yn Ne Cymru, mae Bara Brith cael ei adnabod fel \u2018teisen dorth\u2019, y mae hyn yn cael ei cyfieuthu fel \u2018cake loaf\u2019."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Y Mae y dorth ffrwythau draddodiadol yma fel arfer yn llawn o ffrwythau sych, megis cyrens, llugaeron a croen oren, yn aml gyda dogn hael o sbeis i rhoi blas ychwanegol."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae Prydeinwyr yn cael ei adnabod am eu hoffter o de a chacennau, a mae\u2019r Cymry ddim yn eithriad i hyn. Mae\u2019r cacen clasur Cymreig blasus yn cael ei dorri fel arfer mewn sleisys, gyda menyn gyda phaned o de."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae yn cael ei gwneud yn ffres yn y poptai Cymraeg (ac efallai y bydd dal yn gynnes \u2013 blasus!), y mae\u2019r rhan fwyaf o\u2019r archfarchnadoedd lleol hefyd yn gwerthu amrywiaeth o fara brith."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Os ydych yn bwriadu gwneud bara brith eich hunain, y tric I\u2019r torth ora yw i socian y ffrwythau sych y noson cyn i chi ei bobi."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae cacennau cymreig yn cacen traddodiadol arall Cymreig. Fel bara brith, mae Cacennau Cymreig wedi bod yn ffefryn cadarn ers y 19eg ganrif yng Nghymru pan ddaw i amser ddewis trin I te."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mi roedd Cacennau Cymreig traddodiadol yn cael eu gwneud gyda lard; Ond, nid yw y cynhwysyn hwn yn cael ei ddefnyddio mewn sawl ardal dros y blynyddoedd dwytha. Y dyddiau hyn, mae Cacennau Cymreig yn cynnwys cynhwysion arferol cacen y byddech yn disgwyl (wy, siwgr, menyn), ond yn ei fod yn cael ei gwneud gyda blawd plaen yn hytrach na hunan-godi."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae\u2019r cacennau briwsionllyd blasus cynnwys chyrens a sbeis cymysg, gan roi lleithder a blas hychwanegu atynt."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Yn ddiddorol, mae hyd yn oed math arbennig o gacen Gymreig sy\u2019n deillio o Ogledd Cymru. Yr enw ar y cacenni yma yw \u2018Mynydd Cymreig\u2019 sy\u2019n cyfateb i \u2018Welsh Mountain\u2019."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae\u2019r cacennau yma yn amrywio o\u2019r rysa\u0301it traddodiadol gan eu bod yn cael eu gwneud gyda powdr pobi ychwanegol (ar gyfer uchder ychwanegol) ac yn cael ei gorchuddio mewn siwgr eisin. Mae\u2019r siwgr eisin yn symboleiddio phen-eira copaon y mynyddoedd ym Mharc Cenedlaethol Eryri."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Yn aml cael ai gydnabod fel dysgl cenedlaethol Cymru, mae\u2019r cawl yn bryd gyda ryseitiau sy\u2019n dyddio mor bell yn o\u0302l a\u0302\u2019r 14eg ganrif. Yn fwy diweddar, mae y gair hwn yn cyfeirio at unrhyw fath o \u2018soup\u2019 neu potesau yng Nghymru; Fodd bynnag, mi roedd cawl yn gael eu gwneud gyda rhestr benodol o gynhwysion."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Roedd cawl traddodiadol yn cael ei wneud gyda chig hallt (yn aml cig moch neu gig eidion), moron, erfin a llysiau eraill a oedd ar gael ar y pryd. Y dyddiau hyn, mae llawer o brydau cawl yn cael eu gwneud gyda chennin, cig oen a thatws."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae gan Ogledd Cymru ei amrywiad ei hun o gawl, sy\u2019n cael ei adnabod fel \u2018lobsgo\u0301ws\u2019. Mae hyn yn wahanol i\u2019r rysa\u0301it draddodiadol oherwydd ei fod yn defnyddio darnau llai o gig a llysiau, ac y potas yn cael ei adael heb ei tewhau."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mi ddaeth Lobsgows yn boblogaidd yn ystod y 1700au, yn enwedig ar fwrdd llongau lle gallai\u2019r cig cael ei adael yn hallt am gyfnod hir o amser."}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u2018Cennin Cawl\u2019 yw\u2019r fersiwn heb cig y cawl traddodiadol, yn hytrach mae yn defnyddio cennin a stoc llysiau i ddod a blas y stiw allan."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Caws pob Cymraeg, neu gwningen Cymreig fel y gelwir hefyd, mar yn saig poblogaidd iawn sy\u2019n dal i weini ledled Cymru heddiw. Mae\u2019n bendant yn fwy na \u2018caws ar dost\u2019 syml, er ei fod yn edrych yn eithaf tebyg."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mae caws pob Cymreig yn cynnwys bara wedi\u2019i dostio neu ffrio, gyda chaws wedi toddi, sydd wedi cael ei gymysgu fel arfer gyda menyn, cwrw a mwstard, ond gall y cyfuniad hwn yn amrywio yn dibynnu ar wahanol ddewisiadau."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Am flas ychwanegol, mae hefyd yn argymhellir i ychwanegu perlysiau, tomatos a phupur ar eich bara wedi\u2019i dostio cyn ychwanegu\u2019r gymysgedd cawslyd blasus ar ben y cyfan."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mae Caws pob Cymreig yn bryd sy\u2019n hawdd ei addasu at eich chwaeth bersonol. Rhowch gynnig ar ddefnyddio amrywiaeth o gawsiau a cwrw bob tro y byddwch yn ei wneud yn nes i chi ddod o hyd i\u2019ch hoff cyfuniad."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Peidiwch a\u0302 chael eich twyllo gan yr enw ar y bwyd traddodiadol Cymreig yma, nid iw y selsig Morgannwg yn selsig nodweddiadol o gwbl. I ddechrau, ni yw y selsig hyn yn cynnwys unrhyw gig, ac yn hytrach yn cael ei wneud gyda chyfuniad o gaws, cennin a briwsion bara."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Yn y saesneg mae yn cael ei enwi fel \u2018Glamorgan Sausage\u2019, mae\u2019r selsig heb gig wedi cael ei fwynhau gan lawer yng Nghymru am dros 150 o flynyddoedd. Pan cafodd y selsig yma ei tarddu yn gyntaf, yr oeddent yn cynnwys rhywfaint o borc, ond, anaml iawn y mae hyn i\u2019w gael yn y selsig heddiw."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Oherwydd y bron diflaniad y brid gwartheg Morgannwg, mae\u2019r selsig hyn bellach fel arfer yn cael eu gwneud gyda chaws Caerffili, er bod caws cheddar wedi bod yn cael ei ddefnyddio fel dewis arall."}]