[{"text_idx": "#000000", "text": "Nid ffermdy Cymreig cyffredin yw\u2019r Ysgwrn. Yn 1917 daeth yn symbol o genhedlaeth goll o fywydau ifanc a thrychineb cymunedau yn dilyn colledion anferth y Rhyfel Byd Cyntaf. Byth ers hynny mae pobl wedi ymweld a\u0302\u2019r cartref i dalu teyrnged a gweld Y Gadair Ddu."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Er i\u2019r ffermdy a\u2019i stori gynrychioli trychineb colledion y Rhyfel Byd Cyntaf, mae\u2019r ffermdy yn adlewyrchiad o hanes cymdeithasol, diwylliannol ac amaethyddol ar droad yr ugeinfed ganrif."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae camu mewn i\u2019r Ysgwrn fel camu\u2019n o\u0302l mewn amser. Mae rhan helaeth o\u2019r celfi a\u2019r addurniadau wedi aros yr un fath ers cyfnod Hedd Wyn."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Hedd Wyn a\u2019r Gadair Ddu"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Er nad oedd yn awyddus i ymuno a\u0302\u2019r Rhyfel yn 1914, fel miloedd o gartrefi ar draws Cymru, daeth pwysau\u2019r consgripsiwn i\u2019r Ysgwrn yn 1916. Cafodd Ellis ei ladd ar ddiwrnod cyntaf brwydr Passchendaele ar Gorffennaf 31, 1917\u2014un o frwydrau mwyaf erchyll y Rhyfel Cyntaf."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Yn y misoedd yn arwain at y frwydr, ymgeisiodd Hedd Wyn am Gadair Eisteddfod Genedlaethol Penbedw. Ar y 6ed o Fedi, cyhoeddwyd o lwyfan yr Eisteddfod mai Hedd Wyn oedd yn fuddugol ond bod wedi ei ladd \u2018rhywle yn Ffrainc\u2019. Gorchuddiwyd y Gadair a\u0302 lliain ddu a chai\u2019r gadair ei adnabod byth ers hynny fel Y Gadair Ddu."}]