[{"text_idx": "#000000", "text": "Cydbwyso defnydd hamddenol y rhostiroedd gyda adnoddau naturiol a bywyd gwyllt"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Hanes byr o hela\u2019r grugiar 1900-1960au"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Fel y nodwyd gan y graffiau isod, o 1900 i ddiwedd yr ail ryfel byd, roedd nifer helaeth o\u2019r grugiar ym Mhowys. Er enghraifft, roedd cymaint o\u2019r grugiar ar Beacon Hill fel y creuwyd porthdy hela a gorsaf tren i alluogi pobl o Lundain mwynhau\u2019r hela. Mae iddi ran o grug a elwir yn \u201cMillionaire\u2019s Mile\u201d fel teyrnged i\u2019r hela grugiar yn yr ardal hon."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ar ol y rhyfel , collwyd llawer o grug Cymreig oherwydd planu coed conwydd ac ymddangosiad y Polisi Amaethyddol Cyffredin a fu\u2019n talu ffermwyr yn ol nifer y stoc. Cynnyddwyd niferoedd ysglyfaethwyr tuag at ddiwedd y cyfnod hwn a daeth adar a oedd yn bwydo ar y grugiar fel y bwncath a boda tinwyn yn rywogaethau gwarchodedig yn y 1980au cynnar."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Erbyn 2010 nid oedd yr un rosdir yng Nghymru gyda ceidwad llawn amser."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Daeth catalydd am newid yn 2015 pan fu Cronfa Natur y Llywodraeth Gymreig yn ariannu chwistrellu hadau ar hyd naw rhosdir, arweiniodd hyn at geidwaid yn cael eu cyflogi i ddod a\u2019u harbenigedd rheoli i\u2019r ardaloedd yma a oedd wedi eu hesgeuluso."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Diolch i gyfuniad o gymorth Llywodraethol a buddsoddiadau preifat mae yna bump ceidwad grugiar llawn amser ym Mhowys."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Fel mae\u2019r graff Ymddiriedolaeth Cadwraeth Gem a bywyd Gwyllt isod yn dangos, mae niferoedd y rugiar goch yn ngogledd Lloegr wedi cynyddu\u2019n galonogol ers 1990. Nid yw hyn yn wir am Gymru eto. Er mai nid cyflawni niferoedd gogledd Lloegr yw\u2019r nod, rydym yn benderfynol o greu gwarged cynaliadwy o niferoedd i\u2019n galluogi i gefnogi hela\u2019r aderyn yma sy\u2019n bwysig yn nhermau economaidd. Bydd angen rheoli\u2019r tir ac ysglyfaethwyr mewn modd sensitif, gyda phwyslais ar gynaliawdwyedd i bopeth \u2013 yn cynnwys fflora, ffawna, dynol a chymdeithasol."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Diolch i waith caled ceidwaid y rhostiroedd dros y blynyddoedd, mae\u2019r nifer diweddaraf yn dangos bod mwy o barau bridio o\u2019r grugiar y gwanwyn yma nag sydd wedi bod ers y 1970au."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Er hynny, roedd y canran o\u2019r grugiar a fu farw yn ystod y gaeaf oherwydd ysglyfaethwyr ac achosion naturiol dros 40% ar draws rhostiroedd Sir Faesyfed, y nod yw 30%."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae\u2019r siart yma yn dangos niferoedd o\u2019r grugiar fesul cilomedr sgwar (mesul 100 hectar) a mynegai o\u2019r cynydd yng ngrugiar y gwanwyn ers 1994."}]