[{"text_idx": "#000003", "text": "Os oes unrhyw un pysgodyn sy\u2019n nodweddiadol o\u2019r pysgota penigamp sydd gan Gymru i\u2019w gynnig, yna, o\u2019m safbwynt i, rhaid mai\u2019r gangen las yw\u2019r pysgodyn hwnnw. Er mai pysgodyn bras ydyw yn dechnegol, mae wedi\u2019i ddosbarthu\u2019n \u2018bedwerydd pysgodyn hela\u2019 yn ystod yr ychydig flynyddoedd diwethaf, a hynny\u2019n rhannol oherwydd yr asgell fras sy\u2019n gyffredin rhyngddo ag eogiaid a brithyllod, ond hefyd oherwydd ei briodweddau gwych o ran yr hwyl o\u2019i ddal. Un o\u2019i briodoleddau gorau yw\u2019r cyfle a geir i\u2019w ddal drwy gydol y flwyddyn bron, a\u2019r hydref a\u2019r gaeaf yw\u2019r prif adegau ar gyfer gwneud hynny. Yr adeg honno bydd pysgod yn ffurfio heigiau wrth i\u2019r tymheredd ostwng, a gellir dal cryn dipyn o bysgod o ganlyniad."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae niferoedd y gangen las wedi bod yn cynyddu\u2019n raddol bob blwyddyn yn afonydd Cymru, sy\u2019n dangos bod ansawdd y dw\u0302r yn rhagorol oherwydd nad yw\u2019n gallu goddef hyd yn oed lefelau isel iawn o lygredd. Mae\u2019r boblogaeth iach o infertebratau yn ffactor arall o ran dwysedd a maint \u2013 nid yw canghennau glas o dri phwys neu fwy yn anghyffredin yng Nghymru, a cheir cyfartaledd iach o oddeutu un pwys. Caiff sbesimen o bedwar pwys ei ddal yn ystod y rhan fwyaf o dymhorau, sy\u2019n rhagorol."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Ble i bysgota am y gangen las yng NghymruMae llawer o afonydd a nentydd yng Nghymru yn cynnig pysgota o\u2019r radd flaenaf am y gangen las, ond ceir rhai nodedig, penodol yn eu plith. Yn y gogledd, ceir afon Dyfrdwy, y cafodd ei dosbarthu\u2019n un o afonydd gorau Ewrop ar gyfer pysgota am y gangen las yn dilyn Pencampwriaeth Genweirio\u2019r Byd yn hwyr yn y 1980au. Cynhelir Gw\u0302yl Cangen Las Ewrop Hanak bob mis Rhagfyr, a, dros ddau ddiwrnod yn unig, bydd 21 ti\u0302m o dri genweiriwr o bob cwr o\u2019r byd yn disgwyl dal a dychwelyd hyd at 1,300 o ganghennau glas, sy\u2019n arwydd o\u2019r boblogaeth sylweddol."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Heb os nac oni bai, mae afon Dyfrdwy\u2019n wych, yn codi yn y mynyddoedd uwchben y Bala ac yn llifo trwy Lyn Tegid cyn tyfu\u2019n ddigon mawr i\u2019w physgota islaw\u2019r dref. Yn ddiamau, mae hon yn gartref i ganghennau glas mawr iawn! Mae wedyn yn ystumio\u2019i ffordd trwy ardaloedd o harddwch eithriadol ac o bysgota sylweddol, gan lifo heibio Llandderfel, Corwen, Carrog, Llangollen, Trefor, Erbistog a Bangor Is-coed, lle ceir amrywiaeth ddiddiwedd o ddw\u0302r ffrydiol eithaf bas. Mae pysgota drwy docyn diwrnod ar gael ym mhob un o\u2019r lleoedd hyn. I lawr yr afon o Lyndyfrdwy, mae gwely\u2019r afon yn dod yn fwyfwy caregog, felly byddwch yn ofalus wrth gerdded trwy\u2019r dw\u0302r \u2013 cynghorir i chi ddefnyddio ffon gerdded."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae Llyn Tegid ei hun yn cynnig cyfle unigryw i ddal y gangen las mewn dw\u0302r llonydd \u2013 mae\u2019n ddigon posibl mai dyma\u2019r unig lyn yn y DU lle mae poblogaeth o\u2019r gangen las wedi\u2019i sefydlu\u2019n dda. Mae\u2019n well gan y pysgod ddw\u0302r mwy bas, felly nid yw hi mor anodd eu dal ag y byddech chi\u2019n ei ddisgwyl o bosib. Byddai\u2019r cyfnod rhwng mis Ionawr a mis Mawrth yn adeg dda i roi cynnig arni."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae afon Gwy nerthol, yng Nghanolbarth Cymru, yr un mor arwyddocaol, a cheir peth o\u2019r pysgota a\u0302 phlu gorau o blith unrhyw afon arall. Mae pysgota am y gangen las ar lefel gynhyrchiol yn dechrau yn Llangurig, gan wella wrth i\u2019r afon lifo tuag at Raeadr Gwy a thyfu mewn pwysigrwydd heibio Llanfair-ym-Muallt hyd nes y Gelli Gandryll. Unwaith eto, bydd angen i chi fod yn ofalus wrth gerdded trwy\u2019r dw\u0302r oherwydd cryfder y cerrynt a gwely creigiog yr afon. Yn fy marn i, ceir rhai o\u2019r pysgodfeydd gorau i lawr yr afon o Raeadr Gwy a Llanfair-ym-Muallt, ac mae Erwyd yn arbennig o dda \u2013 ceir mynediad iddynt i gyd drwy basbort pysgota Sefydliad Gwy ac Wysg. Dan amodau ffafriol yn ystod yr hydref, rwy\u2019n ymwybodol o ddalfeydd o hyd at hanner cant o ganghennau glas o afon Gwy, sy\u2019n eithriadol ar unrhyw lefel. Mae\u2019r afon gyffrous a heriol hon yn addas ar gyfer pob techneg. Ceir nifer arbennig o dda o bryfed, sy\u2019n amlwg yn cyfrannu tuag at ddwysedd ac ansawdd y pysgod."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae\u2019r gangen las i\u2019w chael ym mhrif isafonydd afon Gwy, ac maent yn bysgodfeydd pwysig yn eu rhinwedd eu hunain o ran y pysgodyn hwn. Mae afon Elan ac afon Ieithon yn afonydd rhagorol o ran y gangen las, ond bur debyg mai afon Irfon, sy\u2019n ymuno ag afon Gwy ger Llanfair-ym-Muallt, yw\u2019r un bwysicaf. Yn hardd ac agos atoch, mae\u2019r afon hon yn 30 milltir o hyd, ond y milltiroedd is ohoni a\u2019i milltiroedd canol sydd o ddiddordeb arbennig o ran pysgota am y gangen las. Gall treulio diwrnod yn pysgota a\u0302 phluen sych arni ym mis Hydref fod yn agoriad llygad, er ei bod yn addas ar gyfer pob math o ddulliau. Ceir canlyniadau rhagorol yn ystod misoedd y gaeaf ac amodau llif uwch o gyflwyno\u2019r abwyd ar wely\u2019r afon ar gyflymder llif y cerrynt, sef y dull a elwir yn long trotting. Gellir talu am docyn diwrnod i gael mynediad at sawl pysgodfa wych, ac maent wirioneddol yn drysorau ymhlith pysgodfeydd y gangen las yng Nghymru."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae afon Hafren yn afon arall sy\u2019n bwysig iawn o safbwynt y gangen las ac a all gynnig pysgota o\u2019r radd flaenaf. Ar o\u0302l codi ym mryniau Pumlumon ochr yn ochr ag afon Gwy, mae\u2019n llifo\u2019n gyflym nes ei bod yn cyrraedd Llanidloes, lle mae afon Clywedog yn ymuno a\u0302 hi. Gellir dechrau pysgota o ddifrif am y gangen las yma, ac wrth iddi gyrraedd Caersws mae\u2019n troi ac yn troelli trwy wastadeddau llyfn, gan lifo trwy Landinam, y Drenewydd ac Aber-miwl, lle ceir pysgota gwych ym mhobman ar hyd y rhediadau ysgubol hir sydd wedi\u2019u britho a\u0302 phyllau. Mae tocynnau diwrnod ar gael ym mhob un o\u2019r lleoedd hyn, ac mae hyd yn oed yn bosibl pysgota\u2019n rhad ac am ddim ychydig i lawr yr afon o\u2019r Drenewydd. Mae coed yn tyfu ar hyd llawer o lannau afon Hafren, felly mae angen cerdded trwy\u2019r dw\u0302r yn aml. Un o\u2019r manteision yw mai gwely o raean sydd gan yr afon yn gyffredinol, ac felly mae\u2019n hawdd iawn ei physgota."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Ni allwn adael afon Hafren heb so\u0302n am afon Efyrnwy, sef ei hisafon bwysicaf. Uwchlaw Meifod, ceir sawl milltir o bysgota o safon gyda phoblogaeth dda o\u2019r gangen las a golygfeydd godidog. Dim ond trwy ymaelodi a\u0302 chlwb y gellir cael mynediad mewn rhai mannau, ond mae nifer o ffermydd yn cynnig tocynnau diwrnod sy\u2019n werth eithriadol o dda am arian."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ceir cyfoeth o bysgodfeydd sy\u2019n eithriadol o ran y gangen las yn Ne Cymru hefyd. Mae afonydd Cymoedd y De, sydd wedi\u2019u hadfer yn llwyr, bellach yn cynnwys stociau mawr o ganghennau glas o hyd at dri phwys. Mae afon Taf yn enghraifft berffaith, ac mae\u2019r gangen las i\u2019w chael o Fae Caerdydd i Abercynon, gyda\u2019r afon yn llifo trwy gymysgedd o leoliadau gwledig a threfol. Ceir yma bysgota heb ei ail y\u2019i hargymhellir yn gryf \u2013 mae poblogaeth anferth o ganghennau glas yn afon Taf, a chaiff pysgod o ddau bwys a mwy eu dal yn rheolaidd. Mae sawl clwb yn cynnig tocynnau diwrnod heb fod yn ddrud, gan gynnwys Cymdeithas Pysgotwyr Plu\u2019r Gweilch ym Mhontypridd a Chlwb Genweirwyr Morgannwg yng Nghaerdydd."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Afon Rhymni gyfagos yw\u2019r afon sylweddol arall o ran y gangen las, a cheir pysgota o safon o\u2019r A48 yn Llaneirwg yr holl ffordd trwy Gaerffili ac yna ychydig y tu hwnt i Lanbradach. Mae tocynnau diwrnod rhad ar gael ym mhob ardal, ac mae siop Tony\u2019s Tackle yng Nghaerffili yn lle gwych i\u2019w prynu. Gyda choed yn tyfu ar hyd y rhan fwyaf o\u2019i glannau, mae hon yn afon ddeniadol iawn sy\u2019n wirioneddol werth chweil ymweld a\u0302 hi. Mae poblogaeth doreithiog o ganghennau glas yn aros amdanoch, a cheir haig fawr iawn ym mron pob un o\u2019r pyllau. Nid yw\u2019n anghyffredin dal 20 i 30 o ganghennau glas yma ar brynhawn gaeaf, ac mae dalfeydd yn cynnwys pysgod sy\u2019n pwyso tua 12 owns ar gyfartaledd, a llawer o bysgod o ddau bwys a mwy."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Yn olaf, dylem so\u0302n am afon Ewenni, sef un o isafonydd afon Ogwr, lle ceir cyfle rhagorol i bysgota am y gangen las ar rannau uwch yr afon drwy docyn diwrnod. Yn llifo trwy dir ffrwythlon Bro Morgannwg, mae ei dw\u0302r cyn claeared a\u0302 jin a\u2019i rafftiau o chwyn Ranunculus yn ei gwneud yn debyg i nant galch.Mae dal a rhyddhau\u2019r gangen las yn arferol bellach yn afonydd Cymru, ac rwy\u2019n annog pob genweirwr sy\u2019n ymweld a\u0302\u2019r wlad hon i wneud yr un peth \u2013 mae angen diogelu\u2019r stociau o bysgod yng Nghymru er mwyn sicrhau bod y pysgota a geir yma yn parhau i fod o\u2019r radd flaenaf."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Ym marn llawer o bobl, mis Medi, mis Hydref a mis Tachwedd yw\u2019r adeg orau un ar gyfer pysgota am y gangen las, sef yr adeg y mae\u2019r bluen sych yn dod i\u2019w bri. Wrth i\u2019r dail newid lliw a\u2019r boreau barugog ddechrau, gellir cael llawer o hwyl wrth i ganghennau glas ymateb yn frwd i batrymau plu modern a thraddodiadol fel ei gilydd. Meintiau bach sydd orau fel arfer, o faint bachyn 16 i 20, ac mae\u2019r plu \u2018F\u2019 CDC (cul de canard) poblogaidd yn ddewis ardderchog oherwydd y bydd nymffod melynwyrdd (olives) yn esgor o hyd. Ar ddyddiau pan nad ydynt yn esgor, yna gall patrwm traddodiadol fel y Grayling Steel-blue fod yn llwyddiannus iawn, gan beidio ag anghofio hen ffefrynnau fel y Red Tag a Sturdy\u2019s Favourite."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Dan amodau llai ffafriol, mae techneg y \u2018ddeuawd\u2019 yn opsiwn arall, yr adwaenir yn aml fel arddull Seland Newydd, neu klink and dink, lle mae nymff a\u0302 phen o dwngsten yn cael ei dal yn y dw\u0302r o dan bluen sych a\u0302 phlufyn mawr (y dangosydd). Nid yw patrwm y dangosydd yn hanfodol bwysig, ac o blith y nymffod niferus sydd ar gael heddiw, byddai pluen Pheasant Tail Nymph a\u0302 fflach ar ei chefn neu Gold Ribbed Hare\u2019s Ear yn ddewisiadau da. Defnyddir bachau o faint 16/14 fel rheol, a cha\u0302nt eu defnyddio ar diped o oddeutu metr o hyd ar gyfer dyfnderoedd arferol o ddw\u0302r. Peidiwch a\u0302 synnu os bydd pysgodyn yn cymryd y dangosydd! Dylid pysgota\u2019r cyfuniad yn yr un modd a\u0302 phluen sych unigol, naill ai i fyny\u2019r afon, neu i fyny ac ar draws, a chodi\u2019r wialen ar unwaith os yw\u2019r dangosydd yn mynd o\u2019r golwg yn rhannol neu\u2019n llwyr."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Ar y dyddiau garw hynny, sy\u2019n aml yn wlyb, sy\u2019n golygu nad yw\u2019n ymarferol defnyddio pluen sych neu ddeuawd, mae\u2019n beth da i fynd yn o\u0302l i ddefnyddio ti\u0302m o dair pluen wleb sydd, o\u2019u pysgota ar draws ac i lawr y rhediadau cyflymach, yn gallu bod yr un mor effeithiol ag y maent ar gyfer pysgota am frithyllod yn y gwanwyn. Caiff y plu eu clymu ar ddiwedd pennau llinynnau o ddim mwy na thair modfedd o hyd, a\u0302 bwlch o dair troedfedd rhyngddynt, ar flaenllinyn blaenfain sy\u2019n naw troedfedd o hyd. Oherwydd y bydd nymffod melynwyrdd yn esgor o hyd ar adeg hon y flwyddyn, mae\u2019r Waterhen Bloa yn y safle uchaf (agosaf at y ri\u0302l) o blith y patrymau sydd fwyaf effeithiol. Mae\u2019r Partridge & Copper yn batrwm pryfyn cop llwyddiannus iawn, y gellir ei bysgota yn y safle canol, a gallai\u2019r bluen ar y pwynt fod yn batrwm ffansi, traddodiadol fel y Red Tag neu\u2019r Grayling Steel-blue neu batrwm syml fel y Black Spider hyd yn oed. Dydw i ddim yn gweld bod angen gorgymhlethu pethau."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Er gwaethaf effeithiolrwydd y tair techneg ddiwethaf, \u2018nymffio\u2019 yw\u2019r dull mwyaf poblogaidd o bysgota am y gangen las erbyn hyn \u2013 naill ai nymffio Tsiecaidd neu nymffio Ffrengig. Byddant yn dal pysgod drwy gydol y tymor, yn enwedig dan amodau gwirioneddol aeafol. Mae\u2019r gangen las yn bwydo ar waelod yr afon neu\u2019n agos ato, felly mae plu a\u0302 phwysau ar batrwm nymffod yn eu parth darged. Y pryf pric yw\u2019r prif bryfyn naturiol, ac mae llawer o\u2019r patrymau mwyaf llwyddiannus o nymffod yn edrych yn debyg iddo. Yn ogystal a\u0302\u2019r patrymau a\u0302 golwg mwy naturiol, ceir nifer di-ri o batrymau ffansi, sy\u2019n aml yn cynnwys lliw pinc/coch neu borffor, sy\u2019n ddeniadol iawn i\u2019r gangen las. Defnyddir plu a\u0302 phen o lain twngsten fel rheol, ac mae lliwiau aur, arian a chopr i gyd yn effeithiol. Gyda\u2019r dechneg nymffio Tsiecaidd, defnyddir tri phatrwm plu eithaf trwm tua 20 modfedd ar waha\u0302n, y ca\u0302nt eu pysgota ar linyn cymharol fyr mewn llifoedd trymach, dyfnach. Yn achos nymffio Ffrengig, dim ond dwy nymff a\u0302 phwysau llawer llai a ddefnyddir, ond ar flaenllinyn sy\u2019n sylweddol hwy. Gwneir defnydd o ddangosydd brathu yn y ddau arddull nymffio, ac mae\u2019r bwlch rhyngddo a\u2019r bluen nesaf yn amrywio yn o\u0302l y dyfnder. Mae\u2019n amhosibl taflu\u2019r llinyn yn yr ystyr gonfensiynol oherwydd bod y llinyn wedi\u2019i wneud o nylon fel rheol, ac felly defnyddir techneg arbennig, sef \u2018lluchio\u2019 i bob pwrpas. Mae angen cael gwialen hir, ysgafn ar gyfer y dull hwn, er enghraifft gwialen 3 phwysen sy\u2019n ddeg troedfedd o hyd ac sydd a\u0302 symudiad parabolig."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Y pum afon orau yng Nghymru ar gyfer pysgota am y gangen lasByddai\u2019n anodd argymell y lleoliadau gorau o ran y gangen las oherwydd bod pob un o\u2019r dyfroedd y soniwyd amdanynt yn rhagorol ac yn werth ymweld a\u0302 nhw. Fodd bynnag, byddwn i\u2019n dethol y canlynol fel fy hoff leoliadau, yn bersonol:"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Afon Irfon: Ymhlith eraill, mae Cefnllysgwyn yn bysgodfa dda iawn sydd hefyd yn caniata\u0301u\u2019r dechneg o \u2018drotio\u2019 (sef y dechneg o gyflwyno abwyd fel ei fod yn symud gyda\u2019r cerrynt ar waelod yr afon). Gellir archebu lle ynddi drwy basbort pysgota Sefydliad Gwy ac Wysg."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Afon Taf: Yn ddiamau, Cymdeithas Pysgotwyr Plu\u2019r Gweilch sydd a\u0302\u2019r pysgota gorau o ran y gangen las, a hynny o ystad ddiwydiannol Trefforest i fyny\u2019r afon tuag at ei chyfuniad ag afon Cynon yn Abercynon. Mae tocynnau diwrnod ar gael o\u2019r Royal Cafe\u0301 ym Mhontypridd."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Os gofynnir i mi enwi fy hoff bysgodyn, y gangen las fyddai hwnnw, ac fy hoff le i\u2019w dal? Cymru!Rwy\u2019n gobeithio y bydd y wybodaeth yn yr erthygl hon yn eich temtio i ymweld a\u0302 Chymru ac i fwynhau\u2019r cyfleoedd gwych sydd ganddi i\u2019w cynnig o ran pysgota am y gangen las."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Cadwch y newyddion, y cynigion a'r digwyddiadau diweddarafEnw cyntaf\nPa fath o bysgota sydd o ddiddordeb i chi?Dewiswch Pysgota"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Mae pysgota a\u0302 phlu ar nentydd bach wedi cynyddu mewn poblogrwydd dros y degawd diwethaf. Mae dyfroedd bychain, a fyddai..."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Mae\u2019n gyfrinach sy\u2019n cael ei chadw\u2019n dda fod pysgota draenogiaid y mo\u0302r yng Nghymru yn aml ar ei orau ddiwedd..."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Pysgodfeydd brithyllod dyfroedd llonydd bach yng Nghymru"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Diwedd yr hydref mae\u2019r rhan fwyaf o gronfeydd dw\u0302r yn cau eu drysau tan y gwanwyn ac mae\u2019r holl afonydd..."}]