[{"text_idx": "#000005", "text": "Enghraifft odidog o gastell Gothig pictiwre\u0301sg o ddechrau\u2019r bedwaredd ganrif ar bymtheg a gynlluniwyd i edrych fel cadarnle canoloesol enfawr yw Castell Gwrych."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Y \u2018set theatrig\u2019 fwriadol ffug hon, gyda\u2019i muriau, tyrau a rhagfuriau crenelog, yw\u2019r lleoliad perffaith ar gyfer I\u2018m a Celebrity Get Me Out of Here, y sioe realiti fythol boblogaidd a dramatig a gynhelir fel rheol ar arfordir New South Wales yn Awstralia."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae\u2019n bleser gan y Comisiwn Brenhinol fod yn gysylltiedig ag Ymddiriedolaeth Cadwraeth Castell Gwrych sydd wrthi\u2019n adfer y tiroedd a\u2019r castell. Mae casgliad unigryw y Comisiwn o luniau hanesyddol o gymorth mawr i\u2019r Ymddiriedolaeth wrth iddi fynd i\u2019r afael a\u0302\u2019r prosiect adfer cymunedol arloesol hwn."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Dechreuwyd codi\u2019r castell tua 1812 ac roedd wedi\u2019i gwblhau fwy neu lai erbyn 1825. Cafodd ysgythriad ei wneud o\u2019r castell gorffenedig (os cafodd ei orffen hefyd!) ar gyfer Wales Illustrated Gastineau ym 1831."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Ffotograffau hanesyddol o Gastell Gwrych"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Gellir gwerthfawrogi maint llawn Castell Gwrych yn ei holl ogoniant drwy astudio awyrluniau hanesyddol y Comisiwn Brenhinol. Cafodd yr awyrlun hwn o\u2019n Casgliad Aerofilms ei dynnu ym 1932."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Archif unigryw o 1.26 miliwn o negatifau\u2019n dyddio o 1919 i 2006 sy\u2019n rhoi darlun heb ei debyg o\u2019r newidiadau yng ngwledydd Prydain yn ystod yr ugeinfed ganrif yw Casgliad Aerofilms."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Y llun hudolus hwn yw un o ddau ffotograff cynnar o Gastell Gwrych sydd yn archif y Comisiwn Brenhinol. Nid yw wedi\u2019i ddyddio. Mae steil hetiau\u2019r dynion yn awgrymu i\u2019r ffotograff gael ei dynnu tua 1900."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Cafodd y ddelwedd hanesyddol hon (sydd efallai\u2019n dangos yr un dyn ag sydd yn y llun uchod \u2013 edrychwch ar yr het!) ei chynhyrchu o sleid stereosgopig a oedd yn gyfrwng poblogaidd tua diwedd oes Victoria."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae gan y Comisiwn gasgliad gwych o ffotograffau o Gastell Gwrych a dynnwyd ym 1953, blwyddyn y coroni. Yn y ffotograff hwn, dangosir baneri ar breswylfa\u2019r castell sy\u2019n dathlu\u2019r digwyddiad. Tynnwyd y llun gan G. B. Mason, un o ffotograffwyr pensaerni\u0308ol blaenllaw\u2019r dydd. Mae nifer fawr o ffotograffau G. B. Mason yng nghasgliadau\u2019r Comisiwn Brenhinol."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Ffenestr hen yr olwg, ond mae\u2019r manylion Gothig wedi\u2019u gwneud o haearn bwrw a\u2019r gwydr wedi hen fynd. Efallai y bydd y gwesteion enwog yn ei chael hi\u2019n ddrafftiog braidd!"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Awyrlun a dynnwyd fel rhan o raglen hediadau archaeolegol y Comisiwn yn 2015 sy\u2019n dangos y castell di-do."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Pwy fydd \u2018Brenin\u2019 neu \u2018Frenhines\u2019 y castell hanesyddol hwn eleni, tybed? Pob lwc i\u2019r holl gystadleuwyr!"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Dewch o hyd i luniau eraill o Gastell Gwrych a safleoedd eraill yng Nghymru ar ein cronfa ddata ar-lein Coflein."}]