[{"text_idx": "#000002", "text": "Cyrsiau sy\u2019n Cychwyn Fis Ionawr"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Datganiad ar Gaethwasiaeth a Masnachu Pobl"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Y ti\u0302m yn yr Himalaya.Mae academyddion o Brifysgol Bangor wedi dychwelyd yn ddiweddar o daith i Fynyddoedd Himalaia fel rhan o broject ymchwil i salwch cysylltiedig ag uchder."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Roedd y daith, a drefnwyd gan Medical Expeditions (MEDEX), yn dilyn llwybr at y mynydd 8000metr Manaslu, a chyrraedd y gwersyll ar uchder o 5000 metr lle gosodwyd labordai solar gan y ti\u0302m i wneud eu hymchwil."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Roedd y tywydd gaeafol eithafol yn golygu bod yr amodau'n heriol iawn ar adegau, ond llwyddodd y ti\u0302m i gwblhau ymchwil meddygol gyda'r nod o wella iechyd a pherfformiad pobl sy'n mynd i amgylcheddau o uchder uchel."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Meddai'r darlithydd ffisioleg Dr Samuel Oliver, sy'n rhan o'r Grw\u0302p Ymchwil Eithafion o fewn yr Ysgol Gwyddorau Chwaraeon, Iechyd ac Ymarfer, \"Y rheswm yr aethom ar y daith hon oedd gwneud ymchwil a fydd yn ein galluogi i addysgu mynyddwyr, cerddwyr a'u meddygon am natur salwch pen mynydd a sut i'w osgoi.\""}, {"text_idx": "#000020", "text": "\"Roedd y tywydd, gyda llawer o eira dwfn a glaw trwm, yn her arbennig ar y daith hon. Ond mae'n rhaid cynnal ymchwil mewn amgylchedd o'r fath er mwyn i ni ddeall sut beth ydyw mewn gwirionedd. Nid yw'n bosib astudio pobl ar uchder uchel dros nifer o ddiwrnodau mewn labordy, felly mynd ar daith fel hon yw'r ffordd orau o astudio ffisioleg a seicoleg ar uchder uchel.\u201d"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Yn dilyn y daeargryn enfawr yn Nepal ar 25 Ebrill, pan laddwyd dros 8,000 o bobl, mae unrhyw gynlluniau i wneud rhagor o ymchwil wedi'u gohirio am y tro. Roedd ti\u0302m ymchwil Prifysgol Bangor wedi'u syfrdanu a'u tristau gan faint y trasiedi a'r dinistr a achoswyd gan y daeargryn oedd yn mesur 7.8. Roedd un aelod o'r grw\u0302p, James Pollard, myfyriwr israddedig 21 oed, yn dyst i'r digwyddiad gweler isod)."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Ond mae holl aelodau'r ti\u0302m ymchwil yn bendant eu bod am ddychwelyd rhyw bryd, a chyfrannu at ailadeiladu'r wlad drwy'r gweithgareddau mynydda a cherdded sy'n brif ffynhonnell incwm i Nepal."}, {"text_idx": "#000025", "text": "\"Rydym yn bendant eisiau mynd yn o\u0302l i Fynyddoedd Himalaia yn y dyfodol i fynd ati'n weithredol i gefnogi ailadeiladu Nepal. Twristiaeth yw prif ffynhonnell incwm y wlad felly bydd gallu dychwelyd i gwblhau'r ymchwil yn y dyfodol yn bwysig i ni a hefyd yn hanfodol i Nepal a'i phobl,\" meddai Dr Jamie Macdonald."}, {"text_idx": "#000027", "text": "James Pollard 21 oed o Rydychen, a oedd yn dal yn Nepal pan darodd y daeargryn cryfder 7.8 ar 25 Ebrill."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Mae'r myfyriwr ail flwyddyn sy'n astudio BSc Gwyddor Chwaraeon wastad wedi ymddiddori mewn ymchwil uchder, a gymerodd ran yn y profion gwaelodlin cyn mynd ar y daith yn labordai'r Gwyddor Chwaraeon ym Mhrifysgol Bangor. Ei swyddogaeth yn ystod y daith ei hun oedd helpu gyda'r ymchwil a gwneud yn siw\u0302r bob popeth wedi ei osod yn iawn yn y gwersyll."}, {"text_idx": "#000030", "text": "\"Roedd fy nhad ar y daith '94 a helpodd i sefydlu Medex, felly roeddwn i eisiau gwneud taith Medex ac wrth gwrs gallaf ddefnyddio'r ymchwil yn fy mhroject trydedd flwyddyn. Nid oes llawer o israddedigion yn cael cyfle i fynd ar daith fel hon felly rwy'n falch fy mod wedi cael mynd - roedd yn daith wych, o ran y bobl oedd yno a chael cyfle i dreulio pum wythnos yn cerdded. Roedd yn brofiad anhygoel, cael treulio amser yn yr amgylchedd hwnnw mor uchel i fyny yn y mynyddoedd.\""}, {"text_idx": "#000031", "text": "Ond roedd y profiad o fod yn Nepal adeg y daeargryn gwaethaf erioed a gweld rhywfaint o'r dinistr a achosodd, yn gysgod dros ei gyfnod ym Mynyddoedd Himalaia. Roedd James ac eraill ar y daith mewn gwesty yn Kathmandu, yn paratoi i fynd i'r maes awyren i hedfan adre, pan darodd y daeargryn."}, {"text_idx": "#000034", "text": "\"Aethom tuag at gwrt pe\u0302l foli, y lle awyr agored mwyaf oedd gerllaw, ac roedd cannoedd o bobl wedi tyrru yno, i fod yn bell oddi wrth yr adeiladau.\""}, {"text_idx": "#000035", "text": "Canslwyd pob awyren felly bu raid i James a'i gyfeillion dreulio noson arall yn y gwesty cyn cael eu symud gan staff y Llysgenhadaeth i wersyll Gurkha i aros am awyren allan o'r wlad. Yno welodd James y darllediadau newyddion am y tro cyntaf, a sylweddoli beth oedd maint y dinistr a achoswyd gan y daeargryn."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Dywedodd ei fod yn teimlo'n drist iawn am bobl Nepal a'r hyn maent wedi ei ddioddef ac yn dal i'w ddioddef yn sgil y daeargryn. Ond mae James, fel aelodau eraill o di\u0302m ymchwil Prifysgol Bangor, yn benderfynol o ddychwelyd yno ryw ddydd."}, {"text_idx": "#000038", "text": "\"Mae'r daeargryn wedi cael effaith ofnadwy ac wedi achosi'r fath dinistr. Ond mae'n amlwg y bydd Nepal angen pobl i fod yno gan fod y wlad yn dibynnu i raddau helaeth ar dwristiaeth. Bydd mynd yn o\u0302l yn ffordd o helpu'r wlad i ailadeiladu ei hun ar o\u0302l y daeargryn."}, {"text_idx": "#000039", "text": "\"Rwy\u2019n mawr obeithio y gallaf fynd yn o\u0302l ar daith ymchwil Medex yn y dyfodol, gan ei fod yn brofiad mor wych cael treulio amser ym Mynyddoedd Himalaia.\""}, {"text_idx": "#000040", "text": "Grw\u0302p o Brifysgol Bangor i ymchwilio i salwch pen mynydd mewn taith i Fynyddoedd yr Himalaia"}]