[{"text_idx": "#000000", "text": "Beth yw rhannau teml Rufeinig?"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Mae temlau Rhufeinig yn strwythurau pensaerni\u0308ol trawiadol a mawreddog sy'n adlewyrchu diwylliant cyfoethog a defosiwn crefyddol Rhufain hynafol. O'r Podiwm mawreddog i'r ffris addurniadol a'r allor ar gyfer offrymau, roedd pwrpas penodol ac ystyr symbolaidd dwfn i bob un o rannau teml Rufeinig."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Yn yr erthygl hon byddwn yn archwilio rhannau teml Rufeinig ac yn archwilio sut y cyfrannodd pob elfen at estheteg a swyddogaeth yr adeilad hwn yn Rhufain hynafol. Os ydych chi eisiau gwybod cyfrinachau adeiladu'r temlau Rhufeinig a dysgu mwy am hanes a diwylliant y cyfnod hynod ddiddorol hwn o hanes, rwy'n argymell eich bod chi'n parhau i ddarllen."}, {"text_idx": "#000003", "text": "1 Sut oedd y temlau Rhufeinig?1.1 Pa swyddogaeth sydd gan y deml Rufeinig?2 Rhannau o deml Rufeinig a'i nodweddion"}, {"text_idx": "#000004", "text": "1.1 Pa swyddogaeth sydd gan y deml Rufeinig?"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Sut oedd y temlau Rhufeinig?"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Cyn rhestru'r gwahanol rannau o deml Rufeinig, gadewch i ni weld yn gyntaf sut oedden nhw a beth oedd eu swyddogaeth. Roedd yr adeiladau trawiadol hyn yn strwythurau crefyddol pwysig yn Rhufain hynafol a roedd ganddynt olwg nodedig a oedd yn adlewyrchu pensaerni\u0308aeth a diwylliant Rhufeinig."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Roedd dyluniad temlau Rhufeinig yn seiliedig ar fodelau Groegaidd, ond ychwanegodd y Rhufeiniaid eu hargraffnod a'u nodweddion unigryw eu hunain. Roeddent fel arfer yn cael eu hadeiladu ar leoedd uchel ac wedi'u hamgylchynu gan golofnau. Roedd y fynedfa i'r deml trwy risiau a oedd yn arwain at bortico gyda cholofnau. Roedd y temlau ar y cyfan yn hirsgwar ac yn cynnwys pediment trionglog ar y brig."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Fel rheol, rhannwyd y deml Rufeinig nodweddiadol yn dair adran: y fynedfa neu'r pronaos, y siambr ganolog neu'r cella a'r cysegr cefn neu'r adyton. Y cella oedd y man lle cadwyd cerflun y duw neu'r dduwies y cysegrwyd y strwythur godidog hwn iddo. Yng nghefn y deml, yr adyton oedd y lle mwyaf sanctaidd yn yr adeilad cyfan. Dim ond offeiriaid allai fynd i mewn yno."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Temlau Rhufeinig hefyd arferent gael eu haddurno a\u0302 cerfluniau a rhyddhad yn darlunio golygfeydd mytholegol a chrefyddol, ac yr oeddynt yn cael eu hadeiladu yn fynych mewn lleoedd amlwg, megys yn nghanol dinas neu ar ben bryn. Gallem ddweud felly eu bod yn strwythurau crefyddol trawiadol a mawreddog a oedd yn cyfuno elfennau o pensaerni\u0308aeth a diwylliant Groeg gyda pheirianneg a thechnoleg Rufeinig, ac a chwaraeodd ran ganolog ym mywyd crefyddol a diwylliannol Rhufain hynafol."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Yn Rhufain hynafol, roedd gan demlau swyddogaeth grefyddol a seremoni\u0308ol yn bennaf. Yn y bo\u0302n, lleoedd cysegredig oeddent lle'r oedd duwiau a duwiesau bywyd yn cael eu haddoli. Mytholeg Rufeinig. Roedd y Rhufeiniaid yn credu bod y duwiau yn rheoli ffenomenau naturiol a digwyddiadau bywyd dynol, ac felly roedd yn bwysig sicrhau eu bod yn hapus ac yn derbyn offrymau priodol."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Roedd temlau Rhufeinig hefyd yn addoldai cyhoeddus, lle roedd seremoni\u0308au ac aberthau yn cael eu cynnal er anrhydedd i'r duwiau. Perfformiwyd y defodau hyn gan offeiriaid ac offeiriaid ac fe'u tystiwyd gan y boblogaeth leol. Yn ogystal a\u0302'u swyddogaeth grefyddol, roedd y temlau hefyd yn chwarae rhan bwysig ym mywyd gwleidyddol a chymdeithasol Rhufain hynafol. Adeiladwyd yr adeiladau mawreddog a godidog hyn yn aml mewn mannau amlwg yn y ddinas a'u defnyddio ar gyfer cynulliadau gwleidyddol a chymdeithasol. Roeddent hefyd yn lleoedd lle gallai dinasyddion gyfarfod i drafod materion pwysig a thrafod penderfyniadau gwleidyddol."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Crynhoi, gallwn ddweud bod y temlau Rhufeinig lleoedd cysegredig a seremoni\u0302ol oeddynt lle'r oedd duwiau a duwiesau mytholeg Rufeinig yn cael eu haddoli a defodau a seremoni\u0308au'n cael eu perfformio er anrhydedd iddynt. Yn ogystal, roedd temlau hefyd yn fannau ymgynnull cymdeithasol a gwleidyddol pwysig yn Rhufain hynafol."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Rhannau o deml Rufeinig a'i nodweddion"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Roedd temlau Rhufeinig yn dilyn dyluniad pensaerni\u0308ol safonol a oedd yn cynnwys sawl rhan wahanol, pob un a\u0302'i nodweddion a'i swyddogaethau ei hun. Nesaf byddwn yn rhoi sylwadau ar y rhannau mwyaf cyffredin o deml Rufeinig a'u nodweddion:"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Dyma'r rhannau o deml Rufeinig nodweddiadol. Er y gallai manylion pob teml amrywio, roedd yr elfennau hyn yn gyffredin i'r rhan fwyaf o'r strwythurau. Rwy'n gobeithio bod y wybodaeth hon am demlau Rhufeinig wedi bod yn ddiddorol i chi!"}]