[{"text_idx": "#000001", "text": "Yn sgi\u0302l tystiolaeth a ddarganfuwyd drwy waith cloddio, mae\u2019n bosibl fod y Llengoedd Rhufeinig wedi cyrraedd yr ardal cyn gynhared a\u0302 hanner cyntaf teyrnasiad yr Ymerawdwr Nero (O.C. 54-68)."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Tua 75 OC, pan roedd gan y Rhufeiniaid rywfaint o reolaeth dros y rhan fwyaf o Gymru, ailadeiladwyd y gaer yng Nghaerdydd ar raddfa lai, ynghyd a\u0302 chodi gweithdai\u2019r crefftwyr fyddai\u2019n ymgynnull o amgylch unrhyw gaer Rufeinig o amgylch y muriau allanol newydd."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Tua 300 OC, codwyd caer newydd ar y safle, gyda muriau cerrig 10 troedfedd o drwch a ategwyd gan glawdd pridd. Roedd gan ei lleoliad bwysigrwydd strategol newydd fel canolfan morwrol gan amddiffyn yr Ymerodraeth rhag ymosodiadau morwrol gan yr anwariaid o\u2019r gorllewin a\u2019r gogledd. Defnyddiwyd y gaer nes i\u2019r Fyddin Rufeinig ymgilio o\u2019r ardal ddechrau\u2019r 5ed ganrif OC."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Ni wyddys fawr ddim am hanes y castell yn ystod y canrifoedd ar o\u0302l ymadawiad y Rhufeiniaid. Mae\u2019n bosibl am gyfnodau hirion bod ymosodiadau morwrol wedi golygu nad oedd yn bosibl amddiffyn y gaer. Roedd tywysogion brodorol Morgannwg yn meddiannu blaenau\u2019r cymoedd i\u2019r gogledd wrth i fyddin oresgynnol newydd ddod i feddiannu\u2019r gaer adfeiliedig."}]