[{"text_idx": "#000002", "text": "Mae gwybodaeth werthfawr wedi dod i law am ymgyrch Plaid Cymru i oresgyn tlodi yn y tridegau. Mae papurau a drosglwyddwyd i ofal Cymdeithas Hanes Plaid Cymru gan Sio\u0302n ap Glyn yn dangos cymaint o waith ymarferol a wnaed i helpu\u2019r di-waith a\u2019u teuluoedd mewn ardaloedd difreintiedig yn y De a\u2019r Gogledd."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Fel y dywedodd Saunders Lewis, Llywydd y Blaid ar y pryd, pwrpas y clybiau oedd i bobl mewn gwaith helpu\u2019r rhai llai ffodus drwy aberthu un pryd o fwyd yr wythnos a rhoi chwe cheiniog i ddarparu bwyd i\u2019r di-waith. Dydd Iau oedd y diwrnod a ddewiswyd \u2013 a hynny yn bennaf oherwydd yn aml iawn na fyddai teuluoedd tlawd yn bwyta ar y diwrnod hwnnw am y ..."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Talwyd teyrnged gan y teulu a chyfeillion i Pat Larsen a fu farw ar 20 Tachwedd 2021."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Cafodd ei hethol yn wreiddiol fel cynghorydd ym Mangor, a hynny yn gynnar yn y 1950au. Hi oedd yr unig aelod benywaidd ar gyngor y ddinas."}, {"text_idx": "#000011", "text": "A hithau\u2019n un o aelodau cyntaf Cyngor Gwynedd ar o\u0302l ei sefydlu yn 1974, cynrychiolodd ward Penisarwaun ar sawl cyngor am flynyddoedd lawer."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Aeth yn ei blaen i gael ei hethol yn gynghorydd sir dros ward Llanddeiniolen ac yn hwyrach, dros ward Penisarwaun."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Cafodd ei hethol am y tro cyntaf yng nghanol y 1960au, ac erbyn iddi ymddeol o siambr y cyngor yn 2012 hi oedd y cynghorydd a wasanaethodd am y cyfnod hiraf ..."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Cefais y fraint o weithio gyda Penri pan agorwyd Coleg Meirion Dwyfor yn 1993. Roedd o\u2019n un o blith nifer o athrawon uwchradd a ddewisodd ddod i\u2019r coleg newydd er mwyn cynnig addysg o\u2019r salon uchaf trwy gyfrwng y Gymraeg."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Pan sefais dros y Blaid yn f\u2019etholiad Ewropeaidd gyntaf ym 1989, doedd dim gobaith gennyf o ennill. Erbyn 1999 roedd y sustem bleidleisio wedi newid. Roedd pum aelod i\u2019w hethol i Senedd Ewrop yn cynrychioli Cymru gyfan ar sail canran y bleidlais i bob Plaid yn genedlaethol. Gyda\u2019r bleidlais uchaf gafodd y Blaid erioed a gyda chyffro mawr, cafodd Eurig Wyn a minnau ein hethol fel yr ASEau cyntaf. Roedd yn garreg filltir yn hanes y Blaid."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Amcanion Amcanion y gymdeithas yw i hybu trafodaeth, gwybodaeth ac ymchwil am hanes Plaid Cymru ac agweddau o hanes sy\u2019n ymwneud a\u0302 Phlaid Cymru. I ehangu gwybodaeth am bobl a digwyddiadau a gyfranodd at hanes gyfansoddiadol y wlad cyn 1925."}]