[{"text_idx": "#000000", "text": "Wrth i Lywodraeth Cymru baratoi i gynnal uwchgynhadledd ar yr argyfwng ffoaduriaid, mae'r Athro Rhys Jones o Brifysgol Aberystwyth wedi ysgrifennu erthygl i Cymru Fyw yn edrych ar yr argyfwng o safbwynt daearyddol."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Ac yntau'n bennaeth Adran Ddaearyddiaeth a Gwyddorau Daear Prifysgol Aberystwyth, mae'n credu y gall hynny ein helpu i ddeall a dehongli natur yr argyfwng, ac mae'n gweld cyfle i Gymru ddangos arweiniad."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Ysgogodd yr argyfwng ffoaduriaid, sydd wedi bod mor amlwg yn y wasg dros y misoedd diwethaf, nifer o gwestiynau moesol dyrys iawn ynghylch hawliau unigolion i oroesi yn rhai o wledydd tlotaf a mwyaf treisgar y byd."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ar yr un pryd, arweiniodd yr argyfwng i nifer o sylwebwyr, gwleidyddion a phobl gyffredin ystyried beth yw natur cyfrifoldebau gwledydd cyfoethocaf y byd tuag at y rheiny sy'n dioddef tlodi a gorthrwm, ac sy'n ceisio darganfod ffyrdd ymarferol o ymateb i'w problemau drwy geisio bywyd gwell yn Ewrop."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Wedi dechrau'r trais yn Syria, er enghraifft, cwympodd disgwyliad oes pobl ryw 20 mlynedd (o 76 yn 2010 i tua 56 yn 2014). Cymharwch hynny gyda'r disgwyliad oes o 81 yn Yr Almaen neu'n agos at 82 ym Mhrydain."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Yn ail, mae'r argyfwng yn dangos yr argyfwng yn eglur y pegynnu yng ngallu unigolion i symud o un lle i'r llall. I lawer ohonon ni yn y gorllewin, mae symudolrwydd yn un o'n hawliau dynol."}, {"text_idx": "#000010", "text": "At eto, agwedd arall ar Gytundeb Schengen oedd yr ymdrech i greu ffiniau cadarnach oddi amgylch Ewrop. Mae'r llinell goch drwchus ar fap o'r cytundeb yr arddangos yn eglur yr ymdrech i godi mur oddi amgylch Ewrop, ynghyd a\u0302'r agwedd tuag y rheiny sy'n ceisio croesi'r ffin honno."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Daeth newid sylweddol yn dilyn marwolaeth y bachgen bach Aylan Kurdi ar draeth yn Nhwrci"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Am gyfnod yn gynharach eleni polisi swyddogol Ewrop oedd peidio a\u0302 chynnig gwasanaeth achub ar gyfer y rheiny oedd yn ceisio croesi Mo\u0302r y Canoldir i Ewrop rhag ofn y byddai gwasanaeth o'r fath yn annog mwy o fudwyr i fentro ar y siwrnai beryglus."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Boddi fel arf teilwng i bolisi tramor? Mae'r eironi'n amlwg wrth ystyried ymateb gwleidyddion i farwolaeth ddiweddar Aylan Kurdi, y bachgen bach o Syria gafodd ei weld wedi boddi ar draeth yn Nhwrci."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Cafodd Hwngari ei beirniadu, er enghraifft, am ei hagwedd giaidd tuag at y ffoaduriaid yn eu mysg. Yn agosach aton ni yng Nghymru, roedd trafodaeth ddiddorol ynghylch diffyg arweiniad Prydain yn ystod yr argyfwng presennol."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Fe gawsom ein magu i gyd ym Mhrydain ar y myth fod tegwch, cyfiawnder a brawdgarwch yn rhai o rinweddau amlycaf Prydeinwyr. Efallai mai'r hyn sydd wedi achosi'r pen tost mwyaf, yn hyn o beth, yw mai'r hen elyn, Yr Almaen, sydd bellach yn arddangos y polisi tramor mwyaf cyfiawn a theg."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Ffoaduriaid yn cyrraedd gorsaf Munich yn gynharach yr wythnos hon"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Datganodd Angela Merkel y byddai'r Almaen yn derbyn o leiaf 800,000 o ffoaduriaid eleni o'u cymharu gyda'r 20,000 y dywedodd David Cameron y byddai Prydain yn fodlon eu derbyn o Syria dros gyfnod o bum mlynedd."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Ond, wrth gwrs, mae Prydain yn wlad ddatganoledig. Nid oes gan Gymru na'r Alban yr hawl i lunio eu polisi tramor eu hunain ond, eto i gyd, mae ganddyn nhw ddwy Senedd fyddai'n gallu rhoi cryn bwysau - pwysau moesol ond hefyd pwysau gwleidyddol - ar Lywodraeth San Steffan er mwyn iddyn nhw fabwysiadu agwedd fwy trugarog tuag at ffoaduriaid."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Nododd neb llai na Chyngor Ffoaduriaid Cymru yn ddiweddar y byddai'n addas i Gymru dderbyn \"cyfran deg\" o'r ffoaduriaid y nododd David Cameron y byddai Prydain yn fodlon eu derbyn, cyfran fyddai'n cyfateb i 8% o'r holl ffoaduriaid y byddai Prydain yn eu derbyn sef 1,600 o bobl dros y pum mlynedd nesaf."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Onid oes modd i Gymru i wneud mwy na hyn? Yn aml, rydynm yn clywed y ddadl fod cyfiawnder a thegwch yn rhai o nodweddion amlycaf gwleidyddiaeth a diwylliant Cymru."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Oes cyfle i brif weinidog Cymru ddangos arweiniad moesol?"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Mae Carwyn Jones yn cynnal uwch-gynhadledd yr wythnos hon i drafod yr argyfwng ffoaduriaid a'r cyfraniad y gall Cymru ei wneud i ddatrys y broblem."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Dyma gyfle amlwg i Brif Weinidog Cymru i ddangos arweiniad moesol a gwleidyddol drwy ddatgan y bydd Cymru yn fodlon derbyn mwy na'i sia\u0302r o ffoaduriaid nid dim ond \"cyfran deg\"."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Yn ogystal ag adlewyrchu ethos gwleidyddol ein gwlad, y gobaith yw y bydd, drwy wneud hyn, yn dwysbigo gwleidyddion San Steffan fel eu bod hwy hefyd yn ymateb mewn ffyrdd llawer mwy cyfrifol a brawdgarol tuag at un o argyfyngau mwyaf ein cenhedlaeth."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Prif StraeonHeddlu 'wedi colli cyfle' cyn i ddyn ladd ei hunCyhoeddwyd1 awr yn o\u0302l'Emosiynol' rhedeg hanner marathon er cof am MacsenCyhoeddwyd16 awr yn o\u0302lTroi caniau a photeli'n arian yn arbrawf AberhondduCyhoeddwyd16 awr yn o\u0302l"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Heddlu 'wedi colli cyfle' cyn i ddyn ladd ei hun"}, {"text_idx": "#000031", "text": "CylchgrawnGareth Hughes: O wleidyddiaeth i arlunioYr artist lliwddall sy\u2019n chwarae gyda lliwiauCofio 60 mlynedd ers datgorffori Capel CelynPum munud gyda'r ysgrifennwr trawsryweddol Leo DraytonDiwrnod mawr ymweliad y Mauretania ag Abergwaun yn 1909Max Boyce yn 80: 'Un o'r bois'Hanner canrif o werthu cig yn LlanrugCynnal gwersi Cymraeg... draw yn Ffrainc3 llun: Lluniau pwysicaf Rakie Ayola"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Gareth Hughes: O wleidyddiaeth i arlunio"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Max Boyce yn 80: 'Un o'r bois'"}]