[{"text_idx": "#000000", "text": "Croeso i ail newyddlen prosiect Brainwaves. Yma cewch chi\u2019r holl newyddion diweddaraf am weithgareddau\u2019r prosiect. Fe gadwn ni chi\u2019n hysbys o\u2019n cynnydd drwy\u2019r newyddlen ddwywaith y flwyddyn."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Rydym i gyd yn gwybod fel yr ydym yn orddibynnol ar danwyddau ffosil i\u2019n bywydau, ond eto mae eu llosgi nhw\u2019n dod a\u0302 chanlyniadau andwyol i\u2019n hinsawdd ni yn y dyfodol. Bydd llawer yn meddwl yn syth am effeithiau trafnidiaeth a gwresogi \u2013 ond nid am y bwyd y byddwn yn ei fwyta. Efallai bod rhai nad ydynt yn gwybod bod y gwrteithiau anorganig y byddwn yn eu defnyddio i dyfu cnydau a phorthiannau\u2019n treulio ~3% o danwyddau ffosil byd-eang ar ffurf nwy naturiol. Byddwn yn tynnu nitrogen o\u2019r atmosffer ac yn ei droi\u2019n wrtaith anorganig drwy brosesau sy\u2019n gwneud defnydd dwys dros ben o ynni. Efallai y byddai rhai\u2019n dadlau na fyddai ein hanner ni yma oni bai am broses Haber-Bosch sy\u2019n gwneud defnydd o nitrogen o\u2019r atmosffer. Eto, rydym yn mynd yn gaeth i gynhyrchu nitrogen anorganig, ac mae tanwyddau ffosil rhad wedi ychwanegu at y broblem hon."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae\u2019r pandemig wedi ysgwyd y goeden tanwydd ffosil. Mae diffyg cyfatebiaeth rhwng cyflenwad a galw o ran tanwydd ffosil \u2013 yn ogystal a\u0302 chwarae gemau masnachol a rhyngwladol ac ansefydlogrwydd mewn cyfraddau cyfnewid \u2013 wedi arwain at anwadalwch mewn prisiau a hyd yn oed tyndra\u0302u geowleidyddol ar sail y cyflenwad o danwyddau ffosil. Mae costau tanwyddau ffosil, sydd erbyn hyn yn prysur gynyddu, yn cael eu pasio ymlaen i ffermwyr wrth iddynt brynu gwrtaith anorganig, ac wedyn i fanwerthwyr ac yn y pen draw i\u2019r prynwr \u2013 mae chwyddiant bwyd yn rhywbeth y mae rhaid inni i gyd ei dderbyn, ac mae\u2019r broblem hon yn un fyd-eang!"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Canolbwyntio y mae Brainwaves ar wneud defnydd o ffynonellau organig o nitrogen, a allai, er nad ydynt yn imiwn, roi gofod i ffermwyr yn erbyn anwadalwch ym mhrisiau tanwyddau ffosil ac a allai gynnig y ffordd ymlaen yn y dyfodol. Os cwyd pris tanwyddau ffosil, yna fe wna costau gwrtaith ac ymborth anifeiliaid yr un fath. Rydym a\u0302\u2019n bryd ar ddau nod mawr - 1) cynhyrchu ymborth llawn protein yn gynaliadwy a 2) glanhau gwastraff nitrogenaidd o\u2019r amgylchedd. I gyrraedd y nodau hyn, byddwn yn manteisio ar wastraff fferm sy\u2019n uchel mewn nitrogen a ffosfforws! Rydym am ynysu\u2019r diwydiant ffermio rhag dibyniaeth ar danwyddau ffosil a gweithio gyda nhw i helpu i ddal a storio carbon a lleihau llygredd yn yr amgylchedd"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Efallai bod Brainwaves yn wyrdd ond y mae hefyd yn aeddfed iawn ar gyfer heddiw a\u2019n hyfory cyffredin."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Oes gennych chi ddiddordeb yn y gwaith cyffrous hwn? Ewch i\u2019n gwefan, dilynwch ni ar Twitter, neu cysylltwch a\u0302\u2019r Rheolwr Prosiect, Anna Power ar anna.power@ucc.ie"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Ers dechrau\u2019r prosiect hwn, rydym wedi dibynnu\u2019n bennaf ar system wedi\u2019i stacio ar raddfa labordy i asesu twf llinad y dw\u0302r, a oedd yn cael ei rhedeg ar gapasiti o 125 litr. Roedd y system hon yn llwyddiannus wrth ganiata\u0301u inni brofi effaith amodau tyfu sylfaenol (e.e. dyfnder y dw\u0302r, cyfradd llif), ac fe roddai fewnwelediad eglur inni i gynhyrchiant bio-ma\u0300s llinad y dw\u0302r, cyfraddau amsugno maethynnau, ac iechyd planhigion. Rydym ar hyn o bryd yn paratoi canlyniadau ysgrifenedig y gwaith hwn fel y gallwn ni rannu ein canfyddiadau data a\u0302\u2019n rhanddeiliaid i gyd, y gymuned wyddonol ehangach, a\u2019r cyhoedd."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Ers ein Newyddlen ddiwethaf, i weithio ar raddfa fwy na 125 litr, mae tair system ailgylchredol newydd 500 litr wedi cael eu hadeiladu. Mae eu perfformiad i fwyafu cynhyrchiant bio-ma\u0300s llinad y dw\u0302r ac adfer dw\u0302r yn cael ei brofi ar hyn o bryd. Mae un o\u2019r systemau hyn eisoes wedi cynhyrchu data cyffrous sy\u2019n darparu llawer o wybodaeth drwy gyfres o brofion sylfaenol, ac mae hyn yn rhoi mwy o ddealltwriaeth inni o\u2019r camau y mae eu hangen i optimeiddio meithrin llinad y dw\u0302r dan do.Chwith: Dwy o\u2019n systemau ailgylchredol 500 litr ar gyfer cynhyrchu bio-ma\u0300s llinad y dw\u0302r"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Eto, nid llafur corfforol mo\u2019r cwbl! Fe wnaethom hefyd ymgymryd ag adroddiad helaeth o\u2019r ddesg i asesu\u2019r bylchau gwybodaeth a pharamedrau gweithredol arfer orau posib systemau wedi\u2019u stacio ar gyfer meithrin llinad y dw\u0302r dan do ar raddfa fawr. Nawr, gan ddefnyddio ein tair system 500 litr i gyd, gallwn geisio mynd i\u2019r afael a\u0302\u2019r bylchau gwybodaeth hyn sydd wedi\u2019u nodi, drwy ragor o weithgareddau profi datblygedig. Mae hyn yn cynnwys arbrofi a\u0302 gwahanol drefnau goleuo a\u0302 deuodau allyrru golau, ac archwilio gwahanol dechnolegau ar gyfer synwyryddion a chynaeafu."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Yn gynnar yn 2021 dechreuwyd gwaith ar y system awyr agored, ag astudiaeth gwmpasu i gymharu dewisiadau posib ar gyfer y dyluniad."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ar sail casgliadau\u2019r astudiaeth, fe wnaethom adeiladu system yn cynnwys cyfres o bedwar tanc tyfu llinad wedi\u2019u cysylltu a\u0302\u2019i gilydd, tanc sy\u0300mp, a phrototeip. Caiff toddiant maethynnau ei bwmpio o\u2019r tanc sy\u0300mp i\u2019r tanc tyfu llinad cyntaf, ac yntau\u2019n llifo o\u2019r fan honno i lawr y gyfres o danciau llinad drwy ddisgyrchiant, gan fynd yn o\u0302l yn y pen draw i\u2019r tanc sy\u0300mp."}, {"text_idx": "#000016", "text": "De: Systemau 80 litr mewn twnnel polythen yng Ngerddi Botaneg Aberystwyth, a\u0302 meithriniadau llinad y dw\u0302r yn tyfu o danyn"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Ar o\u0302l profi\u2019r prototeip, adeiladwyd wyth system 80 litr ddyblygedig wedi\u2019u seilio ar y dyluniad gwreiddiol mewn twnnel polythen yn ein Gerddi Botaneg yn Aberystwyth. Mae\u2019r ffaith bod gennym wyth o\u2019r systemau hyn yn caniata\u0301u inni gynnal arbrofion dyblygedig. Mae\u2019r systemau hyn ar hyn o bryd yn cael eu treialu i asesu cyfradd twf y planhigyn llinad y dw\u0302r, yn ogystal a\u0302\u2019i allu i amsugno nitrogen a ffosfforws o ddw\u0302r gwastraff gwneud. Byddwn hefyd yn monitro amodau amgylcheddol megis tymheredd y dw\u0302r, tymheredd yr aer, a lefelau golau, er mwyn asesu a fydd twf llinad y dw\u0302r yn arafu yn y twnnel polythen wrth inni fynd i mewn i fisoedd oerllyd yr hydref a\u2019r gaeaf. O\u2019r wybodaeth a\u2019r profiad a gawsom drwy brofi\u2019r systemau 80 litr arbrofol uchod rhoddwyd sylfaen gadarn inni ddylunio system gyflenwol fwy ar gyfer yr awyr agored (4000 litr), wedi\u2019i hadeiladu\u2019r tro hwn a\u0302 chynwysyddion llwyth canolig. Defnyddir y system hon i brofi dichonoldeb mwyhau systemau i feintiau sy\u2019n fwy masnachol hyfyw, a\u0302\u2019r bwriad y gellir wedyn gopi\u0308o\u2019r rhain ar ffermydd a chan fusnesau gwledig. Defnyddir y system cynwysyddion llwyth canolig hefyd at ddibenion arddangos pan ganiateir ymweliadau safle. Rydym wrthi\u2019n brysur ar hyn o bryd yn adeiladu\u2019r system hon ar gyfer rhagbrofion yn ystod y gaeaf hwn. Ymlaen a\u0302 ni!"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Isod: Golwg agos ar y system dan do ar waith"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Diddordeb yn y gwaith hwn? Mae Brainwaves ar hyn o bryd yn chwilio am BBaChau, ffermwyr, gwneuthurwyr polisi ac eraill i ddod yn rhanddeiliaid yn y prosiect. Gall sefydliadau peirianneg, deuodau allyrru golau ac ansawdd dw\u0302r yn ogystal a\u0302 ffermwyr i gyd chwarae rhan. Rhowch glec isod i gael gwybod rhagor."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Ar o\u0302l cyfnod clo a oedd yn teimlo fel oes, roeddem wrth ein bodd ein bod yn gallu cymryd rhan yn saff yn ein hachlysur wyneb-yn-wyneb cyntaf erioed, a\u0302 stondin awyr agored ar gyfer y Noson Ddiwylliant yn yr Old Cork Waterworks Experience ar 17eg o Fedi. Roedd haul hwyrddydd yr hydref yn tywynnu, ac roeddem yn hapus dros ben a\u0302\u2019r cyfathrebu a\u0302\u2019r cyhoedd a\u2019r cwestiynau diddorol a ofynnwyd a oedd yn bendant yn cadw ein gwyddonwyr ymchwil ar flaenau eu traed!"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Uchod: Ymchwilwyr Brainwaves yn dangos i ymwelwyr sut mae\u2019r system arddangos llifo drwodd pen bwrdd yn gweithio"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Fe wnaethom arddangos ein system linad llifo drwodd pen bwrdd ar raddfa fach, i roi golwg agos i ymwelwyr ar sut mae ein systemau ar raddfa fwy\u2019n gweithio. Cadwyd y plant yn brysur gan y tudalennau lliwio llinad a\u2019r ysgrifbinnau gwellt gwenith sydd wedi\u2019u hailgylchu ac yn ecogyfeillgar!"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Isod: Y pellter llinell syth o\u2019n labordy ni yn Cork i\u2019n cydweithwyr yn Aberystwyth yw rhyw 307km. Ffynhonnell: GoogleMaps"}, {"text_idx": "#000027", "text": "\u2018Can the duckweed plant be a sustainable alternative for imported soya?\u2019 \ud83c\udf31\u267b\ufe0f\ud83c\udf31 #COP26\ud83c\udf0d #EUIrelandWales #interreg "}, {"text_idx": "#000028", "text": "Fe gewch yr holl wybodaeth ac adnoddau\u2019n ymwneud a\u0302 Brainwaves yn y fan hon."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Hoffem eich gadael chi a\u0302 cherdd ysbrydoledig am y planhigyn bach disylw llinad y dw\u0302r, wedi\u2019i hysgrifennu gan Rachel O' Mahoney. Ymunodd Rachel a\u0302\u2019r ti\u0302m yn Gynorthwy-ydd Ymchwil ym mis Hydref 2021."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Rydych wedi derbyn yr e-bost hwn am eich"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Rydym yn defnyddio MailerLite yn blatfform"}, {"text_idx": "#000037", "text": "trosglwyddo i MailerLite i gael ei phrosesu."}]