[{"text_idx": "#000001", "text": "Mae eich taith pererindod yn dechrau wrth ffynnon sanctaidd St Aidan of Ferns, y cyfeirir ati fel Ffynnon Sant Mogue (un arall o\u2019i henwau). Yma, mae arferiad yn mynnu eich bod yn llenwi potel ddw\u0302r fechan a\u2019i chario i Dyddewi yng Nghymru. Nawr yn cerdded fel pererin, rydych chi\u2019n mynd heibio i Eglwys Gadeiriol Sant Edan (Eglwys Iwerddon), sy\u2019n cael ei hystyried fel yr eglwys gadeiriol leiaf yn Ewrop. Yna byddwch yn mynd heibio i adfail Abaty\u2019r Santes Fair, a sefydlwyd ar gyfer yr Urdd Awstinaidd yn y 12fed ganrif gan Dermot MacMurrough, Brenin Leinster."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Y tu hwnt i Ganolfan y Tad Murphy, ar yr ochr dde, byddwch yn dod ar draws lios neu gaer tylwyth teg. O ddiwedd yr Oes Haearn hyd at y cyfnod Cristnogol, bu Gwyddelod yn adeiladu\u2019r adeileddau crwn hyn gyda chloddiau pridd i amddiffyn pobl a da byw ar adegau o ryfel. Mae chwedlau gwerin wedi tyfu o gwmpas y rhain sy\u2019n dweud y bydd melltith yn cael ei roi ar y rhai sy\u2019n tarfu arnynt neu\u2019n eu dinistrio, ac mae\u2019n debyg mai dyna pam mae miloedd o\u2019r strwythurau hyn yn dal i oroesi yn Iwerddon."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ar Oulart Hill, byddwch yn pasio safle buddugoliaeth wych i\u2019r Gwyddelod Unedig ym 1798. Mae dargyfeiriad byr o faes parcio yn mynd a\u0302 chi i\u2019r godidog Tulach a\u2019tSolais. Mae\u2019r gofeb hon, a agorwyd ym 1998, yn coffa\u0301u Gwrthryfel 1798 yn ddramatig ac mae\u2019n fersiwn fodern o\u2019r beddrodau cyn-Gristnogol fel yr un yn Newgrange. Mae\u2019n cyd-fynd a\u0302 chyhydnos y gwanwyn a\u2019r hydref pan fydd yr haul yn gwawrio neu\u2019n machlud drwy\u2019r dramwyfa."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Canolfan y Tad John Murphy"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Yn Boolavogue, byddwch yn ymweld a\u0302 Chanolfan y Tad John Murphy. Dyma\u2019r fferm lle bu\u2019r Tad Murphy, arweinydd gwrthryfelwyr 1798, yn byw am flynyddoedd lawer. Mae\u2019r ganolfan yn cynnwys ei fwthyn, sy\u2019n enghraifft wych o adeilad gwerinol o\u2019r 18fed ganrif. Mae hwn wedi\u2019i leoli ar fuarth fferm wedi\u2019i adfer sy\u2019n cynnwys beudy, cwt mochyn, llaethdy, stabl, llety llafurwyr ac amrywiaeth o beiriannau fferm o\u2019r gorffennol. Ar agor yn dymhorol. Gwiriwch eu tudalen Facebook am oriau agor cyfredol."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Cofadail hynod yn nodi 200 mlynedd ers gwrthryfel 1798. Roedd adeiladu tulach neu domen gladdu yn arwydd o gysylltiad rhwng byd y byw a\u2019r byd arall. Gyda hollt drwy\u2019r domen ond heb addurn \u2013 natur sy\u2019n darparu\u2019r sioe gyda haul y gyhydnos yn codi\u2019n berffaith yn y dramwyfa."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae Oulart, sy\u2019n deillio o\u2019r gair hynafol am berllan, yn cael ei gynrychioli ymhellach gan naw math o goeden afalau Gwyddelig hynafol a blannwyd yn 2014."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ym 1169, sefydlodd yr Arglwyddi Normanaidd droedle yn Iwerddon, ac mae presenoldeb arfog Seisnig yn dal i fod ar yr ynys hyd heddiw."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ganrifoedd lawer yn o\u0302l, roedd Ferns yn cael ei adnabod fel cartref coed gwern. Roedd y wernen yn cael ei hystyried yn goeden hudolus, ac roedd yn gysegredig i\u2019r Derwyddon. Roeddent yn credu y gallai eu helpu i gael mynediad i\u2019r Arallfyd."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Cofrestrwch ar gyfer ein Cylchlythyr"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Keep up to date with news from the pilgrimage route."}]