[{"text_idx": "#000011", "text": "Arloesi ac effaithEffaith ymchwilAnrhydeddau a gwobrauCysylltiadau strategolAnsawdd a pherfformiad"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Diwylliant ein hymchwilCynorthwyo ymchwilwyrCydweithioUniondeb a moesegCyllid a dyfarniadau"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Cwrdd a\u0302\u2019n harloeswyrCampws ArloeseddEin partneriaethauNewyddion"}, {"text_idx": "#000016", "text": "yn y gwaith uwchraddiomwyaf ar ein campws erscenhedlaeth"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Defnyddiwch ein harbenigeddYmgynghoriaeth fusnesCyfleoedd wedi\u2019u hariannuTrwyddedu ein canfyddiadau ymchwilCyfnewid gwybodaethHysbysebu cyfle am ymgysylltu dinesig"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Rydym yn gweithio i greu"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Prosiectau cymunedol lleolArchaeoleg ymarferol yng Nghaerau a Threla\u0301iPresgripsiynu cymdeithasol gwyrddCyllid ar gyfer prosiectau peilotPorth CymunedolPharmabeesChildren's UniversityEin heffaith"}, {"text_idx": "#000024", "text": "DigwyddiadauDefnyddiwch ein cyfleusterauCymryd rhan mewn ymchwilCodi arian ar gyfer ein hymchwil"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Delweddau Cyntaf o Nanoplastigau Llygredig"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Mae ymchwilwyr yng nghanolfan ymchwil Sbectrosgopeg Dirgrynol Nanoraddfa (NVSI) newydd Prifysgol Caerdydd wedi defnyddio Microsgopeg Grym wedi\u2019i Gynnwys a\u0302 Ffotograffau (PiFM) i gynhyrchu\u2019r delweddau cyntaf erioed o nanoplastigion llygredig. Mae\u2019r delweddau hyn nid yn unig y cyntaf o\u2019u math yn y byd ond hefyd yn cynrychioli\u2019r data cyntaf a gasglwyd o Ganolfan Ymchwil Drosol (TRH) newydd Prifysgol Caerdydd. Yma, mae Dr Josh Davies-Jones yn rhoi trosolwg."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Mae llygredd plastig yn fygythiad enfawr i\u2019n hecosystemau ac i iechyd pobl. Er gwaethaf hyn, mae 99% o lygredd plastig yn dal heb ei leoli. Mae nanoplastigion yn deulu o lygryddion plastig sy\u2019n cael eu gwneud o falurion plastig mwy o faint ac sydd wedi\u2019u darganfod mewn dw\u0302r yfed, bwyd a hyd yn oed y brych dynol. Gall y plastigau hyn weithredu fel \u201csbyngau,\u201d sy\u2019n amsugno llygryddion o\u2019r amgylchedd a\u2019u danfon i organebau megis pysgod, a allwn eu bwyta yn y pen draw."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Mae deunyddiau nanoplastig yn anhygoel o anodd eu hastudio. Maent yn llai na 1000 nanometr o ran maint, sydd 70 gwaith yn llai na lled gwallt dynol: mae maint llygryddion o\u2019r fath yn golygu eu bod yn arbennig o anodd dod o hyd iddynt a\u2019u delweddu."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Er bod y plastigau hyn yn bryder sylweddol ar gyfer ein dyfodol, ychydig o ymchwil sydd wedi canolbwyntio ar y maes hwn oherwydd yr anawsterau hyn. Mae\u2019r defnydd o PiFM yn newid hyn. Mae PiFM nid yn unig yn gallu darganfod ac amlygu gronynnau plastig, ond gall hefyd ddangos i ni ffynhonnell y deunyddiau hyn."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Gallwn nawr astudio\u2019r arwynebau bychain hyn a\u2019u cemeg trwy edrych ar ddelweddau o siapiau nanoplastigion a lleoliadau\u2019r llygryddion wedi\u2019u hamsugno. Mae PiFM yn cyflawni hyn trwy fesur arddwysedd y gwahanol fondiau sy\u2019n bresennol o fewn cemegyn sy\u2019n sownd i\u2019r wyneb. Maent fel olion bysedd y gellir wedyn eu mapio ar draws y gronyn."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Mae\u2019r ymchwilwyr wedi ymchwilio i sut mae chwynladdwr mwyaf poblogaidd y byd, glyffosad, yn glynu wrth blastigau a ddefnyddir yn gyffredin megis polypropylen a polyester. Mae\u2019r delweddau hyn yn cadarnhau presenoldeb glyffosad ar wyneb polypropylen, ac yn dangos y gall y chwynladdwr lynu at rai arwynebau yn fwy nag eraill."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Mae\u2019r delweddau hyn yn dangos i ni fod llygryddion megis glyffosad yn glynu\u2019n anwastad i wyneb plastig. Mae\u2019n amlwg bod y llygrydd yn ffafrio ardaloedd o\u2019r gronyn, a byddem yn damcaniaethu bod yr ardaloedd dewisol hyn o\u2019r plastigau wedi\u2019u diraddio mewn gwahanol ffyrdd, gan adael ystod o grwpiau cemegol ar yr wyneb. Bydd rhai o\u2019r rhain yn glynu\u2019n well nag eraill."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Gallai\u2019r ardaloedd ffafriol hyn fod yn ganlyniad i sut mae asgwrn cefn polymer polypropylen yn cael ei dorri, gan arwain at rai arwynebau o\u2019r plastig yn gyfoethocach mewn grwpiau cemegol sy\u2019n denu cemegau megis glyffosad. Mae ein ti\u0302m ymchwil wedi cael cyllid yn ddiweddar gan y Cyngor Ymchwil Amgylchedd Naturiol (NERC) a Chyngor Ymchwil y Gwyddorau Ffisegol (EPRSC) i barhau a\u0302\u2019r gwaith hwn."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Mae ein cartref newydd, y Ganolfan Ymchwil Drosi ar Gampws Arloesedd Caerdydd, yn gartref i ficrosgopau electronau sganio presennol Sefydliad Catalysis Caerdydd o fath gollyngiadau maes, twngsten a phen mainc, ynghyd a\u0302\u2019i ficrosgop electronau trawsyrru a\u2019i ficrosgop electronau trawsyrru a sganio newydd sbon gydag eithriadau wedi\u2019u cywiro \u2013 y cyntaf o\u2019i fath yng Nghaerdydd \u2013 y bu so\u0302n amdano ar ddiwedd y llynedd."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Ynghyd a\u0302\u2019r microsgopau datblygedig hyn, bydd set o offerynnau paratoi sampl, gan gynnwys systemau gorchuddio, rhannu a melino i\u0308onau, yn ffurfio Cyfleuster Microsgopeg Electronau Sefydliad Catalysis Caerdydd, a fydd yn ceisio cyflwyno delweddau cydraniad uchel i amrywiaeth eang o ddefnyddwyr."}]