[{"text_idx": "#000002", "text": "Mae anhwylder diffyg canolbwyntio a gorfywiogrwydd (ADHD) yn gyflwr sy\u2019n effeithio ar oddeutu un o bob 20 plentyn yn y DU, ac mae\u2019n datblygu ar ddechrau plentyndod yn aml."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae cyflyrau niwroddatblygiadol yn effeithio ar oddeutu un o bob deg plentyn, ac ADHD yw\u2019r mwyaf cyffredin o\u2019r rhain, ond eto dyma un o\u2019r rhai mwyaf nad yw\u2019r cyhoedd yn ei ddeall."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Yn aml gall hyn arwain at gam-labelu plant sy\u2019n dioddef fel plant \u2018drwg\u2019 neu \u2018drafferthus\u2019, ac mewn llawer o achosion, maen nhw\u2019n colli cyfle i gael cefnogaeth a thriniaeth briodol."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae yna lawer o gamdybiaethau am ADHD, sydd a\u0302\u2019r potensial i greu goblygiadau negyddol i iechyd meddwl llawer o blant a phobl ifanc."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Bellach mae\u2019n bwysicach nag erioed codi ymwybyddiaeth o\u2019r cyflwr hwn, cael gwared ar y stigma sy\u2019n gysylltiedig ag ADHD a rhoi\u2019r gofal a\u2019r gefnogaeth amserol sydd eu hangen ar blant a phobl ifanc."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae llawer o\u2019r symptomau sy\u2019n gysylltiedig ag ADHD yn ei gwneud hi\u2019n anodd iawn i blant roi sylw i dasg a\u2019i chwblhau."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Yn ogystal a\u0302 hyn, gall bod yn aflonydd, yn ddiamynedd neu\u2019n fyrbwyll arwain at ymddygiadau sy\u2019n tynnu sylw ac sy\u2019n tarfu ar ddosbarthiadau."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Gall hyn arwain at gael adborth negyddol cyson gan athrawon, rhieni a chyfoedion, a all arwain at hunan-barch isel a chredoau pesimistaidd am eu gallu i gyflawni."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Er bod plant ag ADHD yn aml yn ei chael hi\u2019n anodd canolbwyntio, maent weithiau\u2019n gallu \u2018gor-ganolbwyntio\u2019, sy\u2019n fath dwys o ganolbwyntio."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Symptomau gorfywiogrwydd yw rhai o\u2019r symptomau mwyaf amlwg mewn plant ag ADHD, ond ni fydd gan bob plentyn y symptomau hyn."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Yn eithaf aml, mae rhieni\u2019n cael y bai gan eraill am ymddygiad eu plentyn oherwydd rhagdybiaethau, megis diffyg disgyblaeth i\u2019r plentyn am ei weithredoedd."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Nid yw hyn yn wir gan fod ADHD yn gyflwr meddygol sy\u2019n seiliedig ar yr ymennydd, lle mae plant yn ei chael hi\u2019n anodd rheoli ymddygiad byrbwyll neu reoleiddio eu sylw; mewn gwirionedd, gallai cosbi plentyn a\u0302\u2019r symptomau hyn yn gyson arwain at fwy o broblemau yn y dyfodol."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Ceir llawer o dystiolaeth hefyd fod ADHD yn rhedeg mewn teuluoedd a bod gan ffactorau genetig ran bwysig iawn wrth achosi ADHD."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Gall llawer o bobl sy\u2019n gweld plant yn ymddwyn mewn ffyrdd sy\u2019n gysylltiedig ag ADHD dybio nad yw\u2019r plant hyn \u2018yn ymdrechu\u2019n ddigon caled\u2019 i ymddwyn a chanolbwyntio."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Y gwir yw bod y rhan fwyaf o\u2019r plant hyn wir eisiau gweithio a chwblhau tasgau cystal ag eraill, ond gall hyd yn oed tasgau syml fod yn her llawer anoddach iddynt."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Mae\u2019n fwy cyffredin i fechgyn gael diagnosis o ADHD o\u2019u cymharu a\u0302 merched, ond mae rhai pobl o\u2019r farn mai bechgyn yn unig sy\u2019n dangos y cyflwr hwn, ac nid yw hyn yn wir."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Credir ei bod hi\u2019n anoddach adnabod ADHD ymhlith merched, yn rhannol oherwydd y gall eu hymddygiad fel plant fod yn llai gorfywiog ac yn llai tebygol o fod yn gysylltiedig ag ymddygiad aflonyddgar, sy\u2019n golygu na fydd neb efallai\u2019n sylwi ar eu symptomau ADHD eraill."}, {"text_idx": "#000034", "text": "At hynny, gall y symptomau a ddefnyddir i roi diagnosis o ADHD fod yn haws eu hadnabod mewn bechgyn na merched."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Am y rhesymau hyn, mae tueddiad i gydnabod ADHD merched yn hwyrach nag ADHD bechgyn neu, mewn rhai achosion, heb ei gydnabod o gwbl."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Camdybiaeth 6: Yn y pen draw, mae pob plentyn yn tyfu allan o ADHD"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Yn y rhan fwyaf o achosion, mae plant ag ADHD yn tyfu\u2019n oedolion ag ADHD a gall eu hanawsterau fod gyda nhw am weddill eu hoes."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Yn ogystal, efallai na fydd llawer o blant ag ADHD yn cael diagnosis tan yn nes ymlaen mewn bywyd \u2013 mae hyn yn amlach pan mai\u2019r prif symptom sydd gan y plentyn neu\u2019r person ifanc yw ei fod yn bell ei feddwl."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Er gwaethaf hyn, mae yna lawer o ffyrdd y gall plant a phobl ifanc weithio o amgylch eu hanawsterau a chanolbwyntio ar eu cryfderau."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Mae rhai pobl o\u2019r farn bod ADHD yn gyflwr y rhoddir diagnosis yn rhy aml ohono a\u2019i fod yn cael ei or-drin gan fod nifer y bobl sy\u2019n cael diagnosis ohono wedi cynyddu yn ystod y blynyddoedd diwethaf."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Fodd bynnag, mae tystiolaeth newydd i awgrymu bod mwy o ymwybyddiaeth o\u2019r cyflwr bellach, ac felly mae\u2019n cael ei gydnabod yn well ymhlith plant."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Mae hyn yn golygu bod mwy o blant bellach yn cael eu nodi a\u2019u cydnabod ond nid yw nifer gwirioneddol y plant ag ADHD wedi cynyddu."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Gall y ffactorau hyn effeithio ar ddatblygiad unrhyw berson ifanc, ond i rywun ag ADHD sydd eisoes yn profi ei anawsterau personol ei hun fel cwblhau tasgau bob dydd, gall hyn fod yn niweidiol iawn i\u2019w iechyd meddwl a gall effeithiau barhau wrth fod yn oedolyn."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Yn ffodus, mae yna bethau y gall rhieni, athrawon ac aelodau\u2019r cyhoedd eu gwneud i helpu i sicrhau bod unrhyw berson ifanc ag ADHD yn cael ei gefnogi drwy ei heriau ac i helpu i roi hwb i\u2019w hunan-barch a\u2019i hyder."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Gellir canmol plant ag ADHD yn llai aml os yw eu hymddygiad yn heriol, ond mae\u2019n hanfodol eu bod yn cael gwobrau, boed hynny ar lafar neu fel arall.\nGall hyn godi eu hunan-barch a\u2019u helpu i ddatblygu delwedd fwy cadarnhaol ohonynt eu hunain a\u2019u potensial.\nMaintaining optimism is key for a child\u2019s belief that they can succeed and overcome the challenges that they face.\nIf a child sees that you believe in them, they are more likely to think that they are capable of achieving.\nHighlighting the child\u2019s strengths and reminding them of their talents is a great method of encouragement.\nMae\u2019n bwysig iawn bod mwy o bobl yn ymwybodol o beth yw ADHD.\nFelly, y gorau yr ydym yn deall ADHD, y mwyaf o bobl ifanc a\u2019u teuluoedd y gellir eu cefnogi a pho fwyaf y gellir lleihau\u2019n sylweddol y stigma sy\u2019n gysylltiedig a\u0302\u2019r cyflwr hwn."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Gellir canmol plant ag ADHD yn llai aml os yw eu hymddygiad yn heriol, ond mae\u2019n hanfodol eu bod yn cael gwobrau, boed hynny ar lafar neu fel arall."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Gall hyn godi eu hunan-barch a\u2019u helpu i ddatblygu delwedd fwy cadarnhaol ohonynt eu hunain a\u2019u potensial."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Maintaining optimism is key for a child\u2019s belief that they can succeed and overcome the challenges that they face."}, {"text_idx": "#000054", "text": "If a child sees that you believe in them, they are more likely to think that they are capable of achieving."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Highlighting the child\u2019s strengths and reminding them of their talents is a great method of encouragement."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Mae\u2019n bwysig iawn bod mwy o bobl yn ymwybodol o beth yw ADHD."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Felly, y gorau yr ydym yn deall ADHD, y mwyaf o bobl ifanc a\u2019u teuluoedd y gellir eu cefnogi a pho fwyaf y gellir lleihau\u2019n sylweddol y stigma sy\u2019n gysylltiedig a\u0302\u2019r cyflwr hwn."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Dros y blynyddoedd diwethaf, gwelwyd ymgyrch niwroamrywiaeth gynyddol sy\u2019n ceisio newid sut rydym ni\u2019n meddwl am ADHD a chyflyrau eraill fel anhwylder ar y sbectrwm awtistiaeth."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Mae gan lawer o unigolion ag ADHD y gallu i fod yn greadigol iawn ac mae astudiaethau wedi dangos eu bod yn tueddu i fod yn feddylwyr \u2018y tu allan i\u2019r bocs\u2019."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Mae gan blant ag ADHD mewn amgylcheddau ysgol hefyd y gallu i gyflawni\u2019n uchel iawn wrth weithio yn unol a\u0302 hynny gyda galluoedd a diddordebau a gyda\u2019r gefnogaeth gywir gan athrawon a chyfoedion."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Gwaith pawb yw sicrhau nad oes unrhyw blentyn yn cael ei adael ar o\u0302l."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Mae angen derbyn, cynnwys a chredu mewn pob plentyn a pherson ifanc waeth beth fo\u2019u hanghenion niwroamrywiol a datblygiadol."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Rydym yn gweithio i ddeall yn well pam mae rhai pobl ifanc yn profi anawsterau niwroddatblygiadol fel ADHD neu awtistiaeth, a phroblemau iechyd meddwl fel iselder neu orbryder."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Os ydych yn rhiant neu ofalwr plentyn ag ADHD a byddai gennych ddiddordeb mewn darganfod mwy am ein hastudiaeth sydd ar ddod, gallwch gofrestru eich diddordeb yma a byddwn yn cysylltu a\u0302 chi."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Mae Jasmine yn fyfyriwr seicoleg ym Mhrifysgol Caerdydd ac ar hyn o bryd mae'n fyfyriwr lleoliad gyda NCMH."}]