[{"text_idx": "#000002", "text": "Mae colledion bywyd yn y diwydiant glo yn wybyddus iawn, ond nid felly graddau anabledd \u2013 o ganlyniad i ffactorau yn amrywio o gwympiadau toeon i salwch cronig. Roedd y nifer o ddynion, menywod a phlant a adawyd a\u0302 namau parhaol o ganlyniad i weithio yn y diwydiant glo neu ei wasanaethu, yn llawer mwy na\u2019r nifer a laddwyd."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae ein gwaith wedi herio stereoteipiau confensiynol bod pobl anabl yn \u2018ddibynnol\u2019 ac wedi canfod eu rolau niferus mewn cymunedau glofaol, gan ymchwilio i\u2019r ffyrdd y gwnaethant ymateb i anafiadau neu newid yn eu gallu corfforol. Mewn gwirionedd, nid oedd anabledd o anghenraid yn golygu diwedd ar fywyd gwaith pobl ac roedd rhai glowyr anabl wedi dychwelyd i weithio o dan ddaear hyd yn oed."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Roedd gweithwyr sa\u0302l ac anabl yn wynebu caledi o sawl math yn y cyfnod cyn y wladwriaeth les fodern. Serch hynny, nid oeddent yn ddiymadferth yn wyneb anabledd. Fel unigolion, a thrwy undebau llafur, bu glowyr anabl yn brwydro dros well gofal meddygol a chefnogaeth ariannol, yn galw cyflogwyr i gyfrif, ac yn herio esgeulustod meddygol."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae\u2019r ymchwil wedi codi ymwybyddiaeth yngly\u0302n a\u0302 hanes anabledd yng Nghymru ac wedi grymuso pobl a sefydliadau anabl i gynnal eu prosiectau ymchwil eu hunain, gan fanteisio ar arbenigedd ti\u0302m ymchwil Abertawe."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Cysylltwch a\u0302 David Turner: d.m.turner@swansea.ac.uk"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Dilynwch David ar Twitter: @DrDavidMT"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae CHART yn dwyn pobl sydd ag arbenigedd a syniadau ym maes treftadaeth ynghyd i greu cyfleoedd o fewn y Brifysgol a thu hwnt i hynny. Cysylltwch a\u0302 ni i ddechrau sgwrs heddiw."}]