[{"text_idx": "#000000", "text": "Cadarnhawyd gan arolygon diweddarach mai\u2019r CORK ydy\u2019r llongddrylliad hwn."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Adeg ei suddo ar 26 Ionawr 1918, roedd y CORK yn teithio i\u2019r gogledd-ddwyrain o Drwyn Eilian yn cludo cargo cyffredinol o ddefaid, ceffylau a gwartheg rhwng Dulyn a Lerpwl. Cafodd ei gweld rhwng un a dau o\u2019r gloch y bore gan yr U 103, a daniodd dorpido a drawodd ochr chwith y llong, mewn safle ychydig o flaen ystafell yr injanau. Cafodd bad achub rhif tri ei ddinistrio yn y ffrwydrad. Aeth rhan flaen y llong ar da\u0302n. Heblaw am y prif beiriannydd, lladdwyd pawb yn ystafell yr injanau. Dan gyfarwyddyd y prif swyddog, ceisiodd gweddill y criw a\u2019r teithwyr ddianc yn y badau achub."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Funud a hanner ar o\u0302l i\u2019r torpido cyntaf daro, cafodd y llong ei siglo gan ffrwydrad arall. Yn fuan wedyn, lansiwyd dau fab achub. Un o\u2019r rhain oedd bad rhif pump. Gyda\u2019r ail fe\u0302t, Mr Laurence Doyle, a dyn arall ynddo, fe gafodd ei ysgubo\u2019n glir o\u2019r llong gan y tonnau wrth i\u2019r CORK fynd i lawr. Buont yn rhwyfo o gwmpas am dipyn heb ddod o hyd i unrhyw oroeswyr."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Yna daethant o hyd i rafft yr oedd y saer coed, J. Loughran, a\u2019r ail stiward, J. Keegan, wedi dianc arni. Cawsant eu codi gan yr SS NEW PIONEER am bump o\u2019r gloch y bore, ac wedyn fe ddaeth y llong o hyd i fad achub gyda 25 o ddynion arno. Roeddynt wedi ceisio hwylio tuag at arfordir Cymru, ond bu\u2019r tywydd yn drech na nhw. Dim ond ar o\u0302l llosgi goleuadau signalu y cawsant eu hachub. Roedd darn o fad achub arall wedi goroesi hefyd, ac un dyn arno."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Suddodd y llong mewn pum munud. Cafodd pump o\u2019r criw a saith teithiwr eu lladd. Cafodd y prif beiriannydd ei gludo i Ysbyty Morwyr Stanley, yn fyddar o\u2019r ffrwydrad ac mewn ofero\u0302ls carpiog."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Un o\u2019r teithwyr a gollwyd oedd Miss L. Garvey, 30 oed, teilwres. Roedd ei mam, a oedd yn byw yn Upper Rutland Street (Dulyn mae\u2019n debyg) bryd hynny, yn dibynnu\u2019n llwyr arni am gymorth ariannol. Roedd Miss Garvey a dwy fenyw arall ar y llong ar eu ffordd i Lerpwl i chwilio am waith yn y ffatri\u0308oedd arfau."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Roedd adroddiad mewn un papur newydd am fenyw a roddodd enedigaeth ar y llong. Ni oroesodd y naill na\u2019r llall."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Roedd y CORK yn bwysig iawn i\u2019r cwmni. Cafodd adroddiad am ei lansio ei gyhoeddi yn y Greenock Telegraph and Clyde Shipping Gazette a rhoddwyd sylw mawr i\u2019w dodrefn a\u2019i chyfarpar."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Byddai suddo\u2019r llong hon, a cholli dwy long arall (y LEINSTER yn un ohonynt a suddwyd ym Mo\u0302r Iwerddon gyda cholledion mawr), yn cyfrannu at y problemau ariannol a arweiniodd at dranc y cwmni yn y pen draw. Dim ond dwy long a oedd ganddo erbyn diwedd y rhyfel ac roedd cwmni\u0308au eraill yn adeiladu llongau newydd ac yn cymryd ei gontractau drosodd. Aeth y cwmni i\u2019r wal ym 1924."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Royal Commission on the Ancient"}]