[{"text_idx": "#000000", "text": "Llwybr serth a chreigiog i gopa\u2019r Wyddfa gan gychwyn o Ben y Pass"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Mae Llwybr y Mwynwyr yn un o ddau lwybr sy\u2019n cychwyn ym Mhen y Pass. Bydd y trac yn mynd a\u0302 chi ar hyd glannau Llyn Teyrn, Llyn Llydaw a Glaslyn cyn esgyn yn serth i gwrdd a\u0302 Llwybr Llanberis i\u2019r copa."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae cyrraedd copa\u2019r Wyddfa yn dasg heriol. Mae Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri yn dosbarthu\u2019r holl lwybrau i fyny\u2019r Wyddfa fel llwybrau anodd a llafurus. Mae angen lefel dda o ffitrwydd, ac mae sgiliau cyfeiriannu yn hanfodol."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae trac y Mwynwyr yn llwybr poblogaidd sy\u2019n cychwyn o Ben y Pass. Mae hanner olaf y llwybr yn esgyniad heriol a serth sy\u2019n gofyn am ddringo craig rydd a sgri."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae gwasanaeth bws Sherpa\u2019r Wyddfa yn wasanaeth cyfleus sy\u2019n teithio rhwng pob un o\u2019r chwe llwybr i gopa\u2019r Wyddfa."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Arhosfan Bws Llwybr y Mwynwyr"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Am wybodaeth pellach ar sut i gyrraedd llwybrau\u2019r Wyddfa, darllenwch ganllaw cynhwysfawr Awdurdod y Parc Cenedlaethol neu ymwelwch a\u0302 gwefan Sherpa\u2019r Wyddfa."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Maes Parcio Pen y Pass"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae\u2019r Wyddfa yn fynydd heriol i\u2019w heicio. Ni ddylid mentro i\u2019r copa ar hap. Gall ffactorau fel y tymhorau, lefel eich ffitrwydd, eich sgiliau mynydda, eich paratoadau ymlaen llaw, a phoblogrwydd y mynydd i gyd effeithio ar eich profiad o\u2019r Wyddfa."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Wrth i chi gychwyn ar eich taith ar hyd Llwybr y Mwynwyr, efallai y sylwch ar bibell ddw\u0302r yn ymestyn i lawr y dyffryn ar y chwith i chi. Mae\u2019r bibell hon yn cyflenwi dw\u0302r o Lyn Llydaw i orsaf bw\u0302er hydro-electrig Cwm Dyli yn Nyffryn Gwynant. Dyma\u2019r orsaf bw\u0302er hynaf ym Mhrydain."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Adeiladwyd pwerdy Cwm Dyli yn wreiddiol i gyflenwi trydan ar gyfer rheilffordd drydan trwy Ddyffryn Gwynant. Bwriad y rheilffordd oedd cysylltu chwareli llechi a mwyngloddiau\u2019r ardal, ond rhoddwyd y gorau i\u2019r gwaith. Fodd bynnag, ym 1906, comisiynwyd yr orsaf bw\u0302er i gyflenwi trydan i\u2019r Grid Cenedlaethol ac mae wedi bod yn weithredol ers hynny."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Wrth i chi esgyn Llwybr y Mwynwyr, byddwch yn croesi\u2019r sarn yn Llyn Llydaw. Cyn cael ei adeiladu ym 1853, roedd gweithiwyr y Mwynglawdd Copr Britannia yn defnyddio rafft i gludo ceffylau a wagenni yn llawn copr ar draws y llyn. Wrth wneud y gwaith adeiladu datgelwyd ceufad derw cynhanesyddol, 10 troedfedd wrth 2 droedfedd, sy\u2019n dangos bod pobl wedi crwydro\u2019r mynydd hwn ers miloedd o flynyddoedd."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Adeiladwyd Llwybr y Mwynwyr i wasanaethu Mwynglawdd Copr Britannia. Fodd bynnag, nid y trac oedd y llwybr a ddefnyddiwyd i wasanaethu\u2019r pwll i ddechrau. Cyn i\u2019r llwybr ddod i fodolaeth, byddai gweithiwyr y mwynglawdd yn llusgo copr i fyny llethrau dwyreiniol yr Wyddfa i\u2019w dynnu gan geffyl a sled i lawr i Lyn Cwellyn. O Lyn Cwellyn, cludwyd y copr ar geffyl a chert i Gaernarfon."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Pan adeiladwyd y ffordd o Lanberis i Ben y Pass, roedd Llwybr y Mwynwyr yn ddewis mwy ymarferol i gludo\u2019r copr o\u2019r mwynglawdd."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mae adfeilion Mwynglawdd Copr Britannia yn cynnwys y felin falu a rhai o farics y glowyr."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Wrth edrych ar draws Glaslyn, i\u2019r chwith o gopa\u2019r Wyddfa, fe welwch Fwlch y Saethau. Arferai\u2019r gweithiwyr o Feddgelert ddringo dros y bwlch hwn gyda cadwyni haearn a oedd wedi\u2019u gosod ar y graig."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Yn o\u0302l y chwedl, dyma lle y bu i\u2019r Brenin Arthur gael ei daro gan saeth mewn brwydr. Cariwyd ef at lan Llyn Llydaw, lle daeth cwch gyda thair morwyn a\u2019i gludo trwy\u2019r niwl i Afallon."}]