[{"text_idx": "#000002", "text": "Cyrsiau sy\u2019n Cychwyn Fis Ionawr"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae ffermio 'cynnyrch uchel' yn gwneud llai o niwed i'r amgylchedd nag a dybid o'r blaen - a gallai helpu arbed cynefinoedd"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae ymchwil newydd yn awgrymu o bosib mai amaethyddiaeth ddwys yw'r dewis \"lleiaf drwg\" lle mae bwydo'r byd yn y cwestiwn ac mi allai arbed rhywogaethau - mae systemau sy'n gwneud defnydd effeithlon o'r tir yn fodd i atal trawsnewid tir gwyllt yn dir ffermio."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae'n bosib bod amaethyddiaeth sy'n fwy eco-gyfeillgar yr olwg ond sy'n defnyddio mwy o dir yn peri mwy o niwed amgylcheddol fesul pob uned fwyd na ffermio \"cynnyrch uchel\" sy'n defnyddio llai o dir, yn o\u0302l canfyddiadau astudiaeth newydd."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae tystiolaeth gynyddol yn dangos mai'r ffordd orau o ateb y galw cynyddol am fwyd a diogelu bioamrywiaeth yr un pryd yw sicrhau cymaint o fwyd ag sy'n bosib yn gynaliadwy o'r tir rydym yn ei ffermio ar hyn o bryd, ac \"arbed y cynefinoedd naturiol rhag yr arad\"."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Fodd bynnag, mae hynny'n cynnwys technegau ffermio dwys y tybid eu bod yn creu llygredd mawr, prinder dw\u0302r ac erydu'r pridd. Mae'r astudiaeth a gafodd ei chyhoeddi heddiw yn y cylchgrawn Nature Sustainability yn dangos nad yw hynny'n wir o reidrwydd."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Cymharu'r costau yn o\u0302l arwynebedd y tir a wnaed yn y gorffennol. Oherwydd bod ffermio cynnyrch uchel angen llai o dir i gynhyrchu'r un faint o fwyd, mae awduron yr astudiaeth yn dweud bod amcan rhy uchel wedi ei fwrw o effaith amgylcheddol y dull hwnnw."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mae'r canlyniadau o bedwar sector ffermio mawr yn awgrymu, yn groes i ganfyddiadau llawer o bobl, fod amaethyddiaeth fwy dwys sy'n defnyddio llai o dir hefyd yn cynhyrchu llai o lygredd, yn colli llai o bridd ac yn defnyddio llai o ddw\u0302r."}, {"text_idx": "#000023", "text": "\"Amaethyddiaeth sydd bennaf cyfrifol am golli bioamrywiaeth ar y blaned,\" meddai awdur arweiniol yr astudiaeth, Andrew Balmford, Athro Gwyddor Cadwraeth Adran Sw\u0302oleg Caergrawnt. \"Maen nhw'n dal i glirio cynefinoedd ar gyfer tir ffermio, a gadael llai fyth o le ar gyfer bywyd gwyllt.\""}, {"text_idx": "#000024", "text": "\"Mae ein canlyniadau ni'n awgrymu y gellid defnyddio ffermio cynnyrch uchel i ateb y galw cynyddol am fwyd heb ddinistrio mwy o'r byd naturiol. Fodd bynnag, os ydym am warchod rhag difodiant enfawr, mae'n hollbwysig bod amaethyddiaeth yn defnyddio'r tir yn effeithlon a bod llai o dir gwyllt yn mynd o dan yr arad.\""}, {"text_idx": "#000027", "text": "Yn y gorffennol, beirniadwyd ffermio cynnyrch uchel oherwydd yr effaith ar yr amgylchedd. Ond mae ffermio cynnyrch uchel sy'n mabwysiadu technolegau newydd a'r arferion rheoli gorau i wella effeithlonrwydd o ran defnyddio adnoddau a lleihau o\u0302l troed amgylcheddol y cynhyrchu'n golygu y bydd angen llai o dir i gynhyrchu'r un faint o fwyd, gan arbed tir er mwyn ei reoli'n fanteisiol, er enghraifft i ddiogelu a chynyddu stociau carbon y pridd, neu wella cynefinoedd ar gyfer planhigion ac anifeiliaid."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Ni wnaiff y dull arall o 'rannu'r tir', lle mae disgwyl i ffermwyr gynhyrchu mwy o fwyd i fwydo mwy o bobl, yn ogystal a\u0302 darparu gwasanaethau eraill o ran yr ecosystemau ar yr un tir, gyflawni'r canlyniadau hynny'n gyfartal."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Serch hynny, mae'r canfyddiadau'n awgrymu nad yw llawer o'r systemau cynnyrch uchel a oedd yn cael eu hystyried yn fwy niweidiol i'r amgylchedd yn niweidiol wedi'r cwbl - a'u bod nhw'n defnyddio llawer llai o dir."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Mi astudiodd y ti\u0302m ffermio organig yn unig o ran ffermio llaeth yn Ewrop, ond canfuwyd - ar gyfer yr un faint o laeth - bod y systemau hynny'n achosi o leiaf traean yn fwy o golled o ran y pridd, a bod angen dwywaith yn fwy o dir, na ffermio llaeth confensiynol."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Mae awduron yr astudiaeth yn dweud y dylid cyfuno ffermio cynnyrch uchel a\u0302 dulliau sy'n cyfyngu ar ehangu amaethyddol os ydym am sicrhau budd amgylcheddol. Gallai'r rhain gynnwys pennu parthau llym ar gyfer defnydd tir ac ail-lunio'r cymorthdaliadau gwledig."}, {"text_idx": "#000037", "text": "\"Mae'r canlyniadau yma'n ychwanegu at y dystiolaeth sydd mai arbed cynefinoedd naturiol trwy ddefnyddio dulliau ffermio cynnyrch uchel i gynhyrchu bwyd yw'r dull lleiaf drwg at y dyfodol,\" meddai Balmford."}, {"text_idx": "#000038", "text": "\"Lle bo amaethyddiaeth yn cael cymorthdaliadau mawr, gallai taliadau cyhoeddus fod yn amodol ar gynnyrch uchel o ran bwyd o dir sydd eisoes yn cael ei ffermio, a diogelu tiroedd eraill rhag cael eu ffermio a'u hadfer fel cynefinoedd naturiol, ar gyfer bywyd gwyllt a storio carbon neu ddw\u0302r llifogydd.\""}]