[{"text_idx": "#000001", "text": "Mae\u2019r rhan o Fethesda i Lanberis yn eich arwain drwy galon y diwydiant llechi. Wedi i chi ddilyn Afon Ogwen am ychydig, cerddwch y llwybr ar hyd glan yr afon a dringwch o ddyffryn Ogwen i Fynydd Llandegai ar hyd ffyrdd llai. Wedi croesi gweundir gwyllt Gwaun Gynfi, mae llwybrau da yn eich arwain at Barc Padarn, Amgueddfa Lechi Cymru a Llanberis."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae cais yn cael ei baratoi i ganiata\u0301u i\u2019r Llwybr fynd drwy\u2019r coed yn Yr Ocar, ond yn y cyfamser, mae\u2019r cyfarwyddiadau canlynol yn darparu coetir deniadol arall gan ddefnyddio Hawliau Tramwy Cyhoeddus."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Wrth y gwaith paent Bradite, trowch i\u2019r dde i gyfeiriad Mynydd Llandegai. Ar o\u0302l croesi\u2019r bont dros y llwybr beicio, 150m i fyny, trowch i\u2019r dde ar drac."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Gadewch y trac, sy\u2019n gwyro i\u2019r dde tuag at rai garejys, a chymerwch y llwybr troed trwy gia\u0302t ar y chwith. Parhewch ar y llwybr hwn drwy\u2019r coed, gan ddilyn y llwybr cyhoeddus da sy\u2019n mynd i ffwrdd i\u2019r dde. Peidiwch a\u0302 chario\u2019n syth ymlaen gan mai llwybr preifat yw hwn sydd wedi\u2019i neilltuo ar gyfer defnydd tawel gan y gymuned leol."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Wrth y ffordd, trowch i\u2019r chwith, ac yna i\u2019r chwith eto wrth yr eglwys ar hyd llwybr cyhoeddus arall. Pan fyddwch chi\u2019n cwrdd a\u0302\u2019r llwybr troed preifat sy\u2019n dod i mewn ar eich chwith, trowch i\u2019r dde, gan ddod yn y pen draw at gyffordd llwybrau ger pont dros yr afon. Croeswch y bont hon, ewch heibio i eiddo o\u2019r enw Yr Ocar, a dilynwch y lo\u0302n nes i chi gwrdd a\u0302\u2019r ffordd. Trowch i\u2019r dde a pharhau i fyny\u2019r allt."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Teithiau gylchol ar hyd y Llwybr"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae adeilad cynharaf safle Chwarel Felin Fawr yn dyddio o 1803. Yr adeilad cyntaf a godwyd oedd y felin lifio llechi gorllewinol. Yn ddiweddarach, ychwanegwyd adeiladau eraill oedd yn cynnwys ail felin lifio llechi a agorwyd tua 1830, ffowndri, offer peirianyddol, rheilffordd chwarel a sawl melin lechi.Mae Felin Fawr yn eiddo i Felin Fawr Cyf ar hyn o bryd ac mae`r rhan fwyaf yr adeiladau\u2019n cael eu rhentu i amrywiaeth dda o gwmni\u0308au lleol."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Cymdeithas Rheilffordd Chwarel y Penrhyn"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae Rheilffordd Chwarel y Penrhyn yn dyddio i\u2019r 1801 pan gysylltwyd Porth Penrhyn i lein y brif reilffordd yn Felin Fawr, Bethesda gan yr Arglwydd Penrhyn.Roedd y rheilffordd ar bedair lefel ac wedi eu cysylltu gan inclenau. Defnyddid ceffylau i dynnu tua ugain o wagenni llawn llechi garw i fyny ac i lawr y trac rhwng yr incleiniau.Yn ystod y 1870au yn sgi\u0302l cystadleuaeth oddi wrth chwareli eraill, aeth y cwmni ati i wella\u2019r ffordd er mwyn osgoi\u2019r inclenau."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Archebwyd tair injan DeWinton ym 1876 ar gyfer y brif lein. Maent yn locomotifau eithaf rhyfedd, prin, a\u2019u patrwm yn dilyn cynllun llorweddau silindr dwbl. Roedd gan DeWinton o Gaernarfon locomotifau a chanddynt gynllun boeleri fertigol. Roedd y rhain yn fwy masnachol lwyddiannus."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Profodd cwmni DeWintons eu bod mor aneffeithiol fel y comisiynwyd cwmni Hunslet Engine o Leeds i gynllunio locomotif newydd ar gyfer prif reilffordd y Penrhyn. Archebwyd Charles ym 1882 ac yr oedd mor boblogaidd fel yr archebwyd dau locomotif ychwanegol a chyrhaeddodd Blanche a Linda ym 1893.Caewyd Rheilffordd Chwarel y Penrhyn yn swyddogol i draffig ar 24 Gorffennaf 1962. Aeth trac y rheilffordd i Reilffordd Ffestiniog fel rhodd a chawsant eu codwyd ym 1965. Yn 2004, sefydlwyd cwmni i adfer rhan o\u2019r rheilffordd a\u2019r gweithfeydd llechi gwreiddiol yn Felin Fawr, Coed-y-Parc, ger Bethesda. Prynwyd tua milltir o wely\u2019r trac gwreiddiol."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Nodweddir y pentref gan ddwy res gyfochrog o fythynnod chwarel a adeiladwyd yn ystod y 19eg ganrif i chwarelwyr y Penrhyn, pob un a chanddo tuag acer o dir i fwydo\u2019r teulu sy\u2019n nodweddu\u2019r pentref.Yr enw gwreiddiol arno oedd Allt Douglas, ond newidiwyd yr enw i Fynydd Llandegai yn ystod y 1930au wedi i\u2019r preswylwyr benderfynu nad oeddent am gysylltu eu hunain gyda\u2019r enw Douglas, oherwydd y cysylltiad a\u0302 theulu\u2019r Penrhyn."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Cynlluniwyd y gweithdai a\u2019r adeiladau gyda\u2019r nod o roi\u2019r argraff i\u2019r chwarelwyr a\u2019r peirianwyr roi eu hoffer i lawr a gadael am adref. Gellir clywed sgyrsiau a gweld arddangosfeydd sy\u2019n cynnwys hollti llechi sy\u2019n rhoi cipolwg i chi ar fywyd y chwarel."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Adeiladwyd ysbyty Chwarel Dinorwig ym 1860, gan gyfraniadau\u2019r chwarelwyr yn bennaf. Dyma oedd un o adeiladau cyntaf yr ardal i gael dw\u0302r poeth ac oer yn rhedeg a thrydan. Parhaodd llawdriniaethau gyffredinol yma hyd y 1940au ac roedd un o beiriannau pelydr X cynharaf gogledd Cymru yn yr ysbyty. Llechen wedi ei lathru yw`r slab yn yr ystafell Bost Mortem. Nid oes ta\u0302l mynediad."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mae lled Rheilffordd y Padarn yn gul, yn mesur 4 troedfedd (1,219 mm) ac arferai gludo llechi\u2019r saith milltir (11 km) o Chwarel Dinorwig i Bort Dinorwic. Defnyddid ceffylau i wasanaethu\u2019r lein wreiddiol ond yn 1841 dechreuodd y gwaith o godi lein yn ei lle ac fe\u2019i hagorwyd ar 3 Mawrth 1843. Trowyd at locomotifau ager erbyn 23 Tachwedd 1848.Mae Rheilffordd Llyn Padarn bellach yn rheilffordd i dwristiaid a thynnir y trenau gan un o\u2019r injanau ste\u0302m hanesyddol. Mae\u2019r siwrnai\u2019n mynd am bum milltir ar hyd glan Llyn Padarn heibio Castell Dolbadarn sy\u2019n dyddio o`r drydedd ganrif ar ddeg ac yn croesi beth allai fod, o bosibl, yn afon fyrraf Prydain, heibio dau lyn Llanberis i gyrraedd pentref Llanberis. Oddi yma, mae\u2019r tre\u0302n yn rhedeg yn ddi-rwystr drwy Barc Gwledig Padarn gan ymuno a\u0302\u2019r hen reilffordd lechi o 1845 ac ymlaen hyd lannau Llyn Padarn i Benllyn. Ar y ffordd, ceir golygfeydd digymar o\u2019r Wyddfa, mynydd uchaf Cymru a Lloegr."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Heddiw mae Llanberis yn atyniad pwysig. Gallwch ddal tre\u0302n o\u2019r pentref i gopa\u2019r Wyddfa, mynydd uchaf Cymru a Lloegr neu gallwch gerdded un o\u2019r sawl llwybr i\u2019r copa sydd dros 3,000 troedfedd. Mae Gorsaf Cynhyrchu Trydan Storfa Bwmp Llanberis yn un o ryfeddodau modern diwydiannol Cymru, os nad y byd. Mae\u2019r orsaf bw\u0302er trydan dw\u0302r anferthol wedi ei adeiladau y tu mewn i\u2019r mynydd yng nghanol milltiroedd o dwneli sy\u2019n cario ffyrdd a dw\u0302r. Dywedir mai\u2019r siambr danddaearol sy\u2019n cynnwys y prif dwrbein a siambr y generadur mwyaf erioed i\u2019w gloddio. Roedd taith fws o\u2019r orsaf bw\u0302er yn dechrau o arddangosfa\u2019r \u2018Ddraig yn y Mynydd\u2019 yn Llanberis.Yn anffodus, mae`r cyflwyster yma ar gau ."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Adran 1: Bangor i Fethesda"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Adran 2: Bethesda i Lanberis"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Adran 7: Beddgelert i Croesor"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Adran 8: Croesor i Danygrisiau"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Adran 9: Tanygrisiau i Lan Ffestiniog"}]