[{"text_idx": "#000000", "text": "Academyddion Aberystwyth yng Ngw\u0302yl y Gelli"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Yn yr w\u0302yl, fe gyflwynir yr Athro Mererid Hopwood, a ymunodd a\u0302 Phrifysgol Aberystwyth fel Athro\u2019r Gymraeg ac Astudiaethau Celtaidd ym mis Ionawr 2021, yn Gymrawd Rhyngwladol newydd Cymru Greadigol Gw\u0302yl y Gelli. Ac fe drafodir rhai cwestiynau sy\u2019n berthnasol iawn i\u2019r byd sydd ohoni, yng nghyd-destun pandemig COVID-19, mewn dwy ddarlith a fydd yn cael eu traddodi gan academyddion o Aberystwyth."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae\u2019r Dr Mathers yn esbonio sail ei darlith: \u201cByddaf yn edrych eto ar y pwnc llosg hwn yng nghyd-destun y pandemig byd-eang. Rhywedd yw rhan o\u2019r esboniad am y gwahaniaeth mawr rhwng profiadau COVID Seland Newydd o dan Jacinda Ardern a\u2019r Unol Daleithiau o dan America. Mae rhai wedi dadlau y gallasai effeithiau Argyfwng Ariannol Byd-Eang 2008 wedi\u2019u lleddfu pe buasai mwy o fenywod wrth fyrddau rheoli\u2019r prif sefydliadau ariannol. Ond mae arweinwyr benywaidd yn dal i fod yn gymharol brin, ac mae\u2019r menywod sy\u2019n arwain llywodraethau a sefydliadau drwy argyfyngau yn cael eu trin yn fwy garw na dynion mewn safleoedd cyfatebol.\u201dDdydd Mercher 2 Mehefin, 13:00, bydd y Dr Siobhan Maderson, Cymrawd O\u0302l-Ddoethurol yr ESRC yn Adran Daearyddiaeth a Gwyddorau Daear, yn siarad am \u2018The Great Reset: Co-designing an inclusive, sustainable, post-pandemic future\u2019."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae\u2019r Dr Maderson yn esbonio: \u201cWrth i\u2019r rhaglen frechu at COVID-19 fynd rhagddi, mae llawer ohonom yn dechrau mentro teimlo\u2019n obeithiol am y dyfodol, er ein bod hefyd yn ymwybodol o\u2019r difrod cymdeithasol ac economaidd a achoswyd gan y pandemig. Yn fy narlith arall byddaf yn ystyried sut olwg allai fod yn ar y normal newydd a sut y gellir sicrhau bod yr ailgychwyn yn gweithio er lles pawb \u2013 a rhywogaethau eraill \u2013 yn yr amgylchedd ehangach. Bydd fy nghyflwyniad yn cloriannu camgymeriadau\u2019r gorffennol, edrych ar fentrau\u2019r presennol ac ystyried gweledigaethau llawn dewrder a dychymyg at y dyfodol.\u201d"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Bydd y ddwy ddarlith yn cael eu recordio ymlaen llaw, ac fe fydd y Doethuriaid Mathers a Maderson ill dwy ar gael wrth i\u2019w darlithoedd gael eu darlledu a thoc wedyn i ateb cwestiynau gan y gynulleidfa yn y llif sgwrsio."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ychwanegodd yr Athro Elizabeth Treasure, Is-Ganghellor Prifysgol Aberystwyth: \u201cA ninnau\u2019n brifysgol sydd ag enw da am ragoriaeth ein gwaith dysgu ac ymchwil, mae gennym lawer o werthoedd cyffredin a\u0302 Gw\u0302yl y Gelli \u2013 yn fan lle y gellir trin a thrafod materion pennaf yr oes. Mae\u2019n bleser gennym fod yn bartner i W\u0302yl y Gelli, 2021, gan barhau a\u0302\u2019n perthynas ehangach a fagwyd drwy fentrau megis Taith \u2018Scribblers\u2019 Gw\u0302yl y Gelli, \u2018Hay Levels\u2019 a\u2019n cynlluniau am w\u0302yl flynyddol ar y cyd yn yr Hen Goleg yn Aberystwyth ar o\u0302l iddo ailagor tua diwedd 2023.\u201d"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Bydd y rhaglen ddigidol o ddigwyddiadau am ddim i W\u0302yl y Gelli 2021 yn dod a\u0302 llenorion a darllenwyr ynghyd am amrywiaeth o sgyrsiau, trafodaethau, gweithdai a pherfformiadau ar-lein, yn llawn ysbrydoliaeth, o ddydd Mercher 26 Mai tan ddydd Sul 6 Mehefin. I weld y rhaglen lawn o ddigwyddiadau ac i gofrestru ar-lein yn rhad ac am ddim, gweler: "}, {"text_idx": "#000011", "text": "Hwyl hanner tymor yn dechrau wrth i\u2019r Parc Cenedlaethol agor"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Cadeirydd Newydd HCC yn Nodi Blaenoriaethau"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Yn ystod y tymor magu (rhwng Awst a Rhagfyr) mae\u2019n bosib dewch ar draws morloi bachgwyn ar draethau neu ar greigiau ar arfordir Cymru \u2013 yn aml ar ben eu hunain. Serch hynnymaen debygol bydd y fam ger llaw, felly mae\u2019n hanfodol cadw draw er mwyn iddi alluddychwelyd i fwydo\u2019i morlo bach."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Yn o\u0302l Sue Burton, Swyddog yr ACA ar gyfer Sir Benfro Forol \u201cRhaid cofio bod morloi bachangen digonedd o ofod personol ag amser er mwyn gorffwys a thyfu. Dim ond am dairwythnos yn unig caiff y morloi bach eu bwydo gan eu mamau cyn nes bydd yn rhaid iddyntgofalu am eu hunain. Mae\u2019n hanfodol felly yn ystod yr amser yma eu bod yn cael digonedd ole heb ymyrraeth. Gall aflonyddu ar forloi arwain at eu marwolaeth\u201d."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Meddygon teulu dal yma ar gyfer apwyntiadau wyneb yn wyneb"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mae meddygon yn Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Sir Benfro yn atgoffa\u2019u cleifion eu bod yn parhau i gynnig apwyntiadau wyneb yn wyneb i\u2019r rhai sydd angen eu gweld."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Trwy gydol y pandemig, mae meddygfeydd wedi sicrhau bod gwasanaethau hanfodol yn parhau i redeg, gan ddefnyddio ffyrdd arloesol o gyfathrebu a\u0302\u2019r cymunedau y maent yn eu gwasanaethu."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Erbyn hyn mae llawer o feddygfeydd yn parhau i ddefnyddio ymgynghoriadau ffo\u0302n a galwadau fideo lle y bo\u2019n briodol; mae hyn yn rhoi rhyddid i lawer o gleifion siarad a\u0302 gweithwyr gofal iechyd proffesiynol (nid o reidrwydd y meddyg teulu) yng nghysur a chyfleustra eu cartrefi eu hunain"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Mae gan y rhan fwyaf o feddygfeydd systemau ar-lein megis E-Consult neu Ask My GP, lle gall cleifion ofyn cwestiwn llai brys am eu hiechyd. Gweler gwefan eich meddygfa am fwy o wybodaeth."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Mae system brysbennu dros y ffo\u0302n neu ar-lein ar waith yn y rhan fwyaf o feddygfeydd i sicrhau bod cleifion yn siarad ag aelod clinigol o staff am eu hiechyd."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Os oes angen gweld claf wyneb yn wyneb, bydd y feddygfa\u2019n gwneud apwyntiad a\u0302\u2019r gweithiwr gofal iechyd proffesiynol mwyaf priodol i\u2019w anghenion."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Gellir trin llawer o gyflyrau dros y ffo\u0302n gyda chyngor ac os oes angen, gellir rhoi presgripsiwn i fferyllfa o\u2019ch dewis. Peidiwch ag osgoi ymofyn triniaeth."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Ar gyfer ma\u0302n anhwylderau, cofiwch y gallai eich fferyllfa gymunedol helpu.\u201d"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Yn ystod y pandemig hwn, gweinyddu presgripsiynau yw\u2019r prif ffocws o hyd, ond mae gwasanaethau eraill ar gael, megis y Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin, Brysbennu a Thrin, cyflenwi meddyginiaethau mewn argyfwng a dulliau atal cenhedlu brys."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Gellir cael mynediad at y gwasanaethau hyn drwy ymgynghoriad dros y ffo\u0302n, gyda\u2019r claf neu ofalwr/aelod o\u2019r teulu yn casglu unrhyw feddyginiaeth angenrheidiol."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Cofiwch archebu unrhyw bresgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd mewn pryd cyn i chi ei orffen.\u201d"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Yn ychwanegol at y wybodaeth arbenigol broffesiynol a gynigir mewn fferyllfeydd, bydd cleifion cymwys yn gallu derbyn eu brechlyn ffliw rhad ac am ddim yn y mwyafrif o\u2019n fferyllfeydd cymunedol y gaeaf hwn. Am restr lawn o fferyllfeydd sy\u2019n cymryd rhan, cliciwch yma "}, {"text_idx": "#000034", "text": "I gael gwybod pa wasanaethau y mae eich fferyllfa gymunedol yn eu cynnig, ewch i: "}, {"text_idx": "#000035", "text": "Mae rheolau cadw pellter cymdeithasol yn parhau ar draws safleoedd gofal sylfaenol er diogelwch cleifion a staff. Bydd gweithwyr gofal iechyd proffesiynol sy\u2019n gweld cleifion wyneb yn wyneb i asesu neu ddarparu triniaeth yn defnyddio\u2019r cyfarpar diogelu personol priodol ac mae sgriniau ar waith mewn rhai cownteri a derbynfeydd"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Cofiwch wisgo gorchudd wyneb pan ydych yn ymweld ag unrhyw leoliad gofal iechyd."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Mae gan Ddoc Penfro hanes morwrol cyfoethog, gan ei bod yn dref filwrol ers 150 oflynyddoedd. Heddiw, mae hen Ddociau\u2019r Llynges Frenhinol yn borthladd masnacholsydd a\u0302 dyfodol cyffrous yn y diwydiant ynni adnewyddadwy."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Mae Porthladd Aberdaugleddau yn rhan allweddol o brosiect Ardal Forol Doc PenfroBargen Ddinesig Bae Abertawe gwerth \u00a360 miliwn, a fydd yn darparu\u2019r cyfleusterau,y gwasanaethau a\u2019r gofodau sydd eu hangen i sefydlu canolfan o\u2019r radd flaenaf argyfer ynni morol a pheirianneg. Fel rhan o hyn, mae angen adnewyddu pedwarrhandy rhestredig Gradd II sy\u2019n sownd yn siediau awyrennau Sunderland er mwyneu moderneiddio ar gyfer yr 21ain ganrif a\u2019u cynnig fel gweithleoedd modern hyblyg.Bydd y gwaith adeiladu\u2019n dechrau ym mis Tachwedd 2021 ac yn o\u0302l yr amserlen byddyn cael ei gwblhau erbyn mis Tachwedd 2022."}, {"text_idx": "#000044", "text": "TRANSPORT FOR WALES is offering rugby supporters rail and bus services for Wales\u2019 opening game of the Six Nations against..."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Planning approved for change of use in Tenby\u2019s \u2018drinking quarter\u2019"}, {"text_idx": "#000046", "text": "THE RESTROSPECTIVE planning applications made by Mike Evans were granted approval by national park planners. A former national park member..."}, {"text_idx": "#000047", "text": "MP\u2019s call for better County rail links to boost tourism"}, {"text_idx": "#000049", "text": "Dyfed-Powys police precept to rise by 7.75 per cent"}, {"text_idx": "#000051", "text": "Ferry staff concerned over rumours Pembroke Dock to Rosslare route coming to an end"}, {"text_idx": "#000052", "text": "CONCERNS are growing amongst Irish Ferries staff operating out of Pembroke Dock as rumours continue to circulate that the company..."}, {"text_idx": "#000054", "text": "POLICE and ambulance units were despatched to a residential address in Haven Drive, Milford Haven on Friday following a 999..."}, {"text_idx": "#000056", "text": "A WOMAN in her early thirties was tragically pronounced dead at her home in North Court, Haverfordwest on Monday (Jan..."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Off duty firefighters stopped to assist injured motorcyclist"}, {"text_idx": "#000059", "text": "Strikes: Pembrokeshire schools and classes to close this week"}, {"text_idx": "#000060", "text": "SEVEN Pembrokeshire schools will close and 16 will be partially closed during Wednesday\u2019s strikes by teachers. A series of strikes..."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Main road into Milford Haven shut due to serious road traffic collision"}, {"text_idx": "#000064", "text": "Eight bungling police officers \u2018raided\u2019 home of autistic child \u2018by mistake\u2019"}, {"text_idx": "#000066", "text": "This website and associated newspapers adhere to the Independent Press Standards Organisation's Editors' Code of Practice. If you have a complaint about the editorial content which relates to inaccuracy or intrusion, then please contact the editor here. If you are dissatisfied with the response provided you can contact IPSO here"}]