[{"text_idx": "#000001", "text": "Pam nad yw mwy o bobl ifanc a\u0302 phrofiad o ofal yn mynd i\u2019r brifysgol?"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Gall prifysgol fod yn un o\u2019r adegau mwyaf cyffrous ym mywyd pobl ifanc; mae\u2019n gyfle iddynt astudio rhywbeth y mae ganddyn nhw wir ddiddordeb ynddo, cwrdd a\u0302 phobl newydd, cael profiadau newydd a bod a\u0302l lle i gymryd y camau cyntaf hynny fel oedolyn annibynnol yn y byd. Gyda hyn i gyd ar gael, pam mae pobl ifanc a\u0302 phrofiad o ofal yn sylweddol lai tebygol o fynd i\u2019r brifysgol a chwblhau eu gradd na\u2019r boblogaeth gyffredinol (Jackson 2007)?"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae union nifer y bobl ifanc a\u0302 phrofiad o ofal sy\u2019n mynd i\u2019r brifysgol yn aneglur. Mae Harrison (2017) yn awgrymu mai\u2019r amcangyfrif gorau yw bod 6% o bobl ifanc a\u0302 phrofiad o ofal (yn Lloegr; dan 21 oed) yn y brifysgol o\u2019i gymharu a\u0302 43% o\u2019u cyfoedion yn y boblogaeth yn gyffredinol. Mae\u2019r gwahaniaeth rhwng y ddau grw\u0302p yn amlwg."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Gan wybod hyn, mae\u2019n bwysig annog pobl ifanc a\u0302 phrofiad o ofal i fynychu\u2019r brifysgol i gyrraedd eu potensial academaidd a chael mynediad i gyfleoedd y maent yn annhebygol o\u2019u cael mewn man arall. Ar hyn o bryd mae hyn yn anodd gan fod yna lawer o rwystrau, yn enwedig o ran argaeledd cymorth, anogaeth a chyngor ar y llwybrau i\u2019r brifysgol a thrwy gydol y cyfnod a dreulir yno."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Un rhwystr cydnabyddedig yw\u2019r ffordd negyddol mae gweithwyr proffesiynol a ffigyrau awdurdod eraill yn eu bywydau yn gweld galluoedd y grw\u0302p hwn o bobl ifanc, er gwaethaf ymdrechion llawer o weithwyr cymdeithasol. Gall effaith disgwyliadau academaidd mor isel gael effeithiau parhaol negyddol. Fodd bynnag, roedd ymchwil a gynhaliwyd gan Mannay et al. (2015) yn dangos bod pobl ifanc a\u0302 phrofiad o ofal yn mynegi uchelgais a dyheadau i lwyddo mewn addysg ac i ddilyn gyrfaoedd sy\u2019n gofyn am gymhwyster ar lefel prifysgol."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Felly beth sy\u2019n rhwystro neu\u2019n helpu pobl sy\u2019n gadael gofal wrth drosglwyddo i\u2019r brifysgol, ac o fewn y brifysgol? Mae astudiaeth ddoethurol wedi archwilio\u2019r cwestiwn hwn gan ddefnyddio data o \u2018Next Steps\u2019, astudiaeth a oedd yn dilyn cynnydd pobl ifanc o Loegr mewn ysgolion uwchradd gwladol neu annibynnol sy\u2019n cynnwys \u201815,770 o bobl ifanc, yr oedd 245 ohonynt a\u0302 phrofiad o ofal."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Fel y dangosir yn Ffigur 1, mae canfyddiadau\u2019r rhan hon o\u2019r astudiaeth ehangach yn dangos bod pobl ifanc mewn gofal yn dyheu am fynd i\u2019r brifysgol ond yn meddwl bod eu siawns o ennill lle yn llawer is na\u2019r rhai nad ydynt wedi bod mewn gofal. Yn ogystal, er bod hanner y bobl ifanc a\u0302 phrofiad o ofal yn dweud y byddent yn gwneud cais i brifysgol, roedd traean yn teimlo ei bod yn annhebygol y byddent yn cael lle. Mae hyn yn cymharu\u2019n wael a\u0302\u2019r mwy na dwy ran o dair o\u2019r rhai nad ydynt wedi bod mewn gofal sy\u2019n bwriadu ceisio am le mewn prifysgol, a\u2019r nifer is o lawer a oedd yn amau y byddent yn cael lle."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae\u2019r gwahaniaethau sylweddol hyn rhwng pobl ifanc a\u0302 phrofiad o ofal a\u2019r rhai sydd heb y fath brofiad yn awgrymu\u2019n gryf bod meddu ar brofiad o ofal yn gysylltiedig a\u0302 lefelau is o ddyhead i fynd i\u2019r brifysgol ac o deimladau y bydd lle yn cael ei sicrhau. Roedd Mannay et al. (2015) yn dadlau y gallai\u2019r teimladau hyn ddeillio o dueddiad i weithwyr proffesiynol a gofalwyr ddigalonni pobl ifanc a\u0302 phrofiad fel nad ydynt yn dilyn eu dyheadau. Mae\u2019r agwedd besimistaidd hefyd yn gysylltiedig a\u0302\u2019r diffyg gwybodaeth am lwybrau i\u2019r brifysgol ar gyfer pobl ifanc mewn gofal, gan eu rhwystro rhag cael mynediad i wybodaeth a allai eu helpu i benderfynu a hoffent fynychu\u2019r brifysgol ai peidio. Mae\u2019r gwahanol bolisi\u0308au a threfniadau sydd gan awdurdodau lleol ar waith ledled y DU yn cymhlethu\u2019r mater hwn hyd yn oed yn fwy."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Gyda\u2019i gilydd, mae canfyddiadau\u2019r astudiaeth ddoethurol yn cynyddu pryderon ynghylch dyheadau a chynnydd pobl ifanc mewn gofal. Mae gan y bobl ifanc hyn y cymhelliant a\u2019r gallu deallusol i ffynnu mewn lleoliad prifysgol ond maent yn cael eu rhwystro gan brosesau biwrocrataidd, agweddau negyddol a disgwyliadau isel gan y rhai sy\u2019n gofalu amdanynt. Mae angen mynd i\u2019r afael a\u0302\u2019r holl faterion hyn i sicrhau bod cyfleoedd cyfartal i gael mynediad i\u2019r brifysgol ar gael ac y manteisir arnynt. Ni ddylai bod a\u0302 phrofiad o ofal gyfyngu ar gyfleoedd unigolyn i fynychu\u2019r Brifysgol."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Nod mae\u2019r graff dim ond ar gael yn yr Saesneg."}]