[{"text_idx": "#000003", "text": "Mae hanes Llanymddyfri yn ddiddorol tu hwnt, wedi iddo fod yn gartref i gaer y Rhufeiniaid ac yna\u2019r Normaniaid. Gweler adfeilion y dyddiau cynt mewn sawl man, gan gynnwys Castell Llanymddyfri. Er nad yw wedi goroesi cystal a\u0302 rhai o gestyll eraill Cymru, mae adfail Castell Llanymddyfri yn rhoi blas pwysig i ni ar sut oedd bywyd yn yr ardal sawl canrif yn o\u0302l.\nGer y castell, welwch furlun dur o Llywelyn ap Gruffydd Fychan. Efallai nad yw\u2019r enw yma yn gyfarwydd i bawb dros Gymru, ond dwi\u2019n siw\u0302r fod pawb wedi clywed am ei gyfaill, Owain Glyndw\u0302r. Yn y flwyddyn 1401, roedd brenin Lloegr, Hari\u2019r IV, yn erlyn Owain Glyndw\u0302r ac, yn o\u0302l bob so\u0302n, roedd Glyndw\u0302r yn cuddio yn Llanymddyfri."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Wrth chwilio am Glyndw\u0302r, gofynnodd Hari\u2019r IV a\u2019i fyddin am gymorth gan y trigolion lleol, gan gynnwys Llywelyn ap Gruffydd Fychan. Cytunodd Llywelyn i helpu ond, gyda dau fab ym myddin Glyndw\u0302r, nid oedd gan Llywelyn unrhyw fwriad o helpu brenin Lloegr go iawn. Am wythnosau, bu Llywelyn yn arwain byddin Hari\u2019r IV trwy\u2019r Deheubarth, ymhell o leoliad cywir Glyndw\u0302r. O\u2019r diwedd, sylwodd Hari\u2019r IV fod Llywelyn yn amddiffyn Glyndw\u0302r a\u2019i fyddin a chafodd ei gosbi.\nMae\u2019r trigolion lleol yn mynnu mai ger y cerflun mae\u2019r olygfa orau o\u2019r dref, felly mae\u2019n werth mynd i ymweld a\u0302\u2019r castell a\u2019r cerflun!"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Os na gawsoch chi ddigon o sbort yn yr Eisteddfod, yna ewch draw i gwrs beicio mynydd Cwm Rhaeadr. Ar y cwrs heriol hwn, cewch fwynhau golygfeydd anhygoel gan gynnwys golygfeydd o\u2019r rhaeadr uchaf yn Sir Gaerfyrddin.\nDdim yn hoff o feicio? Peidiwch a\u0302 phoeni, dyma gyfle arbennig i fwynhau\u2019r ardal ar ei gorau, gyda llwybr cerdded oddeutu 2 milltir o hyd. Cofiwch ddod a\u0302 phicnic gyda chi!\nNid dyma\u2019r unig gwrs beicio mynydd yn yr ardal. Mae cyfle hefyd i feicio ar gwrs beicio mynydd Coedwig Crychan, tua 25 munud o Lanymddyfri. Cewch fwynhau'r profiad o wibio ymysg y coed gyda chyrsiau sy\u2019n amrywio o 2.4 milltir i 7.7 milltir."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Nid yn unig y golygfeydd uwch ddaear sy\u2019n euraidd yn Sir Gaerfyrddin. Oddeutu 20 munud i ffwrdd o faes yr Eisteddfod mae Gwaith Aur Dolau Cothi. Dyma dystiolaeth o waith y Rhufeiniaid unwaith eto, gyda\u2019r gwaith aur yn dyddio\u2019n o\u0302l 2,000 o flynyddoedd! Fe ddaeth y gwaith cloddio i ben yn 1938 ac mae modd i chi fynd i mewn i\u2019r chwarel ac o dan y ddaear, dim ond i chi gofio esgidiau addas a bwcio o flaen llaw."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ar ddiwrnod braf, lle gwell i eistedd a mwynhau seibiant na Sgwa\u0302r y Farchnad? Wedi ei leoli yng nghalon y dref, yma cewch flas o fywyd y trigolion lleol. O Sgwa\u0302r y Farchnad, cewch droedio ymysg y siopau modern a\u2019r hen hanes.\nWyddoch chi, so\u0302n fod gan Lanymddyfri, ar un adeg, fwy o dafarndai \u2018na unrhyw fan arall? Ac yn Llanymddyfri mae lleoliad y Gwasg Argraffu cyntaf Cymru, sef Gwasg y Tonn."}]