[{"text_idx": "#000003", "text": "What is Community?Join Community!Featured PostsLeaderboard"}, {"text_idx": "#000005", "text": "BuzzFeed NewsReporting on what you care about. We hold major institutions accountable and expose wrongdoing.BuzzFeed TastySearch, watch, and cook every single Tasty recipe and video ever - all in one place!BuzzFeed GoodfulSelf care and ideas to help you live a healthier, happier life.BuzzFeed Bring MeObsessed with travel? Discover unique things to do, places to eat, and sights to see in the best destinations around the world with Bring Me!BuzzFeed As IsSomething for everyone interested in hair, makeup, style, and body positivity."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Dysgodd ei fam lwythi o ganeuon gwerin iddo fe... a\u2019i deg plentyn arall."}, {"text_idx": "#000011", "text": "View this video on YouTube"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Roedd e wedi cymryd safbwynt gwrthwynebydd cydwybodol ar sail ei ddaliadau Cristnogol heddychlon."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Dyma fe o flaen tanc yn Epynt fel rhan o brotest yn erbyn awyrennau di-beilot."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mae Mere\u0302d yn enwog am ei waith gyda Phyllis Kinney, gan gynnwys recordiau, llyfrau, a sioeau teledu a radio."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Priododd y cwpl yn 1948."}, {"text_idx": "#000022", "text": "\u2018Hapus tu hwnt, hyd yn oed pan dw i ddim yn hapus!\u2019 meddai hi am eu seithfed degawd o fywyd gyda\u2019i gilydd yn 2014."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Roedd y label Folkways yn ymdrech enfawr i ddogfennu diwylliannau gwerin o gwmpas y byd gan gynnwys Norwy, Yr Almaen, Tseina, India - a nawr, Cymru."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Ymddangosodd y teitl yn y siartiau beirniaid o oreuon y flwyddyn 1954 yn y New York Times."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Ar o\u0302l dychwelyd i Gymru, aeth i weithio i'w hen goleg ym Mangor fel tiwtor oedolion."}, {"text_idx": "#000034", "text": "1969 oedd y flwyddyn ac Arwisgiad Carlo oedd y digwyddiad mawr."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Fel gweriniaethwr cryf gallai pethau wedi bod yn lletchwith i Mere\u0302d yn y swydd BBC."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Ond llwyddodd rhywsut i berswadio\u2019r Gorfforaeth i sefydlu ac ariannu cystadleuaeth caneuon uniaith Gymraeg."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Sylfaenodd y papur bro cyntaf, Y Dinesydd, gyda thi\u0302m o wirfoddolwyr yng Nghaerdydd yn 1973. Fel hobi."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Am 9 o\u2019r gloch yn hwyr ar 11fed o Hydref 1979, aeth Meredydd a dau gyd-aelod o Gymdeithas yr Iaith Gymraeg, Ned Thomas a Pennar Davies, i mewn i orsaf drosglwyddo Pencarreg ger Llanybydder, Sir Ga\u0302r a diffodd y mast a\u2019i signal teledu i filoedd o dai."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Roedd Ned Thomas wedi paratoi ar gyfer arhosiad hir yn yr orsaf drosglwyddo, ac fe aeth a\u0302\u2019i gitar gydag ef yn y gobaith y byddai Mere\u0302d yn barod i ganu i hwylio\u2019r oriau! Ond, nid oedd y Dr Meredydd Evans mewn llawer o hwyl i ganu a bu\u2019n rhaid gadael y gitar yn y car a threulio\u2019r amser yn sgwrsio nes i\u2019r heddlu gyrraedd."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Roedd gweithredoedd yn yr un modd yn ystod yr ymgyrch ddi-drais i sicrhau sianel deledu Gymraeg ond pobl ifanc oedd y rhan fwyaf o\u2019r ymgyrchwyr."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Roedd y weithred uniongyrchol gan y tri dyn parchus yn sioc i awdurdodau a\u2019r wasg."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Dyfarnodd Llys y Goron Caerfyrddin y tri yn euog o \u2018fwrgleriaeth, difrod troseddol a meddu ar offer er mwyn troseddu\u2019 yn Orffennaf 1980 gyda dirwyon trwm."}, {"text_idx": "#000045", "text": "'Un peth a ddaeth yn boenus o amlwg i mi yn ystod deng mlynedd o weithio yn y gwasanaeth darlledu yng Nghymru... mai peth cywilyddus o ymylol yw darlledu Cymraeg oddi mewn i gyfundrefn ddigamsyniol Brydeinig na all gymryd, neu na fynn gymryd, y diwylliant Cymraeg o ddifri...'"}, {"text_idx": "#000047", "text": "Ymgyrchodd i sefydlu coleg ffederal Cymraeg ac wedyn cyfrannodd at waith y sefydliad newydd, Coleg Cymraeg Cenedlaethol ym maes athroniaeth."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Yn ogystal, sefydlodd Gronfa Genedlaethol William Salesbury fel ffordd o gefnogi myfyrwyr y Coleg, yn seiliedig ar ysbrydoliaeth y prosiectau ariannu torfol gan chwarelwyr yn y 19eg ganrif i sefydlu prifysgolion Bangor ac Aberystwyth."}, {"text_idx": "#000051", "text": "\u2018Mae gen i amheuaeth o lywodraeth, \u2018de - a dw i\u2019n meddwl ei bod hi\u2019n amheuaeth digon iach...\u2019 meddai Mere\u0302d mewn cyfweliad i Sianel62 am Lywodraeth Cymru, hawliau iaith ac anufudd-dod sifil.\u2018Mae hi\u2019n ddyletswydd ar bob gwladwriaeth i amddiffyn ei phobl; amddiffyn yr etifeddiaeth. Ond y ffaith ydy, o ran canran mi ydyn ni yn lleihau a lleihau - o hyd. Ac mae wedi digwydd trwy\u2019r ganrif...''Sut ydyn ni yn medru mynd i wrthwynebu hyn? Allwn i ddim jyst eistedd yn o\u0302l - achos mynd yn waeth fydd hi.\u2019"}, {"text_idx": "#000052", "text": "\u2018Mae gen i amheuaeth o lywodraeth, \u2018de - a dw i\u2019n meddwl ei bod hi\u2019n amheuaeth digon iach...\u2019 meddai Mere\u0302d mewn cyfweliad i Sianel62 am Lywodraeth Cymru, hawliau iaith ac anufudd-dod sifil."}, {"text_idx": "#000053", "text": "\u2018Mae hi\u2019n ddyletswydd ar bob gwladwriaeth i amddiffyn ei phobl; amddiffyn yr etifeddiaeth. Ond y ffaith ydy, o ran canran mi ydyn ni yn lleihau a lleihau - o hyd. Ac mae wedi digwydd trwy\u2019r ganrif...'"}, {"text_idx": "#000054", "text": "'Sut ydyn ni yn medru mynd i wrthwynebu hyn? Allwn i ddim jyst eistedd yn o\u0302l - achos mynd yn waeth fydd hi.\u2019"}, {"text_idx": "#000056", "text": "'Gwelodd ei Gymru yn edwino, canodd y gloch, a chafodd ei wawdio am hynny.'"}, {"text_idx": "#000057", "text": "'Ond ddaru o rioed suro na chwerwi. Daliodd ati i ganu a charu ei gyd-ddyn hyd y diwedd, a daliodd ati i ymgyrchu.'"}, {"text_idx": "#000058", "text": "This post was created by a member of the BuzzFeed Community.You can join and make your own posts and quizzes."}]