[{"text_idx": "#000002", "text": "Y WefanY Ti\u0302mGwybodaeth i Rieni"}, {"text_idx": "#000004", "text": "so\u0302namlyfraFeb 7, 20223 min read"}, {"text_idx": "#000006", "text": "*For English review, please change language toggle switch on top of page*"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Oed diddordeb: 15+ / oedolion"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Oed darllen: 12+ (darllenwyr aeddfed)"}, {"text_idx": "#000009", "text": "*cyfeiriadau anuniongyrchol at ymosodiadau rhywiol a thrais"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Chwarae teg iddyn nhw, mae Gwasg Carreg Gwalch wedi bod yn brysur dros y blynyddoedd diwethaf yn rhoi lot o sylw i gynhyrchu trysorfa o lyfrau yn ymwneud a\u0302 hanes Cymru dros wahanol gyfnodau. Mae hyn yn beth da iawn o ystyried y pwyslais fydd ar ddysgu am hanes a thraddodiadau ein gwlad yn y Cwricwlwm Newydd i Gymru. Mynd yn o\u0302l i Oes Fictoria ydan ni\u2019r tro hwn, i gyfnod terfysgoedd Beca yng ngorllewin a chanolbarth Cymru."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Nid dyma\u2019r tro cyntaf i ni ymweld a\u0302\u2019r cyfnod cythryblus yma mewn llenyddiaeth i blant a phobl ifanc, gan i\u2019r Brenin ei hun, T. Llew Jones, gyhoeddi nofel am y cyfnod ym 1974 o dan y teitl Cri\u2019r Dylluan. Roedd honno\u2019n chwip o nofel, felly tipyn o gystadleuaeth!"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Heb fynd i ormod o fanylder a rhag ofn nad ydach chi\u2019n gyfarwydd, dyma adeg lle'r oedd ffermwyr a gwerinwyr cefn gwlad Cymru yn gwrthryfela ac yn protestio yn erbyn tollau afresymol ar hyd lonydd Cymru. Yn y 1830au hwyr a\u2019r 1840au cynnar, roedd gwerin bobl Cymru yn dlawd iawn. Roedd cyfres o gynaeafau gwael wedi arwain at gynnydd aruthrol yng nghostau byw ac roedd bywyd yn galed iawn. Ar ben hyn oll, roedd disgwyl iddynt dalu tollau uchel er mwyn cael defnyddio\u2019r ffyrdd i symud nwyddau ac ati. Teimla\u2019r ffermwyr eu bod yn cael eu trin yn annheg a\u2019u gormesu, felly dyma fynd ati i weithredu. Roedden nhw\u2019n mynd allan fin nos gan bardduo\u2019u hwynebau a gwisgo dillad merched er mwyn llosgi\u2019r tollbyrth, oedd yn arwydd o orthrwm, i\u2019r llawr."}, {"text_idx": "#000013", "text": "beth sy'n digwydd? (heb sboilars)"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae\u2019r dragw\u0302ns (milwyr) wedi cyrraedd ardal Sir Gaerfyrddin oherwydd yr anghydfod yngly\u0302n a\u0302\u2019r protestiadau. Wrth i\u2019r ffermwyr gyrraedd pen eu tennyn, mae mwy o\u2019r tollbyrth yn cael eu chwalu a\u2019u llosgi ac mae\u2019r Cyrnol am eu gwaed. Mae\u2019r milwr yno\u2019n bla er mwyn dal criw \u2018Beca\u2019 in flagrante a rhoi stop arnynt unwaith ac am byth, ond mae Beca a\u2019i \u2018merched\u2019, gyda\u2019u rhwydwaith o negeseuon cudd, gam ar y blaen bob tro."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Yn y stori, down i adnabod nifer o gymeriadau lleol fel teulu\u2019r gof, teulu\u2019r sipsiwn a theuluoedd y tafarndai. Mae\u2019n amlwg fod pawb yn gwybod rhywbeth, ond does neb yn siarad am Beca. Canolbwyntia\u2019r nofel ar Elin, merch pymtheg oed, sy\u2019n byw yn Nhafarn y Wawr, Llangadog. Caiff ei thynnu i mewn i helynt y terfysg, ac mae ei bywyd mewn perygl o ganlyniad - yn llythrennol, bydd rhaid iddi redeg yn gynt na\u2019r cleddyfau yn wir! Yng nghanol y cyffro, daw Elin i wybod mwy am ddigwyddiadau tywyll y gorffennol, am ei thad a\u2019i mam, ac am newyddion a all chwalu ei bywyd teuluol yn llwyr. Daw i ddysgu fod hyd yn oed rhai o bobl fwyaf \u2018parchus\u2019 cymdeithas yn llawn cyfrinachau tywyll..."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Ella fod fy niffiniad i o \u2018lyfr i blant\u2019 yn wahanol i\u2019r cyhoeddwr, ond faswn i ddim yn argymell y stori yma i blant cynradd, yn bennaf oherwydd bod y darllen yn rhy heriol i\u2019r mwyafrif yn o\u0302l fy mhrofiad i. \u20188-12 a hy\u0302n\u2019 medden nhw \u2013 dwi\u2019n cytuno gyda\u2019r darn olaf, ac yn meddwl mai cynulleidfa 15+ fyddai\u2019n gwerthfawrogi\u2019r nofel yma fwyaf er mwyn deall y cyd-destun yn llawn. A minnau\u2019n reit hoff o hanes, dwi wedi bod yn llowcio nofelau ffuglen hanesyddol Myrddin ap Dafydd yn y blynyddoedd diwethaf gan fod sylw\u2019r awdur at y ffeithiau hanesyddol yn drwyadl. Dwi\u2019n hoff iawn o\u2019r darnau yng nghefn y llyfr sy\u2019n so\u0302n am y broses/sbardun o greu\u2019r stori. Er hyn, rhaid i mi gyfaddef, wnes i ddim mwynhau hon cymaint a\u0302 Drws Du yn Nhonypandy a Y Goron yn y Chwarel. Doedd y stori ddim yn fy nghydio cystal am ryw reswm. Ella mod i'n gweld y plot yn araf yn datblygu. Wedi dweud hynny, mae nifer o\u2019r negeseuon yn y llyfr yn berthnasol iawn i ni heddiw:"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Dwi\u2019n siw\u0302r y byddai modd cael trafodaeth werthfawr yn y dosbarth ar o\u0302l y darllen a chymharu rhai o anghyfiawnderau\u2019r cyfnod gyda\u2019n sefyllfa ni yng Nghymru heddiw. O ystyried y cynnydd diweddar mewn costau byw, y driniaeth ddirmygus o Gymru sy\u2019n dod o gyfeiriad San Steffan a\u2019r rhethreg ddiddiwedd am \u2018nerth yr undeb\u2019, dwi\u2019n gobeithio y gwnawn ni\u2019r Cymry cyffredin ffeindio \u2018ysbryd Beca\u2019 unwaith eto, er mwyn cwffio yn erbyn yr holl anghyfiawnderau ac anghydraddoldebau (ond ella mewn ffordd wahanol i wisgo peisiau a llosgi adeiladau erbyn hyn!)"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Ca\u0302n dda gan Tecwyn Ifan!"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Cymraeg gwreiddiolCymrumerched becahanes cymruffuglen hanesyddolgwerinffuglen"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mwy o Helynt - Rebecca Roberts"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Nid ydym yn gyfrifol am gynnwys gwefannau allanol."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Menter gwirfoddol yw So\u0302n am Lyfra sy\u2019n darparu adolygiadau dwyieithog o lyfrau Cymraeg i blant a phobl ifanc. Bydd hefyd yn cynnig llwyfan i sgyrsiau a thrafodaethau am lyfrau. Rydym yn gweithredu\u2019n gwbl annibynnol ac yn gwerthfawrogi unrhyw roddion all ein helpu i gyflawni'r nodau hyn. Bydd eich rhodd yn help i ni gynnal y gwasanaeth."}, {"text_idx": "#000026", "text": "So\u0302n am Lyfra is a voluntary venture that provides bilingual reviews for Welsh children and young people\u2019s books. It shall also be a platform for conversations and discussions about books. We operate totally independently and we appreciate any donations that help us to achieve our goals. Your kindness will help us maintain the Service."}]