[{"text_idx": "#000001", "text": "Diolch yn bennaf i waith caled y gwirfoddolwyr cafwyd popeth i\u2019w le mewn pryd i ail-agor y bar."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Dechreuwyd sefydlu rhaglen o weithgareddau cymunedol i\u2019r hen a\u2019r ifanc \u2013 o foreau coffi a chlwb cerdded i glwb ieuenctid \u2018Ty\u2019n Llan Ni\u2019 a chlwb dysgwyr Cymraeg."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae yna fwrlwm a bywyd bellach yn Ty\u2019n Llan a disgwyl eiddgar am newyddion pellach am y cynlluniau adnewyddu a\u2019r cyllido."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Diolch yn bennaf i waith caled y gwirfoddolwyr cafwyd popeth i\u2019w le mewn pryd i ail-agor y bar.\nDechreuwyd sefydlu rhaglen o weithgareddau cymunedol i\u2019r hen a\u2019r ifanc - o foreau coffi a chlwb cerdded i glwb ieuenctid \u2018Ty\u2019n Llan Ni\u2019 a chlwb dysgwyr Cymraeg.\nMae yna fwrlwm a bywyd bellach yn Ty\u2019n Llan a disgwyl eiddgar am newyddion pellach am y cynlluniau adnewyddu a\u2019r cyllido."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Aeth gwirfoddolwyr ati ar unwaith i dorri gwair a thacluso\u2019r ardd a cynhaliwyd dau ddiwrnod o ddathlu awyr agored yn yr ardd fel blas o\u2019r hyn oedd i ddod."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Cre\u0308wyd hanner dwsin o is-bwyllgorau i gyd-lynnu gwaith gwirfoddol i baratoi\u2019r adeilad ar gyfer ei ail-agor yn ei ffurf bresennol. Bu sawl diwrnod cymunedol o baentio, trwsio a glanhau."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Gofynnwyd i\u2019r pensaer Elinor Gray-Williams ddechrau cynllunio ar gyfer adnewyddu ac ehangu\u2019r adeilad a chyflwynwyd dau opsiwn posib i gychwyn y drafodaeth gyda\u2019r gymuned. Cychwynwyd ceisiadau am nifer o grantiau i helpu i ariannu\u2019r cynlluniau hyn."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Aeth gwirfoddolwyr ati ar unwaith i dorri gwair a thacluso\u2019r ardd a cynhaliwyd dau ddiwrnod o ddathlu awyr agored yn yr ardd fel blas o\u2019r hyn oedd i ddod.\nCre\u0308wyd hanner dwsin o is-bwyllgorau i gyd-lynnu gwaith gwirfoddol i baratoi\u2019r adeilad ar gyfer ei ail-agor yn ei ffurf bresennol. Bu sawl diwrnod cymunedol o baentio, trwsio a glanhau.\nGofynnwyd i\u2019r pensaer Elinor Gray-Williams ddechrau cynllunio ar gyfer adnewyddu ac ehangu\u2019r adeilad a chyflwynwyd dau opsiwn posib i gychwyn y drafodaeth gyda\u2019r gymuned. Cychwynwyd ceisiadau am nifer o grantiau i helpu i ariannu\u2019r cynlluniau hyn.\nDdiwedd Tachwedd penodwyd rheolwr dros dro a chriw o staff bar ifanc brwdfrydig."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Codi \u00a3464,800 mewn cyfranddaliadau a chwblhau\u2019r pryniant"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Caeodd y cynnig ar 11 Mehefin 2021 ac erbyn cyfri a chadarnhau pob addewid cyhoeddwyd bod yr ymgyrch wedi llwyddo\u2019n rhyfeddol, gan godi\u2019r swm gwych o \u00a3464,800 mewn cyfalaf cymunedol i\u2019r Gymdeithas."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Daeth y buddsoddiadau hyn gan gyfanswm o 1013 o aelodau, gyda hanner ohonynt yn dod o go\u0302d post LL54 a mwyafrif y gweddill o wahanol rannau o Gymru. Roedd yna hefyd fuddsoddiadau o 28 o wledydd gwahanol ar draws y byd, gan ddangos ape\u0302l ryngwladol stori ein hymgyrch i achub ein tafarn leol."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Roedd hyn yn fwy na digon i\u2019n galluogi i gwblhau pryniant yr adeilad ar 28 Mehefin 2021."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Caeodd y cynnig ar 11 Mehefin 2021 ac erbyn cyfri a chadarnhau pob addewid cyhoeddwyd bod yr ymgyrch wedi llwyddo\u2019n rhyfeddol, gan godi\u2019r swm gwych o \u00a3464,800 mewn cyfalaf cymunedol i\u2019r Gymdeithas.\nDaeth y buddsoddiadau hyn gan gyfanswm o 1013 o aelodau, gyda hanner ohonynt yn dod o go\u0302d post LL54 a mwyafrif y gweddill o wahanol rannau o Gymru. Roedd yna hefyd fuddsoddiadau o 28 o wledydd gwahanol ar draws y byd, gan ddangos ape\u0302l ryngwladol stori ein hymgyrch i achub ein tafarn leol.\nRoedd hyn yn fwy na digon i\u2019n galluogi i gwblhau pryniant yr adeilad ar 28 Mehefin 2021."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Gyda chymorth Sefydliad Plunkett a Chanolfan Cydweithredol Cymru, aed ati i baratoi Cynllun Busnes a Chynnig i Fuddsoddi mewn Cyfranddaliadau yn y Gymdeithas a lansiwyd ymgyrch hyrwyddo egniol gyda tharged o \u00a3400,000. Cafwyd tipyn go lew o sylw ar y cyfryngau a negeseuon di-baid ar y cyfryngau torfol, gydag enwogion y byd chwaraeon a Hollywood yn datgan eu cefnogaeth."}, {"text_idx": "#000018", "text": "O ystyried yr angen i weithredu\u2019n gyflym cytunwyd mai\u2019r camau cyntaf oedd ceisio sicrhau digon o addewidion o fenthyciadau tymor byr i ganiata\u0301u gwneud cynnig am yr eiddo, i gwblhau ffurfio a chofrestru\u2019r Gymdeithas, ethol Pwyllgor ac yna i estyn gwahoddiad i fuddsoddi mewn cyfranddaliadau yn y fenter."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Cylchredwyd holiadur a derbyniwyd mwy na 200 o ymatebion. Rhoddodd yr ymatebion arwydd defnyddiol iawn o beth oedd blaenoriaethau\u2019r gymuned ar gyfer Ty\u2019n Llan, a pha wasanaethau oedd fwyaf tebygol o fod a\u0302 galw amdanynt."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Yn dilyn derbyn adroddiad gan syrfe\u0308wr lleol aed i drafodaeth gyda\u2019r asiant ac ar 10 Mawrth 2021, derbyniwyd ein cynnig o \u00a3325,000, yn amodol ar gytundeb, a thynnwyd yr eiddo oddi ar y farchnad."}, {"text_idx": "#000021", "text": "O ystyried yr angen i weithredu'n gyflym cytunwyd mai'r camau cyntaf oedd ceisio sicrhau digon o addewidion o fenthyciadau tymor byr i ganiata\u0301u gwneud cynnig am yr eiddo, i gwblhau ffurfio a chofrestru\u2019r Gymdeithas, ethol Pwyllgor ac yna i estyn gwahoddiad i fuddsoddi mewn cyfranddaliadau yn y fenter.\nCylchredwyd holiadur a derbyniwyd mwy na 200 o ymatebion. Rhoddodd yr ymatebion arwydd defnyddiol iawn o beth oedd blaenoriaethau'r gymuned ar gyfer Ty\u2019n Llan, a pha wasanaethau oedd fwyaf tebygol o fod a\u0302 galw amdanynt.\nYn dilyn derbyn adroddiad gan syrfe\u0308wr lleol aed i drafodaeth gyda\u2019r asiant ac ar 10 Mawrth 2021, derbyniwyd ein cynnig o \u00a3325,000, yn amodol ar gytundeb, a thynnwyd yr eiddo oddi ar y farchnad."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Ym mis Chwefror 2021, cafwyd ar ddeall bod ysgutorion ysta\u0302d y perchennog yn bwriadu rhoi Ty\u2019n Llan ar werth, ochr yn ochr ag asedau eraill."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Aeth nifer o\u2019r rhai a oedd wedi bod yn trafod syniadau ati\u2019n gyflym i alw cyfarfod cymunedol ar Zoom, ychydig ddyddiau cyn i\u2019r gwerthiant gael ei hysbysebu."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Roedd yr ymateb yn gadarnhaol iawn gyda dros 100 o bobl yn bresennol ac roedd yna gefnogaeth glir a chryf i\u2019r syniad o sefydlu Cymdeithas Budd Cymunedol i brynu a rhedeg y dafarn er budd y gymuned."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Ym mis Chwefror 2021, cafwyd ar ddeall bod ysgutorion ysta\u0302d y perchennog yn bwriadu rhoi Ty\u2019n Llan ar werth, ochr yn ochr ag asedau eraill.\nAeth nifer o'r rhai a oedd wedi bod yn trafod syniadau ati\u2019n gyflym i alw cyfarfod cymunedol ar Zoom, ychydig ddyddiau cyn i'r gwerthiant gael ei hysbysebu.\nRoedd yr ymateb yn gadarnhaol iawn gyda dros 100 o bobl yn bresennol ac roedd yna gefnogaeth glir a chryf i'r syniad o sefydlu Cymdeithas Budd Cymunedol i brynu a rhedeg y dafarn er budd y gymuned."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Daeth y byd i stop yn 2020, pan drawodd pandemig byd-eang o\u2019r Coronafirws C-19. Daeth y drafodaeth am ddyfodol Ty\u2019n Llan i stop am y tro hefyd."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Bu farw\u2019r perchennog yn 2019 ac awgrymodd sgyrsiau anffurfiol o fewn y gymuned fod yna awydd cryf i \u2018wneud rhywbeth\u2019 i achub y dafarn. Roedd gan nifer o\u2019r pentrefwyr brofiad proffesiynol o weithio ym maes datblygu cymunedol a menter ac roeddent yn gyfarwydd ag egwyddorion a modelau ar gyfer mentrau sy\u2019n eiddo i\u2019r gymuned."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Bu farw\u2019r perchennog yn 2019 ac awgrymodd sgyrsiau anffurfiol o fewn y gymuned fod yna awydd cryf i \u2018wneud rhywbeth\u2019 i achub y dafarn. Roedd gan nifer o\u2019r pentrefwyr brofiad proffesiynol o weithio ym maes datblygu cymunedol a menter ac roeddent yn gyfarwydd ag egwyddorion a modelau ar gyfer mentrau sy'n eiddo i'r gymuned."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Roedd y dafarn wedi bod yn eiddo preifat ers llawer o flynyddoedd ac yn cael ei rhedeg gan gyfres o denantiaid. Y mwyaf diweddar o\u2019r rhain oedd y diweddar Huw Edwards (\u2018Huw Tacsis\u2019) a\u2019i wraig Enid. Ym mis Rhagfyr 2017 penderfynodd y ddau roi\u2019r gorau i\u2019r denantiaeth, ac fe gaewyd Ty\u2019n Llan. Roedd diffyg man cyfarfod yn y pentref yn cael ei deimlo\u2019n gryf."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Yng nghasgliad dogfennau stad Glynllifon mae cynllun pensaer o Dy\u2019n Llan wedi ei ddyddio\u2019n 1864, sy\u2019n dangos cynllun o\u2019r ddau lawr a golwg o ben blaen yr adeilad a thalcen ochr yr ardd. Mae hyn yn awgrymu\u2019n gryf mai dyma pryd y codwyd yr adeilad presennol. Efallai mai yn dilyn hyn y rhoddwyd enw Saesneg ar y dafarn yn ogystal a\u0302\u2019r enw Cymraeg, gan mai yn 1865 y gwelwyd y cyfeiriad cynharaf at Harp Inn, Llandwrog. Er hynny, yr enw Cymraeg a gadwyd ar lafar."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Ddechrau\u2019r flwyddyn hon y talwyd am yr englynion sydd ar y lechen ar ben blaen Ty\u2019n Llan. Ar Ionawr 20, 1832 mae Eben Fardd (Ebenezer Thomas, 1802-1863) y bardd a\u2019r ysgolfeistr o Glynnog, yn nodi yn ei ddyddiadur ei fod wedi derbyn deg swllt a chwe cheiniog, \u201cbeing a gratuity from Lord Newborough [perchennog stad Glynllifon], for some Welsh and English lines I had composed at his Lordship\u2019s request, to be put over the door of a public house at Llandwrog.\u201d Mae\u2019n bosib, wrth gwrs, na chafodd yr englynion eu defnyddio ar y pryd, hyd nes yr oedd adeilad newydd wedi ei godi."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Ddechrau\u2019r flwyddyn hon y talwyd am yr englynion sydd ar y lechen ar ben blaen Ty\u2019n Llan. Ar Ionawr 20, 1832 mae Eben Fardd (Ebenezer Thomas, 1802-1863) y bardd a\u2019r ysgolfeistr o Glynnog, yn nodi yn ei ddyddiadur ei fod wedi derbyn deg swllt a chwe cheiniog, \u201cbeing a gratuity from Lord Newborough [perchennog stad Glynllifon], for some Welsh and English lines I had composed at his Lordship\u2019s request, to be put over the door of a public house at Llandwrog.\u201d Mae\u2019n bosib, wrth gwrs, na chafodd yr englynion eu defnyddio ar y pryd, hyd nes yr oedd adeilad newydd wedi ei godi."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Datblygu Llandwrog fel \u2018pentref model\u2019"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Pan ddaeth yr ail Arglwydd Newborough i oed yn 1823 dechreuodd gynllunio ac adeiladu pentref \u2018model\u2019 ar gyfer gweision a phensiynwyr ysta\u0302d Glynllifon, gan gychwyn gyda\u2019r rhes o dai uncorn i\u2019r dwyrain o\u2019r dafarn."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Ty\u2019n Llan ar y map"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Safai Ty\u2019n Llan ar dir stad sylweddol Glynllifon. Mae map o\u2019r stad yn 1751 yn cyfeirio at Ty\u2019n Llan fel \u2018Church Ale House and Garden\u2019, gan ddangos yn bendant bod tafarn yno erbyn hynny."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Y cofnod cynharaf o dafarn ar y safle"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Daw\u2019r cofnod cynharaf o dafarnwyr ym mhlwy Llandwrog o\u2019r flwyddyn 1652, ac mae\u2019n hollol bosib bod Ty\u2019n Llan yno erbyn hynny."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Ganrif ynghynt, yn 1552, y pasiwyd y ddeddf seneddol gyntaf yn gorfodi tafarnwyr i ymrwymo i gadw rheolaeth ar eu tafarndai. Dyma gychwyn y drefn o drwyddedu tafarndai, trefn sy\u2019n dal yn orfodol heddiw."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Daw\u2019r cofnod cynharaf o dafarnwyr ym mhlwy Llandwrog o\u2019r flwyddyn 1652, ac mae\u2019n hollol bosib bod Ty\u2019n Llan yno erbyn hynny.\nGanrif ynghynt, yn 1552, y pasiwyd y ddeddf seneddol gyntaf yn gorfodi tafarnwyr i ymrwymo i gadw rheolaeth ar eu tafarndai. Dyma gychwyn y drefn o drwyddedu tafarndai, trefn sy\u2019n dal yn orfodol heddiw."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Os hoffech wybod mwy am Fenter Ty\u2019n Llan, a chlywed y newyddion diweddaraf, tanysgrifiwch i\u2019n cylchlythyr yma."}]