[{"text_idx": "#000000", "text": "Cofio \"gobaith mawr coll\" cerddoriaeth Gymreig"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Gan mlynedd yn o\u0302l ar 7 Medi 1918 bu farw cerddor 26 oed sy'n dal i gael ei chofio am ei dawn fel cyfansoddwraig yn ogystal a\u0302'i harddwch a'i bywyd lliwgar."}, {"text_idx": "#000007", "text": "\"Mae cymhlethdod yn siw\u0302r o fod yn rhan bwysig o fod yn gyfansoddwr - efallai ei fod yn rhan naturiol ohoni hi ond be sy'n drist yw ein bod ni'n gweld mwy o ddwyster a thristwch ar ddiwedd ei bywyd, ar o\u0302l iddi briodi Ernest Jones...\""}, {"text_idx": "#000008", "text": "Bydd y rhaglen yn edrych no\u0302l ar ei bywyd ac amgylchiadau ei marwolaeth cyn ei hamser."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Priododd Morfydd y meddyg a'r seicdreiddiwr Ernest Jones yn 1917 mewn seremoni gyfrinachol."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Ond o fewn blwyddyn roedd wedi marw."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Yn o\u0302l yr hanes bu farw wedi triniaeth i dynnu'r pendics. Ond mae'r ffaith i'r driniaeth ddigwydd yng nghartref ei theulu yn y Mwmbwls, y diffyg post mortem a'r oedi cyn cyflwyno papurau ffurfiol i nodi ei marwolaeth yn ychwanegu at y dirgelwch yngly\u0302n a\u0302 hi meddai Rhian Davies."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Yn Llundain daeth yn amlwg fel cyfansoddwraig ddawnus oedd yn troi mewn cylchoedd Bohemaidd oedd yn cynnwys D. H. Lawrence, Ezra Pound a'r Tywysog Felix Yusupov o Rwsia, oedd a\u0302 rhan o'r cynllwyn i ladd Rasputin, ac roedd yn cael ei hystyried fel gwraig hardd eithriadol."}, {"text_idx": "#000019", "text": "\"Fe gollon ni athrylith achos bod hi'n ferch allan o'i hoes a dyna sy'n fy nharo bob tro dwi'n dod nol ati,\" meddai Elin Manahan Thomas gan ddychmygu pa fath o fywyd byddai hi wedi ei gael pe bai'n byw 100 mlynedd yn ddiweddarach."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Ymysg y cyngherddau eraill sydd wedi eu trefnu i nodi'r canmlwyddiant drwy gydol 2018 mae cyngherddau yn Rhydychen, Stafford, Birmingham, Caerdydd a Brighton gan Illuminate, sef prosiect newydd i hybu cyfansoddwyr a pherfformwyr sy'n fenywod."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Roedd Morfydd Owen wedi cwblhau 250 o ddarnau cyn ei marwolaeth gynamserol: 100 mlynedd yn ddiweddarach mae ei dylanwad fel cerddor a menyw yn dal i gael ei ddathlu yng Nghymru a thu hwnt."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Merched arloesol y byd gwerin#MerchedCwlCymruY gyfansoddwraig Dilys Elwyn-Edwards wedi marwLansio prosiect Menywod CymruCloriau cw\u0302l merched y chwyldro"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Carchar yn 'agoriad llygad i anghyfiawnder'"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Pum munud gyda'r actores Nia Gandhi"}]