[{"text_idx": "#000000", "text": "Yngly\u0302n ag ACE a dull wedi\u2019i lywio gan drawma"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Yngly\u0302n ag ACE a dull sy\u2019n ystyriol o drawma"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae Profiadau Niweidiol yn ystod Plentyndod (ACEs) yn brofiadau dirdynnol sy\u2019n digwydd yn ystod plentyndod sy\u2019n niweidio plentyn yn uniongyrchol (e.e. cam-drin rhywiol neu gorfforol) neu\u2019n effeithio ar yr amgylchedd y mae\u2019n byw ynddo (e.e. tyfu i fyny mewn ty\u0302 a\u0302 thrais domestig). (Bellis et al 2016)"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae ymchwil gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn canolbwyntio ar ddeg ACE sy\u2019n digwydd yn y cartref neu amgylchedd y teulu ac yn dangos y cysylltiad rhwng ACEs a risg o iechyd gwael a chanlyniadau cymdeithasol gwael ar draws cwrs bywyd lle nad oes unrhyw ffactorau amddiffynnol, neu gymorth hygyrch."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae llawer mwy o adfydau y gall plant a phobl ifanc eu profi; rhai ohonynt yn drawmatig. Gallem i gyd brofi digwyddiadau trawmatig ar unrhyw adeg yn ein bywydau. Mae hyn yn cynnwys adfyd ehangach o brofiadau o hiliaeth, gwahaniaethu, anghydraddoldebau strwythurol a ffactorau economaidd-gymdeithasol ehangach."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae angen i ni i gyd ddeall a siarad am ACEs a thrawma, oherwyddy mwyaf rydym yn gwybod, y mwyaf y gallwn feddwl am sut y gallwn sicrhau ein bod yn ymateb mewn ffordd sy\u2019n ystyriol o drawma."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Os ydym yn ystyriol o drawma rydym yn anfeirniadol, yn garedig ac yn dosturiol, gan hyrwyddo gwydnwch a chryfder fel adnoddau cyfunol yn hytrach nag adnoddau unigol. Rydym yn deall pwysigrwydd diogelwch ac ymddiriedaeth wrth fynd i\u2019r afael ag adfyd, trawma a thrallod."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae ACEs yn fusnes pawb."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ar gyfer pob 100 o bobl yng Nghymru:"}, {"text_idx": "#000011", "text": "mae 50 wedi profi un ACE"}, {"text_idx": "#000012", "text": "wedi profi 4 neu fwy."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Disgrifir gwytnwch fel y gallu i oresgyn caledi difrifol megis y rhai a gyflwynir gan ACEs. Mae\u2019r ffactorau sy\u2019n cefnogi gwydnwch yn cynnwys sgiliau personol, perthnasoedd cadarnhaol, cefnogaeth gymunedol a chysylltiadau diwylliannol."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Dangosodd y canfyddiadau fod mynediad at oedolyn dibynadwy yn ystod plentyndod, ffrindiau cefnogol a chymryd rhan mewn gweithgareddau cymunedol, megis chwaraeon, yn lleihau\u2019r risgiau o ddatblygu afiechyd meddyliol; hyd yn oed yn y rhai a brofodd lefelau uchel o ACEs. Roedd cyrchu\u2019r ffactorau amddiffynnol hyn yn fwy na haneru\u2019r risgiau o salwch meddwl a oedd yn bresennol yn y rhai a\u0302 4 ACE neu fwy."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Gall mynediad at gymorth a ffactorau amddiffynnol leihau\u2019r risgiau cynyddol i iechyd meddwl o ACEs. Mae adnoddau cydnerthedd personol, perthnasoedd a chymunedol megis sgiliau cymdeithasol ac emosiynol, modelau ro\u0302l plentyndod, cefnogaeth cyfoedion, cysylltiadau a\u0302\u2019r ysgol, deall sut i gael cymorth cymunedol, ac ymdeimlad bod eich cymuned yn deg i chi wedi\u2019u cysylltu\u2019n gryf a\u0302 risgiau llai o salwch meddwl ar draws hynt bywyd. Mae ffactorau cadarnhaol uchel sy\u2019n cefnogi gwydnwch plentyndod yn gysylltiedig a\u0302 gostyngiadau sylweddol mewn salwch meddwl gydol oes ac mae\u2019n bosibl eu bod yn cynnig amddiffyniadau hyd yn oed yn y rhai heb unrhyw ACE."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Fodd bynnag, mae gwydnwch yn fecanwaith i oresgyn adfyd; rydym yn parhau i ganolbwyntio ar atal adfyd rhag digwydd yn y lle cyntaf a mynd i\u2019r afael a\u0302\u2019r achosion strwythurol sy\u2019n sail iddo."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mae bod yn Ystyriol o Trace yn golygu cydnabod bod profiadau trawma yn bosibilrwydd i unrhyw un y byddwn yn cwrdd yn ein bywydau personol a phroffesiynol. Nid yw hyn yn ymwneud a\u0302 mwy o atgyfeiriadau na chyfrif ACEs. Mae\u2019n ymwneud a\u0302 chymryd yr amser i ddeall beth sydd wedi digwydd i bobl, yn hytrach na beio neu ystrydebu."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Er mwyn troi gwybodaeth am ACEs yn ymarferol, rydym am helpu pobl, sefydliadau a systemau i atal adfyd a thrawma a\u2019u heffeithiau negyddol cysylltiedig."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mae\u2019n golygu creu cymdeithas a gweithlu sy\u2019n fwy tosturiol tuag at bobl. Rydym yn ceisio dod a\u0302 chysondeb a chydlyniant i gefnogi\u2019r ymdrech honno a sicrhau ei bod yn diwallu anghenion y rhai y mae trawma yn effeithio arnynt."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Dysgwch ragor am ein huchelgeisiau TrACE yma:"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Rydym yn cydweithio a\u0302 Phrifysgol Glyndw\u0302r Wrecsam (WGU) i gefnogi eu huchelgais i fod y sefydliad Addysg Uwch cyntaf yng Nghymru sy\u2019n ystyriol o Drawma ac ACE. Fel rhan o\u2019r gwaith hwnnw, datblygwyd animeiddiad, \u2018Llywio\u2019r Storm\u2019 i helpu i gefnogi myfyrwyr, staff a\u2019r gymuned i ddeall ac adnabod trawma a beth mae ystyriol o drawma yn ei olygu."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Cafodd cysyniad yr animeiddiad ei ddatblygu gan fyfyriwr PhD a darlithydd Prifysgol Glyndw\u0302r Wrecsam, Tegan Brierley-Sollis a daethpwyd ag ef yn fyw gan fyfyrwyr WGU, i ddarlunio\u2019r ffordd y mae gweithio trwy lens wybodus am drawma yn gallu creu cysylltiadau ystyrlon ac amlygu cryfderau eich gilydd."}, {"text_idx": "#000024", "text": "I weld yr animeiddiad a gwaith WGU gweler isod"}, {"text_idx": "#000025", "text": "I ddysgu rhagor am ddulliau gweithredu sy\u2019n ystyriol o drawma a\u2019r hyn y gallwn ni i gyd ei wneud yn wahanol yn ymarferol i ddod yn ystyriol o drawma, gallwch gyrchu ein canllaw byr ar ddeall Profiadau Niweidiol yn ystod Plentyndod (ACEs) ac Ymagwedd sy'n Ystyriol o Drawma ac ACE (TrACE)."}]