[{"text_idx": "#000002", "text": "Gall buddsoddi mewn rhaglenni sy'n hyrwyddo'r dechrau gorau mewn bywyd i'n babanod a'n plant arwain at arbedion ariannol yng Nghymru yn y tymor byr a'r tymor hir."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Dyna yw dadl economegwyr iechyd yn y Ganolfan Economeg Iechyd a Gwerthuso Meddyginiaethau (CHEME) ym Mhrifysgol Bangor yn eu hadroddiad \"Trawsnewid Bywydau Pobl Ifanc - y ddadl economaidd dros fuddsoddi yn y blynyddoedd cynnar\" a lansiwyd heddiw (13 Hydref 2016)."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Fel yr eglurodd awdur arweiniol yr adroddiad, yr Athro Rhiannon Tudor Edwards: \"Mae un o bob tri o blant yn byw mewn tlodi yng Nghymru heddiw. Gall y rhai sy'n byw yn yr ardaloedd mwyaf difreintiedig ddisgwyl byw 19 mlynedd yn llai mewn iechyd da na'r rhai a anwyd yn yr ardaloedd lleiaf difreintiedig yng Nghymru. Mae Cymru eisoes yn gwario miliynau o bunnoedd bob blwyddyn ar ganlyniadau dechrau gwael mewn bywyd llawer o fabanod a enir heddiw. Mae'r rhain yn ffeithiau cydnabyddedig ac mae eu canlyniadau yn gostus iawn i'r economi a chymdeithas."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae gan Gymru eisoes gyfeiriad polisi a buddsoddiad sylweddol mewn rhaglenni ac arferion sy'n ymwneud a\u0302'r blynyddoedd cynnar. Er mwyn adeiladu ar hyn, bu\u0302m yn edrych ar y dystiolaeth economaidd i gefnogi buddsoddi mewn gwasanaethau a rhaglenni sydd wedi eu targedu at blant o dan 7 oed. Gwelwyd bod buddsoddi mewn iechyd a lles babanod a phlant ifanc yn rhoi cyfle i Gymru elwa yn y dyfodol o fuddiannau yn y tymor byr a'r tymor hir ym mhob rhan o gymdeithas.\""}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae gan oddeutu 5% o blant Cymru rhyw fath o anhwylder ymddygiad. Mae costau'r sector cyhoeddus am blant gydag anhwylderau ymddygiad, deg gwaith yn fwy nag am blant heb unrhyw anhwylderau ymddygiad. Mae'r adroddiad yn pwysleisio y gall rhaglenni rhianta, os y'u cyflwynir yn dda, fod yn effeithiol a chost-effeithiol o ran atal a lleihau effeithiau tymor hir anhwylder ymddygiad mewn plant, gydag arbedion oes posibl o oddeutu \u00a3150,000 yr achos."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae'r adroddiad yn tynnu sylw at y cyd-destun ehangach i fuddsoddi yn y blynyddoedd cynnar trwy ystyried amgylchedd plant a chymunedau. Gan gydnabod pwysigrwydd gweithgarwch corfforol a chwarae, mae'r adroddiad hefyd yn nodi y gall pob \u00a31 a fuddsoddir mewn caeau chwarae antur olygu elw o \u00a31.32 ar y buddsoddiad. Dylid rhoi gwerth priodol ar gaeau chwarae a mannau cyhoeddus fel asedau creu iechyd a lles a ffordd o ddelio ag allga\u0301u cymdeithasol."}, {"text_idx": "#000011", "text": "\"yn mynd a\u0302 ni oddi wrth fath blinedig ond gwerthfawr o economeg gwasanaeth iechyd tuag at ddisgyblaeth newydd o economeg iechyd cyhoeddus sy'n datblygu. Y man cychwyn yw cydnabod bod plant yn yr unfed ganrif ar hugain yn ased sydd angen eu gwerthfawrogi. Y ddealltwriaeth sy'n llifo o'r wybodaeth ymarferol iawn hon yw bod buddsoddi yn y blynyddoedd cynnar yn anghenraid economaidd ac nid yn rhywbeth moethus.\""}, {"text_idx": "#000014", "text": "\"Mae'r Athro Edwards a'i thi\u0302m wedi gwneud gwaith ardderchog yn adolygu'r dystiolaeth hon a thynnu sylw at y manteision dynol ac ariannol hirdymor sy'n codi o ymyrraeth gynnar. Mae'n rhaid gweithredu ar yr adroddiad hwn er mwyn unioni effaith allga\u0301u cymdeithasol ar ganlyniadau tymor hir plant difreintiedig.\""}]