[{"text_idx": "#000013", "text": "Gerald De Windsor a\u2019r Dywysoges Nest"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Adar sy\u2019n Ymweld dros y Gaeaf"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Sir Benfro yn yr Oes Haearn"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Fe ddywedodd yr awdur a\u2019r darlledwr Wynford Vaughan-Thomas fod brigiadau caregog gwasgarog rhostiroedd y Preselau \u2018yn gallu cystadlu gyda rhai Dartmoor o ran eu siapiau trawiadol\u2019."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Ysgrifennodd: \u201cYm mhob man rydych chi\u2019n teimlo presenoldeb yr adeiladwyr bed megalithig, y rhyfelwyr Oes Haearn a bentyrrai\u2019r cerrig ar gyfer y bryngaerau mawreddog a\u2019r hen saint Celtaidd caredig ac anghofus.\u201d"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Yn Foeldrygarn mae\u2019n hawdd teimlo\u2019r \u2018presenoldeb\u2019 y mae\u2019n ei ddisgrifio. Ar gopa Carnalw, mae yna gaer fechan o\u2019r Oes Haearn, sy\u2019n dyddio yn o\u0302l i ryw adeg yn ystod y mileniwm diwethaf cyn i\u2019r Rhufeiniaid gyrraedd yn y Ganrif Gyntaf OC."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Mae Foeldrygarn ei hun hefyd ynghanol gwrthgloddiau bryngaer. Ond ei nodweddion mwyaf trawiadol yw\u2019r tri phentwr anferth o gerrig \u2013 carneddau \u2013 sy\u2019n rhoi eu henw i\u2019r copa, sy\u2019n golygu \u2018foel (bryn) y tri charn\u2019."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Ar uchder o 360m (1,190tr) uwchben lefel y mo\u0302r, mae yna olygfeydd anhygoel o\u2019r tri charn."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Casglwyd a phentyrrwyd y cerrig niferus sy\u2019n ffurfio\u2019r nodwedd ar gopa\u2019r bryn gan drigolion yr Oes Efydd yng ngogledd Sir Benfro, rhwng 4,000 a 3,000 o flynyddoedd yn o\u0302l."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Fwy na thebyg yr adeiladwyd y claddfeydd fel cofgolofn, yn atgof hollbresennol o gyndeidiau pwysig i\u2019r bobl a oedd yn byw ar y llethrau is."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Mae ffurfiau garw\u2019r brigiadau yn ganlyniad i effaith cyfnodau hir o rewi a dadlaith ar y graig. Mae Carn Menyn, ychydig oddi ar y llwybr, yn enghraifft berffaith o\u2019r broses hir ac araf, ac mae Carnalw yn enghraifft berffaith arall."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Ond mae Carn Menyn yn ymfalchi\u0308o yn y ffaith mai ei chraig dolerit yw\u2019r garreg las enwog a ddefnyddiwyd I adeiladu cylch mewnol Co\u0302r y Cewri (Stonehenge), 280 km (175 milltir) i\u2019r dwyrain o\u2019r Preselau."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Defnyddiwyd dros 60 o\u2019r cerrig glas mawr ar gyfer y gwaith adeiladu \u2013 mae yna ddadlau mawr o hyd ynghylch sut y cyrhaeddodd y cerrig Go\u0302r y Cewri."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Mae\u2019r rhostir agored yn gyfoeth o fywyd gwyllt ac mae yna siawns dda y gwelwch chi fwncathod a chigfrain."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Dewis o blith dros 200 o deithiau cylch ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Penfro, gan gynnwys deithiau hamddenol, a hefyd teithiau i gadeiriau olwyn a th..."}]