[{"text_idx": "#000005", "text": "Coleg yn Ne Cymru yn ymuno a\u0302 phartneriaid rhyngwladol i gefnogi bywyd gwyllt yng Nghymru a Namibia"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae coleg yn Ne Cymru, Coleg y Cymoedd, wedi cydweithio a\u0302 gwneuthurwr o Gymru a nifer o sefydliadau rhyngwladol i ymchwilio i sut mae gweithgarwch dynol yn effeithio ar fywyd gwyllt ar draws y byd."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Fel rhan o\u2019r prosiect monitro acwstig byd-eang sy\u2019n astudio bywyd gwyllt gan ddefnyddio seiniau o fyd natur, mae Coleg y Cymoedd yn ymuno a\u0302\u2019r gwneuthurwr lled-ddargludyddion, Newport Wafer Fab, y seren teledu a ffilm o Gymru, William Todd-Jones, ynghyd a\u0302 rhwydwaith o bartneriaid creadigol ac amgylcheddol; Wild Connect, Cyfoeth Naturiol Cymru, y Gymdeithas Frenhinol er Gwarchod Adar (RSPB)."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Bydd y prosiect yn asesu ac yn cymharu lefelau bioamrywiaeth \u2013 yn yr achos hwn yr amrywiaeth o fywyd gwyllt \u2013 yng Nghymru ac Affrica, drwy fonitro synau anifeiliaid ac ecosystemau yn y ddwy wlad, gan ddefnyddio recordwyr sain arbenigol o bell o\u2019r enw \u2018bioffonau\u2019."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Gwelodd y cwmni ymgynghori amgylcheddol, Wild Connect, fod angen datblygu dyfais gadarn i fonitro sain \u2013 bioffon \u2013 y gallai cadwraethwyr proffesiynol ac amatur ei defnyddio i recordio a dadansoddi synau o fyd natur. Y canlyniad yw dyfais sy\u2019n werthfawr i wyddoniaeth ym maes eco-acwsteg ac arf a all helpu i ailgysylltu\u2019r cyhoedd a\u0302 byd natur."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Yn y gwyllt, mae anifeiliaid yn defnyddio synau am nifer o resymau, o gyfathrebu a llywio i hela ac amddiffyn tiriogaethol. Gall dadansoddi\u2019r synau hyn roi data cyfoethog i ecolegwyr a chadwraethwyr am yr amgylchedd a phoblogaethau anifeiliaid, gan eu helpu i ddeall ble mae rhai rhywogaethau\u2019n byw, faint sydd yno a beth maen nhw\u2019n ei wneud. Gall hyn helpu i ddatgelu newidiadau ymddygiad a phoblogaeth yn ogystal ag amlygu effaith gweithgarwch dynol ar fywyd gwyllt lleol."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Bydd y dyfeisiau\u2019n cael eu gosod o amgylch Cymru a Namibia dros y flwyddyn nesaf, gan ganiata\u0301u monitro a dadansoddi data dros Cymru gyfan, a bydd asiantaethau bywyd gwyllt yn casglu\u2019r data o\u2019r defnydd yn Namibia."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Bydd yr astudiaeth beilot yn profi\u2019r ddyfais mewn amodau eithafol \u2013 sef Cymru, gyda\u2019i thirwedd wlyb ac oer a Namibia gyda\u2019i diffeithdiroedd sych crasboeth."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Daeth y berthynas a\u0302 Namibia o ganlyniad i gysylltiad hirsefydlog partner y prosiect a\u2019r amgylcheddwr William Todd-Jones ag elusennau bywyd gwyllt yn Affrica."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Bydd y ddwy set o gofnodion yn cael eu dadansoddi i ddarparu mewnwelediadau amgylcheddol a thystiolaeth o amrywiaeth ecosystemau rhwng y ddwy wlad. Bydd y canfyddiadau\u2019n helpu i ddatgelu sut mae\u2019r hinsoddau cyferbyniol, lefelau\u2019r boblogaeth ddynol, a graddau datblygiad yng Nghymru a Namibia yn effeithio ar y byd naturiol cyfagos yn y ddwy wlad."}, {"text_idx": "#000021", "text": "\u201cMae\u2019n gyffrous gweld y datblygiadau ac mae\u2019n wych bod yn rhan o brosiect sy\u2019n dod a\u0302 chymaint o arbenigwyr a phobl ifanc ynghyd i gyflawni technolegau arloesol a fydd yn gweithio i fynd i\u2019r afael ag argyfyngau hinsawdd a natur\u201d."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Y gobaith ar gyfer y prosiect, a sefydlwyd gan y Coleg, Wild Connect a Newport Wafer Fab i gasglu data ar effaith newid hinsawdd a threfoli ar fywyd gwyllt a phoblogaethau anifeiliaid ledled y byd, yw y bydd canfyddiadau\u2019r prosiect yn helpu i lywio a llunio polisi\u0308au amgylcheddol allweddol yn y ddwy wlad."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Ar o\u0302l cwblhau cam cyntaf y prosiect yn 2022, bydd dysgwyr yn gallu cael profiad dysgu ymarferol gan ddefnyddio prototeipiau o\u2019r bioffonau i recordio a dadansoddi seiniau eu hunain. Bydd hyn yn helpu i gyflawni nod y prosiect o hybu cyfranogiad y cyhoedd yn gyffredinol ym myd gwyddoniaeth a chelf o dan y fenter STEAM (Gwyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg, y Celfyddydau a Mathemateg) ehangach gan y coleg a phartneriaid y prosiect."}]