[{"text_idx": "#000000", "text": "Yma, rydym ni\u2019n edrych ar rai o\u2019r sbardunau a\u2019r cysyniadau allweddol sy\u2019n gysylltiedig ag anaf moesol, \u201c...un o\u2019r heriau mwyaf a adroddwyd gan staff gofal iechyd rheng flaen Gwasanaeth Iechyd Gwladol y DU...\u201d (Williamson et al, 2021)."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Ydych chi\u2019n dioddef gydag ymdeimlad o euogrwydd, cywilydd neu edifeirwch ar o\u0302l gweld, cyflawni neu glywed am ddigwyddiad sy\u2019n mynd yn groes i\u2019ch credoau? Ydy hyn yn gwneud i chi ailystyried eich gyrfa, er enghraifft, newid eich ro\u0302l? Lleihau eich oriau gwaith? Gadael eich gweithle neu hyd yn oed eich proffesiwn?"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Efallai eich bod yn profi anaf moesol."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Anaf moesol yw \u201c... trallod seicolegol sy\u2019n deillio o weithredoedd, neu ddiffyg gweithredoedd, sy\u2019n torri cod moesol neu foesegol rhywun\u201d (Greenberg et al, 2020). Yn ein cofnod blog diwethaf, darganfu Rachel ei bod yn dioddef anaf moesol o ganlyniad i\u2019w phrofiadau fel nyrs gofal dwys."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae unigolion yn fwy tebygol o brofi anaf moesol oherwydd diffyg paratoi ar gyfer adegau o gyfyng-gyngor moesol y gallent eu hwynebu yn ystod eu gyrfa a chefnogaeth amserol a phriodol annigonol gan y sefydliad."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Yn ystod pandemig digynsail COVID-19, mae\u2019r canlynol yn enghreifftiau o \u2018gyfyng gyngor moesol\u2019 o\u2019r fath:"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Penderfyniadau triniaeth a gofal diwedd oes\nMethu a\u0302 rhoi\u2019r gofal diwedd oes gorau.\nMethu cynnal a sicrhau gwerthoedd a safonau proffesiynol craidd.\nCydbwyso dyletswydd i gleifion gyda theulu a ffrindiau.\nDarparu gofal gydag adnoddau cyfyngedig neu annigonol: er enghraifft, offer diogelu personol annigonol neu ddiffygiol; awyrwyr."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Gall gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol ddod i gysylltiad a\u0302 digwyddiadau sy\u2019n niweidiol yn foesol, o achosion lle gofynnir iddynt weithredu, neu mewn rhai achosion eu cyfarwyddo i beidio a\u0302 gwneud hynny, sy\u2019n mynd yn groes i\u2019w hyfforddiant a\u2019u hymdeimlad o dda a drwg, neu lle gallent brofi brad yn y gwaith."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Gall yr unigolyn neu rywun arall gyflawni\u2019r gweithredoedd hyn mewn sefyllfa lle mae llawer yn y fantol mewn perthynas a\u0302 pherson agored i niwed, megis plentyn, yr henoed, neu rywun sy\u2019n sa\u0302l."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Gall rhywun sy\u2019n profi anaf moesol gyflwyno gydag amrywiaeth o emosiynau a strategaethau ymdopi gwahanol er mwyn delio a\u0302\u2019r teimladau cysylltiedig o euogrwydd, cywilydd, edifeirwch neu dristwch."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Gall hyn swnio\u2019n debyg iawn i PTSD, ond mae anaf moesol yn \u201c...agwedd wahanol ar amlygiad trawma, ar waha\u0302n i PTSD.\u201d (Barnes et al, 2019)."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Er bod llawer o\u2019r symptomau\u2019n gorgyffwrdd ac y gall y ddau gyd-ddigwydd:"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Nid yw anaf moesol cael ei ddosbarthu\u2019n salwch meddwl.\nMae\u2019n datblygu o ganlyniad i fygythiad uniongyrchol neu anuniongyrchol i gredoau moesol yn hytrach na bygythiad i fywyd, anaf difrifol neu drosedd rhywiol.\nNid yw\u2019n seiliedig ar ofn ond yn fwy cysylltiedig ag emosiynau sy\u2019n datblygu ar o\u0302l y digwyddiad fel euogrwydd a chywilydd."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Beth y gellir ei wneud?"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Er nad yw anaf moesol yn cael ei ddosbarthu\u2019n salwch meddwl, gall arwain at un. Nid oes cwrs llinol o driniaeth, er y defnyddir therapi\u0308au mwy traddodiadol yn aml, megis therapi\u0308au siarad. Mae Greenberg et al hefyd yn pwysleisio pwysigrwydd mesurau lliniarol wrth baratoi rhywun ar gyfer y cyfyng-gyngor moesol y gallent ei wynebu, a ddiffinnir fel \u201c...sicrwydd di-flewyn-ar-dafod, nid cysur ffug.\u201d"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Ewch i gael help; atgyfeiriwch eich hun heddiw"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Swnio\u2019n gyfarwydd? Os ydych chi\u2019n adnabod rhai o arwyddion anaf moesol ynoch chi\u2019ch hun, efallai yr hoffech chi siarad a\u0302 gweithiwr proffesiynol Canopi. Mae ein cynghorwyr yma i helpu gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru drwy ddarparu cymorth iechyd meddwl cyfrinachol am ddim."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Rhagor o wybodaeth amdanom ni"}]