[{"text_idx": "#000000", "text": "Mae Comisiwn y Senedd wedi talu costau'r wefan hon o arian cyhoeddus"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae pobl hy\u0302n yn Ynys Mo\u0302n mewn llawer mwy o berygl o brofi ta\u0302n trydanol yn eu cartref nag unrhyw grw\u0302p oedran arall."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae dros hanner y tanau mewn cartrefi yng Nghymru yn cael eu hachosi gan drydan, gyda phobl hy\u0302n mewn llawer mwy o berygl o brofi un \u2013 yn o\u0302l adroddiad newydd gan yr elusen diogelwch flaenllaw, Electrical Safety First, a Phrifysgol Abertawe"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Dyna pam y bu Rhun ap Iorwerth yn bresennol yn lansiad yr adroddiad \u2013 Sut gallwn ni gadw Pobl Hy\u0302n yng Nghymru yn Ddiogel? Yn o\u0302l yr adroddiad, mae traean o\u2019r rhai hynny sy\u2019n cael eu hanafu mewn tanau yn y cartref yn bobl hy\u0302n (h.y. 60 a throsodd), ac mae pobl 80+ oed o leiaf bedair gwaith yn fwy tebygol nag unrhyw grw\u0302p oedran arall o gael eu hanafu."}, {"text_idx": "#000005", "text": "\u201cMae\u2019r gaeaf wedi hen gyrraedd ac ar yr adeg hon o\u2019r flwyddyn mae\u2019n arbennig o bwysig ein bod yn cadw llygad ar ffrindiau a pherthnasau hy\u0302n, yn enwedig o ran diogelwch trydanol\u201d, eglurodd Rhun ap Iorwerth. \u201cYn aml, ac yn gwbl naturiol, mae pobl hy\u0302n eisiau byw\u2019n annibynnol yn eu cartrefi eu hunain cyhyd a\u0302 phosibl. Ond mae pryderon yngly\u0302n a\u0302 chost gwaith atgyweirio, a diffyg ymwybyddiaeth o ddiogelwch trydanol, yn golygu bod perygl mawr i ddiogelwch yn eu cartrefi. Fel y gwelir yn yr adroddiad, oherwydd ein poblogaeth sy\u2019n heneiddio a\u2019r cynnydd mewn salwch sy\u2019n gysylltiedig a\u0302 henaint, bydd y broblem hon yn gwaethygu. Felly rwy\u2019n canmol Electrical Safety First am amlygu\u2019r mater hanfodol hwn.\u201d"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae tua 80% o bobl hy\u0302n yng Nghymru yn berchen-feddianwyr, ac fel arfer maent yn byw mewn adeilad hy\u0302n nad yw erioed wedi cael gwiriad diogelwch trydanol. Maent hefyd yn debygol o ddefnyddio hen offer trydan, ac yn aml mae pryderon yngly\u0302n a\u0302 biliau gwresogi yn golygu eu bod yn defnyddio dulliau gwresogi rhatach, fel gwresogyddion lle trydanol \u2013 sy\u2019n achos cyffredin o danau mewn tai. Yn o\u0302l adroddiad yr elusen, mae nifer y marwolaethau a achosir gan wresogydd trydanol yn sylweddol uwch ymhlith pobl dros 80 oed nag mewn unrhyw grw\u0302p oedran arall."}, {"text_idx": "#000008", "text": "\u201cOherwydd y boblogaeth sy\u2019n heneiddio yng Nghymru, rydym wedi nodi bod pobl hy\u0302n mewn llawer mwy o berygl na grwpiau oedran eraill o ddioddef oddi wrth danau trydanol yn y cartref. Mae pobl hy\u0302n yng Nghymru yn cynrychioli dros draean o\u2019r anafiadau a achosir gan danau trydanol, gyda phobl dros 80 oed o leiaf bedair gwaith yn fwy tebygol na grwpiau oedran eraill o gael eu hanafu yn y tanau hyn. Rhaid i ni sicrhau bod pobl hy\u0302n yng Nghymru yn cael parhau i fyw\u2019n ddiogel yn eu cartrefi eu hunain, yn enwedig yn y gaeaf pan fod mwy o drydan yn cael ei ddefnyddio nag ar adegau eraill o\u2019r flwyddyn\u201d."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Yn debyg i weddill Ewrop, mae\u2019r boblogaeth yng Nghymru\u2019n heneiddio a disgwylir y bydd canran y boblogaeth yng Nghymru sy\u2019n 80 oed neu fwy yn dyblu rhwng 2015 a 2035 \u2013 pan fydd 1 o bob 4 o\u2019r boblogaeth dros 65. Yn anochel, bydd hyn yn golygu cynnydd sylweddol yn nifer yr afiechydon sy\u2019n gysylltiedig a\u0302 henaint, fel dementia. Mae adroddiad Electrical Safety First yn amcangyfrif y bydd 50,000 o bobl 65+ oed yn byw gyda dementia yng Nghymru erbyn 2025, ac mae hyn yn creu ei heriau eu hunan o ran diogelwch trydanol."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Yn yr adroddiad, mae Electrical Safety First wedi cyflwyno cyfres o argymhellion i Lywodraeth Cymru. Mae\u2019r rhain yn cynnwys datblygu gwiriad diogelwch trydanol yn y cartref am ddim bob pum mlynedd, a ariennir gan y llywodraeth, ar gyfer pobl dros 80 oed \u2013 heb ystyried p\u2019un ai eu bod yn berchen ar eu cartrefi neu\u2019n eu rhentu \u2013 a gwiriadau diogelwch trydanol gorfodol bob pum mlynedd, mewn tai cymdeithasol a thai rhent preifat. Maent hefyd yn awgrymu bod cynghorau lleol yn cydweithio gyda darparwyr gofal i ymweld a\u0302 phobl dros 80 oed er mwyn helpu i atal tanau trydanol, a bod y gwiriadau diogelwch yn y cartref am ddim a gynhelir gan Wasanaethau Ta\u0302n ac Achub Cymru yn cwmpasu diogelwch trydanol ac nid dim ond larymau mwg."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Yn y cyfamser, mae\u2019r elusen wedi datblygu amrywiaeth o adnoddau a all helpu i wirio diogelwch eiddo. Mae\u2019r rhain yn cynnwys ap ffo\u0302n symudol sy\u2019n gwneud gwiriad gweledol cyflym ar y system drydanol mewn cartref, ynghyd a\u0302 dolen er mwyn dod o hyd i drydanwr cofrestredig yn eich ardal chi. Mae copi\u0308au o becynnau gwybodaeth Electrical Safety First, a fydd yn helpu i gadw pobl hy\u0302n yn ddiogel yn drydanol y gaeaf hwn, ar gael yn swyddfa (enw\u2019r AC) trwy gysylltu a\u0302 (ychwanegu\u2019r manylion).\nCeir copi\u0308au o\u2019r adroddiad \u2013 Sut gallwn ni gadw pobl hy\u0302n yng Nghymru yn ddiogel? yn: . Gallwch ddysgu mwy am ddiogelwch trydanol ar gyfer pobl hy\u0302n yn: "}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u201cNid problem tymhorol ydi'r pwysau ar ein GIG - ..."}]