[{"text_idx": "#000000", "text": "Rhywun ar dy ochr di"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Mae STI yn golygu Heintiau a Drosglwyddir yn Rhywiol, sef haint sydd yn cael ei basio o un person i\u2019r llall trwy ryw heb amddiffyniad. Weithiau bydd pobl yn defnyddio\u2019r term STD (afiechyd a drosglwyddir yn rhywiol). Yn y blog yma byddem yn edrych ar STIs, ble i gael prawf a chondomau am ddim yng Nghymru."}, {"text_idx": "#000002", "text": "This article is also availaible in English \u2013 click here"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae sawl haint gwahanol gellir ei rannu drwy gyswllt rhyw. Mae\u2019r rhain yn cynnwys:"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae symptomau yn amrywio\u2019n fawr ar gyfer pob STI, ac weithiau nid oes symptomau o gwbl. Dyma rai i fod yn wyliadwrus amdanynt:"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Paid mynd i banig! Gall rhywbeth arall fod yn rheswm yn rhai o\u2019r symptomau yma, ond os wyt ti wedi cael rhyw heb gondom, yna mae\u2019n syniad da i ti gael prawf."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Gan fod yna rai STIs ddim yn dangos symptomau, mae\u2019r GIG yn argymell prawf STI bob blwyddyn os wyt ti\u2019n cael rhyw. Os wyt ti\u2019n poeni dy fod di wedi dal STI, yna cer am brawf cyn gynted a\u0302 phosib a sicrhau dy fod di\u2019n defnyddio condom i amddiffyn dy bartner/iaid rhyw nes i ti gael y canlyniadau."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae posib cael prawf STI am ddim mewn clinig iechyd rhyw neu GUM yn agos i ti. Mae yna opsiwn i gael prawf adref ar gyfer rhai STIs hefyd \u2013 gwybodaeth am hyn isod."}, {"text_idx": "#000009", "text": "I ddod o hyd i dy glinig iechyd rhyw neu GUM lleol clicia ar y ddolen i dy Fwrdd Iechyd lleol isod:"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Os wyt ti\u2019n poeni dy fod di wedi dal Clamydia neu Gonorrhoea, dylid disgwyl pythefnos ar o\u0302l cael rhyw heb gondom i gael y prawf. Gwna\u2019r prawf yn rhy fuan a ni fydd yn dangos canlyniad positif."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Os wyt ti eisiau prawf HIV yna bydd rhaid disgwyl 7 wythnos ers i ti gael rhyw heb gondom gan na fydd HIV yn dangos fel positif cyn hynny. Awgrymir i ti brofi eto ar o\u0302l 5 wythnos arall am Syffilis, Hepatitis B a C gan na fydd y rhain yn dangos cyn 12 wythnos (gall Hepatitis C gymryd hyd at 6 mis i ddangos canlyniad positif)."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Os wyt ti\u2019n credu dy fod di wedi bod gyda rhywun sydd a\u0302 HIV yn y 72 awr ddiwethaf (3 diwrnod), yna gellir cymryd meddyginiaeth PEP neu PEPSE (Proffylacsis O\u0302l-Amlygiad ar gyfer HIV) i geisio stopio\u2019r firws. Dylid gwneud hyn cyn gynted a\u0302 phosib, gorau po gyntaf y byddi di\u2019n ei gymryd. Cysyllta a\u0302 dy wasanaeth iechyd rhyw leol ar y dolenni uchod, neu os yw allan o oriau, cer i\u2019r adran damweiniau ac achosion brys agosaf (A&E)."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Maent yn arbrofi gyda Gwasanaeth Profi a Phostio\u2019r GIG yng Nghymru ar hyn o bryd, sydd yn profi am STIs penodol. Mae dau becyn ar gael \u2013 un ar gyfer Clamydia a Gonorrhoea a\u2019r llall ar gyfer HIV, Syffilis, a Hepatitis B a C. Mae posib archebu pecyn am ddim ar-lein, a bydd hwn yn cael ei bostio i dy gartref mewn paced cynnil (fel na fydd pobl eraill yn gwybod beth ydyw). Yna byddi di\u2019n gwneud y prawf, sef unai prawf pi-pi, swab fagina, gwddf neu rhefrol, neu brawf gwaed."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Bydd y pecyn yn cyrraedd mewn 3-5 diwrnod, a dylai\u2019r canlyniadau gyrraedd o fewn 3 wythnos i ti ddychwelyd y pecyn. Os bydd popeth yn negyddol yna bydd neges testun yn cael ei yrru i ddweud hynny. Os yw unrhyw un o\u2019r profion yn Bositif, yna bydd dy wasanaeth iechyd rhywiol yn cysylltu i drefnu triniaeth."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mae llawer o ddewisiadau atal cenhedlu fel y bilsen, mewnblaniad, patsh ayb., ond mae\u2019r mwyafrif wedi\u2019u cynllunio i amddiffyn rhag beichiogrwydd. Y ffordd gorau i amddiffyn dy hun rhag dal neu rannu STI yw defnyddio condom allanol (gwryw) neu fewnol (benyw). Os yw\u2019r rhain yn cael eu defnyddio\u2019n gywir maent rhwng 95 a 98% yn effeithiol."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mae posib dal STI trwy ryw geneuol (oral) hefyd. Amddiffyn dy hun wrth ddefnyddio condomau neu argae (dam) deintyddol. Mae argae deintyddol yn ddarn tenau o latecs sydd yn cael ei ddefnyddio fel rhwystr rhwng dy geg a fagina neu anws. Mae\u2019r rhain yn gallu bod yn anodd dod o hyd iddynt, felly mae Cymru Chwareus wedi creu fideo i ddangos sut i greu argae deintyddol gyda chondom."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Os wyt ti\u2019n byw yng Nghymru ac o dan 25 oed, gallet ti gael condomau am ddim o sawl lle, gan gynnwys clinigau iechyd rhyw a GUM (gweler dolenni uchod), dy ddoctor neu wasanaethau ieuenctid penodol."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Yn rhad ac am ddim!"}]