[{"text_idx": "#000001", "text": "Saif tref Pontardawe ar lan afon Tawe. Yn Saesneg yn aml, defnyddir y llysenw \u2018Ponty\u2019 amdani."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae gan ardal gymunedol Pontardawe ddigonedd o fannau agored ac mae rhwydwaith da o lwybrau cyhoeddus a llwybrau beicio. Mae Coetiroedd Cwm Du a Phlanhigfa Glanrhyd yn union i\u2019r gogledd-orllewin o Bontardawe, o fewn pellter cerdded i ganol y dref."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Yn o\u0302l ymatebwyr o ardal Pontardawe, lles cymdeithasol yw cynhwysiad cymdeithasol:"}, {"text_idx": "#000004", "text": "sef ymdeimlad o berthyn i deulu estynedig"}, {"text_idx": "#000005", "text": "chwarae ro\u0302l ystyrlon/weithredol yn y gymdeithas"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Gellid gwella lles cymdeithasol i\u2019r rhai sydd mewn cyflogaeth trwy sicrhau mwy o amser rhydd a chydbwysedd bywyd/gwaith gwell."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Roedd ymatebwyr i\u2019r arolwg yn yr ardal hon yn fwy tebygol na phobl o rannau eraill y fwrdeistref sirol o ddiffinio lles economaidd fel bod a\u0302:"}, {"text_idx": "#000009", "text": "ynghyd ag osgoi dyledion a bod a\u0302 digon o arian"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Dengys gwybodaeth o\u2019r cyfrifiad diwethaf (2011) y bu 3.8% o ddiweithdra yn ardal Pontardawe a bod 23.2% o\u2019r rhai a oedd yn 16 oed ac yn hy\u0302n heb unrhyw gymwysterau, sy\u2019n is na ffigur Cymru gyfan, sef 25.9%."}, {"text_idx": "#000011", "text": "O\u2019r 4,904 o gartrefi yn yr ardal, nodwyd bod 2,982 (60.8%) yn ddifreintiedig, gan ddefnyddio un neu fwy o\u2019r 4 dimensiwn amddifadedd canlynol: cyflogaeth, addysg, iechyd/anabledd a gorboblogi mewn aelwydydd (Cyfrifiad 2011)."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Roedd ymatebion i\u2019r arolwg yngly\u0302n a\u0302 lles amgylcheddol yn canolbwyntio\u2019n bennaf ar fannau agored gla\u0302n a diogel. Yn ardal gymunedol Pontardawe mae chwe Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig dynodedig sy\u2019n cynnwys amrywiaeth o gynefinoedd pwysig megis glaswelltir, dolydd a choetir heb eu gwella."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mae Camlas Tawe\u2019n bwysig i fywyd gwyllt, yn cynnwys llawer o nodweddion hanesyddol ac yn darparu llwybr cerdded/beicio hyfryd o Glydach i Bontardawe."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ymysg y ffactorau sy\u2019n cyfrannu at les:"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Gallu gweld y se\u0302r yn y nos"}, {"text_idx": "#000016", "text": "mynd am dro yng nghefn gwlad"}, {"text_idx": "#000019", "text": "I bobl a oedd yn byw yn yr ardal gymunedol, roedd lles diwylliannol yn canolbwyntio ar fynediad i theatrau, sinema\u0302u a llyfrgelloedd a darparu amrywiaeth o gelfyddydau yn y gymuned. Cafodd y digwyddiadau a\u2019r gweithgareddau yng Nghanolfan Celfyddydau Pontardawe eu canmol yn eang a nodwyd bod y ganolfan yn hwb diwylliannol i bobl o bob rhan o\u2019r ardal."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mae naw parc/lle chwarae yn yr ardal ar hyn o bryd. Mae cyfleusterau chwaraeon a hamdden yng Nghanolfan Hamdden Pontardawe sy\u2019n cynnig amrywiaeth o gyfleusterau. Mae darpariaeth hamdden arall yn cynnwys pwll nofio a chwrs golff."}, {"text_idx": "#000022", "text": "O ran y Gymraeg, mae 25.8% (3,335) o breswylwyr ym Mhontardawe\u2019n gallu siarad Cymraeg."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Yn debyg i ardaloedd cymunedol eraill, mae nifer y bobl o grwpiau du a lleiafrifoedd ethnig yn ardal gymunedol Pontardawe yn fach, gan adlewyrchu\u2019r sefyllfa gyffredinol ar draws y bwrdeistref sirol."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Dengys gwybodaeth o\u2019r cyfrifiad ostyngiad yng nghanran y bobl a oedd yn disgrifio eu hunain yn Gristnogion, o 74% yn 2001 i 61% yn 2011. Yn ystod yr un cyfnod, bu cynnydd amlwg yn nifer y bobl a oedd yn nodi \u2018dim crefydd\u2019, o 18% i 31%."}]