[{"text_idx": "#000005", "text": "Dod o hyd i Gwrs"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Dau eog yr Iwerydd, gwryw, aeddfed sy'n dangos yr amrywiad yn hyd y kype rhwng unigolionMae ymchwil newydd yn dangos bod eogiaid a ffermir yn llai atyniadol i'r fenyw nag eogiaid gwyllt. Y rheswm am hyn yw bod y bachau sydd o dan eu ge\u0302n neu 'kype', sy'n nodwedd rywiol eilaidd, yn llai. Gellir cymharu'r nodwedd hon a\u0302 chyrn carw."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae'r canfyddiad newydd hwn a gyhoeddwyd yn y cylchgrawn gwyddoniaeth Royal Society Open Science a adolygir gan gymheiriaid, yn awgrymu bod eogiaid a fegir ar fferm yn llai deniadol yn rhywiol na'u brodyr gwyllt. Er mai dim ond ers y 1970au y maent wedi cael eu magu mewn caethiwed, maent eisoes yn gwyro oddi wrth yr eog gwyllt o fewn dim ond 12 cenhedlaeth."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae'r canfyddiad yn rhan o broject ymchwil ehangach i'r gwahaniaethau rhwng eog gwyllt, eog a ffermir ac eog croesryw."}, {"text_idx": "#000019", "text": "\u201cI ddechrau, mae'r ffaith bod unrhyw eog sydd wedi dianc yn llai 'deniadol' oherwydd bod eu 'kype' yn llai yn ymddangos fel newyddion da, gan eu bod yn llai tebygol o fridio. Ond nid dyna'r stori gyfan. Gan nad oes rhaid i bysgod a ffermir gystadlu am gymar, nid oes unrhyw elfen o ddethol rhywiol yn digwydd, sy'n golygu nad yw'r pysgod a ffermir a'r pysgod croesryw wedi'u haddasu'n dda i fridio yn y gwyllt. Felly, lle bynnag bo nifer fawr o eogiaid a ffermir wedi dianc, gan ryngfridio\u2019n anochel gydag eogiaid gwyllt, gall hyn leihau iechyd hirdymor y boblogaeth honno."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mae William yn dal eog yr Iwerydd, gwryw, aeddfed, pedair oed yn ystod y cylch samplu terfynol yn safle magu pysgod Sefydliad Ymchwil Morol yn Matre, Norwy. Mae eogiaid a ffermir neu eogiaid croesryw yn llai tebygol o fridio'n llwyddiannus yn y gwyllt, ac maent hefyd yn llai tebygol o ddychwelyd o'r cefnfor i afonydd dw\u0302r croyw i silio.\u201d"}, {"text_idx": "#000021", "text": "\u201cMae nodi bod y nodwedd rywiol eilaidd hon yn llai amlwg mewn eogiaid a ffermir yn arwydd arall nad yw pysgod a ffermir, fel rhywogaeth ymrannol, yn gallu addasu'n dda, ac yn llai abl i gystadlu nag eogiaid gwyllt. Gall hwn fod yn batrwm sy'n cael ei ailadrodd mewn nifer o rywogaethau dyframaeth eraill.\u201d"}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u201cDyma'r astudiaeth gyntaf i edrych ar effaith magu pysgod a chroesi pysgod ar nodweddion dewis rhywiol mewn eogiaid. Mae ein canfyddiadau'n dangos pan fydd anifeiliaid yn cael eu cadw mewn cyflyrau annaturiol, fel mewn fferm bysgod, gall newid esblygol cyflym ddigwydd. Gall hyn effeithio ar atgenhedlu a goroesi yn y dyfodol, ar o\u0302l dim ond 12 cenhedlaeth. Mae newidiadau o'r fath yn peri pryder arbennig pan fo cannoedd o filoedd o bysgod a ffermir yn gallu dianc i'r gwyllt, ac o bosibl rhyngfridio, gyda pherthnasau gwyllt."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mae Will, sy'n 24 oed, yn gweithio'n agos gyda Sefydliad Ymchwil Morol Norwy yn gwneud teithiau rheolaidd i Bergen, Hordaland sydd wedi'i gefeillio a\u0302'i ddinas enedigol yng Nghaerdydd."}]