[{"text_idx": "#000013", "text": "Gerald De Windsor a\u2019r Dywysoges Nest"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Codiad yn Lefel y Mo\u0302r"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Yr enw ar y llefydd ble mae anifeiliaid a phlanhigion y byw yw Cynefinoedd. Mae yna lawer o gynefinoedd ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Penfro sy'n cynnal amrywiaeth eang o fywyd gwyllt; rhai cyffredin a rhai prin. Mae'r rhain yn cynnwys traethau, glan y mo\u0302r a godiroedd, gweundir a mynyddoedd, rhostir a choetir."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Mae anifeiliaid a phlanhigion wedi addasu ar gyfer yr amgylchedd ble maen nhw\u2019n byw. Er enghraifft, mae bywyd gwyllt ar lan y mo\u0302r yn gallu dioddef yr heli (dw\u0302r hallt), y rheiny sy\u2019n byw ar y gweundir yn gallu dioddef asidedd gwael y ddaear, a\u2019r rheiny sy\u2019n byw mewn coetir yn gallu dioddef byw yn y cysgod. Gelwir yr amrywiaeth o fywyd gwyllt yn fioamrywiaeth ac mae\u2019n benodol i bob cynefin. Yn gyffredinol, po fwyaf y bioamrywiaeth mewn cynefin, yr iachach y bydd y cynefin a\u2019r mwyaf tebygol y mae i oroesi ar gyfer y dyfodol."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Mae Cadwraeth fel swydd, yn cael ei wneud gan ecolegwyr, parcmyn a wardeiniaid. Os oes angen, fe fyddan nhw\u2019n rheoli\u2019r cynefin i helpu ei gadw\u2019n iach a chynyddu ei fioamrywiaeth."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Mae Rheolaeth yn gallu cynnwys gwaith corfforol fel torri llystyfiant, cwympo coed, plannu coed, draenio, ffensio, pori gydag anifeiliaid neu hyd yn oed llosgi rhywogaethau fel grug."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Efallai y bydd rheolwyr safle\u2019n defnyddio\u2019r dechneg o losgi trwy reoli i helpu\u2019r gweundir i dyfu\u2019n well. Mae llosgi yn rhan o broses adfywio naturiol sy\u2019n helpu rhywogaethau grug i aildyfu."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Mae gwarchod cynefinoedd a bioamrywiaeth wedi dod yn fwy a mwy pwysig ers Cynhadledd y Ddaear yn Rio yn 1992, a Natura 2000, pan ymrwymodd arweinwyr y byd i warchod amgylchedd eu gwledydd. O ganlyniad i\u2019r ddau ddigwyddiad hyn (a\u2019r penderfyniadau a ddeilliodd ohonyn nhw) mae gwledydd wedi gorfod gwneud mwy o ymdrech i fonitro eu bywyd gwyllt a\u2019i warchod."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Mae gwarchod cynefinoedd a bioamrywiaeth wedi dod yn fwy a mwy pwysig ers Cynhadledd y Ddaear yn Rio yn 1992, a Natura 2000, pan ymrwymodd arweinwyr y byd i warchod amgylchedd eu gwledydd. O ganlyniad i\u2019r ddau ddigwyddiad hyn (a\u2019r penderfyniadau a ddeilliodd ohonyn nhw) mae gwledydd wedi gorfod gwneud mwy o ymdrech i fonitro eu bywyd gwyllt a\u2019i warchod. Yn Ewrop, mae cyfarwyddeb Natura 2000 wedi creu ardaloedd mawr o dirweddau dan warchodaeth o\u2019r enw Ardaloedd Cadwraeth Arbennig neu ACA."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Ystyr gwarchod rhywbeth yw ei gadw a'i amddiffyn rhag niwed. Mae'n ddyletswydd ar Awdurdod y Parc Cenedlaethol i warchod pob rhywogaeth o fewn y Parc ..."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Am fod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro wedi'i amgylchynu gan y mo\u0302r ar dair ochr, mae yna ddylanwad morwrol ar ei hinsawdd, hyd yn oed yn yr ardaloe..."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Mewn amgylchedd arfordirol, fe welwch chi unrhyw gynefin sy'n gysylltiedig a\u0302'r mo\u0302r neu y mae'r mo\u0302r yn dylanwadu arno."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Dewch i archwilio\u2019r bywyd gwyllt bendigedig sydd wedi ymgartrefu yma ar Arfordir Penfro."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Yma yn Sir Benfro mae yna ddiwylliant amrywiol a chyfoethog a luniwyd dros y canrifoedd gan don ar o\u0302l ton o oresgynwyr ac anheddwyr."}]