[{"text_idx": "#000002", "text": "O Lanllechid, dilynwch ffyrdd llai cyn croesi\u2019r mynydd-dir agored islaw Moel Faban. Gyda golygfeydd agored y Carneddau a\u2019r Glyderau o\u2019ch blaen, a thomenydd helaeth glas gwastraff llechi Chwarel Penrhyn, cerddwch ar hyd y llwybr i Hen Barc ac ymlaen ar hyd strydoedd troellog Bethesda."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Teithiau gylchol ar hyd y Llwybr"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Yn ystod dyddiau cynnar chwarela llechi, cludwyd llechi mewn llongau o Aber Ogwen, moryd yr Ogwen, rai milltiroedd i\u2019r dwyrain o Fangor. Roedd y foryd yn fas a gallai\u2019r cychod llai ond cario llwyth o ryw chwe deg tunnell. Daeth y cyfyngiad hwn i ben ym 1790 pan adeiladodd yr Arglwydd Penrhyn Borth Penrhyn ar foryd Afon Cegin. Roedd Chwarel y Penrhyn yn gweithredu ei llynges o longau cario llechi ei hun.Er i waith llai yn y porth gynhyrchu 133,000 o lechi ysgrifennu ysgol yn o\u0302l ym 1778, sefydlwyd ffatri ym 1798 i frasgynhyrchu llechi o\u2019r fath."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae\u2019r porthladd yn gartref i adeilad cofrestredig anarferol iawn. Mae deg sedd yn y bloc toiledau sia\u0302p cylch yma."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae\u2019r llwybr beicio hynod ddeniadol hwn yn eich arwain 11 milltir o\u2019r arfordir, drwy olygfeydd amrywiol i galon un o dirweddau mwyaf dramatig Eryri. Am fwy o wybodaeth ewch at"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Roedd y rheilffordd newydd tua chwe milltir o hyd a defnyddiodd led 1 droedfedd 10.75 modfedd. Fe\u2019i hadeiladwyd i gario llechi o chwareli llechi yr Arglwydd Penrhyn ym Methesda i Borth Penrhyn. Roedd yn un o`r rheilffyrdd lein fach hynaf yn y byd a chaeodd ym 1962. Symudwyd yr injanau oddi yno: mae Blanche a Linda bellach yn rhedeg ar Reilffordd Ffestiniog a gellir gweld Charles yng Nghastell Penrhyn. Am fwy o wybodaeth ewch at"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Adeiladwyd Castell Penrhyn rhwng 1820 a 1833 ar gyfer George Hay Dawkins Pennant gan y pensaer enwog, Thomas Hopper.Yn enwog am ei arddull anarferol, dewisodd Hopper beidio a\u0302 dilyn ffasiwn y cyfnod am bensaerni\u0308aeth Gothig. Torrodd ei gw\u0302ys ei hun a dewis cynllun neo-Normanaidd. Golygai dull ymarferol Hopper iddo oruchwylio\u2019r gwaith o gynllunio ac adeiladu dodrefn y castell hefyd oedd yn cael eu gwneud gan grefftwyr lleol.Ym 1840, gyda\u2019r castell wedi ei orffen, bu farw George Hay Dawkins Pennant. Ei ferch, Juliana etifeddodd Penrhyn. Yn ei thro, fe briododd hi Edward Gordon Douglas, a ddaeth yn ddiweddarach yn Arglwydd Penrhyn y 1af o Landegai.Detholiad .uk/penrhyn-castle"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Roedd y felin hon yn trin gwla\u0302n ar gyfer tecstilau ac yn defnyddio asid sylffwrig a lygrodd yr Ogwen a gwenwyno\u2019r pysgod. Nid oedd hyn wrth fodd yr Arglwydd Penrhyn felly fe\u2019i prynodd a\u2019i thrawsnewid yn felin corn. Fe\u2019i caewyd ym 1955 a daeth yn gartref i Mr Vernon Barker \u2013 saer coed talentog oedd yn gwneud dodrefn ac ef a adeiladodd olwyn y felin. Roedd hi mor union gytbwys fel y byddai\u2019r gath yn medru ei throi a\u0302\u2019i phawen."}, {"text_idx": "#000016", "text": "There was a tradition extant in the parish of Llanllechid, near Bangor, Carnarvonshire, that it was intended to build a church in a field called Cae\u2019r Capel, not far from Plasuchaf Farm, but it was found the next morning that the labours of the previous day had been destroyed, and that the materials had been transported in the night to the site of the present church. The workmen, however, carried them all back again, and resumed their labours at Cae\u2019r Capel, but in vain, for the next day they found their work undone, and the wood, stones, etc., in the place where they had found them when their work was first tampered with. Seeing that it was useless fighting against a superior power, they desisted, and erected the building on the spot indicated by the destroyers of their labours."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Y Carneddau a\u2019r GlyderauBeth allwch chi ddweud am y gadwyn hon o fynyddoedd? Maen nhw\u2019n hollol wych. Cerddwch y llwybr i gael profiad arbennig o fynyddoedd Eryri."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg, Chwarel y Penrhyn oedd chwarel lechi fwya\u2019r byd; mae\u2019r prif bwll bron yn filltir o hyd (1.6 km) a 1,200 troedfedd (370 medr) o ddyfnder. Roedd bron i 3,000 o chwarelwyr yn gweithio yn y chwarel. Penrhyn yw chwarel lechi fwyaf Prydain o hyd, ond bellach mae\u2019r gweithlu\u2019n agosach at 200."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mae i\u2019r chwarel le pwysig yn hanes Mudiad Llafur Prydain yn safle dwy streic hirfaith gan weithwyr oedd yn hawlio gwell ta\u0302l ac amodau gwaith.Bu i\u2019r streic gyntaf barhau am 11 mis ym 1896. Dechreuodd yr ail streic ym 1900 a pharhaodd am dair blynedd. Fe\u2019i gelwir yn \u201d Streic Fawr y Penrhyn\u201d a dyma oedd yr anghydfod hiraf yn hanes diwydiannol Prydain. O 1964 hyd at 2007 y perchennog a\u2019r gweithredwr oedd cwmni Alfred McAlpine."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Dyma gartref Zip World Velocity. Y wifren wib hon yw\u2019r gyflymaf yn y byd a\u2019r hiraf yn Ewrop. Mae\u2019r antur hwn yn mynd a\u0302 chi ar y Little Zipper er mwyn i chi fagu hyder cyn mynd ar eu tryciau coch enwog ar siwrnai i fyny\u2019r chwarel . Yna, byddwch yn gwibio i lawr y Big Zipper dros lyn y chwarel, gan gyrraedd cyflymder ymhell dros 100mya yn aml."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Adran 2: Bethesda i Lanberis"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Adran 7: Beddgelert i Croesor"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Adran 8: Croesor i Danygrisiau"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Adran 9: Tanygrisiau i Lan Ffestiniog"}]