[{"text_idx": "#000002", "text": "Cafodd tri o aelodau mwyaf blaenllaw\u2019r Blaid, Saunders Lewis, Lewis Valentine a DJ Williams eu carcharu ar o\u0302l llosgi\u2019r ysgol fomio a oedd yn cael eu codi ym Mhenyberth ger Pwllheli yn 1936."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Yn ei ddarlith bydd Mr Bush yn canolbwyntio ar y prosesau a arweiniodd at garcharu\u2019r tri am eu rhan yn y weithred \u2013 ac yn arbennig y penderfyniad dadleuol i symud yr achos o Frawdlys Caernarfon i\u2019r Old Bailey yn Llundain.\nTrefnir y ddarlith gan Gymdeithas Hanes Plaid Cymru, ac fe\u2019i traddodir am 10.30am, Dydd Iau 10 Awst ym Mhabell y Cymdeithasau 2 ar faes y Brifwyl, Boduan."}, {"text_idx": "#000005", "text": "\u201cBu llosgi\u2019r ysgol fomio yn drobwynt tyngedfennol yn hanes Cymru, a dyma gyfle i godi\u2019r llen ar sut y ceisiwyd ddylanwadu ar yr achosion llys gan y ddwy ochr\u201d, medd Cadeirydd y Gymdeithas Hanes, Dafydd Williams."}, {"text_idx": "#000006", "text": "\u201cGan ddefnyddio tystiolaeth newydd, bydd Keith Bush, sy\u2019n arbenigwr blaenllaw yn y maes, yn gofyn yn arbennig sut y gwnaethpwyd y penderfyniad i amddifadu\u2019r Tri, yn y diwedd, o\u2019u hawl i sefyll eu prawf yn eu gwlad eu hun a phwy, mewn gwirionedd, y dylid cael ei feio amdano.\u201d"}]