[{"text_idx": "#000001", "text": "Y Fenni, blew gafr a bwyd"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Yn gyntaf, roedd yn lle enwog ar gyfer gwneud wigiau no\u0302l yn y 18fedG. Bryd hynny roedd dynion cefnog a phroffesiynol yn eu gwisgo nhw ac yn o\u0302l y so\u0302n, yma yn y Fenni y dyfeisiwyd ffordd o wynnu\u2019r blew gafr a ddefnyddiwyd i wneud y wigiau drudfawr."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Dysgu hynny o banel serameg ar wal ty bwyta Gurkhaidd wnes i \u2013 cartref James Jones, un o wig-wneuthrwyr y dref tua 1741. Ar y pryd ro\u2019n i\u2019n chwilio am dystiolaeth bod y Fenni yn dref \u2018incredible edible\u2019. Clywed am hyn gan ddynes ar y tren i Gaerdydd wnes i. Criw bychan o bobl ddechreuodd y syniad o drefi \u2018incredible edible, no\u0302l yn 2007 \u2013 yn nhref fach Todmorden, yng ngogledd Lloegr."}, {"text_idx": "#000005", "text": "\u2018Pawb yn deall bwyd\u2019 medden nhw. Syniad syml sydd wrth wraidd y peth \u2013 cynhyrchu mwy o fwyd o gwmpas trefi fel ei fod ar gael i unrhyw un. Fe ddechreuon nhw yn Todmorden gyda gerddi perlysiau a rhandiroedd cymunedol ond erbyn hyn mae \u2018na bysgodfa yn yr ysgol uwchradd leol a gardd farchnad yn cael ei rhedeg gan bobl ifanc. \u2018Gwnewch y pethau bychain\u2019 yw\u2019r neges \u2013 arwyddair mawr Carwyn Jones ar hyn o bryd gyda\u2019i genhadaeth bropor-lywodraethol dros y Gymraeg \u2013 felly dylai ganu cloch Dewi-Santaidd ym mhob cornel o\u2019n gwlad fach ni. Dwn i ddim chwaith faint o drefi Cymru sy\u2019n brolio eu bod nhw\u2019n rhai \u2018incredible edible\u2019 \u2013 ond mae \u2018na 50 ohonyn nhw ar hyd a lled Prydain a\u2019r rhwydwaith gyfan yn fyd eang."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Felly chwilio am swyddfa heddlu\u2019r Fenni oeddwn i pan welais i\u2019r pwt o wybodaeth am wigiau. Chymerodd hi ddim yn hir i ddod o hyd iddi. Y tu allan roedd llain bach twt a thaclus (dim syndod!) yn llawn planhigion india corn, courgettes, mefus, winwns, tomatos a moron. Daeth un o\u2019r heddweision allan a hofran yn amheus wrth y drws wrth fy ngweld yn tynnu lluniau. Ond roedd hi\u2019n ddigon parod i gael sgwrs."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Dwi\u2019n hoffi\u2019r syniad yn fawr. Byddai\u2019n braf gweld \u2018trefi bwyd i bawb yn bob man\u2019 ar hyd a lled Cymru \u2013 a gwelyau, bocsys, basgedi, tiroedd ysgol a rowndabowts yn orlawn o blanhigion y gallwn ni gyd eu bwyta, ac y gall gwenyn a phryfaid eraill eu mwynhau, yn hytrach na\u2019r sowldiwrs F1 llachar-am-ddeufis sy\u2019n dueddol o lenwi pob twll a chornel ar hyn o bryd, pan fydd arian ar gael gan ein cynghorau."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Flowering Plants and Ferns of Cardiganshire"}]