[{"text_idx": "#000003", "text": "Mae ymchwilwyr yn canfod bod 36% yn llai o bobl wedi cael eu derbyn i\u2019r ysbyty yn sgi\u0302l asthma yng Nghymru a\u2019r Alban yn ystod y cyfyngiadau symud cyntaf."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Yn gynnar yn y pandemig, nodwyd bod asthma yn ffactor risg posibl o ran cael eich derbyn i\u2019r ysbyty a marw yn sgi\u0302l COVID-19, a chan fod y mwyafrif o waethygiadau asthma yn gysylltiedig a\u0302 salwch firol resbiradol, disgwylid y byddai mwy o waethygiadau asthma."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Gallai negeseuon aros gartref gan lywodraethau, ac ofni\u2019r feirws, fod wedi argyhoeddi cleifion a oedd yn wynebu gwaethygiadau asthma i beidio a\u0302 cheisio cymorth gan y gwasanaethau iechyd."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ar y llaw arall, canlyniad y cyfyngiadau teithio a chyswllt cymdeithasol oedd llai o lygredd aer a llai o drosglwyddo firysau resbiradol eraill, a allai fod wedi arwain at gwymp go-iawn o ran gwaethygiadau asthma yn ystod y cyfyngiadau symud. Yn y DU, dechreuodd y cyfyngiadau symud cenedlaethol cyntaf ar 23 Mawrth 2020."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Ar draws y ddwy wlad, gwnaeth nifer y gwaethygiadau asthma a arweiniodd at gael derbyn i\u2019r ysbyty ar frys gwympo mwy na thraean (36%) ar o\u0302l y cyfyngiadau symud, ac nid oedd newid sylweddol o ran marwolaethau yn sgi\u0302l asthma."}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u201cNid ydym ni\u2019n gwybod eto i ba raddau y mae\u2019r niferoedd llai yn ein hastudiaeth sy\u2019n cyflwyno\u2019n frys yn sgi\u0302l asthma o ganlyniad i welliannau o ran rheoli asthma neu lai o gysylltiad a\u0302 sbardunau yn ystod y pandemig, neu osgoi lleoliadau gofal iechyd.\u201d"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae\u2019r ymchwilwyr yn nodi bod sbigyn mawr o ran presgripsiynau ar gyfer meddyginiaeth asthma gan Feddygon Teulu yng Nghymru yr wythnos cyn y cyfyngiadau symud \u2013 121% yn fwy o bresgripsiynau corticosteroidau mewnanadledig a 133% yn fwy o gorticosteroidau geneuol o\u2019u cymharu a\u0302\u2019r cyfartaledd dros bum mlynedd. Astudiaeth arsylwi yw hon, ac felly ni all ganfod achos. Mae awduron yr erthygl hefyd yn nodi sawl rhwystr gan gynnwys na ddilyswyd diffiniadau achos a bod nifer fach y marwolaethau yn sgi\u0302l asthma yn y ddwy genedl yn cyfyngu ar y gallu i ganfod newidiadau bach o ran marwolaethau yn ystod y cyfyngiadau symud."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Cynhaliwyd yr astudiaeth mewn partneriaeth a\u0302 Chanolfan Asthma UK ar gyfer Ymchwil Gymhwysol (AUKCAR) ac fe\u2019i hariannwyd gan BREATHE \u2013 yr Hwb Ymchwil i Ddata Iechyd ar gyfer Iechyd Resbiradol. Nododd astudiaeth sy\u2019n wahanol ond yn gysylltiedig a gyhoeddwyd yn Thorax, hefyd gan ymchwilwyr AUKCAR mewn cydweithrediad a\u0302 BREATHE, gwymp o 20% o ran gwaethygiadau asthma mewn meddygfeydd Meddygon Teulu yn Lloegr yn ystod y cyfyngiadau symud cyntaf."}]