[{"text_idx": "#000002", "text": "Dyddiau cynnarAddysgY LlenorY GweinidogYr EmynyddDyn CyhoeddusAtgofion"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Elfed yn ei eiriau ei hun"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Enillodd Elfed ei wobr gyntaf yn yr Eisteddfod Genedlaethol pan oedd yn 20 oed yng Nghaernarfon am gyfansoddi cyfres o englynion ar y testun \u2018Saith Tymor Dyn\u2019. Yn Eisteddfod Genedlaethol Llundain yn 1887 enillodd ar gyfansoddi traethawd ar y testun \u2018Barddoniaeth Gymraeg yn y Ddeunawfed Ganrif\u2019."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Yn ystod ei gyfnod fel Archdderwydd rhwng 1923 a 1927 derbyniodd Dug a Duges Efrog, y darpar frenin Sio\u0302r VI a\u2019i wraig, yn aelodau o\u2019r orsedd"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Bernid fod Elfed yn drwm o dan ddylanwad rhamantiaeth Islwyn a John Morris-Jones yn ogystal a\u0302\u2019r Rhamantwyr Saesneg. Cyhoeddwyd nifer o gyfrolau o\u2019i farddoniaeth yn y ddwy iaith. Ystyrir ei ddwy gyfrol Caniadau yn 1895 a 1901 fel y pwysicaf o\u2019i eiddo. Fe\u2019u hailgyhoeddwyd yn un gyfrol yn 1909 gymaint oedd eu poblogrwydd."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Profodd ei delynegion am dlysni natur yn boblogaidd yn arbennig cerddi fel \u2018Gwyn ap Nudd\u2019 a \u2018Pan Ddaw\u2019r Nos\u2019. Sonnir fel y byddai Esgob Llandaf, Thomas Rees, yn ogystal a\u0302 Brynach, athro beirdd ar y ffin rhwng Sir Benfro a Sir Ga\u0302r, yn adrodd y bryddest \u2018Gorsedd Gras\u2019 ar eu cof. Rhoes y bryddest honno y Gadair i Elfed yn Eisteddfod y Pasg Bermo yn 1887."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Bu Elfed am gyfnod yn olygydd Y Dysgedydd, un o gyhoeddiadau\u2019r Annibynwyr. Mae nifer o\u2019i gyfraniadau yn taflu golwg werthfawr ar fywyd cymdeithasol ei fro enedigol yng nghyfnod ei blentyndod wrth iddo so\u0302n am y Fari Lwyd a chymeriadau\u2019r ardal (gweler tudalen Atgofion)."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Enillwyr y goron a'r gadair (Elfed) eisteddfod Caernarfon 1894"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Cysylltwch i drefnu taith a sgwrs yn lle enedigol Elfed"}]