[{"text_idx": "#000000", "text": "Prifathrawes yn y gorllewin yn pryderu am iechyd staff"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Mae prifathrawes ar dair ysgol yn y gorllewin yn pryderu am iechyd ei staff oherwydd pwysau gwaith cynyddol."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Dywedodd Rhianydd James wrth raglen Manylu ar Radio Cymru ei bod yn gwybod am nifer o athrawon sydd wedi cael llond bol ac yn gadael y byd addysg."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod yn cydnabod ei bod hi'n adeg o her i'r system addysg yng Nghymru, a'u bod yn ymrwymedig o hyd i weithio gyda'r proffesiwn i wneud gwelliannau ac ar yr un pryd i'w cefnogi yn eu gwaith a sicrhau mwy o barch iddynt."}, {"text_idx": "#000007", "text": "\"Ond gyda phwysau ychwanegol trwy'r amser i wneud siw\u0302r bod y cynllunio yn eu lle, i neud siw\u0302r bod y marcio wedi cael ei wneud, asesu ar gyfer dysgu, dw i'n credu falle bod y cyfle i ddefnyddio 'gut instinct' fel athrawon wedi mynd mas drwy ffenest, oherwydd ni'n gorfod ffeindio tystiolaeth i bopeth ac mae'r staff yn treulio oriau ac oriau ac oriau yn ychwanegol i'r oriau gwaith yn treial dal lan gyda hyn i gyd.\""}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae rhaglen materion cyfoes Radio Cymru Manylu wedi clywed gan athrawon ar draws Cymru bod targedau parhaus, gwaith papur a disgwyliadau wedi mynd tu hwnt i bob rheswm."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae Lowri Ellis yn siarad am ei phenderfyniad i adael ei swydd fel athrawes ysgol gynradd yn Ninbych ar o\u0302l 13 mlynedd er mwyn treulio mwy o amser gyda'i theulu. Er mai rhan amser roedd hi'n arfer gweithio, mae swydd llawn amser mewn maes hollol wahanol yn llai o waith, meddai."}, {"text_idx": "#000017", "text": "\"Be sy'n creu gofid i ni yw bod cymaint o fewn y proffesiwn yn chwilio am ffordd allan neu yn torri oriau neu roi lan cyfrifoldebau oherwydd bod gormod o lwyth gwaith gyda nhw,\" meddai Elaine Edwards, Ysgrifennydd Cyffredinol UCAC."}, {"text_idx": "#000020", "text": "\"Be' sy'n fy mhoeni i ydi bod niferoedd plant ysgol yn codi ar hyn o bryd. Mae 'na gynnydd eitha' sylweddol ac mi fydd hynny yn symud yn fuan iawn o'r sector cynradd i'r sector uwchradd,\" meddai."}, {"text_idx": "#000021", "text": "\"Mae 'na ostyngiad o ryw 20% wedi bod yn y nifer o athrawon sy' wedi cael eu hyfforddi dros y degawd ola' ma ac mewn datganiad eithaf diweddar dywedodd Llywodraeth Cymru nad ydyn nhw yn gweld bod 'na angen cynyddu'r niferoedd achos bod nhw am ostwng y niferodd sy'n gadael y proffesiwn a gweld mwy yn dod 'no\u0302l i'r proffesiwn. Ond dw i'm yn credu bod sail i'r farn yna.\""}, {"text_idx": "#000022", "text": "Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru:"}, {"text_idx": "#000023", "text": "\"Rydyn ni wedi lleihau nifer y lleoedd hyfforddi athrawon yng Nghymru oddi ar 2006 oherwydd, yn o\u0302l y data, roedd llawer mwy o athrawon yn cael eu hyfforddi na'r nifer oedd yn llwyddo i gael swydd."}, {"text_idx": "#000024", "text": "\"Rydyn ni'n cynllunio'n ofalus ar gyfer anghenion ein system addysg drwy bennu nifer y lleoedd hyfforddi athrawon ac mae ein cyfradd ar gyfer swyddi gwag, sy'n gyson isel, yn dangos bod hyn yn gweithio."}, {"text_idx": "#000025", "text": "\"Rydyn ni'n cydnabod ei bod hi'n adeg o her i'r system addysg yng Nghymru. Rydyn ni'n ymrwymedig o hyd i weithio gyda'r proffesiwn i wneud gwelliannau ac ar yr un pryd i'w cefnogi yn eu gwaith a sicrhau mwy o barch iddynt.\""}, {"text_idx": "#000035", "text": "Siarad am dy ffydd? Haws dweud na gwneud!"}]