[{"text_idx": "#000007", "text": "Aeth plant Ysgol Gynradd Thornhill i Archifau Morgannwg i wneud ymchwil i\u2019r Rhyfel Mawr. Daethant o hyd i boster recriwtio milwyr, apeliadau i fenywod ddod i weithio yn y ffatri\u0308oedd, a thelegram ag ymylon du yn dweud wrth fam na fyddai ei mab yn dod adref. Cawsant eu hysbrydoli gan y rhain i ysgrifennu geiriau i saith ca\u0302n boblogaidd o\u2019r Rhyfel Byd Cyntaf, a ddefnyddiwyd yn sail i sioe gerdd a berfformiwyd gerbron cynulleidfaoedd o bobl oedrannus ar hyd a lled Bro Morgannwg. Maen nhw hefyd wedi creu adnodd i\u2019w ddefnyddio gan ysgolion eraill, sy\u2019n cynnwys y gerddoriaeth, geiriau\u2019r caneuon, y sgript a gwybodaeth gefndir am y rhyfel."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Gan ddefnyddio amrywiaeth o sgiliau adeiladu traddodiadol, roedd Matthew Roberts a Brett Burnell yn bennaf cyfrifol am ailgreu neuadd fawr o\u2019r drydedd ganrif ar ddeg a oedd yn rhan o lys Llywelyn ap Iorwerth (Llywelyn Fawr), Tywysog Gwynedd, a hynny ar sail cofnodion ysgrifenedig ac olion ei balas ar Ynys Mo\u0302n. Bydd grwpiau ysgol yn gallu cysgu dros nos yn y neuadd. Mae Matt a Brett erbyn hyn wedi ennill eu NVQ mewn gwaith saer maen ac wedi ymuno a\u0302 thi\u0302m parhaol yr amgueddfa o adeiladwyr cadwraeth. Eu her nesaf fydd ailgreu tafarndy sy\u2019n dyddio\u2019n o\u0302l i 1853."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Enghraifft brin o dreftadaeth Fodernaidd Gymreig, wedi\u2019i chynllunio gan Bartneriaeth Percy Thomas ym 1975, yw\u2019r prif adeilad rhestredig gradd-II yn Sain Ffagan. Cyfrannodd y gymuned at gynllunio gweddnewidiad yr adeilad i greu atriwm llawn golau syfrdanol lle bu\u2019r cwrt agored o\u2019r blaen ond sy\u2019n cadw ei naws arbennig. Mae\u2019r lle arddangos \u2013 sydd bellach yn gartref i gasgliadau hanes cymdeithasol ac archaeoleg cyfoethog yr amgueddfa \u2013 wedi\u2019i ddyblu ac mae gweithdai newydd yn cynnig wyth gwaith yn fwy o le i ysgolion ac ymwelwyr gymryd rhan mewn amrywiaeth eang o gyrsiau, gan roi profiad yr ymwelydd yn gyntaf."}]