[{"text_idx": "#000001", "text": "COP24: An hin ne c\u2019hortoz ket !"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Etre an 3 hag ar 15 a viz Kerzu 2018 e oa bet dalc\u2019het ar c\u2019h/COP24 e ke\u0302r Katowice, e Polonia. War-dro 23 000 a dud a oa en em vodet eno, en o zouez dileuridi eus 195 Stad hag eus Unaniezh Europa (UE) deuet da zivizout war penaos lakaat e pleustr Emglev Pariz (EP). Dav e oa e gwirionez d\u2019ar gumuniezh etrebroadel ober he son\u0303j war dazont Emglev Pariz : divizout lakaat e pleustr an EP evit stourm da vat a-enep ar chen\u0303chamant hin, pe ober un emglev goullo anezhan\u0303."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Savet e oa bet Emglev Pariz e-pad ar C\u2019HOP21 e miz Kerzu 2015, o terc\u2019hel kont eus 97% eus an dilaoskadennou\u0300 gaz efed ti-gwer. Peurwiriekaet gant 184 kannad dishen\u0303vel eo bet endeo, en o zouez Fran\u0303s hag an UE. Mallus e oa d\u2019ar sinerien en em glevet evit gallout rein\u0303 lan\u0303s d\u2019an Emglev e 2020. Divizou\u0300 teknikel-kenan\u0303 evit kavout ur framm reolennaouin\u0303 a oa e programm ar 24vet COP."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Tost bep bloaz abaoe 1995 e vez aozet ur C\u2019HOP (\u201cConference Of Parties\u201d da lavaret eo Bodadeg ar re empleget) evit kemer divizou\u0300 war kudenn vedel distabiladur an hin, en ur vro ezel eus an UNFCCC (\u201cUnited Nations Framework Convention on Climate Change\u201d). Pep bodadeg eus ar C\u2019HOP a zo un digarez ofisiel da vont war-raok en un doare reoliek war kudenn an hin, daoust ma vez ivez meur a emgav boutin all e Bonn (e Alamagn) a-hed ar bloaz. Koulskoude, n\u2019eo ket par pouez bodadegou\u0300 ar C\u2019HOP a vloaz da vloaz. An darn vrasan\u0303 a zo kaozeadennou\u0300 teknikel. Dreistordinal e oa ar C\u2019HOP21 dre ma\u2019z eus bet asantet gant pep bro en em ouestlan\u0303 e-ken\u0303ver paeamant fetis ur \u201cskodenn hin\u201d (un emouestl budjed hag ivez en emouestl ober), kement hag hini ar C\u2019HOP3 da-gen\u0303ver sinadur Protokol Kyoto e 1997."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Ar wech-man\u0303 e oa pal pennan\u0303 ar C\u2019HOP24 krouin\u0303 ur reolennaoueg sklaer evit ma ouife pep bro penaos lakaat Emglev Pariz (EP) e pleustr. E Pariz o doa asantet ar gannaded e vefe priziet o araokadennou\u0300 evit stourm a-enep da chen\u0303chamant an hin gant ensellerien neptu. Setu ma oa poent resisaat peseurt titourou\u0300 a vo da vezan\u0303 diskle\u0302riet gant ar broiou\u0300, ha penaos ha pegoulz e vefe graet kement-man\u0303. Ar gaoz a ranke bezan\u0303 lakaet war tri sujed all ivez : an arc\u2019hantaouin\u0303 (an treuzkemm doare energiezh, da skouer), prizian\u0303 an emouestlou\u0300 fetis evit digreskin\u0303 an dislaoskadennou\u0300 CO2, ha roll ar Stadou\u0300 \u201cbras\u201d a-fet sikour ar Stadou\u0300 o tiorren ha diskouez ar skouer vat."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Luziet e oa ar c\u2019henarroudou\u0300 politikel ha sokial etrebroadel a-raok ar C\u2019HOP24. Hogen, gortozadennou\u0300 liesseurt ar Stadou\u0300 bras, ar Stadou\u0300 o tiorren, an aozaduriou\u0300 ekologel, an aozaduriou\u0300 dengar... a c\u2019hell bezan\u0303 eeunaet ha rannet e tri rummad well wazh. Diouzh un tu e oa ar broiou\u0300 pinvidikan\u0303, ar re a zo laouen e chomfe an traou\u0300 e-giz m\u2019int bet betek-henn. Int a c\u2019hortoze ur reolennaoueg efedus evit gwiriekaat penaos e vefe doujet d\u2019o emouestlou\u0300 gant pep bro. Padal ne felle ket dezho e vefe lakaet e plas kastizou\u0300 fetis (evel an tellou\u0300-kastiz) evit ar re na zoujfent ket d\u2019o emouestlou\u0300."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Diouzh un tu all e oa ar Stadou\u0300 o tiorren hag ar c\u2019hevredigezhiou\u0300 dengar. Ingal e tro o goulennou\u0300 en-dro d\u2019ar justis sokial hag ouzhpenn ur C\u2019HOP a vo ret evit respont dezhe. En EP eo skrivet e vo lakaet e plas ur \u201cyalc\u2019had c\u2019hlas\u201d 100 miliard a zollarou\u0300 enni gant ar Stadou\u0300 bras evit harpan\u0303 an diorren padus er broiou\u0300 all. Ezhommou\u0300 arbennik a oa gant ar Stadou\u0300 o tiorren en dro-man\u0303 : penaos redian\u0303 ar broiou\u0300 pinvidik da bostan\u0303 arc\u2019hant er yalc\u2019had ? Penaos e vo dasparzhet an arc\u2019hant ? Penaos dic\u2019haouin\u0303 kollou\u0300 ha freuzou\u0300 ar broiou\u0300 paket berr gant distabiladur an hin ?"}, {"text_idx": "#000010", "text": "An trede rummad eo rummad an inizi bihan, ar skiantourien hag an aozaduriou\u0300 ekologel. An teul skiantel nevesan\u0303 a zeskriv stad an hin zo bet savet gant skiantourien an IPCC (\u201cIntergovernmental Panel on Climate Change\u201d, anezho ur strollad klimatologourien a zielfenn ar ouiziegezh skiantel). Urzhiet e oa bet gant an UNFCCC. An teul-man\u0303 a oa abeg pennan\u0303 ar pezh e oant o c\u2019hortoz. Un diverradenn sintetek ouzhpenn 6000 pennad skiantel war efedou\u0300 un tommadur bedel a 1.5\u00b0C war an hin hag ar boudou\u0300 bev eo ar studiadenn. Kinnig a ra hentou\u0300 sokioekonomikel da heulian\u0303 evit chom hep mont a-us al live tommadur-se. Da echuin\u0303, ken\u0303verian\u0303 a ra an teul lakadenn un tommadur a 1.5\u00b0C gant unan a 2\u00b0C. Splann eo an disoc\u2019hou\u0300 ken ez int."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ne chom nemet 12 vloaz a-benn daouhanterin\u0303 ar c\u2019hementadou\u0300 CO2 dilaosket"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Divizou\u0300 a-bouez evit gwarantin\u0303 ne vefe ket graet tro wenn gant Emglev Pariz a zo bet kemeret e-pad ar C\u2019HOP24. A-du eo en em lakaet ar gannaded war un destenn diazez ha votet o deus ar c\u2019henemglev. Gantan\u0303 eo laouen ar rummad kentan\u0303. Ar broiou\u0300 a zo san\u0303set heulian\u0303 reolennou\u0300 pizh ha strizh hag adnevezin\u0303 o skodenn hin bep pemp bloaz o kregin\u0303 e 2020. En em glevet eur ivez war ur reizhiad evit ma chomfe sklaer ha didruch ar skodennou\u0300. Barnet e vo efedusted ar reizhad goude 2024, gant ma vo kaset rentaou\u0300-kont o araokadennou\u0300 gant an holl vroiou\u0300 a zo san\u0303set en ober. Ar re baouran\u0303 ha breskan\u0303 ne vint ket rediet da ginnig skodennou\u0300 resis, na da ginnig rentaou\u0300-kont reoliek kennebeut. Ar c\u2019hastiz nemetan\u0303 evit ar re na zoujfent ket d\u2019o emouestlou\u0300 a vo lakaat brud fall warno, ar pezh n\u2019eo ket efedus atav."}, {"text_idx": "#000016", "text": "E-touesk an eil rummad e kresk an disfiz e-ken\u0303ver ur sistem arc\u2019hantaouin\u0303 levezonet gant ar Stadou\u0300 pinvidikan\u0303. Divizet eo bet adkas ar gaoz a-benn ar C\u2019HOP25 hag a vo dalc\u2019het e Chile a-benn bloaz. Klevet oa bet kalz e Pariz e vefe krouet ur sistem etrebroadel da zic\u2019haouin\u0303 ar c\u2019hollou\u0300 ha freuzou\u0300 en un doare reizh. N\u2019eo ket meneget nemeur e reolennaoueg ar C\u2019HOP24 hag e fulor eman\u0303 an eil rummad gant an disoc\u2019h-man\u0303."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Kement ha ma\u2019z eus bet bec\u2019h c\u2019hoazh war sujed teuliad an IPCC : goulennet eo bet gant an Inizi Maldivez e vefe degemeret al labour skiantel ez ofisiel gant ar C\u2019HOP. A-enep e oa Rouantelezh Arabia Saoudat, Koweit, Rusia hag ar Stadou\u0300-Unanet. Un treuzvarc\u2019had o deus ranket ar broiou\u0300 ober ha trugarekaet eo bet an IPCC evit e labour hep derc\u2019hel kont eus ar skiant en destenn ofisiel. Kelou\u0300 fall eo evit ar stourm ekologel, met didouell eo an darn vrasan\u0303 eus ar skiantourien hag evit an trede rummad n\u2019eo ket ur souezhadenn vras ne vijent ket bet selaouet."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Evit ma chomfe dereat hol liveou\u0300 bevan\u0303, pe re hor bugale, eo poent bras chen\u0303ch penn d\u2019ar vazh. Alies e vez klevet ar geriou\u0300 \u00ab politikerezh hirbadus \u00bb pe \u00ab ekonomiezh hirbadus \u00bb. Petra e talvez e kenarroud ar chen\u0303chamant hin ? Moarvat e talvezont anzav n\u2019eo ket normal e vefe bet savet Emglev Pariz o terc\u2019hel kont eus 97% an dilaoskadennou\u0300 gaz efed ti-gwer hepken. An 3% dianavezet o vezan\u0303 re ar c\u2019henwerzh war vor. Evel-just, diaes eo kemer e kont un obererezh ekonomikel etrebroadel pa sav kudennou\u0300 evit termenin\u0303 peseurt bro a zo kiriek eus peseurt kementad a zislaoskadennou\u0300."}]