[{"text_idx": "#000007", "text": "Dathlwn eleni ganmlwyddiant geni\u2019r mwyaf o\u2019n nofelwyr, sef Emyr Humphreys, a chyfraniad Y Traethodydd at y dathliadau yw cyhoeddi ysgrif gynhwysfawr gan M. Wynn Thomas ar Emyr Humphreys yr Ewropead. Mewn gyrfa hirfaith a rhyfeddol, darluniodd y nofelydd o Sir Fflint holl droeon y Gymru Ymneilltuol o\u2019i hafddydd ar ddechrau\u2019r ganrif o\u2019r blaen at ei machludiad dair cenhedlaeth yn ddiweddarach. Yn Outside the House of Baal, A Man\u2019s Estate, cyfres \u2018The Land of the Living\u2019, The Taliesin Tradition, cerddi Shards of Light ac eraill ynghyd a\u2019r cynnyrch Cymraeg fel Y Tri Llais, gan Emyr y ceir y portread mwyaf amlhaenog o chyfoethog o\u2019r Gymru honno a esgorodd ar \u2018Gymru newydd\u2019 yr unfed ganrif ar hugain. Darllener yr ysgrif ardderchog hon i sylweddoli o\u2019r newydd athrylith y tywysog ymhlith ein nofelwyr. Yr ydym yn falch hefyd o gyhoeddi adolygiad cynhwysfawr Dafydd Johnston o astudiaeth feirniadol gampus M. Wynn Thomas, Emyr Humphreys, yn y gyfres \u2018Writers of Wales\u2019."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ynghyd a\u0302 hyn, fe gynnwys y rhifyn hwn ddwy gerdd gan y llenor amryddawn John Emyr; \u2018Y Plentyn yn y Canol\u2019: Yr Addysg Newydd yng Nghymru c.1918-1969\u2019, sef astudiaeth fanwl a hynod ddiddorol gan Llion Wigley yn olrhain twf a therfyn yr addysg flaengar honno a gysylltir ag ysgol Summerhill ac A. S. Neill. Diddorol yw darllen enwau fel Gwenan Jones, Cassie Davies, George M. Ll. Davies a Merfyn Turner \u2013 enwau anghofiedig, ysywaeth \u2013 yn gysylltiedig a\u0302\u2019r fenter arbrofol hon. Un o ffyddloniaid Y Traethodydd, sef D. Ben Rees, sy\u2019n talu teyrged hyfryd a chynhwysfawr i\u2019r emynydd Hywel M. Griffiths a fu farw\u2019n gynamserol o gynnar yn 2005. Yn fyw na bywgraffiad, mae\u2019n tafoli hefyd ei waith creadigol ac yn ein hatgoffa gymaint oedd ei gyfraniad at ganiadaeth y cysegr nid yn unig yn ei oes ei hun ond i mewn i\u2019r cyfnod presennol."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ymhlith yr adolygwyr mae Mererid Hopwood yn tafoli cyfrol Lisa Sheppard, Y Gymru \u2018Ddu\u2019 a\u2019r Ddalen \u2018Wen\u2019. Aralledd ac amlddiwylliannedd mewn ffuglen Gymreig, er 199;, Ieuan Elfryn Jones yn trafod yng ngoleuni ei brofiadau yntau fel gweinidog a chyn-filwr ddyddiadur rhyfel gweinidog a chyn-filwr arall, sef Stephen O. Tudor, Dyhead am Hedwch: Dyddiaduron Milwr 1918 a 1919; a Rhys Llwyd yn rhoi sylw i\u2019r \u2018ffigur diddorol a dadlennol\u2019 hwnnw, Simon Brooks, a\u2019i gyfrol Adra \u2013 Byw yn y Gorllewin Cymraeg. Rhwng popeth felly, dyma rifyn amrywiol a chyfoethog arall o\u2019r Traethodydd, cylchgrawn chwarterol y diwylliant Cymraeg."}]