[{"text_idx": "#000000", "text": "\"An area the size of Wales.\" Dyma ymadrodd sy'n cael ei ddefnyddio yn aml wrth i newyddiadurwyr a chyflwynwyr teledu geisio rhoi syniad o faint rhyw arwynebedd penodol."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Ond beth am faint ein gwlad? Mae 'maint Cymru' wedi ei ddefnyddio ers blynyddoedd i fesur rhannau arall o'r byd. Mae 'rhan o goedwig law maint Cymru' a 'rhan o'r Arctig maint Cymru' yn cael ei ddefnyddio mewn rhaglenni dogfen ac erthyglau yn gyson."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae'r term yn cael ei ddefnyddio gymaint nes bod hyn yn oed elusen The Size Of Wales wedi ei sefydlu gyda'r nod o warchod ardal o'r goedwig law maint Cymru."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ond pa mor fawr yn union yw 'ardal maint Cymru'? Cymru Fyw sy'n rhannu 'chydig o ffeithiau:"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae Cymru yn 8,015 milltir2, 20,758km2, sydd yn 5,129,413 acer a 2,075,800 hectar. Mae hyn yn golygu fod Cymru yn 8% o diriogaeth y Deyrnas Unedig."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae Lloegr yn 50,350 milltir2 ac yn 130,427km2, sydd oddeutu chwe gwaith maint Cymru."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae'r Alban 30,421 milltir2 ac yn 78,789km2, sydd 3.8 gwaith yn fwy na Chymru."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Os y byddai Cymru'n wlad annibynol mi fyddai yn y 153fed safle o ran maint o'r 233 gwladwriaeth a tiriogaethau dibynnol yn y byd."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae'r Iseldiroedd bron union ddwywaith maint Cymru, gyda Chiwba a Bwlgaria bron bum gwaith yn fwy."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae Cymru tua dwywaith maint Jamaica, ond gyda phoblogaeth debyg iawn."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae Cymru yn agos iawn i faint Massachusetts ar arfordir ddwyreiniol America, ac ychydig yn fwy na New Jersey."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ond mae Kansas 10 gwaith yn fwy na Chymru, Texas 32 gwaith yn fwy, ac mae Alaska - y dalaith fwya' - 71 gwaith yn fwy."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae Gwlad y Basg, sydd wedi rhannu rhwng gwladwriaethau Ffrainc a Sbaen yn 20,947 km2 - sydd bron yn union yr un maint a\u0302 Chymru."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae pedair talaith y wlad ar ochr Sbaen y ffin, a thair talaith ar yr ochr Ffrengig."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Ond mae llawer o wledydd sydd dipyn llai na Chymru."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mae Cymru bedair gwaith yn fwy na Trinidad a Tobago, 66 gwaith mwy na Malta a 417 gwaith mwy na gwladwriaeth leiaf y byd, y Fatican."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Prif StraeonBiliau dw\u0302r uwch o achos carthion yn afonydd CymruPublished1 awr yn o\u0302lEisteddfod Llangollen wedi 'diraddio' y GymraegPublished11 awr yn o\u0302lBachgen naw oed yn darganfod ffosil prin ar draethPublished1 awr yn o\u0302l"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Biliau dw\u0302r uwch o achos carthion yn afonydd Cymru"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Eisteddfod Llangollen wedi 'diraddio' y Gymraeg"}, {"text_idx": "#000034", "text": "'Mae'r Gymraeg yn iaith wyddonol'"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Cysylltwch a\u0302 niTabledi a ffonau symudolHefyd yn Gymraeg"}]