[{"text_idx": "#000003", "text": "Gant Fan\u0303ch an Henaff eo bet savet ar skritell-se, dre genlabour gant Alain Le Quernec, da vare lezenn Pasqua (lezenn nnn86-1025 an 9 a viz Gwengolo 1986) a oa he fal strishaat modou\u0300 an estran\u0303jourien da zont e-barzh ha chom er Fran\u0303s. Deuet e oa da heul drouklazh Malik Oussekine met ivez ar gwallzarvoud bet c\u2019hoarvezet da Franc\u0327ois Rigall, studier e Brest hag en doa paket ur c\u2019hreunadenn en e fas, betek ma voe dizremmet ar paotr yaouank da viken. Ur galv d\u2019ar bobl da zont da rein\u0303 dorn d\u2019ar studierien eo ar skritell-man\u0303, bet savet dindan berr, sachet gant tan an darvoudou\u0300 spontus : eus ar raktres d\u2019ar skritell moullet n\u2019eus bet nemet 2 zevezh hepken. Evel an holl raktresou\u0300 stourm e oa bet kinniget d\u2019ar studierien e Brest, ha votet e oa bet eviti dre sav-dorn."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Un nebeud luskadou\u0300 arzel eus penn-kentan\u0303 an XXvet kantved, koulz en Europa hag er Stadou\u0300 Unanet, a zo deuet a-benn da vezan\u0303 daveou\u0300 boutin evit grafourien ar bed-holl : ar savadurelouriezh e Rusia, ar c\u2019henstrollan\u0303 luc'hskeudennou\u0300, ar Bauhaus pe c\u2019hoazh ar Pop Art zo bet adkempennet gant ar rummadou\u0300 nevez a felle dezho ac\u2019hubin\u0303 tachennou\u0300 foran gant doareou\u0300 nevesoc'h. 1968 en deus laosket e roudou\u0300 ivez, ha degaset doareou\u0300 nevez da implij dafar ordinal ar stourmou\u0300 : ar skritellou\u0300 politikel, savet war ar prim, moullet diwar netraigou\u0300, a dape o flas er straedou\u0300 e-tal an traktou\u0300, ar c\u2019helaouennou\u0300, ar c\u2019hraflevriou\u0300 ha fanzinou\u0300. Ar grouidigezh grafek, ul labour hollek alies, a veze maget gant ar skiantou\u0300 sokial o virvin\u0303, ha dont a rae e-barzh tachennou\u0300 poblek, eus ar c\u2019helaouennou\u0300 d\u2019ar c\u2019holoiou\u0300 pladennou\u0300 pe levriou\u0300 godell."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Tremen a rae ar skeudennou\u0300 eus ur c\u2019hevandir d\u2019un all, en ur veskan\u0303 arz ha politikerez. Kejan\u0303 a rae ar c\u2019hrafourien, en em stumman\u0303 a raent, tapout a raent o awen a-hed o beajou\u0300, an diskouezadegou\u0300 pe gant o lennadennou\u0300 kelaouennou\u0300 hag embannaduriou\u0300. Polonia, lec\u2019h ma kaved grafourien veur evel Jan Lenica pe Henryk Tomaszewski, a oa deuet da vout un dave n\u2019helled ket ober hepti, ha diouzh un tu all, skritellou\u0300 Kuba, war-lerc\u2019h an dispac\u2019h sokialour a oa erru en e oadvezh aour ivez. E Breizh, hag e Penn-ar-bed dreist-holl eo bet a-bouez bras ar bloavezhiou\u0300-se gant ar c'hrouidigezhiou\u0300 grafek hag ar produin\u0303 skritellou\u0300 stank a-walc\u2019h, diwar labour skritellourien a-vicher hag anavezet-mat, (Alain Le Quernec, Fan\u0303ch an Henaff), met ivez re all dianav hag a laboure evit ar stourmou\u0300 ar rannvro, evit strolladou\u0300 politikel, kevredigezhiou\u0300, kuzuliou\u0300 skoazell pe bruderezh a bep seurt. Ur spered-krouin\u0303 puilh a gase d\u2019e heul un emskiant eus ar glad a-berzh ur strolladig skritellourien, a-vicher pe get, met dedennet-bras gant skritellou\u0300 Breizh : evel-se eo bet krouet e 1989 ar gevredigezh Skritellaoueg Breizh, a oa he fal dont da vezan\u0303 un doare \u00ab mirdi skritellou\u0300 Breizh \u00bb. Degaset eo bet ar fontou\u0300-se d\u2019an diellou\u0300 departamant hiriv an deiz."}, {"text_idx": "#000013", "text": "War dachenn ar rannvro e weled meur a emgav politikel, sindikadel, kevredigezhel e-doug ar mare-se hag a zo bet abegou\u0300 evit sevel skritellou\u0300. Pa seller ouzh ar sifrou\u0300, daou seurt darvoud zo bet prantadou\u0300 a-bouez hag o deus broudet ar sevel skritellou\u0300 e-leizh, digant grafourien a-vicher koulz hag ar re zizanv : al lanviou\u0300 du, hag hini an Amoco Cadiz, e 1978 dreist-holl, hag al luskadou\u0300 enep-nukleel, ha stourm ouzh raktres kreizenn nukleel Plougon\u0303 a voe en e barr e-doug ar goan\u0303v 1981 pa voe dalc\u2019het an enklask foran."}]