[{"text_idx": "#000000", "text": "Deg nofel Gymraeg y dylai pawb eu darllen"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Un agwedd anffodus ar fod yn siaradwr iaith leiafrifol yw bod angen gwneud ymdrech arbennig i ddysgu am eich treftadaeth ddiwylliannol eich hunan."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Er ein bod yn cael clywed drwy\u2019r amser am glasuron llenyddol Saesneg drwy\u2019r cyhoeddusrwydd a ddaw o\u2019r addasiadau teledu diweddaraf ac ati, pan ddaw at lenyddiaeth Cymraeg, i lawer, yr ysgol yw\u2019r unig gyfle i gael mynediad at ein llenyddiaeth."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Gyda\u2019r system addysg yn rhoi mwy a mwy o bwyslais ar sgiliau sylfaenol a chyflogadwyedd, a\u2019r angen naturiol i wersi Cymraeg ganolbwyntio ar hanfodion llythrennedd yn y Gymraeg, prin yw\u2019r cyfle i lawer o siaradwyr gael eu cyflwyno i lenyddiaeth yn yr iaith o gwbl."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae\u2019r diffyg cyswllt hyn yn arwain rhai i feddwl nad oes cyfoeth llenyddol ar gael yn y Gymraeg, neu os oes, ei fod yn gysgod tila o\u2019r hyn sydd ar gael mewn Saesneg."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Drwy lunio\u2019r rhestr ganlynol rwy\u2019n gobeithio dangos nad yw hyn yn wir o gwbl."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Gobeithio byddaf yn rhoi gwybod i ambell un am nofelydd newydd nad ydyn nhw wedi cael y cyfle i fwynhau ei gwaith eto."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Os dim byd arall, gobeithio bydd darllen y rhestr hon yn dod a\u0302 thipyn o hwyl, fel y gwnaeth i mi wrth ei llunio!"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Dim mwy nag un nofel gan yr un awdur\nDim mwy na dwy nofel a gyhoeddwyd yn yr un degawd\nDim llyfrau plant \u2013 nid er mwyn awgrymu nad yw\u2019r un faint o werth llenyddol yn gallu perthyn i lyfr i bobl ifanc; ond rhestr wahanol fyddai hynny, ac nid wyf o reidrwydd yn meddu ar y wybodaeth angenrheidiol i\u2019w lunio.\nRydw i wedyn wedi rhestri\u2019r nofelau yn nhrefn dyddiad eu cyhoeddi yn hytrach na\u2019i safon \u2013 digon anodd yw penderfynu ar ddeg nofel yn unig i\u2019w cynnwys, heb so\u0302n am orfod penderfynu ym mha drefn y dylid eu trefnu."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Rydw i wedi gwneud ymdrech i beidio a\u0302 chynnwys gormod o weithiau sy\u2019n rhy debyg i\u2019w gilydd o ran testun nac arddull."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Cymaint yw cyfoeth y Nofel Gymraeg, y byddai\u2019n ddigon hawdd creu rhestr o ddeg nofelCymraeg am ferched sy\u2019n mynd yn wallgof, neu deg nofel am fywyd ar fferm, ac ati."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Rydw i wedi ceisio cynrychioli ystod eang o lyfrau gwahanol."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Cyn mynd ymlaen, rhaid pwysleisio wrth gwrs mae fy marn i yn unig a roddir fan hyn \u2013 fel y gwelwch chi, mae\u2019r dewisiadau yn adlewyrchu\u2019r hyn yr ydw i\u2019n ei fwynhau ac yn chwilio amdani mewn llyfrau."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Dydw i ddim yn ceisio dweud mai dyma 10 Nofel Orau\u2019r Iaith Gymraeg o reidrwydd \u2013 fel y gwelwch chi, mewn ambell achos rydw i wedi dewis llyfr nad yw o reidrwydd fy ffefryn gan yr awdur penodol."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Wedi dweud hynny, rydw i\u2019n teimlo y byddai darllen y deg nofel yma yn rhoi trosolwg gweddol gyflawn o hanes y nofel yn y Gymraeg: deg nofel yma sydd, fel casgliad, yn amlinellu cyfoeth traddodiad y nofel yn y Gymraeg."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Os ydych chi\u2019n teimlo fy mod i wedi methu nofel neu awdur, neu\u2019n anghytuno am unrhyw un o fy newisiadau, rhowch wybod yn y sylwadau isod \u2013 neu beth am greu eich rhestr eich hun?"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae hanes y nofel yn Gymraeg yn dechrau a\u0302 Daniel Owen i bob pwrpas, ac ni fyddai unrhyw restr o nofelau pwysig yn y Gymraeg yn gyflawn heb gynnwys enghraifft o\u2019i waith."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Rhys Lewis efallai oedd ei nofel fwyaf dylanwadol, ond rydw i wedi dewis Enoc Huws gan mai honno oedd ei nofel fwyaf strwythuredig a chrefftus."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Ond nid gwerth hanesyddol yn unig sydd i\u2019r nofel hon: mae\u2019r stori\u2019n un gafaelgar sy\u2019n cyfuno comedi gwirioneddol ddoniol a\u0302 mewnwelediad craff o ragfarn ddynol."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mae prif blot y stori yn dilyn ymdrechion conman i ddiogelu ei ddyfodol drwy berswadio dynion busnes, gan gynnwys Enoc Huws y teitl, i fuddsoddi mewn prosiectau mwyngloddio ffug."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mae\u2019r elfen grefyddol yn llai amlwg nag yn nofelau eraill yr awdur ac mae hynny hefyd yn cyfrannu efallai at y ffaith mai hwn yn nofel fwyaf hygyrch Daniel Owen i ddarllenwyr cyfoes."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Mae llawer yn credu nad oes lawer o werth i lenyddiaeth Gymraeg y bedwaredd ganrif ar bymtheg; mae\u2019r llyfr hwn yn profi\u2019r gwrthwyneb, a dylai pawb sydd a\u0302 mymryn o ddiddordeb yn hanes llenyddiaeth Gymraeg ei ddarllen."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Fel pob un o nofelau Owen mae gan Enoc Huws hanes golygyddol cymhleth ac mae\u2019n werth sicrhau eich bod yn darllen y fersiwn llawn, anhalfyredig: yr argraffiad sy\u2019n dwyn y clawr uchod sydd orau."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Roedd dewis un yn unig o bum nofel T. Rowland Hughes yn weddol anodd gan fod i bob un ei chryfderau."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mae mwyafrif nofelau Hughes yn trafod diwylliant chwarel\u2019r gogledd-orllewin, ac roeddwn eisiau dewis Chwalfa oherwydd pwysigrwydd hanesyddol pwnc y nofel, sef Streic Fawr chwarel y Penrhyn ar ddechrau\u2019r 20fed ganrif, ond penderfynais setlo ar O Law i Law gan mai hon efallai yw nofel fwyaf dirdynnol a theimladwy\u2019r awdur."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Mae dyn yn gwerthu eiddo ei Dad ac wrth wneud hynny mae\u2019n rhannu ei atgofion gyda\u2019r darllenydd am ei gymdeithas, eu bywydau a\u2019u gwerthoedd."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Mae tueddiad weithiau i ddiystyru gwaith T. Rowland Hughes am fod yn sentimentalaidd ac er bod hynny weithiau\u2019n gyhuddiad teg, ar yr un pryd mae\u2019n tanbrisio nofelydd oedd yn llunio\u2019i weithiau yn ofalus; gallu a fyddai wedi bod yn amhrisiadwy yn nwylo Daniel Owen."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Bu Hughes yn gynhyrchiol iawn dros ei yrfa cymharol fyr a phan fu farw\u2019n gynnar o effaith sglerosis ymenyddol (MS), fe gollwyd un a allasai fod wedi cyfrannu dwsinau o nofelau eraill i\u2019r iaith."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Cynrychiolodd Hughes ddechrau dadeni o ran nofelau yn y Gymraeg a barodd tan y 1960au."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Nofelydd arall y mae\u2019n anodd iawn dewis un gwaith i\u2019w cynrychioli."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Nid heb reswm y gelwir Kate Roberts yn \u2018frenhines y stori fer\u2019 ac yn y genre hwnnw efallai y mae ei gwaith gorau, ond mae ei nofelau heb os yn llawn haeddu eu cynnwys ar unrhyw restr o nofelau pwysig yn y Gymraeg."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Rydw i wedi dewis Y Byw sy\u2019n Cysgu, nofel fewnblyg am fenyw sy\u2019n gadael ei gw\u0302r \u2013 pwnc dadleuol a dewr i\u2019w trafod yn 1956, yn enwedig drwy gyfrwng y Gymraeg."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Yn sicr, nid y nofel hon mo uchafbwynt celfyddydol na llenyddol ei hawdur, na chwaith o reidrwydd ei nofel fwyaf darllenadwy."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Credaf fodd bynnag bod modd dadlau mai dyma nofel bwysicaf Elis, am nifer o resymau."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Yn gyntaf, dyma nofel ffuglen wyddonol gyntaf iaith Gymraeg, neu o leiaf y cyntaf o unrhyw sylwedd."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Cynrychiolodd ei chyhoeddiad y ffaith bod modd defnyddio\u2019r Gymraeg i drafod unrhyw bwnc ac unrhyw ddeunydd, ffaith a fu wrth gwrs yn wir erioed, ond a wnaethpwyd yn glir i\u2019r cyhoedd a\u0301 chyhoeddi\u2019r nofel hon."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Yn ail, er gwaetha\u2019r agenda gwleidyddol oedd wrth wraidd yr hyn yr oedd Elis yn ceisio\u2019i wneud gyda\u2019r nofel, mae\u2019r syniadau mae\u2019r nofel yn cyffwrdd arnynt o ran natur hanes a realiti yn gwirioneddol ddiddorol ynddynt eu hunain."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Nofel sy\u2019n llawn haeddu ei lle mewn rhestr fel hon."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Fodd bynnag, nid i\u2019r naill neu\u2019r llall o\u2019r nofelwyr yma y daeth nofel enwocaf a mwyaf dylanwadol y cyfnod. Mae Un Nos Ola Leuad yn nofel arloesol, ond mewn ffyrdd hollol wahanol i Wythnos yng Nghymru Fydd."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Nofel yw yn y bo\u0302n am ddirywiad meddyliol mam y traethydd, dirywiad a chyflwynir drwy gyfuniad o drosiadau cymhleth o dirwedd fynyddig y Gogledd-orllewin a\u0302 chymeriad sydd, drwy ei oed a\u2019i natur, rywfaint ar waha\u0302n o\u2019r digwyddiadau sy\u2019n digwydd o\u2019i gwmpas."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Dyma ddechrau\u2019r abswrd, y swrreal a\u2019r tywyll mewn nofelau Cymraeg \u2013 heb so\u0302n chwaith am ddefnydd tafodiaith drwchus \u2013 ac mae ei ddylanwad i\u2019w weld yn glir iawn yng ngwaith awduron mwy diweddar megis Robin Llywelyn, Angharad Tomos, Mihangel Morgan ac eraill."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Efallai dyma nofel ac awdur lleiaf adnabyddus y rhestr hon, ond yn fy marn i mae\u2019n perthyn i\u2019r rheng flaenaf oll ymhlith nofelau yn y Gymraeg, a hnyny er gwaetha\u2019r ffaith iddi gael ei chyhoeddi yn ystod cyfnod gweddol dawel yn hanes nofelau yn yr iaith."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Saga hir yw Marged am hanes teulu yn Llanrwst yn Nyffryn Conwy dros nifer o genedlaethau o chwarter olaf y bedwaredd ganrif ar bymtheg hyd at y rhyfel byd cyntaf; mae aelodau\u2019r teulu yn dioddef effeithiau grymoedd nad oes modd eu gwrthwynebu, boed yn dlodi neu ryfel neu effaith andwyol gwasgedd cymdeithasol."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Mae i\u2019r nofel ei wendidau, gyda rhagfarn obsesiynol gwrth-wyddelig yn flaenaf oll ymysg y rheiny, ond mae\u2019n haeddu cynulleidfa mwy."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Dyma un o weithiau mwyaf uchelgeisiol Llenyddiaeth Gymraeg a dylai pawb sy\u2019n ymddiddori yn ein hanes rhoi cynnig arni o leiaf."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Agwedd a sylwir arni\u2019n gyffredin wrth drafod llenyddiaeth ieithoedd lleiafrifol yw bod tueddiad i lenorion ganolbwyntio ar destunau cyfarwydd, gan leoli eu gwaith yng nghyd-destun y diwylliant y maent yn perthyn iddo."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Mae ei nofelau mwy diweddar, Paradwys a Petrograd yn symud ymhellach y tu hwnt i\u2019r profiad Cymreig, a da o beth yw hynny: os mae\u2019r Saesneg yn gyfrwng teilwng i drafod unrhyw bwnc dan haul, yna pam lai\u2019r Gymraeg?"}, {"text_idx": "#000056", "text": "Agwedd arall am waith William Owen Roberts sy\u2019n apelio ataf i\u2019n bersonol yw uchelgais ei nofelau: nid iddo ef cyfrolau byrion, hawdd eu darllen, ond yn hytrach nofelau enfawr, trwchus sy\u2019n trafod hanfodion gwleidyddiaeth a\u2019r ddyniolaeth."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Mae\u2019r penderfyniad i ysgrifennu nofelau mor fawr a chymhleth mwy na thebyg wedi cyfyngu ei gynulleidfa rywfaint, ond mae gwaith William Owen Roberts yn haeddu ei ddarllen gan bawb."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Rydw i wedi dewis y Pla yn benodol er mwyn llenwi bwlch a fyddai yn y rhestr rhwng yr 70au a\u2019r 21g, ac i fodloni\u2019r rheol uchod am beidio cynnwys gormod o lyfrau o\u2019r un cyfnod."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Ond mewn gwirionedd pob un o nofelau\u2019r awdur yn gyfraniad pwysig at yr iaith ac ychydig sydd i ddewis rhyngddynt o ran safon gyffredinol."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Dwi wedi gweld y term realaeth hud (magical realism) yn cael ei ddefnyddio i ddisgrifio nofel unigryw Robin Llywelyn, ond ffantasi yw hwn mewn gwirionedd ac am wn i dim ond genre\u00adsnobyddiaeth sy\u2019n achosi i unrhyw un osgoi\u2019r term."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Er bod byd boncyrs y nofel yn hollol ddychmygus, mae\u2019n hawdd gweld sut dyfodd o ddychymyg Cymreig gan fod y nofel yn ymdrin a\u0302 phynciau fel cenedl a\u2019r ymwybyddiaeth ohoni."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Nofel arall sy\u2019n herio diffiniadau a gwrthsefyll unrhyw ymgais i\u2019w gategoreiddio\u2019n llawn, mae\u2019r llyfr hwn yn plethu elfennau o fywgraffiaeth, hanes lleol a\u2019r dychymyg i greu rhywbeth sydd, am wn i, yn hollol unigryw yn yr iaith."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Heb eisiau datgelu gormod, mae\u2019r nofel yn chwarae a\u2019r syniad o \u201cwir\u201d a \u201cffuglen\u201d mewn ffordd hollol annisgwyl. Mae\u2019r llyfr yr un mor arbrofol a nofelau eraill ar y rhestr hon fel Y Pla neu Seren Wen, ond yn llawer mwy darllenadwy."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Gogledd-orllewin Cymru yw tarddiad llawer o nofelau Cymraeg, gan gynnwys nifer fawr ar y rhestr hon."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Fodd bynnag teg yw nodi mai ardaloedd dinesig y De sy\u2019n cynrychioli cylch profiad mwyafrif siaradwyr Cymraeg yr unfed ganrif ar hugain, ac roeddwn eisiau cynnwys o leiaf un nofel sy\u2019n adlewyrchu\u2019r profiad hynny."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Roedd yn anodd dewis rhwng hon a Ffydd, Gobaith Cariad gan Llwyd Owen, ond penderfynais ddewis nofel Owen Martell yn y diwedd am mai honno yw\u2019r mwyaf uchelgeisiol o\u2019r ddau."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Mae\u2019r stori hon am y berthynas rhwng tri chymeriad ifanc o Ddowlais yn llwyddo i wneud Cymreictod a\u2019r iaith Gymraeg yn elfen anghanolog o\u2019r stori, tra ar yr un pryd disgrifio profiad a bodolaeth na ellir ond bod yn Gymreig."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Yn fy marn i dyma nofel orau\u2019r iaith Gymraeg ers troad y ganrif."}, {"text_idx": "#000071", "text": "For the price of a cup of coffee a month you can help us create an independent, not-for-profit, national news service for the people of Wales, by the people of Wales."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Roedd cynnwys Traed Mewn Cyffion yn demtasiwn, a rhaid oedd cynnwys rhywbeth gan KR, ond dewisais gynnwys rhywbeth gwahanol gan fy mod yn gwybod bod rhaid cynnwys rhywbeth gan T. Rowland Hughes, ac Un Nos Ola Leuad, ac fy mod i eisiau cynnwys Marged hefyd."}, {"text_idx": "#000074", "text": "Fi yn lico dy ddewisiadau di. Teg yw dweud y byddai\u2019n bosibl creu 40 uchaf."}, {"text_idx": "#000078", "text": "A need to remove the word \u201cnation\u201dfrom this site name. Welsh Language only please. Welsh speakers only. Keep it insular."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Oh p**s off and grow up. Are you saying Welsh speakers can\u2019t be a part of our nation?"}, {"text_idx": "#000080", "text": "Using such language does nothing for your credibility nor for Wales at large."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Well you need telling. This isn\u2019t the website for you if you display attitudes like that. Go get a room with Jacques Protic."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Okay Brian, so you don\u2019t like the Welsh language, and I think we all get that, but instead of being negative, as well as perhaps making yourself look a bit of a bigoted prat, why not be positive and maybe point out that we have a wonderful literary tradition in English too? Personally I think you should be challenged to list what you consider to be the ten best novels, by ten different Welsh authors who either write, or wrote in English \u2013 not including people like Roald Dahl."}, {"text_idx": "#000083", "text": "Over 90% of the articles on this website are in English. Don\u2019t you think you\u2019re over-reacting a little?"}, {"text_idx": "#000084", "text": "Welsh language articles are very rare on this site, and yet still people complain when they appear."}, {"text_idx": "#000085", "text": "It\u2019s about Welsh novels. People who do not understand written Welsh would not be able to read the books that the article writes about."}, {"text_idx": "#000086", "text": "\u201cIt\u2019s about Welsh novels. People who do not understand written Welsh would not be able to read the books that the article writes about.\u201d"}, {"text_idx": "#000087", "text": "Perhaps people would be less confused if a small note to this affect was added at the bottom of the article. Could do the same on articles written in English too, just to be fair \ud83d\ude09"}, {"text_idx": "#000088", "text": "Seriously though, I\u2019m sure the content of this is great. Perhaps the author could write a summary in English, essentially detailing what people are missing out on, to encourage people to learn Welsh."}, {"text_idx": "#000089", "text": "If you can\u2019t tell by scrolling through the article that it is about Welsh language novels then I doubt you\u2019re literate in any language."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Hi Brian. Wales is a bilingual nation. Some articles will be in English, some in Welsh. I\u2019m rather baffled about how having access to two languages and cultures is \u2018insular\u2019 but sticking to just English isn\u2019t. \u2013 Ifan"}, {"text_idx": "#000092", "text": "Aren\u2019t the majority of articles in English? This is an article about Weksh literature. What possible reason could there be to write it in English?"}, {"text_idx": "#000093", "text": "C\u2019wilydd gennai ddweud na dim ond dwy o\u2019r rhain dwi wedi\u2019u darllen. Fy hoff nofel Gymraeg i (o ddiystyrru Un Nos Ola Leuad, y mae bron pawb yn ei dewis fel eu nofel ora \u2013 ac yn haeddiannol felly) ydi \u2018Martha, Jac a Sianco\u2019 ond dwi\u2019m yn siw\u0302r a fyddai hi\u2019n iawn ei chynnwys yn y rhestr uchod chwaith, am nad ydi hi\u2019n rhestr 10 Nofel Orau. Dwi\u2019n meddwl un swni\u2019n cynnig i\u2019r uchod ydi Blasu gan Manon Steffan Ros \u2013 fedra i ddim rhoi fy mys i ar pam ei bod hi\u2019n nofel gystal, ond mae hi. Mae \u2018na... Read more \u00bb"}, {"text_idx": "#000094", "text": "Mi wnes i feddwl am gynnwys Martha Jac a Sianco, ond penderfynais bod llawn digon o nofelau am y Gymru wledig ar y rhestr yn barod a\u2019i bod yn haws cynnwys llyfrau amgen o\u2019r cyfnod diweddar, tra bod llai o ddewis yn gynharach. Wedi dweud hyny gallwn i wedi ei chynnwys ynlle O! Tyn y Gorchudd; dwi\u2019n meddwl mai achos fy mod i yn bersonol yn hoffi nofel AP yn fwy."}, {"text_idx": "#000095", "text": "Mae Petrograd wedi achub Wiliam Owen Roberts o\u2019m tyb i, a\u2019i roi mewn lle gallwn i ystyried darllen nofelau eraill ganddo. Roedd y Pla yn bregethiol, bron yn sarhaus o bregethiol, oherwydd ei diwedd-glo, a bu mawr blesur gen i fod yr awdur wedi cadw draw rhag ochri\u2019n llwyr a\u0302 Chomiwnyddion er mwyn bwrw pregeth hen ffasiwn gwrth-gyfalafol yr 20g. yn Petrograd. Mwynheais Petrograd i\u2019r dim. Ond siom oedd Paris i raddau, gan ddaeth y pregethu gwrth-gyfalafol bron diderfyn yn o\u0302l, ac nid oedd modd gwybod pwy oedd yn siarad rhan helaeth o\u2019r amser. Roedd yn bwrpasol aneglur mewn ymdrech... Read more \u00bb"}, {"text_idx": "#000098", "text": "Hoffi nofelau Wil Garn ond nid y diweddglo- mae nhw gyd yn mynd yn ufflon \u2013 pla a paradwys! Don\u2019t get Kate Roberts- llyfr Angharad Price yn gampwaith- and Mr Francis if you were not so insular you wld have read some of these novels as they have been translated \u2013 so you can shove your insularity where the sun don\u2019t shine"}, {"text_idx": "#000099", "text": "Dwi\u2019n ffan fawr o nofelau gan yr awdur, Dewi Prysor, gynnwys y triawd \u2013 Brithyll, Madarch a Crawia: lot o hwyl a sbri ar bob tudalen; hefyd gymeriadau lliwgar. Ond mae \u2018na o nofelwyr gwych yn y Gymru Gymraeg."}, {"text_idx": "#000100", "text": "I can\u2019t read Welsh, but I\u2019d love to know what these books are about, and why the author thinks that we should read them. Perhaps knowing what they are about would inspire me to learn Welsh so that I could read them."}, {"text_idx": "#000101", "text": "I suppose I\u2019m saying that I\u2019d like to know a little bit more about what I\u2019m missing out on!"}, {"text_idx": "#000102", "text": "Don\u2019t despair, David. Some of these novels (maybe all of them for all I know) have been translated. Certainly Kate Roberts and Caradog Prichard are available in English, and I recently enjoyed William Owen Roberts\u2019s Petrograd in translation \u2014 well worth seeking out, and I\u2019m looking forward to its sequel, Paris, which I think is out in English soon. My Welsh isn\u2019t good enough to read other than very slowly, but I did once get through some of the interestingly futuristic Wythnos yng Nghymru Fydd slowly, with dictionary to hand ..."}, {"text_idx": "#000103", "text": "Hello David, thanks for your comment. To my knowledge I don\u2019t think there are English translations of 4, 6, and 10 on the list, but I believe the rest are all available in English versions, though you might have difficulty finding copies in some cases (plug/personal disclaimer: I played a small editorial role in a recent English translation of Enoc Huws, the first book on this list)."}, {"text_idx": "#000104", "text": "I am considering producing another post (in English) recommending 10 Welsh works to read in translation; would that be of interest?"}, {"text_idx": "#000106", "text": "Gwnewch ar bob cyfri\u2019... Y llyfr a\u2019m sbardunodd yn fwy nag un arall i fynd ati i astudio Cymraeg, a\u2019r llyfr cyntaf i mi ei ddarllen o Gymru, oedd trosiad o\u2019r Mabinogi a rhai chwedlau eraill, mewn cyfres ar chwedloniaeth y byd, ar gyfer pobl ifainc (wel, yn yr adran honno yn y llyfrgell y des i ar ei draws \u2013 adran nad yw yno bellach), Mae llyfrau eraill wedi bod \u2013 straeon byrion \u2018Selected Short Stories\u2019 Gwyn Jones (a fe, os cofiaf yn iawn, a drosodd y casgliad o chwedlau uchod) yn gasgliad pwerus arall. Gallaf restru lluoedd o... Read more \u00bb"}, {"text_idx": "#000107", "text": "\u201cFel pob un o nofelau Owen mae gan Enoc Huws hanes golygyddol cymhleth ac mae\u2019n werth sicrhau eich bod yn darllen y fersiwn llawn, anhalfyredig: yr argraffiad sy\u2019n dwyn y clawr uchod sydd orau.\u201d\nOnd fersiwn wedi\u2019i thalfyru sy\u2019n y llun, fel yn y 3 nesaf hefyd!\nRhestr ddifyr, wedi darllen 4 a hanner...\nOni dan yr argraff bod Chwalfa ben ac ysgwydd uwchben gweddill stwff TRH. Mai\u2019n sicr yn well na William Jones, sy\u2019n uffernol ddiflas."}, {"text_idx": "#000108", "text": "Ddrwg gen i, Osian, am y camgymeriad. Bu\u2019n dipyn o strach dod o hyd i luniau digon mawr ar gyfer y cloriau. \u2013 Ifan"}, {"text_idx": "#000109", "text": "Ifan wedi f\u2019achub uchod ond ie, roedd y llun a ddefnyddiais i\u2019n wreiddiol yn wahanol. Fersiwn gomer o tua 2002?"}, {"text_idx": "#000110", "text": "Baswn I ddim yn cynghori i neb ddarllen talfyriadau; hyd yn oed dysgwyr (gwell iddynt ddarllen llyfrau syml sy\u2019n hawdd eu darllen)."}, {"text_idx": "#000111", "text": "Parthed TRH; ie mae William Jones bach yn ofyrretid ond mae gwerth ym mhob un o\u2019i lyfrau."}, {"text_idx": "#000113", "text": "Unfortunately, reading back through all the previous comments you\u2019ve left on this site, it\u2019s clear that it will be very difficult to reconcile the site\u2019s content with what you find enjoyable. I suggest that if you want an anti-Welsh language news or opinion site you look elsewhere. There\u2019s no lack of choice. Best wishes \u2013 Ifan"}, {"text_idx": "#000114", "text": "I don\u2019t understand the sports pages in newspapers because I don\u2019t know anything about sports. By your reasoning, all sports news should be written in a way that someone like myself can understand thus spoiling it for all the people who have taken the trouble to understand sports? Alternatively, we can keep things as they are, things written for a specific audience, and people who can\u2019t be arsed to make the effort to understand can flick, or click, to another page?"}, {"text_idx": "#000117", "text": "[Excuse my writing in English, but I\u2019d be here all day if i wrote in Welsh] Diddorol dros ben. As a learner, i find reading Welsh novels is a fantastic way of picking up new words and phrases, and of course, it allows you to soak up Welsh history and that sense of Welshness that goes with the language. I have two works that I\u2019d place in the top ten. 1. Y Wisg Sidan, Elena Puw Morgan. A story of a girl escaping from poverty into voluntary servitude, who happily endures hardship and shame for her master. Written in the... Read more \u00bb"}, {"text_idx": "#000119", "text": "I enjoyed nofelau Lleifior to no end. My only constant barrier was that I was consistently rooting against Harri Vaughn, hoping he could embrace what was his without self-pity and guilt, hoping he became mature enough to see through his own self-righteousness. But he never did mature, which made nofelau Lleifior the most profound tragedy I\u2019ve read in Cymraeg aside from Canu Llywarch Hen."}, {"text_idx": "#000120", "text": "Hynod o falch o weld nofel fy nhad, \u2018Marged\u2019, yn y rhestr, a darllen y ganmoliaeth iddi. Diolch, Adam."}, {"text_idx": "#000121", "text": "Mwynhau\u2019r erthygl a\u2019r dewis o lyfrau\u2019n arw, a rhai o\u2019r atebion!"}, {"text_idx": "#000122", "text": "Dysgwyr ydy i. Am lawer blynyddol. Galla deall geriau sythfaenol, ac mynhau yn weld erthyglau yn Cymraeg pan mae eisiau bod yn siarad pethau o Gymru llenyddiaeth, amgen , beth yw reswm I dysgu iddo fe.\nMaen hawdd i ddarllen sais os wedi dangos, ond ddim gyda pob erthygl. Chwarae teg y rhai hynny pwy weld Gymreag fel cyfartal ac wedi ysgrifenni am llyfrau Gymraeg. Y rhai hynny pwy cwyno dangos prejudice ac mae pwnc personal."}, {"text_idx": "#000123", "text": "Diolch am dy gefnogaeth a dy ymdrech Graham."}, {"text_idx": "#000125", "text": "When I saw the title for this I instantly thought yes, this is exactly the sort of article I personally wanted to see. It hit a chord, because I have been pestering people in the local library for recommendations and I\u2019ve seen lists on line etc, but I\u2019m still trying to find that elusive book, that I could say I would read again. I\u2019ve read more Welsh books in the last year, than English books in the ten years before, so I am not a naturally enthuisiastic book reader in any language, but having said that I haven\u2019t read one... Read more \u00bb"}, {"text_idx": "#000126", "text": "\u2018Mab y cychwr\u2019 ac/neu \u2018 Y Traeth \u2018 Haf Llewelyn, ynhgy\u0302d a\u0302 \u2018Blasu\u2019 Manon Steffan Ros yn bendant ar fy rhestr i. \u2018 Wythnos yng Nghymru Fydd\u2019 y llyfr mwya ysgytwol imi ddarllen yn fy arddegau, ac wedi \u2018para\u2019 gyda fi. / I also think that it would be a good idea to have a list of Welsh novels written in English which have made an impact."}, {"text_idx": "#000127", "text": "Trailpor boy ...Dadeni by Ifan or Gwales by Catrin Dafydd may appeal to you...read both and they are certainly very different!"}, {"text_idx": "#000131", "text": "Ar y clawr: \u201cNofel o ddifyrrwch a doniolwch pur, am un o\u2019r mudiadau lleif brawychus ond mwyaf cyfrwys a welodd Cymru ers y Free Wales Army\u201d"}, {"text_idx": "#000134", "text": "\u2018Roeddwn ymhlith y rhai fu\u2019n amheus am gyhoeddi adolygiad o\u2019r ffilm Blade Runner ar y wefan hon, ond gallaf roi croeso cynnes i\u2019r erthygl hon am nofelau Cymraeg \u2013 ffordd llawer gwell o ledu cynnwys y wefan."}, {"text_idx": "#000135", "text": "Adam! Ffansi cwrdd &circ chi yma! Diolch o galon am dynnu sylw pobl ar y trysorau hyn, er mor siomedig oeddwn i mai Enoc Huws yn hytrach na Rhys Lewis oedd eich dewisi o waith Daniel Owen. Da iawn oedd gweld Wythnos yng Nhymru Fydd ar y rhestr: mae hwn yn gampwaith ac mi faswn i wrth fy modd gael cyfle i gyfieithu hwn, er bod rhyw wybodaeth ohono fo y tu allan i Gymru eisoes. Eto anodd yw dewis rhwng hwn a Chysgod y Cryman am ei waith gorau. Rydw i wedi darllen Seren Wen ar Gefndir Gwyn a\u2019r... Read more \u00bb"}, {"text_idx": "#000136", "text": "Llongyfarchiadau i Adam Pearce am feddwl am syniad mor wreiddiol ac am ennyn y ffasiwn ymateb hefyd! Y deg yna\u2019n gymeradwy iawn wrth gwrs- a mater o chwaeth yw hi\u2019n aml- ond byddwn i\u2019n bersonol yn sicr yn cynnwys Martha, Jac a Sianco gan Caryl Lewis ar y rhestr. Mae\u2019n bortread mor afaelgar a chredadwy o fywyd teulu ar fferm yng Ngheredigion-gyda\u2019r fferm ei hun bron yn gymeriad ynddo\u2019i hun yn taflu ei gysgod dros y 3 cymeriad sydd wedi\u2019u meddiannu a\u2019u caethiwo ganddo yn eu ffyrdd eu hunain. Wrth son am gymeriadau \u201callanol\u201d sy\u2019n llawn mor gredadwy ag unrhyw... Read more \u00bb"}, {"text_idx": "#000137", "text": "Marciau llawn am ddod a Theomemphus i mewn; fel y dywedoch, mae temtasiwn i\u2019w anghofio fel nofel oherwydd ei ffurff barddonol, ond nofel yw, bid siwr \u2013 rhywbeth tebyg iawn i Daith y Pererin, ond mewn barddoniaeth. Ac er mai Calfinist trwyadl ydw i, cynhesodd fy nghalon wrth ddarllen yr adnod honno."}, {"text_idx": "#000138", "text": "Mae dadl wrth gwrs i\u2019w chael am ddiffiniad nofel, ond dwi\u2019n credu mai \u201crhyddiaith\u201d fyddai\u2019r un nodwedd y byddai\u2019n fwyaf hawdd cael pawb I gytuno amdano. Petawn I wedi ystyried Theomemphus (nad ydw i wedi\u2019I darllen) byddai angen meddwl am Gweledigaethau\u2019r Bardd Cwsg, ar Mabinogi hyd yn oed!"}, {"text_idx": "#000140", "text": "Diolch yn fawr iawn am y rhestr llyfrau. Rhaid cyfaddef nad wyf wedi darllen bob un ohonynt.\nUn pwynt bychan: wnaethoch chi ymdrechu cadw cydbwysedd y cyfnodau a\u2019r cyd-destunau, ond teg nodi mae ond dwy awdures sy\u2019n cael eu cynnwys ymhlith y deg.\nDydw i ddim yn arbenigwr ar lenyddiaeth ein hiaith o bell ffordd, ond tybed a oes nofelwyr teilwng ymhlith awduresau Cymraeg cyn Kate Roberts?"}, {"text_idx": "#000143", "text": "Diolch Emlyn. Ymwybodol bod fy rhestr yn ysgafn o ran Merched yn gyffredinol, ond fel dwedais fy marn i yn unig sydd yma. Ystyriais gynnwys rhywbeth gan Angharad Tomos ond methu meddwl am lyfr ganddi roeddwn in hoffi digon! Gallwn I wedi dewis Martha Jac a Sianco ond byddai wedi gorfod dod ar draul Owen Martell neu Angharad Price; doeddwn I ddim eisiau llyfr arall am y cefn gwlad a ffermio felly roeddwn eisiau cadw Martell (a gurodd Mihangel Morgan am le ar fy rhestr achos, fel gydag Angharad Tomos, on in methu meddwl am un nofel iw dewis), ac... Read more \u00bb"}, {"text_idx": "#000144", "text": "Falch iawn o weld Y Byw sy\u2019n Cysgu ar y rhestr. Newydd ei darganfod ydw i ac mae\u2019n rhoi golwg wahanol i rywun ar Kate. Dwi ddim wedi darllen Y Pla \u2013 mi ddwedodd fy nghariad ar y pryd wrtha i nad oeddwn yn ddigon deallus i\u2019w darllen a dwi byth wedi mentro rhag ofn ei fod yn iawn! Dwi wedi dechrau Wythnos yng Nghymru Fydd ddwywaith neu dair ac wedi methu mynd yn bell iawn. Dwi am dreio eto cyn gweld opera Gareth Glyn a Mererid Hopwood. Byddwn i\u2019n argymell Mae Theomemphus yn Hen (Dafydd Rowlands) ac Yn y... Read more \u00bb"}, {"text_idx": "#000145", "text": "Llawer ar y rhestr don ni heb glywed amdano. Diolch."}, {"text_idx": "#000148", "text": "Rhestr ddiddorol! Dydw i heb ddarllen pob un ond cytuno fod y rhai dw i wedi\u2019u darllen yn arbennig ac yn haeddiannol o\u2019u lle."}, {"text_idx": "#000150", "text": "Gallai\u2019r rhestr fod yn hirfaith!"}, {"text_idx": "#000152", "text": "Diolch yn fawr am eich gwaith yn paratoi\u2019r rhestr.\nDarllenais Wythnos Ysg Nghymru Fydd pan oeddwn yn y 6ed dosbarth (na, nid am ei fod yn or fod o\u0302l!) ac mi gafodd tipyn o argraff arnaf. Agorodd fy llygaid a\u2019m meddwl am ddyfodol yr iaith.\nBeth am Pan Ddaw\u2019r Machlud \u2013 Alun Jones. Nofel am herwgipipo. Gwaith crefftus iawn yn trafod pwnc oedd yn newydd iawn yn y Gymraeg ar y pryd."}, {"text_idx": "#000153", "text": "Mae\u2019r nofel \u201cYma o Hyd\u201d gan Angharad Tomos yn haeddu mwy o sylw nag y mae\u2019n ei chael"}, {"text_idx": "#000155", "text": "Connect with Nation.Cymru on Facebook and Twitter\nDonate If you would like to donate to help keep Nation.Cymru running then you just need to click on the box below, it will open a pop up window that will allow you to pay using your credit / debit card or paypal.\nEnter your email address to receive instant notifications of new articles."}, {"text_idx": "#000157", "text": "If you would like to donate to help keep Nation.Cymru running then you just need to click on the box below, it will open a pop up window that will allow you to pay using your credit / debit card or paypal."}]