[{"text_idx": "#000004", "text": "Croeso i newyddlen gyntaf prosiect ECHOES!"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Symud ymlaen ar o\u0302l cychwyn garwLansiad prosiect ECHOESMyfyrdodau Rheolwr Prosiect: Cynnal GweminarauY gwaith modrwyo a thagio wedi cychwynApe\u0302l i wylwyr adar: Adroddwch am Ylfinirod modrwyog!A ydych chi wedi gweld unrhyw Wyddau Talcen-wen yr Ynys Las?Modelu dosbarthiad rhywogaethau adar ar draws cynefinoedd arfordirolMapio gorchudd tir a chynefinPlatfform y We \u2013 Offer, dylunio a datblyguCyfarfod y ti\u0302m!Cyflwyno ein darluniadau prosiect"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae\u2019n wych gallu rhoi diweddariad i chi am gynnydd ECHOES hyd yn hyn, gan ein bod oll mor falch o gael bod yn symud y prosiect hwn yn ei flaen, er gwaethaf y llwybr troellog yr ydym wedi bod arno ers i\u2019r antur gychwyn yn swyddogol yn o\u0302l ym mis Rhagfyr 2019. Mae\u2019r naw mis diwethaf wedi bod yn gyfnod heriol i ni gyd, yn enwedig o gofio ein bod newydd gychwyn ar y prosiect cyn i Covid-19 ddechrau effeithio ar y DU. Addaswyd cynlluniau ar gyfer lansiad prosiect mwy traddodiadol ym mis Ebrill yn gyflym, wrth i ni gyd addasu i wneud mwy o waith digidol a gweithio gartref. Bu gweithgarwch recriwtio ar gyfer y prosiect yn ystod y cyfnod hwnnw yn llai sicr nag arfer a bu\u2019n rhaid oedi unrhyw gynlluniau am waith ymchwil maes cychwynnol."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Bu cyrraedd y man lle y cychwynnodd y prosiect ym mis Rhagfyr 2019 yn broses anodd, a bu cryn ansicrwydd am y gair mawr sy\u2019n dechrau gyda \u2018B\u2019 a chanlyniadau hwnnw ar ddiogelwch y cyllid ar gyfer y prosiect. Er gwaethaf y ffaith bod hwn ar y gorwel, cyfarfu pum partner y prosiect \u2013 Coleg Prifysgol Cork (UCC), Prifysgol Aberystwyth, Ymddiriedolaeth Adareg Prydain (BTO), Compass Informatics a ninnau yma yn Geo Smart Decisions \u2013 trwy gydol cyfnod cynllunio y cynnig, a ddechreuodd yn ystod yr Hydref 2017 yn dilyn sgyrsiau cychwynnol ynghylch Gwyddau Talcen-wen yr Ynys Las yn ardal Aber Afon Dyfi gydag RSPB. Roedd ymuno gydag UCC, sy\u2019n dwyn arbenigedd ynghylch addasu a\u2019r newid yn yr hinsawdd i\u2019r prosiect, yn gam arwyddocaol yn gynnar yn ystod y gwaith ar y cynnig, yn ogystal a\u0302 dwyn BTO i mewn fel partneriaid yn y prosiect yn gynnar yn 2018. Daethom ynghyd yn Cork ar 18 Rhagfyr 2018 am ein cyfarfod Consortiwm cyntaf, ac roeddem yn gwybod ar yr adeg honno bod gennym rywbeth arbennig."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Felly mae\u2019r cyfnod hir o aros a\u2019r llwybr garw i gyrraedd y man hwn wedi bod yn werth y drafferth; rydym wedi dwyn ti\u0302m gwych ynghyd ar draws y ddwy wlad ac mae nifer o sefydliadau o\u2019r tu allan i\u2019r consortiwm eisoes yn gweithio gyda ni er mwyn manteisio i\u2019r eithaf ar y cyfle gwych hwn i gydweithio. Rydym yn edrych ymlaen at y tymor (tymhorau) maes cyffrous sydd o\u2019n blaenau, wrth i ni geisio dysgu mwy am ein Gwyddau Talcen-wen yr Ynys Las a\u2019n Gylfinirod gwerthfawr, eu cynefinoedd a sut y gallwn ddisgwyl i\u2019r newid yn yr hinsawdd effeithio arnyn nhw ac arnom ni, fel cymunedau arfordirol ar hyd Mo\u0302r Iwerddon. Yn olaf, edrychwn ymlaen at gydweithio\u2019n agosach gyda\u2019r cymunedau arfordirol a\u2019r grwpiau rhanddeiliaid ar ddwy ochr Mo\u0302r Iwerddon, er mwyn codi ymwybyddiaeth o\u2019r heriau yr ydym yn eu hwynebu o ran y newid yn yr hinsawdd, a\u2019r effeithiau posibl ar ein hamgylcheddau arfordirol yn arbennig, a hefyd, i ddysgu gyda\u2019n gilydd ar y daith, gan adael offer a gwybodaeth effeithiol a pharhaus ar ein ho\u0302l, er mwyn i ni allu deall a chynllunio yn well ar gyfer y newidiadau sydd o\u2019n blaenau."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Ar 23 Mehefin, cynhaliom lansiad prosiect ECHOES ar ffurf gweminar. Os na fu modd i chi ei mynychu, gallwch ddal i fyny trwy wylio\u2019r recordiad uchod. Gallwch wrando ar Crona Hodges a Peter Dennis yn cyflwyno\u2019r prosiect, gan glywed yr hyn yr oedd gan y siaradwyr gwadd i\u2019w ddweud am ein hadnoddau naturiol gwerthfawr, effeithiau\u2019r newid yn yr hinsawdd ar hyd Mo\u0302r Iwerddon a\u2019r cyfleoedd i gydweithio ar draws y ffiniau."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Bydd cynnal y mathau hyn o ddigwyddiadau yn dod yn haws gydag amser. Cofiwch fodd bynnag, nad gweminarau yw\u2019r unig ffordd bob tro, gall cyfarfodydd weithio hefyd, gan ddibynnu ar y gynulleidfa a bwriad a nod cyffredinol y digwyddiad."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Rhan bwysig o waith ECHOES yw modrwyo a thagio Gylfinirod. Mae hyn yn ein helpu i ddeall pa mor ddethol a symudol yw\u2019r adar hyn, yn enwedig mewn mannau lle y maent yn defnyddio cynefinoedd clytiog a lle y mae pwysau allanol fel aflonyddu a chylchoedd llanwol yn effeithio ar eu hymddygiad. Mae\u2019r gwaith hwn yn rhan o Becyn Gwaith 4: Olrhain adar ac arolygon llystyfiant cysylltiedig."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae\u2019r ymchwilwyr maes ar hyn o bryd yn gosod tagiau ar y Gylfinirod yng Nghymru. Caiff y tagiau \u2013 sy\u2019n ysgafn iawn \u2013 eu gludo am y tro rhwng \u2018ysgwyddau\u2019r\u2019 adar. Bydd pob tag yn cofnodi lleoliad GPS bob pymtheg munud, gan lawrlwytho\u2019r data cronedig yn awtomatig pan fydd yr aderyn yn pasio o fewn tua 1 cilomedr i orsaf."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Byddai prosiect ECHOES yn croesawu unrhyw adroddiadau am achosion lle y gwelwyd Gylfinirod gyda modrwy lliw yng Ngorllewin Cymru, a dylid anfon yr adroddiadau hyn at ."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mae\u2019r data hwn yn hanfodol gan ei fod yn ein helpu i werthfawrogi pa mor driw i safle y mae gylfinirod trwy gydol y gaeaf, gan nodi lle y mae\u2019r adar yn chwilota, yn clwydo ac yn gorffwys amlaf. Bydd hyn yn helpu i nodi cynefinoedd arfordirol hollbwysig sy\u2019n cynnal y rhywogaeth hon o bwysigrwydd cadwraeth arwyddocaol."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Mae Gwyddau Talcen-wen yr Ynys Las yn cyrraedd ein glannau ar hyn o bryd i setlo am y gaeaf. Yn hanesyddol, gwelwyd dosbarthiad da o\u2019r rhain ar draws Cymru ond dros y degawdau diwethaf, mae\u2019r niferoedd wedi gostwng. Yr haid sy\u2019n gaeafu yn ardal Aber Afon Dyfi a\u2019r niferoedd bychain ar Ynys Mo\u0302n yw ein hunig rai rheolaidd sy\u2019n gaeafu yma ar hyn o bryd. Fodd bynnag, gwelir adar yn ymddangos mewn mannau annisgwyl. Mae gennym ddiddordeb mewn clywed am y safleoedd ychwanegol hyn. Byddem yn croesawu unrhyw adroddiadau yn fawr. A fyddech gystal ag anfon e-bost at: "}, {"text_idx": "#000025", "text": "Modelu dosbarthiad rhywogaethau adar ar draws cynefinoedd arfordirol"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Prif weithgarwch Pecyn Gwaith 5 yw defnyddio delweddau Arsylwi\u2019r Ddaear i greu mapio gorchudd tir a chynefin. Defnyddir data llystyfiant a gesglir yn yr arolygon maes (gan Becyn Gwaith 4) i gynorthwyo a chadarnhau\u2019r wybodaeth a gasglwyd o\u2019r ffynonellau Arsylwi\u2019r Ddaear. Yn ogystal, bydd y mapiau hyn yn cyd-fynd a\u0302 gweithgareddau Modelu Dosbarthiad Rhywogaeth (SDM) o Becyn Gwaith 3, a ddatblygwyd gyda\u2019r nod o ddeall a rhagweld dosbarthiad y rhywogaethau yn yr ardaloedd astudio. Isod, mae Walther Camaro, Ymchwilydd O\u0302l-ddoethuriaeth, yn esbonio sut y mae delweddau Sentinel-2 a gynhyrchwyd gan Raglen Copernicus yn caniata\u0301u i ni weld dosbarthiad cynefinoedd mewn ardaloedd arfordirol, lle y mae adar fel Gylfinirod a Gwyddau Talcen-wen yr Ynys Las yn treulio eu gaeafau."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Bydd yr offerynnau hyn yn ddefnyddiol iawn i reolwyr safle, perchnogion tir a chynllunwyr oherwydd y byddant yn gallu mapio newidiadau i\u2019w cynefinoedd lleol yn y dyfodol. Mae defnyddwyr eraill a fydd yn cael budd gan Blatfform Gwe ECHOES yn cynnwys gwyddonwyr dinasyddion ac unrhyw un sydd a\u0302 diddordeb mewn effeithiau tebygol y newid yn yr hinsawdd ar ardaloedd arfordirol o gwmpas Mo\u0302r Iwerddon. Isod, mae Dave Dallaghan o Compass Informatics yn rhoi cipolwg i ni o sut y gallai\u2019r offer hyn edrych."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Mae aelodau prosiect ECHOES yn dod o ddwy genedl a phum partner. Mae gennym 30 aelod o staff ar hyn o bryd, sy\u2019n dod o ystod eang o gefndiroedd. Trowch at ein tudalen staff i ddysgu mwy amdanom."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Mae ECHOES yn brosiect cymhleth. Mae wedi cael ei wasgaru ar draws saith pecyn gwaith ac mae\u2019n cynnwys ystod eang o ddisgyblaethau. Gall esbonio\u2019r prosiect mewn geiriau gymryd cryn amser. Sylweddolom yn gynnar bod angen darlunydd arnom er mwyn ein helpu i gyfleu\u2019r hyn a wnawn, fel y gallwn estyn allan mewn ffordd effeithiol i ystod eang o bobl. Felly, rydym yn falch iawn ein bod yn cydweithio gyda Laura Sorvala, darlunydd o Gaerdydd. Roedd hi\u2019n bwysig iawn sicrhau na fyddem yn gor-gymhlethu\u2019r darluniadau, ond na fyddem yn colli hanfod gweithgareddau\u2019r prosiect ychwaith. Roedd syniadau cychwynnol Laura wedi gwneud argraff dda arnom, ac yn gyfnewid, bu Laura yn amyneddgar iawn gyda\u2019n hadborth ni (a oedd yn ymwneud a\u0302 manylion bychain iawn yn o\u0302l pob golwg ar adegau!). Roedd Laura yn bresennol yn y weminar i lansio\u2019r prosiect hefyd, ac roedd wedi rhoi tri phanel i ni ar o\u0302l eu darlunio yn fyw yn ystod y cyflwyniadau. Gweler y darluniadau a darllenwch am argraffiadau Laura o\u2019r broses isod."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Mawr obeithiwn eich bod wedi mwynhau\u2019r newyddlen gyntaf hon gan brosiect ECHOES. Cadwch mewn cysylltiad a\u0302 ni ar Twitter a Facebook, gan droi at y wefan am y newyddion diweddaraf. A hoffech chi gydweithio gyda ni? Anfonwch e-bost at info@echoesproj.eu a gallwn drafod syniadau."}]