[{"text_idx": "#000000", "text": "Draenogod yw unig famal pigog y DU. Pan fyddant dan fygythiad, maent yn rholio i mewn i be\u0302l bigog, sy\u2019n cynnwys tua 5000 o bigau ceratin. Mae draenogod yn mwynhau deiet amrywiol, gan gynnwys infertebratau, mwydod, brogaod, babanod cnofilod, wyau adar a ffrwythau wedi cwympo, ac maen nhw\u2019n byw mewn llawer o gynefinoedd gwahanol, gan gynnwys gwrychoedd, gerddi, glaswelltiroedd a choetiroedd. Yn y gwyllt gallant fyw rhwng 2-3 blynedd. Er gwaethaf eu maint, gallant orchuddio rhwng 1-2km yn eu porthiant nosol ac maent yn rhyfeddol o ddeheuig, yn gallu rhedeg, dringo a hyd yn oed nofio."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Dangosodd arolwg diweddar gan \u2018People\u2019s Trust for Endangered Species\u2019 a Chymdeithas Cadwraeth Draenogod Prydain fod draenogod wedi haneru mewn niferoedd ers 2000. Maent yn amcangyfrif bod cyn lleied ag 1 miliwn o ddraenogod ym Mhrydain heddiw. Cyfeiriwyd at golli cynefin, dwysa\u0301u amaethyddiaeth a defnyddio plaladdwyr (sy\u2019n golygu llai o bryfed i\u2019r draenog i\u2019w fwyta) fel rhesymau ar gyfer y dirywiad hwn."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Ym Mhrydain yn yr 16eg ganrif, roedd rhai straeon gwerin rhyfedd yn eu hamgylchynu. Un oedd y byddent yn sugno llaeth o byrsiau gwartheg, un arall oedd y gallent gario ffrwythau ac aeron ar eu pigau. Efallai mai\u2019r gred ryfeddaf oll oedd bod draenogod yn wrachod mewn cuddwisg. Ym 1566, gosododd Senedd Lloegr bownti ar ddraenogod o dair ceiniog, a dilynodd yr Eglwys gyda bownti eu hunain am bob draenog a laddwyd."}]