[{"text_idx": "#000000", "text": "Gruffudd ab OwainAug 22, 202110 min read"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Pam mai buddsoddi mewn seiclo yw'r allwedd i ddatrys problemau'r wlad"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Dyma gywaith y bues i'n gweithio arno ddechrau'r flwyddyn ynghylch y manteision o ran iechyd corfforol, iechyd meddyliol, yr amgylchedd ac yn economaidd sydd i'w gael wrth i lywodraethau fuddsoddi mewn seiclo."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Yn 2019, rydym ni\u2019n gallu gweld bod lefel uchel iawn o lygredd yn y DG yn enwedig ochr yn ochr a llinell a bariau 2020 pan roedd llawer iawn llai o bobl yn mynd i\u2019r gwaith ac yn teithio mewn dinasoedd oherwydd y clo mawr."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae \u2018na gasgliad syml iawn y gellir ei gyrraedd o\u2019r graffiau hyn; sef bod peidio llygru yn golygu llai o lygredd."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Does dim dwywaith bod llygredd yn broblem anferthol yn y byd rydym ni\u2019n byw ynddi heddiw. Mae 4.2 miliwn o bobl yn marw yn flynyddoedd o lygredd sy\u2019n cael ei greu gan drafnindiaeth yn ogystal ag amaeth a diwydiant."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ar hyn o bryd, mae 92% o\u2019r bobl, 9 mewn 10, yn byw mewn ardaloedd lle mae lefelau llygredd yn uwch na\u2019r hyn sy\u2019n ddiogel i ddynoliaeth."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Caiff nifer o broblemau eu hachosi gan lygredd gan ei fod yn ymosod ar bob organ o\u2019r corff. Problemau cardiaidd fel clefyd y galon a stroc; lleihau gweithrediad ysgyfaint mewn oedolion; lleihau datblygiad ysgyfaint mewn plant; asthma; cancr; diabetes math 2; dementia; datblygiad yr ymennydd mewn plant a gweithrediad yr ymennydd mewn oedolion."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Problem gynyddol hefyd sydd a pherthynas union gyda chynydd mewn llygredd yw cynydd mewn gordewrdra."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Yn ogystal, mewn erthygl gafodd ei gyhoeddi yn The Guardian, darganfyddwyd ar ddechrau\u2019r pandemig fod 78% o\u2019r marwolaethau o Covid-19 yn yr Eidal, Sbaen, Ffrainc a\u2019r Almaen wedi digwydd yn y pum ardal mwyaf llygredig."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae\u2019n achosi problemau ar bob cam o\u2019n bywyd ac hyd yn oed cyn i ni gael ein geni."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Ydy o\u2019n ddiogel felly i seiclo mewn ardaloedd llygredig?"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Yn ol Dr Audrey de Nazelle, heb os mae seiclo\u2019n beth da i\u2019w wneud; er gwaethaf bod cyfradd mewnanadlu llygredd uwch i seiclwyr na phobl mewn ceir a phobl yn eu cartrefi."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Wrth ddychmygu clorian hen ffasiwn, mae\u2019n dweud fod manteision iechyd seiclo yn llawer iawn mwy na\u2019r anfanteision sy\u2019n dod o dan ymbarel llygredd."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Dywedodd hefyd fod defnyddio strydoedd cefn sy\u2019n llai prysur o ran traffig ag yn y blaen yn lleihau effaith llygredd ar y corff o rhwng 30% a 50%."}, {"text_idx": "#000015", "text": "O\u2019r ffynhonnell eilaidd yma, gwelwn fod seiclwyr yn dioddef 21.6% yn llai o ddyddiau iechyd meddwl gwael o\u2019i gymharu a phobl oedd ddim yn gwneud ymarfer corff, a hynny yn ail ond i chwareon tim."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae unrhyw chwaraeon yn mynd i leihau\u2019r nifer o ddyddiau iechyd meddwl gwael o 40%."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mewn byd lle mae 1 mewn 6 wedi dioddef diwrnod iechyd meddwl yn yr wythnos ddiwethaf, gall seiclo fod yn ddatrysiad gwirioneddol i nifer fawr o bobl."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Addas i bob oedran a da ar gyfer stiffrwydd a phoen yn y cymalau, oherwydd ei fod yn ymarfer corff impact iselYmarfer aerobig sy\u2019n dda ar gyfer y galon, yr ymennydd a rhydweliau\u2019r gwaed. Mae hefyd yn rhyddhau endorphins.Adeiladu cyhyrau yn y gluteus, quadriceps a\u2019r gastrocnemiusMae\u2019r manteision yn trosglwyddo i weithgaredd dyddiol fel cydbwysedd, cerdded, sefyll, gwydnwch corfforol a dringo grisiauYn ogystal, mae seiclo\u2019n un o\u2019r gweithgareddau gwrthiant sy\u2019n cynyddu dwysedd esgyrn"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Addas i bob oedran a da ar gyfer stiffrwydd a phoen yn y cymalau, oherwydd ei fod yn ymarfer corff impact isel"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Iechyd meddwl cenedlaethol o\u2019i gymharu a beics per capita"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Dyma\u2019r effeithiau ar iechyd meddwl a iechyd corfforol wedi\u2019i cymharu gyda beics per capita."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Dangosir ar y graff yn y glas y canran o\u2019r boblogaeth sy\u2019n berchen y beic, sydd mor uchel a 99% yn yr Iseldiroedd."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Dangosir yn y coch sgor allan o 20 yn ol y gwledydd hapusaf - hynny yw y wlad hapusaf (sef y Ffindir) yn cael 20 o bwyntiau hyd at yr 19fed wlad hapusaf yn cael 1 o bwyntiau."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Gwelwn yn glir yma felly fod 9 o\u2019r 10 gwlad uchaf o ran perchnogaeth beics yn yr 20 uchaf o ran hapusrwydd cenedlaethol."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Yn amlwg, nid seiclo yw\u2019r unig ffactor o bell ffordd yn diffinio hapusrwydd casgliadol gwledydd ond byddai\u2019n wirion o beth i gredu bod hyn yn gyd-ddigwyddiad, yn enwedig pan yn ystyried yr hyn rydym ni eisoes wedi\u2019i ddysgu o effeithiau seiclo ar iechyd meddwl."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Lefelau gordewdra yn y gwledydd seiclo"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Er rhaid nodi bod hwn yn sampl fechan iawn (y rheswm dros hynny yw diffyg ystadegau gordewdra mewn rhai gwledydd), mae tueddiad amlwg yma: wrth i berchnogaeth beics gwledydd ostwng (glas), mae gordewdra difrifol (coch) yn cynyddu."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Mwy o seiclwyr yn golygu llai o geir ar y ffyrddLlai o geir yn golygu llai o dagfeyddLlai o geir yn golygu llai o ddamweiniau oherwydd bod llai o yrru peryglus a gor-yrru (sy\u2019n aml yn dod o rwystredigaeth tagfeydd mewn dinasoedd)Llai o lygredd"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Mwy o seiclwyr yn golygu llai o geir ar y ffyrdd"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Llai o geir yn golygu llai o dagfeydd"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Llai o geir yn golygu llai o ddamweiniau oherwydd bod llai o yrru peryglus a gor-yrru (sy\u2019n aml yn dod o rwystredigaeth tagfeydd mewn dinasoedd)"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Cysylltiad rhwng seiclo mewn dinasoedd a llygredd mewn dinasoedd"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Dydy hwn ddim yn graff sy\u2019n dangos yn glir iawn yr effaith mae statws \u2018dinasoedd seiclo gorau\u2019r byd\u2019 gan wefan WIRED yn cysylltu gyda lefelau llygredd is mewn dinasoedd."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Rhaid cofio nad yw hwn o bosib y mesur mwyaf dibynadwy o safon ac isadeiledd seiclo dinasoedd o bell ffordd."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Fodd bynnag, os ydyn ni\u2019n anwybyddu Antwerp a Paris yn y 10 uchaf, mae\u2019r 8 dinas arall yn recordio lefelau isel o lygredd aer."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Mae lefelau Copenhagen, Amsterdam ac Utrecht yn ganmoliadwy iawn, ac mae gan y dinasoedd yma\u2019n sicr enw da ledled y byd am eu hisadeiledd seiclo."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Mae\u2019n ddigon cadarnhaol i Gaerdydd a Chaeredin hefyd - mae \u2018na lefel isel o lygredd yn barod, ond gyda newidiadau hir-dymor i\u2019r isadeiledd seiclo, gall wella hyd yn oed yn fwy."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Manteision economaidd i gerdded a seiclo"}, {"text_idx": "#000044", "text": "Cynyddu gwariant yn y sector manwerthu (siopau stryd fawr) o 30%Cymryd 27% llai o ddiwrnodau i ffwrdd o\u2019r gwaith yn sal5% mwy o bobl yn gallu trafeilio ar yr un pryd ar amseroedd prysurAtal biliynau o bunoedd werth o niwed iechyd ac amgylcheddol"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Cynyddu gwariant yn y sector manwerthu (siopau stryd fawr) o 30%"}, {"text_idx": "#000046", "text": "Cymryd 27% llai o ddiwrnodau i ffwrdd o\u2019r gwaith yn sal"}, {"text_idx": "#000047", "text": "5% mwy o bobl yn gallu trafeilio ar yr un pryd ar amseroedd prysur"}, {"text_idx": "#000048", "text": "Atal biliynau o bunoedd werth o niwed iechyd ac amgylcheddol"}, {"text_idx": "#000049", "text": "Holiadur cyffredinol i\u2019r boblogaeth gyffredinol"}, {"text_idx": "#000050", "text": "Dengys y graff hwn fod canran isel iawn o bobl - 15.4% - yn ymwybodol o gymaint o broblem ydy llygredd, sydd efallai\u2019n awgrymu pam fod cyn lleied o bobl yn gwybod am wir effaith newid hinsawdd ac yn y blaen."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Mae\u2019n glir o\u2019r graff hwn nad oes mwyafrif pendant yn gwybod fod manteision seiclo yn fwy nag anfanteision llygredd. Gallwn ddweud felly bod pobl sydd ddim yn seiclo oherwydd y llygredd yn gallu cael eu darbwyllo o\u2019r wybodaeth hyn ac felly cynyddu\u2019r nifer o bobl sy\u2019n seiclo drwy hyn."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Daw peth cadarnhaol o\u2019r graff hwn - fod y rhan fwyaf o bobl yn gwybod am fanteision iechyd meddwl, ac felly dylid perswadio\u2019r bobl hynny i droi gwybodaeth yn weithredu a defnyddio seiclo er budd y gymdeithas."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Ymddengys fod y rhesymau dros beidio seiclo\u2019n rhai na ellir eu datrys mewn gwirionedd, sy\u2019n beth da i ryw raddau. Hynny yw, mae 2 mewn 3 yn byw un ai\u2019n rhy agos neu\u2019n rhy bell i ystyried seiclo fel opsiwn ar gyfer cymudo. Yn galonogol, nid oedd unrhyw un yn dweud fod seiclo\u2019n rhy ddrud, ond yn anffodus mae 22% yn dal i ddweud nad ydynt yn ystyried seiclo i\u2019r gwaith oherwydd nad ydynt yn credu ei fod yn ddigon diogel. Gwaith i\u2019w wneud felly."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Mae angen mwy o bwyslais ar newid agwedd defnyddwyr eraill o'r ffordd tuag at seiclwyr. Ofn sydd gen i y bydd adeiledd seiclo yn cael ei greu yn araf ac dros amser hir. Yn ystod y cyfnod yna bydd ymddygiad rhai gyrrwyr ceir tuag at seiclwyr yn gwaethygu. Hoffwn i weld raglan o fesurau i helpu newid yr agwedd dro\u0301g fel ag i wneud seiclo'n fly diogel. Cosbau llymach, rheolau defnydd ffordd sy'n rhoi blaenoriaeth i gerddwyr a seiclwyr ac ati.Beth am ehangu Cynllun Beicio i\u2019r Gwaith, a chaniatau i pob beic gael ei brynu heb TAW / gyda disgownt wedi ei gyllido gan y llywodraeth?"}, {"text_idx": "#000055", "text": "Mae angen mwy o bwyslais ar newid agwedd defnyddwyr eraill o'r ffordd tuag at seiclwyr. Ofn sydd gen i y bydd adeiledd seiclo yn cael ei greu yn araf ac dros amser hir. Yn ystod y cyfnod yna bydd ymddygiad rhai gyrrwyr ceir tuag at seiclwyr yn gwaethygu. Hoffwn i weld raglan o fesurau i helpu newid yr agwedd dro\u0301g fel ag i wneud seiclo'n fly diogel. Cosbau llymach, rheolau defnydd ffordd sy'n rhoi blaenoriaeth i gerddwyr a seiclwyr ac ati."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Beth am ehangu Cynllun Beicio i\u2019r Gwaith, a chaniatau i pob beic gael ei brynu heb TAW / gyda disgownt wedi ei gyllido gan y llywodraeth?"}, {"text_idx": "#000057", "text": "Holiadur ar syniadau diogelwch: Cymry sydd eisoes yn seiclo"}, {"text_idx": "#000058", "text": "Gofynnwyd cwestiwn eang - \u201cTrafodaeth ar Radio Cymru am ddiogelwch seiclwyr: unrhyw sylwadau?\u201d - oedd yn cynnig atebion eang ar gyfer Cymru gyfan."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Cafwyd 13 o ymatebion. Rydw i wedi eu grwpio\u2019n berthnasol."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Creu lonydd beicio pwrpasol mewn dinasoedd, trefi ac ar ffyrdd prysur ar draws y wlad. Dwi'n Llundain ambell waith yn ystod y flwyddyn a dwi'n teimlo'n llawer mwy diogel yn beicio drwyddi nag ydw i yng Nghaerydd gan fod 'na lonydd beicio pwrpasol yno sydd yn llawer fwy rhwydd.Lo\u0302n Las Ogwen yw fy lo\u0302n agosaf. Prydferth ond yn gallu bod yn dywyll ac unig ym mhell o gymorth. Angen mwy o rai ar ochr y lonydd.Pam, o pam, na ddefnyddir y tir gwastraff, y wefus werdd wrth ymyl y mwyafrif o lonydd ar draws Cymru, a'u haddasu yn lo\u0302n seiclo? Byddai'n llawer mwy diogel a hwylus i'r gyrrwyr ceir ac yn cymell mwy i fentro ar eu beiciau ar deithiau rhwng pentref a phentref.Defnyddio hen reilffyrdd a troi yn lwybrau beic. Mwy o lonydd seiclo mewn trefi a dinasoedd. Mwy o wybodaeth i seiclwyr a\u0302 dim profiad ar sut i seiclo yn saff ar y ffordd.Dyla fod hen disused llwybrau rheilffyrdd Cymru yn cael eu trawsnewid i fod yn lwybrau beicio. Hollol fflat, hollol arwahan i draffig, ardaloedd hardd. Perffaith a diogel.Troi hen reilffyrdd yn ffyrdd beicio, er bod [ymgyrch] Lon Las Mon yn cynnig hyn ar Ynys Mon ers blynyddoedd a dim yn digwydd.Lot yn meddwl fod shared use paths yn ateb y broblem ond cycle lanes sydd angen. Shared use paths yn beryclach na seiclo ar y lo\u0302n yn fy marn i.Llwybr ar waha\u0302n yn llawer mwy diogel. Caerdydd yn ystod y clo wedi dangos hyn. Cerddwyr ddim yn ymwybodol o hawliau seiclwyr gyda chw\u0302n yn cael eu gadael yn rhydd, heb dennyn ynghyd a sgwters trydan. Dyna fyddai buddsoddi doeth ar ran y llywodraeth - fyddai'n arwain at fwy o feicio, gwella iechyd a ffitrwydd. Rhaid felly newid meddylfryd - a dilyn model ambell ddinas ac ardal ar y cyfandir."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Creu lonydd beicio pwrpasol mewn dinasoedd, trefi ac ar ffyrdd prysur ar draws y wlad. Dwi'n Llundain ambell waith yn ystod y flwyddyn a dwi'n teimlo'n llawer mwy diogel yn beicio drwyddi nag ydw i yng Nghaerydd gan fod 'na lonydd beicio pwrpasol yno sydd yn llawer fwy rhwydd."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Lo\u0302n Las Ogwen yw fy lo\u0302n agosaf. Prydferth ond yn gallu bod yn dywyll ac unig ym mhell o gymorth. Angen mwy o rai ar ochr y lonydd."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Pam, o pam, na ddefnyddir y tir gwastraff, y wefus werdd wrth ymyl y mwyafrif o lonydd ar draws Cymru, a'u haddasu yn lo\u0302n seiclo? Byddai'n llawer mwy diogel a hwylus i'r gyrrwyr ceir ac yn cymell mwy i fentro ar eu beiciau ar deithiau rhwng pentref a phentref."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Defnyddio hen reilffyrdd a troi yn lwybrau beic. Mwy o lonydd seiclo mewn trefi a dinasoedd. Mwy o wybodaeth i seiclwyr a\u0302 dim profiad ar sut i seiclo yn saff ar y ffordd."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Dyla fod hen disused llwybrau rheilffyrdd Cymru yn cael eu trawsnewid i fod yn lwybrau beicio. Hollol fflat, hollol arwahan i draffig, ardaloedd hardd. Perffaith a diogel."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Troi hen reilffyrdd yn ffyrdd beicio, er bod [ymgyrch] Lon Las Mon yn cynnig hyn ar Ynys Mon ers blynyddoedd a dim yn digwydd."}, {"text_idx": "#000067", "text": "Lot yn meddwl fod shared use paths yn ateb y broblem ond cycle lanes sydd angen. Shared use paths yn beryclach na seiclo ar y lo\u0302n yn fy marn i."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Llwybr ar waha\u0302n yn llawer mwy diogel. Caerdydd yn ystod y clo wedi dangos hyn. Cerddwyr ddim yn ymwybodol o hawliau seiclwyr gyda chw\u0302n yn cael eu gadael yn rhydd, heb dennyn ynghyd a sgwters trydan. Dyna fyddai buddsoddi doeth ar ran y llywodraeth - fyddai'n arwain at fwy o feicio, gwella iechyd a ffitrwydd. Rhaid felly newid meddylfryd - a dilyn model ambell ddinas ac ardal ar y cyfandir."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Arwyddion ochr ffordd yn dangos 1.5m (fel rhai Gwynedd) ym mhob man. Ymgyrch hysbysebu ar y teledu ar sut i oddiweddyd yn ddiogel.Dyla fod unrhyw yrrwr proffesiynol, tacsi, bws, tryciau yn cael gwers \"rhannu'r ffordd gyda cherbydau llai\".Mae hefyd angen dysgu pawb am reolau'r hyn y gall beicwyr ei wneud ar ffyrdd, h.y. beicio two abreast. Yn bennaf, mae angen normaleiddio fod beicwyr a gyrrwyr am rannu'r ffordd dydd ar o\u0302l dydd a rhoi parch o un i'r llall.Anghofia llwybrau beics, siacedi llachar, helmedi etc. Y prif (unig?) beth all 'neud beicio yn ddigon saff i'r rhan fwya' o bobl ei ystyried yn opsiwn ydi i bobl ddysgu gyrru'n iawn. Heb ddatrys hynny, ma' popeth arall jest yn 'trimmings'."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Arwyddion ochr ffordd yn dangos 1.5m (fel rhai Gwynedd) ym mhob man. Ymgyrch hysbysebu ar y teledu ar sut i oddiweddyd yn ddiogel."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Mae hefyd angen dysgu pawb am reolau'r hyn y gall beicwyr ei wneud ar ffyrdd, h.y. beicio two abreast. Yn bennaf, mae angen normaleiddio fod beicwyr a gyrrwyr am rannu'r ffordd dydd ar o\u0302l dydd a rhoi parch o un i'r llall."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Anghofia llwybrau beics, siacedi llachar, helmedi etc. Y prif (unig?) beth all 'neud beicio yn ddigon saff i'r rhan fwya' o bobl ei ystyried yn opsiwn ydi i bobl ddysgu gyrru'n iawn. Heb ddatrys hynny, ma' popeth arall jest yn 'trimmings'."}, {"text_idx": "#000074", "text": "Casgliad: Mae yna ddatrysiadau amrywiol i broblemau diogelwch yng nghefn gwlad yn y ddinas a rhwng y ddau. Credir yn gyffredinol bod angen buddsoddi yn yr isadeiledd gan greu rhwydwaith o lwybrau seiclo pwrpasol (ac nid rhai sy\u2019n cael eu rhannu gyda cherddwyr ac ati), a phan y bydd angen rhannu\u2019r ffordd gyda gyrrwyr, mae angen sicrhau fod addysg digonol am yrru\u2019n ystyriol ym mhresenoldeb seiclwyr."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Dangosir nifer y seddi wedi'r etholiad."}, {"text_idx": "#000077", "text": "\u201cGweithio gyda Trafnidiaeth Cymru ac awdurdodau lleol i gryfhau cynnydd mewn cerdded a seiclo wrth wneud Cymru yn genedl trafnidiaeth actif. Cefnogi menterau cymdeithasol arloesol fel caffis cynnal a chadw beics a chynllun ailgylchu beics. Datblygu mapiau o rwydweithiau trafnidiaeth actif a gweithio gydag ysgolion i hybu trafnidiaeth actif a diogelwch ffordd. Gwneud 20mph yn derfyn cyflymder mewn ardaloedd preswyl. Buddsoddi mewn opsiynau trafnidiaeth i annog trafnidiaeth gyhoeddus a chefnogi seiclo a cherdded. Gosod safonau rhyngwladol uchaf mewn cyfraith Deddf Aer Glan, yn gyson gyda chyngor WHO.\u201d"}, {"text_idx": "#000078", "text": "\u201cCodi safon a chysylltu trafnidiaeth gyhoeddus yng Ngogledd Cymru gan ddarparu Metro Gogledd Cymru sy\u2019n integreiddio trafnidiaeth cyhoeddus gyda theithio actif. Buddsoddi mewn mwy o opsiynau i gerdded a seiclo. Cyflwyno Deddf Awyr Glan i daclo llygredd a lleihau\u2019r nifer o afiechydon resbiradol.\u201d"}, {"text_idx": "#000080", "text": "\u201cGwario o leiaf 10% o gyllideb trafnidiaeth ar drafnidiaeth actif, gan sicrhau fod penderfyniadau lleol yn blaenoriaethu seiclo a cherdded mwy diogel a rhoi cefnogaeth i bobl er mwyn iddynt allu cael mynediad i drafnidiaeth actif. Sicrhau fod trafnidiaeth cyhoeddus yn gweithio i bawb. Pasio Deddf Aer Glan i daclo aer budr a\u2019r effeithiau iechyd a ganlyn.\u201d"}, {"text_idx": "#000081", "text": "Roeddwn i'n ysgrifennu hwn cyn yr etholiad, ac ar y pryd mi'r oedd disgwyl i Blaid Diddymu'r Cynulliad ac o bosib y Blaid Werdd ennill seddi. Ddigwyddodd mo hynny; ond dyma faniffesto'r Blaid Werdd p'run bynnag (doedd dim polisiau teithio actif ar faniffesto'r Blaid dros Ddiddymu):"}, {"text_idx": "#000082", "text": "\u201cOpsiynau trafnidiaeth gwell, fforddiadwy a glanach gan gynnwys gwell mynediad i seiclo, cerdded a thrafnidiaeth actif. Bydd strategaeth drafnidiaeth genedlaethol integreiddiedig yn: lleihau traffig ac allyriadau carbon; gwella iechyd a lles; gwella ansawdd yr aer; ac ymateb i\u2019r argyfwng hinsawdd. Lleihau\u2019r angen am drafnidiaeth mewn cerbydau preifat.\u201d"}, {"text_idx": "#000083", "text": "O ran iechyd corfforol, mae\u2019n fuddiol i bobl o bob oedran yn nghyd-destun cymalau (joints) ac esgyrn yn ogystal a phethau fel gordewdra; ac o ran iechyd meddwl mae\u2019r manteision yn enfawr. Darganfyddwyd hefyd fod y manteision hyn yn gorbwyso peryglon seiclo mewn ardaloedd llygredig. Y cam nesaf oedd gweld sut mae gwledydd eraill ar y cyfandir yn ffynnu o ran iechyd ac ati a gwelwyd fod lefelau llygredd a gordewdra ar y cyfan yn is mewn gwledydd lle mae \u2018na ddiwylliant seiclo, fel sydd yn yr Iseldiroedd er enghraifft. Yn olaf, darganfyddwyd fod, yn ddiddorol iawn mewn cyd-destun gwleidyddol ac economaidd, \u00a313 yn cael ei ddychwelyd i\u2019r economi am bob \u00a31 sy\u2019n cael ei wario ar yr isadeiledd seiclo/cerdded sy\u2019n gyfredol o ystyried cwestiwn gwreiddiol y prosiect."}, {"text_idx": "#000084", "text": "Roedd yn ddiddorol cymharu sylwadau pobl sydd eisoes yn seiclo a phobl sydd efallai ddim yn seiclo. Mae\u2019n rhaid derbyn nad ydy seiclo yn ffordd ymarferol o gymudo i bobl sy\u2019n byw\u2019n rhy bell neu\u2019n rhy agos; fodd bynnag, mae ffyrdd y gallwn ni wneud seiclo yn fwy diogel fel welwyd o\u2019r holiadur i seiclwyr. Wrth droi sylw at gynlluniau pleidiau gwleidyddol, mae amrywiaeth amlwg rhwng blaenoriaethau\u2019r pleidiau ond ar y cyfan mae cysyniad cyffredin fod buddsoddiad mewn trafnidiaeth actif yn fuddiol i iechyd, yr amgylchedd a\u2019r economi."}, {"text_idx": "#000085", "text": "O safbwynt bersonol, fy nghasgliad cyffredinol yw mai buddsoddiad gan lywodraethau\u2019n fyd-eang ond yn benodol yng Nghymru a\u2019r DG yw\u2019r allwedd i lwyddiant a ffyniant yn y dyfodol. Blaenoriaethau\u2019r rhan fwyaf o bleidiau gwleidyddol cyn yr etholiad yw adferiad ar ol Covid-19, lleddfu\u2019r argyfwng hinsawdd a gwella iechyd cyhoeddus. Mae buddsoddiad yn yr isadeiledd seiclo yn hybu\u2019r economi yn uniongyrchol yn ogystal a chynyddu gwariant mewn busnesau lleol ar y stryd fawr, pethau sy\u2019n allweddol wrth adfer yn economaidd ar ol Covid. Wedyn wrth gwrs, mae\u2019r manteision amgylcheddol yn amlwg - nid oes angen cywaith ymchwil cynhwysfawr i weithio hynny allan. Mae\u2019n lleihau lefelau llygredd, yn lleihau tagfeydd ac yn gwneud yr awyr yn fwy iach. O ran iechyd cyhoeddus, mae modd gwella iechyd corfforol a iechyd meddwl drwy gael pobl ar feics, ond er mwyn gwneud hynny mae angen sicrhau ei fod yn ddiogel a dyna lle mae\u2019r buddsoddiad yn chwarae\u2019i ran."}, {"text_idx": "#000086", "text": "La Vuelta yn y Gymraeg am y tro cyntaf: yr holl fanylion"}]