[{"text_idx": "#000005", "text": "Nod yr astudiaeth hon oedd darparu argymhellion tymhorol i arddwyr i sicrhau bod pryfed peillio\u2019n cael eu cefnogi\u2019n briodol drwy gydol y flwyddyn. Fe wnaethom adnabod y planhigion yr ymwelodd peillwyr a\u0302 trwy nodweddu\u2019r DNA o fewn paill ar eu cyrff, gan ddefnyddio proses a elwir yn metabarcodio DNA. Yma, rydym yn amlinellu rhai o\u2019r prif blanhigion a nodwyd gan yr astudiaeth."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae blodau ymenyn (rhywogaeth Ranunculus) a llygad Ebrill (Ficaria verna) yn codi\u2019r galon yn gynnar ac yn hwyr yn y gwanwyn fel carped o flodau ymenyn hardd sy\u2019n ffynhonnell fwyd gynnar i beillwyr. Dyma\u2019r grw\u0302p roedd cacwn, gwenyn me\u0302l, gwenyn unigol a phryfed hofran yn eu defnyddio amlaf drwy gydol y gwanwyn. Mae pryfyn hofran Cheilosia albitarsis s.l yn dodwy ei wyau yng ngwaelod blodau ymenyn a gwelir y rhai aeddfed yn aml yn bwydo ar baill a neithdar o\u2019r blodau. Drwy dorri\u2019r borfa\u2019n llai aml gellir annog llygad Ebrill a blodau ymenyn y waun mewn porfa dal os ca\u0302nt lonydd i dyfu."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Er eu bod yn aml yn cael eu hystyried yn chwyn, mae blodau dant y llew, Taraxacum officinale, yn ffynhonnell fwyd bwysig i bryfed sy\u2019n hedfan. Maent yn tyfu mewn amrywiaeth helaeth o gynefinoedd gan gynnwys dolydd, tir segur ac ar hyd ymyl ffyrdd gan roi sioe o flodau llachar yn y gwanwyn. Croesawch flodau dant y llew i\u2019ch lawnt drwy dorri\u2019r borfa yn llai aml, torri\u2018r borfa ychydig yn uwch neu ddim ond drwy adael iddynt flodeuo rhwng pob toriad. Bydd hynny\u2019n rhoi ffynhonnell hanfodol o neithdar i bryfed yn eich gardd ac yn eu tro yn llesol i\u2019ch llysiau a\u2019ch phanhigion gardd. Os ydych yn pryderu bod yr hadau\u2019n lledu i\u2019ch gwelyau blodau, gallech dorri eu pennau i ffwrdd hyd yn oed. Yn yr astudiaeth hon roedd dant y llew yn denu pryfed hofran a chacwn ond yn cyfannu mwy at ddeiet gwenyn me\u0302l a gwenyn unigol yn y gwanwyn."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae Geum yn fath o blanhigion lluosflwydd rhisomaidd llysieuol a elwir yn gyffredin yn afans. Maent yn cynhyrchu clystyrau llac o flodau sia\u0302p soser yn felyn, coch neu oren fel rheol o ddiwedd y gwanwyn i\u2019r haf a chylch o ddail lledwyrdd yn eu cynnal. Gwelwyd bod cacwn, gwenyn me\u0302l a phryfed hofran yn ymweld ag afens yn yr astudiaeth hon ond yn arbennig o boblogaidd gan wenyn unigol ar ddiwedd y gwanwyn. Yn gyffredinol dylid tyfu\u2019r planhigion mewn tir llaith sy\u2019n draenio\u2019n dda yn llygad yr haul neu hanner cysgod. Un math sy\u2019n boblogaidd yw mapgoll glan y dw\u0302r, Geum rivale, sy\u2019n frodorol yn y Deyrnas Gyfunol. Mae gan y planhigyn lluosflwydd hwn sy\u2019n hoffi lleithder ddail isaf gwyrdd llachar, a blodau oren ysgafn sy\u2019n cael eu cynhyrchu o ddiwedd y gwanwyn tan ganol yr haf. Mae mapgoll glan y dw\u0302r yn llwyddo\u2019n dda mewn pridd ffrwythlon sy\u2019n dal dw\u0302r ac yn llygad yr haul neu hanner cysgod. Mae nifer fawr o amrywiaethau ar gael, ond cofiwch ddewis y rhai gyda blodau unigol yn hytrach na blodau dwbl, nad ydynt o fawr o fudd i beillwyr."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae ysgall (Cirsium arvense, C. vulgare, C. palustre), Pengaled (Centaurea nigra) a Melynydd (Hypochaeris radicata) yn flodau cyffredin y ddo\u0302l ac yn fwyd gwerthfawr yn ystod yr haf oherwydd yr holl neithdar a\u2019r paill maent yn eu cynhyrchu. Gwelwyd bod y grw\u0302p hwn o blanhigion ymhlith y mwyaf poblogaidd drwy gydol yr astudiaeth, ac yn cael eu defnyddio gan gacwn, gwenyn me\u0302l a phryfed hofran. Ar y cyfan gwelwyd bod gwenyn yn defnyddio Cirsium/Centaurea/Hypochaeris yn amlach na phryfed hofran. Gellir annog y planhigion hyn drwy greu do\u0302l fechan yn eich gardd, drwy wneud y tir yn llai ffrwythlon drwy dorri\u2019r borfa\u2019n gyson a chludo\u2019r toriadau i ffwrdd. Fel arall, mae yna nifer o fathau addurnol poblogaidd o Cirsium a Centaurea y gellir eu defnyddio i ddenu peillwyr, er enghraifft, ysgallen fwyth (Cirsium heterophyllum),ysgallen bluog (Cirsium rivulare), y benlas luosflwydd (Centaurea montana) a glas yr y\u0302d (Centaurea cyana)."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mae drain yn blanhigion caled iawn sy\u2019n gallu tyfu mewn unrhyw le bron a gallant gymryd trosodd yn eich gardd os na cha\u0302nt eu rheoli. Mae hyn yn golygu bod nifer o arddwyr ystyried y planhigyn hwn yn niwsans heb wybod ei fod yn bwysig i fywyd gwyll gan ddarparu neithdar a phaill i nifer o bryfed am ei fod yn blodeuo\u2019n hir. Gwelwyd mai drain a ddefnyddid amlaf ar draws yr holl grwpiau a samplwyd yn yr astudiaeth hon (cacwn, gwenyn me\u0302l, gwenyn unigol a phryfed hofran) o ddiwedd y gwanwyn i ddechau\u2019r hydref. Mae mathau addurnol o Rubus nad ydynt yn frodorol yn aml yn ymwthiol, felly cadwch at lwyni ffrwythau brodorol fel mwyar duon, mafon, mwyar Logan a mafonfwyar am amrywiaeth."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae Bidens a Coreopsis yn blanhigion gardd o deulu llygad y dydd. Maent yn aml yn felyn neu\u2019n wyn ac yn blodeuo yn ystod yr haf a\u2019r hydref gan ymestyn y tymor blodeuo ar gyfer peillwyr. Yn yr astudiaeth hon roedd cacwn, gwenyn me\u0302l a phryfed hofran yn ymweld a\u0302\u2019r blodau\u2019n aml. Ymhlith y rhywogaethau sy\u2019n boblogaidd gan arddwyr mae Bidens aurea (yn y llun) a Coreopsis verticillata, y ddau\u2019n hawdd eu tyfu mewn pridd sy\u2019n draenio\u2019n dda."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Grw\u0302p o blanhigion yn nheulu llygad y dydd yw ffarwel haf mewn gwahanol fathau o borffor a phinc a nifer o rywogaethau a elwir yn gyffredin yn flodau Mihangel. Maent yn blodeuo o ddiwedd yr haf tan yr hydref gan fod yn ffynhonnell dda o fwyd i beillwyr pan fydd nifer o blanhigion brodorol wedi gorffen blodeuo. Gall y planhigion hyn ddioddef cysgod a thyfu mewn pridd llaith cyn belled ag y gellir cadw ychydig leithder. Gwelwyd bod pryfed hofran, gwenyn me\u0302l a chacwn yn ymweld yn yr haf ac roeddent yn ffefryn mawr gan gacwn yn yr hydref. Mae ein canlyniadau\u2019n cynnwys y rhywogaeth Symphyotrichum sy\u2019n ddiweddar wedi ei hail-ddosbarthu oddi wrth aster."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mae Clematis yn blanhigyn dringo poblogaidd mewn nifer o wahanol liwiau. Gellir mwynhau\u2019r blodau drwy\u2019r flwyddyn yn dibynnu ar y rhywogaeth a dyfir, ac mae mathau ar gael sy\u2019n blodeuo yn y gwanwyn, yr haf, yr hydref a\u2019r gaeaf. Yn yr astudiaeth hon gwelwyd mai cacwn, gwenyn me\u0302l a phryfed hofran oedd yn ymweld yn bennaf yn yr hydref. Mae yna gannoedd o wahanol fathau lliwgar i\u2019w cael a fydd yn blodeuo tan fis Medi, er enghraifft \u2018Jackmanii\u2019 a \u2018Kermesina\u2019."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Os hoffech ychwanegu\u2019r planhigion hyn i\u2019ch gardd, ewch i ganolfan arddio Y Pot Blodyn. Chwiliwch am blanhigion sy\u2019n arddangos ein logo Achub Peillwyr i sicrhau eu bod wedi eu tyfu heb ddefnyddio pryfladdwyr synthetig na chompost mawn."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Perllannau wrth galon Afalau Cymru"}]