[{"text_idx": "#000001", "text": "Fel yr ydym wedi crybwyll o\u2019r blaen, eleni rydym wedi nodi yn flwyddyn Chwedlau yng Nghymru. Nid yw ein dafarn yn unig yn adnabyddus am ei dafarn draddodiadol clyd a llety unigryw ger Zip World ac Eryri, mae\u2019n adnabod hefyd am fod y Bwyty/Tafarn mwyaf cymreig yn y byd."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Ymgyrch y Blwyddyn Chwedlau yw cael ni i ddysgu mwy am yr hyn sydd iw wneud ar Cymru rydym yn caru. Felly, os ydych yn lleol neu\u2019n ymweld a Cymru, efallai y bydd gennych ddiddordeb mewn dysgu rhai ffeithiau am yr ardal a\u2019i hanes."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae tua, 750,000 o bobl yn gallu siarad Cymraeg. Mae\u2019r rhif hwn yn ymestyn nid yn unig i\u2019r wlad gyfagos Lloegr, ond hefyd yr Unol Daleithiau a Chanada."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae\u2019r cyfrif nifer gweddol fawr ar gyfer dim ond 20% o boblogaeth bresennol Cymru, fodd bynnag."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae\u2019r genhinen yn cael ei gydnabod fel y symbol cenedlaethol Cymru. Er bod ei darddiad wedi cael ei dadlau yn eang yn y gorffennol, un o\u2019r damcaniaethau mwyaf cyffredin yw bod y brenin Gwynedd, Cadwaladr (655-682 OC), gorchmynnodd ei ddynion eu gwisgo mewn i frwydr at ddibenion adnabod."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Dros y blynyddoedd, mae\u2019r symbol o Cennin Pedr wedi disodli\u2019r cennin, efallai oherwydd ei fod yn edrych yn fwy deniadol. Mae Cennin Pedr hefyd yn dechrau blodeuo ar gyfer Dydd Gw\u0302yl Dewi, sydd yn ddigwyddiad enwog yng Nghymru."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae yna un peth mae\u2019r Cymraeg yn andros o angerddol am, sef rygby. Cafodd yr Undeb Rygbi Cymru (URC) ei sefydli yn o\u0302l yn 1881, lle y chwarae odd eu ge\u0302m gyntaf erioed yn erbyn Lloegr."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Dros eu gyrfa, mae ti\u0302m rygbi Cymru wedi ennill y Chwe Gwlad 26 o gwaith, y diweddara yn 2013."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae Baner Cymru yn cynnwys gefndir gwyrdd a gwyn, gyda draig goch yn y ganolfan. Mae y baner wedi cael ei gwneud yn swyddogol yn 1959; fodd bynnag, mae\u2019r symbolaeth o fewn iddo wedi gael ei ddefnyddio ers canrifoedd i gynrychioli Cymru."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae\u2019r ddraig wedi bod yn cynrychioli Cymru am ymhell dros fil o flynyddoedd, ac mae nifer o ddamcaniaethau ar sail yr hyn a wnaeth y ddraig yn symbol amlwg. Dywedir bod y brenhinoedd Cymreig Aberffraw mabwysiadu\u2019r symbol cyntaf fel ffordd o fynegi eu pw\u0302er ar o\u0302l i\u2019r Rhufeiniaid gadal, yn ystod y bumed ganrif."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae Gogledd Cymru yn gartref i bentref a dorrodd record, sy\u2019n meddu ar y teitl y enw lle hiraf yn Ewrop."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Gellir Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch i\u2019w gweld ar Ynys Mo\u0302n, ond i\u2019r rhai sy\u2019n byw gerllaw ceith ei enwi y fwy syml, Llanfair P.G neu Llanfairpwll."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae\u2019r dref yn fras yn cyfateb i \u2018the parish church of St. Mary, in hollow of the white hazel, near the rapid whirlpool and the parish church of St. Tysilio, with the red cave\u2019- siarad am penodol!"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae Gogledd Cymru yn gartref i rai rhyfeddodau naturiol gwirioneddol hardd. Rhaeadr Ewynnol, sydd i\u2019w weld ym mhentref Betws-y-coed yw\u2019r rhaeadr mwyaf poblogaidd ym Mhrydain."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Rhaeadr arall sy\u2019n lle poblogaidd i ymwelwyr yng Ngogledd Cymru iw Aber Falls. Mae\u2019r rhaeadr hardd wedi ei leoli dwy filltir i\u2019r de o dref Abergwyngregyn yng Ngwynedd."}]