[{"text_idx": "#000003", "text": "Nithio\u2019r grawn oddi wrth yr usGyda miliynau o wefannau ar gael i ddefnyddwyr y Rhyngrwyd, fe allai fod yn anodd dweud pa rai sy\u2019n gyfreithlon. Am bob erthygl o ffynhonnell newyddion gyfreithlon, mae llawer mwy o erthyglau sy\u2019n anghyfreithlon. Gall rhannu newyddion ffug niweidio eich enw da ar-lein, eich hygrededd, a\u2019ch statws academaidd. Wrth astudio ym Mhrifysgol Aberystwyth, mae\u2019n bwysig bod yn ymwybodol o erthyglau newyddion ffug yn ogystal a\u0302 defnyddio erthyglau a ffynonellau cyfreithlon yn gywir. Bydd y blog hwn yn rhoi awgrymiadau defnyddiol i chi ar sut i gyflawni\u2019r ddau nod a fydd yn gwneud eich taith academaidd ychydig yn haws.Beth yw \u2018newyddion ffug?\u2019Mae yna sawl diffiniad o newyddion ffug ond y diffiniad sy\u2019n cael ei dderbyn yn fwyaf cyffredinol yw unrhyw stori newyddion sy\u2019n ffug a/neu\u2019n fwriadol gamarweiniol. Rhai o ddibenion newyddion ffug yw creu ymateb, gwthio naratif gwleidyddol, neu at ddibenion digrif. Mae\u2019n hawdd cynhyrchu\u2019r math hwn o newyddion ar y Rhyngrwyd gan y gall unrhyw un gyhoeddi unrhyw beth y maen nhw ei eisiau waeth beth fo\u2019r gwirionedd neu beth fo\u2019u cymwysterau. Mae hefyd yn dod yn fwyfwy anodd i\u2019w ganfod gan ei bod hi\u2019n hawdd cuddio gwefan fel ffynhonnell newyddion gyfreithlon ac mae\u2019r cynnydd mewn technoleg yn ei gwneud hi\u2019n haws gwneud mathau eraill o newyddion, megis adroddiadau byw, yn gyfreithlon, fel y byddwch yn ei ddysgu yn y blog hwn."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Sut mae dweud y gwahaniaeth rhwng newyddion ffug a newyddion cyfreithlon (\u2018go iawn\u2019)Un o\u2019r pethau cyntaf y dylech chi chwilio amdano wrth ddarllen erthygl ar-lein yw o ba wefan y mae wedi dod. Mae gan bron pob ffynhonnell newyddion cyfreithlon, fel y BBC a The Guardian, glo caeedig wrth ymyl dolen y wefan yn y bar cyfeiriadau. Mae\u2019r symbol hwn yn golygu bod y wefan yn ddiogel a bod ganddi dystysgrif we ddilys."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Bydd rhai gwefannau a gre\u0308wyd gan ddefnyddwyr, neu wefannau sydd heb dderbyn tystysgrif gwe ddilys yn cynnwys symbol clo wedi\u2019i ddatgloi gyda llinell goch drwyddo \u2013 sy\u2019n nodi nad yw\u2019r cysylltiad gwe yn ddiogel. Mae\u2019r dull hwn yn ffordd effeithiol o ddweud a yw gwefan yn cynnwys newyddion ffug, fodd bynnag, nid yw\u2019n ddi-ffael. Gall llawer o wefannau newyddion amatur, yn enwedig y rhai sy\u2019n cael eu rhedeg o gartref, gynhyrchu newyddion cyfreithlon ond nad oes modd iddynt gael tystysgrif gwe ddilys. Os nad ydych chi\u2019n siw\u0302r, peth arall i edrych amdano yw sut mae\u2019r newyddion yn cael ei gyflwyno. Un o\u2019r prif resymau y cynhyrchir newyddion ffug yw i ennyn llawer o gliciau trwy ddenu dicter. Er enghraifft, mae stori gyda\u2019r teitl \u2018y Tywysog William yn dwyn \u00a3500 miliwn gan yr FA\u2019 yn fwriadol ymfflamychol ac wedi\u2019i chynllunio i ennyn adwaith tanbaid. Mae penawdau fel y rhain fel arfer yn dod gyda delwedd wedi\u2019i golygu a gre\u0308wyd i wneud yr erthygl yn fwy credadwy. Fel canllaw bras, os yw stori\u2019n swnio\u2019n rhy warthus i fod yn wir, mae\u2019n debygol iawn o fod yn newyddion ffug. Dull arall o wirio yw gweld a yw safleoedd newyddion eraill yn cyhoeddi\u2019r stori. Byddai rhywbeth mor fawr a\u0302 \u2018y Tywysog William yn dwyn \u00a3500 miliwn gan yr FA\u2019 ar dudalen flaen pob safle newyddion genedlaethol. Dylai chwiliad Google syml ganfod adroddiadau eraill. Y ffordd orau o ddilysu cyfreithlondeb stori yw gweld a yw o leiaf 3 ffynhonnell newyddion gwahanol, dibynadwy yn ymdrin a\u0302\u2019r stori.Cynnydd mewn Peiriannau: Brwydro yn erbyn \u2018botiaid\u2019 cyfryngau cymdeithasolWrth ddarllen y blog hwn efallai eich bod wedi gofyn i chi\u2019ch hun \u2018pwy sy\u2019n gyfrifol am ledaenu newyddion ffug?\u2019 Er mai pobl sy\u2019n gyfrifol am gynhyrchu\u2019r erthygl, mae\u2019r erthygl ei hun fel arfer yn cael ei rhannu a\u2019i lledaenu drwy\u2019r cyfryngau cymdeithasol gan bot. Rhaglenni cyfrifiadurol yw botiaid sydd wedi\u2019u cynllunio i gyflawni swyddogaeth benodol ar y cyfryngau cymdeithasol, megis tanysgrifio i sianel YouTube. Mae botiaid yn ymddangos fel cyfrif ar y cyfryngau cymdeithasol, ac mae\u2019n gallu bod yn anodd dweud pa gyfrifon sy\u2019n real a pha rai sy\u2019n ffug. Yn ffodus, mae yna ambell ffordd o ddweud. Os ydych chi\u2019n amau mai bot yw cyfrif, gwyliwch beth maen nhw\u2019n ei wneud ar y cyfryngau cymdeithasol. Mae botiaid yn dueddol o bostio\u2019n aml, gyda nifer o\u2019u negeseuon yn debyg bob tro. Mae rhai cyfrifon bot hyd yn oed yn cynnwys lluniau proffil a elwir yn wynebau dwfn, sef wynebau a gynhyrchir gan ddeallusrwydd artiffisial sydd wedi\u2019u cynllunio i wneud i broffil ar y cyfryngau cymdeithasol edrych fel ei fod yn perthyn i unigolyn go iawn. Y ffordd orau o adnabod bot sy\u2019n defnyddio wyneb dwfn yw chwilio am y ddelwedd ar-lein drwy glicio botwm de\u2019r llygoden ar y llun proffil a chlicio ar chwilio. Os yw\u2019r canlyniad ond yn cynhyrchu proffiliau sydd ag un llun yn unig ar-lein, yna mae\u2019n debygol iawn eich bod wedi dod ar draws bot. Os ydych chi\u2019n amau mai bot yw cyfrif, y peth gorau y gallwch chi ei wneud yw rhoi gwybod am y cyfrif i\u2019r llwyfan cyfryngau cymdeithasol y mae\u2019r cyfrif arni ac yna blocio\u2019r cyfrif. Mae\u2019r rhan fwyaf o Mae\u2019r rhan fwyaf o wefannau cyfryngau cymdeithasol, fel Facebook a Twitter, yn cael gwared ar gyfrifon bot os ydyn nhw\u2019n derbyn digon o adroddiadau. Fel arall, mae gwefannau fel yn defnyddio dysgu peirianyddol i benderfynu a yw cyfrif yn cael ei redeg gan bot NEU gan berson sy\u2019n cymryd rhan mewn ymddygiad gwenwynig fel dechrau ymladd ar-lein a lledaenu newyddion ffug. Mae\u2019r rhan fwyaf o gyfrifon bot yn cael eu dileu\u2019n gyflym ar o\u0302l iddyn nhw gael eu darganfod.Cyfryngau \u2018ffugiad dwfn\u2019Mae technoleg bellach mor soffistigedig fel ei bod hi\u2019n bosibl i Ddeallusrwydd Artiffisial wneud iddi ymddangos bod unigolyn wedi dweud neu wneud rhywbeth na wnaethant. Gelwir hyn yn wyneb dwfn, lle mae Deallusrwydd Artiffisial yn cynhyrchu cyfansoddiad o wyneb unigolyn y gellir ei arosod ar gorff unigolyn arall, gan greu\u2019r camargraff bod yr unigolyn yno mewn gwirionedd. Mae sain ffugiad dwfn yn defnyddio Deallusrwydd Artiffisial i greu dyblygiad o lais unigolyn. Yn aml, mae\u2019r technolegau hyn yn cael eu defnyddio gan hacwyr maleisus i wneud i darged ymddangos yn rhywle nad ydyn nhw erioed wedi bod iddo a dweud rhywbeth nad ydyn nhw erioed wedi ei ddweud. Gan fod y cyfansoddion a gynhyrchir gan Ddeallusrwydd Artiffisial mor real mae\u2019n hynod o anodd eu hadnabod, ac mae\u2019r dechnoleg y tu o\u0302l iddynt yn dod yn fwy datblygedig, felly beth allwn ni ei wneud? I adnabod \u2018wyneb dwfn\u2019, talwch sylw manwl i symudiadau\u2019r wyneb. Oes unrhyw beth yn edrych yn anystwyth neu\u2019n annaturiol? Nawr gwrandewch ar eu llais, sut mae\u2019n swnio? Os oes rhywbeth yn swnio\u2019n od, megis to\u0302n y siaradwr a\u2019r lefel sain wrth iddynt siarad, mae\u2019n bosibl eich bod yn edrych ar luniau \u2018ffugiad dwfn\u2019."}, {"text_idx": "#000006", "text": "LibGuidesOs ydych chi wedi cyrraedd cyn belled a\u0302 hyn, efallai eich bod chi\u2019n dechrau meddwl bod llawer gormod i\u2019w gofio yma. Peidiwch a\u0302 phoeni, mae yna adnoddau i\u2019ch helpu chi! Mae\u2019r Llyfrgellwyr Pwnc wedi cynhyrchu\u2019r LibGuides, sy\u2019n darparu gwybodaeth ar sut i ddefnyddio amrywiaeth eang o wasanaethau\u2019r llyfrgell megis dod o hyd i adnoddau arbenigol ar eich pwnc, cysylltu a\u0302 llyfrgellydd pwnc, a darllen canllawiau ar sut i ddefnyddio adnoddau\u2019r llyfrgell, hyd yn oed. Mae yma hefyd ganllawiau cryno ar gyfeirnodi ac osgoi lle\u0302n-ladrad, ac rydyn ni\u2019n argymell y dylai pob myfyriwr eu darllen. Mae\u2019r canllaw cyntaf rwy\u2019n ei argymell yn rhoi gwybodaeth ddefnyddiol am ddod o hyd i wybodaeth ar gyfer eich traethawd hir ac ymdrin a\u0302\u2019r wybodaeth honno. Mae gan LibGuides hefyd adran ar bwyso a mesur ffynonellau newyddion a chyfryngau, sy\u2019n ddefnyddiol o ran canfod newyddion ffug."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Eich cyfrifoldebau a sut y gallwch chi helpuEfallai eich bod chi\u2019n pendroni beth sydd gan ledaeniad newyddion ffug i\u2019w wneud a\u0302 chi. Wedi\u2019r cyfan, nid yw pob un ohonoch yn astudio newyddiaduraeth neu gyfathrebu, felly pam trafferthu brwydro yn erbyn y lledaeniad? Mae gan y rhan fwyaf o wefannau cyfryngau cymdeithasol bolisi \u2018dim goddefgarwch\u2019 ar gyfer rhannu straeon newyddion ffug a\u2019r gosb am wneud hynny yw atal eich cyfrif yn barhaol. Ar ben hynny, gall rhannu newyddion ffug hefyd effeithio ar eich cyflogadwyedd gan ei fod yn dangos diffyg ymwybyddiaeth a gellir ystyried hyn yn niweidiol i enw da\u2019r cwmni. O achos ffactorau fel y rhain, mae\u2019n hanfodol bod yn wyliadwrus wrth rannu straeon newyddion ar y we. Gallwch fynd i\u2019r afael a\u0302 lledaeniad rhemp camwybodaeth drwy ddefnyddio rhai o\u2019r dulliau a grybwyllwyd eisoes. Ffordd arall o helpu yw lledaenu\u2019r gair am newyddion ffug. Dywedwch wrth eich ffrindiau, eich teulu, gwnewch gymaint o bobl ag y gallwch yn ymwybodol o newyddion ffug."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Eisiau dysgu mwy?Ewch i\u2019n casgliad LinkedIn Learning sy\u2019n cynnwys rhai awgrymiadau defnyddiol i helpu i roi taw ar gamwybodaeth."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Leave a Comment Diddymu ymateb"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ni fydd eich cyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi. Mae'r meysydd gofynnol yn cael eu marcio *"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Cadw fy enw, e-bost a gwefan o fewn y porwr hwn ar gyfer y tro nesaf fyddai'n gadael sylw."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Notify me of follow-up comments by email."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Notify me of new posts by email."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Tanysgrifiwch i'r blog drwy e-bost\nTeipiwch eich cyfeiriad e-bost isod i danysgrifio i'r blog hwn er mwyn derbyn hysbysiadau drwy e-bost am gyhoeddiadau newydd ar y blog."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Tanysgrifiwch i'r blog drwy e-bost"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Teipiwch eich cyfeiriad e-bost isod i danysgrifio i'r blog hwn er mwyn derbyn hysbysiadau drwy e-bost am gyhoeddiadau newydd ar y blog."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Creu, datrys problemau ac arloesi digidol\nCyfathrebu, cydweithredu a chyfranogiad digidol\nLlythrennedd gwybodaeth, data a chyfryngau"}]