[{"text_idx": "#000000", "text": "Gruffudd ab OwainMay 286 min read"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Nid yn unig am mai dyma \u2019mlwyddyn olaf yn cystadlu yn yr ysgol, ond hefyd am fod lleoliad yr Eisteddfod mor braf."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Wrth i\u2019r ardal gael ei gorchuddio mewn trionglau o goch, gwyn a gwyrdd a\u0302 Llanymddyfri yn croesawu prifwyl yr ieuenctid, dyma gyfle euraidd i ddod i \u2019nabod yr ardal ar gefn beic."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Felly mi wnes i ofyn i Robyn Davies, arbenigwr ar seiclo\u2019n yr ardal heb os a llais cyfarwydd ar raglenni seiclo S4C, fy rhoi ar ben ffordd."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mi ddaeth o\u2019n o\u0302l ata\u2019i gyda rhestr gynhwysfawr o\u2019r lleoliadau gorau i ymweld a\u0302 hwy yn ystod yr wythnos, a dwi\u2019n gwerthfawrogi\u2019i amser a\u2019i arbenigedd yn ofnadwy."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Fo sy\u2019n arwain y daith drosom ni heno a\u2019i sylwadau fo sydd mewn italics; er fod ambell sylw fan hyn fan draw gen i! Dwi\u2019n dyfynnu o bryd i\u2019w gilydd o gofnod wnes i ysgrifennu am fy nhaith yn yr haf o adref i Lanymddyfri ar y beic; cofnod sydd, digwydd bod, wedi ennill y gystadleuaeth am ysgrifennu blog i rai dan 25 oed yn yr Eisteddfod hon."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mwynhewch y wibdaith drwy fro\u2019r Eisteddfod, a gobeithio y cewch chi fynd ar ddwy olwyn os fydd cyfle\u2019n codi yn ystod yr wythnos."}, {"text_idx": "#000013", "text": "(Soar y Mynydd yn 32km/20 milltir o faes yr Eisteddfod)"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae gen i rywfaint o wybodaeth am y llwybr hwn a\u0302 minnau wedi teithio ar ei hyd wrth seiclo o Aberystwyth i Lanymddyfri yn yr haf. Dyma wnes i ysgrifennu ar y pryd: \u201cDydych chi ddim yn gwybod beth ydy ystyr y gair anghysbell tan eich bod chi\u2019n mynd o Dregaron ac angen cyrraedd Llanymddyfri, ac yn mynd dros Fwlch Esgair Gelli, heibio Soar y Mynydd a Llyn Brianne. Hynny pan fo hanfodion cynhaliaeth eich bywyd i gyd ar eich beic; pan fo popeth yn eich dwylo chi. Dim signal ffo\u0302n chwaith, yn amlwg. Does \u2018na ddim lle i hyd yn oed ystyried \u2018beth os..\u2019.\u201d Efallai mod i\u2019n bod fymryn yn ddramatig. Eilio\u2019r pwynt ei bod hi\u2019n werth ymweld, yn sicr."}, {"text_idx": "#000017", "text": "(Devil's Staircase yn 31km/20 milltir o faes yr Eisteddfod)"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Un o ddringfeydd mwyaf eiconig Cymru, neu efallai Prydain yw'r Devil's Staircase. Milltir o darmac troellog sydd ar gyfartaledd o 25% graddiant ac yn cyrraedd 30% mewn mannau. Mae yna ddwy ochr i'r ddringfa, a na, does dim ffordd hawdd i fyny. Mae'r ddau yr union yr un hyd a graddiant. Mae'r ochr enwog yn dod o'r Gorllewin ac yn codi o Gomin Abergwesyn, sef dyffryn cul hynod o dlws sydd yn cael ei rhedeg gan yr Ymddiriodolaeth Genedlaethol."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Pan o\u2019n i\u2019n ysgrifennu cofnod am ddringfeydd gorau\u2019r Canolbarth \u2019no\u0302l yn 2019 (!), dyma\u2019r cwbl oedd gen i i\u2019w ddweud am Devil\u2019s Staircase. \u201cDringfa fer ond heriol.\u201d Be wyddwn i? Ta waeth, am \u2019mod i\u2019n aros ar gyrion Llanwrtyd ar ffordd Abergwesyn, mae gen i esgus perffaith i fynd am dro i Devil\u2019s Staircase."}, {"text_idx": "#000020", "text": "(25km/15 milltir o faes yr Eisteddfod)"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Sdim angen dweud rhyw lawer am y ddringfa enwog yma. Un o'r uchaf yng Nghymru ac yn cynnwys arwyddion beicio erbyn hyn (a camerau cyflymder)."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Dwi wedi ysgrifennu cofnod cyfan am fy mhrofiad ar y Mynydd Du. Ond dyma bwt o\u2019r cofnod wnes i grybwyll cynt: \u201cDwi mor falch y gwnes i ymestyn fy reid ar y dydd Mawrth er mwyn cynnwys Y Mynydd Du; un o\u2019r dringfeydd oedd reit yn uchel ar fy rhestr o rai i\u2019w cwblhau. O Lanymddyfri, penderfynais ddilyn y ffordd fawr i Langadog oedd ddigon tawel ar y pryd, cyn troi i\u2019r chwith (digon hawdd methu hwn) am Frynaman. Mae\u2019n dechrau rhyw ddringo\u2019n raddol yma, cyn i\u2019r arwydd mawr brown ddynodi dechrau\u2019r ddringfa \u2018go iawn\u2019."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Mae\u2019r dringo\u2019n gyson drwyddi draw, y rhannau cyntaf yn eithaf caee\u0308dig, cyn ichi groesi grid gwartheg ac yna mae\u2019n agor allan yn gyfan gwbl a golygfeydd gwych i\u2019w cael. Rownd un tro pedol, parhau i ddringo, rownd Tro\u2019r Gwcw, ac wedi hynny dydy\u2019r copa ddim yn rhy bell. Oddi yno, mae\u2019r golygfeydd i\u2019r de yn arbennig ar ddiwrnod clir, a gellir gweld am filltiroedd maith. Roedd y ddringfa hyd yn oed yn fwy melys o wybod ei bod hi fwy neu lai\u2019n downhill all the way i\u2019r gwesty wedi hynny.\u201d"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Ardal i'r Dwyrain o Lanymddyfri a gymerwyd drosto gan y fyddin ar o\u0302l yr ail ryfel byd er mwyn hyfforddi milwyr. Mae'n destun bach o atgasedd, yn debyg i Dryweryn gyda nifer fawr o ffermwyr yn gorfod rhoi eu tir a'u cartrefi i ffwrdd mewn cyfnod o wythnosau. Er y hanes, mae'n ardal anhygoel i feicio gyda ffyrdd llyfn, uchel a golygfeydd yn ymestyn ar hyd y Bannau."}, {"text_idx": "#000026", "text": "(tua 19km/12 milltir o faes yr Eisteddfod)"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Mae yna ddwy ffordd mi allwch deithio o Drecastell i Langadog. Mae rhan fwyaf yn dilyn yr A40 i Lanymddyfri ac ymlaen. Ond, mae'r rhai sy'n gwybod yn well yn troi wrth dafarn y Castell yn Nhrecastell er mwyn cymryd yr heol sydd yn teithio ar hyd y Mynydd Du. Mae'r golygfeydd fan hyn werth ei gweld wrth i chi gadael y Fforest Fawr a dod allan ar y mynydd ar y ffin rhwng Sir Gar a Bowis."}, {"text_idx": "#000028", "text": "(22km/13 milltir o faes yr Eisteddfod)"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Un o enwau pentrefi gorau yng Nghymru yn fy marn i. Nid yw'n lle mor enwog a'r rhai eraill ar y rhestr ond dyma le godidog i fynd ar gefn beic. Mae ffordd tawel yn gadael Rhandirmwyn wrth dafarn y Towy Bridge ac yn dilyn y dyffryn cul dros Bwlch y Rhiw i ddechrau'r afon Cothi. Mi allwch ddod allan ym mhentref Pumsaint cyn dychwelyd i Lanymddyfri."}, {"text_idx": "#000030", "text": "(Castell Carreg Cennen yn 25km/15 milltir o faes yr Eisteddfod)"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Mae'n bosib gwneud cylchdaith i ymweld a\u0302 thri castell enwog y sir (heb anghofio Castell Llanymddyfri). Mae Castell Dryslwyn yn eistedd ar ochrau'r afon Tywi hanner ffordd rhwng Llandeilo a Gaerfyrddin, llecyn tawel prydferth. Yn aml welwch elyrch yn arnofio gerllaw. Yr ail gastell yw Castell Dinefwr. Mae'r castell yma wedi'i leoli ym Mharc Dinefwr, sef stad mawr o dir sy'n cynnwys y plasdy, Ty Newton a'r gwartheg gwynion enwog sydd, o bob so\u0302n, wedi byw yn yr ardal ers amser Hywel Dda. Y castell olaf (a'r un gorau) yw Castell Carreg Cennen. Mae'r castell yma wedi ei adeiladu ar graig enfawr uwchben pentref Trap. Mae i weld yn glir i yrrwyr sy'n teithio i'r gogledd o Gross Hands. Mae'r ffyrdd o gwmpas fan hyn yn rhai talpiog dros ben ac angen coesau cryf a beic gyda digon o geriau arno."}, {"text_idx": "#000032", "text": "8. Mynydd Llanllwni a Rhydcymerau"}, {"text_idx": "#000033", "text": "(Rhydcymerau yn 25km/15 milltir o faes yr Eisteddfod)"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Mae Mynydd Llanllwni bach yn bellach o Lanymddyfri, tua awr ar gefn beic, ond yn werth yr ymdrech. Mae nifer o ffyrdd i gyrraedd y brig a pob un werth darganfod. Mae'r ffordd mwyaf serth yn dechrau ym mhentref Rhydcymerau, sef pentref yr enwog DJ Williams."}, {"text_idx": "#000035", "text": "(Brechfa yn 30km/19 milltir o faes yr Eisteddfod)"}, {"text_idx": "#000036", "text": "Ym mhellach lawr yr afon Cothi fe ddewch i bentref Abergorlech. Mae'n cymryd bach o ymdrech i gyrraeddachos nid yw'r ffordd yn dilyn y dyffryn ond yn dringo yn gyntaf cyn cwympo lawr i'r pentref. Os beicio mynydd yw eich pleser, mae Abergorlech a Fforest Brechfa yn un o ganolfannau gorau ar gyfer beicio mynydd ym Mhrydain gyda nifer fawr o lwybrau i rhoi sialens i unrhyw reidiwr. Mi allwch ddilyn yr heol lawr y dyffryn cyn cyrraedd pentref Brechfa, ond bydd angen dringo eto os ydych am ddianc."}, {"text_idx": "#000037", "text": "(14km/9 milltir o faes yr Eisteddfod)"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Na ddim yr un o stori'r Nadolig, ond lle werth mynd ar gefn beic. Hwn yw'r ffordd gorau o deithio o Lanymddyfri i lawr i Landeilo. Ddim yn dilyn y dorf lawr yr A40 ond cymryd y ffordd tawel i Langadog ac ar draws y comin wrth groesi'r Afon Sawdde ac ymlaen i Fethlehem. Mae golygfa gwych o ddyffryn Tywi ac mi allwch gario ymlaen i ddod allan ar gyrion Llandeilo. Os nad ydych ffansio reidio yn o\u0302l gallwch ddal y tren syth no\u0302l i fyny'r dyffryn i Lanymddyfri cyn iddi dywyllu."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Dyna ni\u2019n gwybdaith drwy ardal Llanymddyfri ar gefn beic drosodd. Diolch o galon eto i Robyn am ei arbenigedd."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Os na wela\u2019i chi ar faes yr Eisteddfod, yna dwi\u2019n edrych ymlaen yn barod at gofnod tebyg yn arwain at y Genedlaethol ym Moduan!"}, {"text_idx": "#000041", "text": "La Vuelta yn y Gymraeg am y tro cyntaf: yr holl fanylion"}]