[{"text_idx": "#000001", "text": "Echis coloratus (y 'painted sawl-scaled viper), un o'r rhywogaethau a ddefnyddiwyd yn yr ymchwil. Gallai ymchwil newydd, sydd yn gwrthbrofi'r ddamcaniaeth bod gwenwyn wedi esblygu unwaith yn unig mewn ymlusgiaid, arwain hefyd at driniaethau meddygol newydd i wrthweithio effaith brathiadau gan nadredd."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Cafodd \u201crhagdybiaeth Toxicofera\u201d, sef bod gwenwyn wedi esblygu unwaith yn unig a bod y mwyafrif o rywogaethau ymlusgiaid sydd yn fyw heddiw wedi disgyn o ragflaenydd gwenwynig cyffredin, ei chyflwyno am y tro cyntaf bron i ddegawd yn o\u0302l. Ar y pryd roedd hwn yn syniad chwyldroadol oherwydd y gred draddodiadol oedd bod sawl tarddiad i wenyn nadredd. Er bod rhagdybiaeth Toxicofera wedi cael ei derbyn yn eang, ni chafodd ei rhoi ar brawf tan yn awr."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Defnyddiodd ymchwilwyr yn yr Ysgol Gwyddorau Biolegol ym Mhrifysgol Bangor dechnoleg dilyniant DNA flaengar i astudio mynegiant genynnau yn y gwenwyn a'r chwarennau poer, yn ogystal a\u0302 nifer o feinweoedd corff eraill o amrywiaeth o ymlusgiaid gwenwynig ac anwenwynig i roi prawf ar ragdybiaeth Toxicofera. Mewn erthygl yn rhifyn mis Rhagfyr o'r cyfnodolyn Toxicon (doi:10.1016/j.toxicon.2014.10.004), ysgrifennodd myfyriwr PhD o Fangor, Adam Hargreaves a'i oruchwyliwr Dr. John Mulley, ynghyd a\u0302 chydweithwyr yn Sefydliad Sanger Ymddiriedolaeth Wellcome ac Athrofa'r Gwyddorau Biolegol, Amgylcheddol a Gwledig ym Mhrifysgol Aberystwyth, nad yw rhagdybiaeth Toxicofera'n cael ei chefnogi gan y data newydd hyn. Oherwydd hyn mae gwyddonwyr wedi ailafael yn y rhagdybiaeth wreiddiol, sef bod gwenwyn wedi esblygu ddwywaith o leiaf mewn ymlusgiaid."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Adam Hargreaves, myfyriwr PhD o Fangor, a wnaeth yr ymchwil. \"Mae gennym ddiddordeb mawr yn esblygiad gwenwyn. Y farn gyffredin oedd bod gwenwyn wedi esblygu unwaith yn unig yn gynnar yn esblygiad ymlusgiaid\", eglura Adam Hargreaves. \"Ond pan ddechreuwyd edrych ar y data, ni welwyd unrhyw dystiolaeth i gefnogi hyn. Yn lle hynny mae'n edrych fel pe bai llawer o enynnau a ddefnyddir i gefnogi rhagdybiaeth Toxicofera'n enynnau cynnal a chadw arferol, ac nad ydynt yn docsinau. Gan gymryd hynny i ystyriaeth, y casgliad anorfod yw bod gwenwyn wedi esblygu fwy nag unwaith mewn ymlusgiaid, a bod astudiaethau blaenorol wedi dod i gasgliadau anghywir."}]