[{"text_idx": "#000000", "text": "Gruffudd ab OwainJul 3, 20224 min read"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Os ydych chi unrhyw beth tebyg i fi, mae wedi bod yn bleser gweld y torfeydd arbennig yn llenwi\u2019n sgriniau ar gymalau agoriadol y Tour de France eleni yn Nenmarc."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Bob tro y byddai Magnus Cort ennill un neu ddau o bwyntiau i\u2019r dosbarthiad mynyddoedd, byddai'r dorf yn mynd yn wyllt ac yntau\u2019n sicr yn sawru pob eiliad o fod ymysg ei gyd-wladwyr brwdfrydig. Dywedodd ei gyd-reidiwr EF, y Cymro Owain Doull, fod ei glustiau\u2019n dal i frifo oriau wedi\u2019r cymal wedi\u2019r holl sw\u0302n."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Pobl Denmarc ym mhobman ar route y Tour ar gymal 2"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Ond o le mae\u2019r brwdfrydedd yma wedi dod? Beth sydd wedi gwneud Denmarc yn genedl seiclo?"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae seiclo yn Nenmarc wedi\u2019i wreiddio yn y diwylliant ar lawr gwlad. Mae\u2019r llywodraeth yn annog seiclo ar gyfer pob diben; teithio teuluol, cario nwyddau, cymudo a phleser. Yn y dinasoedd, mae\u2019r isadeiledd yn ei le fel ei bod yn haws mynd o fan i fan ar feic na mewn car."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae 9 ym mhob 10 o bobl Denmarc yn berchen ar feic.Mae pobl Denmarc yn seiclo milltir y dydd ar gyfartaleddMae seiclo yn cyfri am chwarter holl deithio Denmarc am deithiau llai na phum milltir"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae 9 ym mhob 10 o bobl Denmarc yn berchen ar feic."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae pobl Denmarc yn seiclo milltir y dydd ar gyfartaledd"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae seiclo yn cyfri am chwarter holl deithio Denmarc am deithiau llai na phum milltir"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Daeth beics i Ddenmarc am y tro cyntaf ym 1880, ac fel mewn nifer o leoliadau ledled y byd, daethant yn symbol o ryddid a chyfartalwch."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ond yn wahanol i wledydd eraill, mi lwyddon nhw i barhau defnydd uchel y beic pan ddaeth ceir yn boblogaidd ar ddiwedd y 50au. Safodd pobl Denmarc yn gryf yn erbyn ehangu isadeiledd ceir ac adeiladu traffyrdd newydd, llydan, gyda phrotestiadau i wneud Copenhagen yn ddi-gar."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Dydy hi ddim yn anarferol gweld plant ar gefn beics eu rhieni o gwmpas y lle gan ei fod yn fodd trafnidiaeth blaenllaw. Erbyn iddyn nhw gyrraedd yr ysgol wedyn, maent yn barod i ddefnyddio\u2019u beic eu hunain ac mae\u2019r trosglwyddiad o un i\u2019r llall yn naturiol."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Erbyn hyn, mae cynllunwyr trefol yn y wlad yn prysur cynllunio cycling super highways fydd yn adeiladu ar y dyhead i wneud seiclo o fan i fan yn haws na gyrru\u2019r car o fan i fan, gan greu llwybrau seiclo llydan, ond yn fwy pwysig na hynny, i ffwrdd o geir a cherddwyr."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Does dim amau chwaith, yn fy marn i, fod \u2018na gysylltiad rhwng y lefel uchel o seiclo a welir yn Nenmarc a\u2019u record ddihafal - ochr yn ochr a\u2019u cymdogion Sgandinafaidd - ymysg y gwledydd \u2018hapusaf\u2019 yn y byd."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae llysgenhadaeth seiclo\u2019r wlad yn dweud:"}, {"text_idx": "#000018", "text": "fod pobl sy\u2019n cymudo i\u2019r gwaith ar feic yn Copenhagen yn gofyn am 1.1 miliwn yn llai o ddiwrnodau sal na rhai sy\u2019n cymudo yn y carfod seiclwyr Denmarc yn lleihau allyriadau carbon o 20,000 tunnell y flwyddyn ar gyfartaleddfod pob cilomedr o seiclo yn gyfystyr ag ennillion o 1 ewro o ran buddion iechyd"}, {"text_idx": "#000019", "text": "fod pobl sy\u2019n cymudo i\u2019r gwaith ar feic yn Copenhagen yn gofyn am 1.1 miliwn yn llai o ddiwrnodau sal na rhai sy\u2019n cymudo yn y car"}, {"text_idx": "#000020", "text": "fod seiclwyr Denmarc yn lleihau allyriadau carbon o 20,000 tunnell y flwyddyn ar gyfartaledd"}, {"text_idx": "#000021", "text": "fod pob cilomedr o seiclo yn gyfystyr ag ennillion o 1 ewro o ran buddion iechyd"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Seiclwyr o bob lliw a llun yn Copenhagen"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Mae gan bob beic yn Nenmarc rif cofrestru penodol, fel sydd ar geir yn y wlad yma, ac wedi bod ers 1942. Ceir \u2018VIN\u2019 wedi\u2019i roi ar y beic gan y gwneuthurwr, ac mae\u2019n anghyfreithlon peidio a\u0302 gwneud hynny."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Gellir derbyn dirwy am beidio a\u0302 defnyddio golau ar y beic mewn oriau penodol o\u2019r dydd, peidio a\u0302 chael cloch sy\u2019n gweithio, yn ogystal a\u0302 nifer o bethau mwy amlwg fel seiclo drwy olau coch neu seiclo dan ddylanwad alcohol."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Symudwn ymlaen at ochr broffesiynol y gamp. Pan ddaeth Bjarne Riis y Daniad cyntaf i ennill y Tour de France ym 1996, mae seiclo wedi cynyddu hyd yn oed yn fwy, a\u2019r nifer o seiclwyr o Ddenmarc yn y peloton wedi cynyddu\u2019n sylweddol."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Yn 2022, mae 24 o reidwyr o Ddenmarc ar y World Tour, y lefel uchaf. Yn y Tour de France eleni, gyda\u2019r hwb ychwanegol o ddechrau\u2019n eu mamwlad, mae 10 o reidwyr o Ddenmarc yn cystadlu, a dim ond tair cenedl sydd a\u0302 mwy o reidwyr yn y ras eleni."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Yn eu plith, mae cyn-bencampwr y byd Mads Pedersen gystadlodd yn agos at y brig yn y wib ar gymal 2, ac hefyd Magnus Cort sydd bellach yn y crys polca dot. Un arall yw Kasper Asgreen, reidiwr hynod o bwerus sy\u2019n fwyaf adnabyddus am ennill De Ronde van Vlaanderen."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Hefyd ymysg y Daniaid mae\u2019r tywysydd gwib gorau yn y byd, Michael M\u00f8rk\u00f8v, wnaeth arwain Cavendish at ddod yn hafal a\u0302\u2019r record gymalau llynedd, ac sydd eisoes wedi rhoi Fabio Jakobsen ar drywydd buddugoliaeth yn y Tour eleni."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Mae\u2019n ddiddorol nodi hefyd fod dringwyr yn serennu o Ddenmarc. Er nid yn ddringwr pur, mae Jakob Fuglsang wedi cystadlu\u2019n uchel ar ddosbarthiad cyffredinol y Tour ac wedi ennill y Crite\u0301rium du Dauphine\u0301 yn y gorffennol."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Ond mae Jonas Vingegaard, sy\u2019n hannu o ranbarth gogleddol y wlad, yn ddringwr pur - o bosib yn fwy o \u2018ddringwr pur\u2019 na nifer fawr o\u2019r ffefrynnau eraill, gan gynnwys ei gyd-reidiwr Jumbo, Primoz\u030c Roglic\u030c."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Ar ochr menywod y gamp, mae cynrychiolaeth o Ddenmarc yn dueddol o fod dipyn yn llai nag ochr y dynion. Dim ond pump o reidwyr o Ddenmarc sy\u2019n rhan o World Tour y menywod, er fod rhaid cydnabod fod World Tour y menywod gryn dipyn yn llai o ran nifer na\u2019r gylchdaith gyfystyr i\u2019r dynion."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Eto, mae\u2019r dair yma yn cyd-fynd a\u0302\u2019r patrwm o reidwyr ymosodol sy\u2019n hoff o\u2019r bryniau sy\u2019n dod o\u2019r wlad. Mae Amalie Dideriksen yn sicr yn un o\u2019r rhain, a hithau wedi ennill pencampwriaeth y byd \u2018no\u0302l yn 2017."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Er ond yn 22 oed, mae Emma Norsgaard ymysg gwibwyr a puncheurs gorau\u2019r peloton a hithau\u2019n sicr wedi dangos ei gallu yn ddiweddar, gan gyrraedd y podiwm mewn llu o rasys undydd gan gynnwys ennill Le Samyn."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Un arall yw Cecilie Uttrup Ludwig, un o gymeriadau mwyaf hoffus y gamp a hithau\u2019n enwog am ei chyfweliadau hynod fywiog. Ddim yn ffo\u0302l ar ddwy olwyn chwaith, yn gyson yn cystadlu ar y lefel uchaf un gan gyrraedd y podiwm mewn nifer o rasys undydd bryniog, ac yn sicr yn un i\u2019w gwylio\u2019n y Tour de France Femmes."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Cecilie Uttrup Ludwig, pencampwraig Denmarc"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Mae Denmarc yn sicr yn ychwanegiad teilwng i\u2019r gyfres o genhedloedd seiclo; yn dangos y ffordd i genhedloedd o bob math yn y peloton, fel cefnogwyr ac ar lawr gwlad."}]