[{"text_idx": "#000000", "text": "Gruffudd ab OwainJul 31, 20226 min read"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Geraint Jones a'r Ras Ban Geltaidd"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Dros y blynyddoedd diwethaf, mae\u2019r heriau mae rhai seiclwyr yn barod i ymgymryd a\u0302 hwy wedi tyfu a thyfu hyd eithafion pell, a phoblogrwydd elfennau cyffelyb o\u2019r gamp megis ultra endurance ar gynydd yn ogystal."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Un o\u2019r rasys ultra mwyaf eu bri yw\u2019r Ras Ban Geltaidd, sydd a\u0302 route sy\u2019n amrywio o flwyddyn i flwyddyn. Llynedd, bu\u2019r reidwyr yn taclo route drwy Gernyw a Chymru, ac mi glywson ni gan Vera Ngosi-Sambrook am ei phrofiad hi."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Eleni, bu i\u2019r ras ddechrau yn sir Benfro, cyn hwylio draw i\u2019r Iwerddon, dilyn llwybr ar hyd arfordir y gorllewin a hwylio\u2019n o\u0302l i Gymru er mwyn gorffen yn Llandudno."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Un o\u2019r rheiny wnaeth lwyddo i orffen y daith a goresgyn yr her oedd Geraint Jones, a dyma i chi adroddiad ganddo o\u2019i brofiad."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Fy enw yw Geraint Jones, rwyf yn byw gyda fy ngwraig Awen yn Dinas, Caernarfon, ond yn enedigol o Penygroes. Rwyf yn 54 mlwydd oed. Roeddwn yn arfer chwarae drymiau i Maraca, Chwyldro a\u2019r Anhrefn yn yr 80au. Ond nawr yn y byd beicio... yn mwynhau adeiladu beics fy hun, fel yr un a ddefnyddiais i wneud Ras Ultra y Pan Celtic eleni. Rwyf yn aelod o Glwb Beicio Egni."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Beth ydy o am ultra-endurance sy\u2019n apelio atoch chi?"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Yr her o fedru gwthio\u2019r corff i\u2019r eithaf, y buzz yr adrenalin a\u2019r gallu i fedru eistedd ar feic a gwneud yr holl filltiroedd. No\u0302l yn 2018 roeddwn angen gwneud rhywbeth hollol wahanol i ddathlu\u2019n hanner cant, felly penderfynais wneud Land\u2019s End i John O\u2019Groats. Hwn oedd un o\u2019r pethau gorau wnes erioed, a buaswn yn cynghori pawb sydd yn hoff o feicio i rhoi tro arni un waith mewn bywyd, rhywbeth nai byth anghofio tra byddaf byw."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Yn fwyaf oherwydd ei fod ar stepan drws a cael reidio un o\u2019r rasus ultra anodda, hefyd roedd y [ffaith fod y cyfanswm] dringo dwywaith a mwy maint Everest yn apelio. A cael reidio ar lonydd De Iwerddon sef y Wild Atlantic Way."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Uchafbwynt y daith i mi oedd cael dringo drost Healy Pass a cael reidio ar lonydd gorau ralio Iwerddon, fel Connor Pass, Molls Gap, oherwydd fy mod wedi bod yn y byd ralio flynyddoedd yn o\u0302l. Roedd rhan fwyaf o\u2019r daith yn WAW... ond y lle sydd yn sefyll yn y cof yw y Ring of Kerry, Penrhyn Dingle gyda\u2019r haul yn machlud. Ond un o\u2019r llefydd sydd di sgario\u2019r cof a nai byth ei anghofio fel hunlle a \u2018di blino cyn ei chyraedd oedd dringo fyny Priest Leap, drost 3 milltir o hyd a gradd o 8.2% i 17.2%. Hon i mi oedd y ddringfa anodda fues erioed arni. Fel wal enfawr o\u2019ch blaen, ac i\u2019w gwneud yn anoddach roedd hi\u2019n llithrig hefo baw gwartheg. Rywbeth debyg oedd dringfa ar Ynys Achill; hunllef arall!"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Rhowch flas i ni o\u2019r hyn mae\u2019n ei gymryd i wneud her o\u2019r fath - yr holl baratoi, y nutrition, y beic, y gwaith caled."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae\u2019r beic iawn yn hynod o bwysig. Cymerodd wythnosau lawer o waith ymchwil cyn dewis y beic iawn i wneud yr heriau yma. Fysa beic rasio lon da i ddim, oherwydd fod sefyllfa geometry y beic yn rhy ymosodol a buan iawn fysa\u2019r corff yn sgrechian mewn poen, felly cael beic sydd reit uchel ar y blaen, gyda aero-bars i ymlacior breichiau a\u2019r dwylo."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Drwy wneud Ras y Pan Celtic roeddwn yn dallt mwy sud oedd fy nghorff i yn gweithio a sud yr oeddwn i yn medru ei reoli. Erbyn hanner ffordd roedd pethau\u2019n mynd yn haws, roeddwn yn gwybod pa bryd i orffwys ac am ba hyd. I fi roedd cwsg o ddwy awr a hanner y noson yn ddigon ac yna power naps unwaith ddwy waith yn ystod y dydd, er engraifft y diwrnod olaf on un i ddal y gwch o Ddulyn i Gaergybi roedd gennyf 240 milltir o \u2018mlaen. Cychwyn 5.00 y bore a cyrraedd Dulyn am 4.30 bore wedyn a mond wedi stopio mewn dwy garej, un siop chips a power napio! Mae hyn yn gweithio\u2019n wahanol i pawb, ond i mi pan oedd y llygid yn dechrau mynd yn drwm, adeg hynnu roeddwn yn gwynod ei bod yn amser stopio a cysgu am 10 munud ar ochor y ffordd! Rhoi larwm ymlaen (pwysig), deffro ac awe\u0302 eto. Erbyn y 40 milltir olaf roedd hyn yn digwydd bob hanner awr. Roedd yna un adeg cyn cyraedd Dulyn lle roeddwn yn trio cwffio\u2019r cwsg (hyn ddim yn syniad da i\u2019w neud). Roedd y blinder mor ddrwg dechreuais weld pethau (hallucinatio)! Gweld cysgodion yn symud, golau fy meic yn dawnsio fel canhwyllau o \u2018mlaen ar y ffordd. Ar un adeg roedd un coeden ar ochor y ffordd yn debyg i arth anferth yn edrych arnaf ac yn cerdded tuag ataf! Teimlais erioed dim byd fel hyn o\u2019r blaen. Call fasa stopio cyn i ddamwain fawr ddigwydd. Y tro hwn, cysgu am 20 munud yna cyrraedd Dulyn mewn un darn diolch byth!"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mae nutrition yn hynod bwysig. Anodd mewn rasus ultra cael gafael ar fwyd call, roedd gweld garej ar ochor y lo\u0302n yn codi calon. Clec i ddwy botel ddw\u0302r...Sdwffio fy hun gyda digon o carbs oedd fy nghyfrinach i. Wedi laru ar bage\u0300ts, pastis a crisps bellach! Roedd stocio fyny mewn siop neu garej yn un or pethau pwysicaf i neud. Roeddwn yn byw ar fara, llefrith a bariau snickers a\u2019r tri hyn oedd yn gweithio i mi. Roedd y tywydd mor boeth, roeddwn yn bwyta snickers fel gel- hyfryd!"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Ar un adeg roedd y ras yn mynd rhwng Westport a Inishcrone! I mi, hwn oedd y diwrnod anodda yn feddyliol ac yn emosiynol tu hwnt (the lowest point fel mae nw\u2019n ddweud) lle roeddwn yn beicio am 130 o filltiroedd yn ganol nunlla heb weld yr un enaid byw, dim hyd yn oed siop i gael bwyd a dw\u0302r. Hwn oedd yr unig adeg lle oedd un cell fach yn y pen yn dweud \u2018stopia, a dos adref\u2019. Bron a\u0302 rhedeg allan o fwyd a dw\u0302r. Blinder, tirwedd boring- dim byd ond anialdir a defaid. Yr adeg yma oedd y gwana fuodd y pen. Meddwl am yr amser y collais fy mam, taid a nain a cholli fy ffrind ysgol. Meddwl am yr hen ddyddiau a bob dim negyddol yn mynd drwy\u2019r pen. Dagrau\u2019n rhedeg lawr fy ngwyneb. Adeg hyn, ffonio Awen y wraig oedd yr unig beth oedd ar fy meddwl. Roedd ei geiriau positif, clywed am yr holl gefnogaeth oedd gennai adref a clywed Awen yn dweud dro ar o\u0302l tro \u201cmi alli di neud hyn, da ni i gyd y tu o\u0302l i ti ac yn \u2018browd\u2019 ohonat\u201d yn ddigon o hwb i wthio fi\u2019n mlaen. A do, mi wnes i o!"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Y daith ar ben. Ddois i mewn yn 37[ain] allan o 150 o reidiwyr y route hir, 1,623 milltir [mewn] 8 diwrnod, 5 awr a 33 munud. 65,850 troedfeddi o ddringo."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Pa tips sydd gennych chi ar gyfer pobl fyddai\u2019n dymuno dechrau gwneud digwyddiadau endurance ac ultra-endurance fel hyn?"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Dechreuais i 6 mis cyn y ras; tri mis cyntaf... codi\u2019r milltiroedd yn ara deg i daro can milltir, dim gor wthio eich hun, cadw\u2019r cyfartaledd milltiroedd o gwmpas 13 i 14 milltir yr awr. Ar hyn yr oeddwn i\u2019n treinio drwy\u2019r adeg a hyd yn oed yn y ras. Gwneud gwaith core i gryfhau y bol a\u2018r cefn a tipyn o yoga tair i bedair gwaith yr wythnos. Tri mis olaf, gwneud training plan, cefais i un drwy Zwift, hyn yn cynnwys gwaith intervals caled tair gwaith yr wythnos, ac yna rhwng 4 a 8 awr o reidio ar gyfartaledd o 13 i 14 milltir yr awr ar y penwythnos. Pwysig treinio wythnosau olaf gyda\u2019r bagiau a\u2019r kit i gyd ar y beic, ac efallai noson ddwy allan yn cysgu. Wythnos olaf... amser i ffwrdd oddi ar y beic er mwyn i\u2019r cyhyrau gael seibiant ac i\u2019r corff a\u2019r meddwl fod yn fresh cyn y ras."}, {"text_idx": "#000030", "text": "La Vuelta yn y Gymraeg am y tro cyntaf: yr holl fanylion"}]