[{"text_idx": "#000001", "text": "Wedi\u2019i wreiddio mewn gwella proffesiynol a gwella ysgolion"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Sefydlwyd y ffederasiwn ym mis Medi 2016 gan arwain at gyfuno\u2019r cyrff llywodraethu a\u2019r timau arweinyddiaeth perthnasol. Cyflogir yr holl staff ar sail contract wedi\u2019i ffedereiddio, sy\u2019n golygu bod y staff yn gallu symud rhwng safleoedd. Yn ogystal, mae gwaith CPA a dysgu proffesiynol yn cael ei wneud fel ffederasiwn."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae gofyn y cwestiwn \u2018pam\u2019 yn ganolog i bopeth yn ein ffederasiwn. Credwn, ym mhopeth a wnawn:"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Rydym yn datblygu dysgwyr ffyniannus, llwyddiannus\nRydym yn arwain ein pobl at ragoriaeth\nRydym yn newid ein cymuned a\u2019n gwlad er gwell"}, {"text_idx": "#000006", "text": "\u2018The very idea of \u201ceffective\u201d teacher professional learning can be elusive, even within an industry that has learning at its core\u2019 (Dunn a Hattie, 2022, t.3). Mae\u2019r angen i\u2019r gweithiwr addysg proffesiynol fabwysiadu ro\u0302l athro a dysgwr ar yr un pryd yn fwy cyffredin nag erioed o\u2019r blaen. Ac eto, rhaid i arweinwyr ysgolion yng Nghymru sicrhau cydbwysedd rhwng blaenoriaethau unigolion ac ysgolion a gofynion cenedlaethol sy\u2019n newid (Llywodraeth Cymru, 2020, Cordingley et al., 2020)."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Yn o\u0302l yr OECD: \u2018Effective teaching is at the heart of a successful education system... supporting teachers\u2019 professional learning from the beginning to the end of their career is critical to fostering high-quality teaching\u2019 (OECD, 2021, t.4). Rhaid i ddatblygiad proffesiynol adlewyrchu cyflymder newid byd-eang; oherwydd ansicrwydd byd sy\u2019n esblygu\u2019n gyflym, mae\u2019n rhaid i bobl barhau i ddysgu gydol eu hoes (Harrari, 2016)."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae Daly, Milton a Langdon (2020) yn nodi bod arweinyddiaeth weithredol mewn ysgol yn rhagflaenydd allweddol ar gyfer dysgu proffesiynol effeithiol. O ganlyniad, mae angen arweinwyr sy\u2019n canolbwyntio ar ddatblygu diwylliant dysgu yn yr ysgol ac sy\u2019n dysgu gyda\u2019r athrawon. Mae Sinek (2009) yn nodi ei bod yn bwysig i\u2019r arweinydd greu amgylchedd lle mae syniadau gwych yn gallu datblygu. Mae datblygu\u2019r diwylliant a\u2019r amgylchedd hwn yn cymryd amser \u2013 amser sydd ddim ar gael yn aml ym marn y proffesiwn cyfunol (Johnson, 2019)."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae datblygiad personol yr holl staff yn hanfodol i lwyddiant y Ffederasiwn. Fel y nodir yn y Cwricwlwm i Gymru (Hwb, 2020), \u2018dylai\u2019r pedwar diben fod yn ddyhead ac yn nod terfynol ar gyfer y cwricwlwm a gynllunir gan ysgolion.\u2019 Fodd bynnag, rydym yn cydnabod nad cwblhau addysg ffurfiol yw\u2019r pwynt terfyn ar gyfer y continwwm dysgu hwn; rydym yn hyrwyddo diwylliant dysgu gydol oes."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Er mwyn hwyluso hyn, rydym yn sylweddoli ei bod yn hanfodol i ymarferwyr ac arweinwyr ddatblygu hunanymwybyddiaeth a dealltwriaeth gadarn ohonynt eu hunain; ni allwn newid rhywbeth os nad ydym yn sylwi arno (Schwartz, Gomes a McCarthy, 2016). Mae\u2019r perfformwyr gorau yn arsylwi arnynt eu hunain yn fanwl... yna mae\u2019n ymwneud a\u0302 dangos ymrwymiad i wneud beth sydd angen ei wneud i gyrraedd lle rydych chi eisiau bod (Stein, 2019, t.4)."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae staff wedi creu proffil insights Discovery, sydd a\u0302\u2019r nod o ddarparu trosolwg o gryfderau a meysydd i\u2019w datblygu, gan gynnig ffocws ar gyfer trawsnewid. Yn ogystal, mae\u2019r mewnwelediadau hyn wedi\u2019u rhannu ymysg timau gan wella\u2019r broses o ddeall sut i gydweithio\u2019n effeithiol, yn unol a\u0302 dewis personol. Mae hyn yn seiliedig ar waith Thomas Erikson (2019) a\u2019i waith ymchwil i fathau o ymddygiad pobl."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Bob hanner tymor, neilltuir amser ar gyfer hyfforddiant a mentora, gan ddatblygu pob cydweithiwr i fod yn hyfforddwr. Yn yr un modd, mae gan bob aelod o staff hyfforddwr/mentor yn y Ffederasiwn, ac maen nhw\u2019n cyfarfod i osod nodau, trafod anawsterau ac olrhain cynnydd. Nodau proffesiynol a phersonol yw\u2019r rhain, ac mae\u2019r empathi, y gefnogaeth a\u2019r cydweithio sydd wedi deillio o\u2019r rhaglen hon wedi arwain at fanteision pendant i les a chydlyniant staff. Fel y dywed Syr John Whitmore, mae\u2019r broses hyfforddi a mentora hon wedi datgloi potensial pobl i fanteisio\u2019n llawn ar eu perfformiad eu hunain (2017, t.13)."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae pawb yn arweinydd yn ein Ffederasiwn. Rydym yn ceisio creu diwylliant cefnogol a chydweithredol, gan ddarparu\u2019r diogelwch i ganiata\u0301u arloesi heb boeni am fethu neu wneud camgymeriadau. Mae croesawu arweinyddiaeth fel dylanwad, heb gysylltiad a\u0302 hierarchaeth pw\u0302er, yn golygu bod mentrau\u2019n gallu ffynnu o bob rhan o\u2019r strwythur staffio. \u2018A brave leader is someone who says, \u201cI see you. I hear you. I don\u2019t have all the answers, but I\u2019m going to keep listening and asking questions\u201d\u2019 (Brown, 2018, t.195). Mae\u2019r diwylliant rydym wedi\u2019i greu yn caniata\u0301u lle a chefnogaeth i\u2019r arweinwyr hyn gamu ymlaen."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae amser yn hanfodol er mwyn cynllunio, cyflwyno a gwerthuso\u2019r arferion hyn. Fel arweinwyr, rydym yn cydnabod pwysigrwydd datblygu ein pobl a chanfod cydbwysedd rhwng anghenion dysgu proffesiynol unigolion a\u2019r ysgol gyfan. Mae angen i arweinwyr weld y darlun ehangach, y weledigaeth, a chydnabod effaith buddsoddi amser, arian ac adnoddau mewn datblygiad strategol hirdymor."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Yn unol a\u0302 hynny, yn ogystal ag amser \u2018DPP\u2019, hyfforddiant staff a diwrnodau HMS traddodiadol, rydym wedi creu amser a lle i sicrhau rhagor o ddatblygiad proffesiynol a dysgu trwy\u2019r dulliau canlynol:"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Bob prynhawn Mercher ar sail gylchdro, rhoddir amser i ymarferwyr ymgymryd ag ymholiad proffesiynol hunangyfeiriedig. Mae hyn yn darparu amser gwarchodedig i gydweithwyr arsylwi, ymweld a\u0302 lleoliadau eraill, cymryd rhan mewn deialogau proffesiynol, gwneud gwaith ymchwil a choladu canfyddiadau. Mae defnyddio\u2019r dull Sbiralau Ymholi (Kaser a Halbert, 2017) yn darparu amlinelliad bras er mwyn sgaffaldio\u2019r broses ymholi, gan roi cyfle i ymarferwyr wneud gwaith manylach i ddatblygu ymholiad sy\u2019n berthnasol iddynt. Tra bod y gweithgaredd hwn yn cael ei gyflawni, mae aelodau eraill o\u2019r Ffederasiwn yn arwain y plant mewn amrywiaeth eang o weithgareddau cyfoethogi gan gynnwys chwaraeon, podledu, coginio a garddio."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mae arsylwi\u2019n elfen ganolog o\u2019r broses o ddatblygu athrawon effeithiol (Timperley, 2011), ond yn aml mae cyfleoedd i arsylwi yn cael eu cyfyngu gan ddiffyg amser. Er mwyn creu\u2019r amser hwn, mae ein Penaethiaid Gweithredol a Chyswllt yn cynllunio ac yn cyflwyno gwersi ledled y Ffederasiwn ar fore Gwener. Mae\u2019r manteision yn ddeublyg; mae uwch arweinwyr yn meithrin perthynas agosach a\u0302 dysgwyr ac yn cynnal eu cysylltiad ag addysgu, tra bod amser yn cael ei greu i ymarferwyr arsylwi ledled y Ffederasiwn. Mae\u2019r arsylwadau hyn yn cael eu harwain gan flaenoriaethau ysgol gyfan, ac mae\u2019r canfyddiadau a\u2019r adborth yn cael eu defnyddio wedyn i werthuso cynnydd ac amlygu blaenoriaethau yn y dyfodol."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Fel Ffederasiwn, rydym yn cydnabod nad yw newid yn deillio o brosiect unigol ac na fydd un newid yn dilyn y llall yn gyflym. I gael effaith ystyrlon, mae newid yn cymryd amser."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Fel y nodwyd yn gynharach, mae Brown (2018) yn amlygu pwysigrwydd arweinwyr yn gwrando ac yn gofyn cwestiynau. Mae sgyrsiau a meithrin ymddiriedaeth a chysylltiadau yn hanfodol. Mae cydweithwyr wedi ategu bod y rhaglen hyfforddi a mentora, ac amser i gynnal sgyrsiau, wedi bod yn ganolog i\u2019r broses hon. Mae neilltuo amser i gymryd rhan mewn sgyrsiau anodd, siarad am werthoedd ac ymddiriedaeth wedi helpu i ddatblygu cysylltiadau ar lefel ehangach."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mae ymarferwyr yn myfyrio\u2019n ffurfiol ar eu dysgu a\u2019u datblygiad proffesiynol eu hunain oddi mewn i\u2019n cylch rheoli perfformiad diwygiedig (sydd wedi\u2019i ailenwi\u2019n \u2018Gwerthfawrogi Perfformiad Pwysig\u2019), o dan arweiniad unigolyn penodol. Gwneir hyn mewn ffordd fesuradwy ac ansoddol er mwyn nodi safbwynt unigolion a grwpiau ar y cynnydd sy\u2019n cael ei wneud tuag at ein dysgu proffesiynol."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Mae\u2019r arolwg Ysgolion fel Sefydliadau sy\u2019n Dysgu (HWB, 2021) yn dangos tuedd gadarnhaol o ragor o gyfranogiad mewn dysgu proffesiynol, ac yn yr un modd, mae ein harolygon Ffederasiwn personol ein hunain a\u2019n gwaith casglu adborth yn adlewyrchu\u2019r lefelau uwch o ymgysylltu a\u0302 dysgu proffesiynol (gan gynnwys astudio hunangyfeiriedig y tu allan i\u2019n horiau ysgol)."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Mae cydweithwyr yn darparu adborth ar sesiynau hyfforddi staff, sydd nid yn unig yn datblygu ein rhaglen hyfforddiant personol a phroffesiynol, ond hefyd yr unigolyn/grw\u0302p o bobl sy\u2019n darparu\u2019r hyfforddiant."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Cysyniad sy\u2019n cael ei dderbyn yn eang yw\u2019r ffaith y bydd effeithiolrwydd grw\u0302p o unigolion yn llawer mwy nag allbwn un person (Harris, 2008). Fodd bynnag, mae creu\u2019r diwylliant cywir i ganiata\u0301u hyn yn fwy heriol."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Yn y Ffederasiwn, rydym wedi myfyrio\u2019n fanwl er mwyn datgelu\u2019r rhwystrau i ddysgu proffesiynol effeithiol, a sut i\u2019w lliniaru. Mae pawb yn y Ffederasiwn wedi gorfod gweithio\u2019n galed iawn i sicrhau newid. Mae Gladwell (2000) yn cyfeirio at y syniad o \u2018bwynt tyngedfennol\u2019, lle mae cyflawni \u2018ma\u0300s critigol\u2019 yn arwain at newid radical. Trwy rymuso ein staff trwy geisio eu deall fel unigolion, eu paru a\u0302 mentoriaid o anian debyg a defnyddio\u2019r holl staff i greu amser, rydym wedi gallu dechrau symud ymlaen tuag at bwynt tyngedfennol: pwynt lle mae\u2019r holl staff wedi ymrwymo i symud ymlaen ac yn cael eu galluogi i wneud hynny; drostynt eu hunain, a thros y sefydliad a\u2019n dysgwyr."}]