[{"text_idx": "#000012", "text": "Llygredd microblastig yn gyffredin mewn llynnoedd ac afonydd Prydain yn o\u0302l astudiaeth newydd"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Credir mai'r astudiaeth hon yw'r cyntaf o'i math, ac edrychodd ar ddeg safle yn cynnwys llynnoedd yn Ardal y Llynnoedd, dyfrffyrdd ym Mharc Cenedlaethol Loch Lomond a Trossachs, gwlyptir a chronfa ddw\u0302r yng Nghymru - a chanfuwyd microblastig ym mhob un ohonynt."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae Cyfeillion y Ddaear a Dr Christian Dunn, o Brifysgol Bangor (a fu'n arwain yr ymchwil) yn dweud bod y canfyddiadau'n awgrymu y dylid ystyried microblastigau fel halogydd sy'n dod i'r amlwg, a bod rhaid yn awr monitro holl ddyfroedd y DU yn rheolaidd."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Gan ddefnyddio system goleuadau fflworoleuo, roedd yr ymchwilwyr yn gallu adnabod a chyfrif llygryddion microblastig (llai na 5mm) fesul litr o ddw\u0302r, fel darnau o blastig, ffibrau a ffilm plastig."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Dangosodd y canfyddiadau cychwynnol lefelau llygredd microblastig yn amrywio o dros 1,000 o ddarnau o blastig fesul litr yn afon Tame ym Manceinion Fwyaf, i 2.4 darn y litr yn Loch Lomond."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Y llynedd, roedd adroddiad gan Eunomia ar gyfer Cyfeillion y Ddaear, wedi amcangyfrif bod symiau enfawr o lygredd microblastig yn mynd mewn i ddyfrffyrdd y DU o nifer o ffynonellau bob blwyddyn. Mae'r prif ffynonellau llygredd yn cynnwys teiars ceir (7,000-19,000 tunnell), dillad (150-2,900 tunnell), pelenni plastig a ddefnyddir i wneud eitemau plastig (200-5,900 tunnell) a phaent ar adeiladau a marciau ffyrdd (1,400-3,700 tunnell)."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Y dyfrffyrdd a arolygwyd (yn cynnwys darnau o blastig fesul litr o ddw\u0302r) oedd:"}, {"text_idx": "#000025", "text": "\"Mae plastig yn llygru ein hafonydd, ein llynnoedd a'n gwlyptiroedd mewn ffordd debyg i'r llygryddion a elwir yn 'halogyddion sy'n dod i'r amlwg' fel gwastraff fferyllol, cynhyrchion gofal personol a phlaleiddiaid."}, {"text_idx": "#000027", "text": "\"Ond mae bellach yn glir y dylid ystyried microblastig fel halogydd difrifol sy'n dod i'r amlwg ac mae angen ymdrech ar y cyd i fonitro ein holl ddyfroedd mewndirol yn rheolaidd."}, {"text_idx": "#000032", "text": "\"Mae'r halogiad eang o'n hafonydd a'n llynnoedd a\u0302 llygredd microblastig yn bryder mawr, a bydd pobl wrth gwrs eisiau gwybod pa effaith y gall ei gael ar eu hiechyd a'u hamgylchedd."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Er y gwnaed nifer o astudiaethau ar lygredd plastig yn yr amgylchedd morol a rhai ar waddod dyfrffyrdd, nid oes cymaint o ymchwil wedi'i wneud ar lygredd microblastig mewn samplau dw\u0302r o systemau mewndirol yn y DU. Mae'r fethodoleg a ddefnyddiwyd yn yr astudiaeth hon yn cynnig ffordd syml a chost isel o gasglu a dadansoddi samplau, fel y gellir monitro dyfrffyrdd yn rheolaidd yn genedlaethol."}]