[{"text_idx": "#000000", "text": "Ffigurau gan ONS 2021 am farwolaethau sy\u2019n gysylltiedig a\u0302 chyffuriau"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Cafodd 4,859 o farwolaethau sy\u2019n gysylltiedig a\u0302 gwenwyn cyffuriau eu cofrestru yng Nghymru a Lloegr yn 2021. Dyma\u2019r nifer uchaf erioed ar gyfer yr 11eg flwyddyn yn olynol."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae hyn yn cyfateb i 84.4 marwolaeth fesul miliwn o bobl ac mae\u2019n gynnydd o 6.2% o\u2019i gymharu a\u0302\u2019r nifer a gofnodwyd yn 2020."}, {"text_idx": "#000007", "text": "\u2018Camddefnyddio cyffuriau\u2019 oedd y rheswm am 3,060 o\u2019r marwolaethau sy\u2019n gysylltiedig a\u0302 gwenwyn cyffuriau.\nMae cyfraddau marwolaethau yn sgil \u2018camddefnyddio cyffuriau\u2019 yn dal yn uwch ymysg \u2018Cenhedlaeth X\u2019: y rheini a gafodd eu geni yn y 1970au. Roedd y cyfraddau ar eu huchaf ymysg y rheini rhwng 45 a 49 oed.\nRoedd bron i hanner yr holl farwolaethau\u2019n cynnwys opiad, ac roedd dros hanner yn cynnwys mwy nag un cyffur.\nRoedd 840 o farwolaethau yn ymwneud a\u0302 choce\u0302n, cynnydd o 8.1% ers y llynedd.\nCanfuwyd bod llawer mwy o ddynion (3,275) wedi marw oherwydd cyffuriau na menywod (1,584).\nMae nifer y marwolaethau oherwydd cyffuriau yng Nghymru wedi codi i\u2019r lefelau uchaf erioed sef 322 neu 51.1 marwolaeth fesul miliwn o bobl. Fodd bynnag, mae\u2019n bosibl bod oedi wrth gofrestru marwolaethau oherwydd bod y pandemig wedi effeithio ar y ffigurau."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae\u2019r 3,060 o farwolaethau o ganlyniad i gamddefnyddio cyffuriau yn golygu bod y farwolaeth wedi cynnwys sylwedd anghyfreithlon, neu fod yr adroddiad wedi nodi bod camddefnyddio cyffuriau neu ddibyniaeth ar gyffuriau wedi chwarae rhan."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae\u2019r adroddiad hefyd yn nodi nad yw gwybodaeth am y cyffuriau penodol ar gael bob tro ac felly mae\u2019r ffigur ar gyfer marwolaethau oherwydd camddefnyddio cyffuriau wedi\u2019i danamcangyfrif."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae hyn yn golygu bod o leiaf ddwy ran o dair o gyfanswm y 4,859 o farwolaethau yn golygu bod rhywun yn cymryd cyffur am ba reswm bynnag ac yn marw\u2019n ddamweiniol."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Byddai\u2019r rhan fwyaf o\u2019r bobl rydyn ni\u2019n eu cefnogi sy\u2019n defnyddio sylweddau yn dod o dan y diffiniad \u2018camddefnyddio cyffuriau\u2019 a ddefnyddir yn yr adroddiad hwn, felly mae\u2019n bwysig bod gennym ni berthynas dda a\u0302 nhw er mwyn iddyn nhw allu bod yn onest am yr hyn maen nhw\u2019n ei ddefnyddio."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Heb fanylion pob marwolaeth, mae\u2019n amhosibl gwybod yn siw\u0302r, ond mae\u2019n debygol y gellid bod wedi osgoi llawer ohonynt pe bai rhywfaint o gamau lleihau niwed syml wedi cael eu cymryd."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Egwyddorion lleihau niwed rydyn ni\u2019n eu defnyddio yn The Wallich, fel:"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Un o\u2019r ffigurau trawiadol eraill o\u2019r adroddiad yw bod cynnydd o 88.3% yn nifer y marwolaethau sy\u2019n cynnwys sylweddau seicoweithredol newydd, gan godi i 258 o 137 yn 2020."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mae\u2019r cynnydd yn cael ei briodoli i gynnydd yn nifer y marwolaethau sy\u2019n ymwneud ag analogau bensodiasepin, sef flubromazolam ac etizolam yn bennaf."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mae\u2019r ffigurau a nodir yn dangos cynnydd o 13% yn y marwolaethau sy\u2019n gysylltiedig a\u0302 bensos ers 2020 (476 i 538), yn ogystal a\u0302 chynnydd o 18.9% mewn marwolaethau sy\u2019n gysylltiedig a\u0302 pregabalin (344 i 409), a chynnydd o 12.7% mewn marwolaethau sy\u2019n gysylltiedig a\u0302 gabapentin (118 i 133)."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Mae cynlluniau diogelwch yn arbennig o bwysig i wneud yn union beth maen nhw i fod i\u2019w wneud \u2013 cadw pobl yn ddiogel."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Datganiadau a Pholisi\u0308au The Wallich"}]