[{"text_idx": "#000000", "text": "HafanCrwydro'r ardalCerddedCerdded Bws a ThrenGweithgareddau awyr agoredLleoedd i ymweld a\u0302 nhwBywyd GwylltGwyliau a digwyddiadauChwedlauBwyd a diodLleoedd i arosCyrraedd yma a theithioBeth rydym yn ei wneudArchif prosiectProsiectauBusnes a IeuenctidProsiect Gwennol DduProsiect gwrtaith gwyrdd lluosflwyddGGLl- Tudalen thyfwyrTyfu DyfiFfermio Cymysg - hanesion a'r dyfodolTi Bia'r BiosfferAddysgYmchwilUNESCO BiosfferBiosffer DyfiBeth yw Biosffer?Sut mae'n gweithioDogfennau yr Adolygiad CyfnodolMapiau a chynlluniau rheoliOrielCymerwch ranTwristiaeth - DBTAAddysg - DBEGWynebau\u2019r BiosfferDewch yn gefnogwrArwyddwch y siarterCysylltu a\u0302 niMore"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Beth rydym yn ei wneud"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Bwriad Ecodyfi yw cydweithio a\u0302 ffermwyr a thyfwyr lleol i dreialu techneg newydd o ffrwythloni cnydau. Mae gwrtaith gwyrdd lluosflwydd yn wrtaith a wneir o ddeunydd planhigion a dyfir mewn coedlannau prysgwydd a phlanhigfeydd lluosflwydd bioamrywiol. Yn debyg iawn i'r meillion a'r ffacbys sy'n rhoi hwb i ffrwythlondeb ac a ddefnyddir gan ffermwyr ers cryn amser bellach, mae coed a llwyni sy'n sefydlogi nitrogen, megis gwern ac eithin, yn gweithio gyda'r bacteria yn y pridd i drosi nitrogen yn ffurf sy'n ddefnyddiol i blanhigion."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Gan ddefnyddio'r dull hwn, bydd ffermwyr yn tyfu eu gwrtaith ar ffurf dail coed sy'n llawn nitrogen. Bydd y rhain yn cael eu torri pan fyddant yn wyrdd a'u hychwanegu at dir a\u0302r. Bydd yr ardaloedd hyn sy'n cynhyrchu gwrtaith yn cael eu lleoli mewn mannau llai cynhyrchiol ar ffermydd, megis ar lethrau serth neu dir corsiog. Byddant hefyd yn gweithredu fel cronfeydd bioamrywiaeth ac yn adeiladu storfeydd carbon mewn gwreiddiau a phridd. Y gobaith yw y bydd y dechneg yn helpu ffermwyr i ymateb i rai o'r heriau niferus sy'n eu hwynebu, gan gynnwys costau gwrtaith sy'n codi'n gyflym ynghyd a\u0302'r angen i gael rhagor o orchudd coed er mwyn adfer cynefinoedd ac i ddal a storio carbon."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae gwaith cychwynnol ym Mhrifysgol Bangor wedi arwain at ganlyniadau addawol mewn arbrofion a gaiff eu rheoli a'u monitro'n wyddonol. Gwelwyd, er enghraifft, bod llai o nwyon ty\u0302 gwydr yn cael eu hallyrru o bridd a ffrwythlonwyd a\u0302 dail gwern o'i gymharu a\u0302 phridd a ffrwythlonwyd a\u0302 gwrtaith a weithgynhyrchwyd a thail gwyrdd meillion traddodiadol. Y cam nesaf yw treialu'r dechneg ar gnydau ar ffermydd gweithiol. Yma, yn Nyffryn Dyfi, mae tyfu grawnfwydydd a llysiau ar gynnydd unwaith yn rhagor. Mae hyn yn rhywbeth sydd, yn hanesyddol wedi bod yn rhan o'n tirwedd amaethyddol. ( Gobaith Ecodyfi yw denu rhai o'r cynhyrchwyr lleol hyn i dreialu tail gwyrdd lluosflwydd o'i gymharu a\u0302'u dull arferol o ffrwythloni."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Arbrawf maes ar wenith sydd wedi'i ffrwythloni a\u0302 dail gwern ym Mhrifysgol Bangor"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Nodylau sefydlogi nitrogen ar wreiddyn gwernen (Alnus glutinosa)"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ymhlith y rhywogaethau o blanhigion y gellid eu defnyddio yn y treialon mae coed a llwyni sy'n sefydlogi nitrogen megis gwern, banadl ac ynn Sbaen, yn ogystal a\u0302 chnydau lluosflwydd gan gynnwys alffalffa, bysedd y blaidd a ffacbys. Gellir cynnwys planhigion eraill sy'n tyrchu'r ddaear am faetholion, megis llysiau'r cwlwm a helyg hefyd, gan fod rhyng-gnydio'r rhain a\u0302 choed a llwyni sy'n sefydlogi nitrogen yn manteisio i\u2019r eithaf ar effeithlonrwydd."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Bydd y prosiect yn dechrau yn haf 2022. Bydd Ecodyfi yn dod i adnabod ffermwyr a thyfwyr sydd am ddefnyddio gwrtaith gwyrdd lluosflwydd i ffrwythloni eu cnydau eu hunain, a bydd yn creu treialon pwrpasol gyda nhw. Bydd y treialon yn dechrau yng ngwanwyn 2023 a bydd y canlyniadau, gan gynnwys cynnyrch cymharol a thystiolaeth o brofiadau ffermwyr, ar gael i dyfwyr eraill. Yn ystod gaeaf 2023/4, bydd y ffermydd sy'n cymryd rhan yn y prosiect yn cael arian i blannu eu hardaloedd tail gwyrdd lluosflwydd eu hunain, ac i ddefnyddio'r tail hwnnw yn y dyfodol. Bydd y rhain yn cael eu cynllunio a'u lleoli mewn mannau sy'n sicrhau'r cyd-fanteision mwyaf posibl i'r fferm, er enghraifft i fod yn gysgod i gnydau, ffynonellau neithdar ar gyfer pryfed peillio, a chynefinoedd ar gyfer adar a phryfed sy'n rheoli pla\u0302u cnydau."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Tackling the nitrogen problem \u2013 how best to manage this brilliant\nbut volatile element? The Organic Grower - No 60 Autumn 2022"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Paper: Potential to improve nitrogen use efficiency (NUE) by use of perennial mobile green manures (Ward et al., 2022)"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Thesis: An evaluation of perennial mobile green manures for climate change mitigation in agriculture (Ward, 2020)"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Cefnogir y prosiect Gwrtaith Gwyrdd Lluosflwydd gan y Gronfa Arloesi Carbon - partneriaeth rhwng y Co-op a'r Co-op Foundation. Mae'n cefnogi prosiectau bwyd a ffermio sy'n mynd i'r afael a\u0302'r argyfwng hinsawdd drwy leihau allyriadau nwyon ty\u0302 gwydr. "}, {"text_idx": "#000021", "text": "Bydd prosiect Beacon Prifysgol Aberystwyth yn cydweithio a\u0302'r prosiect i brosesu dail y planhigion er mwyn ei gwneud yn haws eu defnyddio ar dir a\u0302r. "}, {"text_idx": "#000022", "text": "Os ydych chi'n dyfwr neu'n ffermwr lleol yn Nyffryn Dyfi ac yn awyddus i gymryd rhan, cysylltwch a\u0302 Clo.Ward@dyfibiosphere.cymru neu tilly.gomersall@dyfibiosphere.cymru."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Clo yw ein hymchwilydd, ac mae\u2019n gweithio ar ddylunio a chynnal y treialon ochr yn ochr a\u0302\u2019r tyfwyr. Bu\u2019n gweithio ym maes garddwriaeth ers 30 mlynedd, gan arbenigo mewn ffrwythau a systemau lluosflwydd, a hyrwyddo technegau amgylcheddol trwy arddangos gerddi, ysgrifennu ac addysgu, o fewn ac o amgylch Dyffryn Dyfi.\nWrth iddi chwilio am atebion i gwestiynau ynghylch yr hinsawdd ym myd amaeth, daeth yn o\u0302l i fyd astudiaeth wyddonol yn 2013, gan gwblhau gradd MSc mewn Diogelwch Bwyd o Brifysgol Bangor. Arweiniodd y gwaith hwn at PhD o Brifysgol Bangor dan y teitl \u2018Gwerthusiad o wrteithiau gwyrdd lluosflwydd symudol ar gyfer lliniaru newid hinsawdd ym myd amaeth\u2019, sy\u2019n ffurfio\u2019r sail ar gyfer y prosiect GGLl."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Mae ro\u0302l Tilly yn cynnwys cydlynu a chyfathrebu ar y prosiect yn ogystal a\u0302 chymryd rhan yn rhai o\u2019r elfennau ymarferol. Mae\u2019n astudio ar gyfer MSc mewn Bwyd Cynaliadwy ac Adnoddau Naturiol yng Nghanolfan y Dechnoleg Amgen, ble mae\u2019n canolbwyntio ar iechyd y pridd a newid hinsawdd ym myd amaeth. Mae ganddi gefndir ym maeth garddio marchnad, ac mae\u2019n gwerthu cynnyrch ffres yn Nyffryn Dyfi a hadau trwy Hwb Hadau Cymru."}]