[{"text_idx": "#000000", "text": "Newyddion yr wythnos (Medi 17)"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Roedd llawer o brotestwyr wrth-frenhiniaeth wedi bod yn protestio y tu allan i Gastell Caerdydd ddoe (dydd Gwener, Medi 16)."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Roedd y dorf wedi gweiddi wrth i\u2019r car oedd yn cludo\u2019r Brenin Charles III gyrraedd y castell."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Roedd y protestwyr eisiau dangos bod yna \u201cfarn wahanol\u201d. Maen nhw\u2019n gofyn a oes yna ddyfodol gwahanol i Gymru sydd ddim yn rhan o frenhiniaeth."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Cafodd copi\u0308au o\u2019r llythyr hanesyddol eu rhoi i chwe sefydliad Cymreig. Roedd y Llyfrgell Genedlaethol yn Aberystwyth yn un o\u2019r chwech."}, {"text_idx": "#000021", "text": "\u201cRo\u2019n i\u2019n digwydd pasio\u2019r archif, a wnes i feddwl, dw i\u2019n siw\u0302r mai dyma le mae Llythyr Pennal,\u201d meddai."}, {"text_idx": "#000022", "text": "\u201cDydi o ddim yn cael ei arddangos, a dyna ydi\u2019r peth, dydi o ddim yn bwysig yn hanes Ffrainc, ond mae o\u2019n bwysig iawn, iawn yn ein hanes ni."}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u201cAchos roedd o\u2019n ddatganiad, yn fwy na dim byd, o hyder Glyndw\u0302r a hyder Cymru ar y pryd o fod yn wlad annibynnol."}, {"text_idx": "#000024", "text": "\u201cYn y llythyr, mae Owain yn gosod allan ei fwriad o sefydlu dwy brifysgol yng Nghymru, un yn y gogledd ac un yn y de. Ar ddechrau\u2019r bymthegfed ganrif, fyse rheina wedi bod yn brifysgolion eitha\u2019 cynnar yn Ewrop."}, {"text_idx": "#000025", "text": "\u201cA hefyd, roedd o\u2019n dweud fysa\u2019r Eglwys yn annibynnol a chanolfan yr Eglwys yng Nghymru fysa Tyddewi."}, {"text_idx": "#000027", "text": "\u201cFelly fysa fo\u2019n gwneud synnwyr i ddychwelyd y llythyr yn o\u0302l i Gymru.\u201d"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Bydd y rali\u2019n cael ei chynnal tu allan i swyddfeydd Cyngor Ynys Mo\u0302n am 1yp."}, {"text_idx": "#000032", "text": "\u201cYn y rali byddwn yn lansio rhan nesaf ein hymgyrch,\u201d meddai Jeff Smith o grw\u0302p Cymunedau Cynaliadwy Cymdeithas yr Iaith."}, {"text_idx": "#000033", "text": "\u201cMae\u2019r Llywodraeth yn amlwg yn gwrando ar y miloedd o bobl sydd wedi dod i rali\u0308au, ymateb i ymgynghoriadau ac ymgyrchu i sicrhau cartrefi i bobl leol yn eu cymunedau.\u201d"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Mae Cymdeithas yr Iaith nawr yn teimlo mai\u2019r cam nesaf yw pwyso ar awdurdodau lleol. Maen nhw eisiau iddyn nhw ddefnyddio\u2019r pwerau fydd ganddyn nhw."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Ond mae Jeff Smith yn dweud bydd yn rhaid i Awdurdodau Lleol wneud rhywbeth yn syth er mwyn cael dylanwad ar y farchnad dai yn 2023."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Mae\u2019n dweud bod Llywodraeth Cymru yn ara\u2019 deg wrth ddelio efo\u2019r mater hefyd."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Meddai: \u201cByddwn yn galw ar y Llywodraeth i symud yn gynt ar y materion hyn gan fod cymunedau lleol yn colli eu stoc tai\u2019n wythnosol.\u201d"}, {"text_idx": "#000039", "text": "Mae Eddie Butler wedi marw\u2019n 65 oed. Roedd e\u2019n chwaraewr rygbi, sylwebydd a darlledwr."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Roedd e wedi ymddeol o rygbi yn 1985. Roedd wedi bod yn athro, cyn ymuno gyda Radio Wales."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Roedd e\u2019n golofnydd gyda\u2019r Sunday Correspondent, yr Observer a\u2019r Guardian, cyn mynd yn sylwebydd a darlledwr gyda\u2019r BBC. Roedd e\u2019n sylwebu ym maes chwaraeon ond hefyd yn lleisio rhaglenni ar hanes Cymru."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Roedd e hefyd yn awdur ac yn ymgyrchydd tros annibyniaeth i Gymru."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Mae elusen Prostate Cymru wedi dweud mai \u201cEd oedd llais Cymru\u201d, a\u2019i bod hi\u2019n \u201cfraint\u201d ei gael yn rhan o\u2019r elusen."}, {"text_idx": "#000047", "text": "\u201cRydym yn torri\u2019n calonnau o glywed am golli Eddie ac mae pawb yn y byd rygbi yng Nghymru\u2019n anfon eu cydymdeimlad dwysaf i deulu ac anwyliaid Eddie,\u201d meddai Undeb Rygbi Cymru wrth dalu teyrnged iddo."}, {"text_idx": "#000048", "text": "\u201cI nifer, Eddie oedd llais rygbi Cymru a bydd colled fawr ar ei o\u0302l ymhlith cefnogwyr o amgylch y byd, yn ogystal a\u0302\u2019i ffrindiau yn y ge\u0302m ac yma yn Undeb Rygbi Cymru,\u201d meddai Rob Butcher, cadeirydd yr Undeb."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Mae YesCymru\u2019n dweud eu bod nhw wedi clywed am ei farwolaeth \u201cgyda thristwch mawr\u201d. Mae AUOB Cymru, sy\u2019n trefnu\u2019r gorymdeithiau annibyniaeth, hefyd wedi talu teyrnged iddo."}, {"text_idx": "#000053", "text": "gwrth-frenhiniaethanti monarchyBrenin LloegrKing of EnglandtorfcrowdTywysog CymruPrince of WalesBrenhines GydweddogQueen consortEglwys GadeiriolCathedralbarn wahanoldifferent opiniondyfodolfuturebrenhiniaethmonarchycerddormusiciangwrthryfelrebellionhunanlywodraetholself-governingprifysgoluniversityhanesyddolhistoricLlyfrgell GenedlaetholNational LibrarygwreiddioloriginalArddangosfaExhibitionarddangosdisplaydatganiadstatementhyderconfidenceannibynnolindependentbwriadintentionTyddewiSt David'satgoffaremindgwneud synnwyrmake senseymgyrchcampaignymgynghoriadauconsultationscymunedaucommunitiespwyso arput pressure onawdurdodau lleollocal authoritiesdylanwadinfluencesylwebyddcommentatordarlledwrbroadcastercaisa trycynrychiolirepresentymddeolretirecolofnyddcolumnistymgyrchydd tros annibyniaethcampaigner for independencetaith elusennolcharity tripdringoclimbelusencharitybrainthonourcydymdeimladsympathyanwyliaidloved onesteyrngedtributecawrgiantcyfaillfriendgorymdeithiauprocessionsmudiadmovementCwsg mewn heddRest in peace"}]