[{"text_idx": "#000015", "text": "Ellie Harrison, un o gyflwynwyr rhaglen Countryfile efo swyddog Ymchwil Steven Newstead a Dr Andrew Davies o Brifysgol Bangor.Wrth so\u0302n am riffiau mae'n bosibl iawn y bydd eich meddwl yn crwydro i foroedd trofannol gleision a'r Barriff Mawr enwog yn Awstralia. Ond mae riffiau i'w cael mewn amrywiaeth o leoliadau - ac nid ydynt i gyd wedi'u gwneud o gwrel chwaith."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae riffiau wedi'u ffurfio gan anifeiliaid byw i'w cael ar y glannau rhwng llanw a thrai mewn gwahanol fannau o amgylch arfordir gwledydd Prydain. Gall y riffiau a gaiff eu creu gan y llyngyren ddiliau fod yn hynod hardd, gydag amrywiaeth o siapiau a ffurfiau rhyfeddol. Ond, gwaetha'r modd, mae'r riffiau hyn yn fregus dros ben a gall chwilotwyr ar draethau eu niweidio'n hawdd."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae rhaglen Countryfile y BBC (19.00 BBC1 Dydd Sul 16 Mehefin) yn ymweld a\u0302 thi\u0302m o wyddonwyr ym Mhrifysgol Bangor sydd y rhai cyntaf mae'n fwy na thebyg i dyfu ri\u0302ff ddiliau yn y labordy. Gwneir y gwaith yma er mwyn deall sut a pham mae riffiau'n lleihau a dirywio ac i ddatblygu ffyrdd o helpu i drwsio riffiau sydd wedi'u niweidio. Mae'r riffiau eu hunain yn bwysig iawn gan y gallant amddiffyn yr arfordir i ryw raddau; maent yn cynyddu bioamrywiaeth yr ardal a rhoi lloches i rywogaethau eraill."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Fel hyn yr eglurodd Andrew Davis, sy'n arwain yr ymchwil yn yr Ysgol Gwyddorau\u2019r Eigion: \"Gall y llyngyren ddiliau ddiflannu o safle bron yn gyfan gwbl, ac yna ailymddangos ac adfywio. Rydym wedi bod yn magu llyngyr diliau ifanc yn y labordy yn y gobaith o ddeall sut mae'r ri\u0302ff yn tyfu o'r camau cychwynnol i'r riffiau mawr rydym yn eu gweld heddiw.\""}, {"text_idx": "#000019", "text": "Riffiau y llyngyren ddiliau ar draeth Llanddulas Beach, Sir Conwy, y mae gwyddonwyr o\u2019r Ysgol Gwyddorau Eigion yn defnyddio yn eu hymchwil.Ychwanegodd: \"Mae\u2019r llyngyren ddiliau'n sensitif iawn i newid a gellir niweidio'r ri\u0302ff yn hawdd. Gall rhywun yn cerdded drostynt yn ddiarwybod achosi niwed sylweddol i'r riffiau ac, mewn mannau glan mo\u0302r poblogaidd, gall y riffiau gael trafferth i gyd-fyw a\u0302 gweithgareddau dynol.\""}]