[{"text_idx": "#000002", "text": "Mae plant wedi bod yn dysgu Cymraeg yn Nhrevelin yn ers i'r arloeswyr cyntaf gyrraedd yr Andes yn yr 1880au. Ar y cychwyn, cawsant eu dysgu yn y cartref ac yn yr Ysgolion Sul a'r Capel, ac yn fwy diweddar gan athrawon Cymraeg Archentaidd, oedd yn ymweld a\u0302'r ysgolion gwladol. Roedd plant ac oedolion hefyd yn mynychu Ysgol Gymraeg yr Andes, yn Nhy\u0302 Capel Bethel, ond fuodd yno erioed ysgol Gymraeg llawn amser yn yr Andes a fuasai \u0301n medru dysgu plant drwy gydol eu haddysg gynradd. Yn y 1990au hwyr, cychwynnwyd y Cynllun Dysgu Cymraeg yn y Wladfa gan Lywodraeth Cymru, cynllun a oedd yn rhannol ariannu addysg Gymraeg yn y Wladfa, gydag athro neu athrawes yn dod o Gymru i \u0301r Andes yn flynyddol."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Er nad oedd gwersi Cymraeg llawn amser ar gael yn Ysgol Gymraeg yr Andes ar y pryd, fe lwydodd y disgyblion a \u0301r ysgol i gyflawni campau sylweddol. Ysgol Gymraeg yr Andes oedd yr ysgol gyntaf o \u0301r Ariannin I ennill ysgoloriaeth i anfon un o'i disgyblion i Gymru (i'r ysgol haf yn Llanbed); mae un o'i chyn disgyblion wedi meistroli \u0301r iaith i'r fath raddfa ei bod hi bellach yn gweithio fel cyfieithydd yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru; Ysgol Gymraeg yr Andes yw \u0301r unig ysgol yn Y Wladfa i ddarparu enillwr Dysgwr y Flwyddyn yn yr Eisteddfod Genedlaethol, a \u0301r unig ysgol yn y byd i gael dau enillwr yn y gystadleuaeth (doedd yr un ohonynt o dras Gymreig, ond roedd ganddynt ddigonedd o angerdd a brwdfrydedd tuag at yr iaith diolch i \u0301w hathrawon)."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Ysgol y Cwm ar fore o aeaf."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Paratoi te Cymreig i godi arian."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Dathlu'r diwrnod agoriadol ym mis Mawrth 2016"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Cynigodd bensaer Cymreig lleol ddylunio \u0301r ysgol fel ei fod yn bosib ei hadeiladu mewn camau \u2013 ychydig o ddosbarthau ar y tro, yn o\u0302l yr hyn o arian sydd ar gael, ac yna neuadd ysgol a fuasai hefyd yn gartref parhaol I Eisteddfod Trevelin. Roedd y llywodraeth ranbarthol wedi addo arian, a chytunodd y Gymdeithas Gymraeg yn Nhrevelin werthu plotiau o dir er mwyn codi arian i gychwyn y broses adeiladu."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Yn y pen draw, fe gwblhawyd popeth i alluogi \u0301r ysgol i agor ei drysau i \u0301w disgyblion ifanc. Wedi ychydig fisoedd o weithredu, fe archwiliwyd yr ysgol yn swyddogol gan yr awdurdodau rhanbarthol , gan ddenu clod am ansawdd y cyfleusterau, a safon yr athrawon a \u0301r staff. Hyd yn hyn, mae dwy ystafell ddosbarth wedi eu cwblhau, fydd yn galluogi \u0301r ysgol i weithredu hyd at ddiwedd 2018 heb lawer mwy o wariant sylweddol. Er hyn, bydd yn rhaid codi arian ar gyfer camau nesaf y gwaith adeiladu, ac nid oes unrhyw sicrhad o noddiant o Gymru, yn enwedig yn dilyn Brexit. Yn anffodus, mae \u0301r nawdd blynyddol gan Lywodraeth Cymru a \u0301r Cyngor Prydeinig wedi disgyn mewn termau real ers cychwyn y cynllun yn y 1990au, a dim ond cefnogaeth ran-amser un athro neu athrawes o Gymru y mae Trevelin yn ei dderbyn. Ar hyn o bryd, nid yw \u0301n sicr os bydd y rhaglen yn cael noddiant y tu hwnt i eleni."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Cynhaliwyd gwersi ar gyfer plant oedran meithrin, cynradd, arddewgwyr ac oedolion yn Ysgol Gymraeg yr Andes tan 2016, ac ers hynny fe'u cynhaliwyd yn Ysgol y Cwm. Mae sawl o'r dysgwyr wedi ennill ysgoloriaethau i \u0301r ysgolion haf yn Llanbed, Harlech a Chaerdydd. Ynghyd a dysgu Cymraeg, mae \u0301r cwricwlwm hefyd yn cynnwys elfen ddiwylliannol, ac mae \u0301r dysgwyr yn cael eu paratoi i gystadlu yn yr Eisteddfodau blynyddol sy \u0301n cael eu cynnal yn Nhrevelin ac yn Nhrelew, a hefyd ar gyfer Eisteddfod y bobl Ifanc yn y Gaiman. Mae \u0301r ysgol hefyd yn cynnal grw\u0302p Dawnsio Gwerin sy \u0301n cynrychioli Cwm Hyfryd mewn eisteddfodau a gwyliau, ac maent wedi ennill sawl gwobr genedlaethol."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Yn 2013, fe sefydlwyd Pwyllgor yr Andes gan y cymunedau Cymreig yn Esquel a Threvelin. Pwrpas y pwyllgor oedd cynllunio ar gyfer dathlu 150 o flynyddoedd ers glaniad y Mimosa. Galwyd am syniadau i ddathlu \u0301r pen blwydd arbennig, ac wedi sawl cynigiad diddorol, penderfynwyd blaenoriaethu un ac un unig \u2013 sef creu ysgol feithrin a chynradd Cymraeg llawn amser yn yr Andes, yn gofeb byw i ymdrechion y Cymry cynnar. Ac felly y ganwyd Ysgol y Cwm."}]