[{"text_idx": "#000002", "text": "\u2018Rhaid i chi fod yn feistr ar y pysgodyn,\u2019 meddai Roger Williams, ein hathro a\u2019n cogydd uchel ei barch, wrth ddal y penfras ifanc yn gadarn a thorri ei esgyll."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae deg ohonom o gwmpas y bwrdd yng Nghanolfan Dechnoleg Coleg Menai yn ymestyn ymlaen i wylio\u2019r broses gyda rhwyd am ein gwalltiau neu farf. Rydym wedi dod yma i ddysgu \u2013 nid yn unig y broses o drin pysgodyn cyfan i wneud cacenni pysgod euraidd \u2013 ond hefyd pam fod angen i ni fel ynys, a gwlad, ac yn wir, fel byd barchu ein diwydiannau pysgota\u2019n well."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Trefnwyd y diwrnod gan Grw\u0302p Gweithredu Pysgodfeydd Lleol (FLAG) Ynys Mo\u0302n a Gwynedd, fel rhan o\u2019u hymdrech i gefnogi\u2019r diwydiant pysgota a\u2019r cymunedau cysylltiedig, trwy godi ymwybyddiaeth yngly\u0302n a\u0302 pha mor flasus a maethlon yw pysgod, a\u2019r gwahanol ffyrdd o\u2019u coginio. Hefyd i godi ymwybyddiaeth a rhoi sylw i faterion cynaliadwyedd."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae\u2019n rhan o gynllun ag iddo dair rhan yn Ynys Mo\u0302n a Gwynedd. Mae\u2019r ddwy ran gyntaf yn cynnwys ymweliadau ag ysgolion i ennyn diddordeb plant o oedran ifanc mewn bwyd mo\u0302r yn eu hardal, a rhannu talebau i gael bwyd mo\u0302r am ddim. Mae\u2019r drydedd rhan yn cynnwys y digwyddiad heddiw. Mae pawb yma wedi ei ddewis i fod yn \u2018Llysgenhadon Bwyd Mo\u0302r\u2019 yng Ngogledd Cymru \u2013 eu gwaith fydd cofio\u2019r hyn y maen nhw wedi ei ddysgu a\u2019i rannu gyda ffrindiau a theulu, trwy gynnal swper bwyd mo\u0302r, coginio ryseitiau diddorol, a chodi\u2019r pwnc bwyd mo\u0302r lleol wrth sgwrsio yn y gymuned."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae\u2019r diwrnod yn dechrau gyda sgwrs gan Dr Dylan Evans, biolegydd morol lleol, uchel ei barch. Mae\u2019n dechrau trwy ofyn pam ein bod yn fodlon gofyn am \u2018sglodion a physgodyn\u2019 mewn bwyty, ond fyddem ni byth yn gofyn am rywbeth mor gyffredinol a\u0302 \u2018sglodion a chig\u2019. Mae nifer o rywogaethau pysgod bwytadwy ar arfordir Mo\u0302n, meddai, ac mae\u2019n bryd i ni ddechrau dod i adnabod ein moroedd a dysgu\u2019r gwahaniaeth rhwng rhai ohonyn nhw."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Yna mae Dylan yn pwysleisio angen i ni amrywio\u2019r pysgod yr ydym yn eu bwyta, a pheidio a\u0302 chadw at y rhai y mae cymdeithas yn ystyried yw\u2019r rhai \u2018cyffredin\u2019. Mae dulliau pysgota heddiw\u2019n golygu bod miloedd o dunelli o bysgod marw\u2019n cael eu taflu os nad ydyn nhw\u2019n cyfateb i\u2019r rhywogaethau y bwriadwyd eu dal wrth fynd a\u0302\u2019r cwch allan. (I gael mwy o wybodaeth am hyn, mae\u2019n werth gwylio cyfres hynod o boblogaidd Hugh\u2019s Fish Fight, sy\u2019n rhoi golwg gynhwysfawr iawn ar rai o ddulliau pysgota presennol y byd). Mae Dylan yn pwysleisio\u2019r angen i ni ddechrau meddwl am y pysgod hyn sy\u2019n cael eu taflu fel ffynhonnell fwyd yn hytrach na gwastraff."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae\u2019n trafod cregyn gleision gan ddweud eu bod yn fwyd cynaliadwy, blasus, uchel mewn protein ar ein glannau lleol, ac mae\u2019r ffaith bod y llanw\u2019n newid yn gyson yn y Fenai\u2019n golygu bod y rhain ymysg y cregyn gleision glanaf sydd i\u2019w cael."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ar o\u0302l awr hynod o ddiddorol gan Dylan, mae pawb yn gwisgo ffedogau glas llachar ac yn gorchuddio ein hesgidiau cyn anelu tua\u2019r gegin. Mae Roger a Denise, ein cogyddion yn disgrifio\u2019r pysgod sydd ganddyn nhw, o benfras ifanc i ddraenog y mo\u0302r, cimwch i gregyn bylchog, y cyfan wedi eu dal yn lleol, heblaw am y lleden sy\u2019n anos cael gafael arni ar yr ynys. Mae Roger yn dechrau gyda phwyntiau sylfaenol, gan gyfeirio at bum peth y dylen ni chwilio amdanynt i sicrhau bod y pysgodyn yn ffres:"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mymryn o arogl y mo\u0302r \u2013 yn sicr nid arogl pysgod cryf\nPa\u0302r o lygaid bywiog (nid dwl)\nOs ydych yn tynnu\u2019r esgyll yn o\u0302l yna fe ddylen nhw fynd yn o\u0302l i\u2019w lle\u2019n hawdd\nDylai\u2019r corff fod yn gadarn nid yn llipa"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae\u2019n dangos ei sgiliau deheuig o drin y gyllell ac yna mae\u2019n rhoi cyfle i ni ffiledu a thynnu\u2019r croen, sy\u2019n anos nag y mae\u2019n edrych. Mae\u2019n rhoi cynghorion yngly\u0302n a\u0302 sut i baratoi\u2019r pysgodyn:"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Defnyddiwch gyllell gyda llafn hyblyg\nCeisiwch gadw halen wrth law i chi roi eich bysedd ynddo \u2013 mae\u2019n haws cydio yn y pysgodyn\nMae esgyrn lledod bob amser yn gwneud gwell isgell\nI atal y croen rhag rholio, rhiciwch y croen yn groes i\u2019r graen a\u2019i daro gyda chefn y gyllell\nGolchwch eich dwylo mewn dw\u0302r oer \u2013 bydd hyn yn atal y madyllau rhag agor ac felly ni fydd yr arogl pysgod yn treiddio i mewn i\u2019r croen"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Erbyn i ni orffen ffiledu ein penfras, mae\u2019r broses wedi codi awydd bwyd arnom ac ymlaen a ni i\u2019w coginio. Mae Denise yn cymryd drosodd. Rydym yn dechrau gyda phryd o gregyn gleision hyfryd \u2013 mae\u2019n coginio\u2019r pysgod cregyn lleol gyda chorizo, cennin a seidr i greu pryd blasus sy\u2019n digoni."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Rydym yn bwyta\u2019r cregyn gleision wrth i Denise esbonio\u2019r camau syml i wneud swper o Beriw, ceviche draenog y mo\u0302r. Nid yw\u2019r ffiledi\u2019n cael eu coginio ar gyfer y rysa\u0301it hwn ond yn hytrach eu torri\u2019n denau a\u2019u mwydo mewn digonedd o sudd leim, cyn ychwanegu coriander, tshili a phinsiad o Halen Mo\u0302n."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae Denise yn dangos sut i ffrio cregyn bylchog mewn padell, ac mae Roger yn coginio cimwch byw. Yna rydym yn gwledda ar y pysgod cregyn a\u2019r ceviche gyda bara cartref lleol."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Ar o\u0302l cinio rydym yn mynd yn o\u0302l i\u2019r gegin i ddysgu sut i ffrio ffiledi draenog y mo\u0302r mewn padell. Mae Denise yn rhoi cynghorion sut i goginio\u2019r pysgodyn yn berffaith bob tro:"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Defnyddiwch olew heb flas \u2013 dydych chi ddim eisiau lladd blas tyner y pysgodyn\nDefnyddiwch olew poeth iawn \u2013 dylai fod yn chwilboeth\nEr mwyn cael crasu\u2019r croen, sychwch y croen i ddechrau gyda thywel papur, mae hyn hefyd yn ei helpu i\u2019w atal rhag glynu\nPeidiwch a\u0302 symud neu droi\u2019r pysgodyn ormod neu bydd yn chwalu\nPeidiwch a\u0302 gorlenwi\u2019r badell, mae\u2019n haws gwneud un ar y tro a\u2019i goginio\u2019n iawn"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Ein pryd olaf yw cacen bysgod ysgafn, wedi ei gwneud a\u0302 cheirch a gwynnwy yn lle briwsion bara a melynwy. Mae Denise yn esbonio y gallwch chi ddefnyddio pob math o wahanol bysgod i wneud y rhain, mae\u2019n bryd hawdd ei addasu."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Rydym yn gorffen trwy lenwi brithyll gyda ffenigl ac oren, a\u2019i lapio mewn ffoil yn barod i\u2019w stemio yn y popty gartref."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Ar ddiwedd y dydd rydym yn llawn ac yn troi tuag adref gyda digon o fwyd mo\u0302r i wneud cinio gartref i\u2019n teulu. Hefyd rydym wedi cael cyngor syml yngly\u0302n a\u0302 sut y gallwn ni chwarae ein rhan i weithredu camau FLAG:"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Prynwch yn lleol\u2013 oddi wrth bysgotwyr neu o ffynonellau yr ydych yn ymddiried ynddyn nhw. Ceisiwch fwyta rhywbeth sydd heb deithio miloedd o filltiroedd a blaswch y gwahaniaeth, byddwch yn cefnogi eich economi lleol yr un pryd. Peidiwch a\u0302 phrynu pysgod os nad yw\u2019n dweud o ble maen nhw\u2019n dod.\nEhangwch eich gorwelion \u2013 peidiwch a\u0302 bod ofn rhoi cynnig ar bysgod llai cyffredin os byddwch yn eu gweld. Arbrofwch gyda gwahanol brydau a mwynhewch flasau newydd.\nGwiriwch gynaliadwyedd \u2013 Mae adnoddau ar-lein yn gallu bod o gymorth mawr, e.e. - Ar y peiriant chwilio hwn gallwch fewngofnodi rhywogaeth pysgod a bydd yn dweud wrthych a ddylid ei fwyta ai peidio."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Os ydych yn awyddus i gymryd rhan a bod yn rhan o\u2019r grw\u0302p nesaf o Lysgenhadon Bwyd Mo\u0302r e-bostiwch "}]