[{"text_idx": "#000000", "text": "Credir bod traddodiad cadeiriau barddol Cymreig a\u2019r arfer o gadeirio beirdd yn dyddio\u2019n o\u0302l cyn belled a\u0302 1176. Y seremoni gadeirio yw\u2019r seremoni fwyaf arwyddocaol sy\u2019n cael ei chynnal yn yr Eisteddfod Genedlaethol a\u2019r gystadleuaeth amlycaf yn niwylliant barddoniaeth Gymraeg."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Comisiynir cadair farddol newydd bob blwyddyn ac mae eu dyluniadau yn aml yn adlewyrchu lleoliad yr Eisteddfod y flwyddyn benodol honno."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae cadeiriau barddol yn gadeiriau pren hynod addurnedig wedi\u2019u crefftio gan ddylunwyr a chrefftwyr medrus iawn."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae cystadlu am y gadair yn gofyn i ymgeiswyr ysgrifennu cerdd ffurf hir a elwir yn \u2018awdl\u2019. Cyhoeddir pwnc gwahanol bob blwyddyn y mae\u2019n rhaid i ymgeiswyr selio eu gwaith. Rhan annatod o \u2018awdl\u2019 yw\u2019r gynghanedd\u2014cysyniad barddonol sy\u2019n seiliedig ar drefniant odlau, cyflythrennu ac acenion. Mae\u2019r grefft o gynghaneddu yn dyddio\u2019n o\u0302l i\u2019r Oesoedd Canol."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Er ei gyfnod byrhoedlog fel bardd, daeth Hedd Wyn yn fuddugol mewn sawl cystadlaeth am y gadair mewn Eisteddfodau lleol a chenedlaethol."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Wrth gwrs, ei fuddugoliaeth mwyaf nodedig oedd yn Eisteddfod Genedlaethol Penbedw yn 1917 pan y bu\u2019n llwyddianus gyda\u2019i gerdd \u2018Yr Arwr\u2019 wedi iddo ddioddef anaf angeuol yn ystod Brwydr Passchendaele rhai wythnosau ynghynt."}]