[{"text_idx": "#000004", "text": "Yn Ebrill 2019, fe gyhoeddodd Llywodraeth Cymru argyfwng hinsawdd genedlaethol er mwyn gweithredu\u2019n gyflymach i\u2019r newid hinsawdd."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae hyn yn gofyn am fesurau i leihau nwyon ty\u0302 gwydr drwy fabwysiadu mesurau fel arbedion ynni yn ogystal a\u0302 pharatoi ar gyfer effeithiau newid hinsawdd. Er mwyn creu ymwybyddiaeth o\u2019r risgiau a\u2019r cyfleoedd o newid hinsawdd a\u2019r angen i addasu, mae is-grw\u0302p o\u2019r Grw\u0302p Amgylchedd Hanesyddol (HEG) wedi cyhoeddi Yr Amgylchedd Hanesyddol a Newid Hinsawdd: Cynllun Addasu\u2019r Sector a\u2019r newid hinsawdd."}, {"text_idx": "#000008", "text": "cynyddu ein gwybodaeth a\u2019n dealltwriaeth o\u2019r bygythiad a\u2019r cyfleoedd i\u2019r amgylchedd hanesyddol o ganlyniad i newid mewn tywydd a hinsawdd yn y tymor byr, y tymor canolig ac yn hir dymorcynyddu ein gallu i ddeilio ag effeithiau newid hinsawdd drwy greu ymwybyddiaeth, meithrin sgiliau a datblygu dulliau i reoli effaith newid hinsawdd ar yr amgylchedd hanesyddolcryfhau ein gallu i amddiffyn yr amgylchedd hanesyddol drwy ein gwaith o addasu ac ymateb i\u2019r peryglon, ein gwneud yn fwy abl i ymateb ac i leihau\u2019r peryglon ac elwa ar y budd a ddaw o\u2019r newidiadau."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae\u2019r cynllun hwn yn ychwanegu at ganfyddiadau adroddiad HEG sef A strategic approach for assessing and addressing the potential impacts of climate change on the historic environment of Wales yn ogystal a\u0302\u2019r gweithrediadau strategol oedd wedi eu nodi yng nghynllun ymaddasu Llywodraeth Cymru I newid hinsawdd sef Ffyniant i bawb: Cymru sy\u2019n effro i\u2019r hinsawdd."}, {"text_idx": "#000013", "text": "ASTUDIAETH ACHOSYn gynnar ym mis Ionawr 2014, cafodd promena\u0302d Aberystwyth ei daro gan un storm ar o\u0302l y llall, gan ddifrodi llawer o adeileddau gan gynnwys Lloches Bathrock, sef adeilad rhestredig gradd II a godwyd yn y 1920au."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae sianeli erydu mawn Waun Fignen Felin yn cyferbynnu a\u0302\u2019r gwaith adfer cadwraeth parhaus ar y safle."}, {"text_idx": "#000017", "text": "ASTUDIAETH ACHOSMae heneb gofrestredig Dinas Dinlle yn fryngaer amlwg a saif ar arfordir gogledd Gwynedd ar ben marian rhewlifol, sydd wedi\u2019i ddynodi\u2019n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig oherwydd ei arwyddoca\u0302d daearegol."}, {"text_idx": "#000019", "text": "ASTUDIAETH ACHOSDros gyfnod o dair wythnos yn ystod haf sych 2018, aeth archaeolegydd awyr Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru (CBHC) ati i dynnu 4,000 o luniau cydraniad uchel a arweiniodd at ddarganfod tua 100 o asedau hanesyddol newydd."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Sychder difrifol yn 2018 ar safle anheddiad cynhanesyddol hysbys ym Mro Morgannwg yn dangos olion cnydau newydd fila Rufeinig debygol o fewn ei ragfuriau addasedig."}, {"text_idx": "#000021", "text": "ASTUDIAETH ACHOSMae clefyd coed ynn wedi ymledu ledled Cymru erbyn hyn, a bydd yn cael effaith fawr ar y dirwedd."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Coetir wedi\u2019i chwalu gan storm, Trawsgoed 2018."}, {"text_idx": "#000023", "text": "ASTUDIAETH ACHOSMae tir ffermio yn cynnwys safleoedd archaeolegol, adeiladau fel ffermydd a\u2019u hadeileddau fferm cysylltiedig, a thirweddau amaethyddol sy\u2019n cael eu dylanwadu\u2019n gryf gan systemau a ffiniau caeau hanesyddol."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Ffermdy a fferm Glantowy Fawr ar orlifdir afon Tywi yn dangos effeithiau mwy o lawiad ar asedau hanesyddol."}]