[{"text_idx": "#000002", "text": "Dod i Adnabod Wythawd Schubert"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Yn enedigol o Awstria, roedd Franz Schubert (1797-1828) yn gyfansoddwr toreithiog a wnaeth gyfraniadau sylweddol i\u2019r genre symffonig, cerddoriaeth siambr a\u2019r Lied Almaenig. Gan dynnu ar draddodiad clasurol Viennaidd, llywiodd ei lwybr ei hun o fewn y cyfnod Rhamantaidd gan gyfansoddi iaith gerddorol gymhleth a chynnil ar yr un pryd. Er y gwerthfawrogwyd llawer o\u2019i waith o fewn cylchoedd cyfyng yn ystod ei oes, daeth ei waith yn fwy adnabyddus ar o\u0302l ei farwolaeth a daeth yn y pen draw yn un o gyfansoddwyr mwyaf y 19eg ganrif. Credir mai syffilis oedd achos marwolaeth gynnar Schubert ac, yn 31 mlwydd oed, yn unol a\u0302\u2019i ddymuniadau, fe\u2019i claddwyd yn agos i fedd Beethoven yn Vienna.Gan fod Iarll Troyer wedi mwynhau Seithawd Op. 20 gan Beethoven gymaint, fe gomisiynodd waith tebyg gan Schubert. Yn wahanol i ddarn Beethoven, ychwanegwyd ail feiolin i\u2019r Wythawd hon, gan arwain at y cyfuniad anarferol o bedwarawd llinynnol, yn ogystal a\u0302 chlarine\u0301t, corn, baswn, a bas dwbl. Er nad oedd Schubert mewn iechyd da pan oedd yn cyfansoddi\u2019r wythawd, mae cymeriad cyffredinol y cyfansoddiad yn fywiog, gydag ysbeidiau achlysurol byr o dywyllwch sy\u2019n awgrym o\u2019r tristwch a ddaw yn nes ymlaen yn ei gerddoriaeth."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae\u2019r symudiad agoriadol yn cyhoeddi cywair gwreiddiol F fwyaf ac fe gaiff y syniad rhythmig herciog ei ailadrodd drwy gydol y gwaith. Egyr yr ail symudiad, sef yr Adagio, gydag unawd clarine\u0301t sy\u2019n blodeuo\u2019n ddeuawd gyda ffidil. Mae cysgod dros ddiwedd y symudiad gyda nodyn F pizzicato ar y sielo a chordiau ingol yn pwysleisio\u2019r coda.Yna, gan ddychwelyd i F fwyaf, mae\u2019r symudiad nesaf yn ail sefydlu\u2019r rhythmau herciog a gyflwynwyd ar y dechrau. Mae\u2019r pedwerydd symudiad yn cynnwys set o amrywiadau ar thema o\u2019r operettaDie Freunde Von Salamanka. Trosglwyddir y thema yn glyfar o gwmpas yr Ensemble, gan gadarnhau perthynas gyfartal rhwng yr wyth offeryn.Ymddengys fod awyrgylch ysgafnach y pumed symudiad i\u2019w groesawu ar o\u0302l cymhlethdod yr hyn a\u0302\u2019i rhagflaenodd; mae arddull Glasurol i bensaerni\u0308aeth y Minuet a\u2019r Trio hwn. Fe\u2019i dilynir gan agoriad cythryblus y symudiad olaf sy\u2019n ildio\u2019n fuan i thema gyflym a hwyliog. Ond mae cord F fwyaf sy\u2019n dechrau\u2019r alaw hon yn gweithio\u2019n galed i oresgyn y cyflwyniad araf, sy\u2019n cynnwys tremolo \u2013 nodyn ailadroddus cyflym ar y sielo. A\u0302\u2019r symudiad yn ei flaen gyda pheth ansicrwydd, gan archwilio cyweiriau amrywiol a daw i stop fwy nag unwaith gan gloi gyda diweddglo prysur ac egni\u0308ol."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Dod i Adnabod Wythawd John Metcalf"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ym mis Tachwedd 2014 dechreuais weithio ar osodiadau o ganeuon gwerin Cymraeg. Mae\u2019r gwreiddiol, wrth gwrs, yn fynegiannol ac yn llawn cymeriad, yn enwedig yr alaw dor-calonnus brydferth, Bugeilio\u2019r Gwenith Gwyn. Wedi i mi ei gosod, mi es ati\u2019n syth i wneud brasluniau ar gyfer datblygiadau pellach ar amrywiadau ar y ga\u0302n ac yn fuan wedyn cyfansoddais y darn CHANT, a gafodd ei seilio arno. Pan ofynnodd Peryn Clement- Evans i mi llynedd i gyfansoddi Wythawd ar gyfer Ensemble Cymru, gwyddwn ar unwaith pa syniadau a brasluniau roeddwn i\u2019n dymuno eu datblygu."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae\u2019r cyfuniad o offerynnau y cyfansoddodd Schubert ei Wythawd anferthol ar eu cyfer \u2013Clarinet, Corn, Baswn a Phedwarawd Llinynnol (gyda Bas Dwbl) \u2013 yn soniarus ac eto\u2019n ddigalon ac yn rhoi rhwydd hynt i rinweddau melodaidd ei gerddoriaeth. Mae Cymru hefyd yn enwog am ei chanu ac mae\u2019r offeryniaeth yn wir rodd, yn arbennig i gyfansoddwr Cymreig efallai. Y canu y cyfeiriaf ato yma yw canu emynau ac rwyf wedi pwysleisio\u2019r dewis hwnnw drwy ddefnyddio\u2019r nodyn pedal A drwy\u2019r holl ddarn."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Wrth gyfansoddi\u2019r gwaith, roeddwn hefyd yn ymwybodol o\u2019r cellwair adnabyddus mai\u2019r unig beth i\u2019w wneud ar o\u0302l canu ca\u0302n werin oedd ei chanu eto\u2019n uwch. Mewn ymgais i wrth-ddweud hyn, ac wrth chwilio am brofiad cerddorol a fyddai\u2019n datblygu ac yn esblygu yn ystod y chwarae, fy man cychwyn oedd y ffaith fod y ga\u0302n brydferth hon yn coffa\u0301u tynged cariadon anlwcus Ann Maddocks a Wil Hopcyn."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Priodas Figaro Mozart.. ar ein trothwy"}]