[{"text_idx": "#000003", "text": "Cwrdd a\u0302\u2019r ymchwilydd: Abbey Rowe yn trafod niwroamrywiaeth mewn ysgolion uwchradd"}, {"text_idx": "#000004", "text": "I nodi dechrau Wythnos Dathlu Niwroamrywiaeth, mae Abbey Rowe yn trafod ei PhD ar sut mae ysgolion uwchradd yn effeithio ar iechyd meddwl a lles pobl ifanc niwroamrywiol, yn enwedig rhai sydd ag ADHD"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Teitl y prosiect yw Ro\u0302l ysgolion yn y gwaith o gefnogi iechyd meddwl pobl ifanc niwroamrywiol. Y nod cyffredinol yw deall sut y gallai arferion dydd-i-ddydd ysgolion uwchradd, sy\u2019n dylanwadu ar iechyd meddwl eu disgyblion, gael effeithiau arbennig o bwysig ar iechyd meddwl a lles pobl ifanc niwroamrywiol, gan ganolbwyntio\u2019n benodol ar y rhai sydd ag Anhwylder Diffyg Canolbwyntio a Gorfywiogrwydd (ADHD). Ar hyn o bryd mae\u2019r prosiect wedi\u2019i gynllunio mewn tri cham."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Y cam cyntaf fydd dadansoddi data eilaidd o\u2019r arolygon Rhwydweithiau Ymchwil Iechyd Ysgolion (SHRN), a gwblheir bob dwy flynedd gan bob ysgol uwchradd yng Nghymru. Byddaf yn archwilio dichonoldeb cysylltu\u2019r setiau data hyn yn ddigidol a\u0302 data cofnodion iechyd meddwl ac addysg cenedlaethol o ddiagnosis ADHD drwy fanc data Cysylltu Gwybodaeth Ddienw yn Ddiogel (SAIL). Trwy ddadansoddiad trawstoriadol a hydredol, fy nod yw archwilio i ba raddau y mae\u2019r cysylltiad rhwng niwroamrywiaeth a mesurau gorbryder, iselder a lles yn wahanol rhwng ysgolion."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Bydd canfyddiadau cam hwn y prosiect yn helpu i lywio\u2019r ail gam, sy\u2019n cynnwys samplu ysgolion astudiaeth achos er mwyn creu esboniadau pam y gallai rhai ysgolion fod yn gwneud yn well nag eraill wrth atal iselder a gorbryder, a hybu lles ymhlith pobl ifanc sydd ag ADHD."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Bydd y rhan olaf yn defnyddio canlyniadau\u2019r camau hyn i lywio penderfyniadau ar fesurau amgylchedd yr ysgol i fodelu ac o bosibl esbonio\u2019r amrywiaeth rhwng ysgolion o ran canlyniadau ar gyfer y bobl ifanc hyn."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Fy ngobaith yn y pen draw yw y bydd y prosiect ymchwil yn arwain at ddealltwriaeth a all lywio\u2019r gwaith o ddatblygu polisi\u0308au a strategaethau iechyd meddwl dan arweiniad niwroamrywiaeth i ysgolion ledled Cymru."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Cefais fy nenu at y prosiect am ei fod yn cyfuno nifer o ddiddordebau rwyf i wedi\u2019u datblygu ar draws fy mywyd gwaith fel athro a chydlynydd prosiect trydydd sector. Agorodd addysgu fy llygaid i\u2019r heriau a wynebai pobl ifanc niwroamrywiol oedd yn aml yn ei chael hi\u2019n anodd ffynnu yn yr ysgol. Roedd yn amlwg bod ysgolion yn brwydro i ddarparu ar gyfer eu myfyrwyr, ond roedd cydnabyddiaeth gynyddol o\u2019r cynnydd mewn anawsterau iechyd meddwl oedd yn wynebu pobl ifanc yn golygu bod hyn yn heriol."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Yna dechreuais weithio gyda Mind Casnewydd, yn cydlynu prosiect Dull Ysgol Gyfan (WSA), gan ddatblygu a chyflwyno ymyriadau iechyd meddwl wedi\u2019u teilwra ar gyfer myfyrwyr, staff a rhieni/gofalwyr ysgolion uwchradd lleol. Roedd yr ysgolion yn aml yn cael trafferth diwallu anghenion uchel eu disgyblion ac yn awyddus i ddeall sut i wneud newidiadau cynaliadwy er mwyn i\u2019w systemau gyd-fynd a\u0302 gweithredu fframwaith WSA 2021 Llywodraeth Cymru."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ar o\u0302l pedair blynedd yn gweithio ar y prosiect WSA, es i seminar ar-lein Canolfan Wolfson a gyflwynwyd gan yr Athro Graham Moore a\u0302\u2019r teitl Improving mental health within complex school systems. Dyna pryd y sylweddolais beth oedd yr effaith bosib y gallai ymchwil yn y maes hwn ei gael ar rai o\u2019r bobl ifanc mwyaf bregus yng Nghymru. Pan gododd y cyfle i gynnal ymchwil a allai helpu i ddeall sut y gallai ysgolion uwchradd gefnogi eu cymunedau ifanc a niwroamrywiol, fe neidiais at y cyfle i ymgeisio. Fy ngobaith yn y pen draw yw y bydd y prosiect ymchwil yn arwain at ddealltwriaeth a all lywio\u2019r gwaith o ddatblygu polisi\u0308au a strategaethau iechyd meddwl dan arweiniad niwroamrywiaeth i ysgolion ledled Cymru."}, {"text_idx": "#000017", "text": "ABOUT US DECIPHer brings together leading experts from a range of disciplines to tackle public health issues such as diet and nutrition; physical activity; and tobacco, alcohol and drugs, with a particular focus on developing and evaluating multi-level interventions that will have an impact on the health and wellbeing of children and young people. DECIPHer is funded by Welsh Government through Health and Care Research Wales."}]