[{"text_idx": "#000000", "text": "Cyfieithu map system tiwb Llundain"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Mae map gwasanaeth tiwb Llundain yn ddarlun cyfarwydd i bawb. Ond wythnos diwethaf roedd yna rhywbeth yn wahanol am un fersiwn ohono... roedd enwau'r gorsafoedd i gyd yn Gymraeg."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Cafodd y map enwog ei ddylunio gan Henry Charles Beck yn 1931, ac mae'n cael ei ddefnyddio gan Transport for London hyd heddiw."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Dysgwr Cymraeg o Birmingham, David Smith, oedd yn gyfrifol am y cyfieithiad gyda help rhai o'i ffrindiau rhugl."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae'n debyg fod y stori'n dechrau yn o\u0302l yn 2015 pan oedd David yn treulio ei hafau yn gweithio ar wasanaeth Rheilffordd Ffestiniog ac Eryri."}, {"text_idx": "#000005", "text": "\"Tra roeddwn i yno, fe ddes i i 'nabod pobl leol oedd yn siarad Cymraeg fel mamiaith,\" meddai David, \"ac yn aml iawn roedd teithwyr ar y tre\u0302n yn siarad Cymraeg efo fi. Ro'n i'n teimlo'n ddrwg fod pobl yn gorfod newid iaith i siarad efo fi. Felly dechreuais i ddysgu Cymraeg."}, {"text_idx": "#000006", "text": "\"Ym mis Rhagfyr roeddwn i a chriw o ffrindiau o'r rheilffordd yn Llundain am benwythnos. Un noson, roedden ni ar y tiwb ar y ffordd adref o'r dafarn a dechreuon ni chwarae gyda'r enwau ar y mapiau oedd uwchben y seddi, er enghraifft 'Ewston' a 'Bricston'. Tipyn o hwyl."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, David (ail o'r chwith) gyda'i ffrindiau sydd wedi'i helpu i gyfieithu'r map"}, {"text_idx": "#000008", "text": "\"Nes i ddim meddwl am y peth wedyn tan mis Ionawr pan oedd gen i rhyw ddeuddydd i ffwrdd o'r gwaith a dim cynlluniau. Roedd y tywydd yn wael felly er mwyn ymarfer fy Nghymraeg es i ati i geisio gwneud cyfieithiad cyflawn o'r map."}, {"text_idx": "#000009", "text": "\"Nes i ei anfon at fy ffrindiau a roedden nhw'n ei hoffi. Dywedodd un o fy ffrindiau wrtha' i ei rannu ymhellach a dyma ni...\""}, {"text_idx": "#000011", "text": "I greu'r map, aeth David ar drywydd etymoleg rhai o'r enwau a dyna efallai pam fod rhai o'r enwau'n swnio mor ddieithr i ni. Mae David hefyd yn pwysleisio ei fod o'n dal i ddysgu ac mae'n croesawu cywiriadau ac awgrymiadau eraill i'w fap."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Dyma rai o'r enwau diddorol sydd i'w gweld ar y map:"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae'n debyg fod yr enw Anglo-Sacsonaidd yn golygu 'cornel hapus' ac felly cyfunodd David y tri gair i greu'r enw yma."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae hon yn un o orsafoedd enwocaf Llundain, ond o le ddaw fersiwn Gymraeg David o'r enw?"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Yn syml, meddai, mae wedi'i hewni ar o\u0302l y frwydr yng Ngwlad Belg. Mae etymoleg yn dangos mai gwreiddiau Iseldiraidd sydd i'r gair water ac yn y cyd-destun hwn fe fyddai'r bobl leol wedi ei ddeall i olygu gwlyb yn hytrach na dw\u0302r."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Daw ail elfen y gair o Ladin, mwy na thebyg, sy'n golygu coedwig neu lannerch."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mae hwn eto'n enghraifft o dreigl amser yn newid gair. Mae etymolegwyr yn credu mai o hollow bourne neu hollow brook y daw Holborn sy'n egluro dewis David o alw'r orsaf hon yn Nantgwag."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Creu map tre\u0302n tanddaearol o Gaerdydd yn y Gymraeg\"Ydw i dal i fod yn ddysgwr?\"Disgyblion yn dysgu Cymraeg yn Tokyo, Japan"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Prif StraeonDynes yn treulio oriau ar fainc yn sgil rhent uwchPublished1 awr yn o\u0302l'Dryswch' am gais i godi fflatiau ar safle meddygfaPublished7 awr yn o\u0302lGalw eto am ailystyried ffordd osgoi yn LlanbedrPublished35 munud yn o\u0302l"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Dynes yn treulio oriau ar fainc yn sgil rhent uwch"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Galw eto am ailystyried ffordd osgoi yn Llanbedr"}, {"text_idx": "#000027", "text": "'Mae'r Gymraeg yn iaith wyddonol'"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Goleuadau'r Gogledd yn goleuo'r awyr dros nos"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Luka Modric\u0301, a'r rhwystrau eraill ar y llwybr i Euro 2024"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Pafiliwn 20,000 o seddi 1893... a'r ddyled ddaeth wedyn"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Ifan Davies: Rhestr chwarae caneuon 'chillout'"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Sut mae denu adar i'r ardd?"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Ble nesa' i di\u0302m rygbi Cymru?"}]