[{"text_idx": "#000005", "text": "Croeso i newyddlen prosiect ECHOES!"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Croeso eto i Gylchlythyr ECHOES, a diolch i chi am ddangos diddordeb yn ein prosiect. Nid yw ti\u0302m ECHOES wedi stopio er gwaethaf yr heriau yr ydym wedi gwynebu yn ystod y pandemig o ran anawsterau theithio, argaeledd adnoddau labordy a ffliw adar, i enwi rhai! Wrth i ni symud i mewn i Wanwyn 2022, mae\u2019r cyfyngiadau wedi\u2019u codi ac rydym wedi gallu mwynhau digwyddiadau gwyneb-i-wyneb, gan gynnwys dod at ein gilydd fel ti\u0302m ECHOES, gyda llawer ohonom yn cyfarfod yn bersonol am y tro cyntaf erioed.Rydym wedi parhau i hyrwyddo gwaith y prosiect ar draws cyfryngau gwahanol, gan gynnwys ar sioe radio boblogaidd \u2018Mooney Goes Wild\u2019 yn Iwerddon ac mae ein gwyddonwyr wedi bod yn brysur yn dadansoddi\u2019r data cyffroes a ddaw o\u2019r tagiau GPS ar ein Gylfinir Ewrasiaidd a Gwyddau Talcenwen yr Ynys Las. Wrth i\u2019r prosiect ddirwyn i ben dros y 12 mis nesaf, byddwn yn ceisio lledaenu ein canfyddiadau\u2019n ehangach yn ogystal a\u0302 chwblhau\u2019r gwaith datblygu platfform, gan adael ar o\u0302l offer a all helpu rheolwyr tir a defnyddwyr eraill i fordwyo effeithiau posibl yr newid yn yr hinsawdd ar hyd arfordir Mo\u0302r Iwerddon.Gobeithio y byddwch yn mwynhau\u2019r eitemau newyddion isod. Cofiwch gysylltu a\u0302 ni i glywed mwy o fanylion neu i ddargandod sut y gallwch gymryd rhan o hyd!"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ar brynhawn bendigedig ym mis Mawrth 2022, arweiniodd Luke Lambert, Fiona Cawkwell a Paul Holloway o di\u0302m ECHOES yn UCC, grw\u0302p o 27 o bobl am dro a sgwrs o amgylch aber Blackrock. Trefnwyd y digwyddiad gyda Rhwydwaith Natur Cork. Fe wnaeth y sgwrs ryngweithiol ymdrin ag amrywiaeth o bynciau, gan gynnwys effeithiau rhagamcanol newid yn yr hinsawdd ar leoliadau aberol fel Blackrock, adnabod adar lleol a llwybrau gyrfa mewn ymchwil gwyddonol."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ar hyn o bryd rydym yn cynllunio digwyddiadau ar gyfer yr haf, gan gynnwys ger ein safle astudiaeth yn Nyffryn Cefni, Ynys Mo\u0302n. Os hoffech i ni drefnu sgwrs ar gyfer eich ysgol neu grw\u0302p cymunedol, cysylltwch a\u0302 info@echoesproj.eu."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ym mis Chwefror, fe wnaethom gyhoeddi tudalen Adnoddau ar wefan ECHOES. Mae hwn yn crynhoi fideos, adnoddau addysgu ac erthyglau am y Gylfinir, Gw\u0302ydd Talcenwen yr Ynys Las, bioamrywiaeth a newid yn yr hinsawdd. Gallwch archwilio\u2019r adnoddau isod."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae\u2019r ti\u0302m yn Compass Informatics, un o\u2019r partneriaid yn y prosiect ECHOES, ar hyn o bryd yn adeiladu llwyfan ar-lein sydd wedi\u2019i gynllunio i gefnogi rheolwyr tir arfordirol a llunwyr polisi\u0308au. Mae fersiwn demo o\u2019r platfform wedi\u2019i gwblhau\u2019n ddiweddar, ac mae rhanddeiliaid yn ei brofi ar hyn o bryd."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Trwy ddefnyddio tagiau lloeren ar yr adar, gallwn leihau aflonyddwch tra\u2019n cadw llygad barcud ar ba gynefinoedd sydd orau gan yr adar a deall yn well eu cyflenwad bwyd o fewn cynefinoedd fel gwastadeddau llaid, morfa heli, a phorfeydd."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mae olrhain adar hefyd yn ein helpu i ddeall pa mor ddetholus a symudol yw adar, yn enwedig lle maent yn defnyddio cynefinoedd anghyson a lle mae pwysau allanol fel aflonyddwch a chylchoedd llanw yn effeithio ar eu hymddygiad."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Dros y misoedd diwethaf, mae ymchwilwyr ym Mhrifysgol Aberystwyth wedi bod yn gweithio\u2019n galed ar y fframwaith modelu a mapiau tebygolrwydd ar gyfer gweld y gylfinir, sydd bellach wedi\u2019i ymestyn i gynnwys nifer y dyddiau o rew daear. Hyd yn hyn rydym wedi canfod bod rhew y ddaear yn effeithio\u2019n sylweddol ar y tebygolrwydd o weld y gylfinir yn ystod misoedd y gaeaf, gyda llai o gylfinirod i\u2019w gweld mewn ardaloedd sydd yn profi lefelau uwch o rew daear."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Gohiriwyd rhai agweddau ar y gwaith hwn oherwydd problemau cyflenwad byd-eang o\u2019r offer labordy sydd eu hangen ar gyfer metabarcodio, gan fod rhywfaint o\u2019r pecyn sydd ei angen hefyd yn cael ei ddefnyddio ar gyfer cynhyrchu profion PCR ar gyfer Covid-19. Mae\u2019r materion hyn bellach wedi\u2019u datrys ac mae gwaith yn mynd rhagddo."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Ym mis Ebrill, llwyddodd llawer ohonom o\u2019r diwedd i gwrdd yn bersonol ar gyfer cyfarfod Consortiwm ECHOES, gydag eraill yn ymuno ar-lein. Cynhaliwyd y cyfarfod yng Ngwesty\u2019r Marine yn Aberystwyth ac yng Nghanolfan Bywyd Gwyllt Dyfi, ac roedd yn cynnwys ymweliad safle a\u0302 RSPB Ynys Hir yn Aber Afon Dyfi \u2013 un o safleoedd astudio\u2019r prosiect."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Ym mis Mawrth, cafodd Fiona Cawkwell sylw ar y sioe radio boblogaidd Mooney Goes Wild ar RTE Radio 1. Roedd y cyfweliad eang yn ymdrin a\u0302 dosbarthiad, ymddygiad a diet y Gylfinir, eu hoff gynefinoedd a sut mae newid yn ur hinsawdd yn debygol o effeithio ar eu cynefinoedd arfordirol.Gwrandewch ar y sioe."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Mae aelodau prosiect ECHOES yn dod o ddwy genedl a phum partner, ac yn cynnwys unigolio o ystod eang o gefndiroedd proffesiynol. Gyda phob cylchlythyr, rydym yn eich cyflwyno i rai o aelodau ein ti\u0302m. Dewch i adnabod Rachel, Peter a Fiona isod."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Mae Rachel yn cydlynu\u2019r gweithgareddau tracio adar ar gyfer y prosiect ECHOES yng Nghymru ag Iwerddon. Mae hi\u2019n treulio gweddill ei hamser yn arwain datblygiad proffil gwyddonol BTO yng Nghymru \u2013 gan ddatblygu prosiectau rhanbarthol priodol a rheoli prosiectau lleol."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Mae Rachel hefyd yn adar hirgoes, adar mo\u0302r a modrwywr passerine gweithredol, ac yn artist gwydr lliw dawnus iawn."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Mae ei diddordebau ymchwil yn ymwneud a\u0302 defnyddio setiau data modrwyo hirdymor i fonitro goroesiad adar hirgoes, dangosyddion bioffisegol o amodau amgylcheddol adar, a\u2019r defnydd o dechnoleg olrhain i astudio\u2019r ffordd y mae adar yn defnyddio tirweddau gofodol gymhleth fel tir fferm yr ucheldir."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Mae Peter yn cydlynu\u2019r modelu gwyddoniaeth ar ddosbarthiad rhywogaethau ac arolwg ecolegol maes o boblogaethau gaeafu Gwyddau Talcen-wyn yr Ynys Las a\u2019r Gylfinir ar gyfer prosiect ECHOES."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Fiona sy\u2019n cydlynu\u2019r gwaith ar ddelweddaeth lloeren ar gyfer y prosiect ECHOES. Bwriad y gwaith hwn yw creu mapiau cynefinoedd a gorchudd tir ar gyfer y safleoedd arolygu adar yng Nghymru a Iwerddon. Mae hyn yn ein helpu i ddeall sut mae\u2019r gorchudd tir wedi newid yn ystod y blynyddoedd diwethaf a sut y gallai esblygu ymhellach o ganlyniad i newid yn yr hinsawdd. Mae Fiona hefyd ar Fwrdd Rhaglen ECHOES, yn cynrychioli Coleg Prifysgol Cork, Iwerddon."}]