[{"text_idx": "#000002", "text": "Dietegydd Iechyd y Cyhoedd yn annog mamau i gymryd atchwanegiadau asid ffolig yn sgil pryderon bod y pandemig wedi cyfyngu ar allu pobl i gael fitaminau"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae Dietegydd Iechyd y Cyhoedd yn annog menywod beichiog a\u2019r rhai sy\u2019n ceisio beichiogi i sicrhau eu bod yn cael digon o asid ffolig, a hynny\u2019n dilyn pryderon bod pandemig COVID-19 wedi effeithio ar allu teuluoedd i gael fitaminau."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Lansiwyd prosiect lleol gan Andrea Basu a\u2019i chydweithwyr yn adran ddeieteg Maelor Wrecsam fis diwethaf, gyda\u2019r nod o hwyluso mynediad at gynllun Cychwyn Iach, sef cynllun cenedlaethol i gynnig fitaminau am ddim i deuluoedd cymwys yn Wrecsam a Sir y Fflint."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae Andrea bellach yn gweithio i wella ymwybyddiaeth ba mor bwysig ydyw i famau gymryd y swm cywir o asid ffolig."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Dylai menywod beichiog a\u2019r rhai sy\u2019n ceisio beichiogi gymryd atchwanegiadau dyddiol sy\u2019n cynnwys 400 microgram o asid ffolig, a hynny cyn ac yn ystod beichiogrwydd."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Dywedodd Andrea: \u201cCynghorir menywod sy\u2019n cynllunio beichiogrwydd a\u2019r rhai sy\u2019n feichiog i gymryd atchwanegiad asid ffolig yn ddyddiol, ond er hynny \u2018dyw llawer o fenywod ddim yn cymryd yr atchwanegiadau asid ffolig yn ystod beichiogrwydd, er bod hawl i\u2019w derbyn yn rhad ac am ddim mewn rhai achosion\u201d."}, {"text_idx": "#000008", "text": "\u201cBydwragedd neu Ymwelwyr Iechyd sy\u2019n dweud wrth fenywod a\u2019u teuluoedd am y fitaminau a argymhellir ac am y cynllun Cychwyn Iach, ond rydyn ni\u2019n gwybod bod pandemig COVID-19 wedi effeithio ar allu teuluoedd i gael gafael ar y fitaminau."}, {"text_idx": "#000009", "text": "\u201cMae angen asid ffolig er mwyn creu deunydd genetig (DNA) o fewn pob un o gelloedd y corff."}, {"text_idx": "#000010", "text": "\u201cGallai cael digon o\u2019r fitamin hwn yng nghamau cynnar beichiogrwydd helpu i leihau\u2019r risg o ddatblygu namau asgwrn cefn fel spina bifida."}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u201cArgymhellir i fenywod beichiog gymryd atchwanegiad yn ogystal a\u0302 bwyta bwydydd sy\u2019n cynnwys digon o asid ffolig, fel llysiau deiliog gwyrdd, a bwydydd sydd a\u0302 fitaminau wedi\u2019u hychwanegu, fel grawnfwydydd brecwast, er mwyn sicrhau eu bod yn cael digon bob dydd."}, {"text_idx": "#000012", "text": "\u201cMae asid ffolig hefyd yn gweithio gyda fitamin B12 i helpu i ffurfio celloedd gwaed coch iach sy\u2019n cario ocsigen o amgylch y corff.\u201d"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae fitaminau Cychwyn Iach yn ddelfrydol i famau beichiog gan eu bod yn cynnwys y swm cywir o asid ffolig a fitamin D er mwyn helpu i adeiladu a chynnal esgyrn iach."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae\u2019r fitaminau hyn ar gael yn rhad ac am ddim i fenywod cymwys yn y fferyllfeydd canlynol ar draws Wrecsam a Sir y Fflint. Gellir mynd a\u0302 thalebau Cychwyn Iach yn uniongyrchol i unrhyw un o\u2019r fferyllfeydd hyn."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Ychwanegodd Andrea: \u201cI\u2019r menywod sydd ddim yn gymwys i dderbyn fitaminau Cychwyn Iach am ddim, mae\u2019n dal i fod yn bwysig iawn eu bod yn cymryd ychwanegion asid ffolig, ac maen nhw ar gael i\u2019w prynu mewn llawer iawn o fferyllfeydd ac archfarchnadoedd.\u201d"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mae\u2019r cynllun Cychwyn Iach hefyd yn rhoi talebau bwyd wythnosol i deuluoedd cymwys, ac mae modd eu gwario ar ffrwythau a llysiau, boed yn rhai ffres, wedi\u2019u rhewi neu mewn tuniau, ar gorbys a ffacbys sydd wedi\u2019u sychu neu mewn tuniau, ac ar laeth. Hefyd, ar ddiferion fitaminau i fabanod a phlant."}, {"text_idx": "#000019", "text": "I weld a ydych chi neu\u2019ch teulu yn gymwys i dderbyn y talebau ewch i "}, {"text_idx": "#000020", "text": "Disgyblion ysgol gynradd a\u2019u rhieni yn meithrin sgiliau maeth am oes\nAp newydd i gynnig cyngor a chymorth maeth a gweithgaredd corfforol dibynadwy i ferched beichiog\nCwrs coginio iach yn mynd lawr yn dri\u0302t yn Llannerch Banna\nPobl ifanc Gwynedd ac Ynys Mo\u0302n yn elwa o gynllun maeth"}]