[{"text_idx": "#000000", "text": "Yn creu gwell ofal cymdeithasol yng Nghymru"}, {"text_idx": "#000001", "text": "\u2018Tyfu Adenydd\u2019: barn plant a phobl ifanc ar drawsnewidiadau\nCefnogi Rhieni mewn gofal ac wrth ei adael #NegeseuoniRieniCorfforaethol\nCanllawiau Rhyngweithio trwy Fideo (VIG)\nYmchwil ac adolygiadau o ymarfer"}, {"text_idx": "#000002", "text": "\u2018Tyfu Adenydd\u2019: barn plant a phobl ifanc ar drawsnewidiadau\nCefnogi Rhieni mewn gofal ac wrth ei adael #NegeseuoniRieniCorfforaethol\nCanllawiau Rhyngweithio trwy Fideo (VIG)"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ymchwil ac adolygiadau o ymarfer"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Yr argyfwng costau byw a\u2019i effaith ar addysg"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae\u2019r argyfwng costau byw wedi bod yn bwnc llosg ers misoedd, wrth i brisiau godi a llawer o deuluoedd yn ei chael hi\u2019n anodd gwneud i\u2019w hincwm ymestyn."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ond gwyddom lawer llai hyd yn hyn am sut mae\u2019r pwysau ariannol ehangach hynny yn effeithio ar blant yn yr ystafell ddosbarth. Mae gwaith ymchwil diweddaraf Ymddiriedolaeth Sutton yn edrych ar y cwestiwn hollbwysig hwnnw."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Gwnaethant arolygu dros 6,200 o athrawon ledled Lloegr drwy Teacher Tapp, er mwyn deall yn well beth sydd wedi bod yn digwydd ar lawr gwlad mewn ysgolion yn ystod tymor yr hydref."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae\u2019r canfyddiadau\u2019n syfrdanol. Mae ysgolion yn gweld niferoedd cynyddol o ddisgyblion newynog, oer a blinedig, gyda\u2019r rhai yn yr ysgolion mwyaf difreintiedig yn gweld y caledi mwyaf."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Pa broblemau y mae athrawon yn eu gweld?"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae athrawon wedi gweld cynnydd yn nifer eu disgyblion sy\u2019n wynebu sawl mater difrifol gwahanol yn ystod tymor yr hydref."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mewn ysgolion gwladol, mae 74% o athrawon wedi gweld cynnydd yn nifer y disgyblion sy\u2019n methu canolbwyntio neu wedi blino yn y dosbarth, mae gan 67% fwy o fyfyrwyr a\u0302 phroblemau ymddygiad, ac mae 54% wedi gweld cynnydd yn y rhai sy\u2019n dod i\u2019r ysgol heb ddillad gaeaf digonol fel co\u0302t. Dywedodd 38% o athrawon fod cynnydd yn nifer y plant sy\u2019n dod i\u2019r ysgol yn newynog."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Canran (%) o athrawon ysgolion gwladol a welodd y cynnydd canlynol ar gyfer eu disgyblion"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Nododd mwy o athrawon mewn ysgolion a\u0302\u2019r niferoedd mwyaf difreintiedig y bu cynnydd ar gyfer llawer o\u2019r problemau hyn, er enghraifft, roedd yr athrawon hyn yn fwy tebygol o adrodd am gynnydd yn y rhai sy\u2019n dod i\u2019r ysgol yn newynog (56% o\u2019i gymharu a\u0302 22%), yn dod i\u2019r ysgol heb ddillad gaeaf digonol (65% o\u2019i gymharu a\u0302 40%) ac mewn teuluoedd sy\u2019n gofyn am gael eu cyfeirio at fanc bwyd (27% o\u2019i gymharu ag 8%)."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Canran (%) o athrawon ysgol y wladwriaeth a welodd y cynnydd canlynol ar gyfer eu disgyblion, yn o\u0302l lefel amddifadedd yr ysgol"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Dywedodd dros hanner (52%) o uwch arweinwyr mewn ysgolion sy\u2019n cael eu hariannu gan y wladwriaeth bod nifer y plant nad ydynt yn gymwys i gael prydau ysgol am ddim yn gallu fforddio cinio wedi cynyddu\u2019r hydref hwn, gydag 11% yn dweud bod cynnydd mawr wedi bod. Roedd y ffigwr yn dweud bod y cynnydd wedi bod yn uwch mewn ysgolion gyda\u2019r nifer fwyaf difreintiedig, sef 59%, o\u2019i gymharu a\u0302 44% mewn ysgolion gwladol gyda disgyblion mwy cyfoethog."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Rydyn ni\u2019n byw mewn gwlad gyfoethog. Ni ddylem gael unrhyw blant yn mynd yn newynog, neu fynd heb go\u0302t gynnes yn y gaeaf \u2013 heb so\u0302n fod y broblem yn gyffredin yn y ffordd y mae\u2019r ffigurau hyn yn ei hawgrymu."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Sut mae hyn yn effeithio ar addysg plant?"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mewn ysgolion gwladol, dywedodd 38% o athrawon bod traean neu fwy o\u2019u dosbarth yn byw mewn teuluoedd sy\u2019n wynebu pwysau ariannol sylweddol yr oedden nhw\u2019n teimlo sy\u2019n effeithio ar allu\u2019r plant i lwyddo yn yr ysgol. Roedd y ffigwr hwn ar ei uchaf yn ysgolion y wladwriaeth gyda\u2019r derbyniadau mwyaf difreintiedig."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Athrawon sy\u2019n dweud bod o leiaf traean o\u2019u disgyblion yn wynebu pwysau ariannol sylweddol sy\u2019n debygol o effeithio ar eu gallu i lwyddo yn yr ysgol"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Yn o\u0302l ardal, roedd cyfran yr athrawon sy\u2019n dweud bod o leiaf traean o\u2019u dosbarth yn ei chael hi\u2019n anodd ei huchaf yn Swydd Efrog, y Gogledd Ddwyrain ac yn y Gogledd Orllewin, y ddau ar 43%, o\u2019i gymharu a\u0302 dim ond 28% yn y De Orllewin a 27% yn y De Ddwyrain."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Mewn ysgolion gwladol, roedd 67% o athrawon yn credu y byddai\u2019r argyfwng costau byw ac effaith gysylltiedig ar ddisgyblion yn cynyddu\u2019r bwlch cyrhaeddiad yn eu hysgol, gyda 18% yn dweud y byddai cynnydd sylweddol. 72% oedd y ffigwr hwn yn yr ysgolion gwladol mwyaf difreintiedig, o\u2019i gymharu a\u0302 60% yn y rhai oedd a\u0302 chymeriant gwell."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Dylai cadw holl blant ein gwlad yn gynnes ac yn cael eu bwydo fod yn isafswm absoliwt, er eu diogelwch a\u2019u lles. Mae\u2019n syfrdanol ac yn annheg iawn bod unrhyw blant yn newynog ac yn oer. Ond nid yw maint y broblem a nodir gan y ffigurau hyn yn ddim llai na sgandal."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Er ei fod i\u2019w groesawu bod y llywodraeth bellach wedi cyhoeddi y bydd budd-daliadau\u2019n cynyddu gyda chwyddiant, nid oes disgwyl i\u2019r newid ddod i rym tan fis Ebrill. Mae\u2019n amlwg bod angen cymorth llawer mwy brys ar blant a\u2019u teuluoedd."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Mae\u2019n amlwg hefyd nad yw\u2019r torbwynt presennol ar gyfer prydau ysgol am ddim wedi\u2019i osod ar y lefel gywir, gyda llawer o athrawon yn gweld plant nad ydynt yn gallu fforddio cinio nad ydynt yn gymwys ar hyn o bryd. Dylid ehangu mynediad at brydau ysgol am ddim i gynnwys y rhai mewn angen yn llawn, drwy sicrhau eu bod ar gael i bob teulu ar Gredyd Cynhwysol."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Ni all plant ddysgu\u2019n effeithiol pan fyddant yn byw mewn tlodi, gydag effeithiau hirdymor ar yr economi os na chaiff eu potensial ei gyflawni."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Ond ar lefel hyd yn oed yn fwy sylfaenol na hynny, ni ddylai plant fod yn byw yn yr amodau hyn. Maen nhw\u2019n haeddu cymaint mwy."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Cyflwyniad i gyllidebu ar sail rhywedd\nEffeithiau\u2019r argyfwng costau byw o ran rhywedd"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Ymwelwch a\u0302 digwyddiadau ExChange i gofrestru ar gyfer hyfforddiant rhad ac am ddim o ansawdd uchel sy\u2019n cefnogi datblygiad parhaus gweithwyr gofal cymdeithasol ar draws Cymru. Mae digwyddiadau ac adnoddau ExChange yn cyfoethogi sgiliau wrth amlygu profiadau pobl a\u0302 phrofiad o ofal."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Cewch afael ar ystod o adnoddau fideo, adnoddau sain a gweminarau ExChange o gynadleddau, seminarau a gweithdai i ymarferwyr. Mae\u2019r adnoddau hyfforddiant hyn yn casglu ac yn rhannu profiadau ac arbenigeddau o ofal cymdeithasol er mwyn cyfoethogi sgiliau yn y maes."}]