[{"text_idx": "#000025", "text": "Adar sy\u2019n Ymweld dros y Gaeaf"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Codiad yn Lefel y Mo\u0302r"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Ar Ynys Gwales, sydd 6 milltir oddi ar arfordir Penfro, mae\u2019r gytref fwyaf trawiadol o fulfrain gwynion yn ne Prydain, a\u2019r trydydd mwyaf yn hemisffer y gogledd."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Ystyr yr enw Saesneg ar yr ynys, \u2018Grassholm\u2019, yw\u2019r \u201cynys werdd\u201d ac mae\u2019n dod o\u2019r iaith Norseg,. Er, mae\u2019r ynys yn edrych yn wyn o bellter, oherwydd yr ysgarthion a\u2019r holl fulfrain gwynion sy\u2019n eistedd ar eu nythod. Mae tua 32,000 o barau yn bridio yma o fis Ebrill i fis Medi, ac felly Gwales yw\u2019r profiad eithaf os am weld, clywed ac arogli adar y mo\u0302r yn Sir Benfro."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Erbyn mis Gorffennaf, oherwydd y cywion bach a\u2019r adar sydd ddim yn bridio yma ond sy\u2019n defnyddio\u2019r ynys i gymdeithasu ac i glwydo, mae nifer y mulfrain gwynion yn codi i tua 100,000.\nMae yna nifer fach o wylanod y graig, gwylanod coesddu, heligogod, gweilch y penwaig, ac ambell fulfran werdd i\u2019w gweld ar yr ynys hefyd."}, {"text_idx": "#000040", "text": "O ganol yr haf, gellir gweld dros 100 o forloi llwyd yn gorwedd ar y creigiau pan fydd y llanw\u2019n isel."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Ers 1947, mae Gwales wedi bod yn eiddo i Gymdeithas Frenhinol Gwarchod Adar (yr RSPB), a dyma\u2019r warchodfa gyntaf i\u2019r Gymdeithas ei phrynu. Mae sawl cwmni cychod yn cludo teithwyr ar deithiau o amgylch yr ynys, ond nid ydynt yn glanio ar yr ynys."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Yn yr Oesoedd Canol, defnyddiwyd Gwales i bori defaid yn ystod yr haf. Mae yna gaeadle bach ar yr ynys ac mae\u2019n bosib y cafodd ei ddefnyddio i\u2019w corlannu er mwyn eu cneifio."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Dod o hyd i Ynys Gwales"}, {"text_idx": "#000045", "text": "Mwy am ynysoedd Sir Benfro"}, {"text_idx": "#000047", "text": "Sgomer yw\u2019r mwyaf o ynysoedd Sir Benfro. Mae\u2019n warchodfa natur genedlaethol sydd o bwysigrwydd rhyngwladol am ei adar mo\u0302r."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Mae\u2019r ynys hyfryd hon, sy\u2019n warchodfa natur, yn enwog am ei hadar mo\u0302r a\u2019i blodau gwyllt bendigedig."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Mae\u2019r ynys hon, sy\u2019n olygfa ogoneddus, yn wynebu penrhyn Tyddewi, ar draws dyfroedd byrlymog Swnt Dewi."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Mae Middleholm yn ynysig greigiog sydd a\u0302 chopa gwyrdd, rhwng Sgomer a\u2019r prif dir."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Mae\u2019r ynys hudolus hon yn enwog am ei habaty Sistersaidd ac mae\u2019n daith 20 munud hwylus ar y cwch o Ddinbych-y-pysgod."}]