[{"text_idx": "#000001", "text": "Sbotolau ar Petha: O lechi i rannu \u2013 sut mae Petha yn dod a\u0302 llyfrgelloedd pethau i ogledd Cymru"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae rhwydwaith Benthyg Cymru yn estyn ar hyd a lled Cymru. Ym mlog cyntaf ein cyfres \u2018Sbotolau\u2019, rydyn ni\u2019n edrych ar Petha. Gan weithio mewn cymunedau amrywiol yn y Gogledd, mae Petha yn unigryw oherwydd yn ogystal a\u0302 gweithio efo cymunedau, maen nhw hefyd yn gweithio\u2019n uniongyrchol efo partneriaid awdurdod lleol i ddod a\u0302 benthyca i\u2019r bobl."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Catrin Wager ydy Swyddog Datblygu Benthyg Cymru yn y gogledd a Chydlynydd Petha ym Mhartneriaeth Ogwen ac mae hi\u2019n dweud mwy wrthyn ni am sut mae hyn yn gweithio a sut maen nhw\u2019n defnyddio\u2019r llyfrgell i rannu gwisgoedd ysgol."}, {"text_idx": "#000005", "text": "O gynlluniau hydro ym mherchnogaeth y gymuned sy\u2019n pweru cerbydau cymunedol, i gaffis, sinema\u0302u a lleoliadau miwsig ym mherchnogaeth y gymuned, i erddi, perllannau a chynlluniau rhannu bwyd cymunedol, mae\u2019r cymunedau llechi yma wedi dod i mewn i\u2019r 21ain Ganrif gan ddysgu gwneud pethau drostyn nhw eu hunain. O fewn y tirlun yma y cafodd Petha ei eni \u2013 llyfrgell pethau sy\u2019n cwmpasu tair o\u2019r cymunedau llechi unigryw yma, sef Dyffryn Ogwen, Dyffryn Nantlle a Bro Ffestiniog."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae Petha yn deillio o bartneriaeth unigryw o fentrau cymunedol o\u2019r enw Dolan, sy\u2019n gweithio mewn partneriaeth a\u0302\u2019r Awdurdod Lleol, a hon fydd Llyfrgell Pethau gyntaf Cymru i gael ei chynnal o fewn llyfrgelloedd cyhoeddus, sy\u2019n berchen i\u2019r awdurdod lleol. Ond nid yr awdurdod lleol sy\u2019n arwain y prosiect; mae\u2019n cael ei arwain, yn hytrach, gan bartneriaid cymunedol lleol o fewn pob un o\u2019r cymunedau. Fel mae Catrin Wager, Cydlynydd Petha yn egluro"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Prosiect sy\u2019n amlygu manteision y math yma o bartneriaeth yw\u2019r prosiect gwisgoedd ysgol a oedd ar waith yn Nyffryn Ogwen dros yr haf. Casglodd pob un o\u2019r saith ysgol yn y gymuned wisgoedd ysgol di-eisiau ar ddiwedd y flwyddyn academaidd, ac aeth mannau cymunedol gan gynnwys y llyfrgell a\u2019r ganolfan hamdden yn fannau casglu yn ystod yr haf. Cafodd y rhain eu casglu mewn biniau wedi eu darparu gan Gyngor Gwynedd, efo labeli a wnaed gan wirfoddolwr lleol yn y gofod gwneud cymunedol. Aeth tua 25 o wirfoddolwyr ati i olchi a diddoli gwisgoedd dros yr haf a chreu tua 200 o becynnau gwisg ysgol (y pecyn safonol ydy 1 siwmper efo logo, a 3 crys polo)."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae\u2019r gymuned yn berchen ar gynllun hydro lleol sy\u2019n buddsoddi ei elw yn o\u0302l i brosiectau sydd o fudd i\u2019r gymuned trwy gyfrwng Elusen Ogwen, a dalodd am fagiau ac offer i'r prosiect. Felly gall y pecynnau gwisg ysgol gael eu darparu ar fenthyciad hirdymor (1 flwyddyn) am ddim, a hynny mewn ffordd sy\u2019n dileu stigma gwisgoedd ail law. Does dim angen profi angen am wisgoedd ysgol am ddim fel y byddech chi mewn \u2018banc\u2019 gwisgoedd ysgol; yn hytrach, ffocws y gwaith ydy atal y dillad rhag mynd mewn i'r ffrwd wastraff, ac mae nhw ar gael am ddim i unrhywun drwy eu archebu ar lein a\u2019u casglu o\u2019r llyfrgell."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Hyd yn hyn mae rhyw 70 o becynnau gwisg ysgol wedi cael eu benthyg, gan arbed tua \u00a32,100 i drigolion ac arbed 750 cilo \u2013 (tri chwarter tunell fetrig) o garbon."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Nid yw agor Llyfrgell Pethau ar y model yma\u2019n gwbl ddi-drafferth gan fod cryn dipyn o fiwrocratiaeth ynghlwm wrth y math yma o bartneriaeth. Hyd yma, mae Petha wedi agor un o\u2019r tair cangen ar sail treial a\u2019r gobaith yw y bydd y lleill yn medru agor cyn hir. Ond, hefo 150 o aelodau a mwy na 150 o fenthyciadau ers i\u2019r treial ddechrau yng nghanol Gorffennaf, mae Catrin yn ffyddiog y bydd Petha yn dod yn rhan o\u2019r ffordd o fyw yn y cymunedau yma."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae Petha yn un yn unig o\u2019r prosiectau sy\u2019n rhan o Rwydwaith Benthyg Cymru. Os oes diddordeb gennych chi mewn sefydlu\u2019ch llyfrgell pethau eich hun, neu\u2019n rhedeg llyfrgell yn barod ac eisiau ymuno a\u0302\u2019r rhwydwaith, cysylltwch a\u0302 ni, bydden ni wrth ein bodd i glywed gennych chi. Rydyn ni\u2019n cynnal cyfarfodydd rhwydwaith chwarterol lle cewch chi gwrdd a\u0302 phobl eraill i rannu profiad a gwybodaeth, ac mae pecyn cymorth a chefnogaeth unigol ar gael."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Sut mae cymunedau Cymru wedi arbed dros \u00a360,000 ar ddim ond DWY eitem cartref"}]