[{"text_idx": "#000003", "text": "Mae Vi Hart yn fathemategydd Americanaidd a youtuber. Roedd eu tad yn gerflunydd mathemategol. Mae gan Vi Hart eu sianel youtube eu hunain ac mae\u2019n creu llawer o fideos sy\u2019n cyfuno mathemateg a cherddoriaeth."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Y fenyw gyntaf i gael doethuriaeth mewn mathemateg\nY fenyw gyntaf i gael proffeswriaeth lawn yng ngogledd Ewrop\nY fenyw gyntaf i fod yn olygydd cyfnodolyn gwyddonol"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Nid yn unig yn fathemategydd gwych ond hefyd yn eiriolwr cryf dros hawliau menywod. Arweiniodd ei brwydr i gael mynediad a chael yr addysg orau bosibl at agor drysau i fenywod mewn prifysgolion. Ar ben hynny, helpodd ei gwaith tuag at ailystyried y syniad o israddoldeb menywod i ddynion mewn astudiaeth wyddonol."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Er mwyn mynychu prifysgol yn y Swistir, (y brifysgol agosaf a fyddai\u2019n derbyn menywod) roedd yn rhaid i Sofya fod yn briod.\nYm 1874 derbyniodd Sofya ddoethuriaeth o Brifysgol Gottingen\nYmhellach ymlaen dechreuodd Sofya ddarlithio ym Mhrifysgol Stockholm.\nYm 1888 cyhoeddodd y papur \u201cOn the Rotation of a Solid Body about a Fixed Point\u201d \u2013 roedd y papur hwn mor uchel ei barch fel y cynyddwyd y wobr ariannol o 3000 i 5000 ffranc."}, {"text_idx": "#000010", "text": "1953-1958: Roedd Katherine yn gweithio i NACA (a ddisodlwyd yn ddiweddarach gan NASA), teitl ei swydd oedd cyfrifiadur, lle bu\u2019n gweithio fel rhan o grw\u0302p o fenywod oedd yn gwneud cyfrifiadau mathemategol.\nRoedd bod yn gyfrifiadur, yn golygu cyflawni tasgau mathemategol manwl gywir.\nUn diwrnod, gofynnwyd i Katherine i gefnogi ti\u0302m ymchwil hedfan o ddynion a phrofodd gwybodaeth Katherine o geometreg ddadansoddol yn amhrisiadwy iddynt.\nRoedd Katherine yn benderfynol a helpodd hyn iddi i sicrhau ei bod yn cael ei chynnwys mewn cyfarfodydd lle byddai rhwystrau hiliol a rhyw yn flaenorol wedi ei hatal rhag mynychu. Roedd Katherine wedi gwneud y gwaith ac roedd hi\u2019n gwybod mai dyma le\u2019r oedd hi\u2019n perthyn.\nHyd at 1958: Roedd Katherine yn rhan o di\u0302m cyfrifiadurol ar waha\u0302n, lle yn unol a\u0302 chyfreithiau\u2019r wladwriaeth, roedd yn rhaid i fenywod Affricanaidd-Americanaidd weithio, bwyta a defnyddio toiledau ar waha\u0302n i\u2019w cyfoedion gwyn.\nCyfrifodd Katherine lwybr taith yr Americanwr cyntaf yn y gofod ym 1961.\n1969: Helpodd Katherine i gyfrifo\u2019r llwybr hedfan Apollo 11 i\u2019r Lleuad"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Hefyd o fewn yr adran yma...Mathemategydd y mis"}]