[{"text_idx": "#000001", "text": "Fideos Wyneb i Waered CA5"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mathemategydd Cymreig a fathodd y symbol \u03c0. Yn enedigol o Ynys Mo\u0302n cyflwynodd William Jones 1674-1749 yr arwydd \u03c0 i ddynodi\u2019r gymhareb rhwng cylchedd cylch a\u2019i ddiamedr. Am fwy o wybodaeth am ein mathemategwyr ewch i: Mathemategwyr Cymraeg"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Gwelwch sut y cyfrifodd Archimedes \u03c0 ... chwaraewch gyda\u2019r ap geogebra yma."}, {"text_idx": "#000006", "text": "I gael mynediad at yr holl apiau Geogebra a gre\u0308wyd gan RhGMBC ewch i\u2019n tudalen adnoddau ac ar gyfer dysgu proffesiynol Geogebra ewch i\u2019r fan hon. Gofynnwch a oes rhywbeth nad ydych yn gallu gweld."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Dewch o hyd i\u2019ch pen-blwydd / rhif ffo\u0302n / rhif lwcus yn \u03c0 ..... "}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ffracsiynau Parhaus, \u03c0 a Geogebra"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Oeddech chi\u2019n gwybod y gallwch chi gael ffracsiynau parhaus ar Geogebra ...?"}, {"text_idx": "#000010", "text": "\u2018Rhen Pi sydd yma\u2019n gorwedd.Fe ddaeth i ben yn diwedd.Roedd hyn yn syndod mawr i\u2019r rhaia gredai mewn anfeidredd."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Yn y gerdd hon mae nifer y llythrennau mewn gair yn rhoi digid nesaf Pi. Felly mae\u2019r gerdd yn rhoi Pi yn gywir i 18 ffigur ystyrlon. Cofiwch mai un llythyren yw \u2018dd\u2019 ac \u2018ch\u2019. Allwch chi ysgrifennu un eich hun? Rhannwch ef gyda ni @RhGMBC_FMSPW"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Wel, y cylcha welodd Archimedes,a\u2019i radiws hefyd.Bu\u2019n mesur cymhareb.Defnyddiodd bolygon.Anfeidrol rif yw hwn!"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Heriwch eich myfyrwyr I gynrychioli \u03c0 mewn unrhyw ffordd ddiddorol o\u2019u dewis. Er enghraifft, galle\u2019n nhw wneud darn o gelf, darn o gerddoriaeth neu ysgrifennu cerdd. Neu efallai rhywbeth nad ydym wedi meddwl amdano!Bydd Think Maths yn postio gwobr fach yn ymwneud a\u0302 \u03c0 at eu tri hoff gynnig, ac yn trydar eu 10 hoff gynnig ar eu gwefan. Y dyddiad cau yw dydd Gwener 31 Mawrth 2023."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Gweler gwefan Think Maths am ragor o fanylion ac am gyfarwyddiadau ar sut i gystadlu: "}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ychydig o hanes ar pi"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Pi yw y cymhareb o gylchedd cylch i ei ddiamedr h.y."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Caiff gwerth \u03c0 (pi) ei wybod am bron 4000 o flynyddoedd. [Os cyfrifwyd y nifer o eiliadau o fewn 4000 blynedd a wedyn gweithio allan gwerth \u03c0 i\u2019r nifer yna o lefydd degol, byddai dal dim ond yn amcangyfrif i\u2019r gwerth gwirioneddol o \u03c0.]"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mae gan un tabled Babilonaidd (ca 1900-1680 BCE) gwerth \u03c0 = 3.125."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Caiff y cyfrifiad cyntaf o \u03c0 ei gyflawni gan Archimedes o Syracuse (287-212 BCE). Cynnigodd ei ddull gwerth o \u03c0 oedd rhywle rhwng a . Yn aml, caiff y gwerth ei ddefnyddio o fewn ysgolion cyn y defnydd eang o gyfrifianellau. (Esbonia hyn pam caiff radiysau a diamedrau o gylchoedd bob amser eu rhoi gan lluosrifau o 7.)"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Cyflwyniwyd y symbol defnyddiwn i gynrychioli \u03c0 gan y Cymro William Jones (Ynys Mo\u0302n, 1675-1749) yn 1706. I ddechrau, nid oedd yn boblogaidd."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Daeth y symbol i fod yn fwy boblogaidd trwy Leonhard Euler (Swistirwr, 1707-1783) pwy death i ddefnyddio y symbol yn 1737."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Yn y ddeunawfed canrif, dyfeisiodd mathemategwr Ffrangeg o\u2019r enw Georges Buffon (1707-1788) ffordd i gyfrifo \u03c0 yn seiliedig ar debygolrwydd (gwelwch nodwydd Buffon)."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Caiff \u03c0 ei ddiffinio fel rhif anghymarebol sy\u2019n golygu ni allwch ei ysgrifennu fel ffracsiwn union (pendrwm yn y lles yma). Golyga hyn ei fod yn rhif degolyn anfeidrol sydd ddim yn ailadrodd."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Faint o ddigidau sydd angen arnom ar gyfer cyfrifiadau?"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Yn ysgol tueddwn i weithio a\u0302 3 digid y rhan fwyaf o\u2019r amser (3.14)."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Defnyddia NASA dim ond 15 digid ar gyfer \u03c0 yn ei gyfrifiadau ar gyfer anfon rocedi i\u2019r gofod. (Gwelwch y ffilm \u201cHidden Figures\u201d amdano bywyd Katherine Johnson.)"}, {"text_idx": "#000029", "text": "I fesur y bydysawd i gywirdeb sy\u2019n llai na maint atom byddech dim ond angen defnyddio y 40 digid cyntaf o \u03c0."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Mae\u2019r tri pwynt olaf yma yn codi y cwestiwn o pam dylswn ymchwilio i mewn i gywirdeb \u03c0 unrhyw bellach."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Teacher Resources on Line (cleavebooks.co.uk)"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Gweler rhai dyddiadau nodedig mewn datblygiad \u03c0 yn y tabl isod."}]