[{"text_idx": "#000025", "text": "Adar sy\u2019n Ymweld dros y Gaeaf"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Sir Benfro yn yr Oes Haearn"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Mynyddoedd y Preseli yw\u2019r uchaf yn Sir Benfro, ac maen nhw\u2019n grib cadarn o sia\u0302l Ordoficaidd a charreg laid sydd wedi\u2019i gywasgu i ffurfio llechi."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Mewn mannau mae yna ryolit a dolerit, y \u2018garreg las\u2019 enwog sy\u2019n ffurfio cylch mewnol Co\u0302r y Cewri (Stonehenge). Dolerit smotiog yw\u2019r \u2018garreg las\u2019 \u2013 mae\u2019n unigryw i ardal Carn Meini."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Mae\u2019r llwybr hwn yn eich tywys i uchder o bron i 300 metr (980tr) ar Barc Mawr, ble mae\u2019r clogwyni tolciog yn eich atgoffa o dyrrau gwenithfaen Dartmoor."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Mae\u2019n ymddangos bod y cornel gogleddol hwn ar gadwyn y Preselau yn codi\u2019n syth allan o\u2019r mo\u0302r ac mae\u2019r llwybr yn eich tywys yn gyflym rhwng y rhostir agored i\u2019r arfordir."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Mae\u2019r rhan fwyaf o\u2019r rhostir yn dir comin sy\u2019n eiddo i Farwniaeth Cemais ond wedi\u2019i reoli gan bobl gyffredin sy\u2019n pori gwartheg, defaid a merlod arno."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Mae llawer o ucheldir y Preselau\u2019n gorstir ac mae\u2019r pridd yn asidig, sy\u2019n golygu bod planhigion fel ffynidfwsogl, llysiau\u2019r afu a thegeirianau yn ffynnu yma."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Dyma garreg drawiadol sydd tua dau fetr (chwe throedfedd) o uchder a chredir ei bod yn dyddio o rhwng 2,000-1,500 CC. O bosib, roedd yn farciwr i ddangos cyffordd rhwng dau dracffordd hynafol iawn ar draws Mynyddoedd y Preseli."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Yn llawer mwy diweddar, mae\u2019r garreg wedi dod yn ganolbwynt i straeon lleol. Yn o\u0302l un stori, mae\u2019n marcio bedd lleidr pen ffordd o\u2019r enw Morris, a fu unwaith yn ysglyfaethu ar y rheiny a deithiau ar draws y mynyddoedd."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Yn agos i\u2019r llwybr, mae Cerrig y Gof, cerrig sefyll sy\u2019n olion o siambr gladdu Neolithig rhwng 4,500 a 5,500 oed. Saif y cerrig yn agos at yr A487 ar dir preifat ond mae\u2019r perchennog yn caniata\u0301u mynediad \u2013 cofiwch gau\u2019r gia\u0302t."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Sir Benfro: Gwlad y Chwedlau"}, {"text_idx": "#000051", "text": "Ydi\u2019r maen hir ar ochr y ffordd ar Gomin Carn Ingli yn dynodi bedd carwr mewn galar neu leidr pen ffordd dieflig?"}]