[{"text_idx": "#000002", "text": "Our research response to COVID-19"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Dadansoddodd yr ymchwilwyr ddata ar grw\u0302p o 30,882 o fenywod y cynigiwyd y brechlyn HPV iddynt yn rhan o\u2019r rhaglen dal i fyny."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Yn o\u0302l Cancer Research UK, canser serfigol yw\u2019r ail ganser mwyaf cyffredin mewn menywod iau na 35 oed. Yn y Deyrnas Unedig, mae 2,900 o fenywod y flwyddyn yn cael diagnosis o ganser serfigol, sef tua wyth menyw bob dydd."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mewn 99% o achosion, mae canser serfigol yn digwydd o ganlyniad i hanes o haint a\u0302 mathau risg uchel o\u2019r feirws papiloma dynol (HPV). HPV yw\u2019r enw ar grw\u0302p o feirysau sy\u2019n effeithio ar y croen a\u2019r pilenni llaith sy\u2019n cysylltu\u2019r corff. Yn aml, nid yw haint HPV yn achosi unrhyw symptomau."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Cynigir y brechlyn HPV i bob merch 12 i 13 oed yn rhan o raglen brechiadau plentyndod y GIG. Mae\u2019r brechlyn yn amddiffyn yn erbyn canser serfigol."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Yn y Deyrnas Unedig, cychwynnwyd y rhaglen imiwneiddio HPV genedlaethol yn 2008 ar gyfer merched 12-13 oed. Yn ogystal, cychwynnwyd rhaglen dal i fyny ar gyfer merched hy\u0302n hyd at 18 oed o 2009 i 2011. Roedd 49.4% o fenywod wedi manteisio ar y rhaglen dal i fyny."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae\u2019n bwysig gwybod faint o fenywod sy\u2019n mynd i gael prawf sgrinio serfigol yn y dyfodol yn o\u0302l statws brechu er mwyn deall effaith y rhaglen frechu a\u2019r goblygiadau i\u2019r rhaglen sgrinio serfigol genedlaethol."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Dadansoddodd y ti\u0302m ymchwil ddata ar grw\u0302p o 30,882 o fenywod y cynigiwyd y brechlyn HPV iddynt yn rhan o\u2019r rhaglen dal i fyny ac a wahoddwyd i gael prawf sgrinio serfigol rhwng 2010 a 2012 yng Nghymru."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Yn y grw\u0302p, roedd 14,966 o fenywod (48.5%) wedi cael y brechlyn HPV ac roedd 14,164 (45.9%) o fenywod wedi cael prawf sgrinio serfigol. Roedd menywod nad oeddent wedi cael y brechlyn yn llai tebygol o fynd i gael prawf sgrinio serfigol."}, {"text_idx": "#000013", "text": "O\u2019r rhai a gafodd brawf sgrinio, roedd gan 13.9% o\u2019r menywod a oedd wedi cael eu brechu gelloedd annormal, o gymharu ag 16.7% o fenywod nad oeddent wedi cael eu brechu."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Canfuwyd hefyd fod menywod sy\u2019n byw mewn ardaloedd lle y ceir lefelau uchel o amddifadedd cymdeithasol yn llai tebygol o fod wedi cael eu brechu neu fynd i brofion sgrinio serfigol, o gymharu a\u0302\u2019r rhai hynny sy\u2019n byw yn yr ardaloedd lleiaf difreintiedig."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae\u2019r canfyddiadau\u2019n pwysleisio\u2019r angen i hyrwyddo mwy o ymgysylltu a\u0302 gwasanaethau iechyd mewn ardaloedd sy\u2019n fwy difreintiedig yn gymdeithasol, gyda phwyslais ar grwpiau oedran iau, i wella budd posibl rhaglenni atal o ran diagnosis cynnar a thriniaeth tymor hir. Mae\u2019r rhaglen brechu HPV yn gyfle perffaith i gyfleu budd rhaglenni atal ac mae angen atgyfnerthu\u2019r neges hon."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae\u2019r astudiaeth hon yn dangos bod angen strategaethau newydd i fynd i\u2019r afael ag anghydraddoldebau yn y defnydd o brofion sgrinio serfigol. Mae canlyniadau\u2019r astudiaeth hon yn cael eu defnyddio mewn prosiect ymchwil parhaus a ariennir gan Cancer Research UK a fydd yn defnyddio modelu mathemategol i egluro effaith y rhaglen brechu HPV ar nifer yr achosion o ganser serfigol yn y dyfodol."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Pa mor effeithiol yw cymorth cyfoedion o ran helpu mamau i barhau i fwydo ar y fron?"}]