[{"text_idx": "#000004", "text": "Ceir sawl hanesyn arall am gyfnod Aeddan yng Nghymru. Fe iachaodd ddyn oedd ag anffurfiad ar ei wyneb, \u201coedd a\u0302 wyneb mor wastad a\u0302 bwrdd, heb lygaid na thrwyn\u201d. Unwaith tra\u2019n cludo cwrw yn o\u0302l i\u2019r fynachlog, difrodwyd y llestr a chollwyd y cwrw. Ond fe wnaeth Aeddan arwydd y groes, atgyweirio\u2019r difrod a chludo\u2019r cwrw i\u2019w gyd-fynachod."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Bydd Smugglers and Summer Snowflakes yn gasgliad newydd o straeon byrion sy\u2019n ymateb yn arbennig i thema\u0302u Cysylltiadau Hynafol o deithio, lleoedd cysegredig, y diaspora Celtaidd a hiraeth. Wedi fy ysbrydoli gan Hel Straeon 2019, a gan ddefnyddio fy mhroses benodol fy hun o Gyfnewidiadau Creadigol gyda chymunedau lleol, byddaf yn creu\u2019r casgliad newydd hwn, gan leoli dwy stori yn Wexford a dwy arall yn Sir Benfro."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Caiff y straeon eu dosbarthu\u2019n ddigidol a\u2019u rhannu ar-lein fel cyfres o bodlediadau ar gyfer y diaspora Celtaidd, yn ogystal a\u0302 chael ei gyhoeddi ar ffurf llyfr. Byddant hefyd yn cael eu darlledu ar radio leol yng Nghymru a Wexford."}, {"text_idx": "#000012", "text": "\u201cDwi\u2019n awdur cefn gwlad, yn byw yng Ngogledd Wexford. Ar gyfer Cysylltiadau Hynafol, byddaf yn llunio gwaith newydd sydd wedi ei ysbrydoli gan yr hanes sy\u2019n gyffredin i ddwy ochr Mor Iwerddon, er mwyn ysbrydoli ein presennol. Mae\u2019r comisiwn yn gyfle gwych i archwilio\u2019r cydgysylltiad rhwng y ddwy ardal, gan greu straeon sy\u2019n swyno ac yn aros ym meddyliau\u2019r rhai hynny sy\u2019n gwrando arnyn nhw neu\u2019n eu darllen, ble bynnag yn y byd maen nhw\u2019n byw.\u201d"}, {"text_idx": "#000013", "text": "\u201cFel rhan o\u2019r broses ymchwil, byddaf yn hwyluso nifer o Gyfnewidfeydd Creadigol gyda grwpiau cymunedol yng Nghymru ac yn Wexford. Rwy\u2019n gweld y rhyngweithio yma fel cyfnewid dwyffordd o hanes llafar ac ymchwil lleol. Byddaf yn hwyluso gweithdy ysgrifennu creadigol ar gyfer nifer o grwpiau ac yn gyfnewid, bydd cyfranogwyr yn cynnig eu persbectif a\u2019u barn ar bedair thema Cysylltiadau Hynafol.\u201d \u2013 Sylvia Cullen"}, {"text_idx": "#000016", "text": "chwedl, chwedl, cymuned, diaspora celtaidd, hanes llafar, hiraeth am adre, podlediad, Straeon, teithio, trawsffiniol"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mae\u2019n hanfodol bwysig bod straeon, hanes a threftadaeth leol yn aros yn fyw yn eu cymunedau ac yn gwasanaethu\u2019r economi leol hefyd. Gwaith ein Llysgenhadon Twristiaeth yw dysgu am eu hanes lleol a datblygu sgiliau er mwyn rhannu eu gwybodaeth a\u0302\u2019u cymunedau, gydag ymwelwyr a\u2019r diwydiant twristiaeth."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Byddwn yn cynnig hyfforddiant Llysgennad yn 2021 dros 2-3 diwrnod i Lysgenhadon \u2013 y rhai sydd ar reng flaen ein diwydiant twristiaeth yn ogystal a\u0302 gwirfoddolwyr lleol sydd ag amser i ymroi i rannu eu brwdfrydedd am eu milltir sgwa\u0302r. Yn ogystal, byddwn yn cynnig rhaglen fyrrach, hanner diwrnod o\u2019r enw Croesawyr i\u2019r rhai hynny sy\u2019n chwarae rhan bwysig yn hyrwyddo eu milltir sgw\u0302ar, e.e. gyrwyr tacsi, siopwyr, perchnogion bwytai, darparwyr hamdden ac ati."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Y pwrpas yw estyn croeso gwybodus a chynnes sy\u2019n cefnogi ymwelwyr a\u2019r economi dwristiaeth leol. A heb os, mae\u2019n help i gadw gwybodaeth, hanes a straeon yn fyw hefyd."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Meddyliwch: cyn i Aeddan Sant gyrraedd, ac yna\u2019r Normaniaid, beth ddenodd pobl yr henfyd i Ferns yn y lle cyntaf? Ai ar hap datgelodd aradr Tom Breen y crair cyntaf yn Clone, a\u2019n harweiniodd ni i brocio tyllau yn y dywarchen, a dyfalu? Pwy blanodd yr hedyn cyntaf? Beth wnaeth i\u2019r llwyth cyntaf fwrw\u2019u gwreiddiau yma, gan adael siarcol a serameg ar eu ho\u0302l?\u201d"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Roedd y ffermwyr cyntaf yn dilyn tymhorau amlwg. Heddiw, mae\u2019n bwrw eira ym mis Mawrth, mae\u2019r tir yn llosgi ym mis Ebrill ac mae\u2019n tywallt y glaw ym mis Gorffennaf. Felly sut fydd ffermwyr y dyfodol yn ymdopi? Yn ystod sychder 2018, hedfanodd yr archeolegydd Barry Lacey ddro\u0302n dros gae Tom Breen gan ddarganfod lloc eglwysig yn amgylchynu eglwys Clone. O hyn, trefnwyd cloddiad cymunedol yn 2019. Beth fydd cloddiadau\u2019r dyfodol yn ei ddatguddio?"}, {"text_idx": "#000028", "text": "\u201cAm ganrifoedd mae mynachod ac artistiaid wedi bod yn chwilio am lonydd ac unigedd er mwyn myfyrio a chreu. Gan ymateb i\u2019r safleoedd mynachaidd yn Fearna a drwy\u2019r weithred o gloddio ac archwilio hanes a threftadaeth ffermio yn Fearna, fy nymuniad yw taro golau ar brydferthwch y lle a\u2019i phobl."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Yn ystod y breswylfa byddaf yn creu fideo ddogfen ar dreftadaeth ffermio yn Fearna, hwyluso prosiect celf weledol, adrodd straeon a garddio 12-wythnos gydag Ysgol Genedlaethol Sant Edan, a chreu corff o with mewn darluniau, print, paentiadau ac ysgrifen. O ddistawrwydd a myfyrdod daw mynegiant. Rwy\u2019n gwerthfawrogi\u2019r cyfle i gael penlinio mewn cae a thyrchu o dan y wyneb, cael gogru\u2019r pridd, a chael gweld yr hyn y mae\u2019r trywel yn ei ddatgelu a sut efallai y gallai\u2019r rhain lithro i mewn i fy ngwaith, drwy arsylwi a chofnodi, a thrwy gyfarfod pobl, llefydd, gwrthrychau a straeon. Rwy\u2019n edrych ymlaen at gael rhannu\u2019r hynny rydw i wedi ei ddysgu."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Bydd prosiect archeolegol \u2018Datguddio\u2019r Gorffennol\u2019 yn archwilio safleoedd ym Mhenfro a Gogledd Wexford drwy dirfesur geoffisegol er mwyn datguddio gwybodaeth yngly\u0302n a\u0302\u2019r Eglwys Geltaidd gynnar, Seintiau Celtaidd, eu dilynwyr a\u2019u pererindodau a fydd yn rhoi mwy o wybodaeth yngly\u0302n a\u0302\u2019r cysylltiadau hanesyddol rhwng y ddwy ardal, ac felly\u2019n cyfrannu at y stori drawsffiniol. Techneg yw geoffiseg sy\u2019n mesur arwyneb y ddaear a\u2019r hyn sydd oddi tanodd drwy greu signal trydanol sy\u2019n cofnodi ac yn mapio\u2019r archeoleg danddaearol."}, {"text_idx": "#000037", "text": "O fewn ei heglwysi, ei chapeli a\u2019i mynwentydd, mae tirwedd eglwysig Sir Benfro a Wexford yn cofnodi\u2019r straeon a\u2019r cysylltiadau a\u0302 Dewi Sant ac Aeddan Sant \u2013 atgof o bwysigrwydd lonydd mo\u0302r yr Iwerydd a gysylltai eglwysi Cymru ac Iwerddon.."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Fel canolfan esgobol roedd Eglwys Gadeiriol Tyddewi yn ganolbwynt cryn dipyn o weithgaredd eglwysig yn y mileniwm 1af OC, roedd y posibilrwydd o oroesiad nodweddion canoloesol cynharach wedi\u2019i ystyried a chwblhawyd y geoffiseg ar Berllan y Cantor i\u2019r de-orllewin o\u2019r Gadeirlan yn Awst 2020. Mae\u2019r canfyddiadau\u2019n datgelu llawer o weithgaredd gyda nodweddion diddorol sydd o bosibl yn ymwneud a\u0302 llociau cynharach, wal ffiniol bosib a nodweddion yn gysylltiedig a\u0302\u2019r nawdd."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Capel yr Hen Fynwent \u2013 mae\u2019r enw\u2019n awgrymu gweithgaredd canoloesol cynharach neu gynnar ar y safle."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Rosina Vallis/Hodnant \u2013 rhagflaenydd posib i\u2019r safle eglwysig diweddarach yn Nhyddewi, wedi\u2019i ddiffinio gan loc gyda darnau o deils llawr canoloesol."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Abaty Fearna\u2013 Sefydlwyd ar ddechrau\u2019r 7fedganrif gan Aeddan Sant (a fu farw yn 624), a gai hefyd ei adnabod fel Ma\u0301edho\u0301g Sant. Bu\u2019n ddisgybl i Dewi Sant, yn o\u0302l yr hanes. Mae tair croes wenithfaen blaen a charreg groes sy\u2019n amlygu gwreiddiau cynharach Fearna. Yn o\u0302l y son, bu farw Diarmait MacMurrough, Brenin Leinster yn Fearna yn 1171 ac fe ddywedir bod darn o groes uchel addurnedig yn y fynwent yn nodi man ei gladdu. Yn ddiweddarach daeth Fearna yn adnabyddus fel Abaty\u2019r Santes Fair, ac mae\u2019n debyg bod y cae yn cynnwys mynachlog gynnar a lloc mynachaidd sydd eisoes wedi ei dargedu fel safle cloddio gan yr Irish Archaeological Field School, a bydd geoffiseg yn helpu gyda\u2019r cloddio."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Bydd Village Voices, ti\u0302m drama a cherddoriaeth cymunedol o Langwm, Sir Benfro, yn arwain y prosiect trawsffiniol yma, i greu Opera Roc gymunedol newydd o\u2019r enw \u2018The Little Things\u2019 yn seiliedig ar fywydau Aeddan Sant a Dewi Sant. Fe fyddan nhw\u2019n cydweithredu gyda Cho\u0302r Ferns yn Wexford, i ffurfio\u2019r grw\u0302p corws craidd yn Wexford, ac yn tynnu cantorion eraill o ardaloedd Enniscorthy a Gorey. Mae\u2019r libretydd Peter George wedi bod yn llunio\u2019r stori, sydd wedi ei lleoli yn y dyfodol, lle mae dirywiad amgylcheddol yn ysbrydoli pobl i edrych yn o\u0302l ar y saint asgetig hyn am ysbrydoliaeth. Mae ffordd syml Dewi Sant o fyw, ei barch at fyd natur a\u2019i wireb \u2018Gwnewch y Pethau Bychain\u2019 yn cynnig gweledigaeth newydd ar gyfer y dyfodol."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Sam Howley yw cyfarwyddwr cerddorol y prosiect, ac mae\u2019r ti\u0302m yn gweithio i ymgysylltu efo partneriaid tebyg draw yn Wexford. Bydd y prif gymeriadau a\u2019r grwpiau corws yn cael eu tynnu o\u2019r ddwy ardal i greu sioe gwirioneddol drawsffiniol i\u2019w pherfformio yn Nhyddewi a Wexford yn 2022-23."}, {"text_idx": "#000055", "text": "\u201cBydd y prosiect yma\u2019n dod a\u0302 phobl o gymunedau Gogledd Wexford a Gogledd Sir Benfro ynghyd ac yn rhoi ffocws arloesol ac addysgiadol i\u2019r dyfodol, yn ogystal a\u0302 chyfleodd i greu ffrindiau a chysylltiadau ystyrlon cydweithredol drwy gyfrwng cerddoriaeth.\u201d \u2013 Liz Rawlings, Village Voices"}, {"text_idx": "#000056", "text": "Bydd y prosiect yn dechrau\u2019n gynnar yn 2021 gydag ymarferion ar-lein dan arweiniad Sam Howley, a fydd yn dysgu dau o\u2019r darnau corws i\u2019r grwpiau, yn ogystal a\u0302 gweithio gyda\u2019r prif rannau i ddatblygu unawdau."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Allbwn y Prosiect: Opera Roc Gymunedol"}, {"text_idx": "#000059", "text": "canu, Opera Cymunedol, Sant Aidan, trawsffiniol"}, {"text_idx": "#000063", "text": "\u201cRydym yn awyddus i ddod a\u0302 hanes yn fyw trwy greu arddangosfa weledol mewn gwisgoedd o\u2019r cyfnod sy\u2019n canolbwyntio ar y cysylltiadau rhwng Sir Benfro a Wexford \u2013 gan arddangos elfen bwysig o\u2019r hanes a rennir gennym mewn ffordd ddifyr a lliwgar.\u201c"}, {"text_idx": "#000066", "text": "digwyddiad cymunedol, Gwisgoedd canoloesol, hanes, treftadaeth"}, {"text_idx": "#000068", "text": "Mae Cysylltiadau Hynafol wedi comisiynu comisiynau newydd gan bedwar artist, sy\u2019n archwilio thema\u0302u cydgysylltiedig sydd wrth graidd y prosiect, gan gynnwys: pererindod, cysylltu gyda diaspora Celtaidd Iwerddon a Chymru, a\u2019n perthynas a\u0302 mannau sanctaidd megis ffynhonnau, capeli a safleoedd hynafol."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Bydd yr artistiaid yn cynhyrchu gweithiau celf newydd dros y ddwy flynedd nesaf, wedi\u2019u ysbrydoli gan eu hymchwil bersonol yn ogystal a\u0302 chanfyddiadau timau Cysylltiadau Hynafol o helwyr straeon, ymchwilwyr cymunedol ac archeolegwyr. Bydd disgwyl i bob artist greu gwaith all gael ei rannu ar-lein, er mwyn ymgysylltu a\u0302 chynulleidfaoedd lleol a phobl sydd lawer ymhellach, er enghraifft yn Awstralia neu Ogledd America, lle mae poblogaethau sylweddol o bobl o dras Cymreig a Gwyddelig. Bydd yr artistiaid hefyd yn cyflwyno\u2019u gwaith mewn arddangosfa gyhoeddus derfynol yn Wexford a Sir Benfro yn 2022."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Bwriad Linda Norris yw defnyddio \u2018teilchion\u2019 neu ddarnau o grochenwaith fel man dechrau ei phrosiect, ac mae\u2019n annog pobl i anfon teilchion ati a\u2019u lleoli ar fap ar-lein. Meddai:"}, {"text_idx": "#000073", "text": "\u201cYmhell o swyn metelau gwerthfawr neu henebion enwog, mae teilchion yn adrodd hanesion domestig anhysbys ac yn ein cysylltu a\u0302\u2019r bobl oedd yn byw yn ein cartrefi yn y gorffennol. Rwy\u2019n bwriadu dechrau prosiect \u2018archeoleg dinasyddion\u2019 yn Sir Benfro a Wexford, ac yna\u2019i ymestyn i\u2019r Diaspora Celtaidd. Byddaf yn ymchwilio\u2019r bobl a ymfudodd o\u2019r ardaloedd hyn i\u2019r Diaspora yn y 19eg ganrif ac yn ceisio dod o hyd i\u2019w disgynyddion.\u201d"}, {"text_idx": "#000076", "text": "Fe fydd yn darganfod y \u2018straeon cudd\u2019 yn y dirwedd ac yn eu gweithio\u2019n greadigol i mewn i deithlyfr personol gafaelgar sy\u2019n symud yn o\u0302l ac ymlaen rhwng Sir Benfro a Wexford."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Bydd yr archeolegydd hyfforddedig ac artist gweledol John Sunderland yn ymgymryd a\u0302 phererindod o Borth Mawr i Ferns, ac yn cloddio gwrthrychau ar hyd y daith er mwyn creu creirfa ynghyd a\u0302 ffotograffiaeth twll pin. Yn hytrach na defnyddio dull archeoleg dadansoddol modern, mae\u2019n gobeithio archwilio ei ganfyddiadau gan ddefnyddio meddylfryd canoloesol, gan dynnu sylw at y \u201cgoruwchnaturiol neu\u2019r cysegredig, i gwestiynu\u2019r da a drwg, yr arwyddion a\u2019r argoelion\u201d."}, {"text_idx": "#000080", "text": "Mae\u2019r awdures Sylvia Cullen yn bwriadu creu cyfres newydd o straeon byrion ar gyfer podlediadau a ffrydio byw, gan dynnu ar \u201chanesion cyffrous am fo\u0302r-ladrata a smyglo ar hyd arfordiroedd Cymru ac Iwerddon\u201d a straeon atgofus am fannau cysegredig neu am hiraethu am adref. Bydd hi hefyd yn cynnal gweithdai ysgrifennu creadigol yn y ddwy gymuned."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Bydd cael gwylio\u2019r prosiectau hyn yn esblygu ar wahan ac yna\u2019n plethu ynghyd mewn cyflwyniad terfynol yn daith gyffrous i di\u0302m y prosiect ac i\u2019n cynulleidfaoedd."}, {"text_idx": "#000085", "text": "Pam gwirfoddoli i Gysylltiadau Hynafol?"}, {"text_idx": "#000087", "text": "Mae nifer o ffyrdd y gallwch chi gymryd rhan fel gwirfoddolwr gyda Chysylltiadau Hynafol:"}, {"text_idx": "#000088", "text": "Byddwch yn un o\u2019n Helwyr Hanes ac fe gewch chi hyfforddiant ar ymchwilio eich achau neu hanes lleol, creu straeon yn seiliedig ar eich canfyddiadau a\u2019u rhannu nhw ag eraill.\nYmunwch a\u0302\u2019n ti\u0302m o Lysgenhadon Twristiaeth, sy\u2019n helpu i gadw straeon lleol, treftadaeth a chwedlau\u2019n fyw. P\u2019un ai eich bod yn angerddol am lefydd a straeon lleol, neu eich bod yn gweithio yn y diwydiant twristiaeth, mae ein cynlluniau hyfforddi yn cynnig gwahanol raglenni sy\u2019n gweddu\u2019ch diddordebau.\nTorchwch eich llewys a dechreuwch gloddio \u2013 gwirfoddolwch ar gloddfeydd archeolegol Porth Mawr gydag Ymddiriedolaeth Archeolegol Dyfed ac yn Ferns gydag IAFS.\nDarganfyddwch beth sydd o dan y wyneb mewn safleoedd arwyddocaol yn Sir Benfro a Wexford, a gwirfoddolwch gyda Dig Ventures, arbenigwyr mewn geoffiseg.\nByddwch yn Stiward ar gyfer ddigwyddiadau Cysylltiadau Hynafol. O 2021 ymlaen, bydd Cysylltiadau Hynafol yn cynnal nifer o ddigwyddiadau yn Wexford ac yn Sir Benfro. Mae hyn yn gyfle i fod ynghanol yr hwyl i gyd ac i roi cymorth i di\u0302m y prosiect gynnal y digwyddiadau mor rhwydd ac mor ddiogel a\u0302 phosib.\nByddwch yn Werthuswr \u2013 fel rhan o brosiect Cysylltiadau Hynafol, bydd angen i\u2019r ti\u0302m gasglu gwybodaeth bwysig gan ymwelwyr i safleoedd allweddol yn Wexford a Sir Benfro, gan gynnwys o ble maent wedi dod, pam eu bod wedi dod, beth maent yn bwriadu ei wneud tra yn yr ardal, ac os oeddent yn ymwybodol o\u2019r cysylltiadau trawsffiniol rhwng y ddau leoliad. Does dim rhaid i Werthuswyr fod ag unrhyw sgiliau arbennig, dim ond wyneb cyfeillgar a pharodrwydd i ymgysylltu gyda phobl o bob cefndir."}, {"text_idx": "#000089", "text": "I ddarganfod mwy am Helwyr Hanes, Llysgenhadon Twristiaeth a gwirfoddoli ar gloddfeydd a geoffiseg, cliciwch ar y dolenni perthnasol uchod. I gofrestru fel Stiward neu Werthuswr, llenwch y ffurflen isod a bydd un o\u2019n ti\u0302m yn cysylltu a\u0302 chi."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Fis Mehefin 2021 bydd IAFS (Ysgol Faes Archeoleg Iwerddon) yn lansio eu cloddiad archeolegol nesaf ar safle Mynachlog Aeddan Sant, Fearna, Swydd Wexford. Nod y prosiect, a sefydlwyd fel partneriaeth rhwng IAFS, Cyngor Swydd Wexford a\u2019r gymuned leol, yw asesu un o\u2019r safleoedd Canoloesol Cynnar mwyaf arwyddocaol yn hanesyddol yn ne-ddwyrain Iwerddonl, sydd heb ei asesu hyd yma. Mae prosiect Mynachlog Aeddan Sant yn canolbwyntio ar gloddiad ymchwil sylweddol y fynachlog o\u2019r 7fed ganrif a\u2019r Abaty Awstinaidd o\u2019r 12fed ganrif, gan obeithio creu \u2018atyniad treftadaeth allweddol\u2019 i dref Ferns, ac o ganlyniad rhoi gwerth economaidd ac amwynder ychwanegol i\u2019r gymuned leol."}, {"text_idx": "#000093", "text": "Mae\u2019r safle\u2019n gasgliad o nifer o adeiladau, o sawl cyfnod, a sefydlwyd yn wreiddiol gan Aeddan Sant ar droad y 7fed ganrif, sydd hefyd yn cynnwys croesau Canoloesol Cynnar a cherrig croes, Abaty Awstinaidd o\u2019r ddeuddegfed ganrif (a sefydlwyd gan Frenin Leinster, Diarmuid McMurrough), ac eglwys gadeiriol ganoloesol o\u2019r drydedd ganrif ar ddeg (Eglwys Gadeiriol Aeddan Sant) o fewn y safle ehangach. Fodd bynnag, er gwaethaf pwysigrwydd hanesyddol y safle, a\u2019r gwaith archeolegol a gynhaliwyd yno\u2019n ddiweddar, nid yw\u2019r safle\u2019n atyniad treftadaeth amlwg; mae ein gwaith felly yn gam allweddol tuag at sefydlu pwysigrwydd haeddiannol y mynachlogydd o fewn hanesion canoloesol Swydd Wexford y cyfnod Canoloesol Cynnar a\u2019r cyfnod Canoloesol."}, {"text_idx": "#000094", "text": "Mae lansiad swyddogol yr elfen gloddio yn ystod haf 2021. Fodd bynnag, gwnaed datblygiadau sylweddol yn 2019 o ran arolygon ar yr arwyneb (sganio Lidar 3D ar y safle a Chastell Ferns), asesiadau geoffisegol (ar safle posibl Eglwys Clone) a chloddiad cymunedol fis Rhagfyr 2019 (sydd bellach yn cael ei gwblhau ar gyfer ei gyhoeddi). Rhagwelwyd cynnal Cam 1 y prosiect am dri thymor cloddio, o 2020-2022, ond mae pandemig Covid-19 wedi atal hyn. Ariannwyd cam cyntaf y prosiect yn rhannol gan y fenter Cysylltiadau Hynafol, prosiect celfyddydol a threftadaeth trawsffiniol newydd sy\u2019n cysylltu Gogledd Sir Benfro a Gogledd Wexford; y gobaith yw cynnal y prosiect am nifer o flynyddoedd i ddod."}]