[{"text_idx": "#000016", "text": "Eleni, 80 mlynedd ers Brwydr Prydain, mae Dr Hazel Pierce, Aelod Cyswllt Canolfan Stephen Colclough ar Hanes a Diwylliant y Llyfr ym Mhrifysgol Bangor, wedi edrych i mewn i'r ddamwain hon i gofio'r chwe gw\u0302r a gollodd eu bywydau, ac i gydnabod ymdrechion pobl leol a gynorthwyodd yn yr ymgais i'w hachub y noson honno."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Ar o\u0302l cael ei ddargyfeirio i RAF Fali oherwydd tywydd gwael, aeth y Lincoln am y cyfeiriad hwnnw gyda radio diffygiol a oedd yn golygu bod angen cyfathrebu ag ef ar ddau amledd. Fe\u2019i gwelwyd ac fe\u2019i clywyd yn yr awyr, ond ddeng munud yn ddiweddarach fe ddeffrodd Mr Owen Brown-Williams, Beili Dw\u0302r yng Nghronfa Ddw\u0302r Corfforaeth Bangor, Gerlan a\u2019i wraig Agnes, i ruo peiriannau awyren. Wrth edrych drwy'r ffenestr, gwelsant oleuadau llywio awyren fawr. Roedd yr awyren fomio enfawr gyda rhychwant adenydd o 120 troedfedd ar gwrs sefydlog, a heb ddangos unrhyw arwydd o fod mewn trafferthion ond, yn o\u0302l Owen, 'roedd yn edrych fel petai'n rhy isel mewn ardal mor fynyddig.'"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Ffoniodd Agnes Brown-Williams orsaf yr heddlu ym Methesda ar unwaith a gosod golau yn ffenestr ei hystafell wely i ddangos y ffordd i unrhyw un a oedd wedi goroesi. Roedd Gorsaf yr RAF yn Fali yn dal i geisio cysylltu a\u0302'r awyren, a chafodd sioc o dderbyn y newyddion anghredadwy, ac anfonwyd Ti\u0302m Achub Mynydd yr RAF allan i chwilio."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Roedd Godfrey, neu Leo fel yr oedd ei frawd John yn ei alw, yn ffotograffydd swyddogol i'w uned ar un adeg yn ystod ei wasanaeth.: Trwy garedigrwydd Mick CundyEsbonia Mr Chris Lloyd o di\u0302m Achub Mynydd Dyffryn Ogwen: 'agwedd na chafodd ei hystyried yn y 1950au yw'r effaith ysgytiol y gallai digwyddiad fel hwn ei chael ar yr achubwyr.' Dywed Mr Lloyd: 'heddiw mae ymwybyddiaeth ac arbenigedd cwnsela i gynorthwyo achubwyr i ymdopi a\u0302 phrofiad o'r fath.'"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Yn y cwest ym Methesda cofnodwyd rheithfarn o farwolaeth drwy ddamwain, a nododd y crwner fod 'sut y canfu'r peilot ei hun yn y bryniau yn benbleth, ac y byddai'n amlwg yn parhau'n benbleth.'"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Diolchodd hefyd i bawb a oedd wedi mynd allan i helpu'r rhai a oedd yn yr awyren. Ategwyd ei ddiolchiadau gan yr Arweinydd Sgwadron Hewitson o\u2019r Fali, a nododd ei fod wedi ymdrin a\u0302 damweiniau awyrennau yn yr ardal yn ystod y rhyfel, a 'gymaint y gwerthfawrogwyd y cymorth a roddwyd bob amser a'r caredigrwydd a ddangoswyd gan bobl ardal Bethesda i bersone\u0301l yr RAF a fu'n rhan o ymdrechion achub mewn damweiniau.'"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Roedd yr awyren fomio enfawr wedi cwympo ar gyrion ardal sy'n cael ei hadnabod fel mynwent i awyrennau oherwydd y nifer a oedd wedi cael damweiniau yno yn ystod y rhyfel. 70 mlynedd yn o\u0302l ar 15 Mawrth 1950, er mawr dristwch, hawliodd chwe bywyd arall."}]