[{"text_idx": "#000000", "text": "Tlodi: Adroddiad yn codi pryderon am sgiliau iaith plant"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Mae'r adroddiad yn cydnabod fod sefyllfaoedd teuluol, a'r pwysau sy'n dod o fyw ar incwm isel, yn golygu nad yw rhai rhieni yn ei chael hi mor hawdd i gefnogi datblygiad ieithyddol eu plant"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae un ym mhob pedwar plentyn sy'n cael eu magu mewn tlodi yng Nghymru yn gadael addysg gynradd yn methu darllen yn dda, gyda'r bwlch yn dechrau yn y blynyddoedd cynnar, yn o\u0302l adroddiad."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae adroddiad 'Barod i Ddarllen' ar gyfer elusen Achub y Plant yn nodi mai plant sy'n byw mewn tlodi sydd a\u0302'r perygl mwyaf o fod ar ei ho\u0302l hi o ran sgiliau iaith."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Nawr mae ymgyrch Darllena.Datblyga yn galw ar Lywodraeth Cymru i \"fuddsoddi yn y gweithlu ar gyfer y blynyddoedd cynnar, gan roi cefnogaeth i rieni ym mlynyddoedd cynnar magu plant\"."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Dywedodd Llywodraeth Cymru ei bod yn croesawu ac yn cydweithio gyda'r ymgyrch, a bod nifer o bolisi\u0308au a phrosiectau addysg a\u0302'r nod o wella llythrennedd plant."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Dywed yr adroddiad fod tlodi yn effeithio ar addysg plant mewn ffyrdd gwahanol."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mewn rhai achosion, mae ceisio byw ar incwm isel yn creu straen a phryder sy'n gallu gwneud pethau'n anodd i rieni i fod yn rhan o ddatblygiad dysgu eu plant. Gall incwm isel hefyd gyfyngu ar yr adnoddau sydd ar gael i gefnogi addysg gynnar plentyn."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae dadansoddiad newydd gan Astudiaethau Carfan y Mileniwm yn dangos fod plant yng Nghymru sy'n byw mewn tlodi parhaus ddwywaith yn fwy tebygol o sgorio yn is na'r cyfartaledd ar eirfa pan yn bump oed na phlant o gefndiroedd mwy breintiedig, ac mae'r patrymau hyn yn parhau wrth i blant dyfu."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae plant sy'n darllen yn dda erbyn 11 oed yn llwyddo'n well yn yr ysgol, yn cael canlyniadau gwell yn eu harholiadau ac yn llwyddo'n well yn y gweithle, ychwanega'r adroddiad."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Ymhlith y ffactorau sy'n cael eu nodi yn y ddogfen allai helpu datblygiad sgiliau iaith plant mae cefnogaeth Therapydd Lleferydd ac Iaith."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Mae tystiolaeth fod staff ym maes addysg gynnar sydd a\u0302 chymhwyster gradd yn gallu gwneud gwahaniaeth i ddatblygiad iaith plant, medd yr adroddiad"}, {"text_idx": "#000015", "text": "\"Yr ydym yn gwybod bod iaith dda yn gynnar mewn bywyd yn garreg sarn hollbwysig i lythrennedd a bod plant sydd a\u0302 gafael dda ar iaith yn bump oed yn fwy tebygol o gael cymwysterau uwch a bod mewn swydd pan fyddant yn oedolion o'u cymharu a\u0302 phlant eraill.\""}, {"text_idx": "#000017", "text": "\"Mae tystiolaeth eglur bod tlodi ac amddifadedd yn parhau i effeithio ar allu plant i ddarllen yn dda. Pan fo rhieni yn ymdrechu i ddod o hyd i waith, neu'n ymgymryd a\u0302 gwaith ychwanegol ddim ond er mwyn talu'r rhent, gellir yn aml beidio a\u0302 rhoi'r sylw sydd ei angen i'r plant ym more oes."}, {"text_idx": "#000018", "text": "\"Mae ceisio cael rhyw fath o drefn, fel prydau bwyd teuluol neu amser gwely cyson, yn gallu bod yn gyfle i ddatblygu sgiliau iaith a llythrennedd plentyn drwy sgyrsiau a darllen llyfrau. Ond rhaid peidio anghofio fod rhai rhieni yn ddihyder i roi cefnogaeth fel hyn i'w plant. Bydd yr ymgyrch Darllena.Datblyga yn rhoi'r gefnogaeth sydd ei hangen i'r teuluoedd sydd fwyaf agored i niwed.\""}, {"text_idx": "#000020", "text": "Un sy'n cefnogi ymgyrch Darllena.Datblyga yw Anni Lly\u0302n, Bardd Plant Cymru, a ddywedodd: \"Mae \"darllen\" yn fwy nag edrych ar air a gallu ei ddweud neu ei ysgrifennu."}, {"text_idx": "#000021", "text": "\"Mae \"darllen\" yn golygu \"deall\" a \"dehongli\". Os na fyddwn ni'n annog ein plant o oedran ifanc i ymdrechu i ddeall a dehongli'r byd, yna rydan ni'n cyfyngu eu dyfodol.\""}, {"text_idx": "#000022", "text": "Mae'r ymgyrch Darllena.Datblyga yn dod a\u0302 nifer o sefydliadau cenedlaethol ym maes llythrennedd a chyfathrebu at ei gilydd, ynghyd a\u0302 llyfrgelloedd, undebau athrawon, asiantaethau cyhoeddi ac elusen Achub y Plant."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Mae'r glymblaid wedi gosod nod i gael pob plentyn i ddarllen yn dda yn 11 oed erbyn 2025, ynghyd a\u0302 tharged tymor byr i sicrhau fod gan bob plentyn yng Nghymru sgiliau iaith da pan fyddan nhw'n cychwyn yn yr ysgol."}, {"text_idx": "#000025", "text": "\"Fel mae'n digwydd, mae'n ategu at ein hymgyrch 'Rho Amser i Ddarllen', a lansiwyd yn 2010, sy'n pwysleisio bod 10 munud o ddarllen bob dydd yn gallu gwneud gwahaniaeth mawr i lythrennedd plentyn, a bod darllen gartref yn helpu plant i fwynhau darllen a gwneud yn well yn yr ysgol. Mae ein hymgyrch 'Mae addysg yn dechrau yn y cartref' hefyd yn annog rhieni i helpu plant i ddysgu gartref."}, {"text_idx": "#000026", "text": "\"Codi lefel llythrennedd yw un o brif flaenoriaethau Llywodraeth Cymru ac rydyn ni wedi cyflwyno pob math o bolisi\u0308au, gan gynnwys ein Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd a phrofion darllen blynyddol er mwyn cyflawni hyn."}, {"text_idx": "#000027", "text": "\"Rydyn ni hefyd yn cydnabod bod cynyddu sgiliau gweithlu'r blynyddoedd cynnar yn allweddol i wella canlyniadau plant, yn enwedig y rheini sy'n byw mewn tlodi. Dyna pam rydyn ni'n datblygu rhaglen sy'n werth miliynau drwy Gronfeydd Strwythurol Ewropeaidd er mwyn darparu cymwysterau ar gyfer gweithlu'r blynyddoedd cynnar i lefel gradd.\""}, {"text_idx": "#000028", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Nod ymgyrch Darllena.Datblyga yw \"cael pob plentyn 11 oed yng Nghymru i ddarllen yn dda erbyn 2025\""}, {"text_idx": "#000029", "text": "Magu neu fygu creadigrwydd?25 Awst 2015Sgiliau sylfaenol yn isel yn y cymoedd17 Mawrth 2015Plant yn gofidio am ddarllen yn uchel22 Ionawr 2015Cael plant i 'ddarllen yn dda' erbyn 20251 Hydref 2014"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Plant yn gofidio am ddarllen yn uchel"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Cael plant i 'ddarllen yn dda' erbyn 2025"}]