[{"text_idx": "#000000", "text": "Diwygio newyddion o Lundain am faterion datganoledig: tuag at brosiect"}, {"text_idx": "#000001", "text": "O safbwynt Cymru mae problem amlwg o ddiffyg cywirdeb pan mae\u2019r cyfryngau yn Llundain yn adrodd straeon am faterion datganoledig."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Er enghraifft mewn stori am addysg neu iechyd yn Lloegr mae\u2019r papurau, teledu neu radio yn cyfeirio yn anghywir at y Deyrnas Unedig neu\u2019n methu cyfeirio at unrhyw wlad o gwbl. Neu mae diffyg sylw i\u2019r gwahaniaethau hynod bwysig o ran deddfwriaeth a pholisi rhwng Cymru, Yr Alban, Gogledd Iwerddon, a Lloegr."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Wrth gwrs mae hyn yn gallu arwain ar ddryswch, a diffyg ymwybyddiaeth o le mae pwerau a phwy sy\u2019n atebol. Er gwaethaf ymdrechion cyfryngau sy\u2019n canolbwyntio ar faterion Cymreig mae canran sylweddol o bobl yng Nghymru sy\u2019n derbyn newyddion camarweiniol, wrth gyfryngau Llundain gan amlaf."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae prosiect That\u2019s Devolved yn tynnu sylw at enghreifftiau yn gyson. Mae rhai achosion lle mae\u2019r newyddiadurwyr a golygyddion wedi cywiro penawdau a straeon fel canlyniad. O safbwynt datganoli mae\u2019n gweithio\u2019n dda. Mae\u2019n siw\u0302r bod llawer o ddarllenwyr wedi dysgu mwy am rymoedd Senedd Cymru, Senedd Yr Alban, a Stormont trwy ymdrechion y prosiect."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Sbel yn o\u0302l oeddwn i\u2019n meddwl am safbwynt y newyddiadurwyr eu hunain. Ces i ambell sgwrs gydag arbenigwyr a ffrindiau amdano fe. A oes modd creu ymgyrch neu adnodd i\u2019w defnyddio mewn ymateb i\u2019r newyddiadurwyr hyn, a cheisio newid agweddau?"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Y canlyniad oedd gwefan a greais o\u2019r enw Say England."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Y rhesymeg oedd i gyfleu\u2019r broblem o safbwynt mae\u2019r rhan fwyaf o newyddiadurwyr Lloegr yn deall \u2013 safbwynt Lloegr."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae hi\u2019n anoddach cael y rhan fwyaf i fecso am Gymru na feddwl bod hi\u2019n werth ceisio deall \u2019datganoli\u2019. (Mae\u2019r ychydig rhai sydd yn talu sylw yn arbennig iawn.)"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ar hyn o bryd un tudalen yn unig yw gwefan Say England, sydd yn cynnwys rhai pwyntiau o gyngor i newyddiadurwyr ac eraill. Mae modd postio hi mewn ymatebion ar y cyfryngau cymdeithasol trwy\u2019r dydd bob dydd."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae\u2019n enwi swyddi eraill sydd yn ran o adroddiant y cyfryngau, pobl sydd ddim yn cyfleu\u2019r sefyllfa yn iawn \u2013 am lawer o resymau."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Rydych chi efallai yn gweld ei botensial, o bosib i ddefnyddio\u2019r wefan fel pwynt canolog ar gyfer cynnwys i\u2019w rannu, ymgyrchoedd, diweddariadau ar lwyddiannau, rhestrau o dda, drwg a\u2019r hyll, neu rywbeth arall."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Byddwn i\u2019n ystyried rhoi\u2019r enw parth i unrhyw un egwyddorol a brwdfrydig sydd eisiau ei gymryd ymlaen, defnyddio a datblygu."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Gadewch wybod yn y sylwadau isod neu drwy e-bost os ydych chi eisiau cymryd dros y prosiect."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Dyma gopi o gwyn dw i wedi anfon ddydd Iau trwy\u2019r ffurflen ar bbc.co.uk, ac dw i hefyd wedi nodi bod eisiau ymateb."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Cwyno ydw i am eiriad yr eitem uchod ar y sail bod hi\u2019n:"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Rydych chi\u2019n defnyddio\u2019r termau \u2018foreign people\u2019 a \u2018foreign workers\u2019 er mwyn cyfeirio at gategori\u0308au o bobl. Mae hyn yn gategori\u0308au mor eang ac amrywiol, ond nid oes ystyriaeth gywir o hunaniaeth personol neu hyd yn oed statws cenedligrwydd yn o\u0302l yr awdurdodau."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Y gwir yw bod nifer sylweddol o bobl sydd yn ystyried eu hunain fel dinasyddion llawn o\u2019r wlad, ac yn cael eu hystyried yn yr un modd gan yr awdurdodau, wedi eu geni tu allan i\u2019r Deyrnas Gyfunol. Ni ddylid defnyddio\u2019r termau felly."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mae cyfrifoldeb ar y Gorfforaeth Ddarlledu Brydeinig fel darlledwr dylanwadol i fod yn eithriadol o sensitif wrth geisio so\u0302n am hil, mewnfudo, hunaniaeth, man geni, ac ati. Mae holl fframio golygyddol yr eitem yn broblemus ac o ran y ffeithiau yn groes i\u2019ch Strategaeth Amrywiaeth a Chynhwysiant (yn enwedig tudalen 10)."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Dyma ymateb wrth y gorfforaeth sydd yn cadarnhau bod y cwyn wedi cyrraedd ond yn osgoi trafod y mater."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Diolch am gysylltu a\u0302 ni gyda\u2019ch cwyn."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Mae\u2019n ddrwg gennym glywed eich bod yn anhapus gyda geiriad yr adroddiad dan sylw."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Hoffwn eich sicrhau ein bod wedi dod a\u2019r mater at sylw\u2019r tim golygyddol a\u2019r uwch rheolwyr perthnasol."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Rydym hefyd wedi cynnwys crynodeb o\u2019ch cwyn yn ein hadroddiadau mewnol am ymateb y gynulleidfa sydd ar gael i gynhyrchwyr rhaglenni a phenaethiaid y BBC. Yn wir, rydym bob amser yn falch o dderbyn adborth, boed yn dda neu ddrwg, gan ei fod yn ein cynorthwyo i werthuso ein gwasanaethau."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Diolch i chi eto am gysylltu gyda\u2019ch sylwadau."}, {"text_idx": "#000027", "text": "DS: Mae\u2019r neges hon yn cael ei hanfon o gyfrif e-bost nad yw\u2019n cael ei fonitro. Ni allwch ateb i\u2019r cyfeiriad hwn. Os bydd angen i chi gysylltu a\u0302 ni os gwelwch yn dda gwnewch hynny drwy ein ffurflen gwynion gan ddyfynnu unrhyw gyfeirnod a ddarparwyd gennym ni."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Mae arafwch newyddion Cymraeg yn gymaint o siom."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Mae sut gymaint o newyddion pwysig wedi torri yn y pythefnos diwethaf."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Ac mae fe bron i gyd drwy gyfrwng y Saesneg ac ieithoedd eraill."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Cywirwch fi os mae hyn yn anghywir ond dw i ddim yn credu bod \u2019na graffeg yn Gymraeg fel y cerdyn uchod."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Ydy llai o bethau sydd o ddiddordeb i wylwyr/ddarllenwyr Cymraeg fel ni yn digwydd yn y byd? Nac ydy."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Ydy\u2019r newyddion yn gyffredinol yn effeithio arnom ni i raddfa lai? Nac ydy."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Oes \u2019na diffyg awydd ar ran penaethiaid ein sefydliadau a chwmni\u0308au cyfryngol i fentro ac ymdrechu i adrodd newyddion \u2018poeth\u2019 yn Gymraeg tra bod e\u2019n digwydd? Oes."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Oes \u2019na llai o gystadleuaeth ymhlith mentrau newyddion Cymraeg, llai o gystadlu am sylw drwy geisio adrodd yn gyflym? Oes."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Ydy hi\u2019n symptom o diffyg adnoddau a diffyg buddsoddiad? Ydy, yn sicr."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Mae newyddion yn ddrud. Yn y Saesneg mae\u2019r Guardian wedi dechrau adrodd rhagor o newyddion o\u2019r UDA achos dyna le mae mwy o lygaid a mwy o farchnad hysbysebion. Mae hyn yn her fach i newyddion am wledydd Prydain, heb so\u0302n am y Gymraeg."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Wrth gwrs mae amddiffyn y gwaith da sy\u2019n digwydd eisoes yn Gymraeg yn digon o her drwy\u2019r amser."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Er nad ydynt yn defnyddio\u2019r union dermau mae plant weddol ifanc yn sylweddoli bod newyddion yn Gymraeg yn arafach."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Mae plant yn gweld pethau fel hyn mewn byd yr oedolion fel y niferoedd cymharol isel o gemau fideo, ffilmiau, cylchgronau, bwydlenni, crysau-t, hysbysebion, ac ati yn Gymraeg. Gweler hefyd: os nad yw Prif Weinidog Cymru yn defnyddio\u2019r Gymraeg maen nhw yn sylwi."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Fydda i ddim yn hapus nes bod newyddion yn Gymraeg cystal a\u0302 newyddion Saesneg \u2013 cyflym, rhyngwladol, amrywiol, amlgyfrwng, dwfn, cyfoethog. Fydda i ddim yn hapus nes bod y cyfryngau yn holliach yn Gymraeg a chystal ag unrhyw iaith arall. Dw i\u2019n gwybod bod hyn i gyd yn hollol afrealistig ond dyna ni."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Tra ein bod ni\u2019n ceisio meddwl am ffyrdd o ddatblygu\u2019r maes yma (sori, dim datrysiadau heddiw!) dylen ni ystyried cefnogi cyfrifon fel @elliwsan, @owen_garry, @sianeaber sy\u2019n ceisio torri newyddion yn Gymraeg. Oes \u2019na rhai eraill?"}, {"text_idx": "#000046", "text": "Pob bendith i\u2019r bobl eraill yma sy\u2019n ceisio ein cyffroi drwy ddefnydd o\u2019r geiriad \u2018newyddion yn torri\u2018 ar Twitter!"}, {"text_idx": "#000047", "text": "Down ni a\u0302 rhagor ar hyn tra bod y sefyllfa yn datblygu."}, {"text_idx": "#000049", "text": "Pennaeth canolfan Gymraeg yn ymddiswyddo."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Dyna\u2019r brif stori ar wasanaeth newyddion Cymraeg y BBC ers chwe awr heddiw."}, {"text_idx": "#000051", "text": "Dw i ddim yn dweud bod hi ddim yn addas fel stori fach o ddiddordeb i rai o bobl."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Ond ai dyna yw\u2019r brif stori go iawn heddiw?"}, {"text_idx": "#000053", "text": "Mae ymwelwyr Cymraeg angen gwybod am yr economi, gwleidyddiaeth, trafnidiaeth, iechyd, addysg ac yn y blaen. Hefyd, ble mae\u2019r newyddion rhyngwladol?"}, {"text_idx": "#000054", "text": "Dw i wedi so\u0302n am hynny o\u2019r blaen. Dw i\u2019n hoff o BBC Cymru Fyw a dw i ddim yn rhoi bai ar y ti\u0302m newyddiadurol yng Nghymru o gwbl. Mae potensial i wneud rhywbeth gwell. Ai dyma yw\u2019r peth gorau sy\u2019n bosib yn y Gymraeg?"}, {"text_idx": "#000055", "text": "Mae\u2019r sefyllfa yma yn adlewyrchu problemau sylfaenol gyda\u2019r ffordd mae\u2019r BBC fel corfforaeth yn ystyried y Gymraeg, iaith isradd ar gyfer materion plwyfol yn unig, iaith sydd ddim yn haeddu cael delio gydag unrhyw beth o bwys."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Ond mae dyletswydd ar y BBC i ddarparu gwasanaeth cyhoeddus. \u2018Hysbysu, addysgu a diddanu\u2019 yw slogan y gorfforaeth. Yn y Gymraeg ar-lein dw i ddim yn gweld sut mae\u2019r gorfforaeth yn llwyddo i gyrraedd y nod hynny."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Dw i\u2019n chwilfrydig am BuzzFeed ac wedi postio cofnod am eiriau Cymraeg heno. Dylai pobl fel BBC Radio Wales creu pethau fel hyn yn lle annog gwrandawyr i ymosod ar yr iaith!"}, {"text_idx": "#000059", "text": "Ar hyn o bryd nad yw\u2019r dolenni allanol (rysa\u0301it y cawl ayyb) na\u2019r fideo YouTube (Rhys Iorwerth ar y bidet, fel petai) yn gweithio felly dw i wedi gofyn i BuzzFeed am help. Gweler diweddariad isod."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Wedyn byddai fe\u2019n hwyl i fynd yn \u2018feiral\u2019 gyda rhywbeth Cymreig \u2013 o leiaf unwaith. Pam ddim? Wedyn dw i moyn creu ambell i listicle arall (list + article). Eisoes mae Lois Gwenllian wedi creu listicle ar y 90au ac mae Nwdls yn cynnig \u2018rhestryn\u2019, \u2018rhestripw\u0302s\u2019 i ddechrau\u2019r sgwrs derminoleg hanfodol yma."}, {"text_idx": "#000063", "text": "\ufeffWhen new users make posts, embeds and links don\u2019t work until their account has been \u201capproved.\u201d This is to prevent spammers from publishing posts that are links to their spammy web sites or videos, but it has the unfortunate consequence of affecting good users who are trying to use links or videos for good reasons."}, {"text_idx": "#000064", "text": "Normally, we like new users to be a part of the BuzzFeed community prior to creating posts with links, so that is why you were running into issues. However, as an exception, I just went in and moderated your account for you. Since your account has now been approved, it won\u2019t happen anymore to your posts. \ufeffPlease allow the cache to clear (should take about 15 minutes) and then your links should be good to go. Let me know if you need anything else."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Gwendid newyddion BBC \u2013 rhan 2"}, {"text_idx": "#000067", "text": "Roedd dewis \u2018Wales\u2019 am newyddion yn Saesneg a \u2018Cymru\u2019 am newyddion yn Gymraeg."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Mae\u2019r BBC newydd cael gwared a\u0302\u2019r dolen \u2018Cymru\u2019 rhywbryd wythnos yma. Does dim cyfeiriad i Gymru ar y tudalen bellach."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Mae\u2019r prif dudalen yn ddarn o real estate pwysig iawn ac mae\u2019r blaenoriaethau yna yn adlewyrchu blaenoriaethau\u2019r sefydliad. Cer i\u2019r prif dudalen Neu hyd yn oed "}, {"text_idx": "#000070", "text": "Mae\u2019r adran newyddion yn Gymraeg yn cuddio rhywle. Ydyn nhw eisiau hyrwyddo\u2019r adran felly? Faint o ymwelwyr fydd yn dod ar draws yr adran nawr? Cofia mae BBC wedi gwneud arferiad o gynnig gwasanaethau Cymraeg (fel Chwaraeon) dan y cownter cyn iddyn nhw eu lladd."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Dw i wedi trio ychwanegu Cymru fel lleoliad ar fy fersiwn personol o\u2019r tudalen ond mae\u2019r system yn dehongli\u2019r gair fel \u2018Chinnor, Oxfordshire\u2019. Ydy e\u2019n gweithio i ti? Efallai os rydyn ni i gyd yn trio bob dydd byddan nhw yn derbyn y neges?"}, {"text_idx": "#000072", "text": "Gyda llaw dyma rhai o\u2019r blaenoriaethau ar y brif dudalen heno:"}, {"text_idx": "#000074", "text": "Gweler rhan 1 os ti ddim yn ddigon blin eisoes."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Mae darpariaeth Cymraeg ar-lein gan BBC wedi cael toriadau eraill yn ddiweddar (gweler marwoliaeth BBC Chwaraeon hefyd). Mae\u2019r straeon \u2018Carchar am annog terfysg\u2019 a \u2018Carcharu aelod Cymdeithas yr Iaith\u2019 yn bwysig a pherthnasol i ddarllenwyr Cymraeg ond ble mae\u2019r newyddion y byd? Mae\u2019r model Golwg360 yn dda \u2013 blaenoriaeth i straeon y byd a straeon i ddiddordeb i ddarllenwyr Cymraeg."}, {"text_idx": "#000077", "text": "Hoffwn i ofyn cwestiynau eraill am y gwasanaeth Cymraeg newyddion newynog."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Ble mae\u2019r dyluniad newydd achos mae\u2019n edrych fel y dyluniad o 2008 neu rhywbeth (gweler hefyd: Gaeleg)? Ydy siaradwyr Cymraeg yn disgwyl llai o safon yn y dyluniad?"}, {"text_idx": "#000079", "text": "Ble mae\u2019r sain a fideo newydd achos bore \u2019ma maen nhw yn dangos rhai o\u2019r un fideos o straeon Dydd Llun, dau diwrnod yn o\u0302l?"}, {"text_idx": "#000080", "text": "Faint o bobol sy\u2019n siarad rhai o\u2019r ieithoedd eraill fydd yn gweld eisiau eu gwasanaethau os fydd angen toriadau rhywle? Gwnaf i dewis enghraifft: Sbaeneg. Sori am ddewis Sbaeneg ond faint o siaradwyr Sbaeneg fydd yn sylwi toriadau yn y gwasanaeth BBC os mae iaith o Brydain angen tipyn bach mwy o bluraliaeth?"}, {"text_idx": "#000081", "text": "Wrth gwrs mae pobol wedi gofyn yr un cwestiynau yma am wasanaethau eraill fel radio dros y blynyddoedd. Does dim problem gyda gweithwyr BBC sydd yn wneud job dda gydag adnoddau sydd ar gael. Dw i eisiau gwybod beth mae pobol sy\u2019n wneud y penderfyniadau cyllidebol yn meddwl."}, {"text_idx": "#000082", "text": "Blogiau lleol am Cardiff, Cymru"}, {"text_idx": "#000083", "text": "Mae tair enghraifft o wefannau am newyddion lleol yn y brifddinas yn dechrau."}, {"text_idx": "#000084", "text": "Bydd y blog The Guardian gan \u2018beatblogger\u2019 lleol yn dechrau cyn hir. Roedd Guardian yn esbonio\u2019r meddyliau a staff tu o\u0302l y fenter. Twitter: GdnCardiff\nMae yourCardiff newydd wedi cael eu lansiad gan Media Wales. Mae 16 person gwahanol yn cyfrannu ond mae un person yn unig yn gweithio fel gweithiwr i Media Wales. Mae\u2019r cyfranwyr eraill yn sgwennu i ddweud straeon, hybu digwyddiadau a rhannu profiadau. Twitter: yourcardiff\nCapture Cardiff yw rhywbeth hollol annibynnol o gwmniau cyfryngau traddodiadol. Mae llawer o bobol yn cyfrannu. Twitter: capturecardiff"}, {"text_idx": "#000085", "text": "Mae enghreifftiau eraill yn bodoli yn barod siw\u0302r o fod. Ond ro\u2019n i eisiau so\u0302n am Capture Cardiff. Mae\u2019r wefan yn dangos sut ti\u2019n gallu dechrau blog lleol ar dy ben dy hun. Gyda chyfeillion."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Mae yourCardiff a Capture Cardiff yn defnyddio WordPress \u2013 meddalwedd rydd ac am ddim. Prynodd rhywun yr enw parth ar y diwedd mis Ionawr a dechreuodd yn syth."}, {"text_idx": "#000087", "text": "Pobol Caerdydd, ydyn ni eisiau rhywbeth fel hwn yn Gymraeg? Neu... rhywbeth gwahanol? Ble mae\u2019r \u2018cymuned Cymraeg yng Nghaerdydd\u2019 yn bodoli? Wyt ti\u2019n gallu siarad am y \u2018gymuned Cymraeg\u2019 yng Nghaerdydd? Mae\u2019r papur bro\u2019r Dinesydd gyda ni bob mis wrth gwrs. Ond mae llawer mwy o bethau eraill yn digwydd!"}, {"text_idx": "#000088", "text": "Dyn ni\u2019n gallu darllen The Guardian. Bydd e\u2019n dda, dw i\u2019n siw\u0302r. (Bydd e\u2019n edrych fel y blog Leeds.) Ond ble mae\u2019r lleisiau Cymraeg am newyddion ym mhrifddinas Cymru? (Newidiais i\u2019r teitl i ddweud Cardiff wrth ddechrau trafodaeth.)"}, {"text_idx": "#000089", "text": "Ti\u2019n gallu newid dy ardal pan ti\u2019n tynnu pobol at ei gilydd. Mae llawer o gyfleoedd i gael lleisiau sy wedi bod yn anweledig. Mae rhywun arall yn gallu trafod ieithoedd eraill yng Nghaerdydd."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Beth am y fro Gymraeg a phapurau bro yn y cyd-destun hwn? Dyn ni\u2019n casglu enghraifftiau eraill ledled Cymru ar y dudalen Hedyn."}, {"text_idx": "#000091", "text": "Mae sgwrs newyddion lleol yn digwydd ar y wefan Hacio\u2019r Iaith hefyd."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Gyda llaw, mae Caerdydd yn rhy fawr i ddefnyddio\u2019r gair hyperlocal am yr enghraifftiau yma. Mae golygiad y gair yn benodol iawn. Basai hyperlocal yw rhywbeth yn ardal yn unig, neu weithiau stryd yn unig. (\u2018Splottify\u2019 unrhyw un?)."}, {"text_idx": "#000093", "text": "Ti\u2019n gallu newid dy ardal pan ti\u2019n tynnu pobol at ei gilydd. Mae rhywun arall yn gallu trafod ieithoedd eraill yng Nghaerdydd."}, {"text_idx": "#000094", "text": "Beth am y fro Gymraeg a phapurau bro yn y cyd-destun hwn? (Machynlleth?) Dyn ni\u2019n casglu enghreifftiau eraill ledled Cymru ar y dudalen Hedyn."}]