[{"text_idx": "#000002", "text": "Mae ergydion i'r pen ar y cae rygbi wedi cael sylw mawr eleni ar o\u0302l i chwaraewyr fel George North gael sawl cyfergyd - concussion."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ym mis Hydref 2013 mi gafodd anaf difrifol i'w ben tra'n chwarae rygbi i'r coleg. Wythnosau wedyn mi ddeffro\u0302dd yn yr ysbyty gan ddechrau taith hir o adferiad. Dyma ei stori yn ei eiriau ei hun a'i fam Sharron:"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Sharron: Bore Sul oedd hi. Mi oedd fy ngw\u0302r newydd hedfan no\u0302l o America. Ac mi oedd bywyd yn gre\u0302t i'n teulu ni."}, {"text_idx": "#000006", "text": "O'n i yn yr ardd, ac mi ddwedodd fy mhlentyn ieuengaf, \"Mam mae 'na blismon ar y ffo\u0302n. Mae Angus mewn hofrennydd\"."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Erbyn i fi fynd no\u0302l i'r ty\u0302, mi oedd Tim (fy ngw\u0302r) wedi cymryd y neges. Mi oedd e wedi cael damwain."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mi oedd e yn ddifrifol wael ac yn cael ei gludo i'r Royal London. Nes i redeg fyny'r grisiau, taflu manion mewn i fag a ffwrdd a\u0302 ni. A dyna'r tro olaf i ni ddod adre' go iawn am chwech wythnos."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Angus: Roedden ni'n chware ti\u0302m dan 23 Ealing mewn twrnament. Roedd y be\u0302l gen i ac es i'n erbyn rhywun mwy a taro mhen ar y llawr. Nes i gerdded o'r cae at fy hyfforddwr, a dweud wrtho mod i eisiau ysgwyd llaw chwaraewyr y ti\u0302m arall cyn i fi adael, yna cwympo - a dechrau cael ffit."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Dyna pryd wnaethon nhw sylweddoli bod angen ffonio am ambiwlans. Ar o\u0302l hynny jest duwch."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Angus yn ei elfen ar y maes rygbi"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Sharron: Nes i weld fy mab yn gorwedd yn llonydd yn yr ysbyty gyda pheiriannau o'i gwmpas ymhob man. Dair gwaith yn ystod y tair wythnos pan oedd e mewn coma mi wnaethon nhw alw ni mewn i ystafell fach a dweud, \"Allwn ni ddim gwneud dim mwy.\""}, {"text_idx": "#000013", "text": "Nid yn unig roedd ganddo anaf i'w ben, mi oedd ei galon e wedi stopio a'i ysgyfaint wedi colapso."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Y trydydd tro mi ddwedais i, \"Dwi ddim yn dod, dwi ddim yn dod, 'da chi wedi dweud wrtha fi, alla i ddim gwrando eto.\" Ond mae Angus yn berson sy'n brwydro. Ac mi ddaeth e trwyddi."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Angus: Nes i ddeffro a meddwl, \"Beth uffern ddigwyddodd neithiwr?\""}, {"text_idx": "#000016", "text": "O'n i'n meddwl mod i jest wedi bod mas ac yn methu cofio dim. A wedyn nes i ddeffro yn iawn a sylweddoli nad o'n i yn gallu symud fy mreichiau, fy nghoesau, dim."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Oherwydd ei fod e wedi cael gwaedlif mawr yn ei ben, doedd ganddon ni ddim syniad beth fydden ni'n gael yn o\u0302l fel mab."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Ond oedd e'n fyw a phetai e wedi bod mewn cadair olwyn fe fydden ni wedi dygymod."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Angus: Pan chi'n deffro a chi methu symud chi'n sylweddoli nad yw pethe fel y dylen nhw fod. Oedd e'n ofnadwy i fod yn onest achos o'n i wedi byw bywyd mor actif cyn hynny."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Sharron: O fewn tair wythnos iddo fe gael y ddamwain a deffro mi oedd e wedi colli pedair sto\u0302n. Oedd hwnna yn sioc fawr. Ac mi ddywedon ni, \"Ar y funud mae bywyd yn eithaf gwael ond fodfedd wrth fodfedd mi wnewn ni gamu ymlaen.\""}, {"text_idx": "#000024", "text": "Mi gafodd e ei symud i'r ganolfan adferiad ymennydd yn Ysbyty Frenchay ym Mryste. Un o'r pethau lyfli oedd bod gyda fe 'stafell ei hun."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mi oedd e wedi setlo ac mi ddes i adref ac mi ddywedon nhw allen ni ddod a\u0302'i duvet fe. Pethau bach personol. Mi oedd e yn gallu rhoi posteri ar ei wal, dod yn berson eto, ddim jest claf."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Angus: Na'th Bryste fod o gymorth mawr i mi gyda'm hadferiad. Y peth cyntaf maen nhw yn ei wneud pan 'dych chi yn dod mewn yw gofyn beth yw'r tri pheth chi eisiau gwneud."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Jest bod yn stwbwrn dw i'n meddwl. Odd hi'n fater o ddweud, dwi ddim yn mynd i eistedd mewn cadair olwyn am weddill fy mywyd, dwi ddim yn mynd i wneud hyn."}, {"text_idx": "#000029", "text": "A thynnu fy hun mas o'r gadair olwyn gyda chymorth arbenigwyr oedd yn gallu gweld mod i yn weithiwr caled. Mi wnaethon nhw fy ngwthio i hyd yn oed mwy nag o'n i yn meddwl allen i wthio fy hun."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Sharron: Roedden ni wedi sefydlu tudalen ar Facebook i Angus. Felly y tro cyntaf wnes i weld e'n cerdded oedd ar y dudalen yna, ar fideo oedd wedi cael ei roi arni. Dwi'n meddwl wnes i eistedd i lawr a chrio."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Oedd e hefyd yn reit drist achos yr Hydref hwnnw pan aeth e i'r brifysgol mi oedd gen i fab 18 oed oedd yn heini iawn. Ac wedyn nes i weld person pedair sto\u0302n yn ysgafnach yn cael help i gerdded lawr y coridor."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Angus: Un o'r pethau anoddaf yw trio delio gyda'r bywyd oedd gyda fi cynt a'r bywyd sydd gyda fi nawr ac mi wnaeth cysoni'r ddau arwain at gyfnod o iselder reit wael ar un pwynt."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Ro'n i'n isel yn mynd no\u0302l i'r brifysgol a theimlo mod i yn annigonol a mod i ddim yn perthyn yno."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Ond wrth i amser fynd yn ei flaen, wnes i aros a chael graddau uwch trwy'r flwyddyn, a dod i sylweddoli yn raddol mod i yn haeddu bod yno cymaint, os nad mwy, nag unrhyw berson arall. Dw i wedi gweithio trwy'r iselder yna ar ben fy hun a gyda help fy nheulu."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Angus: Dwi'n cofio niwrolegydd yn dweud wrtha fi na faswn i byth yn chware rygbi eto. Nath hynny chwalu fy myd oherwydd ro'n i'n benderfynol o ail gydio'n y ge\u0302m. Ond, wnes i feddwl, ie mae hyn yn ddrwg ond nes i benderfynu codi'r darnau a bwrw 'mlaen. Felly nawr dwi wedi dechre hyfforddi yn lle hynny. Aros o fewn y ge\u0302m ond ddim chware."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Sharron: Mae e wedi magu pwysau yn o\u0302l erbyn hyn, mae'n gwenu, mae ei lygaid yn disgleirio, yr holl bethau yma - dyma Angus."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Yn anffodus gydag anafiadau pen mae 'na bethau dyw pobl ddim yn gweld. Mae 'na bethau ac mi fydd yna frwydrau ac efallai y bydd 'na frwydrau trwy ei fywyd."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Angus: Roedd Angus rhif un, fel 'da ni'n dweud, cyn y ddamwain, oedd e'n reit hy, reit groch, yn berson allblyg iawn, ddim cweit yn canolbwyntio digon ar ei waith a ddim cweit yn ymddwyn mor fonheddig a fydden ni yn disgwyl o fy hun nawr."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Prif StraeonDiffoddwyr ta\u0302n Gogledd Cymru yn bygwth streicCyhoeddwyd7 awr yn o\u0302lCyngor yn 'peryglu pobl ddall' gyda newidiadau ffyrddCyhoeddwyd1 diwrnod yn o\u0302l'Balch fod gan fy mab opsiwn i ddod o hyd i'w dad'Cyhoeddwyd13 awr yn o\u0302l"}, {"text_idx": "#000045", "text": "'Balch fod gan fy mab opsiwn i ddod o hyd i'w dad'"}, {"text_idx": "#000047", "text": "'Hiraeth ac ansicrwydd yn naturiol': cyngor i fyfyrwyr newydd"}]