[{"text_idx": "#000006", "text": "Yn y blog hwn, mae Medwyn yn rhoi cyflwyniad byr i\u2019n casgliadau o awyrluniau ac i\u2019w sgwrs: Yr Olygfa oddi Uchod: Can mlynedd o awyrluniau o Gymru."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Cafodd yr awyrluniau cyntaf eu tynnu yn y 1850au, ryw hanner can mlynedd cyn dyfodiad awyrennau. Defnyddid sawl modd dyfeisgar i gael y camera i\u2019r awyr ac i\u2019r safle priodol ar gyfer tynnu lluniau, gan gynnwys barcutiaid, balwnau a hyd yn oed adar."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Byddin Ffrainc oedd yr arloeswyr ym maes datblygu a defnyddio ffotograffiaeth o\u2019r awyr. Pan fyddent yn dod wyneb yn wyneb a\u0302\u2019r gelyn, byddai nifer bach o filwyr yn cael eu hanfon i safle da ar fryn lle gallent adrodd yn o\u0302l ar symudiadau milwrol neu roi gwybod a oedd sieliau magnelau\u2019n disgyn yn rhy agos neu\u2019n rhy bell. Byddai canlyniad y brwydro yn dibynnu\u2019n aml ar safon yr adroddiadau."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ffotograffiaeth o\u2019r awyr adeg rhyfel ac ar o\u0302l y Rhyfeloedd"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf a\u2019r Ail Ryfel Byd, gwelwyd datblygiadau cyflym o ran cyfarpar a thechnegau ffotograffig. Sefydlodd y Llu Awyr sgwadronau arbennig i dynnu lluniau o\u2019r awyr ac addaswyd awyrennau i gyflawni\u2019r gwaith."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ar o\u0302l yr Ail Ryfel Byd fe roddwyd y dasg o dynnu lluniau o Brydain gyfan iddynt gan y Weinyddiaeth Cynllunio Gwlad a Thref er mwyn hwyluso\u2019r ymgyrch ailadeiladu."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Cafodd y cyfrifoldeb hwn ei drosglwyddo yn y man i\u2019r Arolwg Ordnans \u2013 sy\u2019n parhau hyd heddiw i wneud arolygon o\u2019r awyr o dirwedd gwledydd Prydain."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Awyrlun arosgo a dynnwyd gan CBHC yn 2007, yn edrych i\u2019r de-orllewin o\u2019r Rhyl tuag at Fae Cinmel"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mae\u2019r negatifau a phrintiau ffotograffig o Gymru a gynhyrchwyd gan y Llu Awyr a\u2019r Arolwg Ordnans \u2013 yn ogystal ag amrywiaeth eang o awyrluniau o ffynonellau eraill \u2013 yn cael eu cadw yng Nghofnod Henebion Cenedlaethol Cymru ac maen nhw\u2019n hygyrch i\u2019r cyhoedd."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mae Casgliad Aerofilms, archif fasnachol enfawr o awyrluniau\u2019n dyddio o 1919 hyd heddiw, yn adnodd amhrisiadwy ar gyfer ymchwil deongliadol gan academyddion a\u2019r cyhoedd."}]