[{"text_idx": "#000000", "text": "Carreg o chwarel hanesyddol yng Nghaergybi yn cael ei defnyddio i wneud cofeb"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Bydd carreg o chwarel hanesyddol yng Nghaergybi yn cael ei defnyddio i wneud cofeb deimladwy i gofio\u2019r berthynas agos rhwng pobl Caergybi a morwyr o\u2019r Iseldiroedd a wasanaethodd yn y porthladd yn ystod yr Ail Ryfel Byd."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Bwriedir defnyddio nifer o flociau o garreg sgist mica gwyrdd lleol o Chwarel Jersey ar Fynydd Caergybi, fu\u2019n segur ers peth amser bellach, ar gyfer y Gofeb a fydd yn cael ei chodi ar Draeth Newry, Caergybi yn ddiweddarach y gwanwyn yma."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae\u2019r garreg wedi cael ei rhoi yn rhodd i\u2019r prosiect gan Gyngor Sir Ynys Mo\u0302n trwy ei Wasanaeth Cefn Gwlad yn gweithio gyda\u2019r RSPB, sy\u2019n lesio safle\u2019r chwarel, a bydd yn ffurfio rhan sylweddol o\u2019r gofeb a fydd yn cynnwys arwyddlun efydd Llynges Frenhinol yr Iseldiroedd wedi\u2019i osod mewn cast concrid, ynghyd a\u0302 meinciau wedi\u2019u gwneud o dderw Cymreig neu bren ti\u0302c wedi\u2019i adfer."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Bydd y gwaith diweddaraf yn dathlu\u2019r berthynas rhwng pobl Caergybi a\u2019r Iseldiroedd, a\u2019r morwyr hynny o longau Llynges yr Iseldiroedd a ffodd o\u2019i mamwlad mewn ymdrech i gadw un cam ar y blaen i fyddin yr Almaen, wrth i\u2019r Blitzkrieg sgubo tua\u2019r gorllewin yn 1940."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Hwyliodd un llong ryfel gyflym, y Jacob Van Heemskerk, a fyddai fel arfer a\u0302 chriw o 400 ar ei bwrdd, gyda dim ond 23 o ddynion arni ar draws Mo\u0302r y Gogledd er mwyn dianc oddi wrth yr Almaenwyr. Fe ddiweddodd y llong, ynghyd a\u0302 llawer o rai eraill, yng Nghaergybi lle chwaraeodd ro\u0302l hanfodol ym Mrwydr allweddol Mo\u0302r Iwerydd yn yr Ail Ryfel Byd."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Roedd llawer o\u2019r llongau a\u2019r dynion wedi\u2019u lleoli yng Nghaergybi lle roeddent yn gwneud gwaith pwysig o glirio ffrwydrynnau yn y mo\u0302r er mwyn cadw\u2019r llwybrau\u2019n glir ar gyfer confois mo\u0302r allweddol Prydain ar eu ffordd i Lerpwl."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Cafodd yr Iseldirwyr groeso cynnes ac fe wnaeth llawer ohonynt briodi\u2019n lleol a setlo yn y dref, yn eu plith Mathieu Van Weert, ac mae ei fab, Graham, wrth ei fodd bod y cysylltiad yn cael ei goffa\u0301u."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Roedd Graham, gwirfoddolwr yn Amgueddfa Forwrol nodedig Caergybi yn Chwarel Jersey gyda rhai o\u2019i gydweithwyr i weld y garreg yn cael ei dewis, a dywedodd: \u201cMae\u2019n hollol wych, fedra i ddim credu ei fod yn digwydd go iawn."}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u201cMae\u2019n beth arbennig cofio\u2019r bobl ddaeth i Gaergybi a nodi\u2019r cysylltiad rhwng pobl Ynys Mo\u0302n a chenedl yr Iseldiroedd."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Roedd tad Graham yn un o 116 o forwyr o\u2019r Iseldiroedd i briodi merched lleol. Cyfarfu a\u0302 Megan Parry, o Gaergybi, mewn dawns yn y dref ac meddai Graham: \u201cMi wnaeth fy mam ei weld o trwy ffenestr siop, a dim ond un o sawl stori ramantus yw honno."}, {"text_idx": "#000014", "text": "\u201cRoedd yr ardal o amgylch y chwarel yn lle eithaf rhamantus lle\u2019r oedd cyplau\u2019n arfer mynd i gerdded. Mae\u2019n lle hyfryd gyda golygfeydd o gefn gwlad a\u2019r mo\u0302r ac felly mae\u2019n addas iawn fod y garreg yn dod o\u2019r llecyn yma.\u201d"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae\u2019r chwarel ei hun wedi chwarae ei ran yn nhraddodiadau morwrol Caergybi \u2013 cyfrannodd saith miliwn tunnell o gerrig ar gyfer morglawdd yr harbwr, y morglawdd hiraf yn y DU ac ar un cyfnod yr hiraf yn Ewrop hefyd, a defnyddiwyd llawer o gerrig a briciau o\u2019r gwaith brics cysylltiedig i godi llawer o adeiladau\u2019r dref."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Caiff y cyswllt gyda\u2019r Iseldiroedd \u2013 daeth Mathieu o Maastricht lle mae gan Graham berthnasau o hyd \u2013 ei gryfhau ymhellach eleni pan mae disgwyl i un o longau Llynges Frenhinol yr Iseldiroedd ymweld a\u0302 Chaergybi ar gyfer dadorchuddio\u2019r gofeb."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Dywedodd Jane Osborne, o Grosvenor Construction: \u201cByddwn yn mynd a\u0302\u2019r garreg fwyaf a\u2019r orau draw i\u2019n iard ym Mae Cinmel lle mae gennym dri saer maen arbenigol, a fydd wedyn yn asesu sut y gellir ei defnyddio orau i gyflawni\u2019r cynllun arfaethedig. Mae\u2019r math yma o garreg yn ddeunydd heriol oherwydd ei nodweddion a\u2019i chaledwch arbennig, ac efallai bydd gofyn gwneud rhai newidiadau."}, {"text_idx": "#000018", "text": "\u201cBydd hynny\u2019n cael ei wneud trwy ddilyn manyleb fanwl ac yna bydd y cast efydd yn cael ei osod i mewn iddo a chwblhau gweddill y gwaith adeiladu fel ei bod yn barod ar gyfer y dadorchuddiad arbennig."}, {"text_idx": "#000020", "text": "\u201cMae\u2019n brosiect arbennig iawn ac rydym yn hynod falch o gael rhan mewn coffa\u0301u\u2019r cyswllt hanesyddol yma rhwng Ynys Mo\u0302n a\u2019r Iseldiroedd.\u201d"}, {"text_idx": "#000022", "text": "\u201cRoedd llawer o\u2019r Iseldirwyr yn ddynion ifanc ac fe wnaethon nhw gyfarfod a\u0302 merched lleol ac ymgartrefu yma, ac maen nhw wedi bod yn rhan werthfawr iawn o\u2019r gymuned yn y dref ac mae wyrion a hyd yn oed gor-wyrion y morwyr yma o\u2019r Iseldiroedd ac enwau Iseldireg yn dal yma heddiw."}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u201cRoedden nhw\u2019n ddewr iawn ac fe wnaethon nhw chwarae rhan fawr yn ein hanes. Mae hon yn gofeb addas iawn ac rwy\u2019n falch iawn eu bod wedi cael eu cydnabod ac rwy\u2019n gobeithio y bydd yn annog rhai o\u2019u perthnasau yn yr Iseldiroedd i ymweld a\u0302\u2019r dref.\u201d"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Llwyddwyd i sicrhau cyllid ar gyfer y rhan fwyaf o gostau\u2019r prosiect, ond dros y misoedd i ddod bwriedir cynnal nifer o ddigwyddiadau codi arian lleol, y gall pobl eu mynychu neu gyfrannu yn uniongyrchol i Amgueddfa Forwrol Caergybi ar Draeth Newry, Caergybi , neu yn "}, {"text_idx": "#000027", "text": "[:en]Shoppers swarm to green event at Newcastle\u2019s Silverlink Shopping Park\nCarreg o chwarel hanesyddol yng Nghaergybi yn cael ei defnyddio i wneud cofeb\nColeg yw\u2019r union beth ar gyer Seren a Nain"}]