[{"text_idx": "#000006", "text": "O blith 76 o lyfrau o bedwar ban byd ar thema\u0302u morwrol, cafodd Cymru a\u2019r Mo\u0302r ei roi ar y rhestr fer hefyd am wobr y Llyfr Gorau yng Ngwobrau\u2019r Cyfryngau Morwrol blynyddol a gyhoeddwyd ar 29 Hydref 2020."}, {"text_idx": "#000008", "text": "\u2018Fel gwlad ag arfordir hir, mae gan Gymru hanes morwrol hir a balch sy\u2019n cael ei adlewyrchu yn y lluniau archifol trawiadol a\u2019r gweithiau celf niferus, yn ogystal a\u0302\u2019r gwrthrychau mewn amgueddfeydd, a ddarlunnir yn y llyfr hwn ac sy\u2019n dweud cymaint wrthym am y bobl ddirifedi yr oedd eu bywydau\u2019n gysylltiedig a\u0302\u2019r mo\u0302r.\u2019"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Cyhoeddwyd y llyfr ar waha\u0302n yn y Gymraeg a\u2019r Saesneg a cheir ynddo 348 o dudalennau a mwy na 300 o ddelweddau sy\u2019n dod o gasgliadau enfawr archif y Comisiwn Brenhinol, Llyfrgell Genedlaethol Cymru, ac Amgueddfa Cymru."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Dyma\u2019r astudiaeth gynhwysfawr gyntaf o hanes morwrol Cymru ac mae\u2019r 52 o gyfranwyr, pob un ohonynt yn arbenigwyr yn eu maes, wedi ymdrin a\u0302 phob agwedd ar gysylltiad Cymru a\u0302\u2019r mo\u0302r, o geufadau cynhanesyddol a llongau masnach yr Oes Efydd i long Casnewydd, o hanes y llynges i wyliau glan mo\u0302r, ac o oleudai a llongddrylliadau i waith achub bywydau Sefydliad y Badau Achub."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Rhoddir sylw yn y llyfr i longau cefnforol a\u2019r cychod arfordirol a gludai gynnyrch chwareli llechi a chalch, pyllau glo a mwyngloddiau copr Cymru. Mae\u2019n cwmpasu pob math o gwch: smaciau a slwpiau, badlongau, dandis a iolau, yn ogystal a\u0302 chlipers te, llongau rhyfel, llongau ysbyty, llongau tanfor, llongau gosod ceblau a charthlongau tywod, heb anghofio\u2019r cwrwgl hynafol."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae\u2019r rhestr hir hon yn cyfleu dyfnder ac amrywiaeth profiad Cymru o\u2019r mo\u0302r ar hyd yr oesoedd, sy\u2019n dechrau gydag o\u0302l troed 10,000 o flynyddoedd oed a ddarganfuwyd yn siltiau rhynglanw Mo\u0302r Hafren ac yn gorffen drwy roi cipolwg ar y dyfodol \u2013 cynlluniau i greu trydan o\u2019r gwynt a\u2019r llanw a chynlluniau cadwraeth forol."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Fel y mae\u2019r is-deitl \u201810,000 o flynyddoedd o hanes y mo\u0302r\u2019 yn ei awgrymu, nod y llyfr yw cynyddu ymwybyddiaeth y cyhoedd o dreftadaeth forwrol hirfaith Cymru a dathlu gwaith y rheiny sydd, heb fawr ddim cydnabyddiaeth, yn diogelu gwaddol morwrol y genedl."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Bydd y llyfr arobryn hwn sy\u2019n ymdrin a\u0302 Chymru a\u2019r mo\u0302r yn gwneud anrheg Nadolig delfrydol i unrhywun syn ymddiddori yn archaeoleg a hanes Cymru, ein diwylliant a threftadaeth ddiwydiannol, a phob peth morwrol."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Cafodd y llun dyfrlliw hyfryd hwn o fenywod mewn gwisg draddodiadol a\u2019r rhodlong Amazon ei baentio ym 1837/8 gan y Cyrnol William Markham (1796-1852). Casgliad Preifat. Cedwir pob hawlfraint."}]