[{"text_idx": "#000000", "text": "Gwaith Gruffudd ap Maredudd III"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Golygwyd gan: Ann Parry Owen"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Dyma\u2019r olaf o dair cyfrol o waith Gruffudd ap Maredudd ap Dafydd, y Gogynfardd diweddar o Fo\u0302n a ganai yn ail hanner y bedwaredd ganrif ar ddeg. Cynhwysir yma gerddi amrywiol iawn sy\u2019n adlewyrchu\u2019r rhychwant eang o bynciau y byddai Gogynfardd fel Gruffudd yn canu arnynt. Ceir awdl hynod genedlaetholgar i Owain Lawgoch, disgynnydd uniongyrchol o linach frenhinol Gwynedd, yn ei annog i ddychwelyd o Ffrainc ac i ailfeddiannu Cymru. Y mae\u2019r gerdd hon yn gwrthgyferbynnu\u2019n drawiadol a\u0302\u2019r farwnad a ganodd yn ddiweddarach i Syr Hywel y Fwyall, cyn-gwnstabl castell Cricieth, a gafodd ei anrhydeddu am ei wasanaeth i Frenin Lloegr ym mrwydr Poitiers. Ceir yma dair cerdd i ferched: dwy gyfres o englynion serch i ferched uchelwrol o Fo\u0302n, a\u2019r drydedd yn awdl farwnad gref i Wenhwyfar o Bentraeth, a ddisgrifiwyd gan sawl beirniad fel un o gerddi mwyaf y bedwaredd ganrif ar ddeg. Y mae\u2019r pedair cerdd ddychan a gadwyd dan ei enw yn gerddi creulon ac ynddynt ddisgrifiadau erchyll o haint corfforol, o ferch lac iawn ei moesau, ac o ystum corff lleidr yn crogi ar grocbren. Ar ddiwedd y gyfrol ceir geirfa gyflawn i holl waith Gruffudd."}]