[{"text_idx": "#000014", "text": "Gwneud defnydd llawn o blanhigion"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Dr Dave Preskett yn paratoi'r eiddew ar gyfer ei bioburo.Mae eiddew, sy\u2019n tyfu\u2019n helaeth yng Nghymru, yn un o nifer o blanhigion sy\u2019n cael eu harchwilio am y cemegau ma\u0302n ac echdynion a ffibrau gwerthfawr eraill maent yn eu cynnwys. Mae\u2019r gwaith ymchwil yma\u2019n cael ei gynnal mewn bioburfa ar Ynys Mo\u0302n a allai gynnig model ar gyfer creu gwaith yng nghefn gwlad yn y dyfodol. Bwriad yr ymchwil yw chwilio am ddeunyddiau amgen i gymryd lle cynnyrch a chynhwysion sy\u2019n deillio o olew crai a ddefnyddir yn y diwydiannau cynhyrchu ac adeiladu."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae\u2019r gwyddonwyr yn gwneud gwaith ymchwil i\u2019r cyfansoddion a geir mewn gwahanol blanhigion a sut y gellid eu defnyddio, a hefyd yn gwneud gwaith penodol o dan gontract i gwmni\u0308au."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Gallai\u2019r ffynhonnell newydd yma o ddeunyddiau naturiol greu cyfleoedd gwaith o bwys yng nghefn gwlad trwy gyfleusterau prosesu a elwir yn bioburfeydd."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mae eiddew yn un o amryw o blanhigion sydd wedi cael ei archwilio\u2019n drylwyr dros y blynyddoedd diwethaf. Mae\u2019n debyg y gallai eiddew ddarparu nifer o echdynion a ellid eu defnyddio mewn deunyddiau\u2019n amrywio o gynnyrch personol fel siampw\u0302, at ddeunydd garddwriaethol a hyd yn oed yn y diwydiant bwyd."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Un o'r cemeigion pur a bioburwyd o eiddew.Mae Dr Dave Preskett, sy\u2019n gemegydd datblygiadol, wedi treulio 10 mlynedd yn edrych ar bob cyfansoddyn sydd yn eiddew ac mae\u2019r hyn mae wedi ei ganfod yn ddiddorol iawn:"}, {"text_idx": "#000021", "text": "\u201cNid ydym yn gwneud y gorau o eiddew; mae\u2019r planhigyn yn llawn potensial,\u201d meddai. \u201cRydym wedi defnyddio echdynnyn ohono i wneud pelenni lladd gwlithod ac rydym wedi cynnal treialon yn ei ddefnyddio fel ffwngleiddiad i drin malltod tatws, yn lle chwistrellu cemegau sy\u2019n deillio o olew, ac mae wedi profi\u2019n effeithiol iawn yn diogelu cnydau. Mae potensial gwych o ran datblygu\u2019r un echdynnyn i\u2019w ddefnyddio mewn cynnyrch i drin cen ar y pen a tharwden y traed. Mae olew o\u2019r aeron yn fwytadwy, gan nad yw eiddew yn wenwynig, yn wahanol i\u2019r gred gyffredin. Mae iddo holl briodweddau iachusol olew olewydd ond mae iddo ansawdd debycach i fenyn neu lard.\u201d"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Fel yr esbonia Adam Charlton, rheolwr bioburfa\u2019r Ganolfan ym Mona, Ynys Mo\u0302n: \u201cEin ro\u0302l ni yw gwneud y gwaith maes sylfaenol ar gyfer cynnyrch newydd y gall busnesau eraill ei ddatblygu ar gyfer y farchnad. Rydym yn canolbwyntio ar ganfod defnydd newydd gwerthfawr ar gyfer deunydd o ffynonellau naturiol, a hynny\u2019n amrywio o ddeunyddiau fferyllol a chemegau ma\u0302n at deils toi ac insiwleiddio ar gyfer y diwydiant adeiladu.\u201d"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Mae\u2019r Ganolfan Biogyfansoddion hefyd yn defnyddio dulliau echdynnu yn ei bioburfa sydd yn fwy \u201cgwyrdd\u201d na\u2019r rhai a ddefnyddir mewn diwydiant traddodiadol. Maent yn unigryw o ran cyfrifo \u201ccost gynhwysfawr\u201d prosesu, gan gynnwys yr ynni a ddefnyddir wrth echdynnu'r cyfansoddion a deunyddiau o\u2019r planhigyn."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mae\u2019r Ganolfan yn arwain y maes yng Nghymru ac yn gweithio ar nifer o brojectau ymchwil Ewropeaidd; mae eu gwaith yn cefnogi polisi\u0308au cynaladwyedd llywodraethau Cymru, y DU ac Ewrop."}]