[{"text_idx": "#000000", "text": "Cymru ar draws y byd"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Nid Patagonia yw'r unig ran o'r byd ble mae 'na gysylltiadau Cymreig parhaol"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Dim ond trwy wrando neu wylio gwasanaethau BBC Cymru yn rheolaidd fe ddaw hi'n amlwg fod yna Gymry wedi ymgartrefu ymhob rhan o'r byd bron."}, {"text_idx": "#000003", "text": "'Dyn ni wedi clywed llawer eleni am gysylltiad Cymru gyda Phatagonia, ond wyddoch chi fod yna ddylanwad Cymreig parhaol ar nifer o drefi'r cyfandir? Dyma i chi gasgliad o rai ohonyn nhw:"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae Llandovery wedi'w lleoli yn ardal St Ann yn Jamaica, ac mae afon gerllaw o'r un enw. Mae'r dref yn adnabyddus am y 'One-Penny Stamp', ac am y felin siwgr gyfagos. Mae 'na ddyfalu mai dylanwad y morleidr enwog Syr Harri Morgan sydd tu o\u0302l i'r enw. Roedd o'n Lywodraethwr yn Jamaica am gyfnod yn ystod teyrnasiad Siarl yr Ail. Mae ardal o'r enw Llanrhumney hefyd ar yr ynys. Cafodd Morgan ei eni yn ardal Llanrhymni ar gyrion Caerdydd."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Llandovery, Jamaica"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Pontypool, Ontario"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Marchnad Pontypw\u0302l, Torfaen"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Yn rhan o ddinas Cape Town cafodd Llandudno Beach ei henwi fel treflan yn 1903. Mae'n ardal freintiedig iawn, ac mae rhai o'r tai mwya' costus yn Dde Affrica gyfan yno. Mae'n debyg bod hi wedi ei henwi oherwydd y tebygrwydd rhwng y ddwy ardal lan mo\u0302r. Edrychwch ar y lluniau - 'dych chi'n gweld y tebygrwydd?"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Llandudno, Sir Conwy"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae Donetsk yn un o'r dinasoedd mwyaf yn Wcrain, gyda hanes o ddiwydiant trwm. Cymro o Ferthyr Tudful, John James Hughes, sefydlodd y ddinas. Cafodd Yuzovka neu Hughesovka ei enwi ar ei o\u0302l. Pan ddaeth Stalin i rym cafodd enw'r ddinas ei newid i Stalino. Cafodd yr enw Donetsk ei fabwysiadu yn 1961."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Yuzovka, fel ag yr oedd yn nyddiau John Hughes ynghanol yr unfed ganrif a'r bymtheg"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Donetsk, y ddinas ddiwydiannol fel y mae hi heddiw"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Dyma i chi Cardiff sydd yn Ynys y Gogledd, Seland Newydd, gyda mynydd enwog Mount Taranaki yn y cefndir. Mae 'na sawl lle arall yn y byd sy'n rhannu ei enw gyda phrifddinas Cymru gan gynnwys Cardiff, Alberta, Canada a Cardiff, Alabama. Cafodd Cardiff-by-the-sea yng Nghaliffornia ei henwi yn 1911 gan ddynes oedd yn hannu o Gaerdydd yng Nghymru. Ei gw\u0302r oedd yn gyfrifol am godi tai yn yr ardal."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Cardiff, Taranaki"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Caerdydd o'r awyr"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mewnfudodd miloedd o Gymry i dalaith Pennsylvania yn America yn yr ail ganrif a'r bymtheg ar o\u0302l cael addewid gan y Crynwr William Penn y buasen nhw'n cael sefydlu eu trefedigaeth eu hunain yno. Mae'r olion Cymreig yn dal yn gryf iawn ac mae ardal yn Nanty Glo yn edrych yn debyg iawn i fel roedd rhai o gymunedau glofaol De Cymru tan yn ddiweddar."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Wedi'w lleoli 904km i'r gogledd o Perth, mae tref arfordirol Carnarvon yng ngorllewin Awstralia yn mwynhau dipyn o haul, gyda'r tymheredd ar gyfartaledd yn 26C. Cafodd ei henwi ar o\u0302l pedwerydd Iarll Carnarvon a oedd yn Ysgrifennydd y Trefedigaethau yn Oes Victoria."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Castell Caernarfon, Gwynedd"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Mae nifer o lefydd yn Lloegr ag enwau Cymraeg, yn enwedig ar y ffin. Yn eu plith mae Bagw, 10 milltir o Henffordd."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Bagwyllidiart: 'Sgwn i sut hwyl mae'r bobl leol yn ei gael ar ynganu hwnna?"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Does yna ddim cysylltiad Cymreig rhwng Bangor, Gwynedd a Bangor, Gogledd Iwerddon, ond dyma i chi eglurhad pam eu bod yn rhannu'r un enw."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Tref o dros 60,000 o bobl yn Sir Down, Gogledd Iwerddon yw Bangor. Mae hi deirgwaith yn fwy na dinas Bangor yng Ngwynedd. Mae'r enw Bangor yn deillio o'r gair Gwyddeleg Beannchor (neu Beannchar yn y ffurf fodern) sy'n golygu tro sy'n debyg i gorn anifail. Fe welwch yn y llun bod bae Bangor yn debyg iawn i gyrn teirw. Ar y llaw arall, mae Bangor, Gwynedd, wedi ei henwi ar o\u0302l hen air Cymraeg am \"glawdd plethiedig\" oedd yn amgylchynnu safle wreiddiol y gadeirlan."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Bangor, Gogledd Iwerddon"}, {"text_idx": "#000031", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Bangor, Gwynedd"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Prif StraeonYsgolion o Gymru yn wynebu trafferthion yn DoverPublished3 awr yn o\u0302l'Rhesymol' i newid arwyddair 'byd gwyn' eisteddfodPublished8 awr yn o\u0302lCyfraith beiciau dw\u0302r 'ddim yn mynd yn ddigon pell'Published7 awr yn o\u0302l"}, {"text_idx": "#000035", "text": "Cyfraith beiciau dw\u0302r 'ddim yn mynd yn ddigon pell'"}, {"text_idx": "#000037", "text": "'Rhan fach iawn o hanes Affrica ydi caethwasiaeth'"}]