[{"text_idx": "#000028", "text": "Mae 11 Ebrill yn Ddiwrnod Parkinson y Byd. Bob awr, bydd dau berson yn y DU yn cael gwybod fod ganddynt glefyd Parkinson, sy\u2019n troi eu bywydau wyneb i waered. Tra bod y mwyafrif o bobl yn datblygu symptomau ar o\u0302l 65 oed, mae\u2019r cyflwr yn effeithio ar filoedd o bobl o oedran gweithio hefyd."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Dechreuodd yr holl beth pan ddechreuodd fy llaw dde grynu. Mae gen i swydd sy\u2019n peri llawer o straen yn y GIG. Sylwais pan ro\u2019n i dan bwysau fod fy llaw yn crynu. Byddai fy llawysgrifen yn dod yn llai ac yn anoddach ei darllen. Gan fy mod i\u2019n feichiog gyda\u2019m mab hynaf ar y pryd, dywedodd y meddyg teulu mai syndrom twnnel carpal oedd yn achosi\u2019r symptomau \u2013 cyflwr cyffredin yn ystod beichiogrwydd. Ond wrth i\u2019r beichiogrwydd fynd rhagddo, ni welais unrhyw welliant yn fy symptomau. Roedden nhw\u2019n waeth hyd yn oed, fel nad oeddwn i\u2019n gallu ysgrifennu bron gyda\u2019m llaw dde. Yn y pen draw, cyfeiriodd fy meddyg teulu fi at niwrolegydd, a ddywedodd wrthyf, yn fy apwyntiad cyntaf, ei fod yn amau fy mod yn dangos symptomau cynnar Clefyd Parkinson. Sut mae ymateb i newyddion felly? Cyn belled ag y gwyddwn i, clefyd Parkinson yn rhywbeth i \u201chen bobl\u201d \u2013 dim ond 33 o\u2019n i. Roedd yn teimlo\u2019n anhygoel o annheg. Roedd gen i fywyd cyfan o\u2019m blaen, ac nawr, roedd yn llawn ansicrwydd. Roedd yn anodd peidio a\u0302 theimlo\u2019n unig dros ben."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Mae pob mam newydd yn ei chael hi\u2019n anodd, ond nid fel hyn"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Unwaith y cafodd fy mab ei eni, roeddwn i\u2019n gallu cael sgan cludo dopamin (sgan DaT) i gadarnhau\u2019r diagnosis. Mae bod yn rhiant newydd yn anodd i unrhyw un, ond wrth fyw gyda chlefyd Parkinson, gall hyd yn oed y dasg symlaf ddod yn amhosibl. Roedd yn gas gen i feddwl am unrhyw apwyntiad lle roedd angen i mi ddadwisgo neu wisgo\u2019r babi, neu newid clwt o flaen unrhyw un, oherwydd ro\u2019n i\u2019n gorfod gwneud hyn a\u0302\u2019m llaw chwith. Ro\u2019n i\u2019n gweld y tabiau ar glytiau bach a\u2019r botymau ar ddillad babis yn anodd iawn. Roedd yn gyfuniad cyson o rwystredigaeth a thristwch am y sefyllfa, yn bennaf gan fy mod yn cymharu fy hun i famau eraill yn y grwpiau babis, a oedd i weld yn ei chael hi\u2019n hawdd iawn."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Delio a\u0302\u2019r baich meddyliol a chorfforol cynyddol"}, {"text_idx": "#000037", "text": "Mae clefyd Parkinson yn gyflwr cynyddol, ac erbyn dechrau 2021, daeth i\u2019r amlwg ei fod yn effeithio fwyfwy ar fy mywyd o ddydd i ddydd. Er gwaethaf cymryd nifer o wahanol feddyginiaethau, roeddwn yn cael cyfnodau yn y dydd lle roedd fy meddyginiaethau yn stopio gweithio cyn y byddai\u2019r dos nesaf yn dod i rym. Roeddwn hefyd yn profi llawer o symudiadau anwirfoddol ychwanegol fel sgi\u0302l-effaith y feddyginiaeth a chrampiau poenus cyhyrau yn fy nhroed chwith ac i fyny fy nghoes, yn enwedig gyda\u2019r nos. Dechreuodd fy iechyd meddwl ddirywio. Ro\u2019n i\u2019n ei chael hi\u2019n anodd dal ati gyda phwysau yn y gwaith a gartref, ac roeddwn wedi colli hyder wrth yrru unrhyw beth heblaw pellteroedd byr."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Penderfynais fod angen i mi wneud rhai newidiadau. Dechreuais wirfoddoli gyda Parkinson\u2019s UK, a mwynheais helpu eraill a oedd newydd gael diagnosis. Oherwydd y diffyg gofal GIG oedd ar gael, dechreuais weld ffisiotherapydd arbenigol preifat a dechreuais fynychu dosbarthiadau \u2018Warrior\u2019 preifat ar gyfer Clefyd Parkinson bob wythnos, yn ogystal a\u0302 rhoi cynnig ar y gwahanol raglenni ymarfer corff clefyd Parkinson sydd ar gael yn breifat ar-lein. Roedd ymarfer corff o fudd mawr a sylwais fod fy symptomau a\u2019m lles meddyliol wedi gwella o ganlyniad. Dechreuais gwrdd a\u0302 rhai grwpiau cyfoedion hefyd \u2013 menywod ifanc lleol eraill sy\u2019n byw gyda chlefyd Parkinson. Maent wedi bod yn gymaint o anogaeth i mi oherwydd gall fod mor anodd esbonio sut beth all bywyd gyda chlefyd Parkinson fod i\u2019r rhai nad ydynt yn byw gydag ef. Maen nhw wedi fy nysgu sut i chwerthin ar fy mhen fy hun eto."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Gydag anogaeth Dr Peall, cytunais i gael fy nghyfeirio at di\u0302m Ysgogi\u2019r Ymennydd Dwfn (DBS) ym Mryste i ystyried a allai hyn fod yn opsiwn i mi. Cefais fy apwyntiad cyntaf gyda\u2019r ti\u0302m DBS ym mis Ionawr 2022. Roeddent yn dda iawn am esbonio\u2019r weithdrefn asesu, sut beth fyddai\u2019r ddyfais, a beth oedd y manteision a\u2019r anfanteision posibl. Cynhaliwyd yr asesiad ym mis Medi 2022, a dyma\u2019r rhan anoddaf o\u2019r broses DBS oherwydd bu\u2019n rhaid i mi roi\u2019r gorau i gymryd fy meddyginiaeth a chael fy nerbyn i Ysbyty Southmead dros nos. Daeth fy holl symptomau yn o\u0302l yn gyflym iawn, ac roedd popeth yn teimlo\u2019n echrydus. Ond roedd yn werth y boen, oherwydd ar o\u0302l cael fy asesu i ffwrdd ac ar fy meddyginiaeth, dywedwyd wrthyf fy mod yn ymgeisydd ar gyfer DBS. Roedd y penderfyniad i gael y lawdriniaeth yn un hawdd. Roedd yn ymddangos fel yr unig ffordd i wella ansawdd fy mywyd ac osgoi gorfod, unwaith eto, cynyddu fy meddyginiaeth a fyddai\u2019n arwain at sgi\u0302l-effeithiau cysylltiedig. Roedd meddwl am gael llawdriniaeth ar fy ymennydd yn codi ofn, ond roedd y manteision posibl yn fwy nag unrhyw nerfau roeddwn i\u2019n teimlo."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Cefais y llawdriniaeth i osod y system DBS ym mis Rhagfyr 2022, ac yna chwe wythnos o orffwys a gwella ar o\u0302l llawdriniaeth. Roedd yr apwyntiad \u2018cynnau\u2019 wedi\u2019i drefnu ar gyfer diwedd mis Ionawr 2023. Nes i\u2019m cysgu o gwbl y noson cyn yr apwyntiad oherwydd roedd yn rhaid imi stopio cymryd fy meddyginiaeth. Achosodd hyn grampiau cyhyrol poenus yn fy mreichiau, fy nghoesau a gwddf. Roedd yn anodd gwisgo a bwyta oherwydd diffyg ystwythder fy nghyhyrau. Roedd hyd yn oed eistedd yn yr ystafell aros yn anghyfforddus. Yna, daeth yr adeg roeddwn i wedi bod yn aros amdani. Trodd y nyrsys yr electrodau ymlaen un ar y tro a sylwais welliant ar unwaith \u2013 diflannodd y crampiau cyhyrol poenus a oedd wedi bod yn fy effeithio am flynyddoedd ar unwaith. Roedd yn deimlad rhyfeddol yn llawn rhyddhad pur."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Mae gosod y DBS yn cymryd sawl apwyntiad ysbyty dros fisoedd lawer, gan gynyddu\u2019r ysgogiad a roddir gan y mewnblaniad a lleihau\u2019r meddyginiaethau. Gall canlyniadau llawdriniaeth DBS fod yn amrywiol, ond dros y ddau fis diwethaf rwyf wedi sylwi ar welliant enfawr yn fy symptomau ac yn teimlo\u2019n debycaf i mi fy hun eto. Rwy\u2019n cymryd llai o feddyginiaethau, sydd wedi lleihau\u2019r symudiadau ychwanegol yr oeddwn wedi bod yn eu cael fel sgi\u0302l-effaith. Rwyf hefyd yn cysgu\u2019n well, ac mae ffrindiau wedi dweud bod gen i fynegiadau\u2019r wyneb mwy naturiol eto. Rwy\u2019n gyffrous i weld sut bydd pethau\u2019n symud ymlaen wrth i addasiadau pellach gael eu gwneud."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Mae cael diagnosis o Glefyd Parkinson mor ifanc wedi bod yn ffordd anodd, ac yn aml yn unig, i\u2019w hwynebu, ond rwy\u2019n hynod ddiolchgar fy mod wedi cael fy nghyfeirio am y DBS ac am y gefnogaeth a gefais gan bawb sy\u2019n ymwneud a\u0302\u2019m gofal; yn enwedig Dr Peall. Gyda\u2019r ymchwil anhygoel i driniaethau newydd sydd ar waith ym Mhrifysgol Caerdydd, ac mewn mannau eraill, mae gen i obeithion mawr ar gyfer dyfodol fy mywyd gyda chlefyd Parkinson."}]