[{"text_idx": "#000006", "text": "Ond roedd peirianwaith y rhyfel \u2013 awyrennau, llongau, meysydd awyr, gwersylloedd ac ati \u2013 yno o hyd, ac roedd angen gwneud rhywbeth am yr holl weddillion hyn."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae\u2019r awyrlun hwn, a dynnwyd gan y Llu Awyr Brenhinol uwchben Trwyn Pennar, Sir Benfro yn SM9402 (NPRN: 90546), yn dangos bron 40 o longau nad oedd eu hangen mwyach a gawsai eu rhedeg yn fwriadol i\u2019r lan. Gellir gweld dw\u0302r a oedd yn llifo o Goldborough Pill yn ymddolennu ar waelod y llun. Mae olion sgriwiau gyrru a llywiau\u2019r llongau i\u2019w gweld, a hefyd y mannau lle roedd y llongau wedi suddo ar y llaid adeg llanw isel. Mae\u2019n ymddangos iddynt gael eu sgrapio yn Nociau\u2019r Barri."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Yn y llun hwn o RAF Llandow a dynnwyd gan y Llu Awyr Brenhinol fe welwch amrywiaeth o awyrennau dros ben yn aros i gael eu dinistrio. Mae Nash Manor ar ben y ffra\u0302m yn y canol."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Yn ogystal a\u0302\u2019i ro\u0302l weithredol yn yr Ail Ryfel Byd, ca\u0302i maes awyr RAF Valley, Mo\u0302n, ei ddefnyddio\u2019n ganolfan ar gyfer anfon awyrennau bomio yn o\u0302l i UDA. Mae\u2019r llun hwn o 1945 yn dangos rhai o\u2019r 2,600 o awyrennau a baratowyd ar gyfer eu taith yn o\u0302l."}, {"text_idx": "#000014", "text": "1. Amddiffynfeydd rhag y gelyn yn Rhydlewis2. Amddiffynfeydd rhag y gelyn yn Rhydlewis"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Ar ddechrau\u2019r Ail Ryfel Byd, pan ymddangosai\u2019n anochel y byddai\u2019r gelyn yn ceisio goresgyn Prydain, cafodd cyfresi o linellau-atal, wedi\u2019u cefnogi gan gaerau tanddaearol a ffosydd, eu hadeiladu ar draws Prydain. Ar o\u0302l i\u2019r bygythiad ddiflannu, cawsant eu ho\u0302l-lenwi, ac roedd yn llawer haws eu gweld o\u2019r awyr. Dangosir yma ran o\u2019r llinell rhwng Rhos a Llangeler, ychydig i\u2019r gogledd o Rydlewis. Os yw\u2019r amodau tywydd yn iawn, gellir gweld yr olion heddiw."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Ar o\u0302l y rhyfel fe roddwyd bywyd newydd i hen sefydliadau milwrol drwy eu troi\u2019n ystadau diwydiannol neu gyfleusterau hamdden; daeth rhai o feysydd awyr y Llu Awyr Brenhinol yn feysydd awyr sifil. Mae\u2019r ffotograff yn dangos Island Farm ym Mhen-y-bont ar Ogwr. Cawsai ei hadeiladu\u2019n wreiddiol i ddarparu llety ar gyfer y gweithwyr ar y safle ROF yn Waterton gerllaw. Ond roedd yr amodau yno\u2019n wael. Cafodd y safle ei feddiannu gan fyddin yr Unol Daleithiau nes iddynt adael i gymryd rhan yn y glaniadau D-Day. Yna fe drowyd Island Farm yn wersyll ar gyfer carcharorion rhyfel \u2013 Gwersyll 198. Ym mis Mawrth 1945 fe ddihangodd 66 o ddynion drwy ddau dwnnel. Cawsant i gyd eu dal yn weddol gyflym. Mae\u2019r safle wedi\u2019i ddymchwel, heblaw am Gwt 9 lle cafodd y twneli eu cloddio."}]