[{"text_idx": "#000003", "text": "i wella\u2019n gwefan drwy gasglu ac adrodd gwybodaeth ar sut yr ydrych yn defnyddio\u2019r safle"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Magwyd Andrew Green yn Swydd Efrog. Daeth i Gymru yn 1973 i weithio mewn llyfrgelloedd academaidd, a rhwng 1998 a 2013 ef oedd Prif Lyfrgellydd Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Ar o\u0302l cyfnodau yng Nghaerdydd ac Aberystwyth mae\u2019n byw nawr yn Abertawe. Enillodd ei lyfr Cymru mewn 100 Gwrthrych categori Ffeithiol Greadigol yn seremoni Llyfr y Flwyddyn 2019. Mae Andrew yn blogio bob wythnos o dan yr enw \u2018Gwallter\u2019, ac mae wrthi\u2019n paratoi llyfr newydd ar hanes cerdded yng Nghymru. Rhwng y Silffoedd yw ei nofel gyntaf. Cawsom gyfle i drafod ei nofel gyffroes newydd efo Andrew yn ddiweddar ..."}, {"text_idx": "#000007", "text": "O 1970 tan yn ddiweddar bues i\u2019n rhan o\u2019r byd addysg uwch mewn rhyw fodd neu\u2019i gilydd \u2013 fel myfyriwr, gweithiwr neu lywodraethwr. Ond wedi gadael y byd hwnnw, teimlais fy mod i\u2019n gorfod mynegi fy nheimladau cryf am brifysgolion cyfoes. Cyhoeddais i erthygl sobr, gonfensiynol mewn cylchgrawn. Ond penderfynais taw\u2019r ffordd orau o ddweud y cyfan fyddai trwy ysgrifennu nofel ddychanol, a cheisio gwneud i bobl chwerthin yn ogystal a\u0302 meddwl."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Peth arall oedd yr awydd i roi cynnig ar ysgrifennu ffuglen am y tro cyntaf, ar o\u0302l blynyddoedd o gyhoeddi llyfrau, erthyglau a blogiau \u2018ffeithiol\u2019. Rhywbeth fyddai\u2019n hwyl i\u2019r awdur, ac yn hwyl i ddarllenwyr."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Beth ydych chi\u2019n gobeithio bydd darllenwyr yn ei gael o\u2019r stori hon?"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Rhaid cyfaddef, gall y chwerthin troi\u2019n chwerw ar adegau, fel mae awdur y \u2018nodyn golygyddol\u2019 yn dweud ar ddechrau\u2019r nofel. Ond y rheswm am hynny yw bod negeseuon difrifol yn cwato y tu o\u0302l i\u2019r hiwmor. Dwi\u2019n ceisio gwneud ambell bwynt am sut mae prifysgolion \u2013 ac ein cymdeithas yn gyffredinol \u2013 wedi newid yn ystod y degawdau diwethaf \u2013 er gwaeth, yn aml iawn, gan ddiystyru rhai o\u2019n gwerthoedd anwylaf."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Pa wybodaeth arbenigol neu ymchwil oedd ei hangen i ysgrifennu\u2019r llyfr hwn?"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Beth wnaeth i chi ddechrau ysgrifennu?"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Dwi\u2019n ysgrifennu ers hanner canrif a mwy, ond heb anelu at fod yn greadigol. Yn y gwaith, roedd yr ysgrifennu\u2019n gul ac iwtilitaraidd \u2013 er mwyn cynhyrchu adroddiadau sych ac erthyglau proffesiynol. Ar o\u0302l ymddeol yn 2013 penderfynais ledu fy esgyll, a rhoi cynnig ar ysgrifennu mewn genres gwahanol. Felly cyhoeddais lyfr \u2018sut i\u2019w wneud e\u2019, wedyn llyfr hanes \u2013 ac yn awr, nofel. Erbyn hyn dwi\u2019n gweithio ar lyfr mewn dull arall eto."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Pa lyfrau ysbrydolodd chi fel darllenwr ifanc?"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Roeddwn i wastad yn fachgen llyfrgar, yn llyncu popeth, o Enid Blyton ymlaen. Erbyn fy arddegau hwyr fy ffefryn oedd Tristram Shandy gan Laurence Sterne, tad-cu nofelau chwareus, ffraeth, athronyddol. Mae fy hoff awduron modern yn sefyll yn o\u0302l ei draed: Alasdair Gray, B. S. Johnson a Lucy Ellmann (ganddi hi daeth y syniad o gynnwys mynegai mewn nofel). Mae Rhwng y Silffoedd yn ddyledus hefyd i glasuron y nofel gampws, gan awduron fel Malcolm Bradbury, David Lodge a Tom Sharpe."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Des i nabod nofelau Cymraeg yn hwyr, yn fy nhridegau. O ran ffuglen dwi\u2019n edmygu gwaith Twm Miall a Dafydd Huws, a\u2019r nofelau dychanol a gyhoeddodd Marcel Williams yn y 1990au cynnar, fel Cansen y Cymry a Gwalia ar Garlam. Mae gwaith Mihangel Morgan hefyd yn apelio, yn arbennig ei nofel gyntaf, Dirgel Ddyn, a\u2019i straeon byrion. Mewn arddull hollol wahanol, mae Gwirionedd gan Elinor Wyn Reynolds yn gampwaith \u2013 ond byddai ei hefelychu ymhell y tu hwnt i\u2019m gallu fel awdur!"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Pa brofiadau yn eich bywyd sydd wedi dylanwadu ar eich ysgrifennu fwyaf?"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Ar y cyfan, syniadau yn hytrach na phrofiadau penodol sy\u2019n sbarduno fy ysgrifennu."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Pe gallech ddewis fod yn gymeriad o lyfr am ddiwrnod, pwy fyddai hwnnw a pham?"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Yn y llyfr hwn: Menna. Menyw alluog a hyderus, ond un sy wedi dioddef. Mae hi mor ansicr wrth ymroddi i berthynas newydd fel ei bod hi\u2019n ysgrifennu am gyngor \u2018Anna Magdalena\u2019, agony aunt gyda\u2019r Post Cymreig. Erbyn diwedd y stori mae hi\u2019n hapusach o lawer."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Pa gymeriad yn eich llyfrau fyddech chi\u2019n lleiaf tebygol o ddod ymlaen gyda hi/ef?"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Olynydd Diocletian Jones fel Is-Ganghellor yw\u2019r Athro Roger Grimshaw. Does ganddo\u2019r un nodwedd bositif, mae arna i ofn. Y geiriau sydd nesa i\u2019w enw yn y mynegai yw: cyfrwystra, enaid oer, lladrata, nepotistiaeth, paranoia, twyll, unbennaeth, ymddygiad anweddus. Dyn i\u2019w osgoi."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Pa neges sydd gennych i ysbrydoli ysgrifenwyr ifanc?"}, {"text_idx": "#000026", "text": "I awduron newydd o bob oedran, cyn dechrau: darllen, darllen a darllen; ar o\u0302l dechrau: dal ati."}]