[{"text_idx": "#000000", "text": "Beth mae nhw wedi ei ddweud"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Wrth ddadansoddi\u2019r soned \u2018Cymru\u2019n Un\u2019 darluniodd y gymdeithas neu\u2019r gymdogaeth amgenach oedd gan y bardd mewn golwg na\u2019r hyn a geisia\u2019r prif weinidog, David Cameron ei chreu."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Pwysleisiodd Mererid fod Waldo wedi dod o hyd i gymdogaeth, sy\u2019n gysyniad amgenach na chymdeithas, ymhlith y bobl oedd yn trin y tir oherwydd wrth drin pridd mae yna gymryd a rhoi\u2019n digwydd meddai. Synhwyrodd fod y bardd yn ceisio\u2019n hargyhoeddi ei bod yn bosib i bawb ohonom ddod o hyd i\u2019r gymdogaeth ryfeddol hon ond i ni chwilio amdani yn ddwfn y tu fewn i ni\u2019n hunain."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Cyfeiriodd Mererid at y mynych ddefnydd o\u2019r gair \u2018adnabod\u2019 sydd yng ngherddi Waldo gan bwysleisio ei fod yn greiddiol i ddeall ei feddwl. \u201cMae\u2019r gair\u201d meddai \u201cyn gyfystyr a\u0302\u2019r awen fydd yn ein hachub, yn ein codi ac yn tynnu ni at ein gilydd. Mae\u2019n golygu mwy na holi \u2018Shwd ych chi heddi?\u2019 ond yn golygu ein bod yn cloddio at y gwreiddyn sydd o dan bob cangen er mwyn adnabod y gwreiddyn.\u201d"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Gogoniant y soned meddai Mererid yw\u2019r llinell olaf, \u2018Gobaith fo\u2019n meistr: rhoed Amser i ni\u2019n was\u2019 \u2013 a ddewiswyd yn deitl i\u2019r ddarlith \u2013 am ei bod yn mynegi sicrwydd absoliwt Waldo y bydd Cymru\u2019n un gymdogaeth rhyw ddydd."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Cyn y ddarlith dadorchuddiwyd penddelw Waldo o waith y cerflunydd, John Meirion Morris, gan Gerwyn Williams, un o neiaint Waldo, i\u2019w gadw yn Ysgol y Preseli. Wrth dderbyn y rhodd rhoddodd y prifathro, Mike Davies, ddadansoddiad daearyddwr ac addysgwr o\u2019r gerdd \u2018Preseli\u2019 a\u2019i lle yng ngweithgareddau\u2019r ysgol."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae\u2019n rhaid bod gan Waldo afael rhyfedd ar galonnau\u2019r Cymry a hynny dros ddeugain mlynedd wedi\u2019i farw. Terfynwyd y noson gan Go\u0302r Crymych a\u2019r Cylch yn canu \u2018Tangnefeddwyr\u2019."}]