[{"text_idx": "#000003", "text": "Fe alli di ddod o hyd i wybodaeth gyffredinol am y gyfraith mewn sawl lle, gan gynnwys y rhyngrwyd. Os oes gen ti gwestiwn penodol am y ffordd mae\u2019r gyfraith yn effeithio arnat ti, neu'n effeithio ar rywbeth sydd wedi digwydd i ti neu rywbeth rwyt ti wedi\u2019i wneud, dylet ti geisio siarad a\u0302 chyfreithiwr sydd a\u0302 phrofiad yn y math o gyfraith sy'n berthnasol. Er enghraifft, os oes rhywbeth wedi digwydd i ti yn yr ysgol, dylet ti ddewis cyfreithiwr sydd a\u0302 phrofiad mewn cyfraith addysg. Hefyd, mae yna elusennau sy\u2019n gallu dy helpu di a rhoi cyngor i ti ar faterion cyfreithiol. Mae'n bosib y bydd y gwasanaeth Cyngor ar Bopeth yn gallu helpu hefyd."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Cewch newid eich enw\u2019n swyddogol pan fyddwch yn 16."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Os ydych chi eisiau defnyddio enw gwahanol gyda\u2019ch ffrindiau, cewch wneud hynny unrhyw bryd. Os ydych chi eisiau newid eich enw (eich enw cyntaf, eich cyfenw, neu\u2019r ddau) yn swyddogol, fel bod yr enw newydd rydych chi wedi\u2019i ddewis i\u2019w weld ar bethau fel eich pasbort, bydd angen dogfen gyfreithiol o\u2019r enw \u2018gweithred newid enw\u2019 arnoch."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Cewch wybod mwy am newid eich enw yma."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Does dim isafswm oedran cyfreithiol ar gyfer gwarchod i rywun arall. Mae\u2019n rhaid i rieni neu ofalwyr y plentyn rydych yn ei warchod fod yn fodlon eich bod yn ddigon hen i gadw eu plentyn yn ddiogel. Mae angen i\u2019ch rhieni neu\u2019ch gofalwyr chithau fod yn fodlon eich bod yn ddigon hen i gael eich gadael ar eich pen eich hun i ofalu am blentyn arall."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Cewch wneud cais am eich pasbort eich hun pan fyddwch yn 16."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Cewch wybod mwy am wneud cais am basbort yma."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Does dim isafswm oedran cyfreithiol o ran pryd y cewch fynd ar ei gwyliau heb eich rhieni. Bydd yn dibynnu i ble rydych chi eisiau mynd a ble rydych chi eisiau aros a\u2019r rheolau sydd yno. Os ydych eisiau mynd dramor, bydd angen pasbort arnoch, a bydd yn dibynnu ar reolau\u2019r cwmni awyrennau neu\u2019r cwmni fferi yngly\u0302n a\u0302 theithio ar eich pen eich hun \u2013 gyda chaniata\u0302d eich rhieni neu hebddo."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Chi sy\u2019n gyfrifol am wisgo gwregys diogelwch pan fyddwch yn 14."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Cewch fynd i\u2019r ysgol o\u2019r mis Medi ar o\u0302l eich pen-blwydd yn 4 oed. Eich rhieni fydd yn penderfynu i ba ysgol y dylech fynd \u2013 a hyd yn oed a fyddwch yn mynd i\u2019r ysgol neu\u2019n cael eich addysg gartref."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Cewch wybod mwy am addysg a dewis ysgol yma."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Cewch adael yr ysgol a gweithio\u2019n llawn amser pan gyrhaeddwch oedran gadael yr ysgol, ond fe fydd rhai cyfyngiadau o hyd ar faint o oriau y cewch weithio, y math o waith y cewch ei wneud, a faint y gallwch ddisgwyl cael eich talu hyd nes y byddwch yn 18."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Os ydych yn gofalu am rywun neu os oes gennych anabledd, efallai y cewch dderbyn rhyw fath o fudd-dal neu gymorth ariannol beth bynnag yw eich oedran."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Pan fyddwch yn 16, cewch hawlio Lwfans Cynnal Addysg os ydych yn dal mewn addysg."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Efallai y byddwch yn gallu cael budd-daliadau eraill fel Lwfans Chwilio am Waith pan fyddwch yn 16."}, {"text_idx": "#000025", "text": "16 yw\u2019r \u2018oedran cydsynio\u2019 yng Nghymru. Dyma pryd y mae\u2019r gyfraith yn ystyried eich bod yn ddigon hen i gytuno o\u2019ch gwirfodd i gael rhyw (sy\u2019n cynnwys cyffwrdd rhywiol), gyda dyn neu fenyw. Cofiwch mai dim ond os ydych eisiau gwneud hynny y dylech gael rhyw, ac os ydych yn teimlo\u2019n barod i wneud hynny."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Dim ond os ydych mewn perthynas a\u0302 rhywun o\u2019r un rhyw y cewch gael partneriaeth sifil."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Yr un yw\u2019r rheolau ag ar gyfer priodi \u2013 felly cewch bartneriaeth sifil os ydych yn 16 neu\u2019n hy\u0302n ac yn rhydd i gael partneriaeth sifil, ond mae\u2019n rhaid i\u2019ch rhieni gytuno os ydych o dan 18."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Chewch chi ddim prynu alcohol os ydych o dan 18."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Mae gan y rhan fwyaf o fanciau a chymdeithasau adeiladu gyfrifon i blant, ond mae\u2019n debyg y bydd angen caniata\u0302d oedolyn arnoch hyd nes eich bod yn 18."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Chewch chi ddim cerdyn credyd hyd nes eich bod yn 18."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Cewch wneud eich penderfyniadau eich hun am eich triniaeth feddygol pan fyddwch yn 16. Efallai y cewch wneud penderfyniadau am eich triniaeth feddygol os ydych o dan 16 ac yn deall yr hyn y mae\u2019n ei olygu."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Pan fyddwch yn 18, cewch \u2018optio allan\u2019 o\u2019r cynllun rhoi organau yng Nghymru."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Cewch brynu condomau beth bynnag yw eich oedran \u2013 neu eu cael am ddim o rai clinigau iechyd rhywiol neu drwy gynllun Cerdyn C yng Nghymru. Efallai y bydd yn rhaid i chi weld meddyg neu nyrs mewn clinig iechyd rhywiol i gael rhai mathau eraill o ddulliau atal cenhedlu, ond cewch wybodaeth a chyngor am atal cenhedlu beth bynnag yw eich oed. Os yw\u2019r meddyg neu\u2019r nyrs yn cytuno eich bod yn ddigon aeddfed, gall roi dull atal cenhedlu i chi fel y bilsen, neu fewnblaniadau, heb ddweud wrth eich rhieni."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Cewch fynd i glinig iechyd rhywiol beth bynnag yw eich oedran a siarad a\u0302 meddyg neu nyrs am unrhyw broblemau sydd gennych neu gael cyngor. Os ydych dros 16, fydd dim angen i\u2019ch rhieni fod gyda chi. Os ydych o dan 16, ac eisiau cael dulliau atal cenhedlu neu gael archwiliad neu rywbeth arall, efallai y bydd angen caniata\u0302d eich rhiant neu ofalwr arnoch os nad yw\u2019r meddyg neu\u2019r nyrs yn siw\u0302r eich bod yn deall digon am yr hyn sy\u2019n digwydd."}, {"text_idx": "#000063", "text": "How the Law Affects Me"}, {"text_idx": "#000064", "text": "How the law affects me"}, {"text_idx": "#000068", "text": "Sut Mae\u2019r Gyfraith yn Effeithio Arnaf"}]