[{"text_idx": "#000003", "text": "Pobl ifanc yn eu harddegau (14 +)"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Sut i annog plant i riportio seiberfwlio ymysg ffrindiau"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Pan fydd seiberfwlio yn digwydd ymhlith ffrindiau, gall fod yn anodd i blentyn riportio'r ymddygiad. Efallai eu bod yn ofni'r o\u0302l-effeithiau yn eu grw\u0302p cyfeillgarwch, ond mae'n bwysig eu bod yn teimlo'n ddigon diogel i weithredu. Mae'r arbenigwyr Alan Mackenzie a Karl Hopwood yn pwyso a mesur sut y gall rhieni gefnogi eu plant os ydyn nhw'n cael eu seiberfwlio ymhlith ffrindiau."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Beth yw'r ffordd orau i annog plant i riportio seiberfwlio hyd yn oed os yw'n digwydd rhwng ffrindiau?"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Fel rhieni, un o'r negeseuon pwysicaf rydyn ni'n eu rhoi i blant a phobl ifanc pan maen nhw'n profi unrhyw fath o ymddygiad niweidiol yw ei riportio. Ond ar gyfer neges mor syml, nid yw bob amser yn llwyddiannus."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Pan gefais fy mwlio yn yr ysgol, roedd dau deimlad llethol: cywilydd oherwydd roeddwn i'n meddwl mai fi oedd y broblem, felly ni allwn ei riportio i unrhyw un, ac ofn oherwydd bod rhai o'r rhai a wnaeth y bwlio yn ffrindiau fel y'u gelwir ac roeddwn i'n poeni am beth fyddai'n digwydd pe bawn i'n 'sleifio' arnyn nhw."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ond yn wahanol i pan oeddwn yn yr ysgol ac yn gallu mynd adref i ddianc rhag y bwlio, gall bwlio modern fod yn ddi-baid, yn enwedig os yw ar-lein."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Nid yw plant a phobl ifanc bob amser yn sylweddoli canlyniadau uniongyrchol a hirdymor ymddygiad bwlio ar eraill, megis yr effaith ar hunan-barch a hyder. Gall effeithio ar waith ysgol, arholiadau, perthnasoedd a llawer mwy, a gall y teimladau emosiynol llethol aros gyda pherson am flynyddoedd lawer."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Pan fydd ffrindiau'n cymryd rhan, mae'n aml yn cael ei ystyried yn tynnu coes yn hytrach na bwlio, felly dwi'n dod o hyd i un o'r strategaethau gorau wrth siarad am ymddygiadau fel hyn yw trafod empathi, rhoi eraill yn esgidiau'r sawl sy'n cael ei fwlio. Mae hyn yn helpu eraill i ddeall teimladau llethol cywilydd, ofn, llai o hyder a mwy. Sut fydden nhw'n teimlo pe bai hyn yn digwydd iddyn nhw? A fyddent yn disgwyl i'w ffrindiau wneud rhywbeth yn ei gylch ac os felly, beth?"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Gall seiberfwlio fod yn broblem sylweddol i blant a phobl ifanc. Gall fod ar sawl ffurf wahanol ac, yn anffodus, yn aml nid yw'n cael ei adrodd. Mae hyn oherwydd bod pobl ifanc yn mynegi pryderon na all oedolion helpu; maent yn poeni y bydd y tramgwyddwr yn darganfod eu bod wedi rhoi gwybod amdanynt, a allai wneud pethau'n waeth, neu maent yn ofni y ca\u0302nt eu gwahardd o'u hoff ge\u0302m neu blatfform cyfryngau cymdeithasol oherwydd yr hyn sy'n digwydd iddynt. Maen nhw'n poeni am golli rheolaeth ar y sefyllfa a chanfod bod oedolion yn gorymateb."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae'n bwysig gwrando ar blant a phobl ifanc pan ddo\u0302nt i riportio seiberfwlio - beth maen nhw am ddigwydd? Beth yw eu barn? Mewn rhai achosion, byddant yn adnabod y person sy'n eu cynhyrfu."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae llawer yn so\u0302n am dynnu coes ac, wrth gwrs, mae yna linell gain yma. Yn y pen draw, os yw plant a phobl ifanc yn cael eu cynhyrfu gan rywbeth sy'n digwydd ar-lein, mae angen iddynt geisio cymorth a chefnogaeth, yn ddelfrydol gan rieni neu athrawon (neu oedolyn dibynadwy arall) ond hefyd gan y cyfryngau cymdeithasol neu'r llwyfannau hapchwarae eu hunain. Gallant hefyd ddefnyddio llinellau cymorth fel RHC neu NSPCC."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Os ydyn nhw'n credu y bydd dweud wrth rywun yn mynd i arwain at waharddiad ar unwaith (mewn ymdrech i'w diogelu), yna ni fyddan nhw'n siarad ag unrhyw un, a allai arwain at waethygu'r broblem. Mae sianelau cyfathrebu da yn hanfodol, a bydd oedolyn yn gallu awgrymu ffyrdd o ddechrau sgwrs gyda'r ffrind sydd y tu o\u0302l i'r seiberfwlio."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Pecyn Cymorth Digidol fy Nheulu"}]