[{"text_idx": "#000005", "text": "Sut mae ychydig o Gymraeg yn gwneud gwhaniaeth mawr ym maes gofal cymdeithasol"}, {"text_idx": "#000006", "text": "O ofal personol, i gymorth gyda thasgau bob dydd, cynnal gweithgareddau neu gael sgwrs hyd yn oed, mae gweithwyr yn y sector gofal yn gwneud gwahaniaeth go iawn i fywydau\u2019r bobl maen nhw\u2019n gofalu amdanynt bob dydd."}, {"text_idx": "#000007", "text": "A rhan fawr o gynnig gofal o safon yw sicrhau bod gan bawb gyfle i dderbyn gofal yn yr iaith y maen nhw\u2019n teimlo fwyaf cyfforddus yn ei siarad."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Dyna pam mae Gofalwn.Cymru yn annog siaradwyr Cymraeg i gael gyrfa ym maes gofal cymdeithasol, ac yn gofyn i ofalwyr sy\u2019n medru\u2019r Gymraeg ddefnyddio eu sgiliau."}, {"text_idx": "#000009", "text": "P\u2019un a ydych chi\u2019n siaradwr Cymraeg rhugl neu\u2019n siarad tipyn bach, bydd defnyddio unrhyw Gymraeg yn helpu i greu cysylltiadau agosach fel gweithiwr gofal, a gwneud gwahaniaeth positif i ofal cymdeithasol yng Nghymru."}, {"text_idx": "#000010", "text": "I lawer o siaradwyr Cymraeg sy\u2019n derbyn gofal, mae gallu siarad yn eu mamiaith yn hanfodol i\u2019w lles. Bydd llawer o bobl hy\u0302n yn troi no\u0302l at yr iaith sydd fwyaf cyfarwydd iddynt wrth i\u2019r blynyddoedd fynd yn eu blaenau, ac mae\u2019n bosibl mai dim ond yn eu hiaith gyntaf y bydd pobl a\u0302 chyflyrau fel demensia yn gallu mynegi eu hunain."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae siarad a\u0302 rhywun yn eu hiaith gyntaf yn creu cysylltiad go iawn. Mae\u2019n fwy na geiriau."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae cartref gofal Glan Rhos yn Ynys Mo\u0302n yn credu\u2019n gryf bod defnyddio\u2019r Gymraeg wrth ofalu \u2013 o Gymraeg sylfaenol i rugl \u2013 yn hanfodol i\u2019r gwasanaeth sydd ar gael i\u2019w breswylwyr. Cawsom glywed yn uniongyrchol gan bobl wahanol yn y cartref am eu safbwyntiau."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae Rhian yn byw\u2019n lleol ar Ynys Mo\u0302n ac yn siaradwr Cymraeg iaith gyntaf. Wedi dilyn olion traed ei mam ar o\u0302l gadael yr ysgol, mae Rhian wedi bod yn weithiwr gofal ers 18 mlynedd, ac yn teimlo bod ei swydd yn wirioneddol gwerth chweil. Yn ystod y cyfnod hynny, mae hi wedi gweld yn uniongyrchol y gwahaniaeth y gall defnyddio\u2019r Gymraeg ei wneud i\u2019r bobl dan ei gofal."}, {"text_idx": "#000015", "text": "\u201cMae lot fawr o\u2019r bobl \u2018dan ni\u2019n gofalu amdanyn nhw yn ei chael hi\u2019n haws mynegi eu hunain yn Gymraeg, felly mae gallu cyfathrebu efo nhw yn eu hiaith ddewisol yn ei gwneud hi\u2019n haws asesu\u2019r anghenion."}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u201cMae rhai o\u2019r preswylwyr yn nerfus wrth gyrraedd y cartref; mae\u2019n newid mawr iddyn nhw felly mae\u2019n bwysig bod rhai aelodau staff yn y cartref yn siarad Cymraeg. Mae\u2019n eu gwneud nhw\u2019n gyfforddus, ac yn helpu chi i greu perthynas yn syth."}, {"text_idx": "#000017", "text": "\u201cMae \u2018na gymysgedd o allu yma, dydi pawb ddim yn siarad Cymraeg ac mae rhai aelodau staff wedi dysgu wrth weithio \u2013 mae\u2019n hawdd dysgu ychydig wrth wrando ar gydweithwyr a phreswylwyr yn siarad."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mae Ezelina, sy\u2019n dod o Falawi yn wreiddiol, wedi byw yng Nghymru ers 18 mlynedd, ac wedi bod yn dysgu Cymraeg fel trydedd iaith er mwyn ei helpu i wella safon y gofal y gall ei gynnig i breswylwyr."}, {"text_idx": "#000022", "text": "\u201cDwi \u2018di bod yn nyrs ers 23 mlynedd. Er i mi hyfforddi ym Malawi, dwi wedi treulio\u2019r rhan fwyaf o\u2019m gyrfa yn gweithio yma yng Nghymru."}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u201cDwi heb fod ar gwrs Cymraeg erioed, ond dwi \u2018di dysgu sut i sgwrsio yn Gymraeg gan gydweithwyr dros y blynyddoedd, ac mae wedi gwneud gwahaniaeth mawr i\u2019r gofal dwi\u2019n gallu ei gynnig."}, {"text_idx": "#000024", "text": "\u201cYn aml, \u2018dan ni\u2019n gweld preswylwyr a\u0302 demensia\u2019n troi no\u0302l at yr iaith roedden nhw\u2019n ei siarad pan ro\u2019n nhw\u2019n ifanc, felly mae gallu cyfathrebu\u2019n Gymraeg a\u0302 phreswylwyr, hyd yn oed ar lefel sylfaenol, yn bwysig iawn."}, {"text_idx": "#000025", "text": "\u201cDoes dim rhaid gwybod bob dim \u2013 mae brawddegau syml yn ddigon fel \u201cBore da. Sut ti\u2019n teimlo? Ti mewn poen?\u201d. Mae \u2018chydig bach yn help mawr."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Wini Jones \u2013 aelod teulu"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Yn wirfoddolwr rheolaidd yn y cartref, dechreuodd cysylltiad Wini a\u0302 Glan Rhos ar o\u0302l i\u2019w Anti Mary ddod yn breswylydd."}, {"text_idx": "#000029", "text": "\u201cSymudodd Anti Mary i\u2019r cartref ychydig cyn cyfnod clo COVID-19. Ro\u2019n ni\u2019n gallu siarad efo hi dros Skype, ond roedd cyfnod pan doedd hi\u2019m yn gallu gweld ei theulu wyneb yn wyneb."}, {"text_idx": "#000030", "text": "\u201cRoedd aelodau staff cyfeillgar yn y cartref, oedd yn gallu siarad Cymraeg, yn hynod bwysig. Rhoddodd gyfle iddi greu perthynas hefo nhw. Mae wedi cael effaith fawr ar safon y gofal yma."}, {"text_idx": "#000031", "text": "\u201cDwi \u2018di bod yn gwirfoddoli yma hefo Age Cymru ers i\u2019r cartref agor ei ddrysau i ymwelwyr eto ar o\u0302l cyfnodau clo COVID-19. Dwi\u2019n helpu hefo ymwelwyr, yn siarad hefo preswylwyr, ac mae\u2019n rhoi cyfle imi weld Anti Mary."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Symudodd Arfon i Lan Rhos yn 2018. Fel siaradwr Cymraeg iaith gyntaf, nad oedd yn siarad Saesneg wrth dyfu i fyny, mae Arfon yn dweud bod gallu siarad Cymraeg a\u0302\u2019i ofalwyr yn gwneud iddo deimlo\u2019n gartrefol."}, {"text_idx": "#000035", "text": "\u201cI mi, mae gallu siarad fy iaith gyntaf yma wedi gwneud gwahaniaeth fawr. Dim ond Cymraeg o\u2019n i\u2019n siarad wrth dyfu i fyny, do\u2019n i heb arfer siarad Saesneg. Mae\u2019n braf bod rhai o\u2019r preswylwyr a\u2019r staff yn siarad Cymraeg, mae\u2019n gwneud imi deimlo\u2019n gartrefol."}, {"text_idx": "#000036", "text": "\u201cDwi wrth fy modd yn cymryd rhan yn y gweithgareddau yng Nglan Rhos. \u2018Dan ni\u2019n chwarae bingo bob dydd Iau, a dwi \u2018di dysgu sut i wau. Ar hyn o bryd, dwi wrthi\u2019n gwau sgarff pinc a gwyn i ferch aelod o staff."}, {"text_idx": "#000040", "text": "\u201cMae cymaint o gyfleoedd i weithio ym maes gofal. Mae gynnon ni staff swyddfa, glanhawyr, staff cegin, nyrsys, staff dydd/nos, staff cynnal a chadw, cydlynwyr gweithgareddau a mwy."}, {"text_idx": "#000043", "text": "\u201cGalwedigaeth yw gweithio ym maes gofal. Mae rhoi gofal i rywun a gwybod eich bod chi \u2018di gwneud gwahaniaeth i\u2019w fywyd yn rhoi synnwyr o bwrpas i chi. Mae\u2019n arbennig."}, {"text_idx": "#000044", "text": "\u201cMeddyliwch i chi\u2019ch hun \u2013 pa fath o ofal fyddech chi eisiau i\u2019ch mam, dad, nain, taid ei gael? \u2018Dan ni yma i\u2019r preswylwyr tan y diwedd. \u2018Swn i\u2019n newid o? Byth.\u201d"}, {"text_idx": "#000045", "text": "I rywun sy\u2019n derbyn gofal, mae defnyddio\u2019r Gymraeg yn fwy na geiriau. Dysgwch ragor am sut y gallwch chi gael gyrfa ym maes gofal a helpu i newid bywydau yn gofalwn.cymru/mwynageiriau neu trwy Facebook, Twitter neu Instagram."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Swyddog Cyfathrebu a Chodi Arian"}]