[{"text_idx": "#000000", "text": "Caiff awyr y nos ei oleuo'n rheolaidd gan rhibannau o da\u0302n \u2013 ffenomen gyda\u2019r enw cyffredin \u2018se\u0302r gwib\u2019. Ond, peidiwch a\u0302 chamgymryd eu bod yn gysylltiedig a\u0302 se\u0302r. Darnau bach o graig ydynt, o\u2019r enw \u2018meteorau\u2019, sy\u2019n llosgi yn ein hatmosffer wrth iddynt ddisgyn."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Yn aml, daw\u2019r meteorau yma at y Ddaear mewn grwpiau. Gelwir y rhain yn \u2018gawodydd meteor\u201d, a chaiff eu hachosi gan gomedau. Creigiau, llwch y gofod, ac ia\u0302 yw cyfansoddiad y rhain. Wrth iddynt deithio\u2019n agos at yr Haul, achosir i\u2019r ia\u0302 arnynt i doddi yn y gwres. Mae darnau bach o lwch a chraig hefyd yn dianc o\u2019r gomed, gan baentio cynffon disglair yn awyr y nos wrth iddynt losgi yn atmosffer y Ddaear."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Cawod meteor diddorol iawn yw\u2019r \u201cPheonicidau\u201d. Daeth i\u2019r golwg yn 1956 ... ond yna diflannodd, gan adael seryddwyr i gwestiynu \u201cBle\u2019r aeth y se\u0302r gwib uwch ben?\u201d."}, {"text_idx": "#000003", "text": "I geisio ateb y cwestiwn, ymchwilion nhw i mewn i gomed arall ac aeth ar goll, comed Blanpain. Cafodd ei ddarganfod gan ddau seryddwr yn 1819, ond erbyn diwedd y flwyddyn, diflannodd heb unrhyw so\u0302n."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Ond yna, bron i 200 mlwyddyn yn ddiweddarach, cafodd asteroid ei weld yn teithio ar hyd union yr un llwybr a\u0302\u2019r gomed Blanpain o 1819. I\u2019w syfrdan, darganfyddon nhw mai\u2019r un gomed oedd y ddau! Gweddillion y gomed wreiddiol darganfyddon nhw. Daeth y seren wib yn o\u0302l!"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae\u2019r creigiau, nwy, a\u2019r ia\u0302 sydd wedi dianc o\u2019r gomed yn awr yn hedfan fel llwybr o lwch drwy\u2019r gofod. Fel yr asteroid, mae\u2019n dilyn yr un llwybr teithiodd comed Blanpain amser maith yn o\u0302l, ac wrth i\u2019r llwybr o lwch deithio drwy\u2019r atmosffer, mae\u2019r gronynnau bach yn disgleirio. Dyma sy\u2019n creu\u2019r gawod meteor Pheonicidau!"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ffaith Ddiddorol! Daw\u2019r holl ddeunydd sy\u2019n achosi\u2019r cawodydd meteor o\u2019r un cyfeiriad yn yr awyr, ac felly gelwir y cawodydd gan amlaf ar o\u0302l pa bynnag grw\u0302p o se\u0302r sydd tua i\u2019r un cyfeiriad."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ysbrydoli Cenhedlaeth Newydd o Archwilwyr Gofod"}]