[{"text_idx": "#000001", "text": "yn hanfodol I\u2019r safle weithio"}, {"text_idx": "#000003", "text": "i wella\u2019n gwefan drwy gasglu ac adrodd gwybodaeth ar sut yr ydrych yn defnyddio\u2019r safle"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Derbyn cwcis angenrheidiol yn unig"}, {"text_idx": "#000006", "text": "O\u2019r diwedd, mae Lloerig, ei nofel ddaeth yn ail agos am y Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Genedlaethol 2021 yn gweld golau dydd. Cafodd Geraint, dan y ffugenw \u2018Corryn\u2019, ganmoliaeth uchel yn y gystadleuaeth honno gan y beirniaid, yn enwedig Rhiannon Ifans, am ei waith gwreiddiol a heriol sy\u2019n delio ag ymateb mam i hunanladdiad ei mab un ar bymtheg oed."}, {"text_idx": "#000007", "text": "\u201cAwdur mentrus a hyderus... nofel graff sy\u2019n torri tir newydd\u201d \u2013 Rhiannon Ifans, beirniadaeth y Fedal Ryddiaith, 2021"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae\u2019r nofel yn mynd a\u0302\u2019r darllenydd yn ddwfn i feddwl Mari, mam yn ei phumdegau sy\u2019n ceisio gwneud rhyw fath o synnwyr o\u2019r hyn a symbylodd ei mab, Kevin, i grogi ei hun \u2013 a hynny drwy gyfrwng un frawddeg. Pam dewis peidio a\u0302 defnyddio atalnodi? \u201cPam lai?\u201d yw ateb yr awdur. \u201cYn raddol dwi wedi canfod ape\u0302l y ffurf o ysgrifennu llif yr ymwybod,\u201d ymhelaetha, \u201clle mae meddwl y prif gymeriad yn ehedeg yma ac acw yn ddi-stop. Bu\u2019n broses hir o dyfu\u2019n naturiol o ysgrifennu ymsonau theatr a monologau radio, ond mae\u2019r arddull yn apelio\u2019n fawr ataf. Mantais fawr y ffurf yw eich bod chi a\u2019r darllenydd yn gallu mynd yn syth i feddwl y cymeriad.\u201d"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae darlun trawiadol ar glawr y nofel: Pwll Fenws a\u2019r Lleuad (2020) gan Iwan Bala, un o artistiaid mwyaf arobryn Cymru. Dewiswyd y darlun yn arbennig gan yr awdur gan ei fod yn adlewyrchu dwy elfen bwysig yn y nofel: coeden, yn adlais o\u2019r goeden afalau y crogodd Kevin ei hun oddi arni, a\u2019r lleuad sy\u2019n symbol o ddiddordeb y llanc yn y gofod a\u2019r bydysawd."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Roeddem yn ffodus i allu holi Geraint yn ddiweddar am ei lyfr newydd..."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Beth wnaeth eich ysbrydoli i ysgrifennu Lloerig?"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Gweld erthygl bapur newydd yn so\u0302n am ystadegau brawychus hunanladdiad ymhlith dynion ifanc oedd yr ysbrydoliaeth gynnar. O\u2019n i\u2019n meddwl ei fod e\u2019n bwnc pwysig i ddelio ag ef yn stori\u0308ol. Hefyd oedd dyfodiad yr Eisteddfod Genedlaethol i fro fy mebyd, Tregaron, wedi crisialu\u2019r meddwl yngly\u0302n a\u0302 cheisio am y Fedal Lenyddiaeth am y tro cyntaf. A\u2019r testun, Clymau, yn apelio."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Dywedwch ychydig am y stori rydych chi wedi\u2019i chreu ..."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ar y wyneb mae\u2019r \u2018stori\u2019 am fam yn ei phumdegau, Mari, yn gwneud cacen ar brynhawn o haf ac yna\u2019n cael paned o de wedi iddi ddyfrio ychydig o\u2019i phlanhigion yn ei gardd. Dyna sy\u2019n \u2018digwydd\u2019, fel petai, sef fawr ddim ar un olwg. Ond wrth iddi baratoi ei chacen ac yfed ei the a rhoi dw\u0302r ar ei phlanhigion, ry\u2019n ni fel darllenwyr yn cael ein gwahodd tu fewn i\u2019w phen, sy\u2019n fwrlwm o alar a dicter. Wrth ddilyn trywydd ei meddwl down i ddirnad maint ei dioddefaint, gan iddi golli ei mab un deg chwech oed jest dros fis yn o\u0302l, wedi iddo grogi ei hun o goeden yn yr ardd."}, {"text_idx": "#000015", "text": "\u201cDyma nofel hynod grefftus ... teimlais ein bod yng nghwmni awdur arbennig.\u201d \u2013 Elwyn Jones"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Beth ydych chi\u2019n gobeithio y bydd darllenwyr yn ei gael o\u2019r stori hon?"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Yr un peth ag unrhyw stori arall, sef cael eu tywys i fyd dychmygol, difyr am ychydig oriau. Hoffwn feddwl bydd y darllenydd yn dod i ddirnad pa mor fregus yw bywyd, yn enwedig i\u2019r to iau yn yr oes ni\u2019n byw ynddi."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Oedd unrhyw heriau arbennig wrth baratoi\u2019r llyfr?"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Roedd tipyn o waith ymchwil ond yr her fwyaf oedd cadw at arddull y nofel, sef llif yr ymwybod lle mae meddwl y prif gymeriad yn ehedeg yma ac acw yn ddi-stop. Roedd e\u2019n bwysig i gael yr hyder i ddal at y troeon annisgwyl ym mhen dyrys Mari."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Beth wnaeth eich ysbrydoli i ddechrau ysgrifennu?"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Os chi\u2019n so\u0302n yn gyffredinol yna mae\u2019r awydd i ddweud stori\u2019n mynd \u2019no\u0302l ymhell gen i, o gyfnod fy arddegau yn sicr. Jest dile\u0301it naturiol o wneud rhywbeth chi\u2019n ei hoffi, am wn i. Os chi\u2019n so\u0302n am \u2018Lloerig\u2019 yn sicr roedd dyddiad cau\u2019r gystadleuaeth yn nesa\u0301u ar y gorwel yn ysbrydoli rhywun. Dwi wedi ffeindio yn y gorffennol weithiau mae jest rhaid i chi ysgrifennu\u2019r darn. Roedd hynny\u2019n sicr yn wir am y tro hwn, sef yr awydd cryf i gael y stori i lawr ar ddu a gwyn. Dwi\u2019m yn rhy siw\u0302r o ble mae hynny\u2019n dod yn y bo\u0302n, nac yn siw\u0302r os wy\u2019n dymuno gwybod chwaith."}, {"text_idx": "#000022", "text": "O ble ydych chi\u2019n cael eich ysbrydoliaeth?"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Dwi\u2019n hoffi cadw ffeil Syniadau yn fy nghyfrifiadur. Fel arfer mae gen i sawl syniad, i gyd ar lefelau gwahanol o ddatblygiad. Dwi\u2019n hepgor rhai yn gyfan gwbl. Gydag eraill chi\u2019n aros i ganfod y ffurf orau i ddweud y stori. Ai drama radio yw hi? Stori fer? Ffilm? Weithiau, fel yn yr achos hwn, daw\u2019r ysbrydoliaeth o erthygl bapur newydd neu gylchgrawn. Fel arfer posibiliadau cymeriad difyr yw sbardun y stori i mi."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Pe bai\u2019n rhaid ichi ddisgrifio eich hun mewn tri gair yn unig, beth fyddai\u2019r rheini?"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Beth, yn eich barn chi, yw elfennau pwysicaf ysgrifennu da?"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Rhaid i stori afael yn y darllenydd. Mae rhywbeth dwfn ynddon ni sy\u2019n chwennych stori a\u2019r nod yw cynnig byd dychmygol diddorol i fwydo\u2019r chwant hwn sydd ynddon ni. Dwi dal i deimlo taw jest crafu\u2019r wyneb o ddysgu\u2019r grefft ydw i. Mae\u2019n gamp anodd, cadw\u2019r llinyn yna o\u2019ch dychymyg chi sy\u2019n ymestyn i\u2019r darllenydd mor dynn ag sy\u2019n bosib."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Pa lyfrau ysbrydolodd chi fel darllenwr ifanc?"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Pa lyfr sydd ar eich bwrdd wrth ochr y gwely ar hyn o bryd?"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Pe gallech wahodd unrhyw dri pherson am ginio, pwy fyddech chi\u2019n ei wahodd?"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Pa brofiadau o lyfrgelloedd sydd wedi dylanwadu arnoch drwy eich bywyd?"}, {"text_idx": "#000033", "text": "O\u2019n i\u2019n ddigon ffodus i fyw drws nesaf i\u2019r llyfrgell yn Nhregaron a chofio treulio tipyn o fy arddegau yno a\u2019i weld fel rhywle hudol, lle allech chi ddiflannu i fydoedd eraill. Dwi wastad wedi defnyddio llyfrgelloedd ble bynnag wyf wedi byw. Maen nhw\u2019n dal i greu rhyw wefr wrth fynd i mewn trwy\u2019r drws."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Oes gennych chi unrhyw awgrymiadau er mwyn annog plant a phobl ifanc i ddarllen mwy er pleser?"}, {"text_idx": "#000035", "text": "O\u2019n i wrth fy modd yn darllen stori\u0308au i\u2019r tri mab cyn iddyn nhw fynd i gysgu. Mae clywed geiriau ar lafar yn magu hoffter o eiriau ac mae hynny\u2019n rhan o\u2019r siwrnai o fynd yn ddarllenwr, am wn i. \u2019Sen i\u2019n bendant yn annog clywed geiriau ar lafar, boed yn stori\u0308au neu\u2019n farddoniaeth."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Er nad o\u2019n i\u2019n ymwybodol o hynny ar y pryd oedd stori\u0308au\u2019r Beibl yn y capel a\u2019r ysgol Sul hefyd yn help i feithrin dile\u0301it mewn stori\u0308au, mae\u2019n siwr. Felly\u2019r ateb amlwg ond gwir yw ymhe\u0301l a\u0302 stori\u0308au yn eu gwahanol ffyrdd mor ifanc a\u0302 phosib ac mor aml ag y gallwch chi. I raddau mae\u2019r broses yn bwydo\u2019i hunan wedyn."}, {"text_idx": "#000037", "text": "A oes gennych unrhyw gynlluniau ar gyfer teitlau pellach?"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Oes. Soniais yn gynharach am y ffeil Syniadau. Ar y funud mae nodiadau am nofel wedi ei gosod yn y dyfodol yno. Hefyd casgliad o straeon byrion ar ei hanner. Mae cwpwl o syniadau am ddrama\u0302u llwyfan. Hefyd nodiadau niferus am nofel ddoniol bosib am ddau hen gyfaill yn trio gwneud synnwyr o\u2019i gorffennol. Er bod rhaid bod yn ofalus pryd i gychwyn go iawn ar unrhyw brosiect y nofel ddoniol sy\u2019n galw gryfaf. Wy\u2019n credu byddaf yn barod i fynd i\u2019r afael a\u0302 hi go iawn yn y Gwanwyn a rhoi ryw sia\u0302p arni cyn diwedd y flwyddyn, gobeithio"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Am fwy o wybodaeth am yr awdur ewch i a\u2019i gyfrif Twitter @GeraintTregaron"}]