[{"text_idx": "#000002", "text": "Er nad oes cofnod pendant, mae\u2019n debyg mai Llywelyn ap Iorwerth (Llywelyn Fawr), brenin Gwynedd rhwng 1195\u20131240, adeiladodd y castell tua diwedd y 12fed ganrif."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae\u2019n bur debygol felly fod y castell yn gadarnle Cymreig ar gyfer gwarchod Bwlch Llanberis oedd yn lwybr mewndirol poblogaidd o Gaernarfon i Ddyffryn Conwy ar y pryd."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae\u2019r castell yn un o gyfres o gestyll mynyddig y tybiwyd i Llywelyn ei hadeiladu ar draws Eryri gan gynnwys Castell Dolwyddelan, y Bere, Carndochan a Chricieth. Dyma gestyll a fu\u2019n rhan o linach faith o dywysogion Cymreig am ganrifoedd."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Byddai cestyll mynyddig fel Dolbadarn, ynghyd a\u2019r brenhinoedd a thywysogion oedd yn eu hadeiladu, yn defnyddio tirwedd Eryri i\u2019w mantais amddiffynnol. Roedd teyrnas hynafol Gwynedd yn cael ei hystyried fel cadarnle Cymreig am ganrifoedd oherwydd gallu\u2019r tywysogion i ddefnyddio mynyddoedd, coedwigoedd ac ogofau Eryri fel arf milwrol yn erbyn eu gelynion."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Y tw\u0302r crwn cadarn yw\u2019r brif nodwedd a safai heddiw ac mae olion rhannau eraill o\u2019r castell i\u2019w gweld yn glir."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae rhagor o wybodaeth yngly\u0302n ag ymweld a\u0302 Chastell Dolbadarn ar wefan Cadw."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ymweld a\u0302 Chastell Dolbadarn (Cadw)"}]