[{"text_idx": "#000003", "text": "Yr hyn sy\u2019n gwneud Castell Ewlo yn unigryw yw\u2019r tw\u0302r sia\u0302p \u2018D\u2019, o\u2019r enw \u2018Tw\u0302r Cymreig\u2019, sy\u2019n sefyll yn annibynnol. Dyma lle fyddai gorthwr y castell wedi bod, sef ardal fyw Arglwydd y castell, byddai hefyd wedi bod yn amddiffynfa cadarn. Cadwch lygad allan am y grisiau bob ochr i\u2019r bont godi wreiddiol a oedd yn arwain at \u2018lwybr y waliau\u2019. Mae modd gweld y tyllau yng ngorthwr y castell yn ogystal, byddai\u2019r rhain wedi dal y distiau pren o dan y llawr yn yr ardal fyw ar lawr cyntaf y castell."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Gellir gweld sawl gwendid yn nodweddion amddiffynnol Ewlo. Mae\u2019r waliau llenni\u2019n isel ac yn annigonol. Ni chafodd y porthdy ei adeiladu\u2019n gadarn, mae\u2019r ardaloedd mewnol yn gaeedig ac yn ddi-drefn, byddai wedi bod yn anodd rheoli\u2019r rhain yn ystod ymosodiad. Dim ond dau neu dri llawr fyddai wedi bod yn y ddau dw\u0302r yng Nghastell Ewlo, ac hyd yn oed o\u2019r llawr uchaf, fe fyddai wedi bod yn amhosibl gweld y gelyn yn ymosod o\u2019r goedwig. Gellir gweld y castell cyfan o dir uwch, ac mae rhai llefydd nad oes modd eu gweld o\u2019r waliau llenni. Nid oedd y Cymry wedi adeiladu eu cestyll i wrthsefyll gwarchaeedigaeth. Yn hytrach, roedd eu rhyfeloedd yn herwfilwrol."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Gwesty a Sba Castell Rhuthun"}]