[{"text_idx": "#000005", "text": "Fel arfer mae sbwriel sy\u2019n ymwneud a\u0302 chyffuriau yn cyfeirio at nodwyddau, chwistrellau a deunyddiau miniog eraill sydd wedi\u2019u taflu. Mae hefyd yn cynnwys eitemau eraill sy\u2019n cael eu gollwng o ganlyniad i gario neu gymryd cyffuriau. Mae\u2019r math hwn o sbwriel yn llai cyffredin nag eitemau sy\u2019n ymwneud a\u0302 bwyta ac yfed ond mae\u2019n cael ei ddarganfod mewn ardaloedd sydd y tu allan i\u2019r ffordd fel mewn ac o amgylch canol dinasoedd a pharciau."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Yn benodol, gall chwistrellau wedi\u2019u taflu fod yn beryglus iawn oherwydd gallant drosglwyddo heintiau a gludir yn y gwaed fel Hepatitis B & C a HIV. Mae\u2019r firysau yma yn gallu cael eu pasio ymlaen os oes rhywun arall yn cael ei anafu gan y nodwydd. Mae strategaethau Llywodraeth Cymru a\u2019r DU sy\u2019n canolbwyntio ar dargedu a hyrwyddo Gwasanaethau Cyfnewid Nodwyddau wedi lleihau lledaeniad heintiau er bod rhywfaint o risg yn parhau. Daw\u2019r risg o anaf ddim yn unig o nodwyddau sy\u2019n cael eu taflu yn yr amgylchedd y tu allan. Gall anafiadau hefyd ddigwydd os caiff nodwyddau rhydd eu rhoi mewn biniau sbwriel ar y stryd neu os ydyn nhw\u2019n cael eu gadael pan gaiff cartrefi eu clirio."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Fel gydag unrhyw fath arall o sbwriel, mae atal y broblem yn allweddol. Mae gweithio mewn partneriaeth ag awdurdodau lleol, rhaglenni cyfnewid nodwyddau, elusennau a gwasanaethau camddefnyddio sylweddau a chynllunwyr trefi yn bwysig i\u2019r gostyngiad strategol yn y defnydd o nodwyddau a\u2019u gwarediad diogel."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Yn o\u0302l y gyfraith, rhaid i awdurdodau lleol a thirfeddianwyr eraill gadw eu tir yn glir rhag sbwriel. Os bydd rhywun yn rhoi gwybod i\u2019r awdurdod ynghylch sbwriel sy\u2019n ymwneud a\u0302 chyffuriau, argymhellir eu bod yn ymateb o fewn tair awr."}, {"text_idx": "#000009", "text": "How to report drug litter"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Os dewch chi o hyd i sbwriel sy\u2019n ymwneud a\u0302 chyffuriau mewn man cyhoeddus, peidiwch a\u0302 rhoi eich hun na neb arall mewn perygl. Er mwyn sicrhau ei fod yn cael ei lanhau, rhowch wybod i\u2019r awdurdod lleol perthnasol amdano \u2013 gallwch ddod o hyd iddo yma. Os ydych chi\u2019n dod o hyd i\u2019r sbwriel yn y gogledd, rhowch wybod amdano drwy\u2019r llinell sbwriel cyffuriau neu\u2019r rhif rhadffo\u0302n (0808 808 2276)."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Os cewch chi eich anafu gan nodwydd sydd wedi ei ddefnyddio, dilynwch y cyngor hwn gan y Gwasanaeth Iechyd Gwladol."}]