[{"text_idx": "#000001", "text": "Mae\u2019r Comin yn amgylchedd bregus ac mae angen ei barchu. Yn anffodus, mae\u2019r comin yn wynebu lefelau uchel o broblemau\u2019n ymwneud ag ymddygiad gwrthgymdeithasol gan leiafrif o bobl yn ein cymunedau. Mae hyn yn cael effaith niweidiol ar y Comin."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Gallwch chi helpu i amddiffyn y Comin trwy ddilyn y rheolau syml hyn:"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae\u2019n anghyfreithlon gyrru ar dir comin heb ganiata\u0302d y tirfeddianwyr."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Peidiwch a\u0302 bwydo\u2019r anifeiliaid ar y Comin am fod hyn yn eu hannog i ochr y ffordd, gan eich rhoi chi a nhw mewn perygl."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Gan fod y Comin yn cael ei ystyried fel Tir Mynediad Agored, mae\u2019n ofynnol i gw\u0302n fod ar dennyn byr rhwng 1 Mawrth a 31 Gorffennaf i amddiffyn adar sy\u2019n nythu ar y ddaear, ac ar unrhyw adeg arall o amgylch da byw."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Gwnewch yn siw\u0302r eich bod yn berchennog cyfrifol."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Mae nifer o ffyrdd yn croesi\u2019r Comin. Gan ei fod yn bennaf heb ei ffensio, mae anifeiliaid pori yn crwydro\u2019n rhydd yno."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Dylai gyrwyr bob amser fod yn wyliadwrus a gyrru\u2019n araf."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae hyn nid yn unig yn edrych yn hyll ond yn achosi niwed sylweddol i fywyd gwyllt, anifeiliaid pori, aelodau\u2019r cyhoedd a ffermwyr."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Os ydych chi\u2019n byw ym Mwrdeistref Sirol Caerffili, gallwch ddod o hyd i wybodaeth am ganolfannau ailgylchu gwastraff cartref ynghyd a\u0302\u2019u lleoliadau trwy ymweld yma.\nOs ydych chi\u2019n byw ym Mwrdeistref Sirol Merthyr, gallwch ddod o hyd i wybodaeth am ganolfannau ailgylchu gwastraff cartref ynghyd a\u0302\u2019u lleoliadau trwy ymweld yma."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Yn yr un modd a\u0302 thipio anghyfreithlon, mae ysbwriel ar ochr y ffordd yn hyll ac yn achosi niwed i fywyd gwyllt ac anifeiliaid pori."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Gwaredwch eich gwastraff yn gyfrifol."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Er y gall llosgi dan reolaeth fod yn ffordd ddefnyddiol o reoli\u2019r dirwedd, dim ond pobl fedrus ddylai wneud hyn, a dylent weithredu o dan amodau a reolir yn ofalus a chyda chefnogaeth y Gwasanaeth Ta\u0302n."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Ar y llaw arall, mae tanau bwriadol yn mynd allan o reolaeth yn gyflym iawn ac yn dinistrio darnau helaeth o dir comin a bywyd gwyllt."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mae dw\u0302r ffo o ardal losg yn wenwynig iawn ac yn aml yn mynd i mewn i nentydd ac afonydd. Mae glaw trwm sy\u2019n cwympo ar ardaloedd llosg yn aml yn achosi erydiad ac yn cynyddu\u2019r tebygolrwydd o lifogydd."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Dylid rhoi gwybod am bob ta\u0302n trwy ffonio 999 cyn gynted a\u0302 phosibl."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Trosedd treftadaeth yw unrhyw drosedd sy\u2019n targedu\u2019r amgylchedd hanesyddol fel safleoedd archeolegol, eglwysi, cestyll ac ati."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Mae hyn yn cwmpasu amrywiaeth eang o weithgareddau troseddol, a gallai ei effeithiau arwain at ddifrod neu golli asedau treftadaeth am byth."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Gall y gweithgareddau hyn gynnwys difrod troseddol, llosgi bwriadol, cloddio heb awdurdod, canfod metel yn anghyfreithlon (sef yr hyn a elwir yn \u201cnight-hawking\u201d yn Saesneg) neu ddifrod gan gerbydau."}]