[{"text_idx": "#000000", "text": "Cyhoeddwyd yn Tafod Ela\u0301i Hydref 1987"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Bu treulio awr neu ddwy yng nghwmni Mrs Morfydd Thomas yn ddiweddar yn gyfle i mi gael cipolwg ar fywyd cymdeithas gyfan, Cymraeg ei hiaith, fu\u2019n troedio llwybrau\u2019r pentre yma ymhell cyn i rai fel ni feddwl am gartrefu yn unman."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae pawb ohonom ym Mhentyrch wedi cael digon o gyfle yn ein tro i weld lluniau\u2019r pentre cyn y datblygu mawr, ac mae\u2019n hawdd deall pam fod gan Mrs Thomas a\u2019i chyfoedion cymaint o feddwl o\u2019r lle. Nid yw bwrlwm ac asbri ein cymdeithas ni heddiw yn ddim byd newydd i\u2019r parthau hyn. Mae gorffennol ein pentre wedi ei drwytho yn hen arferion a thraddodiadau\u2019r Cymry. Wedi\u2019r cwbwl, oni fu\u2019r Fari Lwyd yn fawr ei bri yma? Ac fe gofir Morfydd Thomas yn dda hefyd am yr hen arfer o gadw Gwylnos noson cyn angladd."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae Morfydd Thomas yn cofio holl gyffro ymweliad y bws cyntaf a\u0302 Phentyrch ym Mis Mai 1925, a thaith ynddo o Ben-tyrch i\u2019r pwerdy yn costio swllt a phump. Ac yna, bum mlynedd yn ddiweddarach, dyfodiad trydan i\u2019r pentre, i ddisodli\u2019r lampau olew a\u2019r canhwyllau wnaeth gymaint i ddiddosi\u2019r gaeafau hir a thywyll iddi hi a\u2019i chyfoedion."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Bu\u2019n amhosib so\u0302n am Morfydd Thomas heb so\u0302n am Bentyrch. Mae hi\u2019n ymgorfforiad o bethau gorau\u2019r pentre, ac yn meddwl y byd o\u2019r lle. Ac mae\u2019n braf cael dweud fod pawb sy\u2019n ei hadnabod, yn hen ac ifanc, yn meddwl y byd ohoni hithau, ac yn fawr eu parch a\u2019u hedmygedd ohoni."}]