[{"text_idx": "#000003", "text": "Graffeg yn dangos llong yn llusgo cychod a ddefnyddiwyd i gynnal arolwg seismig, un o\u2019r ymchwiliadau niferus sydd eu hangen i asesu addasrwydd daearegol safle posibl"}, {"text_idx": "#000004", "text": "Rydyn ni\u2019n barod iawn i archwilio unrhyw ardaloedd sydd wedi\u2019u nodi"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Wrth i ni ddechrau trafod posibilrwydd cynnwys cyfleuster daearegol dwfn a\u0302\u2019n Gweithgorau cyntaf a\u2019r cymunedau ehangach o\u2019u cwmpas, un o\u2019r cwestiynau diddorol rydyn ni wedi dod ar eu traws yw a yw\u2019n ymarferol adeiladu rhan danddaearol cyfleuster sy\u2019n ddwfn o dan wely\u2019r mo\u0302r."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Yr ateb syml yw \u2018ydy\u2019 \u2013 os bydd Gweithgorau\u2019n gofyn i ni edrych ar yr opsiwn hwn, rydyn ni\u2019n barod iawn i archwilio unrhyw ardaloedd sydd wedi\u2019u nodi, naill ai\u2019n agos at yr arfordir neu\u2019n ymestyn hyd at derfyn allanol 22km o ddyfroedd tiriogaethol y DU."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae\u2019n bwysig pwysleisio y byddai angen ymchwiliadau pellach, llawer mwy manwl er mwyn deall a allai unrhyw feysydd fod yn bosibiliadau realistig, ac nid ydyn ni\u2019n disgwyl cyrraedd y sefyllfa hon am nifer o flynyddoedd."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae archwilio addasrwydd creigiau sy\u2019n ddwfn o dan wely\u2019r mo\u0302r oddi ar ein harfordir wedi bod yn ystyriaeth ers blynyddoedd lawer. Mae RWM yn cymryd rhan weithredol mewn gwaith ymchwil a fyddai\u2019n llywio\u2019r broses o wneud penderfyniadau yn y dyfodol os bydd lleoliad dan y mo\u0302r yn dod o ddiddordeb i gymuned."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Yn ystod degawdau cynnar arbrofi niwclear, roedd y ffocws ar wneud i\u2019r dechnoleg weithio\u2019n ddiogel ac yn effeithlon: ychydig iawn o sylw a roddwyd i ddatgomisiynu neu ddelio a\u0302\u2019r cynnyrch gwastraff ymbelydrol yn y dyfodol. Ystyriwyd nifer o atebion yn y gorffennol, yn amrywio o waredu mewn llenni ia\u0302, ar lawr y mo\u0302r, toddi creigiau a thanio\u2019r gwastraff i\u2019r gofod."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Y peth iawn i\u2019w wneud"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Heddiw, mae safonau gwyddoniaeth ac amgylcheddol wedi datblygu, a\u2019r ateb sy\u2019n cael ei gydnabod yn rhyngwladol ar gyfer gwastraff ymbelydrol yw gwaredu daearegol \u2013 oherwydd rydyn ni\u2019n gwybod mai dyma\u2019r peth iawn i\u2019w wneud. Mae hyn yn cynnwys cyfleuster arwyneb ar y tir wedi\u2019i gysylltu a\u0302 chladdgelloedd a thwneli wedi\u2019u peiriannu sy\u2019n ddwfn o dan y ddaear. Gallai\u2019r rhan o\u2019r cyfleuster o dan y ddaear fod yn gyfan gwbl neu\u2019n rhannol o dan wely\u2019r mo\u0302r."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Yn rhyngwladol, mae cynseiliau eisoes yn bodoli. Mae gan Sweden gyfleuster gwaredu ar gyfer Gwastraff Lefel Ganolraddol (ILW) 60 metr o dan lawr Mo\u0302r y Baltig, a agorodd yn y 1980au. Mae\u2019r diwydiant olew a nwy byd-eang wedi bod yn drilio\u2019n ddwfn o dan wely\u2019r mo\u0302r ers degawdau. Meddyliwch hefyd am Dwnnel y Sianel neu Fwynglawdd Boulby ar arfordir dwyrain Lloegr sydd dros 1,000 metr o dan wely\u2019r mo\u0302r ac sy\u2019n ymestyn tua 10 milltir oddi ar yr arfordir."}, {"text_idx": "#000014", "text": "CGD sy\u2019n ddwfn o dan wely\u2019r mo\u0302r"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ar gyfer y DU, byddai\u2019n sicr yn werth ymchwilio i ddarpar CGD o dan wely\u2019r mo\u0302r oddi ar ein harfordir."}, {"text_idx": "#000016", "text": "O safbwynt daearegol, nid oes llawer o wahaniaeth mewn gwirionedd rhwng CGD sydd wedi\u2019i adeiladu mewn creigiau o dan y tir neu yn y creigiau o dan wely\u2019r mo\u0302r. Mae GDF yn bodoli i ynysu\u2019r gwastraff o\u2019r amgylchedd ar yr wyneb, ac ar yr amod bod yr amgylchedd daearegol cywir yn cael ei ddewis, nid yw\u2019n gwneud fawr o wahaniaeth beth sy\u2019n digwydd yn yr amgylchedd hwnnw ar yr wyneb \u2013 tir neu fo\u0302r. Yn y naill sefyllfa neu\u2019r llall, mae dyfnder y graig uwchben yn sicrhau ei bod yn cael ei diogelu am filoedd lawer o flynyddoedd. Yr hyn sy\u2019n gwbl glir yw er y gallai CGD gael ei adeiladu gannoedd o fetrau o dan wely\u2019r mo\u0302r, dydyn ni ddim yn mynd i waredu gwastraff ar wely\u2019r mo\u0302r ei hun."}, {"text_idx": "#000017", "text": "O\u2019i gymharu a\u0302 CGD ar y tir, mae heriau ac ystyriaethau gwahanol, fel osgoi tarfu ar amgylcheddau morol yn ystod ymchwiliadau cychwynnol ac adeiladu. Byddai hefyd angen i ni gysylltu a\u0302 set wahanol o randdeiliaid, fel y rheini yn y sectorau pysgota a morol."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Ond byddai ein blaenoriaethau\u2019n aros yr un fath: diogelwch a gwarchodaeth, yn ogystal a\u0302 chydymffurfio\u2019n llawn a\u0302\u2019r holl feini prawf rheoleiddio."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mae CGD o dan wely\u2019r mo\u0302r hefyd yn debygol o fod angen gwelliannau seilwaith ar dir, efallai ehangu porthladd presennol neu adeiladu un newydd, a allai arwain at fanteision i gymuned leol."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Fodd bynnag, bydd yr ardaloedd chwilio yn cael eu diffinio gan y gweithgorau a bydd y gwaith o ddewis safle yn y pen draw, boed hynny ar dir neu o dan wely\u2019r mo\u0302r, yn cael ei ddylanwadu\u2019n fawr gan y safbwyntiau a\u2019r adborth a fynegwyd yn ystod ymgynghoriadau cymunedol lleol. Ac wrth gwrs, byddai angen ymchwilio\u2019n drylwyr i safle a chadarnhau ei fod yn addas yn ddaearegol."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Compownd turio dwfn ar gyfer nodweddion safle ar y tir ar gyfer CGD dwfn posibl o dan wely\u2019r mo\u0302r"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Yn y cyfamser, mae RWM wrthi\u2019n archwilio\u2019r holl ymchwil blaenorol sy\u2019n ymwneud a\u0302 gwaredu o dan wely\u2019r mo\u0302r, ac mae wedi comisiynu astudiaethau pellach i ddeall yn fanylach sut mae bwrw ymlaen ag ymchwiliadau daearegol, ynghyd a\u0302 dylunio ac adeiladu cyfleuster tanddwr \u2013 os mai dyma beth mae gofyn i ni ei archwilio."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Bydd yr adroddiadau hyn yn ychwanegu at yr wybodaeth sydd eisoes ar gael ac yn helpu i gyfrannu at drafodaethau parhaus am leoliadau posibl ar y tir ac o dan wely\u2019r mo\u0302r. Edrychwn ymlaen at y canlyniadau!"}, {"text_idx": "#000026", "text": "O dan y Baltic: Storfa Sweden ar gyfer gwastraff ymbelydrol byrhoedlog\nOpsiynaua gafodd eu hystyried yn y gorffennol (Sefydliad Niwclear y Byd)"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Tags: Geological disposal, Mission, Radioactive waste"}, {"text_idx": "#000028", "text": "A place for anyone with an interest in the management of radioactive waste and nuclear materials, and the progress of cleaning up nuclear sites in the UK."}]