[{"text_idx": "#000000", "text": "Un o ddau lwybr sy\u2019n cychwyn o Ben y Pass, mae Llwybr Pyg yn llwybr creigiog ac anodd gyda sawl dringfa serth."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Tra bod llwybr Pyg yn un o\u2019r llwybrau byrraf i fyny\u2019r Wyddfa, dyma\u2019r llwybr mwyaf garw a heriol i\u2019r copa."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Gan gychwyn ym Mhen y Pass, mae\u2019r Pyg yn ymdroelli tuag at Fwlch y Moch, lle cewch eich cipolwg cyntaf o Lyn Llydaw a\u2019i sarn eiconig. Mae\u2019r Pyg yn parhau cyn cwrdd a\u0302 Llwybr y Mwynwyr i fyny tuag at Lwybr Llanberis ac ymlaen i\u2019r copa."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Mae llwybr Pyg yn arwain ar hyd odre Crib Goch. Mae\u2019r llwybr i fyny Crib Goch ac ar hyd y grib yn hynod beryglus a dim ond cerddwyr profiadol gyda\u2019r offer arbenigol ddylai fentro i\u2019r copa mewn amodau gaeafol."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Crib sydd fel min cyllell gyda dibyn serth 500 metr bob ochr iddi yw Crib Goch. Hyd yn oed mewn tywydd delfrydol, mae Crib Goch yn dasg anodd ac yn weithgaredd mynydda dybryd mewn tywydd gwlyb, gwynt, eira, niwl neu rew."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Mae gwasanaeth bws Sherpa\u2019r Wyddfa yn wasanaeth cyfleus sy\u2019n teithio rhwng pob un o\u2019r chwe llwybr i gopa\u2019r Wyddfa."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Am wybodaeth pellach ar sut i gyrraedd llwybrau\u2019r Wyddfa, darllenwch ganllaw cynhwysfawr Awdurdod y Parc Cenedlaethol neu ymwelwch a\u0302 gwefan Sherpa\u2019r Wyddfa."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Maes Parcio Pen y Pass"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae\u2019r Wyddfa yn fynydd heriol i\u2019w dringo. Ni ddylid mentro i\u2019r copa ar hap. Gall ffactorau fel y tymhorau, lefel eich ffitrwydd, eich sgiliau mynydda, eich paratoadau ymlaen llaw, a phoblogrwydd y mynydd i gyd effeithio ar eich profiad o\u2019r Wyddfa."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Mae llwybr Pyg yn arwain ar hyd odre Crib Goch. Mae\u2019r llwybr i fyny Crib Goch ac ar hyd y grib yn hynod beryglus ac nid yw ond yn addas ar gyfer cerddwyr mynydd profiadol."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Mae teithiau cerdded a digwyddiadau elusennol ar yr Wyddfa yn ffordd boblogaidd o godi arian ar gyfer elusennau a sefydliadau amrywiol. Fodd bynnag, dylech bob amser gymryd gofal wrth gymryd rhan mewn digwyddiadau o\u2019r fath. Nid yw dringo\u2019r Wyddfa yn dasg hawdd."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Nid yw\u2019n glir pam y gelwir y llwybr hwn yn Llwybr Pyg, ond mae digon o esboniadau credadwy. Un posibilrwydd yw ei fod wedi\u2019i enwi ar o\u0302l y bwlch y mae\u2019n arwain drwyddo, Bwlch y Moch \u2013 weithiau mae Pyg yn cael ei sillafu fel \u2018Llwybr Moch\u2019. Posibilrwydd arall yw bod ei enw yn deillio o\u2019r ffaith bod gweithiwyr y mwynglawdd yn defnyddio\u2019r llwybr i gludo \u2018pyg\u2019 i\u2019r mwyngloddiau copr ar yr Wyddfa."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Ar droed deheuol yr Wyddfa mae Gwesty Pen y Gwryd a allai hefyd fod yn ysbrydoliaeth y tu o\u0302l i enw\u2019r llwybr hwn. Arhosodd y ti\u0302m a orchfygodd Everest yn 1953 yn y gwesty hwn tra\u2019n hyfforddi ar yr Wyddfa. Wedi iddynt ddychwelyd o\u2019r Himalayas, cynhaliwyd aduniad yn y gwesty yng nghwmni Edmund Hillary."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Wrth i chi esgyn Llwybr y Mwynwyr, byddwch yn croesi\u2019r sarn yn Llyn Llydaw. Cyn cael ei adeiladu ym 1853, roedd gweithiwyr y Mwynglawdd Copr Britannia yn defnyddio rafft i gludo ceffylau a wagenni yn llawn copr ar draws y llyn. Wrth wneud y gwaith adeiladu datgelwyd ceufad derw cynhanesyddol, 10 troedfedd wrth 2 droedfedd, sy\u2019n dangos bod pobl wedi crwydro\u2019r mynydd hwn ers miloedd o flynyddoedd."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Wrth edrych ar draws Glaslyn, i\u2019r chwith o gopa\u2019r Wyddfa, fe welwch Fwlch y Saethau. Arferai\u2019r gweithiwyr o Feddgelert ddringo dros y bwlch hwn gyda cadwyni haearn a oedd wedi\u2019u gosod ar y graig."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Yn o\u0302l y chwedl, dyma lle y bu i\u2019r Brenin Arthur gael ei daro gan saeth mewn brwydr. Cariwyd ef at lan Llyn Llydaw, lle daeth cwch gyda thair morwyn a\u2019i gludo trwy\u2019r niwl i Afallon."}]