[{"text_idx": "#000014", "text": "Draenogod y mo\u0302r o\u2019r Antartig yn dangos eu bod yn gallu ymaddasu i asideiddio\u2019r cefnfor"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Y rhywogaeth Cefnfor y De o ddraenog y mo\u0302r (Sterechinus neumayeri)."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae astudiaeth o ddraenogod mo\u0302r o Benrhyn yr Antartig wedi dangos eu bod yn gallu ymaddasu i newidiadau mewn amodau, fel cynnydd yn nhymheredd y mo\u0302r ac asideiddio. Gan ysgrifennu yn y cyfnodolyn Journal of Animal Ecology, mae'r awduron yn mynd ati i ateb cwestiynau pwysig a sylfaenol ynghylch sut y bydd bywyd yn y cefnfor yn ymateb i newidiadau a ragwelir yn ystod y degawdau i ddod."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Er gwaethaf tystiolaeth o asideiddio cynyddol yng nghefnforoedd y byd, mae cwestiynau'n parhau ynghylch a fydd rhywogaethau mo\u0302r yn gallu addasu i'r newidiadau hyn mewn amodau. Mae'r astudiaeth hon, dan arweiniad gwyddonwyr o'r British Antarctic Survey a Phrifysgol Bangor, yn un o'r rhai hiraf a gynhaliwyd erioed."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Casglwyd 288 o ddraenogiaid y mo\u0302r gan ddeifwyr ym Mae Ryder oddi ar Benrhyn yr Antartig a'u cludo i'r British Antarctic Survey yng Nghaergrawnt. Yno cawsant eu rhoi mewn tanciau acwariwm a'u monitro dros gyfnod o ddwy flynedd. Cafodd cynnwys alcali\u0308aidd y dw\u0302r mo\u0302r y cedwid hwy ynddo ei ostwng rhwng 0.3 a 0.5 unedau pH a chodwyd y tymheredd +2\u00b0C. Dewiswyd yr amodau hyn gan eu bod yn cyd-fynd a\u0302'r rhagolygon ar gyfer newidiadau yn amodau'r cefnforoedd erbyn diwedd y ganrif (2100)."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Dr Coleen Suckling, o Ysgol Gwyddorau Eigion y Brifysgol, a fu'n arwain y gwaith ymchwil.Aeth yr ymchwilwyr ati i ddarganfod hefyd pa effeithiau y byddai newidiadau yn amodau'r mo\u0302r yn eu cael ar gyfraddau bridio a goroesi ymysg draenogiaid y mo\u0302r newydd eu geni. Mae'n cymryd amser hir i'r rhywogaeth hon ddatblygu organau rhywiol, felly cafodd y sberm a'r wyau eu ffrwythloni'n artiffisial ymhen 6 mis a 17 mis. Ar o\u0302l chwe mis roedd nifer y larfau a epiliodd yn llwyddiannus yn sylweddol is na'r rhai a epiliodd ymhen 17 mis, sy'n pwysleisio'r angen am arsylwadau hir dymor."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Ar ddiwedd y cyfnod dwy flynedd, tra bod yr anifeiliaid dan amodau pH canolig yn cynhyrchu wyau tebyg o ran maint i'r anifeiliaid cymharu mewn dw\u0302r mo\u0302r normal, roedd yr anifeiliaid dan yr amodau pH isaf (-0.5) yn cynhyrchu wyau mwy. Mae hyn yn haeddu ymchwilio ymhellach iddo ym marn yr ymchwilwyr."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Mae rhywogaeth Cefnfor y De o ddraenog y mo\u0302r ( Sterechinus neumayeri) yn niferus iawn ac yn chwarae rhan allweddol bwysig yn yr ecosystem fenthig. Mae'n byw ar weddillion anifeiliaid eraill a thrwy hynny'n amsugno calsiwm yn y dw\u0302r. Fel infertebratau mo\u0302r eraill yn yr Antartig mae'n tyfu'n araf a gall fyw am hyd at 40 mlynedd. Oherwydd hyn ni fydd ganddo lawer o gylchoedd bridio i addasu ei eneteg i amodau newydd. Bydd unrhyw effeithiau negyddol ar y rhywogaeth o ganlyniad i newid hinsawdd yn achosi goblygiadau pellach i ecosystem y rhanbarth."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Disgwylir mai Cefnfor y De fydd y cefnfor cyntaf i weld prinder calsiwm carbonad. Felly mae'n debygol mai yno y teimlir gyntaf newidiadau mewn pH a chalsiwm fydd ar gael i ddatblygu cregyn ac ysgerbydau."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Meddai prif awdur yr astudiaeth, Dr Coleen Suckling, o Ysgol Gwyddorau Eigion y Brifysgol: \"Yn nyfroedd oerion yr Antartig mae metabolaeth yn cael ei arafu sy'n golygu bod anifeiliaid yn cymryd mwy o amser i ddatblygu."}]