[{"text_idx": "#000000", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Jason Evans: \"Yn amlwg ni fu i'r darn gwladgarol erioed lwyddo ym Mhatagonia, ble mae'r gymuned Gymraeg dal yn canu \"Hen Wlad Fy Nhadau\"."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Er mwyn gwella'r ddarpariaeth ar Wicipedia am y Wladfa mae Jason ar y cyd gyda phrosiect Casgliad y Werin wedi bod yn gwahodd y cyhoedd i rannu gwybodaeth a lluniau yn ymwneud a\u0302'r Wladfa."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ymhlith y dogfennau sydd wedi dod i'r fei mae hen bamffled ac ynddo geiriau ca\u0302n sy'n swnio'n gyfarwydd."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Wrth i mi gasglu deunydd ymchwil yn barod ar gyfer y digwyddiad, deuthum ar draws hen bamffled o'r enw 'Adroddiad y Parch. D. S. Davies am Sefyllfa y Wladfa Gymreig' ble mae'r awdur yn adrodd ar gyflwr amaethyddiaeth, y bywyd gwyllt, anifeiliaid, crefydd, a phob agwedd o fywyd yn y Wladfa."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Mae'r pamffled, dyddiedig 1875 yn ddarn clir o bropaganda gyda'r nod o annog rhagor o bobl i ymfudo. Ar ddiwedd yr adroddiad, dan y teitl \"Gwlad Newydd y Cymry\" mae yna ga\u0302n, a briodolir i w\u0302r o'r enw Lewis Evans, bardd, telynor, ac un o'r ymsefydlwyr Cymreig cyntaf i ymfudo i Batagonia."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Rwy'n adnabod y ga\u0302n ar unwaith. Wedi ei seilio ar ga\u0302n boblogaidd Evan James sef 'Hen Wlad Fy Nhadau', mae fersiwn Y Wladfa yn dechrau 'Y mae Patagonia yn annwyl i mi' ac yn cloi gyda 'O! bydded I'r Wladfa barhau'. Mae'r darn yn disgrifio harddwch yr afon Camwy a'r 'Andes wen fawr'."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Cwm Hyfryd"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae'r darn yn cael ei gyflwyno yn yr adroddiad fel ca\u0302n ar gyfer cenedl Gymreig newydd - anthem 'Genedlaethol'. Mae hyn yn 1875, 30 mlynedd cyn i'r cyfansoddiad gwreiddiol gael ei ganu cyn ge\u0302m be\u0302l-droed neu rygbi rhyngwladol."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Erbyn 1875 roedd \"Hen Wlad Fy Nhadau\" yn ga\u0302n boblogaidd yn eisteddfodau a digwyddiadau cymdeithasol eraill, ond mae'r darganfyddiad yma yn awgrymu fod rhai yn barod yn gweld y ga\u0302n fel anthem 'Genedlaethol'."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Hyd yn hyn ni allaf ddod o hyd i gyfeiriad arall i'r anthem ac mae'n ymddangos ei bod wedi ei cholli mewn hanes ers dros 100 mlynedd, hyd nes iddi gael ei ail-darganfod yn ddiweddar. Yn amlwg ni fu i'r darn gwladgarol erioed lwyddo ym Mhatagonia, ble mae'r gymuned Gymraeg dal yn canu \"Hen Wlad Fy Nhadau\"."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Heb ei chanu ers dros ganrif"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Mae'r darganfyddiad yn rhoi i ni gipolwg diddorol ar fywydau'r ymsefydlwyr cynnar arloesol. Mae'r ga\u0302n yn portreadu pobl yn dathlu sylfaen cenedl wirioneddol Gymreig, yn rhydd o'r ormes hanesyddol o'u traddodiad, iaith a diwylliant."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Buaswn nawr wrth fy modd yn clywed y ga\u0302n yn cael i chanu gan go\u0302r unwaith eto, yn o\u0302l pob tebyg am y tro cyntaf ers dros 100 mlynedd."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Yn sicr mae'n rhaid fod yr anrhydedd honno yn disgyn ar y gymuned Gymraeg sy'n dal yn llwyddo yn y Wladfa."}, {"text_idx": "#000017", "text": "'Mae Patagonia yn annwyl i mi'"}, {"text_idx": "#000023", "text": "5 cornel o Gymru ar ochr arall y ffin"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Carchar yn 'agoriad llygad i anghyfiawnder'"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Cwis: Cysylltiadau Cymru a Ffrainc"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Fideo: Rhyddhau hanner miliwn o glipiau archif"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Cysylltwch a\u0302 niTabledi a ffonau symudolHefyd yn Gymraeg"}]