[{"text_idx": "#000002", "text": "Oeddet ti\u2019n gwybod bod gan bawb hawliau a bod gwledydd dros y byd, gan gynnwys Cymru, wedi\u2019u hymrwymo i sicrhau bod yr hawliau yma yn cael eu cyflawni? I nodi Diwrnod Hawliau Dynol ar 10fed Rhagfyr, rydym am edrych ar beth mae hyn yn ei olygu i ti."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mae\u2019r rhain yn gyfres o hawliau sydd gan bob person. Mae gen ti\u2019r rhain beth bynnag dy hil, rhyw/rhywedd (gender), cenedligrwydd, lliw croen, crefydd, rhywioldeb, anabledd neu iaith. Mae 30 hawl a rhyddid (gelwir yn erthyglau) yn y Datganiad Cyffredinol o Hawliau Dynol (DCHD). Cytunodd y gwledydd sydd yn rhan o\u2019r Cenhedloedd Unedig iddynt ar 10fed Rhagfyr 1948. Yn ymrwymo eu hunain i sicrhau bod pob person yn eu cael."}, {"text_idx": "#000006", "text": "hawl i fywydrhyddid o boenydio (torture)rhyddid o gaethwasiaeth (slavery)hawl i addysgrhyddid i farn, cred a chrefyddhawl i wrandawiad teg (fair trial)hawl i gymryd rhan mewn etholiadau rhydd"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae\u2019r DCHD ar gyfer pob oedran, ond fel plentyn neu berson ifanc, mae gen ti gyfres arbennig o dy hun hefyd, gelwir yn Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau\u2019r Plentyn, neu\u2019r CCUHP, sydd yn benodol i ti."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae yna 54 o erthyglau (cyfres o hawliau) yn y CCUHP. Nid ydym am restru\u2019r cwbl yma, ond maent yn cynnwys yr hawl i:"}, {"text_idx": "#000011", "text": "dyfu i fod yn iachddweud beth rwyt ti\u2019n meddwl dylai ddigwydd ac i bobl wrando arnat tiwybodaethbeidio cael dy anafuddysgu a mynd i\u2019r ysgolymlacio a chwaraehelp arbennig os wyt ti wedi cael dy gam-drin"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Beth ydy Diwrnod Hawliau Dynol?"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Er bod gwledydd wedi\u2019u hymrwymo i\u2019r hawliau yma, mae yna esiamplau o hyd o bobl ddim yn derbyn eu hawliau, ac mae anghydraddoldeb yn parhau i fodoli. Er esiampl, mewn rhai gwledydd mae plant ifanc yn cael eu gorfodi i mewn i waith llafur caled, a ddim yn derbyn addysg. Mae\u2019r pethau yma yn mynd yn groes i\u2019r CCUHP; Erthygl 28 \u2013 yr hawl i addysg; ac Erthygl 32 \u2013 llafur plant, yr hawl i amddiffyniad rhag ecsploetiaeth economaidd ac amgylchedd gwaith peryglus."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae ymrwymiad cryf gan lywodraeth Cymru a\u2019r DU i sicrhau bod hawliau dynol yn cael eu cyrraedd. Ond, mae plant a phobl ifanc yn parhau i wynebu gwahaniaethu neu anghydraddoldebau weithiau oherwydd hil, crefydd, rhyw/rhywioldeb, anabledd, ayb. Mae hyn yn groes i Erthygl 2 \u2013 ni ddylid gwahaniaethu."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Oes rhywun yn gwrando arnat ti?"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Hawl i Eiriolaeth! Beth yw Hynny?"}]