[{"text_idx": "#000006", "text": "Mae\u2019r Diwrnod yn gyfle i hyrwyddo amlieithrwydd, ac i gydnabod ac amddiffyn yr hawliau dynol sydd gan leiafrifoedd a phobl frodorol yng nghyd-destun iaith."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Yn 1999, cyhoeddodd UNESCO fod 21 Chwefror yn Ddiwrnod Rhyngwladol Mamiaith, ac fe\u2019i nodir yn flynyddol yn rhyngwladol ers 21 Chwefror 2000."}, {"text_idx": "#000010", "text": "I lawer ohonom mae iaith yn rhan gwbl allweddol o graidd ein hunaniaeth ac mae hon yn nodwedd unigryw o ddynol ryw y maen rhaid i ni ei dathlu ac ymhyfrydu ynddi, meddai arbenigwyr hawliau dynol y Cenhedloedd Unedig."}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u201cDyma yw\u2019r ddolen holl bwysig at ein gorffennol, y prif allwedd i\u2019n diwylliant a dull hanfodol o gyfathrebu a rhannu ein gwybodaeth, ein cof fel pobl a\u2019n hanes.\u201d Meddai Fernand de Varennes, arbenigwr hawliau dynol y Cenhedloedd Unedig sydd yn arbenigo\u2019n benodol mewn hawliau lleiafrifoedd, mewn datganiad i nodi Diwrnod Rhyngwladol Mamiaith 21 Chwefror 2019 ynghyd a\u0302 Blwyddyn Ryngwladol Ieithoedd Brodorol y Cenhedloedd Unedig."}, {"text_idx": "#000013", "text": "\u201cFel rhan o ddathlu\u2019r cyfoeth a\u2019r harddwch sydd yn perthyn i amrywiaeth ieithyddol y byd, mae\u2019n hanfodol ein bod yn symud oddi wrth yr ideoleg sydd yn nodi mai dim ond un iaith yn unig y dylai fod gan pob gwladwriaeth neu bob cymdeithas ar draul pob iaith arall, pan fo hyn yn gwrthdaro a\u0302 hawliau ieithyddol lleiafrifoedd neu bobl frodorol. Mae Diwrnod Rhyngwladol Mamiaith felly yn gyfle i hyrwyddo a dathlu amrywiaeth ieithyddol a diwylliannol \u2013 ac i gydnabod ac amddiffyn yr hawliau dynol sydd gan leiafrifoedd a phobl frodorol yng nghyd-destun iaith.\u201d"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Yn ogystal, iaith ac addysg fydd ffocws Fforwm ar Faterion Lleiafrifoedd 2019 y Cenhedloedd Unedig, ynghyd a\u0302\u2019r fforymau rhanbarthol arfaethedig a drefnir o dan fandad y Rapporteur Arbenigol, Fernand de Varennes."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae\u2019r Rapporteurs Arbenigol yn rhan o\u2019r hyn a elwir yn Brosesau Arbenigol y Cyngor Hawliau Dynol. Y Prosesau Arbenigol yw\u2019r corff mwyaf o arbenigwyr annibynnol yn system Hawliau Dynol y Cenhedloedd Unedig. Y Prosesau Arbenigol yw\u2019r enw cyffredinol ar gyfer y peirianwaith monitro a chanfod gwybodaeth sydd gan y Cyngor Hawliau Dynol ac sydd yn mynd i\u2019r afael a\u0302 sefyllfaoedd mewn gwledydd unigol neu a\u0302 thema\u0302u penodol ar draws y byd. Mae arbenigwyr y Prosesau Arbenigol yn gweithio\u2019n wirfoddol; nid ydynt yn rhan o staff y Cenhedloedd Unedig ac nid ydynt yn derbyn cyflog am eu gwaith. Maent yn annibynnol o bob llywodraeth a chorff ac yn gweithredu yn eu hawl unigol eu hunain."}, {"text_idx": "#000022", "text": "\u2018Daphne\u2019s sons\u2019 (er cof am / in memory of Daphne Caruana Galizia)"}]