[{"text_idx": "#000000", "text": "Tros Gymru heb ffydd, na lol afresymegol yn gyffredinol"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Llai na hanner poblogaeth Cymru'n ystyried eu hunain yn Gristnogion"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae'n debyg bod y ganran o boblogaeth Cymru sy'n galw'u hunain yn Gristnogion wedi syrthio o dan yr hanner, yn o\u0302l yr ONS. Dim ond 48.18% yw'r ffigwr yng Nghymru erbyn hyn, o'i gymharu a\u0302 51% yng Nghymru a Lloegr gyda'i gilydd. Dengys y canlyniadau hyn bod Cymru'n llai crefyddol nag unrhyw rhanbarth o Loegr. Da iawn ni."}, {"text_idx": "#000003", "text": "A bod yn onest, mae'n bur debygol bod y gwir ffigwr yn llawer iawn is eto. Nid oes modd cael rhifau hollol wrthrychol ynghylch y mater yma, yn amlwg, gan nad oes diffiniad sicr o 'Gristion' yn y lle cyntaf. Ond gan fod ffigwr yr ONS wedi'i seilio ar hunan-ddisgrifiad, mae'n rhaid ei fod yn cynnwys nifer fawr o bobl sy'n galw'u hunain yn Gristnogion am resymau diwylliannol a thraddodiadol, ond nad ydynt yn mynychu unrhyw gapel nac eglwys na'n meddwl am faterion diwinyddol rhyw lawer oni bai bod rhywun yn gofyn. Buaswn i'n synnu'n fawr petai'r ganran o bobl a\u0302 Christnogaeth yn elfen wirioneddol bwysig o'u bywydau yn cyrraedd ffigurau dwbl."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Rhaid nodi bod ochr arall i'r geiniog yma. Rwy'n amau'n fawr bod 47.28% o boblogaeth Cymru yn wirioneddol anghrefyddol, er cymaint mae'r syniad yn apelio. Buaswn i'n tybio bod y ffigwr hwn yn cynnwys nifer fawr o bobl sy'n ymwrthod a\u0302 chrefydd sefydliadol, a hyd yn oed y label 'crefydd' yn gyffredinol, ond sydd eto'n credu mewn rhywbeth lled ysbrydol. Dylid galw cred mewn unrhyw fath o rym trosgynnol yn grefydd yn fy marn i, dim ots pa mor annelwig ac idiosyncrataidd, ond rwy'n gwybod nad fel yna mae rhai pobl yn gweld pethau. Buaswn i'n awgrymu mai'r grefydd genedlaethol erbyn hyn yw 'mae'n rhaid bod 'na rywbeth, am wn i, ond nid wyf yn siwr beth'."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Er bod anffyddiaeth go iawn - diffyg ffydd mewn unrhyw beth o gwbl tu hwnt i'r materyddol - yn cynyddu'n araf, mae'n aneglur o hyd bod dirywiad crefydd yn golygu ein bod yn mynd yn bobl mwy rhesymegol. Mae'r genhedlaeth ifanc heddiw (nad yw, ysywaeth, yn fy nghynnwys i ragor) yn rhyfedd o hoff o astroleg, wedi'r cyfan, ac mae TikTok yn orlawn o bobl 19 oed yn mwydro am ddewiniaeth. Eto i gyd, mae dirywiad parhaus crefydd sefydliadol i'w groesawu, gan ei fod yn golygu'n anorfod y bydd dylanwad y rhagfarnau adweithiol sydd (ar y cyfan) ynghlwm a\u0302 hwy yn edwino ymhellach hefyd."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Mae Iddew gan Dyfed Edwards yn gorffen gydag epilog byr, chwe blynedd ar o\u0302l croeshoelio Yeshua (sef Iesu Grist), lle mae rhai o ddilynwyr y meseia honedig yn gwrando ar yr hyn sydd gan ddyn diarth o'r enw Shau'l, nad oedd wedi ymddangos yn y stori cyn hyn, i'w ddweud am y ffydd newydd. Bu'r dyn hwn yn erlid Mudiad Yeshua nes yn ddiweddar, ond cafodd droedigaeth ac mae bellach yn ferw gwyllt o syniadau am sut i ledaenu'r efengyl newydd. Mae dilynwyr Yeshua'n gwrando arno'n ansicr. A dyna ragflas o'r nofel ddilynol, sef Apostol."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Mae'r stori o'r pwynt hwn yn canolbwyntio ar yr elyniaeth rhwng dilynwyr Yeshua (Kepha a Yakov yn enwedig, sef Pedr a Iago, brawd Iesu) a Paulos, sy'n parhau hyd yn oed ar o\u0302l i hwnnw weld y goleuni. Hawdd yw dychmygu y byddai cyfeillion agos Iesu Grist wedi bod yn bur brin eu hamynedd gyda'r dieithryn rhyfedd yma a oedd mor elyniaethus tuag at y grefydd newydd ond a aeth ati nid yn unig i'w chofleidio ond i herio dehongliad cyfeillion Iesu eu hunain o'r ffydd, gan fynnu'n syth ei fod wedi cael ei ddewis gan eu duw i hyrwyddo dehongliad newydd. O gofio bod aelodau'r Mudiad wedi adnabod Yeshua a'i ystyried yn ffrind (ac yn achos Yakov, wedi tyfu fyny gydag ef), tra nad oedd Paulos wedi cwrdd ag ef erioed, nid oes ryfedd eu bod wedi'i ystyried yn ddyn haerllug ar y naw."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Dangosodd Iddew sut y gall crefydd newydd fel Cristnogaeth fod wedi deillio o ddigwyddiadau perffaith naturiol a di-nod. Yn Apostol, cawn boetread realistig dros ben o'r ffraeo a'r cecru wrth i athrawiaethau crefydd newydd gael eu pennu (a'u dyfeisio ar fympwy) yn y dyddiau cynnar. Neges Apostol, rwy'n credu, yw mai Paul, nid Iesu Grist, yw'r person pwysicaf yn hanes Cristnogaeth. A dweud y gwir, bron y gallwn awgrymu bod Iesu Grist y person ei hun yn amherthasol. Canfas gwag oedd Iesu i Paul, i bob pwrpas; byddai unrhyw berson arall wedi gwneud y tro llawn cystal."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Obsesiwn mawr Paul oedd y syniad o berthynas uniongyrchol gyda'r meseia. O'r herwydd, roedd yn eithriadol o awyddus i gyflwyno'r ffydd newydd i holl genhedloedd y byd, nid dim ond yr Iddewon. Yn groes i Kepha/Pedr a Yakov/Iago, mynnodd nad oedd rhaid i ddynion gael eu henwaedu, na dilyn rhai o gyfreithiau mawr eraill yr Iddewon, er mwyn cael eu derbyn."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Teg iawn dweud felly mai creadigaeth Paul yw Cristnogaeth. I Paul mae'r diolch (neu, efallai, y diawlio) bod Cristnogaeth wedi lledaenu i bob cornel o'r byd. Gwnaeth Gristnogaeth yn bopeth i bawb, gan ganiata\u0301u'r hyblygrwydd hwnnw a alluogodd y grefydd i addasu i wahanol gymunedau ac amgylchiadau."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae arddull Apostol yn debyg iawn i Iddew, gyda'r un ail-adrodd rhythmig lled Feiblaidd, a defnydd helaeth o enwau Hebraeg a ieithoedd Beiblaidd eraill. Unwaith eto, mae'r stori yn eithriadol o afaelgar. Dyma ddwy o'r nofelau gorau yn ein hiaith, yn fy marn i. Mae'n ddiddorol, serch hynny, nad yw'r un o'r cymeriadau yn arbennig o hoffus (yn rhyfedd ddigon, rwy'n credu mai'r cymeriad y cydymdeimlais fwyaf ag ef dros y ddwy nofel oedd Yeshua ei hun). Mae Paulos yn ddyn carismataidd dros ben, wrth reswm, ond hefyd yn rhyfedd, blin ac ystyfnig fel mul. Hawdd iawn yw dychmygu bod portread y nofel o'r dyn go iawn yn agos iawn ati."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Marchogion cibddall: tranc yr Anffyddiaeth Newydd"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Dyma fersiwn hirach o'r ysgrif gennyf a gyhoeddwyd yn rhifyn haf 2020 o O'r Pedwar Gwynt"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Wrth gwrs, mae ail-adrodd yr hen ddadleuon hyn yn annhebygol\no newid meddwl unrhyw berson crefyddol o argyhoeddiad. Eto i gyd, mae\u2019n bwysig\nparhau i roi\u2019r achos ger bron, er budd yr holl bobl hynny yn y canol sydd heb\neto ffurfio barn gref y naill ffordd na\u2019r llall. Celwydd yw pob crefydd, a\ndoeth, fel rheol, yw osgoi credu celwyddau. Dw i ddim yn obeithiol y daw dydd\npan fydd crefydd wedi diflannu, ond mae\u2019n uchelgais i anelu ato, a mae angen\nmudiad sy\u2019n fodlon dweud hyn i gyd yn blaen."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Aeth Dawkins yn ei flaen i ddifetha\u2019i enw da ymhellach trwy gyhoeddi\ncyfres o sylwadau dwl, am Islam yn bennaf, ar Twitter. Efallai mai\u2019r enghraifft\nenwocaf oedd ei drydariad yn nodi\u2019r ffaith bod Coleg y Drindod, Caergrawnt,\nwedi ennill mwy o Wobrau Nobel na\u2019r holl fyd Mwslemaidd. Does dim byd am y\nsylw\u2019n ffeithiol anghywir, ond mae mor gamarweiniol ac arwynebol mae gystal a\u0302"}, {"text_idx": "#000027", "text": "A yw tranc yr Anffyddiaeth Newydd yn barhaol, felly? Ni\nfuaswn i\u2019n dweud hynny. Gan nad yw crefydd am ddiflannu, bydd galw o hyd am fudiad\nsy\u2019n fodlon herio\u2019i nonsens. Mae\u2019n holl-bwysig, fodd bynnag, bod unrhyw\nAnffyddiaeth Newydd Newydd yn cofleidio amrywiaeth y byd modern, yn rhoi\nllwyfan i leisiau gwahanol, a chroesawu pawb. Methiant mawr chwyldro The Four Horsemen oedd peidio dangos sut y\nbyddai byd heb grefydd yn rhagori ar yr un presennol. Os na fydd y chwyldro\nnesaf, os cawn un, yn cyflawni hynny, byr-hoedlog fydd hwnnw hefyd."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Mae perygl i bopeth yn y blogiad hwn ddyddio'n wael yn fuan iawn, ond mae'n edrych yn debygol iawn y bydd Joe Biden yn ennill yr etholiad arlywyddol yn America. Rwy'n deall bod pobl yn nerfus am y syniad bod yr arolygon barn yn anghywir, ar o\u0302l i Trump wneud yn well na'r disgwyl yn 2016, ond, yn fy marn i, mae o hyd yn rhy hawdd gor-ddysgu gwersi'r etholiad diwethaf. Yn hynny o beth, mae'r un mor debygol mai Biden fydd yn gwneud yn well na'r disgwyl a\u0302'r ffordd arall rownd."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Llawn mor bwysig a\u0302'r gwahaniaeth rhwng cefnogaeth y ddau ymgeisydd yw bod bron pob arolwg barn yn rhoi mwy na 50% o'r bleidlais i Biden. Hyd yn oed pan oedd Hillary Clinton ar ei hanterth yn y polau yn 2016, ni ddaeth erioed yn agos at hanner y bleidlais. Nid oes llawer o bobl ar o\u0302l sydd heb benderfynu sut i bleidleisio, ac mae hynny'n lleihau'r ansicrwydd yn sylweddol. Mae'r ras wedi bod yn rhyfeddol o sefydlog, mewn gwirionedd, er popeth sydd wedi digwydd yn ystod 2020. Mae pobl yn wirioneddoli hoffi Biden, rhywbeth sy'n sicr bad oedd yn wir am Clinton (ac, ysywaeth, mae'n anodd osgoi'r casgliad amlwg bod misogynistiaeth yn esbonio llawer o'r gwahaniaeth)."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Y pryder mwyaf, wrth gwrs, yw bod Trump am geisio dwyn yr etholiad. Yn wir, nid oes amheuaeth o gwbl am hynny: mae wedi datgan ei fwriad yn blaen (dyma reol hawdd ond gwirioneddol ddi-ffael i chi: pan mae Trump yn addo rhywbeth da, mae'n gelwydd; ond pan mae'n cyhoeddi ei fod am wneud rhywbeth sy'n swnio'n ddrwg, dyna'r amser i gredu bob gair (a disgwyliwch gwaeth eto). Nid bod yn smala yw hyn: dyma'n llythrennol yr unig ffordd gywir i ddehongli'r dyn)."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Cwestiwn arall yw a fydd yr ymdrech honno'n llwyddiannus. Y gobaith mwyaf yw bod Biden mor bell ar y blaen bod unrhyw ymgais coup yn ofer (mae'n warthus, wrth gwrs, bod angen i'r Democratiaid sicrhau buddugoliaeth swmpus er mwyn gallu ennill o gwbl). Ond hyd yn oed os yw'r coup yn aflwyddiannus, bydd yr ymdrech yn digwydd, a bydd diffyg cywilydd Trump a'i blaid yn gwthio'r system i'r eithaf. Mae'r dyddiau wedi'r etholiad am fod yn fler a brawychus y naill ffordd neu'r llall. Bydd cyfrifoldeb mawr ar y cyfryngau. Yn anffodus, maent wedi cael trafferth delio a\u0302 Trump dros y blynyddoedd diwethaf, felly bydd rhaid gobeithio eu bod wedi dysgu gwersi a pharatoi'n well y tro hwn. Er enghraifft amlwg, dylent sylweddoli nad oes rhaid darlledu nac ail-adrodd unrhyw Weriniaethwr sy'n ceisio hawlio buddugoliaeth cyn bod unrhyw ganlyniadau i gyfiawnhau hynny."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Gan gymryd mai Biden fydd yr arlywydd wedi 20 Ionawr (boed angen i lusgo Trump yn gorfforol allan o'r Ty\u0302 Gwyn neu beidio), a bod y Democratiaid yn ail-ennill y Senedd, bydd yn rhaid iddynt flaenoriaethu trwsio democratiaeth y wlad (i'r graddau i'r fath beth fodoli yn America erioed). Er popeth arall fydd ar eu pla\u0302t, fel y pandemig, chwalfa economaidd, anghydraddoldeb affwysol a system iechyd chwerthinllyd o fethedig, mae'n hollol, hollol, hollol hanfodol eu bod yn cael gwared, yn syth bin, ar bob un rhwystr sy'n ei gwneud yn anodd i bobl bleidleisio. Nid oes unrhyw beth pwysicach na galluogi pob oedolyn yn y wlad i bleidleisio'n rhwydd. a sicrhau nad oes modd i'r Gweriniaethwyr erydu'r hawl sylfaenol honno drachefn yn y dyfodol. Bydd rhaid hefyd gwneud Washington DC yn dalaith, a chynnig refferendwm ar y mater (gydag annibyniaeth neu setliadau eraill fel opsiynau, wrth gwrs) i diriogaethau fel Ynysoedd Americanaidd y Wyryf, Guam ac Ynysoedd Gogledd Mariana, a Samoa Americanaidd. Dyna'r peth moeol i'w wneud beth bynnag, ond byddai hefyd yn cywiro, i raddau o leiaf, allu'r Gweriniaethwyr i reoli'r Senedd gyda chefnogaeth lleiafrif o boblogaeth y wlad. Mae'n adrodd cyfrolau nad oes sicrwydd, hyd yn oed eleni, y bydd y Democratiaid yn cipio'r ddeddfwrfa honno er bod disgwyl iddynt fod ymhell ar y blaen yn y bleidlais boblogaidd."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Bydd angen hefyd cael gwared ar system anacronistig y coleg etholiadol, wrth gwrs, ond bydd hynny bron yn amhosibl oherwydd byddai'n golygu diwygio'r cyfansoddiad. Ond un peth fydd yn dechnegol hawdd fydd cywiro sefyllfa anghylaniadwy'r Goruchaf Lys, lle mae'r Gweriniaethwyr wedi llwyddo, trwy dwyll a rhagrith, i sicrhau mwyafrif eithafol o asgell-dde. Rhaid i Ddemocratiaid dderbyn mai'r unig ffordd o adfer y system ac o warchod normau yw i ychwanegu barnwyr, rhywbeth y mae modd ei wneud gyda mwyafrif syml yn y Senedd. Byddai hynny'n ymfflamychol yn wleiyddiol, ond nid oes dewis."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Bydd gan y Democratiaid ffenestr o ddwy flynedd ar y mwyaf i gyflawni hyn i gyd. Nid gormodiaith yw dweud bod parhad America fel gwlad ddemocrataidd yn y fantol, ac y byddai gan hynny oblygiadau brawychus i weddill y byd hefyd. Nid yw'r Gweriniaethwyr hyd yn oed yn smalio erbyn hyn bod modd iddynt ddarbwyllo mwyafrif y boblogaeth i'w cefnogi. Plaid ethno-genedlaetholgar gwyn ydyw, a'i hunig bwrpas yw atal cefnogwyr y blaid arall rhag pleidleisio, ac i ddibynnu ar y llysoedd, y maent wedi'u llenwi a\u0302 hacks ffyddlon, i rwystro a gwahardd popeth ar agenda'r Democratiaid ar yr ychydig achlysuron hynny pan fydd y blaid honno wedi ennill buddugoliaeth digon sylweddol i grafu mwyafrifoedd yn y ddwy ddeddfwrfa. Bydd gan y Democratiaid o fis Ionawr hyd at yr etholiadau canol-tymor nesaf ymhen dwy flynedd i sicrhau mai'r unig ffordd bosibl i'r Gweriniaethwyr ennill grym fydd trwy ddenu cefnogaeth mwyafrif o'r boblogaeth, er mwyn gorfodi'r blaid honno newid. Ar o\u0302l hynny bydd yn rhy hwyr."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Beth am dynged Trump ei hun? Bydd yn gwadu'r canlyniad, yn amlwg, dim ots pa mor agos fydd pethau, oherwydd mae'r dyn yn narsisist pathetig, ond mae'n wirioneddol bosibl bod rhaid iddo ennill yr etholiad yma er mwyn osgoi carchar. Nid oes ryfedd felly ei fod mor despret. Mae'n hollol hanfodol, yn fy marn i, bod Trump, ei blant, a phob person llwgr arall o'u cwmpas, yn cael eu herlyn a'u dedfrydu i garchar. Yn anffodus, ar o\u0302l ennill grym, greddf y Democratiaid fydd 'edrych ymlaen, nid am yn o\u0302l', gan bortreadu hynny fel y peth nobl, llesol, niwtral a phragmataidd i'w wneud. Mae'r reddf honno'n gwbl gyfeiliornus, a'r gwrthwyneb sy'n wir: y llwybr nobl, llesol, niwtral a phragmataidd yw sicrhau bod pobl llwgr yn cael eu cosbi. Os nad oes modd i arlywydd Gweriniaethol gael ei erlyn tra bod y Gweriniaethwyr mewn grym (oherwydd nad oes ganddynt gywilydd o gwbl), na chwaith pan mae'r Democratiaid mewn grym (oherwydd pryder am gael eu cyhuddo o 'fod yn wleidyddol'), byddai'n golygu trwy ddiffiniad nad oes posibl i unrhyw arlywydd Gweriniaethol gael ei erlyn am unrhyw beth, waeth pa mor ddifrifol ei droseddau. Mae'n hollol amlwg nad yw sefyllfa fel hyn yn gynaliadwy. Roedd buddugoliaeth Trump yn 2016 yn symptom o gymdeithas sydd wedi torri, ond mae'r dyn hefyd yn dangos yn glir sut mae'r gymdeithas honno wedi torri, sef bod gan oligarciaid llwgr rwydd hynt i wneud fel y mynnent. Mae hynny, ac anghydraddoldeb yn gyffredinol wrth gwrs, yn broblem arall bydd yn rhaid i Biden a'r Democratiaid ei datrys ar frys."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Fel mae'n digwydd, ni fuaswn yn synnu gweld Trump yn cyhoeddi dechrau ei ymgyrch ar gyfer 2024 yn fuan iawn (gan gymryd mai colli fydd ei dynged y tro hwn). Nid oherwydd bod ganddo obaith - na hyd yn oed y bwriad - o ennill ymhen pedair blynedd, ond er mwyn ei alluogi i alw unrhyw ymdrechion i'w ddwyn i gyfraith fel hit job gwleidyddol."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Mae'n glir beth ddylai ddigwydd, felly. Ond ai dyna fydd yn digwydd, mewn gwirionedd? Fel rwyf wedi'i nodi o'r blaen, er fy mhesimistiaeth am gyfeiriad y byd yn gyffredinol, mae'n hanfodol ein bod yn parhau i osod ein disgwyliadau yn uchel. Mae perygl i dderbyn o flaen llaw ei bod yn annhebygol y bydd Trump yn mynd o flaen ei well fod yn broffwydoliaeth sy'n gwireddu'i hun. Rwy'n credu bod y tebygolrwydd y bydd yn cael ei erlyn yn llai na'r hanner, ond un peth sy'n gwneud i mi feddwl bod mwy o siawns na mae sinigiaid savvy yn ei gydnabod yw'r ffaith bod ymddygiad Trump yn yr wythnosau nesaf yn debygol o blymio i ddyfnderoedd is eto. Mae'n bosibl bydd y cyfuniad o geisio hawlio buddugoliaeth yng ngwyneb pob ffaith i'r gwrthwyneb, a'r difrod bwriadol fydd yn ei achosi i'r hyn sy'n weddill o'r llywodraeth ffederal mewn tantrwm sbeitlyd, ar ben y ffaith bydd llawer o bobl sy'n gwybod gormod yn troi'n ei erbyn oherwydd na fydd rheswm rhagor i fod yn deyrngar iddo, yn ddigon i ddymchwel y mur gwleidyddol sy'n ei amddiffyn. Yn hynny o beth, y peth doethaf i Trump ei wneud, er ei les ei hun, fyddai i ildio'n wylaidd a chadw'i ben lawr. Oherwydd ei dwpdra a'i narsistiaeth, fodd bynnag, dyna'r union beth sy'n hollol sicr na fydd yn gallu ei wneud. Ei dwpdra sydd wedi ei alluogi i godi mor uchel. Byddai'n briodol a hyfryd dros ben petai'r twpdra hwnnw'n peri iddo golli'r cyfan."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Malu cachu fel arf wleidyddol"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Rhagfarn Widdecombe ac amddiffyniad truenus Farage"}]