[{"text_idx": "#000004", "text": "Cyflwynwyd Cwricwlwm i Gymruyr hydref diwethaf, gan gynnwys newidiadau yn y ffordd y caiff dysgwyr ac ysgolion eu hasesu, yn ogystal a\u0302 newidiadau yn y ffordd y caiff addysgwyr eu hyfforddi a\u2019u huwchsgilio. Mae diwygiadau\u2019n mynd rhagddynt, ond un o\u2019r newidiadau mwyaf arwyddocaol yn y cwricwlwm yw blaenoriaethu iechyd a lles pobl ifanc rhwng 3 a 16 oed. Yma, mae Dr Sara Long, ymchwilydd o Brifysgol Caerdydd yn y gwyddorau cymdeithasol, yn amlinellu ei gwaith i astudio\u2019r broses o roi\u2019r cwricwlwm ar waith."}, {"text_idx": "#000005", "text": "\u201cMae Cwricwlwm i Gymru yn cynnig cyfle unigryw. Am y tro cyntaf, mae\u2019n gosod iechyd a lles wrth galon dysgu. Un o\u2019r pedwar nod yw y bydd pob plentyn yng Nghymru yn \u2018unigolyn iach a hyderus\u2019. Bydd iechyd a lles yn un o chwe Maes Dysgu a Phrofiad ar y cyd a\u0302\u2019r Celfyddydau Mynegiannol; y Dyniaethau; Ieithoedd, Llythrennedd a Chyfathrebu; Mathemateg a Rhifedd, a Gwyddoniaeth a Thechnoleg."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Bellach, cydnabyddir yn eang y gall ysgolion gael dylanwad da neu ddrwg ar iechyd a lles pobl ifanc. \u201cLleoedd pwysig yw ysgolion ar gyfer ymyriadau cynnar i atal problemau corfforol ac iechyd meddwl yn nes ymlaen. Hwyrach y bydd atal effeithiol yn lleihau costau gwasanaethau iechyd yn nes ymlaen mewn bywyd."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Afraid dweud bod disgwyl i\u2019r system addysg wella iechyd a lles dysgwyr yn hynod o berthnasol o ran sut y caiff ysgolion a dysgwyr eu hasesu \u2013 ac mae hyn yn gofyn am fetrigau, neu ddangosyddion iechyd a lles priodol. Mae gan hyn hefyd oblygiadau ar gyfer y proffesiwn addysgu nad oedd yn rhaid iddo flaenoriaethu ac addysgu iechyd a lles i\u2019r graddau hyn yn y gorffennol."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Mae\u2019r gymrodoriaeth \u2013 Cyfuno iechyd a lles yn rhan o gwricwlwm ysgolion: ymchwiliad dulliau cymysg o\u2019r paratoadau i ddiwygio ysgolion ledled Cymru a\u2019i effeithiau ar iechyd a lles \u2013 yn rhoi\u2019r cyfle, sy\u2019n gyfyngedig o ran amser, i osod y sylfeini ar gyfer gwerthusiad o safon o\u2019r ffordd y mae\u2019r cwricwlwm newydd yn cael ei roi ar waith a\u2019r effeithiau ar iechyd a lles disgyblion."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Nod yr ymchwil yw: i) deall nodau\u2019r diwygiadau, a\u2019r prosesau ynghylch eu cyflwyno, o safbwyntiau rhanddeiliaid ym mholisi addysg Cymru; ii) adnabod y mesurau priodol ym maes iechyd a lles disgyblion, a chofnodi tueddiadau iechyd a lles cyn y diwygiadau er mwyn barnu llwyddiant y rhain yn ddiweddarach; iii) ceisio barn staff ysgolion ar y cwricwlwm newydd, a sut y bydd yn gweithio\u2019n ymarferol; iv) dod a\u0302\u2019r canfyddiadau ynghyd, gan greu\u2019r sylfeini i gynnal gwerthusiad ystyrlon a manwl o effaith y diwygiadau."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Cynhaliwyd cyfweliadau ag uwch-randdeiliaid yn system addysg Cymru, a gwnaed cyfres o astudiaethau achos mewn ysgolion ledled Cymru. Mae\u2019r gwaith hyd yma wedi nodi nifer o bwyntiau defnyddiol a all hwyluso\u2019r diwygiadau. Efallai mai\u2019r diwygiadau mwyaf perthnasol yw\u2019r newidiadau sydd eu hangen i baratoi addysgwyr a sefydliadau cymorth ysgolion i gyflawni\u2019r agenda iechyd a lles, ac i sicrhau bod y gwaith \u2018da\u2019 o ran iechyd a lles sy\u2019n digwydd mewn ysgolion ledled Cymru yn cael ei adlewyrchu\u2019n ddigonol yn y mesurau atebolrwydd."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mae diwygiadau yng Nghymru yn debyg i Gwricwlwm Rhagoriaethyr Alban, a gyflwynwyd yn 2010. Fel yn achos ein cwricwlwm newydd, roedd yn cynnwys ailwampio dysgu a datblygiad proffesiynol yn ogystal ag asesu a gwerthuso. Efallai mai\u2019r diwygiadau yng Nghymru a\u2019r Alban yw\u2019r rhai sy\u2019n gwyro fwyaf oddi wrth y penderfyniadau a wnaed yn San Steffan ers datganoli. O safbwynt gwyddonol, mae\u2019r sefyllfa hon yn gyfle unigryw i werthuso newidiadau polisi ar draws cyd-destunau."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Ymwelodd cydweithwyr o Education Scotland a\u0302 ni yn ddiweddar yn SPARK \u2013 parc ymchwil gwyddorau cymdeithasol cyntaf y byd \u2013 i roi eu barn ar y Cwricwlwm Rhagoriaeth, sut mae\u2019n cael ei roi ar waith a\u2019r gwersi a ddysgwyd yn ystod y degawd diwethaf. Cynhaliwyd sawl trafodaeth bord gron hefyd gyda chydweithwyr polisi, ymarfer ac academaidd, gan gynnwys cynrychiolaeth o Education Scotland, Llywodraeth Cymru, Estyn, Prifysgol Caerdydd a Prifysgol Metropolitan Caerdydd."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae seminar Education Scotland a\u2019r trafodaethau dilynol yn cyd-fynd ag ysbryd SPARK, sef meithrin y gwaith o gysylltu pobl a\u2019i gilydd mewn canolfannau gwahanol, ymgysylltu ar draws prifysgolion ac ymgysylltu a\u0302 byd polisi ac ymarfer. Byddwn ni\u2019n parhau i weithio gyda\u2019r partneriaid hyn wrth symud ymlaen ac rydyn ni gam arall yn nes at greu rhwydwaith trawsddisgyblaethol ledled y DU."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Ymchwilydd rhyngddisgyblaethol yw Dr Sara Long sy\u2019n ymddiddori mewn canlyniadau iechyd, lles ac addysg plant a phobl ifanc, gan fabwysiadu ystod o ddulliau ansoddol a meintiol ar draws sawl prosiect. Mae Dr Long yn gweithio yn DECIPHer \u2013 un o grwpiau ymchwil cyntaf SBARC sy\u2019n gysylltiedig ag Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol, Prifysgol Caerdydd. I gael rhagor o wybodaeth, ebostiwch longs7@caerdydd.ac.uk"}, {"text_idx": "#000019", "text": "ABOUT US DECIPHer brings together leading experts from a range of disciplines to tackle public health issues such as diet and nutrition; physical activity; and tobacco, alcohol and drugs, with a particular focus on developing and evaluating multi-level interventions that will have an impact on the health and wellbeing of children and young people. DECIPHer is funded by Welsh Government through Health and Care Research Wales."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Cwrdd a\u0302\u2019r ymchwilydd: Abbey Rowe yn trafod niwroamrywiaeth mewn ysgolion uwchraddMawrth 13, 2023\nYmchwilwyr o Brifysgol Caerdydd a\u2019u cydweithredwyr yn sicrhau grant o 3m ewro i ddatblygu rhaglen llesiant ar gyfer teuluoedd yn nwyrain EwropChwefror 24, 2023\nCwricwlwm ar gyfer iechyd a lles plantChwefror 17, 2023"}]