[{"text_idx": "#000008", "text": "Fy Adferiad Corfforol o Covid -19"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Sut mae\u2019r glun yn gweithio?"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae eich clun yn gymal sefydlog a chryf iawn a elwir yn gymal pelen a chrau. Y rheswm am hyn yw bod top asgwrn y glun wedi\u2019i siapio fel pe\u0302l. Mae\u2019r \u2018be\u0302l\u2019 hon yn eistedd y tu mewn i soced wag yn eich pelfis. Cymalau pelen a chrau sy\u2019n rhoi\u2019r mwyaf o symudiad o\u2019r holl wahanol fathau o gymalau yn y corff."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Mae cymal y glun yn cael ei ddal gyda\u2019i gilydd gan orchudd o gyhyrau sydd cael eu cysylltu wrth yr esgyrn gan gordiau cryf o\u2019r enw tendonau. Mae\u2019r cyhyrau a\u2019r tendonau hyn yn ffurfio capsiwl o amgylch y cymal ac yn cefnogi ei symudiadau. Maen nhw\u2019n helpu i symud y cymal sy\u2019n cefnogi\u2019ch coes a symudiad rhan uchaf eich corff."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Y tu mewn i\u2019r capsiwl mae\u2019r synofiwm, sy\u2019n iro\u2019r cymal gyda hylif synofaidd ac yn cadw\u2019r cartilag yn iach. Mae\u2019r cartilag yn eistedd rhwng esgyrn cymal eich clun er mwyn caniata\u0301u i\u2019r cymal symud yn llyfn ac mae\u2019n lleihau unrhyw effaith pan fyddwch yn cerdded neu\u2019n symud eich clun."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Gan fod cymal y glun yn ddwfn iawn ac mae llawer o gefnogaeth gan gyhyrau, mae\u2019r cymal yn sefydlog iawn ac mae\u2019n anarferol i\u2019r glun ddod o\u2019i lle, hyd yn oed ar o\u0302l anaf trawiad nerthol."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Y rhan fwyaf o\u2019r amser mae esboniad syml iawn am boen clun."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Os ydych wedi\u2019i gor-wneud hi wrth wneud ymarfer corff, mae\u2019r boen fel arfer yn cael ei achosi gan feinweoedd meddal, fel tendonau, wedi\u2019u straenio neu lidus, ac mae\u2019n aml yn clirio o fewn ychydig ddyddiau i wythnosau."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Wrth i chi fynd yn hy\u0302n, gall poen yn eich clun waethygu bob hyn a hyn, yn aml heb reswm. Os oes gennych broblem gyda chymal eich clun, efallai y byddwch yn teimlo poen yn yr afl, i lawr blaen y goes, ac yn y pen-glin. Weithiau poen pen-glin yw\u2019r unig arwydd o broblem glun \u2013 gelwir hyn yn boen dargyfeiriedig neu boen rheiddiol ac mae\u2019n weddol gyffredin."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Efallai y byddwch yn teimlo poen ar y tu allan i\u2019ch clun neu yn eich pen o\u0302l \u2013 er y gall hyn hefyd gael ei achosi gan broblemau gyda gwaelod eich cefn."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Os ydych wedi cael clun newydd neu sgriw clun deinamig o\u2019r blaen (pla\u0302t metel ar gyfer clun sydd wedi\u2019i thorri) ac wedi datblygu poen clun newydd neu anarferol sawl blwyddyn ar o\u0302l cael y llawdriniaeth, trefnwch apwyntiad i drafod hyn gyda\u2019ch meddyg teulu."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Os ydych chi wedi cwympo, wedi anafu\u2019ch clun ac yn ei chael hi\u2019n anodd rhoi pwysau ar eich coes efallai y bydd angen i chi weld meddyg."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Dylech ffonio 111 ar frys i drefnu slot apwyntiad yn yr adran ddamweiniau ac achosion brys, gan fod toriadau\u2019r glun yn gyffredin iawn, yn enwedig mewn pobl oedrannus sydd ag Osteoporosis."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Mae Osteoporosis yn gwneud esgyrn yn llai trwchus a bregus, fel eu bod yn torri\u2019n haws."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Mae cadw\u2019n heini yn rhan hanfodol o\u2019ch triniaeth a\u2019ch adferiad a dyma\u2019r peth gorau y gallwch ei wneud ar gyfer eich iechyd."}, {"text_idx": "#000024", "text": "atal y broblem rhag digwydd etocynnal eich lefelau ffitrwydd presennol \u2013 hyd yn oed os oes rhaid i chi newid yr hyn rydych yn ei wneud fel arfer, mae unrhyw weithgaredd yn well na dimcadw eich cyhyrau a\u2019ch cymalau eraill yn gryf ac yn hyblygcynnal pwysau corff iach"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Argymhellir eich bod yn aros yn y gwaith neu\u2019n dychwelyd i\u2019r gwaith cyn gynted a\u0302 phosibl yn ystod eich adferiad. Nid oes angen i chi fod yn rhydd o boen a symptomau i ddychwelyd i\u2019r gwaith."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Gorffwys eich clun ond ceisiwch osgoi cyfnodau hir o beidio a\u0302 symud o gwblSymud eich clun yn bwyllog am 10 i 20 eiliad bob awr pan fyddwch yn effroOs oes gennych anaf i\u2019r cyhyrau neu\u2019r ligament, mae\u2019r fideo hon \u201cThe Running Clinic\u201d yn gallu helpu cefnogi a rheoli eich adferiad."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Dychwelwch yn araf i weithgarwch arferolGwnewch beth bynnag y byddech fel arfer yn ei wneud gan gynnwys aros yn y gwaith, neu ddychwelyd i\u2019r gwaith os yw\u2019n bosiblCeisiwch osgoi chwaraeon neu godi pwysau trwm nes bod gennych lai o anesmwythdra a\u2019ch bod yn gallu symud yn well. Cofiwch gynhesu\u2019n llawn cyn i chi ddechrau gweithgareddau chwaraeon"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Os hoffech gael cyngor am feddyginiaeth neu ddulliau eraill o liniaru poen i\u2019ch helpu i reoli eich poen yn well siaradwch a\u0302\u2019ch Fferyllydd Cymunedol."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Gall meddyginiaeth poen helpu i leihau poen a\u2019ch helpu i symud yn fwy cyfforddus, a all eich helpu i wella."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Wrth gymryd meddyginiaeth poen mae\u2019n bwysig ei gymryd yn rheolaidd."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Os ydych chi\u2019n aros am lawdriniaeth gymal newydd y glun neu\u2019r pen-glin, gweler y dudalen ganlynol:"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Sut i baratoi ar gyfer Llawdriniaeth am ragor o wybodaeth."}]