[{"text_idx": "#000000", "text": "Diflaniad caeau reis yn bygwth rhagor o gynhesu byd-eang"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Mae golwg pryderus ar yr Athro Chris Freeman ger pwll dyframaethu a oedd yn arfer bod yn gae padi Mae newid mawr wedi bod yn digwydd ar hyd a lled Tsieina, heb i ni sylwi. Mae caeau padi wedi bod yn cael eu troi'n byllau dyframaeth yn gyflym iawn, ac yn dal i gael eu troi, er mwyn cynhyrchu rhagor o brotein i boblogaethau'r byd sy'n tyfu. Mae'r perygl i'r newid hwn gael effaith annisgwyl ar gynhesu byd-eang."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mae ymchwilwyr rhyngwladol, gan gynnwys yr Athro Chris Freeman o Brifysgol Bangor, wedi canfod bod troi caeau reis i ddyframaeth yn rhyddhau symiau anferthol o'r methan nwyon ty\u0302 gwydr i'r atmosffer."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Gan fod caeau reis eisoes yn ffynhonnell enfawr o fethan atmosfferig cymerwyd yn ganiataol na allai unrhyw beth ddigwydd i wneud sefyllfa anodd yn waeth."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Eglurodd yr Athro Freeman o Ysgol Gwyddorau Naturiol y Brifysgol: \"Mae caeau padi yn cynhyrchu llawer iawn o fethan pan gaiff deunydd planhigion eu torri i lawr gan ficrobau o'r enw methanogenau yn y priddoedd padi di-ocsigen sy'n llawn dw\u0302r. Ond yn y pyllau dyframaeth sy'n disodli'r caeau padi, mae llawer iawn o fwyd yn cael eu hychwanegu i fwydo'r crancod a'r pysgod sy'n cael eu tyfu ynddynt, ac mae hynny'n cynyddu'n sylweddol faint o ddeunydd sy'n pydru fel bod y methanogenau yn cynhyrchu hyd yn oed mwy o fethan.\""}]