[{"text_idx": "#000001", "text": "Gwasanaeth geneteg cyntaf y DU i gefnogi cleifion a theuluoedd yn agor"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Bydd pobl yng Nghymru y mae materion iechyd meddwl yn effeithio arnynt yn gallu elwa ar wasanaeth geneteg newydd sbon, a ddarperir drwy bartneriaeth a\u0302 Gwasanaeth Genomeg Feddygol Cymru Gyfan, Gwasanaethau Iechyd Meddwl y GIG, a chanolfannau ymchwil Prifysgol Caerdydd."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Tan yn ddiweddar, nid yw gwasanaethau iechyd meddwl wedi cael mynediad at y wybodaeth y gall geneteg arbenigol ei darparu."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Disgwylir i hyn newid yn sgil lansio Gwasanaeth Genomeg Seiciatrig Cymru Gyfan, gwasanaeth a ddatblygwyd o anghenion pobl sydd a\u0302 phrofiad byw o afiechyd meddwl ac sydd wedi\u2019i gynllunio i ddarparu cwnsela genetig i unigolion a theuluoedd y mae salwch meddwl yn effeithio arnynt, a chefnogi\u2019r gweithwyr proffesiynol sy\u2019n ymwneud a\u0302\u2019u gofal."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Dywedodd y Genetegydd Ymgynghorol Dr Annie Procter, arweinydd clinigol y gwasanaeth: \u201cMae lansio\u2019r gwasanaeth hwn yn benllanw gwefreiddiol naw mlynedd o weithio mewn partneriaeth a chydweithio rhwng pobl sydd a\u0302 phrofiad byw o heriau iechyd meddwl, a gweithwyr proffesiynol sy\u2019n gweithio ym maes gwasanaethau genetig ac iechyd meddwl y GIG a\u2019r byd academaidd, i drosi ymchwil academaidd sy\u2019n arwain y byd i ddarparu gwasanaethau rheng flaen y GIG i gynnig mynediad cyfartal i bobl yr effeithir arnynt gan salwch meddwl at gyngor genetig os ydyn nhw ei eisiau.\u201d"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Gall cleifion a theuluoedd gael eu hatgyfeirio gan dimau iechyd meddwl neu geneteg lleol."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Mae enghreifftiau o bobl y gellid eu hystyried yn cynnwys y rhai ag anhwylderau seiciatrig nad yw eu triniaeth yn profi\u2019n effeithiol fel y gobeithiwyd, unigolion sy\u2019n poeni am hanes teuluol o anhwylderau iechyd meddwl neu bobl a\u0302 ffactorau risg genetig hysbys sydd am gael cyngor am risgiau posibl i blant yn y dyfodol."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Cefnogir y gwasanaeth gan seiciatryddion, genetegwyr, cwnselwyr genetig, gwyddonwyr genetig, seicolegwyr a fferyllwyr, yn ogystal ag ymchwilwyr academaidd."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Os yw\u2019n briodol, gellir cynnig prawf genetig i unigolion a allai helpu i nodi newidiadau bach yn eu cod DNA \u2013 a elwir yn amrywiolion rhif copi (CNVs)."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Y gobaith yw y gallai\u2019r gwaith hefyd helpu i nodi mwy o newidiadau genetig a allai fod yn gysylltiedig ag afiechyd meddwl."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Mae\u2019r gwasanaeth hwn yn cynrychioli gwireddu blynyddoedd lawer o ymchwil yng Nghaerdydd ac ar draws y byd i ddarganfod mwy am gyfraniad geneteg i\u2019r risg o ddatblygu afiechydon meddwl."}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u201cI rai pobl, mae geneteg yn chwarae rhan bwysig yn natblygiad eu problemau iechyd meddwl, ac rydym yn gobeithio y gall y gwasanaeth newydd hwn gyfrannu at wella eu hiechyd meddwl a chorfforol."}, {"text_idx": "#000017", "text": "\u201cUn o agweddau pwysicaf a phleserus y gwasanaeth yw gweithio gyda chleifion a\u2019u teuluoedd i\u2019w helpu i ddod i ddealltwriaeth well o\u2019u cyflwr."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Gall genetegwyr clinigol a gweithwyr iechyd meddwl proffesiynol gyfeirio unigolion a theuluoedd sydd:"}, {"text_idx": "#000020", "text": "cael cwestiynau am sut y gall geneteg fod yn berthnasol i bobl sydd wedi cael diagnosis o seicosis neu anhwylder niwroddatblygiadol.\neisiau gwybod mwy am y risgiau genetig posibl o gael hanes teuluol o anhwylderau iechyd meddwl, gan gynnwys rhagdybiaeth a chyngor ar risg genetig amenedigol.\ndymuno trafod y risg o ddatblygu anhwylder iechyd meddwl sy\u2019n gysylltiedig ag amrywiolyn(au) risg genetig niwroseiciatreg hysbys a ganfyddir gan brofion genetig y GIG neu ganfyddiadau astudiaethau ymchwil penodol.\nym marn y clinigwr yn elwa o asesiad amlddisgyblaethol a phrofion genetig posibl"}]