[{"text_idx": "#000006", "text": "Adrodd straeon er mwyn sicrhau llwyddiant trefi Cymru"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Does unman lle ceir adlewyrchiad amlycach na hyn o stori cymuned na Threorci. Mae\u2019r dref fechan yng Nghwm Rhondda yn ne Cymru wedi gweddnewid o\u2019i gorffennol cynddiwydiannol i fod mewn lle blaenllaw ymysg strydoedd mawr Prydain. Fe\u2019i trawsnewidiwyd o gael ei hadnabod am ei diwydiant glo, i gorau meibion, i fandiau pres, i gyfyngu ar frandiau mawrion ar ei stryd fawr. Mae hi wedi profi\u2019r uchelfannau \u2013 darganfyddiad yr \u2018Aur Du\u2019 yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg \u2013 a\u2019r iselfannau \u2013 colli\u2019i diwydiant a\u2019i phobl. Mae pob un o\u2019r penodau hyn yn rhan o stori Treorci. Ond pwy sy\u2019n ysgrifennu\u2019r naratif hwn, a sut, a phryd?"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Ceir tystiolaeth ryngwladol glir yngly\u0302n a\u0302 grym adrodd straeon fel arf i wella llefydd. Fel rhan o gyfres o fesurau a gynlluniwyd i drawsnewid ffawd cymunedau, ceir prawf bod trefi sydd a\u0302 stori glir o ran eu hanes a\u2019u pwrpas wedi ffynnu. Ond o dan ba amgylchiadau y gellir atgynhyrchu\u2019r canlyniadau a welwyd yn America, Awstralia a Seland Newydd yn nes at adref? Ydy hi\u2019n bosibl defnyddio straeon i gefnogi trefi yn y DU?"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Aeth y Carnegie UK Trust \u2013 un o\u2019r sefydliadau mwyaf yn y DU a leolir mewn tref \u2013 ati i archwilio\u2019r union gwestiwn hwn trwy ei brosiect Talk of the Town. Yn dilyn proses ymgeisio gystadleuol, dewisodd y sefydliad gefnogi Treorci a Scarborough gydag arbenigedd adrodd straeon \u2013 dwy dref wahanol a\u0302 gorffennol, amgylchiadau presennol a dyheadau gwahanol iawn. Gyda chefnogaeth broffesiynol ym maes adrodd straeon, daethpwyd a\u0302 dinasyddion ar draws strydoedd, sectorau, ac amgylchiadau at ei gilydd i adnabod stori eu tref nhw sy\u2019n llinyn euraidd o\u2019i gorffennol, ei phresennol a\u2019i phosibiliadau i\u2019r dyfodol. Yn Nhreorci, mae eu stori\u2019n cydnabod treftadaeth ddiwydiannol y dref, yn dathlu ei llwyddiannau ar y stryd fawr, ac yn edrych ymlaen at yr hyn y gall ei hardaloedd awyr agored, ei chreadigrwydd, a thwristiaeth wneud trwy weithio mewn partneriaeth."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Ond sut gellir atgynhyrchu hyn ledled Cymru? Profodd Treorci lwyddiant sylweddol wrth ymwrthod a\u0302 thueddiadau cenedlaethol, rhyngwladol hyd yn oed, ar y stryd fawr, gyda thros 80% o fusnesau yn siopau bw\u0302tig annibynnol; digwyddiadau sinema awyr agored sy\u2019n denu 500 o bobl; a phartneriaethau unigryw yn eu lle rhwng bysiau a busnesau. Wrth gwrs nid yw\u2019n bosibl, a ni ddylid ceisio, copi\u0308o\u2019r gweithgareddau hyn ledled y wlad \u2013 mae gan bob tref ei hanes, ei rhinweddau a\u2019i chyfleoedd gwahanol. Yn hytrach, mae hyn yn ymwneud a\u0302 dwyn cymunedau ynghyd mewn naratif cyfunol fel bod eu stori wedi\u2019i saerni\u0308o a\u2019i bod, yn anad dim, yn cael ei defnyddio wrth ddatblygu trefi."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Yr hyn y gallwn gynnig yw adlewyrchiadau, o fod wedi cynnig y gefnogaeth adrodd straeon hon, gennym ninnau a thrigolion Treorci a Scarborough \u2013 i gyllidwyr, gwneuthurwyr polisi ac ymarferwyr sydd a\u0302 diddordeb mewn cefnogi adrodd straeon yng nghymunedau Cymru."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ond ni all arian brynu amser. Mae dwyn aelodau\u2019r gymuned ynghyd er mwyn datblygu stori eu tref yn broses hir-dymor, ailadroddol o alluogi, ymgysylltu a golygu. Gall defnyddio cyfleoedd lle mae\u2019r gymuned eisoes yn dod ynghyd, fel mater o drefn neu mewn argyfwng, gefnogi\u2019r broses trwy ddefnyddio perthnasau a rhwydweithiau sy\u2019n bodoli eisoes i\u2019w llawn effaith."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Ac yn olaf sicrhau amrywiaeth mewn meddylfryd \u2013 rhaid i\u2019r rheiny ar draws gwahanol strydoedd, gwagleoedd a sectorau gael eu cynrychioli mewn trafodaethau yngly\u0302n a\u0302 stori\u2019r dref. Byddai absenoldeb cynrychiolaeth lawn o ddemograffeg y dref, o\u2019i strwythurau economaidd a chymdeithasol, yn arwain at ddiffyg dilysrwydd."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Rhaid i\u2019r trigolion fedru gweld eu hunain yn stori\u2019r dref \u2013 yn yr hyn a ddywed y stori am orffennol y dref, ei hamgylchiadau presennol, a\u2019i gobeithion ar gyfer y dyfodol. Mae ymdriniaeth sy\u2019n pontio\u2019r cenedlaethau yn sicrhau nad yw\u2019r stori\u2019n byw yn y gorffennol; nid yw\u2019n berchen yn gyfangwbl i\u2019r rheiny yn y presennol; ac yn ystyried anghenion a dyheadau cenedlaethau\u2019r dyfodol. Yn Nhreorci, cafodd plant ysgol eu cynnwys yn y prosiect o\u2019r cychwyn cyntaf, a thrwy ystyried eu gobeithion ar gyfer eu tref yn y dyfodol, mae eu stori\u2019n ceisio dal gafael ar ei thrigolion, a denu eu cyfatebwyr i sicrhau ei chynaliadwyedd."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Felly, pan ddaw\u2019r amser i ni dynnu pob enfys i lawr o ffenestri Cymru, gall y bennod nesaf yn stori ei chymunedau gychwyn \u2013 pennod yngly\u0302n a\u0302\u2019r modd y newidion nhw eu ffyrdd o fyw a gweithio; sut y dalion nhw eu gafael ar eu ffyrdd newydd o ddod ynghyd yn ystod y pandemig; sut yr ailadeiladon nhw\u2019n gryfach. Ond bydd y bennod hon wedi\u2019i gwreiddio\u2019n gadarn yn hanesion ein cymunedau a\u2019u gobeithion ar gyfer y dyfodol. Bydd y bennod hon wedi\u2019i gwreiddio\u2019n gadarn yn y modd y daeth pandemig byd-eang wyneb yn wyneb ag ymateb lleol, o ganlyniad i\u2019r man y daeth cymunedau Cymru ohono, lle maen nhw ar hyn o bryd, a\u2019r hyn maen nhw\u2019n dyheu am gael bod."}]