[{"text_idx": "#000005", "text": "Working with Translation: Theory and Practice"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Artificial Intelligence (AI) for Earth Monitoring"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Young People and Mental Health"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Biochemistry: the Molecules of Life"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Dyslexia and Foreign Language Teaching"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Learn new skills with a flexible online course\nUpskill with a series of specialist courses\nEarn professional or academic accreditation\nStudy flexibly online as you build to a degree"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Learn new skills with a flexible online course"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Upskill with a series of specialist courses"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Earn professional or academic accreditation"}, {"text_idx": "#000016", "text": "Study flexibly online as you build to a degree"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Learn more about this course."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Y Cefndir: Beth yw microbau?"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mae microbau, a elwir hefyd yn ficro-organebau, bygiau, neu germau, yn organebau byw ma\u0302n sy\u2019n rhy fach i chi eu gweld gyda\u2019r llygad noeth."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Microbau yw\u2019r term generig cyffredin i ddisgrifio firysau, bacteria neu ffyngau, p\u2019un a ydyn nhw\u2019n ddefnyddiol neu\u2019n niweidiol.\nMaen nhw i\u2019w cael ymhobman bron ar y ddaear, ac maen nhw\u2019n rhan bwysig o fywyd.\nMaent i\u2019w cael mewn nifer o wahanol siapiau a meintiau.\nY term derbyniol yn wyddonol i ddisgrifio microbau sy\u2019n achosi i ni fynd yn sa\u0302l yw \u201cpathogenaidd\u201d neu \u201cpathogen\u201d. Mae\u2019n bwysig nodi nad yw\u2019r cyhoedd yn deall y term hwn yn dda. Mewn pleidlais gan y Gymdeithas Iechyd Cyhoeddus Frenhinol (RSPH) lle ymatebodd 2000 o bobl, dim ond 43% a ddywedodd bod pathogenau \u201cfel arfer neu bob tro\u201d yn niweidiol, a dywedodd 35% nad oedden nhw\u2019n gwybod beth oedd ystyr y term.\nY gair cyffredin anwyddonol am ficrobau yw \u201cgermau\u201d. Yn draddodiadol mae\u2019r term hwn yn disgrifio microbau niweidiol, gyda delweddau a lluniau sy\u2019n eu dangos nhw fel pethau bygythiol a hyll. Mewn blynyddoedd diweddar, mae wedi dod yn beth cyffredin i ddefnyddio\u2019r term i ddisgrifio unrhyw fath o ficrob.\nI osgoi camarwain plant, mae\u2019n bwysig iawn eich bod chi\u2019n dweud yn benodol a ydych chi\u2019n siarad am germau niweidiol neu y rhai sydd ddim yn niweidiol. Mae erthyglau wedi ymddangos yn y cyfryngau am brofion yn dangos miloedd neu filiynau o \u201cgermau\u201d yn y toiled neu ar arwynebau, ond dydyn nhw ddim yn dangos nad yw\u2019r rhain bob amser yn niweidiol, a\u2019u bod nhw\u2019n fuddiol mewn rhai achosion. Ym mhleidlais RSPH, dim ond 36% o\u2019r cyfranogwyr oedd yn meddwl bod germau weithiau\u2019n dda ac weithiau\u2019n ddwg, tra bo 58% yn meddwl eu bod nhw \u201cfel arfer neu bob amser yn niweidiol\u201d.\nYn ein cwrs ni, rydym yn defnyddio\u2019r term \u201cbyg\u201d i gyfeirio at unrhyw ficrob."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Hyfforddiant e-Byg i Addysgwyr Iechyd"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Firysau yw\u2019r lleiaf o\u2019r microbau a gallent fod yn niweidiol i bobl. Dydy firysau ddim yn gallu goroesi ar eu pennau eu hunain. Mae angen cell \u201cletyol\u201d arnyn nhw i oroesi ac atgynhyrchu. Unwaith maen nhw tu mewn i\u2019r gell letyol, maen nhw\u2019n lluosogi\u2019n gyflym ac yn dinistrio\u2019r gell yn y broses."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Un math o firws yw\u2019r Rhinofirws, sef enw arall am firws annwyd cyffredin. Mae mwy na 250 o wahanol fathau o firysau annwyd! Cymerwyd y llun o \u2018Giant Microbes\u2019."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Ffyngau yw\u2019r mwyaf o\u2019r microbau ac maen nhw\u2019n organebau amlgellog. Mae rhai ffyngau\u2019n ddefnyddiol ac mae rhai\u2019n gallu bod yn niweidiol i bobl. Mae ffyngau\u2019n cael eu bwyd naill ai drwy bydru deunydd organig marw neu drwy fyw fel parasitiaid ar letywr. Mae ffyngau\u2019n gallu bod yn niweidiol drwy achosi haint neu drwy fod yn wenwynig i\u2019w bwyta."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Un math o ffwng defnyddiol yw Penisiliwm sy\u2019n cynhyrchu\u2019r gwrthfiotig penisilin. Mae hefyd ffyngau y gallwch eu bwyta, fel Agaricws, sef yr hyn yr ydyn ni\u2019n ei alw\u2019n fadarch botwm gwyn."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Mae bacteria yn llai na ffyngau ond yn fwy na firysau, gallent fod yn ddefnyddiol ac yn niweidiol i bobl. Gallwn eu rhannu nhw\u2019n dri phrif grw\u0302p yn o\u0302l eu siapiau \u2013 cocci (peli), bacilli (rhodenni) a sbiralau. Gallwn rannu\u2019r cocci yn dri grw\u0302p hefyd yn o\u0302l y ffordd mae\u2019r cocci wedi eu trefnu: staphylococci (clystyrau), streptococci (cadwyni) a diplococci (parau). Gallwn ddefnyddio\u2019r siapiau hyn i adnabod y math o haint sydd gan glaf."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Yn ystod eu twf arferol, mae rhai bacteria yn cynhyrchu tocsinau sy\u2019n eithriadol o niweidiol i bobl ac yn achosi heintiau. Mae bacteria eraill yn hollol ddiddrwg i bobl ac mae rhai\u2019n gallu bod yn hynod o ddefnyddiol i ni. Mae mwy na 70% o facteria sydd ddim yn bathogenaidd."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Un math o facteria yw Staphylococcus aureus, sy\u2019n rhan o\u2019r fflora dynol arferol, ond weithiau gall achosi heintiau ar y croen. Cymerwyd y ddelwedd o \u2018Giant Microbes\u2019."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Rhowch wybod i ni yn y sylwadau isod \u2013 ydych chi\u2019n gweld yn aml fod plant a phobl ifanc yn drysu ynghylch y geiriau hyn?"}, {"text_idx": "#000032", "text": "Reach your personal and professional goals"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Unlock access to hundreds of expert online courses and degrees from top universities and educators to gain accredited qualifications and professional CV-building certificates."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Join over 18 million learners to launch, switch or build upon your career, all at your own pace, across a wide range of topic areas."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Create an account to receive our newsletter, course recommendations and promotions."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Find the ideal course for you"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Register for a FutureLearn account to get personalised course recommendations and offers straight to your inbox."}]