[{"text_idx": "#000005", "text": "Syrthiodd Derw Pontfadog, a gafodd ofal gan genedlaethau o deulu Williams ar Fferm Cilcochwyn ger y Waun, yn ystod storm yn 2013."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Yn 2013, llwyddodd Ysta\u0302d y Goron i luosogi coeden wreiddiol Derw Pontfadog a phlannu coeden ym Mharc Mawr Windsor, sy\u2019n parhau i fod ar yr ysta\u0302d."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Cafodd pum Derw Pontfadog arall eu himpio o\u2019r goeden hon, sydd wedi eu rhoi yn o\u0302l i Gymru drwy Ardd Fotaneg Genedlaethol Cymru, lle byddant yn cael eu cadw tan y tymor plannu nesaf."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Bydd dwy goeden ifanc yn cael eu plannu mewn lleoliadau Ymddiriedolaeth Genedlaethol Cymru yng ngogledd ddwyrain Cymru. Un yng Nghastell y Waun ac un arall yn y coetiroedd coffa yn Erddig, yn o\u0302l cais y Prif Weinidog. Bydd y coed ifanc eraill yn cael eu plannu yn yr ardd fotaneg."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Bydd y lleill yn aros yng Ngardd Fotaneg Genedlaethol Cymru fel rhan o\u2019u cynlluniau ar gyfer yr ardd goed i ddiogelu cronfa enynnau\u2019r dderwen eiconig."}, {"text_idx": "#000018", "text": "\u201cMae\u2019n gyffrous i\u2019r Ardd Fotaneg gael y cyfle i fod yn warcheidwaid y coed ifanc hyn wrth iddynt ddychwelyd i Gymru."}, {"text_idx": "#000019", "text": "\u201cWrth i ni ddatblygu Gardd Goed Genedlaethol ar y safle bydd y coed ifanc hyn yn ein cysylltu a\u0302 threftadaeth naturiol y genedl, ynghyd a\u0302\u2019r lleill a blannwyd ledled y wlad\u201d."}, {"text_idx": "#000025", "text": "\u201cMae Ysta\u0302d Windsor yn gartref i un o\u2019r casgliadau mwyaf o goed Derw a Ffawydd hynafol a hynod yng Ngogledd Ewrop, gan gynnwys Derw Pontfadog sy\u2019n bwysig yn ecolegol a gafodd ei impio o\u2019r goeden wreiddiol ac sydd mor gyfoethog o ran arwyddoca\u0302d diwylliannol."}, {"text_idx": "#000026", "text": "\u201cRoeddem yn falch iawn o chwarae rhan wrth luosogi a thyfu\u2019r coed derw Pontfadog ifanc hyn ac iddynt gael eu plannu yng Nghymru er mwyn i genedlaethau\u2019r dyfodol eu mwynhau.\u201d"}]