[{"text_idx": "#000013", "text": "'Painted saw-scaled viper' (Echis coloratus) : Llun gan: Adam HargreavesMae gwenwyn nadredd heddiw yn gymysgedd o ddwsinau o wahanol broteinau ac mae'n enghraifft o newid esblygol - nodwedd newydd sydd wedi ymddangos mewn grw\u0302p penodol o anifeiliaid ac sydd wedi cyfrannu at eu llwyddiant. Mae'n hanfodol bwysig ein bod yn deall sut y daeth y nodweddion newydd hyn i fod er mwyn deall patrymau esblygu mwy ymhlith anifeiliaid a gall daflu goleuni pwysig ar sylfaen enetig gwahaniaethau rhwng rhywogaethau, gyda goblygiadau amlwg ar gyfer effeithiolrwydd triniaethau i bobl sydd wedi cael eu brathu gan nadredd gwenwynig, lle mae cyfansoddiad y gwenwyn yn amrywio o fewn a rhwng rhywogaethau."}, {"text_idx": "#000015", "text": "'Leopard gecko' (Eublepharis macularius): Llun gan: Adam HargreavesMae'r genynnau sy'n amgodio'r proteinau hyn wedi cael eu dyblygu ar ryw adeg yn y gorffennol ac mae un o'r copi\u0308au dilynol wedi cael ei gyfyngu i'r chwarren wenwyn, lle mae dethol naturiol wedi gweithredu er mwyn datblygu neu gynyddu gwenwyndra. Mae hyn yn wahanol i'r ddamcaniaeth sefydledig bod proteinau gwenwyn yn cael eu \"recriwtio\" o feinweoedd y corff, yn yr ystyr bod y proteinau hyn yn cael eu mynegi eisoes yn y chwarren wenwyn neu'r chwarren boer cyn dod yn wenwynig."}]