[{"text_idx": "#000001", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Gorymdaith ymwybyddiaeth hoyw Caerdydd, 1985, oedd un o rai cyntaf y byd"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Ym mis Mehefin 1985 daeth criw o bobl at ei gilydd a gorymdeithio drwy strydoedd Caerdydd. Doedden ddim yn gwybod ar y pryd, ond hwn oedd un o orymdeithiau balchder hoyw cyntaf y byd."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Bellach, mae'r sefydliad Pride Cymru yn trefnu gorymdaith enfawr flynyddol drwy strydoedd y brifddinas dros benwythnos gw\u0302yl y banc mis Awst, sydd yn denu degau o filoedd o fynychwyr. Eleni, wrth gwrs, mae hi'n amhosib cynnal yr orymdaith, ond mae digwyddiadau Pride 2021 dal ymlaen."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Roedd Francis Brown yn un o'r criw bach gwreiddiol hynny no\u0302l yn yr 80au, sydd dal i gofio'r diwrnod a'r dylanwad a gafodd ar ei ymdeimlad o falchder."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Nes i ddim deall ar y pryd, ond dyma oedd un o orymdeithiau hoyw cyntaf y byd. Cyn hynny dim ond 10 oedd wedi bod, sydd yn syndod. Roeddem eisiau cynnal yr orymdaith i gofio terfysgoedd Stonewall yn Efrog Newydd yn 1969 - y digwyddiad wnaeth lansio'r mudiad Pride yn rhyngwladol."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Doedd dim llawer ohono ni, tua 20! Fe gwrddon ni yn nhafarn y Kings Cross [The Corner House heddiw] amser cinio ar y dydd Iau. Fe gerddon ni lawr Heol y Frenhines yn gweiddi a chwifio baneri. Roedd rhai o'r cyhoedd yn edrych yn gas ac fe gafon ni sylwadau gan eraill, ond wnaeth neb ymosod arno ni, oedd yn syrpreis braf."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Francis Brown heddiw"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Flwyddyn yn ddiweddarach, roedd gorymdaith arall gyda llawer mwy yn mynychu - tua 100 o bobl. Erbyn diwedd yr 80au roedd yna orymdeithiau yn erbyn Cymal 28 (deddf oedd yn gwrthwynebu hyrwyddo perthnasau hoyw) a ddenodd tua phedair mil o bobl. O ystyried y cyfnod, mae'n anodd credu'r ffigwr yma."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Gorymdaith y mynychodd Francis yn erbyn Cymal 28 (Cymal 27 oedd y teitl gwreiddiol arno)"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Roedd llawer o'r bobl oedd ar y gorymdeithiau hynny ddim yn rhan o'r gymuned LDHT, ond hytrach yn heterorywiol ac eisiau dangos cefnogaeth."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Mae mwy o gefnogaeth gan bobl o bob cefndir erbyn hyn, a'r heddlu yn enwedig. Pumdeg mlynedd yn o\u0302l doedd y gymuned hoyw a'r heddlu ddim yn cydweld. Mae'n anodd cymharu sut mae pethau nawr i beth oedd e."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Cofio hanes hoyw CymruColli swydd ar sail rhywioldebBygythiad a balchder; newid agweddau at y gymuned hoyw"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Pride mor bwysig ag erioed.."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Mae pethau wedi tyfu'n aruthrol yn y 25 mlynedd diwethaf, yn enwedig ers i Haydn Price (un o sefydlwr Pride Cymru) a'i di\u0302m gynnal yr orymdaith gyntaf yn 1999. Mae penwythnos gw\u0302yl y banc ym mis Awst wedi tyfu a thyfu. Cyn y pandemig roedd bron i 100,000 o bobl yng Nghaerdydd ar gyfer penwythnos Pride."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Mae 20,000 i 50,000 yn rhan o'r gorymdeithiau erbyn hyn. Mae'n newid syfrdanol! Mae'r gorymdeithiau mor bwysig ag erioed - mae dal yn rhwystr i bobl ifanc i ddod mas."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Mae gweld miloedd o bobl LDHT o gwmpas y gorymdeithiau yn rhoi hyder a gobaith i bobl ifanc i beidio bod ofn."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Disgrifiad o\u2019r llun, Mae miloedd ar filoedd o bobl yn rhan o orymdaith flynyddol Pride Cymru yng Nghaerdydd"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Ni fyddai hynny'n wir oni bai fod pobl, fel yn nherfysgoedd Stonewall, wedi sefyll lan dros eu hawliau. Rydym ni'n ddyledus iddyn nhw."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Dydy penwythnos Pride heb ddigwydd dros y blynyddoedd diweddaraf oherwydd Covid, ond eleni, dwi'n helpu mewn digwyddiad yn nhafarn St Canna yn Nhreganna."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Ni fydd pandemig hyd yn oed yn ein hatal ni rhag teimlo PRIDE!"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Prif StraeonDyn yn euog o lofruddio dynes 71 oed yn Y BermoPublished6 awr yn o\u0302lEisteddfod Llangollen wedi 'diraddio' y GymraegPublished1 awr yn o\u0302lDyn wedi'i daro a'i lusgo dan ei fan gafodd ei dwynPublished4 awr yn o\u0302l"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Dyn yn euog o lofruddio dynes 71 oed yn Y Bermo"}]