[{"text_idx": "#000000", "text": "HomeKeleierBezan\u0303 divroad hag er Rezistan\u0303s : testeni \u201csponterien\u201d war o leve"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Bezan\u0303 divroad hag er Rezistan\u0303s : testeni \u201csponterien\u201d war o leve"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Harozed vihan, harozed ar pemdez, harozed kuzh ha dilorc\u2019h... Prantadou\u0300 zo en Istor ma vez anzavet pegen pouezus eo al labour \u201clous\u201d bet fiziet alies-tre er re baouran\u0303 hag er minorelezhiou\u0300. E 1985, gant an teulfilm Des terroristes a\u0300 la retraite savet gant Mosco Boucault, e oa bet diskouezet roll kreiz an divroidi er Rezistan\u0303s a-enep d\u2019an naziegezh. Ha n\u2019eo ket bet ar film-man\u0303 hep ober reuz bras er vro..."}, {"text_idx": "#000003", "text": "\u201cAr skritell a oa hen\u0303vel ouzh un tarch gwad, rak da zistagan\u0303 e oa diaes ho anviou\u0300\u201d, a gane Le\u0301o Ferre\u0301. D\u2019an 21 a viz C\u2019hwevrer 1944, e oa peget ouzh mogeriou\u0300 holl ge\u0302riou\u0300 bras Fran\u0303s ur skritell ruz. Ruz, evel gwad izili \u201cArme an torfed\u201d, lesanvet evel-se gant Alamagn nazi. 23 den a oa bet en fuzuilhet d\u2019an deiz-se, ha ne chom anezho nemet o foltridi er skritell, ha meneg o bro orin. Divroidi, yuzevien, komunourien ha rezistanted int, anavezet dindan an anv \u201cStrollad Manouchian\u201d. Holl e oant stourmerien er strollad FTP MOI (labourerien divroet) ar Strollad komunour. Er film Des terroristes a\u0300 la retraite e vez roet ar gaoz d\u2019ar re anezhe a zo chomet bev."}, {"text_idx": "#000004", "text": "N\u2019eo na Moulin na Mo\u0302quet nag Aubrac o anviou\u0300, met ur roll kreiz o deus bet er Rezistan\u0303s koulskoude : Mitzflicker, Farber, Lemberger, Kojitsky, Weissberg, Rayski hag Holban a vez aterset er film o seizh. Muioc\u2019h eget 200 a dud int bet o kemer an armou\u0300 etre 1941 ha 1944 hag int da aozan\u0303 gwalldaoliou\u0300 a-enep d\u2019an alouberezh nazi, e Pariz dreist-holl. N\u2019int anavezet nemet dre ar Skritell ruz zo bet da c\u2019houde koulz lavaret. Intan\u0303vez Missak Manouchian, stourmer e penn ar vandennad, en em c\u2019houlenn :"}, {"text_idx": "#000005", "text": "Devezhiou\u0300 zo n\u2019hallan ket herzel a son\u0303jal marteze, ma ne vefe ket bet graet ar skritell ruz-man\u0303 gant an nazied, ne vefe ket bet kaozeet gant den ebet eus Manouchian, Boczov, Rajman, Alfonso hag ar stourmerien estren all. Douaret ha dison\u0303jet e vefent bet. Sellit ouzh ar re chomet bev, petra int deuet da vezan\u0303 ?\u201d"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ha muioc\u2019h eget ur skritell pe un tamm paper simbolek eo ar sponterien-man\u0303 : bev ha fentus int, ha kren\u0303v-meurbet eo o zesteni. Paket gant sell tener ar c\u2019hamera, kontan\u0303 a reont penaos int deuet da Vro-C\u2019hall, penaos int en em gavet er Rezistan\u0303s, penaos e oa aozet o strollad stourm, penaos o deus kemeret an armou\u0300. Lod anezho ne oant nemet 16 vloaz bennak. Ha dreist-holl, penaos o deus desket lazhan\u0303. Un afer aes eo bet evit lod, plijus zoken ; ar santimant da servijout d\u2019un dra bennak. Evit re all, ar redi d\u2019en em zifenn hepken, un diviz poanius, diaes da gemer. Dibosupl a-wechou\u0300. Bev e seblant c\u2019hoazh bezan\u0303 ar boan enno, evel pa vije c\u2019hoarvezet an darvoudou\u0300 un nebeud deiziou\u0300 a-raok tra ken."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Ar santimant-se a santer ivez gant an doare filman\u0303 dibabet gant Mosco. Goulenn a ra gant ar rezistanted war o leve c\u2019hoari en-dro senennou\u0300 an argadennou\u0300 bet kaset da benn ganto daou-ugent vloaz a-raok. Hag an dud-kozh da c\u2019hoari en-dro an eskemmou\u0300, gant o c\u2019horfou\u0300 dizampart, koshaet, gant ar jestrou\u0300, an tennou\u0300, ar rikou\u0300, ar revolver e plastik, pe c\u2019hoazh ar rekipe evit fardan\u0303 bombezennou\u0300 er ge\u0302r. An Istor gwir a vez c\u2019hoariet ganto, war stumm ur film faltazi. Gant empatiezh ha gant ur fent dibar int filmet."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Petra e oa pal ar feulster dispaket ganto a-enep da Alamagn nazi ? Ne oa ket merket gant ar gasoni kement-se, a respont ar sponterien, met gant ar c\u2019hoant ober aon d\u2019an Alamaned, terrin\u0303 o santimant digastiz, evit ma n\u2019hallfent ket en em santont e surentez e Pariz ken. Sevel a ra ivez ar film goulennou\u0300 war an diforc\u2019h etre sponterezh-Stad ha sponterezh-pobl. \u201cMervel a ran hep kasoni ennon e-ken\u0303ver ar bobl alaman\u201d, a zo bet skrivet gant Aragon e \u201cStrophes pour se souvenir\u201d e 1955 just-a-walc\u2019h, diwar-benn ar strollad Manouchian."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Sktritell propaganda a-enep d\u2019ar Rezistan\u0303s (1943)"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Perak eo bet dibabet ar baotred-man\u0303, yuzevien, divroidi, evit ober ar seurt labour \u201clous\u201d ? Ha n\u2019o doa int \u201cnetra da goll\u201d pelloc\u2019h eget ar re all ? Hag un doare e oa evito da zifenn, savetein\u0303 o buhez ? Hag aesoc\u2019h e oa evit ar Strollad komunour gall lakaat gwask warno ?"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ar Strollad komunour a glaskas mirout ouzh ar film da vezan\u0303 skignet war Antenne 2 e 1985, abalamour d\u2019ar 15 munutenn er fin m\u2019eman\u0303 meneget gant testou\u0300 zo ur giriegezh posupl eus ar Strollad e-ken\u0303ver buheziou\u0300 stourmerien ar Skritell ruz a vije bet aberzhet. Tud all, evel an istorourez Annette Wiervorka, a lavar ez eo kouezhet ar strollad abalamour d\u2019an evezherezh polis hepken. Netra sur, a-benn ar fin, ken kren\u0303v eo bet hag eo c\u2019hoazh ar bec\u2019h tro-dro da vemoriou\u0300 ar Rezistan\u0303s. Goude ur frapad tabut bras, 13 milion a bellarvesterien a welo ar film en tele memes tra."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ar pezh zo sur : chomet eo kuzhet roll an harozed o anviou\u0300 \u201cdizistagus\u201d e memor ofisiel ar Rezistan\u0303s goude ar brezel. Dilezet gant ar Republik. Lakaet eo bet war wel da gentan\u0303-penn ar rezistanted a orin gall penn-da-benn, ha distroet eo ar re all d\u2019o staliou\u0300-labour, en disgwel."}, {"text_idx": "#000017", "text": "N\u2019eo ket stourmerien trec\u2019hlid a vez gwelet er film-man\u0303, met paotred o poanian\u0303 atav hag adarre. Charles Mitzflicker, da skouer, an dremm mouget ha sonnet gant ar boan pa son\u0303j en e familh bet lazhet holl gant an nazied. Bihan eo lorc\u2019h ar sponterien war o leve, bras o glac\u2019har hag o c\u2019halonad. \u201cM\u2019eus ket c\u2019hoant da vezan\u0303 bras, c\u2019hoant am eus da chom bihan, deus aman\u0303 vez gwelet ha santet ar gwellan\u0303\u201d, eo bet la\u0302ret un deiz gant ar realizatour Mosco."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Harozed n\u2019omp ket. Arabat kredin\u0303 n\u2019hon doa ket aon. Rezistet hon eus peogwir e oa posupl deomp en ober : familh ebet, labour ebet. Ha peogwir e karemp bro-C\u2019hall. Advabet he doa ac\u2019hanomp. Ret eo ijinan\u0303 koulskoude e peseurt stad e oamp. Evit ar pezh a sell ouzhon, ne zebren ket. Dibosupl e oa din lonkan\u0303, evel ur voulenn am boa er gouzoug. Ne gousken ket kenebeut, ha ma, gant an dinerzhet ma oan, \u2018teuen a-benn da vont d\u2019ar strad, ne raen nemet gwall hun\u0303vreou\u0300. Da fin ar brezel e oan daou-ugent kilo.\u201d"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Des terroristes a\u0300 la retraite \u2013 Teulfilm gall, sevenet gant Mosco Boucault e 1983 \u2013 1e21mn"}, {"text_idx": "#000022", "text": "Des Terroristes a\u0300 la retraite a c\u2019heller kavout e VOD war lec\u2019hienn Arte BoutiqueUr pennad diwar-benn ar rendael bet krouet gant ar film er bloavezhiou\u0300 1980Pennad kinnig kilsell Cine\u0301ma du re\u0301el diwar-benn ar realizatour Mosco, hag en deus labouret kalz war istor an tu-kleiz komunourIls e\u0301taient juifs, re\u0301sistants, communistes, levr an istorourez Annette Wieviorka : ur poltred a-stroll merket gant an Istor hag ar marv"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Ma\u2019z oc\u2019h dedennet da gemer perzh er gelaouenn kasit ur postel deomp war :"}]