[{"text_idx": "#000003", "text": "Wrth i ni eistedd yng nghanol tymor yr Eisteddfodau, ffarwelio gyda gw\u0302yl yr Urdd ac edrych ymlaen at y Genedlaethol, mae\u2019n amser delfrydol i fyfyrio ar ein hasedau fel Cymry... ein hunaniaeth, ein hiaith, ein ffordd o fyw...\nNid gwyrth a rhodd ar ddamwain a hap yw\u2019r asedau yma ond yn hytrach canlyniad i brotest a brwydro, yn o\u0302l y cyfarwyddwr a cherddor Izzy Morgana Rabey.\nGyda\u2019u cerdd brotest \u2018Comisiwn\u2019, cerdd sy\u2019n siarad yn erbyn presenoldeb yr heddlu ar faes Eisteddfod yr Urdd eleni, hawliodd Izzy ein sylw. Mewn sgwrs gyda Lysh Cymru, maen nhw'n son am eu gwaith protest a phwysigrwydd protest i fodolaeth ein hunaniaeth."}, {"text_idx": "#000006", "text": "LC: Wyt ti\u2019n credu bod gweithredoedd radical a phrotest fel hyn yn rhan bwysig o hanes Cymru?\nIMR: Mae\u2019r ffaith fod yr iaith Gymraeg yn dal i fodoli a\u2019r ffaith \u2018mod i\u2019n siarad Cymraeg oherwydd bod pobl yn y gorffennol wedi gwrthdaro gyda\u2019r heddlu neu wedi gwrthdaro gyda\u2019r rheini mewn pw\u0302er.\nDyma sut mae\u2019r Gymraeg wedi parhau... trwy frwydro! Ni mor lwcus fod yr iaith Gymraeg dal yma, bod cymaint o bobl yn ei siarad hi o hyd er ei bod hi\u2019n iaith leiafrifol, sy\u2019n stori wahanol i\u2019r Alban ac Iwerddon. Ni\u2019n gorfod bod yn rili falch o hynny, ond mae hynny o ganlyniad i frwydro ac i brotest. Fi\u2019n credu ein bod ni\u2019n gallu anghofio hanes yn glou iawn.\nYng Nghymru, ry\u2019n ni dal mewn byd ble mae yna lot o firsts yn digwydd... Pethau\u2019n sy\u2019n digwydd am y tro cyntaf, pethau dy\u2019n ni heb weld o\u2019r blaen. Blwyddyn yma, fi\u2019n cyfarwyddo'r monolog cyntaf sydd wedi cael ei gomisiynu gan fenyw queer, monolog am fywyd queer ac sydd wedi cael ei gyfarwyddo gan fenyw queer a hynny yn yr iaith Gymraeg. Dyma\u2019r tro cyntaf i hyn ddigwydd, ac mae hynny\u2019n rili gyffrous."}, {"text_idx": "#000007", "text": "LC: Wyt ti\u2019n meddwl bod y we a\u2019r cyfryngau cymdeithasol wedi ei gwneud hi\u2019n haws i bobl leisio eu barn, siarad am be maen nhw\u2019n credu a chynnal sgyrsiau hollbwysig?\nIMB: Yndw, dwi yn credu hynny. Be sy\u2019n gwneud fi\u2019n drist yw gweld y sgyrsiau yn agor ar lein, ond o ran newid strwythurol a newid polisi, mae stwff dal yn rili araf. Mae pobl yn siarad ar gyfryngau cymdeithasol, ond wedyn ydyn ni\u2019n gweld y newidiadau yna, o ran y Llywodraeth neu addysg? Mae stwff dal yn rili araf! Mae\u2019n rili diddorol achos fi\u2019n credu ein bod ni\u2019n byw mewn dau fyd eithaf gwahanol yn y cyd-destun hynny."}]