text: Ein av heimilunum stóð uppi á tekjuni og skavaði í kavanum. Hann var í gulum, ullintum vøttum, og teir gjørdust sum frá leið vátir og ónossligir at vera í. So hann legði teir upp á skorsteinin, suffaði og helt á at skava. Umsíðir fann hann lúkuna í tekjuni.
text: #000000
text: „Hygga síggj, har er hon,“ segði heimilin. „Og har niðri liggja tey og sova. Sova og sova og sova. Meðan onkur annar stríðir seg út av lívinum, bara tí at jólini brátt eru í hondum.“
text: #000001
text: Nú var heimilin ógvuliga firtin, og har­aftrat var hann ikki heilt vísur í, hvar hann hevði lagt gulu vøttirnar hjá sær. Hasar vøttirnar dámdi honum serliga væl.
text: #000003
text: So hann fór trampandi víðari oman lofts­trapp­ur­nar, bresti hurðina upp og rópti ils­liga: „Nú verða jól! Eg eri leiddur og kedd­ur av tykkum svøvnskarvum, og nú fara jólini at koma hvørja løtu, tað skal vera!“
text: #000004
text: Har lógu mumifólkini í vetrardvala sum vant. Tey høvdu sovið í fleiri mánaðir og høvdu væntað at kunna sovið líka til várs. Svøvn­urin hevði rurað teimum friðarliga og laga­liga allan henda langa summarseinnapartin. Nú rak brádliga ófriður og køld luft inn í dreym­ar­nar hjá Mumitrøllinum. Og so kom onkur og skræddi dýnuna oman av honum og rópti, at hann var leiddur og keddur av hesum, og at jólini vóru í hondum.
text: #000005
text: „Er várið longu komið?“ mutlaði Mumi­trøllið.
text: #000006
text: „Várið?“ segði heimilin fjálturstungin. „Nei, nú eru jól, lurta eftir; jól. Og eg havi einki fingið frá hondini enn, og nú senda tey meg higar at grava tykkum út mitt í øllum. Vøtt­ir­nar havi eg helst mist. Og øll tuska sum galin aftur og fram, og einki er liðugt ...“
text: #000007
text: Og so fór heimilin trampandi upp aftur gjøgnum trappurnar og hvarv út gjøgnum lúkuna í tekjuni.
text: #000008
text: „Mamma, vakna,“ segði Mumitrøllið ræðslu­sligið. „Nakað ræðuligt er hent. Tey kalla tað jól.“
text: #000009
text: „Hví sigur tú so?“ segði mamma hansara og stakk nøsina út undan dýnuni.
text: #000010
text: „Eg veit ikki rættiliga,“ segði sonur hennara. „Men einki er í lagi, og onkur er horvin, og øll renna sum galin aftur og fram. Kanska er vatn­flóð aftur nú.“
text: #000011
text: Hann risti varisliga í Spelknadidduna og tesk­aði: „Tú skalt ikki vera bangin, men nakað ræðu­ligt er hent.“
text: #000012
text: „Er hetta tað, tey kalla jól?“ spurdi Mumi­pápin bilsin. Hann fekk sær upp í lógvan av vatti og hugdi at tí. „Man hetta vera vaksið upp úr jørðini?“ segði hann. „Ella dottið niður úr luftini? Er hetta alt komið í senn, hevur tað verið sera ótespiligt.“
text: #000017
text: „Men pápi, hetta er kavi,“ segði Mumi­trøllið. „Eg veit, at hetta er kavi, og hann kemur ikki eftir einari løtu.“
text: #000018
text: „Passar tað?“ segði Mumipápin. „Men ótespi­ligt hevur tað verið.“
text: #000019
text: „So, nú eru tit so umsíðir vaknað,“ segði hon líka­sæl. „Síggið til at fáa fatur á einum grann­træi, áðrenn myrkt verður.“
text: #000021
text: „Eg havi ikki stundir at tosa meira við tykkum nú,“ rópti mostirin aftur um seg og skund­aði sær víðari.
text: #000022
text: „Áðrenn myrkt verður,“ teskaði Spelkna­diddan. „Hon segði „áðrenn myrkt verður“. Tað vanda­mikla kemur í kvøld ...“
text: #000023
text: „Tað er skilligt, at vit mugu hava eitt grann­træ, skulu vit klára okkum,“ helt Mumipápin. „Eg skilji púrt einki.“
text: #000024
text: „Men latið tykkum í turriklæði og stivlar, tá ið tit fara eftir hasum granntrænum. So skal eg royna at kynda upp í kaminini, til tit koma aftur.“
text: #000026
text: Mumipápin gjørdi av ikki at taka av sínum egnu grann­trøum hóast hesa hóttandi van­lukk­una, tí hann var sera sárur um tey. Í staðin krupu tey upp um rimagarðin hjá Gafsluni og valdu sær eitt stórt træ, sum hon í roynd og veru ikki fór at hava serliga nógvan tørv á.
text: #000027
text: „Man ætlanin vera, at vit skulu krógva okkum í tí?“ spurdi Mumitrøllið.
text: #000028
text: „Tað veit eg ikki,“ svaraði Mumipápin og helt fram at høgga. „Eg skilji rætt og slætt púr­asta einki.“
text: #000029
text: Tey vóru komin næstan heilt oman at ánni, tá ið Gafslan kom turnandi móti teimum við føvn­ing­inum fullum av posum og pakkum.
text: #000030
text: Hon var hummarreyð í andlitinum og ógvu­liga uppreitt. Og tíbetur kendi hon ikki træið hjá sær aftur.
text: #000031
text: „Rokan í fjøruni,“ rópti Gafslan. „Tað átti ikki at verið loyvt, at óskikkiligir tinda­svína­ungar ... Og sum eg beint nú segði við Døpru, tað er nógv fyri ...“
text: #000032
text: „Granntræið,“ segði pápi Mumitrøllið frá sær sjálvum og krøkti seg í skinnkragan hjá Gafsl­uni. „Hví skulu vit hava hatta grann­træið?“
text: #000033
text: Og so misti hon pakkarnar hjá sær niður í kavan, og húgvan datt niður um nøs­ina á henni, og hon var um at gráta, so fjált­ur­stung­in var hon.
text: #000035
text: Mumipápin risti við høvdinum og tók grann­træið upp aftur.
text: #000036
text: Eitt lítið tandur sat uttast á sofuni og drakk te. Tað hevði sitið í kavanum undir hava­stovuni og sæð so neyðarsligt út, at Mumi mamman hevði boðið tí innar.
text: #000038
text: „Hyggið, her er granntræið,“ segði Mumi­pápin. „Høvdu vit nú bara vitað, hvat tað skal brúkast til. Gafslan segði, at vit skuldu pynta tað.“
text: #000039
text: „Sum tað er vakurt,“ segði tað lítla tandrið brádliga, og so setti tað teið í hálsin av berum smædni og angraði, at tað nakrantíð hevði dittað sær at sagt nakað.
text: #000040
text: „Veitst tú, hvussu eitt granntræ skal pyntast?“ spurdi Spelknadiddan.
text: #000041
text: Hetta lítla neyðardýrið rodnaði upp um bæði oyru og teskaði: „Við onkrum vøkrum. So vakurt, sum til ber. Tað havi eg hoyrt.“ So gjørd­ist tað frá sær sjálvum av smædni, tók hend­ur­nar upp fyri andlitið, koyrdi te­koppin um koll og hvarv út gjøgnum hava­stovu­hurð­ina.
text: #000042
text: „Nú skulu tit vera still eina løtu, tí nú hugsi eg,“ segði Mumipápin. „Skal granntræið gerast so vakurt sum gjørligt, kann ætlanin ikki vera, at vit skulu krógva okkum fyri tí vandamikla í tí; tað vandamikla skal blíðkast. Nú haldi eg, at eg skilji, hvat tað snýr seg um.“
text: #000043
text: Tey bóru beinanvegin granntræið út í garð­in og settu tað djúpt niður í kavan. Og so fóru tey í holt við at pynta tað við øllum tí vakrasta, tey áttu.
text: #000044
text: Tey pyntaðu tað við gágguskeljum úr blómu­teig­unum og við perluhálsband­inum hjá Spelk­na­didd­uni. Tey tóku glaskrystall­ini av stovu­lamp­uni og hongdu tey á grein­ar­nar, og í toppin settu tey eina silkirósu, sum Mumi­mamman einaferð hevði fingið frá Mumi­pápa­num.
text: #000045
text: Tá ið tey vóru liðug, kom mostir heimilin aftur framvið á sínum sparkara. Nú koyrdi hon hinvegin og hevði eftir øllum at døma upp­aftur meira skund.
text: #000047
text: „Hygg granntræið hjá okkum,“ rópti Mumi­trøllið.
text: #000048
text: „Hann náði tú meg,“ segði mostir heimilin. „Men tit hava jú altíð verið nakrir serskøltar. Íðan eg noyðist víðari ... skal gera mat til jóla.“
text: #000049
text: „Mat til jóla,“ tók Mumitrøllið uppaftur. „Eta jólini eisini?“
text: #000050
text: Mostirin lurtaði ikki eftir tí, hann segði. „Halda tit kanska, at vit kunna vera jólamat fyri uttan,“ segði hon ótolin og fór við ferð á spark­ara­num oman brekkuna.
text: #000051
text: Mumimamman stríddist allan seinnapartin. Og beint áðrenn kvøldið kom, var jólamaturin liðugur og stóð so freistandi í smáum skálum rundan um træið. Har var saft og mjólk og blá­berja­postei og pískað egg og alt møguligt annað, sum mumihúskinum dámdi.
text: #000052
text: „Halda tit, at jólini eru øgiliga svong?“ spurdi Mumi­mamman og hevði ikki frið á sær.
text: #000053
text: „Ikki svangari enn eg,“ segði Mumipápin langt­andi. Hann sat og kulsaði í kavanum við teppi­num upp um oyruni. Men smákrúp noyð­ast altíð at vera sera, sera fólkalig, tá ið talan er um stórar náttúrukreftir.
text: #000054
text: Niðri í dalinum sóust nú ljós í øllum vind­eygum. Tað skygdi inni undir trøunum og úr hvørjum einasta reiðri uppi millum grein­ar­nar; og flákrandi ljós fóru skundisliga aftur og fram eftir kavanum. Mumitrøllið hugdi upp á pápa sín.
text: #000055
text: „Ja,“ segði Mumipápin og nikkaði. „Fyri at eingin ivi skal vera.“ So fór Mumitrøllið inn og savnaði saman øll tey ljósini, hann fann.
text: #000056
text: Hann stakk tey niður í kavan rundan um grann­træið og tendraði tey varisliga, eitt fyri og annað eftir, til øll brunnu og kundu blíðka myrkrið og jólini. So við og við gjørdist kvirt í dali­num, øll vóru helst farin heim til sín sjálvs og sótu og bíðaðu eftir tí vandamikla, ið koma skuldi. Bert ein einsamallur skuggi gekk enn og válaði millum trøini – tað var heimilin.
text: #000057
text: „Hey,“ rópti Mumitrøllið spakuliga. „Kemur tað skjótt?“
text: #000058
text: „Hvat feilar?“ spurdi Spelknadiddan bangin á málinum. „Er nakað hent teimum?“
text: #000061
text: „Gávur,“ brast út úr heimlinum. „Fleiri og fleiri gávur hvørji einastu jól!“
text: #000062
text: „Bíða!“ rópti Mumitrøllið. „Sig mær bara ... Og vøttirnir hjá tær...“
text: #000064
text: Men heimilin hvarv í myrkrinum, eins og øll hini, ið høvdu úr at gera og vóru frá sær sjálvum, tí at jólini komu.
text: #000065
text: So fóru tey øll sáttliga inn í húsið at finna gávur fram. Mumipápin valdi sín besta síla­pilk, sum lá í einari sera vakrari dós. Hann skriv­aði á hana: „Til jólini“, og so setti hann hana út í kavan. Spelknadiddan tók øklaringin av bein­inum og suffaði, tá ið hon pakkaði hann inn í silki­pappír.
text: #000066
text: Og Mumimamman opnaði sína loyniligastu skuffu og tók bókina við litmyndum uppúr, ta einastu myndprýddu bókina í øllum dalinum.
text: #000067
text: Tað, sum Mumitrøllið pakkaði inn, var so fínt og persónligt, at eingin slapp at síggja tað. Heldur ikki seinni, tá ið várið var komið, vildi hann siga, hvat hann hevði givið burtur.
text: #000068
text: Síðani settu tey seg øll somul í kavan og bíð­aðu eftir vanlukkuni.
text: #000069
text: Einans tað lítla neyðardýrið, sum hevði drukk­ið te, kom fram undan brenniskúrinum, har tað helt til. Tað hevði tikið alt húsfólkið við og allar vinirnar hjá teimum, og tey vóru øll líka lítil og grá og neyðarslig og stird.
text: #000071
text: „Gleðilig jól,“ teskaði neyðardýrið illa við.
text: #000072
text: „Tú ert sanniliga tann fyrsti, sum heldur, at jól­ini eru gleðilig,“ segði Mumipápin. „Ert tú als ikki bangin fyri, hvat fer at henda, tá ið tey koma?“
text: #000073
text: „Tey eru her,“ mutlaði neyðardýrið og setti seg í kavan saman við húsfólkunum hjá sær. „Kunnu vit sleppa at síggja? Træið hjá tykkum er so frálíka vakurt.“
text: #000074
text: „Og hygg allur maturin,“ segði eitt av hús­fólk­unum hjá honum droymandi.
text: #000075
text: Tað gjørdist púra kvirt. Ljósini brunnu við stillis­ligum logum í tí kvirru náttini. Tað lítla knýtið og húsfólkini hjá tí sótu púra still. Tað kendist, hvussu hugtikin tey vóru, og hvussu teimum longdist, tað sást týðiligari og týði­lig­ari, og at enda flutti Mumimamman seg eitt sindur nærri Mumipápanum og teskaði: „Heldur tú ikki eisini?“
text: #000078
text: „Jú, men um nú ...“ mælti Mumipápin ímóti.
text: #000079
text: „Verða jólini ill, kunnu vit í øllum førum bjarga okkum upp í havastovuna,“ segði Mumi­trøll­ið.
text: #000080
text: So vendi hann sær ímóti neyðardýrinum og segði: „Gerið so væl, tit skulu eiga tað, alt sum tað er.“
text: #000081
text: Lítla neyðardýrið fekk seg ikki at trúgva sínum egnu oyrum. Tað fór varisliga yvir at træ­num, og í hølunum á tí gekk allur riðilin av ætt og vinum við bivandi snoddhárum, so áhugað og spent vóru tey.
text: #000082
text: Tey høvdu ongantíð sjálvi hildið jól áður.
text: #000083
text: „Nú man vera best, at vit sleppa okkum burtur hiðani,“ segði Mumipápin eitt sindur jánka­sliga.
text: #000084
text: Løtu seinni kagaðu tey varisliga út gjøgnum vindeygað.
text: #000086
text: Smáknýtini sótu har og ótu og drukku og pakk­aðu gávur upp og stuttleikaðu sær sum ongan­tíð áður. At enda krupu tey upp í træið og settu tey brennandi ljósini føst allastaðni á grein­arnar.
text: #000087
text: „Men har átti helst at verið ein stór stjørna í toppi­num,“ segði morbróðir tað lítla neyð­ar­dýrið.
text: #000088
text: „Heldur tú tað?“ segði lítla neyðardýrið og hugdi hugsunarsamt at tí reyðu silkirósuni hjá Mumi­mammuni. „Man tað nú gera so stóran mun, um bara meiningin er góð.“
text: #000089
text: „Vit áttu eisini at syrgt fyri einari stjørnu,“ tesk­aði Mumimamman. „Men tað ber jú ikki til!“ Tey hugdu upp á himmalin, sum var fjarur og svartur, men sum hevði ótrúliga nógvar stjørn­ur, túsund ferðir fleiri enn um summ­ar­ið. Og tann størsta av teimum hekk beint uppi yvir toppinum á jólatrænum hjá teimum.
text: #000090
text: „Eg ræðist í hvussu so er ikki jólini longur,“ segði Mumitrøllið. „Heimilin og Gafslan og most­irin hava helst mistikið seg onkursvegna.“
text: #000092
text: So løgdu tey teir gulu vøttirnar hjá heimi­li­num á træverkið, sum var uttan um hava­stovuna, so hann lættliga kundi bera eyga við teir; og so fóru tey innar at sova víðari, meðan tey bíðaðu eftir várinum.
text: #000093
text: Tove Jansson skrivaði og teknaði, og Alexandur Kristiansen týddi. Søgan um jólatræðið stóð at lesa í Mín jólabók í 2011.
text: #000094
text: Um Føroyar lesaUpprunin til Føroyar lesaEndamáliðSamstarviðLesivanakanninginTemaSummarbókinKom-og-lesMillum permurnarFøroyingar lesaLesipreiMítt bókaminniRithøvundaprátMál & miðlanÁ breddanumFilmar um lesingSkúlabókavørðurinLærarinNámslektarinNámsfrøðingurinLandsstýrismaðurinMaria og RonjaLesandi skiparinSambandBókaslúkurinMore
text: #000096