text: Frá natúrligum rættindum til mannarættindi
text: #000001
text: Einki fangar andan í upplýsingartíðini betri enn John Locksa áskoðan, at “reason... teaches all Mankind... that being all Equal and Independent, no one ought to Harm another in his Life, Health, Liberty, or Posseessions”.
text: #000002
text: Á sama hátt sum Galileo brúkti skynsemi at greiða frá, at jørðin er í ringrás um sólina, brúkti Locke skynsemi at greiða frá, at vit mugu lata tað góða samfelagið upp í hendurnar á eini skynsemishugsandi mannaætt.
text: #000003
text: Í meiri enn 300 ár hava vit sæð trúnna uppá skynsemi sum motorurin í menniskjuligari menning í vesturheiminum. Men seinnu árini hevur skynsemi verið fyri alsamt fleiri álopum grundað á ein diskurs, sum ikki prísar skynsemi, men innliving og umsorgan.
text: #000004
text: Henda hóttan ímóti skynsemi er vorðið eitt eyðkenni fyri mannarætindarørsluna. Hon partrolar eftir offrum, hon kann føla við. Og tá fyrst funnin, íðan, tá skal bert eitt eiti av hugflogi til fyri at gera tað, hesi ætlandi offur, ið líða av onkrum, um til ein mannarætt sambært lóg.
text: #000005
text: Nú á døgum rópa fólk “mannarættindi” um øll verðsins viðurskifti. Meðan fangar rópa um mannarætt at atkvøða, rópa dømdir innflytarir um mannarætt til familjulív. Og almannaklientar um økta vælferð. Nú á døgum rópa fólk um mannarætt at giftast og ongantíð at verða særd av nøkrum, onkur sigur ella skrivar. Eg kundi hildið á.
text: #000006
text: “Hvør kann finnast at mannarættindum?” spyr koalitiónin av mannarættinda-idealistum. Men hesin sekuleri átrúnaður í hesi ikki sørt apolitisku tíð krevur nærri kanning. Kanning av kjarnini í hesum mannarættinda-rópum. Eins og Kirsten Sellars vísir á í The Rise and Rise of Human Rights, er eitt uppáhald um, at tey, ið krevja, hava ein lógligan rætt til okkurt frá landinum. At mannarættindi byggja á “the Need to Protect Man from Himself”, ið bæði er mannminkandi og óliberalt í síni ovurumsorgan. Og at tey hava barst meiri fyri sær sjálvum enn teimum, tey siga seg hava barst fyri. Hvat er nokkso nasadjarvt at siga, men gevur einum áleikandi samleikapolitikki skyldina.
text: #000008
text: Kanska, kanska ikki. Men til tess trúliga at skilja hetta, er neyðugt at geva sær far um grundleggjandi munin millum mannarættindi og natúrlig rættindi. Hesi hava sín uppruna í enskum, evropeiskum og amerikonskum høvundum sosum John Locke, Immanuel Kant, Alexis de Tocqueville og Thomas Jefferson. Teirra hugskot skaptu gróðrarlíkindi fyri einum intellektuellum hugburði, ið loyvdi vesturlendskum demokratium at koma fyri seg. Men í mun til mannarættindi, ið komu seinni, kravdu natúrlig rættindi eittans frá landinum. Økt frælsi. Hesir talsmenn vóru áhugaðir í at avmarka landsins ávirkan, soleiðis at demokratiið kundi blóma til frama fyri einstaklingum og samfelagnum.
text: #000009
text: Sjálvt um orðið rættindi kemur fyri í “natúrlig rættindi” og “mannarættindi” eru hugtøkini ósigiliga ymisk. Tað eina vil minka um ta makt, landið hevur, meðan hitt víðka um maktina. Meðan natúrlig rættindi leita eftir frælsi frá stjórnarvaldinum, leita mannarættindi eftir verju og stuðuli frá sama valdi.
text: #000010
text: Uppaftur tað er umráðandi at fata, at har natúrlig rættindi gjørdu demokratiið møguligt, gelda mannarættindi tað, og at tað bert kann gangast demokratiinum væl, um tríggjar treytir verða loknar:
text: #000011
text: At menniskjað verður fatað sum skynsamt at vera
  At landið dugir at stýra sær
  At politikkur er óheftur av løgfrøðisligum avmarkingum
text: #000012
text: Mannarættinda-ídnaðurin vil treyðugt kennast við omanfyrinevnda. Men tað svitast so ikki, at natúrlig rættindi áseta, at hvør treyt sær er avgerandi fyri einum vælskipaðum demokratii. Mannarættindi, hinvegin, áseta, at meðan fyrsta treytin er ógjørlig, eru tvær tær næstu óynskiligar.
text: #000013
text: Henda skilnað, eri eg bangin um, hevur Amnesty International, fyri øllum sínum góðvilja og góða arbeiði, aldri heilt skilt. Sjálvt ikki eftir 70 árum – og, eftir mínum tykki, aldri minni enn nú.
text: #000014
text: Les fleiri hugleiðingar um mannarættindi HER
text: #000015
text: Vit nýta cookies fyri at geva tær eina betri uppliving av okkara heimasíðu.
  Tú kann lesa meria um okkara cookies í stillingunum her.
text: #000017
text: Vit nýta cookies fyri at geva tær eina betri uppliving av okkara heimasíðu.
text: #000018
text: Tú kann lesa meria um okkara cookies í stillingunum her.
text: #000019
text: Okkara heimasíða nýtir cookies fyri at geva tær eina betri brúkara uppliving sum gjørligt, sum samstundis er við til at gera tína ferð á síðuni so góða sum møguligt. Tú kann altíð broyta uppá tínar stillingar av cookies. Les meira í okkara privatlívspolitiki.
text: #000020
text: Hetta eru neyðugar cookies sum gera teir grundleggjandi stillingar á heimasíðuni, so at allar funkur virka sum tær skulu. Tað ber ikki til at frávelja hesi farspor.
text: #000021
text: Um tú frábiir tær hesar cookies, kann tú koma út fyri at einkultar funkur ikki virka sum tær skulu.
text: #000022
text: Lat hesa cookies vera aktiva fyri at hjálpa okkum at gera síðuna betri.
text: #000024
text: Vinarliga loyv neyðugar cookies áðrenn so vit kunnu goyma tínar stillingar!
text: #000025
text: Sí meira upplýsingar á okkara síðu um privatlívspolitikk
text: #000026