text: Í fyrsta versinum í fyrsta kapitli, fáa vit at vita, at Pætur, lærisveinur Jesusar, síðani apóstul, hevur skrivað brævið til fleiri samkomur, sum liggja í lítla Asia – í dagsins Turkalandi. Men kann tað veruliga passa, at Pætur, sum vit vita var ein fiskimaður úr Galilea, og allar helst analfabetur, hevur skrivað eitt bræv?Ofta er spurnatekin sett við upprunan til bíbilsku tekstirnar, men við 1. Pætursbrævið hevur ikki so nógv diskusjón verið. Har er nemliga ikki serliga stórt grundarlag fyri at ivast í, at tað veruliga er Pætur, sum stendur aftanfyri brævið.
text: #000006
text: Polykarp av Smyrna, í lítla Asia, skrivað í byrjanini av 100-talinum eitt bræv til samkomuna í Filippi. Í tí brævinum síggja vit beinleiðis tilvísingar til 1. Pætursbræv. Nakað sum vísur okkum, at 1. Pætursbræv longu er skrivað og væl kent tá.
text: #000007
text: Irenaeus, sum vaks upp í Smyrna, men síðani virkaði í Lyon í Frankaríki, refererar til 1. Pætursbræv í sínum skriftum. Hann sigur, “Pætur sigur í brævi sínum” ella “hetta er tað, sum Pætur hevur sagt” í samband við sitat úr 1. Pætursbrævi. Tað sama gera Tertullian og Clement av Aleksandria.
text: #000008
text: Men at Pætur hevur ført pennin er meira ivasamt. Tað mest sannlíka er, at hann hevur havt ein dugnaligan skrivara. Tí brævið er skrivað á grikskum, og á grikskum á sera høgum støði. Tað er sera ósannlíkt, at Pætur, sum afturat at vera analfabetur hevði arameiskt sum móðurmál, kundi skriva grikskt so væl. Tað er meira sannlíkt, at Pætur hevur borið sín boðskap fram munnliga, kanska enntá á arameiskum (ella partvíst so), og at onkur annar hevur formulerað tað og skrivað tað á grikskum. Pætur hevur so góðkent tað, og sent brævið frá sær.
text: #000009
text: Hetta kundi bent á, at Silvanus er tann, sum hevur ført pennin fyri Pætur. Við tað at Pætur skrivar eitt viðmæli “hinum trúfasta bróður – tað haldi eg hann vera” kunnu vit rokna okkum fram til, at hann nokk er tann, sum hevur fingið í uppgávu at ferðast runt við brævinum til samkomurnar. Tað er sera vanligt í brøvunum í Nýggja Testamenti, at rithøvundurin presenteraði og viðmælti tann, sum kom við brævinum.
text: #000011
text: Grundin man vera tann, at uppgávan at koma við einum brævi ikki bara snúði seg um at vera postboð. Í uppgávuni lá eisini at lesa brævið upp, útleggja tað og svara spurningum frá móttakarunum. Tí var tað týdningarmikið hjá rithøvundanum at vísa móttakarunum, at tey kundu hava álit á viðkomandi.
text: #000012
text: Eitt dømi um hetta síggja vit í Ápostlasøguni 15, sum greiðir frá, tá ápostlarnir fundaðust um hvørt heidningar, sum komu til trúgv, máttu konvertera til jødadóm fyrst. Niðurstøðan frá fundinum bleiv skrivað í einum brævi, sum skuldi sendast út til samkomurnar. Og vit síggja, at teir, sum bóru brævið út, høvdu ein týdningarmiklan leiklut.
text: #000013
text: Tá gjørdu teir av, ápostlarnir og hinir elstu saman við allari samkomuni, at velja nakrar menn millum sín og senda teir til Antiokia við Paulusi og Barnabasi; teir valdu Judas, sum kallaðist Barsabbas, og Silas; hesir vóru hávirdir menn millum brøðurnar. Teir skrivaðu soleiðis við teimum: “Ápostlarnir, hinir elstu og brøðurnir heilsa brøðrunum av heidningunum í Antiokia, Sýrlandi og Kilikia. Av tí at vit hava frætt, at nakrir, sum komnir eru frá okkum, hava órógvað tykkum við talu síni og volt sálum tykkara ófrið – vit hava einki boð givið teimum um tað – so hava vit, eftir at vera komnir ásamt um hetta, gjørt av at velja nakrar menn og senda teir til tykkara saman við elskaðu brøðrum okkara Barnabasi og Paulusi – monnum, ið hava vágað lívið fyri navn Harra okkara Jesu Krists. Vit hava nú sent Judas og Silas, sum eisini við orðum skulu kunngera tykkum tað sama. Heilagi Andin og vit hava tá gjørt av, onga aðra byrði at leggja á tykkum enn hetta – sum neyðugt er -: At tit halda tykkum frá tí, ið ofrað er til avgudar, frá blóði, frá tí, sum kvalt er, og frá siðloysi. Táið tit halda tykkum frá hesum, skal tykkum gangast væl. Livið væl!” So lótu teir teir fara, og teir komu til Antiokia. Har savnaðu teir saman allan flokkin og góvu teimum brævið. Táið tey høvdu lisið tað, vórðu tey glað um troystina. Judas og Silas – sum eisini vóru profetar sjálvir – ámintu brøðurnar við nógvari talu og styrktu teir.
text: #000014
text: Dentur verður lagdur á, at teir sum bera brævið fram, sjálvir hava virkað í andaligum arbeiði og “hava váða lívið” fyri Jesus, og vit skilja, at ápostlarnir hava stórt álít til teirra. Vit síggja eisini, at teir, sum koma við brævinum, skulu leggja brævið fram munnliga og útleggja tað fyri samkomunum.
text: #000015
text: Samkoman í Bábylon, útvald eins og tit, letur heilsa tykkum, somuleiðis Markus, sonur mín
text: #000016
text: Markus var sonur Mariu, sum átti húsini, har samkoman í Jerusalem var savnað til bøn fyri Pæturi, tá hann var í fongsuli.
text: #000018
text: Tó at tað er harmiligt, at ósemjan bleiv so stór teirra millum, eri eg so glað fyri, at Paulus syrgdi fyri at ikki seta misjónina í vanda, so at evangeliið bleiv spreitt í lítla Asia og eisini kom til okkum í Evropa. Men eg eri líka so glað fyri, at Barnabas helt sína hond yvir Markusi, og valdi hann framm um eina spennandi tænastu saman við Paulusi. Akkurát sum hann helt hond sína yvir Paulusi í samkomuni í Jerusalem (Áp. 9:26-28). Eg eri so glað fyri, at Barnabas setti Markus inn aftur í tænastu á Kypros, akkurát sum hann gjørdi, tá hann heintaði Paulus, sum var horvin uppi í Tarsus, og sett hann inn aftur í tænastu í Antiokia (11:25).
text: #000022
text: Tí Markus kemur aftur í aftur í søguni. Vit síggja, at hann er ein av teimum fáu, sum stuðlar Paulusi og er um hann, meðan hann er í fongsuli í Róm (2.Tim.4:11), og so er hann eisini nevndur her í 1. Pætursbrævið saman við Pæturi. Pætur kallar hann son sín – sum Paulus sigur um Timoteus (1.Tim.1:2) – so vit skilja, at har er eitt tætt band teirra millum. Markus verður roknaður sum tann, sum hevur skrivað Markus evangeliið, og Markus evangelliið sigst í stóran mun at verða bygd á vitnisburð Pæturs.
text: #000023
text: Akkurát tað er eisini eitt afturat, sum bendir á, at Silvanus er tann, sum hevur ført pennin í 1. Pætursbræv – og ikki Markus. Tí skrivimátin er so ymiskur í teimum báðum tekstunum. 1. Pætursbrævið er skrivað á grikskum á sera høgum støði, møguliga tað flottasta grikska í øllum Nýggja Testamenti, meðan Markus evangeliið er skriva á sera, sera einfaldum grikskum.
text: #000024
text: Men av tí sama er Markus-evangeliið ein so sera týdningarmikil kelda. Hon er ikki varðveitt vegna kvalitetin á brævinum ella tí flotta málinum, men vegna innihaldið, sum er søgan um Jesus, og upprunakelduna – Pætur.
text: #000025
text: 1. Pætursbræv: Hvussu lesur tú?
text: #000028
text: Lívdin kontonr. í Bank Nordik:
text: #000029
text: Heinta appina hjá lívdini niður her
text: #000030