text: Hvat sigur orkupolitikkurin? Um málið um at gerast sjálvveitandi við grønari orku skal røkkast, er tað avgerandi, at 1. Samlaða føroyska orkuskipanin við tíðini byggir á varandi orkukeldur. 2. Orkunýtsla verður elektrifiserað, har tað ber til. 3. Øll orkuskipanin verður so effektiv sum gjørligt. Hetta merkir, at vit skulu útbyggja elframleiðsluna nógv frá vindi, vatni og øðrum varandi orkukeldum, so hvørt, sum tær verða tøkar, fyri at sleppa undan tí olju, sum vit í dag brúka til elframleiðslu og fyri at nøkta allan tann nýggja tørvin, sum kemur við elektrifisering av eitt nú upphiting og ferðslu á landi. Samstundis skulu vit nýta ta úr náttúruni framleiddu elorkuna effektivt fyri at spara pláss og íløgur. Á henda hátt fáa vit eina burðardygga orkuskipan, bæði umhvørvisliga og búskaparliga.
text: #000002
text: Hvat er dýrari? Talvan niðanfyri vísir, at við givnum fortreytum er jarðhiti yvir 30 ár 2,5 mió. kr. ella 7 % dýrari enn fjarhiti.
text: #000003
text: Árligt afturgjald av íløgu* kr./ár
text: #000004
text: Samlað gjald í 30 ár mió. kr.
text: #000006
text: Nøkur lyklatøl fyri jarðhita og fjarhita á Glasi
text: #000007
text: Hvussu eftirfarandi eru nú hesi tølini? Fyri jarðhitan er størsta óvissan elprísurin. Hann er settur til verandi prís fyri stórar elkundar, 1,39 kr./kWh u/mvg øll 30 árini. Tað er rættiliga sannlíkt, at hesin prísurin fer at lækka heldur enn at hækka, tí at SEV fer at megna bíligari framleiðslu av varandi el við tíðini og fer at bjóða differentieraðar elprísir til serligar kundabólkar, sum til dømis Glasir. Vónandi kann skipan við differentieraðum elprísum skjótt koma at virka, so verulig ferð kann koma á elektrifiseringina av upphiting. Til dømis vóru í 2015 umleið 15 GWh av yvirskots vindorku, sum ikki komu til høldar. Ein nøgd, sum er 30 ferðir meira enn tað, sum Glasir tørvar til upphiting og sum í stóran mun er tøk, tá Glasir hevur mest brúk fyri henni.
text: #000009
text: Fyri fjarhita er støðan nógv ógreiðari. Prísurin fyri hita – 0,616 kr/kWh u/mvg er í einum tilboði, sum Fjarhitafelagið læt Landsverki í 2013, og sum teir nú siga enn er galdandi. Í sama tilboði frá 2013 verður sagt, at tilboðið er galdandi í 6 ár og skal síðani endurskoðast. Tað er skiljandi, at Fjarhitafelagið vil tryggja sær møguleikan at broyta prísin, tí tað kann væl hugsast, at neyðugt verður at hækka prísin, um ætlanirnar hjá Tórshavnar Býráð at byggja fjarhitan út til alla Havnina verða realiseraðar. Í fyrsta lagi er tað kostnaðarmikið at byggja fjarhitanetið út. Bara leiðingin út til Glasir kostar í minsta lagi 20 mió krónur. Í øðrum lagi fer tað ikki at bera til at dúva uppá ókeypis orku, tí at verandi spillorka frá Brennistøðini og Sundsverkinum røkkur um veturin ikki til nógv meira enn tey gott 1000 húsini, sum í dag fáa fjarhita. Tá meiri varandi orka kemur á elnetið fer Sundsverkið at lata minni enn í dag og væntandi (og vónandi) fer Brennistøðin ikki at brenna meir, men heldur minni, so hvørt sum vit gerast meiri tilvitað um at avmarka nøgdirnar av burturkasti. Í triðja lagi verður neyðugt at keypa stórar nøgdir av orku frá SEV fyri at nøkta økta tørvin.
text: #000010
text: Samanumtikið kann svarið til spurningin “Hvat er dýrari?” vera: Jarðhiti er at síggja til 2,5 mió dýrari yvir 30 ár. Tá ið væntast kann, at elprísurin fer niður og at fjarhitaprísurin fer upp, kann fjarhitin væl enda við at blíva dýrari enn jarðhiti.
text: #000011
text: Tað verður eisini sagt í fráboðan frá SEV og Tórshavnar Kommunu, sum eiga Fjarhitafelagið, at Fjarhitafelagið og SEV skulu gera avtalu um tiltaksveiting frá motorunum á Sundi. Hetta merkir, at í tíðarbilum, tá ið fjarhitanetinum tørvar orku, bindir SEV seg til at starta motorar á Sundi fyri at framleiða hita til Fjarhitafelagið. Í slíkari støðu má elframleiðslan frá varandi orku skerjast. Hetta er beinleiðis í andsøgn við yvirskipaða orkupolitikkin og tá verður uppaftur verri at argumentera fyri, at fjarhitin er grønur.
text: #000016
text: Hvat er meiri kollektivt? Um Glasir nýtir jarðhita ella fjarhita, er hitaskipanin í báðum førum partur av eini størri eind. Í báðum førum kemur orkan uttanífrá. Fjarhitin verður fluttur sum heitt vatn og hjá móttakaranum stendur ein hitavekslari, sum flytir hitaorkuna frá fjarhitanetinum og inn í bygningin. Jarðhitaskipanin fær elorku frá elnetinum til eina hitapumpu, sum stendur inni hjá móttakaranum. Hitapumpan tekur orku úr umhvørvinum og ger samstundis elorkuna um til hitaorku, sum verður latin bygninginum.
text: #000017
text: Báðar skipanirnar eru sostatt kollektivar. Í fjarhitaskipanini er man partur av einum lokalum kollektivi í Tórshavn, sum er bundið saman við vatnrørum og sum fær sína orku frá spillorku, sum kemur frá framleiðslu av el við oljuriknum verki ella frá burturkasti, sum verður burturbeint við brenning, og sum við útbygging skal fáa orku frá varandi orkukeldum. Í jarðhitaskipan er man partur av einum landsumfatandi kollektivi, sum umfatar elnetið í øllum landinum, sum fær sína orku frá vatni, vindi og olju, og sum við tíðini skal fáa alla sína orku frá varandi orkukeldum.
text: #000018
text: Hvat er orkueffektivari? Tá vindorka frá elnetinum verður brúkt beinleiðis til upphiting í fjarhitaneti, verður tapið millum 20% og 30%. Samanborið við jarðhita er her talan um, at tað skal framleiðast um 5 ferðir so nógv vindorka um ein bygningur skal hitast við fjarhita heldur enn við jarðhita. Tað ber til at seta hitapumpur á fjarhitanetið og á hendan hátt kann tapið gerast væl minni. Tó kann ikki væntast at røkka nærri enn at tað skal dupult so nógv vindorka til hesa skipan sum til skipan við elneti og hitapumpum. Fjarhitanetið røkkur nú næstan oman í miðbýin og “gamla” býin og til ídnaðarøki í Eysturbýnum. Hesi økini eru væl egnað til fjarhita – ídnaðarøkið tí at bygningarnir krevja høgan temperatur í hitaskipanunum og miðbýarøkið, tí at har nógvastaðni er ov trongt til til dømis jarhitaloysnir ella aðrar loysnir við hitapumpum. Glasir, sum í upphiting svarar til eini 60 sethús, og aðrir nýggir bygningar, sum liggja frítt fyri, eru serliga væl egnaðir til individuellar orkuloysnir við hitapumpum. Tað at fjarhiti verður valdur frá í slíkum bygningum eigur ikki at órógva eina skynsama útbygging av fjarhitanetinum, sum kann gagnnýta yvirskotsorku, sum annars fer til spillis.
text: #000019
text: At enda Vit halda, at ein jarðhitaskipan í Glasi, er ikki í andsøgn við eina skynsama útbygging av fjarhitaskipan í Tórshavn. Nøgdirnar av avlopshita frá Brennistøðini og Sundsverkinum eru sum nevnt avmarkaðar og fara harumframt at minka komandi árini. Elorka skal tá brúkast í fjarhitaskipanini og uttan iva verða stórar hitapumpur settar upp fyri at fáa effektivari rakstur, bæði viðvíkjandi orku og økonomi. Hesar hitapumpur skulu helst standa tætt við teir stóru brúkararnar. Glasir er ein slíkur brúkari, sum er sera væl egnaður til jarðhita, tí hann er nýggjur, og tí har er gott pláss til at bora jarðhitahol. Um Tórshavnar Kommuna fer at útbyggja fjarhitaskipanina til alla Havnina, so verður Glasir við jarðhita ein góð eind í tí skipanini. Tað er eisini í hesum høpi betri at byggja jarðhitaskipanina fyri 13,4 mió kr nú og seinni at knýta Glasir í eina møguliga víðkaða fjarhitaskipan.
text: #000020
text: Fá alt tað nýggjasta frá Umhvørvisstovuni við.
text: #000023
text: ArbeiðsøkirMatrikulLand- og sjókortLandsfólkayvirlit og navnamálTinglýsingElveitingareftirlitArbeiðsøkirOrkaSkógrøktNáttúruverndUmhvørvisverndNorðurlendskt samstarvSnarvegirGóðkenningar og loyvirKunngerðartalvaStarvsfólkOyðubløðUmhvørvisstovanUm UmhvørvisstovunaStarvsfólkSambandPrivatlívspolitikkur
text: #000024