text: Eiðis Bóltfelag fylti 100 ár 24. februar – EB kvinnur vunnu FM-heitið í 1947 (1)
text: #000000
text: Eiðis Bóltfelag var fyrstu nógv árini eitt fótbóltsfelag, men í 1945 byrjaði lærarin í bygdini, Andreas Thomsen, sum var ættaður úr Gøtu, at spæla hondbólt við ungdóminum á Eiði. Fyrstu árini spældu tey ikki í landskappingini, sum byrjaði í 1943, men í 1947 meldaðu tey tvey kvinnulið til landskappingina, og bæði 1. deildarliðið og 2. deildarliðið vunnu føroyameistaraheitið hetta árið. 84 ára gamla Ása Merkistein, fødd Ellingssgaard, spældi við besta liðnum hjá EB í 1947, og hon minnist við gleði, tá ið eiðisgentur ferðaðust kring landið at spæla hondbólt. Og føroyameistaraheitið í 1947 var serligt ógloymandi upplivilsi, sigur Ása Merkistein fødd Ellingsgaard.
text: #000002
text: Tá ið eg leygardagin 23. februar hoyrdi, at Eiðis Bóltfelag dagin eftir fylti 100 ár, sveimaðu tankarnir, tí nógvar góðar hondbóltsløtur havi eg havt á Eiði bæði sum ungdómsspælari, mansspælari og venjari. Hondbóltur hevur djúpar røtur á Eiði, og bygdin er ein av okkara gomlu hondbóltsbygdum.
text: #000003
text: Í sambandi við greinina um EB kagaði eg í Ítróttatíðindi frá 1947, og har var mynd av eiðisgentum. M.a. varð skrivað: “Hetta eru gentur, ið vórðu verandi í bygd teirra, og tær knýttu trol og íðkaðu hondbólt. Tær dugdu ikki bert at spæla hondbólt, tær dugdu so sanniliga eisini væl at knýta trol. Eiðigentur gjørdu tað bragd, at tær vunnu báðar hondbóltsdeildirnar”.
text: #000005
text: Í sambandi við fjøruti ára føðingardagin hjá Eiðis Bóltfelag skriva Ítróttatíðindi í 1953, at tey byrjaðu at spæla hondbólt á Eiði fyrst í 1940-árunum, og í 1944 blivu hondbóltsgentur limir í Eiðis Bóltfelag, og gjørd varð ein hondbóltsdeild í felagnum.
text: #000006
text: Á mínum ungu døgum hevði EB bæði kvinnulið og manslið í bestu deildini, umframt at felagið eisini hevði ungdómslið við í landskappingini. Men tá ið fyrstu ítróttahallirnar komu í Klaksvík í 1968 og í Havn 1970, og hondbóltsspælið næstu árini bleiv eitt innanduraspæl, kundi EB ikki fylgja við, tí eingin høll var á Eiði. Við árunum fánaði hondbóltur burtur í bygdini, sjálvt um góðar kreftir á Eiði tó royndu at halda lív í ítróttagreinini millum annað at venja í høllini á Skála.
text: #000007
text: EB hevur bara vunnið eitt FM-heitið í bestu deildini, og tað var, tá ið kvinnurnar hjá EB vunnu føroyameistaraheitið í 1947. Kvinnuliðið í 2. deild vann meistaraheitið í 1947, 1948 og 1949, og kvinnuliðið í 2. deild vann eisini meistaraheitið í 1973 og 1974. Mansliðið hjá EB í 2. deild vann kappingina í 1969 og 1976, men so fór EB úr hondbóltsfamiljuni. Nú er nýggj ítróttahøll á Eiði, og tey eru so smátt byrjað at spæla hondbólt aftur í bygdini.
text: #000008
text: Hondbóltur hevur djúpar røtur á Eiði. Ítróttahøllin í bygdini varð tikin í nýtslu í 2003. (Mynd Vagnur)
text: #000009
text: Í 1971/1972 góvust tey at spæla hondbólt niðri á Mølini, tí tá var hondbóltsvøllur gjørdur við skúlan. Hetta var frálíkur asfalteraður vøllur, og nú var møguleiki at brúka skiftingarrúmið í skúlanum, sum hevði hevði brúsur.
text: #000010
text: Í sambandi við 100 ára føðingardagin hjá EB leitaði eg mær niðan á Spógvaveg 16 í Havn at hitta 84 ára gomlu Ásu Merkistein. Hon er mamma Suna Merkistein, og sum vit serliga kenna frá Kringvarpinum. Familjan Merkistein búði við Landavegin frá 1969 til 1976, har eg eri uppvaksin, og mangan prátaði eg við mann Ásu, Jákup Merkistein, sála, sum eisini var av Eiði. Ásu mintist eg ikki rættliga, men tá ið eg hitti hana í túninum á Spógvavegi, kendi eg andlitið aftur.
text: #000011
text: Familjan Merkistein flutti til Havnar at búgva í 1965, men hondbóltsáhugin fánaði ikki eftir, tá Ása og Jákup fluttu til Havnar, tí øll fimm børnini spældu hondbólt. Fýra børn spældu í Kyndli og eitt í Neistanum, og nógvar tímar hava Ása og Jákup havt í høllini á Hálsi sum áskoðarar fyrrapartin í 70- árunum, har tey mangan sótu frá fyrsta til síðsta dyst. Av teimum fimm systkjunum fýra gentur og ein drongur, spældi Hansa longst. Hon spældi viðhvørt á besta liðnum hjá Kyndli, men hon flutti longu í 1978 sum tjúgu ára gomul til Danmarkar. ́
text: #000012
text: Niðri á Mølini. Hetta er málningur eftir Óla Egilstrøð og er gáva frá íslendinginum Sigur Juliusson, sum í januar mánað í 1939 sjálvboðin kom til Eiðis at venja fótbólt.
text: #000013
text: Ása var bæði blíð og týð og prátingarsom, og hon var væl fyri, men nakað lamin. Tá ið eg greiddi henni frá ørindum mínum, var Ása skjót at bjóða mær innar og fór eftir vøkru myndini av EB-kvinnunum frá 1947, sum hekk á bróstinum. Fyrst spurdi eg Ásu, hvat hon mintist til hondbóltin á Eiði í 1940-árunum.
text: #000014
text: – Hetta var besta tíðin í lívi mínum, tí tað var so stuttligt at spæla hondbólt, og góðu hondbóltsferðirnar kring landið standa so sólarklárar í minninum. Í 1947 høvdu við tvey kvinnulið, eitt 1. deildarlið og eitt 2. deildarlið. Óli Egilstrøð vandi okkum. Eg fór at spæla hondbólt, tá eg var sekstan seytjan ára gomul, og eg minnist, hvussu áhugað mamma var í fótbóltinum og hondbóltinum. Vit búðu við dansistovuna, og tá ið fólk komu fram við hjá okkum, læt mamma mangan vindeygað upp sunnudagar, tá ið fótbóltsdystir vóru niðri í Mølini. Eg minnist, hvussu illa eg var við av mammu, tá ið hon úr vindeyganum rópti á fólk: “Hvussu stendur til niðri á Mølini?”, hon fór ikki sjálv oman á Mølina, men hon fylgdi væl við.
text: #000015
text: Ása fær sær fríska luft í túninum. Á myndini frá 1947 eru bara Ása og Astrid á lívi. (Mynd Vagnur)
text: #000016
text: – Vit spældu hondbólt í Klaksvík, Havn, Vestmanna, Gøtu, Vágum, á Sandi, og so vóru vit eisini í Suðuroy. Best dámdi okkum at fara til Klaksvíkar, tí har lógu vit altíð nátt, og allar fóru í dans um kvøldið. Vit búðu hjá spælarunum, og allastaðni vóru fólk blíð, og vit knýttu vinabond fyri lívið.
text: #000017
text: – Ferðasambandið var ikki tað sama í 1940-árunum, og eg minnist, tá ið vit fóru til Klaksvíkar. Vit vóru koyrdar niðan á Vomdin, og so gingu vit oman til Funnings, har deksbátur úr Klaksvík kom eftir okkum. Eg minnist ilt aftur á sjóverkin, mangar av okkum fingu, tá ið ringt var í sjónum, sigur Anna.
text: #000018
text: Vit sita ein løtu og práta um mangt og hvat, men tann týdningarmiklasti spurningurin er eftir. Føroyameistaraheitið, sum kvinnuliðið hjá EB vann í 1947, og sum skuldi gerast serlig uppliving hjá spælarunum. Áður høvdu fólk á Eiði bert áhuga í fótbólti, men nú skuldu kvinnur av Eiði spæla finaludyst um meistaraheitið í Havn ímóti Vípuni av Sandi, og nú gjørdist knappliga stórur áhugi fyri hondbóltsspælinum í bygdini. Og Ása greiðir frá:
text: #000019
text: – Finaludagin í 1947 í Havn stendur púra klárur í mínum hugaheimi, tí hetta gjørdist ógloymandi uppliving fyri okkum ungu gentur, sum vit ongantíð komu at uppliva aftur. Í Havn búðu vit á Háskúlanum, og eg minnist, at finaluliðini gingu skrúðgongu av Vaglinum niðan í Gundadal. Eitt svenskt skip lá á Havnini, og skipsmanningin var eisini á Vaglinum og fylgdi skrúðgonguni niðan í Gundadal. Teir floytaðu eftir okkum, og tað vóru vit ikki vanar við á Eiði.
text: #000020
text: EB kvinnur hugna sær niðri á Mølini miðskeiðis í 1940 árunum.
text: #000022
text: Eftir dystin bjóðaðu teir báðir okkum til fínan døgurða í húsum við Heygsvegin, sum Poul Hansen átti. Har var vín á borðinum, og eg minnist, at ein av gentunum var eitt sindur svimmul, tá ið vit komu oman aftur á Háskúlan. Vit kendu einki til vín og vóru samdar um, at gentan ikki toldi tað sindrið av víni, vit fingu í lítla vínglasið.
text: #000023
text: – Tú spyrt meg um vakra leikbúnan, vit vóru í á myndini frá 1947. Vit bundu sjálvar troyggjuna, sum var ljósagrøn. Tvær av gentunum dugdu væl at seyma. Tær seymaðu okkum “legaðu niðurdeilarnar”, sigur Ása.
text: #000024
text: At enda spurdi eg Ásu, hvat hon hugsar, tá ið hon sær liðmyndina av eiðisgetum, sum vunnu føroyameistaraheitið í 1947. – Eg havi ikki orð fyri kenslunum, hvørja ferð eg síggi myndina.Hondbóltstíðin á Eiði var bara so ótrúliga stuttlig, sum eg minnist aftur við stórari gleði, sigur Ása at enda.
text: #000025
text: Í seinnu grein fari eg millum annað at siga frá, tá ið Eiðis Bóltfelag varð stovnað í 1913, og tá ið tey bygdu fótbóltsvøllin niðri á Mølini. Eisini fari eg at hugleiða meira um hondbóltin á Eiði, og á borðinum liggja nakrar áhugaverdar liðmyndir av EB liðum, sum skulu á heimasíðuna. (Vagnur Michelsen)
text: #000026