text: Í novembermánaði í fjør var veðurlagsráðstevnan COP26 hildin í Glasgow. Tær báðar vikurnar, sum ráðstevnan vardi, samráddust umboð frá 197 tjóðum, um hvussu veðurlagskreppan skal basast. Samráðingar vóru hildnar á The Scottish Event Campus, men ávirkanin frá ráðstevnuni var ikki avmarkað til hesi hølir. Gøturnar í skotska býnum vóru fyltar við umhvørvisaktivistum, løgreglufólki, tíðindafólki, dómadagsprofetum og forvitnum áskoðarum.
text: #000001
text: Um hetta mundi var eg upptikin við lestri, men torført var ikki at fylgja eitt sindur við gongdini, tá eg hoyrdi um allar heimsleiðararnar, sum savnaðust í mínum lestrarbýi. Á vitjan í Glasgow vóru millum annað Joe Biden, Emmanuel Macron, Justin Trudeau, Angela Merkel, Mette Frederiksen, Bárður á Steig Nielsen og onnur umboð frá teimum næstan 200 tjóðunum.
text: #000002
text: Á COP21 ráðstevnuni, sum var hildin í París í 2015, samdust luttakandi tjóðirnar um París-avtaluna. Hon innibar at arbeiða saman um at avmarka globalu upphitingina til undir 2°C í mun til hitastigið áðrenn 1880 og at miðja eftir eini upphiting á 1,5°C. Londini avtalaðu at føra fram ætlanir, um hvussu tey skulu minka um teirra útlát, umframt at tey eisini skulu møtast aftur hvørt 5. ár at endurskoða teirra mál og dagføra ætlanir teirra. Tíverri var mett, at ætlanirnar, sum tjóðirnar førdu fram eftir París-avtaluna, ikki fóru at megna at halda globalu upphitingina niðri á samtykta hitavøkstrinum. Serfrøðingar hjá ST mettu at globala upphitingin fer at vera 2,6°C áðrenn øldin er liðin, útfrá ætlanunum eftir París-avtaluna.
text: #000005
text: COP26 ráðstevnan var tískil stevnan har París-avtalan skuldi endurskoðast, og londini skuldu dagføra sínar ætlanir um at skerja útlát síni. Ætlað var at hon skuldi haldast í 2020 — fimm ár eftir COP21 — men orsakað koronakreppuni var ráðstevnan útsett til 2021.
text: #000006
text: Á ráðstevnuni í novembur samdust tjóðirnar um at skriva undir eina avtalu, sum var nevnd The Glasgow Climate Pact. Paktin byggir á grundarlagið, sum var lagt í París-avtaluni, men mett verður at nýggja paktin heldur ikki megnar røkka málini, sum vóru sett í 2015, so niðurstøðan var at hesar ætlanir skuldu endurskoðast til næstu COP ráðstevnuna.
text: #000007
text: Vit kunnu frøast um, at COP26 var fyrsta ráðstevnan, har ætlanir vóru lagdar um at minka um nýtsluna av koli, sum er atvold til 40% av øllum CO2-útláti. Eisini lovaðu leiðarar frá fleiri enn 100 londum, ið eiga umleið 85% av heimsins skógum, at steðga avskóging áðrenn 2030.
text: #000008
text: Tíverri hevur verið funnist at paktinini fyri at nýta veikan málburð í summum økjum, sum londini kunna nýta at snúgva sær undan at minka um útlát teirra. Til dømis var ein orðing í paktini broytt frá “at avtaka kol” til “at minka um kol” eftir trýst frá Kina og India, hóast onnur lond mótmæltu hetta. Síðani hevur Suðurkorea, sum annar skuldi avtaka kol í 2030 árunum, sagt seg skula steðga at nýta kol áðrenn 2050. Hetta hevur fingið mong at óttast at onnur lond eisini fara at gagnnýta hesa orðing.
text: #000009
text: Undan COP26 ráðstevnuni vístu forsagnirnar, at vakstrarhúsgassútlátið kring heimin í ár 2030 fór at liggja um 52,4 gigatons. Forsagnirnar eftir COP26 vísa, at útlátið í ár 2030 kemur at liggja um 41,9 Gt, men um hitavøksturin skal haldast á 1,5°C, er neyðugt at útlátið verður undir 26,6 Gt.
text: #000010
text: Hon Alok Sharma, forsetin av COP26, segði, aftaná paktin var viðtikin: “Vit kunnu nú trúliga siga, at vit hava hildið tær 1,5 gradirnar á lívi, men pulsurin er veikur, og tær fara bert at yvirliva, um vit halda okkara lyftir og fara skundisliga til verka.”
text: #000011
text: Næsta ár verður COP27 ráðstevnan hildin í Egyptalandi. Umboðini fyri tey 197 londini hava verið heitt á at dagføra teirra arbeiðsætlanir, um nakar møguleiki skal vera at halda hitavøksturin á 1,5°C. Atmosferan fer bert at fylgja okkara ynskjum, um vit megna at skerja útlátið av vakstrarhúsgassum. Veðurlagsráðstevnurnar hava verið nógv kritiseraðar fyri at koma við tómum lyftum, og at einki eftirlit er at tryggja, at londini fylgja teirra ætlanum — vónandi koma vit at síggja størri samsvar millum lyftir og handlingar til næstu ráðstevnu.
text: #000012