text: VitnisburðarKristnilívKirkja og samkomaMentan og SamfelagAndaktBóka- og filmsumrøðurBloggurUng
text: #000000
text: MyndasavnSangir og akkordirTalusavnTilmeldingar til tiltøkKalendariNethandil
text: #000001
text: Hetta er tann sjeynda av átta greinum um prógv fyri Jesu uppreisn, og samstundis fjórða grein um sannroyndirnar um Jesu uppreisn.
text: #000003
text: Tað eru fleiri ábendingar, ið stuðla hini tómu grøvini sum eina søguliga sannroynd:
text: #000004
text: Søguliga trúvirðið hjá jarðarferðarfrásøgnini stuðlar hini tómu grøvini.
text: #000005
text: Um jarðarferðarfrásøgnin er eftirfarandi, so hevur tað harvið eisini við sær, at fólk í Jerusalem hava verið greið yvir, hvar ið grøvin var. Bæði jødar og kristin vóru jú til staðar, tá ið Jesus varð lagdur í grøvina. Sostatt má grøvin eisini hava verið tóm, tá ið lærusveinarnir byrjaðu at prædika, at Jesus var risin upp frá deyðum. Lærusveinarnir høvdu ongantíð trúð, at Jesus var risin upp, um líkið av honum enn lá í grøvini. Hetta hevði verið ein fremmandur tanki í einum jødiskum samanhangi.
text: #000006
text: Og sjálvt um lærusveinarnir prædikaðu, at Jesus var risin upp frá deyðum, so hevði eingin annar trúð á uppreisnina, um grøvin í roynd og veru ikki var tóm.
text: #000007
text: Ein av teimum mest undranarverdu sannroyndunum viðvíkjandi uppreisnartrúnni hjá teimum fyrstu kristnu er nevniliga, at henda trúgvin tók seg upp júst í býnum, har ið Jesus varð avrættaður alment. So leingi íbúgvarnir í Jerusalem trúðu, at líkið av Jesusi enn lá í grøvini, so høvdu teir heldur ikki trúð, at Jesus var risin upp frá deyðum. Og sjálvt um teir trúðu tí, so høvdu myndugleikarnir lættliga kunna avdúkað lygnina bert við at vísa teimum líkið av Jesusi (Craig 2015: 204-205).
text: #000008
text: Um jarðarferðarfrásøgnin er eftirfarandi, so er fylgjuniðurstøðan um hina tómu grøvina heldur ikki so fjar. Hetta er eisini orsøkin til, at atfinnarar, sum ikki viðurkenna hina tómu grøvina, kenna seg noyddar til at bera fram próvgrundir ímóti sjálvari jarðarferðarfrásøgnini. Men Jesu jarðarferð tykist kortini at vera ein av teimum sannroyndunum, sum tað finnast flest ábendingar fyri (ibid.: 205). Tað verður sipað til Jesu jarðarferð í sera gomlum og óheftum keldum. Jarðarferðarfrásøgnin er til dømis ein partur av keldutilfarinum hjá evangeliinum eftir Markus (Mark 15,42-16,8). Og av tí at evangeliið eftir Markus er tað elsta evangeliið, merkir hetta eisini, at henda frásøgnin stavar frá einari sera gamlari keldu, sum flestu granskarar knýta saman við frásøgnir hjá eygnavitnum (ibid.: 205-206). Og, sum vit longu hava sæð, so sipar tann gamla traditiónin í Fyrra korintbrævinum 15 eisini til Jesu jarðarferð. Spurningurin er so, um talan er um hina somu hendingina í evangeliinum eftir Markus og í Fyrra korintbrævinum 15. Hesin spurningurin verður svaraður við at samanbera teir fýra at-setningarnar hjá Paulusi við evangeliið eftir Markus og við Ápostlasøguna:
text: #000009
text: Samsvarið millum hesar óheftu traditiónirnar undirstrikar fyri okkum, at teir fýra at-setningarnir hjá Paulusi eru eitt slag av samandrátti av hini grundleggjandi hendingargongdini viðvíkjandi Jesu líðing, deyða, jarðarferð og uppreisn. Harvið verður Jesu jarðarferð stuðlað av nøkrum av teimum elstu og óheftu keldunum í Nýggja testamenti (ibid.: 207-208).
text: #000010
text: Viðvíkjandi jarðarferðini undirstrikar Craig A. Evans eisini, at Jósef úr Arimateu eigur at verða sæddur í ljósinum frá mentanarligu bakgrundini. Av tí at tað var hægsta ráðið hjá jødunum, ið gav Jesus yvir til rómverska avrætting, so høvdu teir eisini skyldu til at syrgja fyri einari sámiligari jarðarferð. Og sambært Evans fekk Jósef úr Arimateu júst hesa uppgávu. Sostatt samsvara evangeliini við ein jødiskan jarðarferðarsið, sum enntá varð virdur av rómversku myndugleikunum í friðartíð (Evans 2014: 88-89). Evans undirstrikar millum annað: ”Tað er einki óregluligt við frásøgnini í evangeliunum um, at ein limur í hægsta ráðinum bað um loyvi til at taka likamið av Jesusi niður og geva tí eina sámiliga jarðarferð, sum samsvaraði við jødiska jarðarferðarsiðin” (ibid.: 89, mín týðing). Tað, sum Evans undirstrikar, sæst eisini hjá Josefusi, ið leggur dent á, at rómverjar ikki noyddu sínar borgarar at bróta lógirnar í sínum egna landi (Josefus 1987: 798). Og ein av hesum lógunum var nevniliga, at ein ongantíð skuldi lata vera við at at jarða eitt lík (ibid.: 807).
text: #000011
text: Fornfrøðin stuðlar eisini hesum sjónarmiði. Evans leggur til dømis dent á eitt beinhús, ið varð funnið í 1968, og sum hoyrdi til ein mann, ið uttan iva hevði verið krossfestur. Tá ein tíð var fráliðin, vórðu beinini hjá hinum krossfesta, naglarnir og ymiskt annað, løgd í beinhúsið (Evans 2014: 83). Tá ið samanum kemur, er tað altso rímiligt at koma til ta niðurstøðu, at Jesus allarhelst eisini fekk eina sámiliga jarðarferð, sum samsvaraði við jødisku siðvenjuna tá á døgum (ibid.: 89). Í ljósinum frá jødiska jarðarferðarsiðinum hevur ein eisini verið varur við, hvar Jesus varð jarðaður. Seinni var ætlanin jú at heinta og jarða beinini. Tað er altso sera sannlíkt, at Jesus, í samsvari við jødiskan sið, er blivin lagdur í eina kenda grøv, og at henda sama grøvin seinni varð funnin at vera tóm (ibid.: 92-93).
text: #000012
text: 2. Gamlar og óheftar keldur siga frá hini tómu grøvini.
text: #000013
text: Hetta hava vit eisini nomið við í sambandi við gjøgnumgongdina av tí gomlu traditiónini í Fyrra korintbrævinum 15. Her sóu vit nevniliga, at hóast hin tóma grøvin ikki verður nevnd í traditiónini, so býr tað sambært tátíðar jødisku fatan kortini undir sjálvum orðinum ”uppreisn”, at talan sjálvandi er um eina likamliga uppreisn. Og ein likamlig uppreisn ber við sær eina tóma grøv. Um vit harumframt eisini samanbera teir fýra at-setningarnar hjá Paulusi við evangeliið eftir Markus og við Ápostlasøguna, so síggja vit, at hin triði at-setningurin er ein samandráttur av frásøgnini um hina tómu grøvina. Av tí at sera gamlar og óheftar keldur finnast viðvíkjandi hini tómu grøvini, so er hetta eisini við til at undirstrika, at frásøgnin um hina tómu grøvina ikki kann vera eitt úrslit av einari halgisøgu, sum hevur ment seg við tíðini (Craig 2015: 209-210).
text: #000014
text: 3. Hin tóma grøvin varð eftir øllum at døma funnin av kvinnum.
text: #000015
text: Hesum hava vit eisini verið inni á í sambandi við Fyrra korintbrævið 15, har ið eg millum annað legði dent á, at kvinnur ikki vórðu sæddar sum álítandi vitni tá á døgum. Tá ið ein hugsar um ta lágu støðuna hjá kvinnum og tann vantandi møguleikan til at virka sum vitni, so er tað løgið, at tað nevniliga vóru kvinnur, ið fyrst funnu hina tómu grøvina.
text: #000016
text: Um hin tóma grøvin einans var ein halgisøga, so hevði tað óivað verið mannligir lærusveinar, ið funnu grøvina.
text: #000017
text: Hetta er eisini ein pínlig ásannan. Sannroyndin um, at tað vóru kvinnur, ið vóru høvuðsvitni til hina tómu grøvina, kann einans greinast á ein trúverdan hátt, um tær í roynd og veru vóru tey fyrstu vitnini til hina tómu grøvina. Og evangeliini veita síðani eina eftirfarandi frásøgn av hesi pínligu sannroynd (ibid.: 213).
text: #000018
text: 4. Hitt elsta jødiska aftursvarið hevur hina tómu grøvina sum fyritreyt.
text: #000019
text: Í Matteusi 28,11-15 fáa vit varhugan av, hvussu aftursvarið hjá jødunum hevur verið av fyrstantíð. Her lesa vit nevniliga, at gravarvaktin verður mutrað av høvuðsprestunum og teimum elstu og fær hesi boð: ”Sigið: ”Lærusveinar hansara komu á náttartíð og stjólu hann, meðan vit svóvu” (13).
text: #000020
text: Hetta er eisini ein góð ábending um, at grøvin var tóm, av tí at útsøgnin ikki stavar frá vinunum hjá Jesusi, men frá hansara fíggindum (ibid.: 214).
text: #000022
text: Hetta, sum eg havi nevnt omanfyri, undirstrikar, at hin tóma grøvin av røttum kann sigast at vera ein søgulig sannroynd. Hetta er eisini niðurstøðan hjá søgufrøðinginum Michael Grant: ”Eingin søgufrøðingur kann avnokta hina tómu grøvina á ein ráðiligan hátt ... Um vit nýta tey somu metingarstøðini, sum vit høvdu nýtt viðvíkjandi øllum øðrum keldum frá fornøldini, so eru prógvini so væl grundað og sannlík, at tey noyða okkum til at koma til ta niðurstøðu, at grøvin í roynd og veru varð funnin at vera tóm” (Gustavsson 2017: 194, mín týðing).
text: #000023
text: Wokeness – úlvur í seyðaklæðum
text: #000028
text: Tað ljóðar væl. Ja, enntá bíbilskt! Og kortini er okkurt púra galið. Talan er um wokeness, sum er ein berandi liður í rákinum í tíðini vit liva. Hvat er tað, og hví eiga vit sum trúgvandi at taka heil...
text: #000029
text: Hava vit rúm í hjørtum okkara fyri ivandi fólki?
text: #000030
text: Komandi dagarnar fara vit at viðgera evnið, ivi. Jesu lærusveinur, Tummas er helst eitt tað kendasta dømi um ein ivamann, sum altso fyri um 2.000 árum síðani eins og í okkara tíð er ein veruleiki.Gjøg...
text: #000031
text: “Jesus segði við hana: »Eg eri uppreisnin og lívið; tann, sum trýr á meg, skal liva, um hann so doyr;”Jóh.11,25 Níggju ára gamli Filip hevði Down-syndrom. Í sunnudagsskúlanum argaðu hini børnini hann,...
text: #000032
text: Kristus er upprisin. Gleðiligar páskir øll somul. Við hesum fáa tit ársins páskaheilsan frá aðalskrivara, Andrias Magnussen
text: #000033
text: Síðan talaði Harrin við Móses og Áron í Egyptalandi og segði: Talið við allan savnað Ísraelsmanna og sigið “tíggjunda dagin í hesum mánaði skal hvør húsfaðir taka sær eitt lamb, eitt lamb fyri hvørt h...
text: #000034
text: Vit nýta cookies á okkara síðu.Tú kanst lesa meira um nýtsluna av cookies og sløkkja tær á stillingunum Góðtak allar cookies Góðtak bert neyðugar cookies
text: #000039
text: Tú kanst lesa meira um nýtsluna av cookies og sløkkja tær á stillingunum
text: #000041
text: Hesar cookies hjálpa okkum at betra síðuna við tíðini.
text: #000048
text: Vinaliga játta neyðugar cookies fyrst, áðrenn tú kanst goyma tínar stillingar!
text: #000049
text: Les meira um okkara cookie politikk her
text: #000050