text: Í ST-heimsyvirlýsingini frá 1948 verður staðfest, at “eingin skal verða píndur ella harðliga, ómenniskjansliga ella vanæruliga viðfarin ella revsaður”. Nógvar aðrar altjóða samtyktir staðfesta hetta sama, eitt nú tann evropeiski mannarættindasáttmálin, ST-sáttmálin um borgarlig og politisk rættindi og sáttmálin móti píning og aðrar grimari, ómenniskjansligari ella niðrandi viðferð ella revsing. Hetta eru ásetingar, sum Føroyar hava bundið seg til at fylgja. Tað er tó ivasamt, um vit lúka hesar ásetingarnar í øllum viðurskiftum. Serliga nýtslan av varðhaldsfongsling og avbyrging er viðkomandi at hava í huga.
text: #000000
text: Mannarættindi eru galdandi fyri øll – líkamikið, hvat tú hevur gjørt. Tá ein situr í varðhaldi, hevur ein ikki verið fyri rættinum enn, og tískil er heldur ikki staðfest, um ein hevur gjørt eina brotsger ella ikki.
text: #000001
text: Í sambandi við uppskotið um at dagføra rættargangslógina sendi Amnesty International Føroyar landsstýrinum eitt hoyringarskriv við yvirskipaðum viðmerkingum. Í hoyringsskrivinum setur felagsskapurin spurnatekin við, um dagføringin av rættargangslógini fer at hava nøktandi broytingar við sær, um eingi krøv um alment atkomandi tøl fyri varðhaldsfongslingar og avbyrgingar í varðhaldinum fylgja við. Amnesty vísir somuleiðis á, at fongsulsviðurskiftini elva til óneyðuga nógvar avbyrgingar, og at avbyrgingarnar høvdu verið færri, um vit høvdu meira enn bara eitt varðhald í Føroyum.
text: #000002
text: Amnesty fegnast um, at krøvini fyri at varðhaldsfongsla á summum økjum verða herd, soleiðis at tey samsvara við donsku lógina. Men sammmet við onnur Norðurlond er Danmark eingin fyrimynd, tá ið um varðhaldsfongsling ræður. Danmark liggur nevniliga á odda við flestum varðhaldsfongslingum. Í 2012 vóru 33 % av øllum innsettum varðhaldsfongslað móti 25 % í Noregi og Svøríki. Í Finnlandi vóru tey 19 % og í Íslandi 12 %.
text: #000003
text: Í hesum sambandi er viðkomandi at meta um fyrimunir og vansar við at víðka um reglurnar fyri rættarverjuvarðhaldsfongsling, sum uppskotið annars leggur upp til í samband við ávíst brotsverk.
text: #000004
text: Hyggja vit nærri at tølunum fyri avbyrging í varðhaldi í Danmark, síggja vit greitt, at tølini eru heilt nógv minkað síðan 2001, tá ið broytingar vórðu gjørdar í donsku lógini. Havast má í huga, at talan ikki bara var um eina lógarbroyting, tí lunnar vórðu samstundis lagdir undir eina grundleggjandi hugburðsbroyting. Serliga áhugavert er tað, at ríkisákærin í eini árligari frágreiðing almannakunnger tølini fyri langar varðhaldsfongslingar og avbyrgingar í Danmark. Tølini benda á eitt sokallað paradigmuskifti eftir lutfalsliga stuttari tíð. Talið fyri avbyrgingar í varðhaldinum er minkað úr 553 avbyrgingum í 2001 niður í 17 avbyrgingar í 2017. Tað er ein minking upp á meira enn 90 %
text: #000005
text: Hava vit fólkatalið í Føroyum í huga, eru tølini lutfalsliga nógv hægri í Føroyum enn í Danmark. Hyggja vit t.d. at 2017, vóru tilsamans 17 avbyrgingar í donskum fongslum móti heilum 13 í føroyska varðhaldinum.
  Tá vit bert síggja tøl fyri 5 ár skulu fyrivarni takast fyri hesum, men tølini benda á, at tað er ógvuliga ivasamt, um broytingarnar og hugburðsbroytingin, sum hendar eru í Danmark síðan 2001, og sum hava havt eina minking upp á meira enn 90 % við sær, í sama mun eru hendar í Føroyum.
text: #000006
text: Amnesty vónar tí, at ríkisákærin ella onkur annar myndugleiki fer at almannakunngera føroysku tølini í framtíðini. Amnesty vónar, at føroyskir politikkarar fara at síggja til, at so verður, nú rættargangslógin verður dagførd.
text: #000007
text: Tað er gott og neyðugt at rættargangslógin verður dagførd, men átrokandi tørvur er eisini á almennum tølum og betri umstøðum í varðhaldinum.
text: #000008
text: Amnesty hevur sóknast eftir dagføringum í fleiri á, og tí fegnast vit um, at arbeiðið er so mikið áliðið.
text: #000009
text: Felagsskapurin hevur í hesum sambandi sett spurnartekn við, um dagføringarnar í sambandi við varðhaldsfongsling og avbyrging fara at hava nøktandi broytingar við sær, um eingi krøv um almen tøl fylgja við. Amnesty vónar, at myndugleikarnir fara at síggja til, at so verður, nú rættarganslógin verður dagførd.
text: #000010
text: Eisini vísa vit á, at umstøðurnar í varðhaldinum er orsøk til, at avbyrging verður brúkt meira, enn neyðugt hevði verið, um vit bæði høvdu eitt varðhald og eitt fongsul í Føroyum.
text: #000011
text: Tað er gott og neyðugt, at rættargangslógin nú verður dagførd. Talan er um nógvar broytingar. Amnesty hevur serliga hugt at broytingunum, sum hava við drúgva varðhaldsfongsling og avbyrging í varðhaldinum at gera. Varðhaldsfongslað eru undir stórum trýsti, og nógv teirra stríðast við sálarligar trupulleikar. Tey hava avmarkaða atgongd at sosialari samveru og fáar virkismøguleikar við innihaldi at velja í. Tey liva tí undir ógvuliga truplum umstøðum, hóast tey ikki eru dømd fyri nakað. Eisini eru tølini fyri avbyrgingar í varðhaldinum alarmerandi, hóast vit vita, at summi eftir bara heilt fáum døgum kunnu fáa varandi sálarligt mein av at sita avbyrgd.
text: #000012
text: Amnesty hevur í samrøðu við bæði ákæruvald, verja, kriminalforsorg og dómara fingið ábendingar um, at umstøðurnar við bara einum varðhaldi hava við sær, at avbyrging verður brúkt meira, enn neyðugt hevði verið, um vit bæði høvdu eitt varðhald og eitt fongsul í Føroyum.
text: #000013
text: Hóast varðhaldið í Mjørkadali er eitt varðhald, virkar tað eisini sum opið og afturlatið fongsul. Fólk, sum arbeiða í skipanini, siga, at av tí at varðhaldsfongslað sita saman við fangum, sum kunnu fáa vitjan, fara út o.s.fr., mugu tey oftari lata sær avbyrging og bræva- og vitjanareftirlit lynda. Umstøðurnar hava eisini avleiðingar fyri tey, sum sita dóm, tí hesi noyðast at laga seg eftir varðhaldsumstøðum, hóast tey hava rætt til fongsulsumstøður. Hetta hevur stóra ávirkan á gerandisdagin, tí umstøðurnar í einum varðhaldi krevja meira eftirlit og fleiri avmarkingar.
text: #000014
text: Undir nøktandi umstøðum eigur tilveran hjá einum varðhaldsfongslaðum at verða ‘normaliserað’, um viðkomandi fær dóm. Viðkomandi eigur at fáa atgongd at nógv fleiri møguleikum sum til dømis vitjanum undir minni eftirliti, fleiri tilboðum um virkismøguleikar og sosialum sambondum við onnur, sum inni sita. Men megna vit hetta undir núverandi umstøðum? Og ein annar stórur spurningur er, um tað kann góðtakast, at fangar verða sendir til Danmarkar at sita drúgvari dómar?
text: #000015
text: 31. mars 2020 fer Amnesty International Føroyar at skipa fyri almennum fundi um fongsulsviðurskiftini í Føroyum.
text: #000017
text: um, at broytingarnar í ásetingunum um rættin til hjásita. Vit vóna, at hetta hevur við sær, at ákæruvaldið fær møguleika at hava ein lista av hjásitum, so tað verður skjótari hjá t.d. teimum, sum melda eitt neyðtøkumál at fáa skjóta og væl upplýsta atgongd til ein hjásita
  um, at tann óhefti politiklagmyndugleikin fer at taka sær av føroysum málum eisini
  um, at betur møguleiki verður fyri at tryggja prógv og vóna, at hetta fer at minka um tal og longd av avbyrgingum
text: #000018
text: at tøl fyri langar varðahaldsfongslingar og avbyrgingar verða almannakunngjørd áliga
  at tað er órógvandi, at tað er latið upp fyri óendaliga longum freistum av varðhaldsfongslingum og avbyrging
  at tað er grunnleggjandi skeivt, at børn kunnu setast í avbyrging
  at tað er undir alt lámark, at tað ikki er eitt trygt stað til børn og ung í varðhaldinum
text: #000019
text: Tú kann lesa meria um okkara cookies í stillingunum her.
text: #000023
text: Heimasíðan brúkar Google Analytics fyri at innsamla upplýsingar um vitjandi.
text: #000027
text: Sí meira upplýsingar á okkara síðu um privatlívspolitikk
text: #000030