text: Gott at vita um klaver
text: #000002
text: Tá tað kemur til livitíð er eitt klaver sum er umleið 30 ára gamalt at líkna við ein persón sum er 60-70 ár. T.d er virði av einum 15 ára gomlum klaveri 50% av nývirði. og virði av einum 30 ára gomlum klaveri er umleið 25% av nývirði. (tað sum tú kanst keypa tað fyri ídag),
text: #000003
text: Flestu nýggjari klaver eru einans umleið 104 til 110cm høg, hava lítlað fyllu og kosta ímillum Kr.28-34.000. Um tú lesur víðari skilir tú betri hví tey fella í virði í eitt slíkt mát.
text: #000004
text: Hæddin hevur ómetaliga nógv at siga. Tess hægri, tess fyldigari klangur og tess betri bassur. T.d. í Japan, Korea, Kina osv. vilja fólk ikki hava klaver sum eru lægri enn 120 cm. Undir 120 cm verður ikki roknað sum klaver. Tað er bert í Vesturheiminum at klaver sum eru heilt niður í 100 cm verða brúkt....ikki spyrja meg hví. Tey flestu klaver í Føroyum eru ímillum 100 -112 cm. Eitt klaver sum er umleið 30 ár er longu byrja at missa klangin. Tey fyrstu árini verður klangurin hvassari og hvassari men frá umleið 25 ára aldri byrjar klangurin at verða bleytari og bleytari, tvs. at í ein stuttan yvirgang er hann passaliga bleytur men verður so meiri ullintur og “dayður”. Vanliga verður sagt at um tú skalt hava besta tóna ella ljóð úr einum flygli, skalt tú skifta hammrar hvørji 20 ár og streingir hvørji 40 ár Ljóðborði sum er bakið á klaverinum og sum er ein fríttstandandi pláta, verður á bíligum klaverum gjørd av finer plátum meðan á betri klaverum verður tað gjørt úr solidum viði. Vanliga verður brúkt Grann træ. Eitt seint vaksandi grann træ gevur eitt nógv betri ljóð enn eitt skjóttvaksandi træ. Eisini tess eldri træið er, tess betri klangurin. Eitt skjóttvaksandi træ er bíligari enn eitt seint vaksandi, tí tey seint vaksandi trøðini vaksa vanliga hægri uppi og eisini eru færri og færri til av teim gomlu trøunum. Tað er vanliga viðmerkt um ljóðborði er “solid spruce” ella bert “spruce”. Stendur einans “spruce” er tað vanliga ein finer pláta og tú fært aldri eitt verðuliga gott ljóð við eini finerplátu.
text: #000005
text: Streingirnir, eins og á guitarum hava eisini nógv at siga. Teir bestu streingirnir eru eisini úr Týsklandi meðan Amerikanararar hava sera góðar umvundnar ella bass streingir. Tá ið eitt klaver eldist er ofta gott at skifta teir umvundnu streingirnar. Konstruktionin ella designi er samanspæli immillum tjúgd og long av streingjum, spenni á streingjunum, ljóðborð, hammrar osv. T.d. kann eitt klaver sum bert er 121 cm høgt hava líka langar streingir ella enntá longri streingir enn eitt 131 cm høgt klaver. Sjálvsagt skal balansurin á klaviaturinum eisini verða í ordan, tvs. samanspæli ímillum bass, miðu og diskant.
text: #000006
text: Mekanikkurin ( the action) ella innmaturin hevur eisini stóran týdning. Summi klaver virka tung at spæla uppá meðan onnur eru løtt og uppaftur onnur eru ein dreymur at spæla uppá. Góðskan er eisini ymisk...líknandi sum við ljóborðinum. Tað kundi verði mangt annað at lagt afturat, men hetta verður nokk her. Stemming: Eitt klaver skal helst stemmast hvørt ár, og er tað nógv brúkt, tvær ella tríggjar ferðir um ári. Tú sparir einki við ikki at stemma, tí tá missir tað tann góða tónan og helst tímir tú minni og minni at spæla uppá tað. Eisini er tað nógv torførari at stemma aftur og at fáa ein góðan tóna í tað aftur. Samlaða spenni á streingunum er umleið 40-45.000 pund og sjálvt um klaveri ikki verður nýtt nógv, so togna streingirnir av sær sjálvum. Tað skal helst ikki standa beint i sól, undir einum vindeyga (gjóstur), ímillum tveir radioatorar ella beint við ein radiator. Hetta fær klaverið at fara skjótari enn vanligt av stemmingi og kann eisini skaða instrumenti. Hvat skal ein keypa. Chopin segði, at títt fyrsta klaver má verða tað besta klaverið tú ognar tær. Tíverri gera vit oftast tað mótsatta tí vit hugsa vit skulu bert hava okkurt at læra okkum við. Eitt sum eg síggji alt ov ofta er, at fólk keypir eitt ov bíligt og ella ov lágt nýtt klaver, ella eitt eldri ofta ringt brúkt klaver. Tað sum tá vanliga hendir er, at sum tíðin líður tímir ein minni og minni at spæla uppá hesi klaver og ofta gevist ein at spæla. Hinvegin siga ella hugsa foreldrini, at vit hava eitt klaver og tá tú ella vit verða so og so góð/góður spælari, so keypa vit eitt annað betri klaver. Tíverri hendir hetta næstan aldri. Tað er nógv betri at keypa eitt klaver íð nøktar tørvin langt fram í tíðina og sum ein leingist eftir at spæla uppá, tí tónakvaliteturin er so góður, í mótsetning til eitt klaver sum ein við ringum huga setir seg við.
text: #000007
text: Hamrarirnir skapa eisini ljóðið í klaverinum. Teir eru gjørdir av pressaði seyða-ull. Teir bestu hamrarnir eru Týskir. Teir eru passaliga bleytir og geva ein vakran tóna. Teir Japansku hamrarnir (eisini kallaðir Asiatiskir) eru nógv harðari enn teir Týsku og geva eitt hvast ljóð. Eisini skal havast í huga at ljóði á einum klaveri verður hvassari við brúki, tí felti á hamrunum verður pressa saman, við tað at hamarin rakar streingin á sama stað alla tíðina. Tá klaverið (hamrarnir) eru umleið 25-30 ár verða teir fyrst sera harðir, síðanið upploysast teir og verða so bleytari og bleytari. Hetta førir við sær at ljóði fyrst verður hvassari, síðani “skiti” ljóð og síðani myrkt, ”ullint”, spinkult og deytt ljóð. Eg sigi vanliga við fólk..... hugsi um hamrarnar sum dekkini á einum bili !
text: #000008
text: Tá eitt klaver er eini 70 ára gamalt er sanniliga tíð uppá at skifta hamrar. Eg síggji á brúktum klaverum sum eru keypt úr Danmark, at streingirnir eru skiftir, men ikki hamrarnir. Hetta gevur onga meining, tí tað fyrsta sum fer eru hamrarnir og ikki streingirnir. Vanliga verður sagt at um tú skalt hava besta tóna ella ljóð úr einum flygli, skalt tú skifta hamrar hvørji 20 ár og streingir hvørji 40 ár. Stemmu pinnarnir: Tá klaver eldast er vanligt at onkur ella fleiri av stemmu pinnunum verða so mikið leysir at teir ikki megna at halda tónahæddina ella stemmingina á streingunum. Eru bert nakrir fáðir leysir ber til at skifta teir, men eru tað ov nógvir, er ofta lítið at gera uttan at skifta allar og tað er stórarbeiði. Eisini er vanligt at bjálkin sum stemmupinnarnir sita í, klovnar ella turrrotnar. Viðhvørt kann hjálpast uppá hetta men viðhvørt kann einki gerast við tað.
text: #000009
text: Hvar verða klaver framleidd Í 2008 vórðu 450.000 klaver og flygil seld uppá heimsbasis, harav 12.000 vórðu framleidd í Europa. I 1997 vórðu tilsamans 400.000 klaver og 60.000 flygil seld á heimsbasis. Tað verða umleið tvær ferðir fleiri musikkinstrumentir seld ella keypt í USA enn í Europa (fólkatalið er umleið tað sama).
text: #000010
text: Ídag framleiði Kina ca. 450.000 klaver og flygil og eru tað ca. 200 klaverfabrikkir í Kina. Kvaliteturin er frá semikonsert/konsert til vánaligan kvalitet, so ofta er ringt at skilja hvat er hvørt ....gott ella vánaligt.
text: #000011
text: Ádrenn 1960 vórðu flestu klaver framleidd í USA og Europa og vórðu tá fleiri hundra merkir at velja ímillum. Í dag verða flestu konsert og semi -konsert framleidd í USA og Vestur Europa. Í dag verður td. einki klaver framleitt hvørki í Scandinavia ella Onglandi og bert nøkur fá í Vestur Europa. Russland framleiðir klaver men tað er mest til heimabrúk, tí kvaliteturin er ikki nóg góður.
text: #000012
text: Umleið 1960 byrjaðu Japanarar at útflyta klaverir. Tey fyrstu ið vórðu útflutt, vórðu ikki góð, men teir lærdu skjótt. Nú verða mest góð og sera góð klaver gjørd í Japan og nøkur fá semi-konsert. Í 1980 vórðu 250.000 klaver seld í Japan men í 2000 bert 47.000.
text: #000013
text: Umleið 1980 byrjaðu Koreanarar at útflyta klaverir og varð søgan har tann sama sum í Japan. Har vóru merkir sum Samick, Young Chang og onnur. Í dag verða góð og sera góð klaver gjørd í Korea. Í 1990 tá klaverframleiðslan var í hæddini vórðu 230.000 klaver/flygil framleidd í Korea. Arbeiðslønin fór skjótt upp bæði í Japan og Korea og byrjaðu hesar fyritøkur at gera klaverir í Indonesia, har arbeiðslønin var og er nógv minni. Mestu klaver úr Indonesia fella undir Vanlig miðal og Góð miðal instrumentir.
text: #000014
text: Hetta er heimsins størsta klaverfabrikk. Hon fkann framleiða umleið 100.000 klaverir um árið, hevur umleið 3500 arbeiðsfólk og er hon í Guangzhou, Kina. Umleið 1990 komu fyrstu klaveruni úr Kina og har var søgan aftur tann sama. Tey fyrstu vóru alt annað enn góð, men av tí at tey Japansku og Koreansku merkini høvdu koyrt flest allar klaver framleiðarar í USA og Europa á heysin, hendi tað, at teir gomlu klaver framleiðararnir í USA og Europa, sum sóti inni við stórari ”know how”, nú flyta sína ”expertisu” til Kina. Støðan er nu global og mangir av teim bestu klaver framleiðara expertunum fra Europa, USA, Japan osv. arbeiða nú saman við ella á Kinesiskum verksmiðum og tær betru verksmiðurnar nýta enntá mesta tilfari til klaveruni úr Europa og USA. Eisini eru fleiri av teim Kinesisku fabrikkunum sera nýmótans við øllum sergjørdum avanseraðum tólum. Td. í 2007 keypti Gibson (guitar fyritøkan) klaverfabrikk nummar tvey í Kina. Hetta var tann triðstørsta klaverfabrikkin í Kina og framleiðir hon umleið 30.000 klaverir um árið. Eisini framleiðir td. Steinway tað bíligastu seriuna av teirra klaverum/flyglum í Kina. Av teim 36 klaverfabrikkunum í Kina sum tøl eru fyri, framleiddu tær í 2009 tilsamans 375.000 klaverir, harav 31.600 flygil. Útflutningur til Vestur Europa, USA og Australia í 2009, var 114.000 klaver og flygil. Kinesarar eiga fá merkir sjálvir, so vanligt er at bæði Europeisk og Amerikonsk merkir hava síni klaver og flygil gjørd í Kina. T.d. ger Heilun fabrikkin klaver fyri Wagner, Heilun, Wendl & Lung og Steigerman. Øll hesi merkir eru vanliga somu klaver, við bert smáum kosmetiskum broytingum og ofta eru støddirnar broyttar, td. kann eitt 121 cm klaver í tí eina merkinum eita 120 cm ella 123 cm í einum øðrum osv. Ein kann ikki samanbera eitt 10 ára gamalt Kinesiskt klaver við eitt fra í dag, tí tey eru so nógv betri og broytt. Tað eru yvir 200 klaver framleiðarar í Kina og vit hava allan skalan fra ringum til sera góð. Fleiri av teimum sum selja hesi klaver í USA og Kanada, siga at tey bestu nú liggja á sama støði sum semi konsert, sjálvsagt fyri ein nógv lægri prís.
text: #000015
text: Hetta at Kinesisku klaveruni og onnur musikktól eru vorðin góð, er ein svárur biti at svølgja hjá mongum, men minnast skal til, at tað tók Japanskum framleiðarum 15-20 ár at verða góðkend sum góð merkir. Td. komu tey fyrstu Yamaha klaveruni til Kanada undir navninum Steigerman. Vit umboðamerkir sum Bechstein.....konsert flygil Bechstein Academy...semi konsert. Wagner, W.Hoffmann (Tradition series): klaver til tann sera kræsna. Samick, Wagner og onnur, sum eru vælegna bæði til tann kræsna og tann ið byrjar.
text: #000016
text: Nøkur av hesum merkjum eru a lagri og kunnu roynast i Runavik. Eg kenni flest øll merkir og kann bjoða tær hollan kunnleika og servicu, bæði ta tað kemur til keyp, umvæling, stemming og intonering. Vanliga verða klaver deild upp i seks høvuðsbolkar:
text: #000017
text: Góð kvalitets instrumentir, eitt millumstig imillum semi konsert og húsbrúk. I hesum bólki eru ov nógv til at taka nakað framúr. ( men td. S4 og S6 Yamaha flygil eru í hesum bólki...einki av hesum Yamaha er í Føroyum)
text: #000020
text: Goð miðal kvalitetur: Tað er i hesum bólki at flest fólk keypir og kann nevnast at Yamaha C flygil og U klaver modellini eru í hesum bólki. Eisini eru bæði Wagner, Kawai og onnur í hesum bólki.
text: #000021
text: Vanlig miðal klaver. Ikki so góð sum fýra, men góð til tann ið byrjar og alt vanligt klaver spæl.
text: #000022
text: Undir miðal og vánalig klaver. Gott at vita um klaver Tá tað kemur til livitíð er eitt klaver sum er umleið 30 ára gamalt at líkna við ein persón sum er 60-70 ár. T.d er virði av einum 15 ára gomlum klaveri 50% av nývirði. og virði av einum 30 ára gomlum klaveri er umleið 25% av nývirði. (tað sum tú kanst keypa tað fyri ídag, sum er ímillum Kr.25-30.000.00) Flestu nýggjari klaver eru einans umleið 104 til 110cm høg og hava lítlað fyllu. Um tú lesur víðari skilir tú betri hví tey fella í virði í eitt slíkt mát.
text: #000023