text: Øðrvísi rák tvørtur um Íslandsryggin enn væntað
text: #000001
text: Botnrák av køldum sjógvi er nógv veikari enn væntað
text: #000002
text: Nýggjar kanningar, sum Havstovan hevur gjørt saman við dønum, norðmonnum og týskarum, vísa eitt nógv veikari botnrák av køldum sjógvi enn væntað gjøgnum eitt skarð í Íslandsrygginum, sum nevnist “Western Valley” (vestari dalur). Afturfyri rak tað ovara lagið av heitum Atlantssjógvi í hesum øki harðari enn væntað úr Atlantshavi inn í Norðurhøv.
text: #000003
text: Føroyar liggja á einum undirsjóvarryggi, sum skilir tey arktisku havøkini norðan fyri okkum frá restini av heimshøvunum; men sjógvur ferðast tó tvørtur um ryggin báðar vegir. Í teimum ovaru løgunum er tað heitur sjógvur, sum ferðast móti Arktis (reyðu pílarnir á myndini). Í dýpinum er tað kaldur sjógvur, sum niður móti botni smýgur sær gjøgnum tey djúpu skørðini í rygginum á veg úr Norðurhøvum út í Atlantshavið (bláu pílarnir).
text: #000004
text: Hetta kalda botnrákið ber sjógv við sær, sum hevur sogið varma og CO2 úr luftini í Arktis, og tá hann er komin tvørtur um ryggin, søkkur hesin sjógvur niður í dýpið á heimshøvunum. Botnrákið hevur tí stóran týdning fyri veðurlagið í heiminum; men tað hevur eisini serligan týdning fyri okkum føroyingar, tí sjógvurin, sum rekur úr Norðurhøvum í dýpinum, má endurnýggjast. Tað kalda botnrákið gevur tí høvuðsdrívmegina, sum sýgur heitan sjógv norðureftir og ger, at Føroyar hava nógv lýggjari veðurlag, enn tú kundi væntað eftir breiddarstignum at døma.
text: #000005
text: Sum myndin vísir, verður botnrákið vanliga býtt í fýra ymiskar greinar. Tær báðar sterkastu greinarnar fara ávikavist gjøgnum Danmarkarsundið (DS á myndini) og Bankarennuna (BR á myndini). Ein veik grein fer tvørtur um Wyville Thomsonryggin (WTR á myndini). Seinasta greinin er tann, sum ber kaldan sjógv tvørtur um Íslandsryggin (ÍR á myndini), og tað er hana, sum nýggju kanningarnar hava mátað.
text: #000006
text: Hóast danskir havfrøðingar sóu kaldan sjógv at fara tvørtur um Íslandsryggin longu seint í 1800-talinum, er hetta tann greinin, sum vit í dag vita minst um; men roknað hevur verið við, at høvuðsrákið av køldum sjógvi tvørtur um Íslandsryggin fór gjøgnum “Western Valley”. Tí varð fígging fingin frá donsku stjórnini at leggja mátiútgerð í hesum skarðinum, og tað gjørdi týska rannsóknarskipið R/V Poseidon í august 2016. Í mai 2017 var so Magnus Heinason og tók nakað av útgerðini upp og las øll mátiúrslitini.
text: #000007
text: Mátiúrslitini vístu ikki tað, vit høvdu væntað. Heldur enn at vísa eitt sterkt og støðugt botnrák, vístu tey mestsum einki rák niður móti botni. Tað merkir, at samlaða kalda botnrákið tvørtur um allan Íslandsryggin helst er væl veikari enn hildið. Mátingarnar vístu eisini, hví botnrákið er so veikt. Orsøkin er, at sjógvurin í teimum ovaru løgunum yvir Western Valley rekur sera hart úr Atlantshavi inn í Norðurhøv, og tað bremsar botnrákinum, sum skuldi gingið øvugan veg, skrivar Havstovan á heimasíðu síni.
text: #000008
text: Tað vit vita, kemur heitur sjógvur tvørtur um Íslandsryggin ymsastaðni á rygginum, Helst eru tvær høvuðsgreinar, sum fara yvir um ryggin í hvør sínum enda. Tey nýggju mátiúrslitini vísa, at tann norðara greinin, sum fer yvir “Western Valley” er sterkari enn væntað. Allur tann heiti Atlantssjógvurin, sum kemur tvørtur um ryggin, samlast í Føroyastreyminum (sí mynd) og er eisini við til at endurnýggja sjógvin inni á føroyska landgrunninum. Mátiúrslitini verða tí kannaði framhaldandi fyri betur at skilja, hvussu tey ávirka sjógvin í okkara havøki.
text: #000009
text: Fyribils úrslit frá mátingunum eru útgivin í vísindatíðarritinum “Ocean Science” og síggjast her.
text: #000010
text: Boðaðu frá eldi umborð á Tasiilaq
text: #000014
text: Nýggj grein um aling av laksi og kræklingi
text: #000018
text: Redaktión tel. 20 80 80 [email protected] Sverri Egholm Netredaktør (Ábyrgd) [email protected]
text: #000022