text: ForsíðaSólorkaHitapumpurSoleiðis virka hitapumpurRoknarinMátingarSøgurOfta settir spurningarUm orka.foSamband
text: #000000
text: Ein sólorkuskipan er rímuliga eindføld skipan við nøkrum tunnum fløtum panelum, sum sólin skínur á. Panelini framleiða javnstreym og tveir ledningar føra streymin til eitt tól, kalla ein invertari, sum er bundin í el-málarin í húsinum. Invertarin umsetur javnstreymin frá panelunum til veksilstreym sum kann fara beint í elskipanina í húsinum. So kann húsið brúka streymin sjálvt og lata avlopið út á netið hjá SEV.
text: #000001
text: Á myndina omanfyri síggja vit el-framleiðsluna í Føroyum hvønn dag í árinum. Tað grøna er vindorka, tað bláa vatnorka og tað reyða er el-framleiðsla úr olju. Hetta er 2014, tá vindmyllulundin omanfyri Havnina komu inn í skipanina og vit síggja hvussu góðan mun hon ger fra september og frameftir. Myndin vísir okkum, at vit klára okkum mestsum bara við vind og vatn um veturin, men um summarið brúka vit nógva olju. Vit kundu heilt einfalt ynskt okkum meira vind og regn um summarið í Føroyum. Tað eru kanska ikki øll samd í hesum, men í el-orku høpi er tað so.
text: #000002
text: Vit vita, at sólin skínur mest um summarið og tí er nærliggjandi at hugsa, at kanska kann sólin brúkast fyri at sleppa av við eitt sindur av olju um summarið. Men hvussu álítandi er sólorkan? Sólin kemur upp í eysti, stendur hægst um middagsleitið, nógv hægri um summari enn um veturin, og fer niður í vestri – tað er minst líka álítandi sum AMEN í kirkjuni. Men ein óvissa er hvussu nógv skýggini forða sólini.
text: #000003
text: Eina ábending kunnu vit fáa við máldum sóltímum í Havn, sum víst á myndina omanfyri – og tað er rímuliga støðugt frá ár til ár. DMI sigur smáar 900 tímar um árið +- um 15%, so hetta er avgjørt nakað við kunnu roknað við. Eitt sindur fleiri sóltímar tey seinnu áratíggjuni enn tíðina frammanundin.
text: #000004
text: Sólorkuskipanir eru longu at finna í Føroyum
text: #000005
text: Sólorkuskipanin á Tannlæknamiðstøðuni í Tórshavn
text: #000006
text: Skipanin vit síggja á myndina omanfyri er rímuliga stór og er sett upp á Tannlæknamiðstøðini í Havn. Her eru 48 panel, sum hvørt er 260W, íalt 12,5 kWp. Tey sum hava áhuga kunnu fáa sær eina App á telefonina og síggja hvussu nógv skipanin framleiðir.
text: #000007
text: Á myndina niðundir síggja vit eina enn størri skipan, sum SEV hevur sett upp í Sumba. Í 2019 blivu ikki færri enn 768 panel sett upp. Hetta svarar til ársfórbrúki hjá umleiðis 40 sethusum. Panelini liggja rættuliga sløtt, og venda í Eyst og Vest. Tað er eyðvita at fyri at framleiða sum mest, skulu sólpanelini venda so beint móti har sólin er mest, tað vil siga í beinan sunnan og við hóskandi halli, sum í Føroyum er góðar 40°. SEV valdi Eyst og Vest fyri ikki at fáa ein topp í framleiðslu á middegi men heldur spjaða framleiðsluna so javnt út yvir dagin sum gjørligt. Vit á Umhvørvisstovuni hildu tó tað verða áhugavert at samanlíkna við optimala framleiðlsu og heittu á SEV um at seta nøkur panel upp, sum vendu suðureftir. Hetta vórðu teir við uppá og í 2020 blivu 60 panel sett upp suðureftir við ymiskum halli.
text: #000008
text: Panelini eyst-vest: 768, tilsamans 242 kW, 15° hall
text: #000009
text: Panelini suðureftir framleiða góðar 800 kWh fyri hvørt innstalerða kW, sum er 18-19% meira enn tey sum venda Eyst og Vest.
text: #000010
text: Eitt annað dømi er úr Tórshavnar kommuna, sum eisini er við uppá at royna sólorku. Á myndina niðundir síggja vit takið á dagstovninum Sólareyga í Havn, har umleið 16 kWp eru sett upp. Hesi venda næstan í beinan sunnan. Líknandi skipanir eru á dagstovninum á Velbastað og á skúlanum í Nólsoy. Hesar skipanir hava tó bara 11kW invertara. Tað er maksimum stødd sum SEV loyvir, um bygningur skal kunna brúka orkuna sjálvur og lata rest til SEV.
text: #000011
text: Ein skipan vit sjálvi hava sett upp í 2018, liggur á takinum á Umhvørvisstovuni. Har eru tvey sløg, monokristalin og polykristalin, íalt 11kWp. Vit valdu tvey sløg, tí um hetta mundi var kjak um hvat riggaði best í Føroyum. Mono var sagt at rigga best til beinleiðis sólarljós og poly skuldi vera best til diffust ljóst. Royndirnar hjá okkum vísa ikki tann stóra munin. Hendan skipanin kostaði góðar 74.000 kr í tilfari og væl yvir 100.000 kr tá hon var uppsett.
text: #000013
text: Á myndina síggja vit tann besta dagin vit hava havt higartil, tann 23/6-2019. Hendan dagin framleiddi skipanin 82kWh. Vit síggja trý dykk í framleiðsluni – allarhelst lítil skýggj ein annars sólríkan dag. Vit síggja at mono (blátt) framleiðir eitt sindur meir, men tey panelini vóru væl dýrari, so tað er hips sum haps hvat loysir seg best.
text: #000014
text: Um vit hyggja eftir ársframleiðsluni, so síggja vit, at vit fáa mest í mai og nakað minni juni, juli og august, og at kalla slett onki um veturin í december-januar. Tvs. vit framleiða um summarið, tá mest er brúk fyri tí fyri at sleppa undan oljuni. Um vit telja saman ár fyri ár, so hava vit fingið í 2019 knappar 7.000 kWh, í 2020 7.500 kWh og árið í ár verður mitt ímillum um 7.200 kWh. Hesar kWh hava vit brúkt at kalla allar innanhýsis. Um vit so roknað hvat vit hava spart í keypi av el frá SEV tá vit gjalda 1,48kr/kwh, so svarar tað til smáar 11.000 kr hvørt ár. Tvs. vit tjena skipanina innaftur efitir góð 10 ár. Tað má sigast at verða gott, tí veitarar av sólorkuskipanum siga at panelini kunnu framleiða 25-30 ár, onkur sigur 35 ár, uttan vikna stórvegis.
text: #000015
text: Um vit nú hyggja eftir elnýtsluni fyri 2021 síggja vit, at hon er vaksin í stórum síðan hitapumpan varð sett til í mars ’21. Men vit síggja eisini, at nú er betri pláss fyri egnari framleiðslu úr sólorku og kanska tað kundi loyst seg at fingið enn fleiri sólpanelir og økt um egna framleiðslu. Hetta var dømi um sólorkuskipan á ein stórum bygningini. Nú skulu vit hyggja eftir einum dømi við einum sethúsum.
text: #000016
text: Húsið á myndini hevur sólorkuskipan og hon var sett í gongd í septembur 2021. Takflatan vendur í beinan sunnan. Tilsamans 16 panel eru sett upp, íalt góð 5kW og tað verður brúkt 27m2 av takinum til tað. Kvisturin ger eitt sindur fortreð, tí hann skuggar nakað um morgun og kvøld. Húsið hevur hitapumpu og løðistøð til elbil.
text: #000017
text: Her er úrslit frá skipanini leygardag 18 september 2021, tvs. eitt døgn frá kl 0 til kl 24. Tað reyða er el sum er keypt frá SEV meðan tað grøna saman við tí gula er tað sum sólorkuskipanin hevur framleitt, tað grøna er tað sum er brúkt innanhýsis og hevur minkað um keyp frá SEV og tað gula tað sum ikki var pláss fyri men er fari út á netið hjá SEV. Vit síggja toppar ymsastaðir í elnýtsluni, tað kann vera tá hitapumpan koyrir. So síggja vit ein eitt sindur breiðari topp um morginin um 8-9 tíðini, tað man vera morgun drekka sum veðrur kókað og so aftur ein topp seint seinnapartin, sum er matgerð. Vit síggja lítla elnýtslu frá umleið kl 10 til kl 15:30 og tí fer stórur partur av sólframleiðsluni beinleiðis til SEV. Sjálvt um hendan leygardagurin var ein hampuligur sóldagur er ikki so stór framleiðsla, tí vit eru komin so lang út á arið. Um hetta var ein hásummardagur við sól, so høvdu vit sæð eitt stórt gult økið, tí tað mesta hevði farið beint út á netið hjá SEV. Hendan skipanin er 5,36 KWp og vit eiga at rokna við góðar 4.000 kWh framleiðslu hvørt ár. Um alt fer til egna nýtslu, tvs. at keyp frá SEV minkar tilsvarandi, kann virði setast til góðar 8.000kr hvørt ár. Hinvegin, um tað mesta fer beint á netið hjá SEV er virði bert um 4.000kr. Fyri at fáa lønsemi í eina tílíka skipan er tað tí avgerandi at flyta so nógv av elnýtsluni til um dagin tá sólin skínur.
text: #000018