text: Amerikanska stjórnin drívur umfatandi sensur umvegis stóru tøknifeløgini
text: #000001
text: Nýliga leyslatnir teldupostar vísa, hvussu embætismenn hjá stjórnini noyða sosialar miðlarn sum t.d. Facebook at sensurera tilfar um koronu og koppsetingar soleiðis at fólk ikki hoyra kritiskar ella ivandi røddir.
text: #000002
text: Í eini grein í Wall Street Journal, skriva Jenin Younes og Aaron Kheriaty, at nýliga leyslatin skjøl vísa, at Hvítu Húsini hava spælt ein avgerðandi leiklut í, hvussu amerikanarar eru vorðnir sensureraðir á sosialum miðlum. Teldupostsamskifti millum Rob Flaherty, sum er leiðarin fyri digitalar miðlar í Hvítu Húsunum og stjórar í sosialu-miðlafyritøkunum, prógva at hesi feløgini settu mannagongdir fyri sensur av koronutilfari í verk eftir áhaldandi og ágangandi trýst úr Hvítu Húsunum, ikki sjálvboðið.
text: #000003
text: Teldupostarnir komu fram 6. januar í einum rættarmáli har statsákærarnir í Missouri og Louisiana saman við 4 borgarum saksøkja myndugleikarnar um brot á talufrælsi. Tað er felagskapurin New Civil Liberties Alliance, sum umboðar saksøkjararnar.
text: #000005
text: Hin 14. mars í 2021 sendi Hr. Flaherty ein teldupost til ein av stjórunum í Facebook, (hvørs navn ikki verður upplýst fyri at verja viðkomandi). Evnið á teldupostinum var “Tit goyma bóltin,” harumframt var eitt leinki til eina grein í Washington Post um kanningar, sum Facebook sjálvt hevði gjørt viðvíkjandi “útbreiðsluni av tankum, sum vaksa um ivasemi í sambandi við koppsetingar,” sum avísin kallaði tað. “Eg haldi her er onkur misskiljing,” skrivaði FB-stjórin aftur. “Eg haldi ikki hetta er ein misskiljing,” svaraði Hr. Flaherty. “Vit eru alvorliga stúrin um at tykkara tænasta er ein av høvuðs-drívarunum av koppsetingar-afturhaldi - punktum. . . . Vit vilja tryggja okkum, at tit royna. Vit vilja vita, hvussu vit kunna hjálpa, og vit vilja tryggja okkum, at tit ikki lumpa okkum. . . . Hetta hevði verið nógv lættari, um tit bara vóru beint fram við okkum.”
text: #000006
text: 21. mars, eftir at tað var misseydnað at blíðka Hr. Flaherty, sendi Facebook-stjórin ein teldupost, har hann greiddi frá smálutunum í ætlaðum broytingum í reglugerðini og viðskiftatreytunum hjá felagnum. Nýggju treytirnar innihildu møguleikan at “strika villeiðandi kunning í samband við koppseting” og at “minka um útbreiðsluna av tilfari, ið ikki inniheldur beinleiðis villeiðing, men sum talar ímóti koppsetingum.” Facebook lýsti hetta sum “tilfar, ið ofta er satt,” sum “kann vera orðað sum stórtíðindi, ófrættatíðindi, ella sum skelkandi.” Facebook lovaði at “strika hesar bólkar, síður og brúkarakontur, sum í ov stóran mun stuðla slíkum gølukendum tilfari.” (sum t.d. bólkar um skaðar vegna koppseting, ella síður og persónar, ið skriva og kjakast um skaðar ella andlát av koppseting ella líknandi. -red.)
text: #000007
text: Í hesum samskiftinum kravdi Hr. Flaherty at fáa at vita, hvat Facebook gjørdi fyri at “avmarka spjaðingini av viralum tilfari” á WhatsApp, sum er ein tænasta at senda privatboð við, serliga havandi í huga “hvussu víða henda tænasta røkkur millum tilflytarar og millum litt.” Felagið svaraði tríggjar vikur seinni við einum langum lista av lyftum. (Tað er sama felag, Meta, sum eigur bæði Facebook, Whatsapp og Instagram. -red.)
text: #000008
text: 9. apríl spurdi Hr. Flaherty “hvørjar gerðir og broytingar fremja tit fyri at tryggja. . . . at tit ikki gera koppsetingaraftranina verri í okkara landi.” Hann brikslaði felagnum fyri ikki at vera nóg íðið í sínum fyrru royndum at stýra politiskum útsagnum.: “Í sambandi við valið royndu og settu tit í verk eitt skifti í algorytmunum, sum virkaði til frama fyri kvalitets tíðindum og kunning um valið. . . . Men tit gjørdu tað ikki fyrr enn eftir eitt val, har tit vóru við til at økja um aftranina, og har ein uppreistur í stóran mun var lagdur til rættis av tykkara palli. Og síðani sløktu tit tað aftur. Eg vil hava fulla vissu, sum er bygd á veruligar dátur, at tit ikki gera tað sama aftur her.” Einfalda aftursvari frá FB-stjóranum var: “Tað er skilt.”
text: #000009
text: 14. apríl kroysti Hr. Flaherty FB-stjóran við, hví “høvuðsuppslagið um koppsetingar í dag” er Tucker Carlson sum “sigur at tær ikki rigga”: “Eg vil síggja, hvussu ‘Minking’ sær út í verki,” skrivaði hann. FB-stjórin svaraði: “Eg eri í gongd við tað nú.”
text: #000010
text: 23. apríl sendi Hr. Flaherty FB-stjóranum eitt innanhýsis upprit, sum hann segði var farið runt inni í Hvítu Húsunum. Uppritið slóg fast, at “Facebook spælir ein høvuðsleiklut í spjaðingini av villeiðandi kunning í sambandi við kovid-koppsetingarnar”, og ákærir felagið fyri m.a. at, “ikki at hepnast at hava eftirlit við tiltøkum sum stuðla anti-koppsetingar- og villeiðandi tilfari um kovid,” og at “beina uppmerksemi yvir á kovid-skeptikkarar og antivaksarar, sum fólk hava álit á.”
text: #000011
text: 10. mai sendi FB-stjórin Hr. Flaherty ein lista við stigum, sum Facebook hevði tikið til tess at “økja um talið av teimum, sum siga ja til koppsetingar” (increase vaccine acceptance).” Hr. Flaherty svaraði forhánisliga aftur, “Tað er ringt at taka nakað av hesum seriøst, tá ið tit spæla virknan leiklut at promovera anti-koppsetingarsíður í leitifunkuni,” og leinkjaði til eitt tvit frá einum tíðindamanni á NBC. Facebook-stjórin skrivaði aftur: “Takk Rob - báðar brúkarakonturnar sum verða umrøddar í hesum tvitinum eru strikaðar fulkomiliga av Instragram fyri at bróta okkara reglugerðir.”
text: #000012
text: Biden forseti, Jen Psaki, pressu skrivari, og ovasti embætislæknin (Surgeon General), Vivek Murthy, lovaðu seinni alment at halda sosialu miðla-pallarnar til svars, um feløgini ikki øktu um sensurin. Hin 16. juli 2021 spurdi eitt tíðindafólk Hr. Biden, hvønn “boðskap hann hevði til pallar sum Facebook”. Hann svaraði, “teir drepa fólk.” Hr. Biden segði seinni, at hann meinti, at tað vóru brúkararnir, ikki pallarnir, sum drupu fólk. Men skjølini vísa, at tað var Facebook sjálvt, sum var málið, og sum átøkini hjá Hvítu Húsunum skuldu leggja trýst á.
text: #000013
text: Hr. Flaherty nýtti eisini vald ímóti Google í apríl í 2021, og legði YouTube (sum Google eigur) undir at “tveita” fólk yvir í koppsetingaraftran (vaccine hesitancy). Hann segði, at stúranin fyri hesum gjørdi seg eisini galdandi “á hægsta stað (og eg meini hægsta stað) í Hvítu Húsunum,” og kravdi at “meira arbeiði má gerast.” Hr. Flaherty kravdi at vita, hvørji víðari tiltøk, Google fór at seta í verk, fyri at strika óynskt tilfar. Ein av stjórunum á Google svaraði, at felagið arbeiddi við at “taka sær av viðurskiftum, tú nevndi í sambandi við villeiðandi tilfar um kovid-19.”
text: #000014
text: Hesir teldupostar vísa eitt greitt mynstur: Hr. Flaherty, sum umboðar Hvítu Húsini, vísir sína øði og ónøgd við at feløgini ikki sensurera tilfar í samband við kovid, soleiðis, sum hann vil hava tað. Feløgini broyta síðani sínar politikkir og reglugerðir fyri at liva upp til hansara krøv. Sum úrslit av hesum vóru túsundtals amerikanarar teptir fyri at seta spurningar við koronufrásagnirnar hjá myndugleikunum. Tveir av saksøkjarunum í Missouri, Jay Bhattacharya, professari í medisini á Stanford og Martin Kulldorff, táverandi professari í medisini á Harvard, eru smittulæknar, sum vórðu sensureraðir á fleiri ymiskum sosialum miðlum eftir boðum frá myndugleikunum fyri at geva til kennar meiningar, sum vóru vísindaliga væl grundaðar, men sum viku frá tí, sum myndugleikarnir søgdu - t.d. at børn og vaksin við natúrligum immuniteti tí tey longu høvdu havt sjúkuna, ikki høvdu fyri neyðini at verða koppsett móti kovid.
text: #000015
text: Teldupostar, sum áður eru komnir alment fram ígjøgnum onnur sakarmál, umbønir um alment innlit, og ígjøgnum Twitter-skjølini hjá Elon Musk, høvdu longu avdúkað eina víðfevnda sensurskipan sum umfataði Hvítu Húsini eins væl og amerikanska stovnin fyri sjúkubasing og fyribyrging CDC (Centers for Disease Control and Prevention), stovnin fyri innanlands trygd, DHS (Department of Homeland Security), samveldisløgregluna, FBI (Federal Bureau of Investigation), og aðrar stovnar og ráð undir landinum. Stjórnin gav tøknifeløgunum boð um at strika ávíst slag av tilfari, og enntá at sensurera ávís uppsløg og brúkarakontur. Aftur her, sannir boðskapir, ið sáddu iva um, hvussu væl munnbind virkaðu og sum settu spurning við kravdar koronu-koppsetingar, vóru ímillum tilfarið, sum bleiv sensurerað.
text: #000016
text: Fyrsta grundlógarískoytið [ið lýsir talu-, fundar- og pressufrælsi amerikumanna, -red.] forðar myndugleikunum í at sensurera ávísar meiningar (viewpoint-based censorship). Stats-virkis doktrinin forðar stjórnini í at sleppa sær undan stjórnarrættarligum avmarkingum við at fáa privat feløg at fremja ólóglig mál fyri seg óbeinleiðis.
text: #000017
text: Tey, sum verja stjórnina, detta aftur á páhaldið um at samstarvið hjá tøknifeløgunum við myndugleikarnar, var sjálvboðið, og út frá tí koma tey so til tað niðurstøðu, at fyrsta grundlógarískoytið ikki kemur í spæl. Hendan argumentatiónin er ivasom, men hóast hon skuldi verið gyldig, so er fortreytin fyri henni nú prógvað at vera følsk.
text: #000018
text: Teldupostarnir hjá Flaherty vísa, at samveldisstjórnin í síni stremban eftir at tryggja, at amerikanska fólkið einans fekk stats-góðkenda kunning um koronu, ólógliga noyddi feløgini (at fremja sensur). Úrslitið av hesum gerðum, ið eru í stríð við amerikansku grundlógina, er, at fólkið fekk eina falska mynd av at har var ein vísindalig “semja” ella konsensus um tey mest týðandi viðurskiftini kring kovid-19. Ein uppgerð við ólógligu og svikaligu framferðina hjá myndugleikunum er á veg í rættarsalunum.
text: #000019
text: Greinin stóð upprunaliga sum viðmerking ella meiningagrein í Wall Street Journal undir heitinum:
text: #000020
text: Mest lisið á Hinvegin Heimskendi hjartalæknin Peter McCullough: mRNA koppsetingarnar elva til hjartasjúkur - video við føroyskum teksti Uttanlands "Einki passar, sum vit hoyra" - brot úr samrøðu millum Tucker Carlson og Douglas McGregor - við fø teksti Uttanlands KVÖKING í summarfrí Innanlands Bæði lóður og royndir hermenn eru við ganga undan hjá Ukraina Uttanlands Hvat siga “niðurlæsingar-skjølini” okkum Uttanlands Her er KVÖKING partur II - gestur: Birita Lamhauge Jóansdóttir Innanlands Staðfest enn einaferð: Munnbind gera ongan mun fyri koronu ella influensu Uttanlands Sveisarar krevja fólkaatkvøðu um at varveita reiðan pening Uttanlands Videos Heimskendi hjartalæknin Peter McCullough: mRNA koppsetingarnar elva til hjartasjúkur - video við føroyskum tekstiUttanlands "Vit senda túsundtals ungar ukrainarar beint av gøtuni í kríggj og í deyðan" - Jeff Sachs í samrøðu við Andrew Napolitano. Við FØ tekstiUttanlands
text: #000027
text: Heimskendi hjartalæknin Peter McCullough: mRNA koppsetingarnar elva til hjartasjúkur - video við føroyskum teksti Uttanlands "Einki passar, sum vit hoyra" - brot úr samrøðu millum Tucker Carlson og Douglas McGregor - við fø teksti Uttanlands KVÖKING í summarfrí Innanlands Bæði lóður og royndir hermenn eru við ganga undan hjá Ukraina Uttanlands Hvat siga “niðurlæsingar-skjølini” okkum Uttanlands Her er KVÖKING partur II - gestur: Birita Lamhauge Jóansdóttir Innanlands Staðfest enn einaferð: Munnbind gera ongan mun fyri koronu ella influensu Uttanlands Sveisarar krevja fólkaatkvøðu um at varveita reiðan pening Uttanlands
text: #000028
text: "Einki passar, sum vit hoyra" - brot úr samrøðu millum Tucker Carlson og Douglas McGregor - við fø teksti
text: #000030