text: Sunnudagin 22. januar settu vit hol á talurøðina um 1. Pætursbræv, sum vit fara ígjøgnum í vetur og vár. Vit vilja eggja tær eisini at granska brævið hetta sama tíðarskeiðið. Lat okkum taka okkum tíð at lesa gjøgnum brævið fleiri ferðir, grundað á tað, og lata Gud tala til okkara.
text: #000000
text: Viðhvørt verður tað tikið í aftur í evni frá talurøðini, men onkuntíð er talan um evni, sum vit ikki fáa tikið upp í talunum, men sum kortini eru viðkomandi og spennandi.
text: #000002
text: Hvør er hann, sum skrivaði 1. Pætursbræv?
text: #000003
text: Hvør var Pætur? Tey av okkum, sum eru uppvaksin við bíbliusøgum, og sum hava lisið Bíbliuna sjálvi ella hava gingið í eini samkomu í eina tíð, kenna rættiliga væl til Pætur. Hann var ein av teimum 12 lærisveinunum, og er kanska tann lærisveinurin, sum vit fáa mest at vita um í Nýggja Testamenti. Hann er ein av teimum nærmastu hjá Jesusi, um ikki tann nærmasti.
text: #000006
text: Hann var ein fiskimaður úr Galilea og æt upprunaliga Símun. Men tá Jesus kallar hann til lærisvein, sigur hann, at nú skalt tú kallast ‘Kefas’, sum síðani er umsett til grikst ‘Petros’ (Joh.1:43) og sum á okkara málið verður til Pætur.
text: #000007
text: Hann hevði eina vermóður, sum Jesus grøddi frá ringum febri (Luk.4:38-39). Kona Pætur er ikki nevnd í evangeliunum, men Paulus sipar allarhelst til, at Pætur í tænastuni ferðast saman við konu síni.
text: #000008
text: Hava vit ikki rætt at føra eina systir við okkum sum konu – líka væl sum hinir ápostlarnir og brøður Harrans og Kefas!
text: #000009
text: Orðið, sum á føroyskum er umsett til «føra,» er á grikskum orðið περιάγω «periago». Tað er ikki nogv brúkt, eini seks ferðir til samans í Nýggja Testamenti, og tá er tað altíð um at ferðast reint geografiskt. Til dømis Matt. 9:35, har tað stendur at «Jesus ferðaðist nú um í øllum støðum og bygdum».
text: #000011
text: Orð fyri orð vildi 1.Kor.9:5 ljóðað nakað soleiðis:Nei ikki hava vit myndugleika eina systir eina konu at ferðast um líka sum eisini hinir ápostlarnir og brøður Harrans og Kefas
text: #000012
text: Sum nokk betur kann skiljast soleiðis: Hava vit ikki rætt at ferðast um við eini systir ella konu, líka væl sum hinir ápostlarnir og brøður Harrans og Kefas?
text: #000013
text: Eitt lítið síðuspor gott nok, men nokk so stuttligt at lesa, at Pætur, beiggjarnar hjá Jesusi og hinir ápostlarnir tóku systrar (og tá halda tey flestu, at týdningurin er andaligar systrar) og sína egnar konur við, har sum teir fóru at tæna Harranum. Sjálvt um tær ikki alltíð eru so sjónligar og fremst í myndini, so eru tær við, kvinnurnar.
text: #000014
text: Aftur til Pætur. Hann er ein persónur, sum fyllir nógv. Vit fáa inntrykk, av at Pætur er útatventur, tosar ofta beint frá livruni, uttan at hava hugsað alt í gjøgnum, hann er temperamentsfullur, setur høg krøv til sín sjálvs og lítur ofta á egna styrki.
text: #000015
text: Hann er ein av teimum fyrstu. sum veruliga skilir hvør Jesus er.
text: #000016
text: Hann segði við teir: “Men tit, hvønn siga tit Meg vera?”Símun Pætur svaraði: “Tú ert Kristus, Sonur hins livandi Guds!”Tá svaraði Jesus honum: “Sælur ert tú, Símun, sonur Jónas! Tí hold og blóð hevur ikki opinberað tær hetta, men Faðir Mín, sum er í Himli. So sigi Eg eisini tær: Tú ert Pætur; og á hesum kletti skal Eg byggja samkomu Mína, og portur deyðaríkisins skulu ikki fáa vald á henni. Og Eg skal geva tær lyklar Himmiríkis ríkis; tað, sum tú bindur á jørðini, skal vera bundið í Himli, og tað, sum tú loysir á jørðini, skal vera loyst í Himli.”
text: #000017
text: Tað eru ymiskar mátar at skilja hetta skriftbrotið, alt eftir hvussu man skilir orðspælið, sum Jesus ger har, við Pætur, sum á griskum er Πέτρος “Petros” og kletti, sum á griskum er πέτρᾳ “petra”. Griska orðið “petros” merkir ein steinur, meðan griska orðið “petra” merkir ein klettur.
text: #000018
text: Ein máta at skilja hetta uppá, er at samkoman skal byggjast á Pætur sjálvan. “Petros” og “petra” skilist sum at umtala tað sama: Pætur er kletturin. Hann er tann, sum skal verða grundarlagið undir samkomuni og skal leiða hana. Ein annar máti at skilja tað uppá, er at samkoman skal verða grundað á vitnisburð Pæturs. “Petros” er Pætur og “petra” sipar til hansara vitnisburður. Men ein triðji, og nokk tann rættasta mátin at skilja tað uppá er, at “Petros” er Pætur og “petra” sipar til Jesus sjálvan. Samkoman skal byggjast á Jesus – klettin, sum Pætur hevur fingið opinbering um.
text: #000019
text: Men Pætur verður ikki framstillaður bert sum ein trúarhetji í Bíbliuni. Sjálvt um Pætur hevur fingið innlit í, hvør Jesus er, er hann alíkavæl blindur fyri frælsiætlan Guds. Bara nøkur fá vers seinni, tá Jesus hevur fortalt teimum, hvussu hann skal líða og doyggja, átalar hann Jesus.
text: #000020
text: “Gud bjargi Tær, Harri! Aldri skal hetta henda Teg!”Men Hann (Jesus) vendi Sær á og segði við Pætur: “Vík aftur um Meg, Satan! Tú ert Mær til ástoyt; tí tú hugsar ikki um tað, sum Gudi hoyrir til, men um tað, sum menniskjum hoyrir til!”
text: #000021
text: Hann meinar tað gott, Pætur. Hann lovar eisini dýrt og heilagt, at um øll onnur svíkja Jesus, so fer hann ikki at gera tað.
text: #000022
text: Tá segði hann (Pætur) við Hann (Jesus): “Harri, eg eri til reiðar at fara við Tær, bæði í fangahús og í deyðan!” Men Hann svaraði: “Pætur, Eg sigi tær: Hanin skal ikki gala í dag, fyrrenn tú tríggjar ferðir hevur noktað, at tú kennir Meg.”
text: #000023
text: Og tá tey koma, við soldatum og svørðum at taka Jesus, roynir Pætur, sum nú lítur á egna styrki, at verja Jesus og tekur upp svørð. Eg vænti, at hann slett ikki er vanur við vápn, so hann rakar ikki ordiliga – tíbetur kann man siga – og høggur bert oyra av einum manni (Joh.18:10). Jesus talar at Pæturi, og setur oyra uppá pláss aftur og tað lekst (Luk.22:51).
text: #000024
text: Egin styrki røkkur ikki langt. Og tað fer Pætur at uppliva enn einaferð. Pætur helt, at hann fór at standa við lið Jesusar heilt til tað sísta. Men tá Jesus er tikin, tekur óttin Pætur, hann missir máttina, og hann endar við at svíkja Jesus. Hann noktar at kenna hann, ja, enntá bannar upp á tað. Hanin gelur (sum Jesus hevði sagt), og Pætur skilir, hvat hann hevur gjørt, og hann grætur sárt (Luk. 22:55-62).
text: #000025
text: Men so er tað so vakurt, hvussu Jesus, eftir at hann er risin, møtir Pæturi og endurnýggjar hann. Sum Pætur noktaði fyri at kenna Jesus, tríggjar ferðir, sleppur hann nú at siga við Jesus, tríggjar ferðir, at hann elskar hann. Og Jesus gevur honum í uppgávu at verða hirði hjá fylgi Hansara (Joh.21:15-17).
text: #000026
text: Og tá andin fellir á hvítusunnu, er tað Pætur, sum gongur á odda, prædikar fyri mannamúgvuni og er við at leiða fleiri enn 3.000 til Jesus (Áp.2:14-41). Og hann er eisini tann lærisveinurin, sum fyrst sleppur at uppliva, hvussu evangeliið ikki bara er fyri jødar, men heidningar við, tá Heilagi Andin fellur í húsi Korneliusar, einum herovasta í rómverska herinum (Áp.10).
text: #000027
text: Pætur hevur, sum vit síggja, eina framstandandi rollu í fyrstu samkomuni í Jerusalem. Hann hevur eisini ein stóran leiklut á stóra ápostlafundinum (Áp. 15), har Pætur vísir aftur, at heidningar, sum koma til trúgv á Jesus, mugu konvertera til jødisku trúnna og fylgja jødiskum lógum og tradisjónum fyri at gerast ektaðir lærisveinar.
text: #000028
text: Sjálvt um Paulus og Pætur hava eitt forstáilsi sín ámillum, at Paulus fyrst og fremst er ápostul til heidningarnir og Pætur fyrst og fremst er ápostul til jødarnar (Gal.2:8), liggur tað í Pætursa sjálvforstáilsi, at hann hevur eitt týðiligt kall og eina týðiliga ábyrgd fyri at opna dyr fyri evangeliinum til heidningarnar. Hetta kemur klárt fram á Ápostlafundinum, tá Pætur reisir seg og sigur:
text: #000029
text: Tit vita, at Gud langt síðani útvaldi meg millum tykkara til at vera tann, við hvørs munni heidningarnir skuldu fáa at hoyra orð evangeliums og koma til trúgv.
text: #000030
text: Ein sera spennandi persónur, sum er framstillaður sum eitt ektað menniskja, við einum ektaðum og djúpum kærleika til Jesus, men sum, tá hann lítir á seg sjálvan, aftur og aftur misskilir og fellur. Tó upplivir hann ferð aftaná ferð, hvussu Jesus hálar hann upp aftur úr dýpinum, og so ganga teir saman á vatninum aftur. Tí er tað er allarhelst, at Pætur, sum vit fara at síggja tá vit lesa 1. Pætursbræv, aftur og aftur peikar á Jesus.
text: #000031
text: Tradisjónin sigur, at Pætur leið blóðvitnisdeyðan í Róm undir Nero, keisara, uml. ár 65. Pætur skuldi krossfestast, men kendi seg ikki verdan at doyggja á sama hátt sum sín elskaði vinur, frelsari og Harri. Hann bað tí um at blíva krossfestur upp og niður.
text: #000032
text: Grundin til, at vit siga tradisjón er, at hetta ikki er vitan, sum vit hava frá Bíbliuni ella dokumenteraðum søguligum keldum, men er kortini tað, sum er fortalt víðari í kirkjusøguni.
text: #000033
text: Tó er júst deyði Pæturs nakað av tí seinasta, sum vit vita úr Bíbliuna, at Jesus og Pætur tosaðu saman um.
text: #000034
text: Pætur hevur tí vita, at hansara deyði onkursvegna skuldi dýrmeta Jesus, og allar helst hevur tað merkt, at Pætur skuldi líða blóðvitnisdeyðan. Men Jesus hevur givið honum eina avbjóðing, og eina troyst, í orðunum «Fylg mær!».
text: #000036
text: Avbjóðingin í hasum til Pætur er, at tað at fylgja Jesus kann kosta honum lívið. Troystin er, at Pætur skal sleppa frá at stúra fyri lívinum, men bert hugsa um at fylgja Jesusi eftir, og í tí uppliva hann so nær sum ongan annan.
text: #000037
text: Sunnudagin 22. januar settu vit hol á talurøðina um 1. Pætursbræv, sum vit fara ígjøgnum í vetur og vár. Vit v...
text: #000039