text: Most of my or a good portion of my talk with you — discourse — this afternoon would be in the Visayan dialect kay medyo — kasabot mo’g Ilokano? Mag-inilokano ko ngari. Kinsa’y nakasabot og Maranao? So mag-Binisaya ko.
text: #000003
text: So ang atong — ni-a karon kanato kauban maong halandong Executive Secretary Salvador Medialdea; ang atong Defense Undersecretary Cardozo Luna; ang atong Chief of Staff, ang pinaka-hepe sa militar karon, si Lieutenant General — General na diay ni siya, kay upat na man kabuok ang iyang — Rey Leonardo Guerrero; unya si... sa Mindanao Command, sa Eastern — kung mag-atubang ka og mapa sa Pilipinas, ang imong right hand, mao na’y Eastern. Basta nakatutok ka lang sa Pilipinas. Eastern side, ug ngari sa imong wala, mao nang Western side. Ang taas ana, mao nang Luzon, Visayas, Mindanao — Southern Mindanao ta.
text: #000004
text: So mao ni sila ang mga opisyal ug ang mga enlisted personnel. Sa akong Armed Forces of the Philippines nato, mga sundalo; ug kadtong kamo na nagbalik loob sa pamahalaan; ug akong mga kaigsuonan.
text: #000005
text: Kay niatong unang panahon — wala muabot tung y***** Español nga si Magellan, niabot pa diha’g suroy ang buang, di man ni iyang nasod. 400 years gud ta. Kwatro senyos anyos nag antos ta nila. Mao na to sila og Amerikano, ilang giilog, gihimo tang sulugu-on, we were subjected to imperialist nga gobyerno, mao nang inyong imperialista.
text: #000010
text: Dugay naman na silang nawala. Pero mao na. Nauna ang mga Islam — mga... ilang Evangelists, ilang mga preachers, kanang Imam. Nauna pa’g sulod ang Islam gikan sa... didto sa Thailand, nituyok na sila sa Malaysia, mao nang naagian nila, puro mga Muslim. Unya niabot sila og Indonesia unya ni hinay-hinay sila’g saka sa Mindanao.
text: #000011
text: Pero niadtong panahona, naabot na pud ang mga Kinatsila, ilang gibara diha sa Zamboanga. So pirting away na. Mao na niadto. Pero kana silang mga Maranao, parehas sa akong — ang akong lola, taga Lanao del Sur man, kana sila ug ang mga Tausug, naa na sila’y medyo bangi pud niadtong unang panahon nga wa pa muabot ang Kristyanos.
text: #000012
text: Tungod anang relihiyon, [inaudible] Protestante, Katoliko, Jehova, ug unsa pa. May bangi na sila, Sunni ug Shiite. Mao nang naga-away na na sila niadto. Pag-abot Español, si Magellan ga dala og cross, ga dala og kanyon. Wala man pud ta’y ingon ana niadto, nitibo man atong mga gikagikan. Mga Bisaya. Nitibo.
text: #000013
text: Diba ang tawag sa ato, dili man Cebuano. Sugboanon. Og muingon sila’g, “Taga-diin ka?” “Taga-Sugbo mi.” Mga Iloc — aning Ilonggo, mao na na sila. Hiligaynon ang tawag ana. Waray. Mao na’y distribution nato.
text: #000014
text: So diri malanding (landing) ang buang, si Magellan, nagdala og armas, wala gyu’y mahimo ang Pilipino, musurrender (surrender). So in the span of 400 years, kwatro siyento anyos nga napugos gyud ta pag-embrace sa Kristiyanismo.
text: #000015
text: Eh ‘di pag diha niadto, dili ka mu-kuan, ihaw ka man. Mao na ang atong giagihan. Ambot, wala ko’y history pero mao pud nang Mindanao. Basta gani naay relihiyon — wala ko mag-ingo’g ngil-ad — apilan gyud na’g pwersa. Kadaghanan ana, bayolenteng panghitabo.
text: #000016
text: Ang unang naabot sa siyudad sa Davao, sa amo mga Cebuanao, Bol-anon, Leyteño. Ang pag-abot sa mga Ilocano — ang Ilocano gyu’y una. Mga maestro nato niadto. Among mga maestro mga Ilocano, mga supervisor, Ilocano, mga educators, the early. Pero gagmay ra sila, mga maestra, naa sa gobyerno.
text: #000019
text: So sila nang nag-negosyo og una, abaca niadto Manila hemp. Mao na’y inilog nga produkto sa Mindanao.
text: #000027
text: Mao na diha. Unya wala’y tao. Dapat wala’y masuko nato kay niadtong unang panahon, luag kaayo ang Mindanao.
text: #000028
text: Og dili ta mag-import sa Vietnam, Thailand, Laos, gutom ang abuton nato. Mao na’y problema diha. Karon, kanang gitanum dihang mga pineapple ug kanang mga banana, saging, dili na para konsumo sa Pilipino. Ang gihatag sa inyo, diba, mga reject diha sa palengke. Mao na atong gikaon.
text: #000032
text: Tua man pud na mudiretso sa gobyerno, bahin-bahinon pa na sa tanang Pilipinas. Ang ako para naa’y trabaho ang tanang Pilipino.
text: #000035
text: Karon, sa Mindanao pinakadako kay wala’y bagyo. Nakaagi lang bagyo, ngadto ‘tong Pablo. Kamo, kinsa’y nakaila nako nisaka sa bukid? O, kinsa pa? Tug-an sa tinuod.
text: #000036
text: Diba misaka ko’g bukid, makig-istorya ko kay kuhaon nako ang inyong gibihag. Pulis, sundalo. Unya niadto mayor lang ko. Ang ako, interested lang ko sa trabaho.)
text: #000037
text: Now, karon, kinsa man ni si Sison? Kinsa man ko? Ako, Presidente. Nag-atubang ninyo, nag saad, mao ni akong buhaton. Mao ni akong... nia sa akong plano sa akong utok.
text: #000039
text: Si Sison nag-damgo pud na’g iyang gobyerno. Mao pud na siya, gusto’g edukasyon libre. Libre tanan. Hasta ang katre libre. Ang pag-abot anang panahon mag [inaudible], naa pa’y taxation ang mga — Una ka maka anak, bayad ka sa komunista.
text: #000040
text: P**** i**** mga y***. Mga hambugero. Mao na siya gusto siya muilis nako. Wala’y kwestiyon na. Pilipino siya eh. Ambot ug Pilipino ba gyud nang y*** na. Mura man na’g taga-Taiwan ug itsura.
text: #000041
text: Manghalwan pa ko. Mao na akong sud-an padulong ug pag-abot kay wa’y... wa ma’y kwarta ang gobyerno. Maningkamot pa ko ug bingwit diha og unsa’y akong mabingwit. Usahay panty, usahay bra. [laughter] Mga buang ning mga komunistang y***.
text: #000043
text: Gusto siya magpa-pili’g Presidente, walay kwestiyon na. Ingon ang — Pilipino ka, okay. Unang una, Pilipino natural-born. Buot pagsabot, pag gawas nimo sa lawas sa imong inahan, Pilipino ka na. Mao bitaw ning...
text: #000044
text: Sultihan ta na mo ana. Mao man nang akong... usa sa naga padagan nako. Kaning pag-ingon sa Supreme Court nga Pilipino — kay naa lagi’y batas sa gawas, treaty, na kani daw mga wa’y citizenship, wakahibaw’g kinsa nang anak, mao diha og asa siya nakit-an, kung diri sa Pilipinas, Pilipino siya.
text: #000045
text: Pero ang Constitution natin istrikto. Pilipino ka gyud. Nga paggawas nimo sa imong [unsa’y tawag ana sa Binisaya? Kanang putos ninyo. Mao nang putos sa bata na ilubong pagka...]
text: #000046
text: O, paggawas nimo ana, naa ka pa diha, Pilipino ka na. Buot pasabot, imong ginikanan, nanganak nga nagbikaka, nagpagawas ug bata, Pilipino. Mao na’y buot... Kay giusab sa Korte Suprema na [inaudible] ko kay wa man na’y klaro. Unsa man ning klase.
text: #000047
text: Usa pud na ka sem — duha ka semester na kaming mga abogado. Usa ka tuig sige’g ingon, “Gaunsa man ning Pilipino? Kinsa man ning Pilipino? Mao nang Pilipino, kana, kana. Gibalik-balik, unya usbon lang.
text: #000048
text: Atong mga lolo niadto nagkasinabot nga maskig dili — lain imong kinan-an, lain imong batasan, mag-ipon ta kay mag mugna ta ug nasod.
text: #000050
text: But we are one because ang atong Constitution gaingon nga naa’y mga opisyal diri sa Pilipinas, pero pinili sa tao. Sovereignty ang puder sa tao. Di man ta tanan pwedeng mag-Presidente, maghimo lang ta’g Presidente. Mag himo lang ta’g presidente usab. Pilion sa tao, eleksyon. Siya’y tagaan nato sa puder. Pag kumkom anang sovereignty, sagrado na.
text: #000053
text: Mao nang ngari sa opisina, ako’y mu-appoint kanus-a ka ma-heneral, kanus-a ka mahimong secretary of kinsa ka, executive Secretary. Kinsa’y mabutang diha sa Korte Suprema, naa sa ako. Pero ang Constitution naa’y gihatag. Pinili ka sa tao.
text: #000054
text: Unsa man na’y gibuhat ni Sison? Nakaila mo anang y*** na? Ang iya, nagbasa’g libro about komunista. Niadtong unang panahon, kay pobre pud nang Europe, mao pud na’y ilang gusto. Pero karon ang Russia ang numero unong komunista. Ug diri sa Asya, ang Tsina or China, puro kapitalista na.
text: #000055
text: Ang nagpabilin, ang komunista. Unsa ma’y ilang pamaagi? Kuhaon nila ang gobyerno pinaagi’g pakigbisog ug armas. Mao na’y diperensya diha.
text: #000056
text: Gusto ninyo niadto, gusto ninyong kamo’y mag trabaho ngari, diri, pinaagi sa inyong armas kay naa na’y gobyerno sa Pilipino eh. Naa na’y pinili. Naa na ko, naa na si General Guerrero, mga opisyal. Dili mani sila dato. Kadaghanan sa atong mga sundalo diha sa Philippine Academy of Police o sa... Dili na mga dato. Kung mga dato ni dili ni mangempleyo. Mao’y gusto sa y***, makig-away.
text: #000057
text: Akong anak, si Sebastian, ingon siya, “Mag-babae na lang ko.” Ingon ko, “Mas maayo pa. T*** i** kabuang nimo. Di gani ka ka antos y***.”
text: #000059
text: Ga lanay lang ang utok ana. Unsa ma’y iyang gituldo ninyo? Magpatay, mangayo’g kwarta sa pobre ug sa dato tungod pinaagi sa armas. Kaning iyang trabaho murag holdup sa Pilipinas tanan.
text: #000062
text: Unsa man inyong — unsa man gisaad ana, edukasyon? Nagpirma na ko’g balaod tanan libre na. Ma-pobre’g ma-datu, tanang Pilipino karon libre na. Og naa moy mga anak nga bright, ayaw ko taga-i’g bugok, kanang palahubog. Binuang na.
text: #000072
text: Kadtung inyong mga anak na 17, 18 unya maayo na’g paghuna-huna, sige, pasudlon nako sa PMA. Gusto ko’g mga lumad na mga sundalong mga heneral. Tutal Pilipino man tang tanan — maypa si Allen Capuyan, nidako lang ang tiyan ug sinuroy anang buang. O, lumad man na. Manobo.
text: #000075
text: Mao na si Allen akong — Asa man si Allen? Absent. Ingna siya wa siya’y sweldo karong bulana. Y***. Katong mga bright, gusto ko — gusto pud kog kanang mga sa probinsya, i-assign ko ang mga pulis mga Moro.
text: #000076
text: Sa Davao gusto ko Moro. Wala man ko’y problema. Basta trabaho ka la’g tinarong diha. Mao na akong gusto. Dapat ngari pud para pantay-pantay ta tanan.
text: #000077
text: Ako, muingon gyud ko, mag-assign mo og kuan diha, lumad. Diri sa Davao pag-assign mo’g — naay daghang Maranao diri, puro badlungon. “DVD, DVD, DVD, DVD,” Bisag asa nang y***. [laughter]
text: #000078
text: “Ay sorry sir. Kay di man ko pabalikon ngadto.”
text: #000082
text: “Kanang mga Maranao, sir. Wala na sila’y kaluoy sa ako karon nga naa na ko sa daplin.”
text: #000084
text: “Ah, musugot ka diay? Balika ngadto. Tigbasa anang t*** i**** Maranao diha.”
text: #000085
text: “Ayaw sir kay atubangan baya sa simbahan, basin gabaan ka.” [laughter]
text: #000086
text: Diba gitagaan ta mo’g mga cellphone? Naa mo tanan? Pila’y nag-prenda? Basi gi-prenda na siguro ninyo [laughter] Pareho mo’g sundalo, kay ang sundalo iprenda man pud ang pusil. Hasta pulis.
text: #000096
text: Tawga ko ninyo, naa man si Bong. Gitagaan mo’g card. Diba giingnan ta man mo na... Oh, tawga ninyo ang opisina sa militar. Tagaan ta mo’g kanang na’y sakit. Tanang sakit diha. Pagka kanang mga nanginahanglang espesyalista, diri na. Mao na’y premier, mao na’y pinaka number one nato nga ato gyud sa gobyerno unya mga bright ang naa diha, taga-UP.
text: #000097
text: Ana ko “Ikaw Tito, gapuwa lang na imong nawong, mura ka’g sigbin y**** ka.” [laughter]
text: #000100
text: “Tawga to si Presidente nga tua ngadto.” Ana ko “P***.” Akong giingnan si Tito, gibira nako sa likod, pangutan-a. Gibira ko na kanang si Morente karon sa Immigration, mao na’y Chief of Police, PD.
text: #000102
text: Ana ko gibira nako sa likod ana ko “P***** i**, sugo sa presidente, patyon tika. Patyon tika run p***** i** ka.”
text: #000103
text: “Ayaw intawon mayor,” “T*** i** ka. Kuhaa nang patay nimo diha sa tunga sa dalan.”
  Ang mga sundalo pud, wa pud kahuwat, gipaligsan ang patay. So nilagpot ngadto sa daplin. Puti gud nang dalan... ah kanang abog. So ang patay nga NPA, murag namulbos og kalima. [laughter]
text: #000104
text: Pero kamo, didto mong Inday. Ayaw mo panghilabot ngari kay ikaw, gusto ninyo mupuyo ngadto sa 3rd floor? Kay ang 2nd floor puro sundalo. 3rd floor butangan nako’g mga Moro nga surrenderrees para rambol na mo tanan diha. [laughter] Mawala pa akong problema.
text: #000110
text: Muingon ang mga NPA gi-surrender ang mga armas, ipabalik. [laughter]
text: #000112
text: Ingnan nako “bombahan ko nang inyong p**** i**** eskwelahan.” Ana dayon sila “Ah Duterte diktador, pasista, mao kini, mao kana, U.S.” T*** i**** insulto. Kanus-a pa ko nagpa-under sa Amerikano?
text: #000115
text: I do not talk to — kung mag-asta ang mga buang. Ang ilang sarhento, mag-istorya muag y****. Mura nag heneral. Sarhento ra na ha. Nagalagot ko anang mga y***. Ayaw na’g atubang sa ako. Ya-ya ra na.
text: #000117
text: I do not talk to them. Hindi. Unya ingnon dayon na — Kamo, “Duterte, US, mga pasista.” P***** i**. Muingon mo’g diktador, diktador gyud ko. Kay og di ko mag-diktador, p****** i**, walang mangyayari sa bayan na ‘to. Tinuod. Og di ko mag-diktador, kanang style nako ron, walay mahitabo sa atong nasod.
text: #000118
text: Kamong naka-adto sa akong balay mayor pa ko. O, kita man mo. Pila ko ka tuig nagpuyo sa Davao? Kakita pa mo nagsakay ko’g auto lang, murag auto, pickup ra man gani na.
text: #000120
text: Ay, number one diay, labi na run kay... di man na muadto’g giyera na. Magtawag man lang na, “Sige pa. Ayuha’g fight ha.” Naa ba’y heneral muadto ngadto sa away ug pinusilay? Ana man na sa Manila.
text: #000123
text: Og buhaton pud na ninyo, unya ingnan ang sundalo “Ay huwag po.” Ah kana, bantayi. Ingna na inyong mga kauban. “Ingon ni mayor...”
text: #000125
text: Dal-a na. Ingna ang mga sundalo. Ingna sila ang mga sundalo. “Ah, unsa man nang babae.” Ingna sila. Tawga run ang mga sundalo. “Order bag-o ni mayor. Di lang daw mo patyon. Pusilon lang mo sa b**** arong —” Og wa na ma’y b****, wa na ma’y silbi.
text: #000126
text: Gitan-aw ko gyud nga libre sila. Hospital, tanan libre. Naa koy Navy. Kamo wala gani mo’y baruto bisa’g usa. Ka hambugero ninyo oy. Naa koy Rangers. Wala na’y gibuhat ug dili mag-operate. Maabtan mo ana, mao na.
text: #000132
text: Ako hindi ako makagalaw dito ta kay may Supreme Court, may Congress. Limitado ako. ‘Pag inappoint ko isang general, muagi pa na sa Kongreso. Tan-awon unya i-approve pud nila.
text: #000136
text: Naa ko’y buhatong ngil-ad, dili maayo, maka-adto maski’g kinsang Pilipino, mag-reklamo sa ako, naay Supreme Court. Ako, gunit ko ug — gagunit sila sa repository of the major powers of government.
text: #000137
text: Ako’y mudikta tanan, pero kinahanglan pinili ka sa tao. Wala ma’y problema ang tao. Ug son of a b*** ka, eh ‘di muingon... pinili sa tao eh. Ug ipili si Sison, maski sa kaugokan niya, okay lang. Pero muingon ka’g mangilog ka’g gobyerno through force of arms, armadong pakigbisog, di gyud.
text: #000138
text: Mangamatay lang tang tanan naa diri, ingnan ta mo. Mamatay lang mo tanan, wala gyud. Dili na ingno’g kadako sa gobyerno. Naa’y — Wala ninyo nahuna-hunaan ninyo nang naa’y eroplano, naa’y helicopter, naa’y sundalo, sige ko’g recruit kay naa ko’y ginaatubang. Ako pa ninyo...
text: #000139
text: Kamo, ug CAFGU, naa ta’y away nga dili Moro, dili mga muslim. Terorista. Naa ko’y ginakahadlukan na mahitabo. Tanang droga, patya na ninyo. Wa na’y gibuhat ug dili himuon inyong anak na buang-buang. Kato unta’y inyong giuna kay mao na’y problema. Ngano mangita man mo’g sundalong patyon nga — naay mga durugista, kadaghan anang y***. Ihawa na. T*** i**** y***.
text: #000140
text: Biyai nang Human Rights. Tutal, inig bagsak, if this government collapses, wala’y Human Rights na makatabang nato. Wala’y banyaga, foreigner. Kinahanglan musalig mo nako kay tan-aw nako anang droga, makadaot gyud sa atong nasod. Mao nang niingon ko. Do not destroy my country. Just like you. I will kill you.
text: #000141
text: Do not — Sa mga durogista, ayaw gub-a akong nasod hasta akong mga anak. [inaudible] Kani sila, ako. Dato mi, wala mi sa gobyerno. [inaudible] pila ra’y ilang pension? Labi na’g — kamo, kamong mga... ilan lang ang makuha ninyo sa career ninyong 30 years? Maybe 1 — 900,000, 1 million, 2, 4 million? Kami nga...
text: #000142
text: Si Parago nahibaw ko. Nahibaw nako si Parago gusto magpa-medical check up. Tawag siyang Bong, hangyo siya nga mukanaog siya. Davao. Ingon siya nga magpa-check up siya. Pwede ba daw nako isikreto? Ana ko pwede man. Di man ta nagapatay ug kalaban.
text: #000144
text: Para nako, delikado. Og mahibaw-an sa military, dili ikaw ang patyon. Ako. Ang mismo — mayor gud nato — mismo ang military ug ang police ang mag-ambush nako. Ipagawas lang na nila na gi-ambush ko’g mga kontra sa politika. Ana ang mahitabo [inaudible].
text: #000145
text: Pag-uli nako, giingnan nako naay lugar diha nga mupara. Dad-on siya unya check-upan siya. So didto ko nahibaw nga si Parago may diabetes. Nahibaw ko na si Parago may tama sa — mao nang kada pangayo niya’g sigarilyo, muingon ni si Bong, “Mayor, naghingi ng sigarilyo. Pila ka ream akong...?” “Ayaw, ayaw nang ream. Usa ka karton ipadala ngadto.”
text: #000147
text: Unya, musukol mo nako? Dream mo lang na. Ingon siya na, “Munaog ko.” Ana ko, “Ayaw’g kanaog. Kami saka.” So mao na’y storya. Unya naa mo’y x-ray? Eh ‘di magsalig gyud mo nako. “Mayor, pa x-ray.” Og diha, munaog mo sa munisipyo, ingnon nako ang police [inaudible] nako.
text: #000150
text: Magbuhat man og train sa Davao so didto ta mo ibutang para pagkahuman sa train, palinyahon ta mo. Diba magpa-dugo man gyud ta? [laughter] P**** i**. [inaudible] Di mo muundang, anaon ta gyud mo. Diba naay bag-ong butang, makinarya, mag-ihaw dayo’g... kana. Manok, baboy. Special na, special delegation.
text: #000155
text: Bai, laki. Bai, laki. Pag agi sa train, ako pagyu’g — “Balik, baliki.” [laughter] Libre ang balay, trabaho. Tagai ko’g gamay. In the meantime, gina tagaan ta mo’g honoraria. Palit mo’g bugas unya naa ko’y sud-an. Sardinas. Ug kanang mulambo akong taxation, wala maka pundar na si...
text: #000156
text: Mao nang ako karon, gahuna-huna. Sa Cabinet meeting, sugod mi og alas dos, nahuman mi’g alas dose traynta. Ang among gidebatehan kana lang. Giingnan nako sila nga murag dili na ko paboranang minahang open pit, kanang ana, kay ginaguba ang akong nasod.
text: #000163
text: Ako nang giingnan si General Cimatu. Si Roy gikan man na ngadto sa Mawab. “Tan-awa daw, Roy, kay ako, gusto nako [inaudible]. So ayaw mo diha sa minahan kay mag mina mo, dagko na na. Di na man ko musugot nga...
text: #000165
text: Ang mga NPA ra man na. Kita kamo, pangayo silang tanan. Ngano man ang logging diha sa ComVal, logging diha sa Surigao, nganong kusog man?
text: #000167
text: Mao nang makalusot sila. Kanang NPA, muingon lang “Pilipino ako, huwag mong gawin ‘yan sa bayan ko. P***** i** ka.” Wala tayong problema. Kunsintodor ang mga y*** eh. Kamo, nakahibaw mo ana eh. Pero wa mo kahibaw pila gyu’y kolekta nila. Dako ilang kolekta.
text: #000169
text: Giingnan ta mo, “Taga-i ko’g oras. Give me a good reason now.” Ni-a man gyud ta. Usa lang ka — wa ta’y samok. Mangutana lang ko’g “Nganong magpakamatay ka sa NPA?” Sige daw. Taga-i ko’g usa lang ka ra — ayaw na nang pagdagha’g storya.
text: #000171
text: Just give me one reason nganong magpakamatay ka kang Sison. Nganong di ka man mutuo nako na pinili man ko sa milyon milyong katao? Gani ang akong mayorya, six million. Mag-imagine og six million niboto nako kay mao na akong mayorya eh.
text: #000172
text: Mangita’g plaza. Tibuok Pilipinas musulod ang six million. Ako pinili sa tao. Nganong di man mo mutuo nako? Unsa ma’y sala nako ninyo? Nangilog ba ko’g inyong yuta? Niadto ba ko unya [inaudible] ikaw pobre ka man o dato, sige ka hatag ka.
text: #000173
text: Give me a good reason why you should die. First time niyo nianhi’g Manila? Third time. Nakigbisog mo ngari, [inaudible] mao na’y makadaot ninyo. Niapply pa ka ngari sa gobyerno, ma’am, dugay ka na untang na...
text: #000175
text: Basin gusto niyang muadto’g Hong Kong? Ang tanang mga babae nga niaway sa Marawi, ang pulis ug ang mga army, gipabakasyon nako tanan sa Hong Kong. Dili lang one time. Kamo, dili mo tanan nga kaistorya nako, kay naa pa’y musunod ninyo. Mao gihapo’y akong storya arong di na ko magkalas og laway. Iistorya na lang sa inyo akong gisulti.
text: #000176
text: Nganong adto man mo ni Sison nga wa gani pinili maski barangay council. Kung makagunit lang ko’g armas sa inyong atubangan unya mutuo pud mo kay mahadlok mo. Nganong mahadlok man pud mo niya?
text: #000177
text: Kamo bang mga babae, bilib man gyud mo anang Komunista, bilib man gyud mo ana. Tu-o man mo anang p***** i**** Sison na. Sige, kamong 48? Akong storyahan si — muadto man ko sa [inaudible] kay giimbitar man ko — ambot lang kay naa mi pakigbangi tungod atong sa Benham Rise. Philippine Rise rather.
text: #000181
text: Naa ko’y nasulti kay naglagot ko kay naay usa ka official didto nagpataka la’g storya pero okay na. Ingon man sila karon nga gi-recognize nila ang sovereignty ug ang jurisdiction sa Pilipinas. Nihatag man sila’g statement. Nakuha na nako.
text: #000182
text: Pero muadto ko sa [inaudible] Kamong 48, pakit-on ta mo’g unsa kabarat nang Komunista kay karon, makit-an ninyo, dad-on ta mo sa China ug Hong Kong. Tan-awa ang kapitalista. Paadtuhon ta mo’g Hong Kong. Kamo tanang 48.
text: #000183
text: Unya og kamong mga hard core gyud, pabilin na lang mo didto. Wa na ko magkinahanglan ninyo. [laughter] Domestic helper na lang mo didto. [Pila akong magasto, Bong?] Ang mga lalaki, di na sila muadto’g Hong Kong.
text: #000184
text: Ah, lagi. Kadtong mga babaeng ni-away sa Marawi, mga army ug pulis, gipadala nako to sila sa Hong Kong. Mao to’y akong reward. Buutan eh. Mutu-o’g Presidente. Kamo? Wa man ko makumbinse mao na — nakumbinse mo? Ah sige. Nakumbinse na mo nako o wala?
text: #000185
text: Di ko gustong mupatay og Pilipino. Mao nang usahay malibog ang military nako niadto because I do not want to kill a Filipino. Mangita lang ta’g laing kontra, ayaw lang Pilipino. Because government cannot wage a war against its own citizen. Paundangon tanan ni.
text: #000187
text: Muingon man gud mo’g komunista gwapo ang kinabuhi. Oh karon di na man na komunista ang Tsina. Tan-awa ninyo. Mao na paadtuhon ta mo og China pag gawas ninyo sa Hong Kong. Pero ang sakyan ninyo, murag ang Air Force. Pag abot diha dapit sa China Sea, ingnan nako nang mga Air Force saliba nang mga p***** i**.
text: #000188
text: Himuan na’g bomba. Bombahin niyo mga Intsik y*** diha sige’g — Sige paadtuhon ta mo. Huwat ra mo. Maybe a few days. Pero gusto nako, tan-aw tan-aw mo, tan-awa og unsa’y resulta. Naa man sila’y mga pictures gud. Tan-awa ang resulta sa panahon sa komunista ug panahon sa kapitalista na basta mupili.
text: #000189
text: Naa sa eleksyon eh. Ang demokrasya [inaudible] barat. Dili. Basig ang komunista, barat na tanan diha. Ay Sison, barat man na. May man muingon siya “Mupatay ka’g sundalo maski’g usa kada adlaw?” P***, kay ngano ako, di ko kamao? Inyong Karapatan, Magbubukid, Manggagawa diyan kung unsa na lang inyo mga leader.
text: #000190
text: Og kung ipaihaw ko na? [inaudible] usa ka sundalo kada adlaw. [inaudible] militar pagpatay og lima kung naay mapatay na usa. Sige daw.
text: #000191
text: Gusto ko musaka mo tanan. Makakita’g trabaho. Mao na’y — Dili komunista — Dili ko miyembro sa komunista. Pero ang akong panan-aw sa akong kinabuhi tungod nakaagi ko kay niadto lang pud ang akong amahan og Mindanao kay nangita og maayong kapalaran.
text: #000194
text: Gusto... makapalit sila unsa ilang gusto, dili sila kinahangla’g naay mga sundalo. Og magkagubot ang kalibutan, manglakaw lang na sila. Lupad na ngadto, naay mga balay nag asa asa, kita’y ibilin, kita ang magsinu — sungagay diri, p****** i** balewala[inaudible] maski’g pang-eskwela lang. Karon, gipirmahan nako ang balaod, libre na man ang eskwela.
text: #000197
text: Nakit-an ko tong inyong pusil, sus, gabuak-buak na. Unsang klaseng army — New People’s Army. May mga shotgun. Wala na’y screw unya musukol mo nako, ang inyong kaatbang, ay nako.
text: #000200
text: Karon, kamong mga dato, atubang nako sa camera. Pastilan, daghan man ug eroplano diha. Si Lucio Tan. Maski imong kawaton ang eroplano, guyura. Wala akong pakialam. Kamao na siya mangita’g imbestigador niya.
text: #000206
text: Kita ka atong gi-abre ang bag? “Pangulong Duterte, tulungan mo kami kay gidaug-daug mi sa mga bag namo.” So karon, kada meeting sa airport, kami’y muabot, mga mayor, congressman. “Sige, sir. Sige. Sige, sir.” Mag-salute pa ang mga y***.
text: #000210
text: Unya ang ilang bag nga karga murag train ka taas. Sa customs niyan, “Sige, sir. Sige.” Pag-abot anang OFW, p***sige’g abre, sige’g inspection, panguhaon pa nang butang. So gi-warningan nako sila. Giingnan nako si General Lapeña. Gibutang nako sa Customs. “Sid, ‘wag mo nang pabuksan.
text: #000211
text: So kamo, ang akong tambag nimo — naa pa ko’y usa. Niari akong deal ana. Maski’g asa mo muadto karon, maski’g sa Davao, daghang building pero dili maka — it’s not continuous. Dili ma diretso-diretso kay kulang ta og trabahante.
text: #000217
text: Paminaw mo ug maayo ha. Kulang ta’g trabahante kay dili ka man pwedeng mamunit diha sa gawas sa Malacañan. “Ikaw, wa kay trabaho. Diri ka. Sige. Ika’y butang anang...” Mao na’y iyang nahibaw-an.
text: #000218
text: Kay ako basta ma — karon akong ingnon, giingnan nako si Roy, paspasan nang asa na’y mga yuta na pwede atong i-release na.
text: #000222
text: Unya giingnan nako gahapon si General Año, DILG, “Ihatag na sa mga bakalero. Nandoon sa pantalan. Piyesta ron ang taga-bakal. Tibuok auto. Pag-sukod, pag-weigh ana... Ana ko, “Sige. Inyo na na.”
text: #000235
text: Mao bitaw nang ingon ko sa... naa ko’y sticker. Pero di nako ginahatag, mauwaw man ko kay naa man gud akong nawng. Niana ko, “Not during my watch. Dili sa panahon nako nga ako’y Presidente.” Tinagalog, naa didto. “Huwag sa panahon ko.” Ayaw mo pag-corrupt sa akong panahon. Mag-away lang ta.
text: #000237
text: Basta sunda lang ang patakaran sa gobyerno. Limpyo lang, undang na mo’g pagki-away, ako na’y bahala. Nahibaw ko’g nganong nagrebelde mo.
text: #000240
text: Amigo ko ninyo, tig-saka ko’g bukid. Sabagay patambalan pa nako si Parago, ang x-ray, gipadako gyud [inaudible]. Wa man nahibaw ang military ana. Karon lang nako gisulti sa ila. Karon for the first time, nadungog nila. Didto ko nakahibaw og unsa’y sakit niya. Mao tong sige pa ko’g hatag og ayuda sa iyang sakit. Dili siya...
text: #000241
text: “Mao ning komunista karon nga kapitalista na.” Nganong mutuo man mi nimo? Di man gyud mo mudaog. Singkwenta’y anyos mag sige’g lakaw-lakaw ana, mutiguwang mo. Mutiguwang mo, masakiton, unya daghang alimatok ang inyong tiyan.
text: #000249
text: “Dali ra gud mag-istorya ta.” Kaon sa balay, imbitaha. Istoryahi, ipakita, tan-awa. “Tan-awa ang ingon ni mayor. Ang Russia oh.” Muadtu-ay man pud ko, pasalamat lang sa ilang tabang.
text: #000253
text: Pero mulargahay ko og... any day now, mulargahay ko og Kuwait, diri tung Ambassador, suko man ko gud niadtung Pilipina upat na kabuok, puro — ila mang rapeon.
text: #000254
text: Ex-PSG chief tagged as mastermind in killing of entrepreneur-model
text: #000260
text: Registration for ‘Safe Davao’ QR code to resume for establishments
text: #000261
text: Safe Davao QR for quick contact tracing launched; mandatory for residents and visitors
text: #000262
text: 6.9 quake hits Mindanao; shoppers, employees feared trapped as shopping center in Padada collapses
text: #000264
text: MindaNews is the news service arm of the Mindanao Institute of Journalism. It is composed of independent, professional journalists who believe and practice people empowerment through media.
text: #000269