text: Ang temperatura usa ka pisikal nga gidaghanon nga may kalabutan sa kasagaran nga kinetic energy sa mga partikulo nga naglangkob sa usa ka butang o sistema. Kon mas taas ang kinetic energy, mas taas ang temperatura. Gitawag usab nato ang temperatura isip atong sensory nga kasinatian sa atong kaugalingong lawas ug sa gawas nga palibot, pananglitan kon kita mohikap sa mga butang o mobati sa hangin. Apan, depende sa konteksto diin kini gigamit, adunay lain-laing mga matang sa mga yunit sa temperatura.
text: #000000
text: Niini nga artikulo maghisgot kita bahin sa lainlaing mga lahi sa mga yunit sa temperatura, ang ilang mga kinaiya, daghan ug ang ilang kamahinungdanon.
text: #000001
text: 1 Mga timbangan sa temperatura ug mga yunit2 Giunsa pagsukod ang temperatura?3 Pagsukod sa mga yunit sa temperatura4 matang sa temperatura5 Mga hinungdan nga nagbag-o sa temperatura5.1 Kahitas-an5.2 Latitude5.3 Pagpadayon
text: #000002
text: Mga timbangan sa temperatura ug mga yunit
text: #000003
text: Adunay lain-laing mga matang sa mga timbangan sa pagsukod sa temperatura. Ang labing komon mao ang:
text: #000004
text: Scale sa temperatura sa Celsius. Nailhan usab nga "centigrade scale" ug mao ang labing kaylap nga gigamit. Niini nga sukdanan, ang nagyelo nga punto sa tubig katumbas sa 0 °C (zero degrees Celsius) ug ang nagbukal nga punto kay 100 °C.
  Fahrenheit nga sukdanan. Kini ang sukod nga gigamit sa kadaghanan nga nagsultig Ingles nga mga nasud. Niini nga sukdanan, ang tubig adunay nagyelo nga punto nga 32°F (thirty-two degrees Fahrenheit) ug usa ka boiling point nga 212°F.
  Kelvin scale. Kini usa ka paagi sa pagsukod nga sagad gigamit sa siyensya, ug ang "absolute zero" gitakda isip zero point, nga mao, ang butang dili mobuga og kainit, nga katumbas sa -273,15 °C (Celsius).
  Sukdanan sa ranggo. Kini usa ka sagad nga gigamit nga pagsukod sa thermodynamic nga temperatura sa Estados Unidos ug gihubit ingon nga sukod sa degrees Fahrenheit labaw sa absolute zero, busa walay negatibo o ubos nga mga bili.
text: #000005
text: Ang temperatura gisukod pinaagi sa temperatura nga sukdanan, nga mao, lain-laing mga yunit nagrepresentar sa temperatura sa lain-laing mga timbangan. Alang niini, gigamit ang usa ka aparato nga gitawag nga "thermometer", nga adunay lainlaing mga lahi depende sa panghitabo nga sukdon, sama sa:
  pagpalapad ug pagkunhod. Ang mga thermometer anaa aron sa pagsukod sa mga gas (gas constant pressure thermometer), liquid (mercury thermometers), ug solids (liquid o bimetallic cylinder thermometers), nga mga elemento nga molapad sa taas nga temperatura o mokontrata sa ubos nga temperatura.
  pagbag-o sa resistensya. Ang resistensya mausab sumala sa temperatura nga ilang makuha. Alang sa pagsukod, gigamit ang mga thermometer sa resistensya, sama sa mga sensor (base sa resistensya nga makahimo sa pagbag-o sa elektrikal nga pagbag-o sa temperatura) ug pyroelectrics (paghimo usa ka kusog nga nagmaneho).
  Thermal radiation thermometer. Ang mga panghitabo sa radyasyon nga gipagawas sa sektor sa industriya mahimong masukod pinaagi sa mga sensor sa temperatura sama sa mga infrared pyrometer (aron sukdon ang labi ka ubos nga temperatura sa refrigeration) ug optical pyrometer (aron masukod ang taas nga temperatura sa mga hurno ug tinunaw nga mga metal).
  potensyal nga thermoelectric. Ang kombinasyon sa duha ka lain-laing mga metal nga apektado sa lain-laing mga temperatura kalabot sa usag usa nagmugna sa usa ka electromotive pwersa, nga nakabig ngadto sa electrical potensyal ug gisukod sa volts.
text: #000006
text: Pagsukod sa mga yunit sa temperatura
text: #000007
text: Kung maghisgot kita bahin sa temperatura, naghisgot kita bahin sa usa ka piho nga kantidad sa kainit nga masuhop o gipagawas sa lawas. Importante nga dili malibug ang temperatura sa kainit. Ang kainit usa ka matang sa enerhiya sa transportasyon. Ang lawas o sistema dili gayud makaangkon og kainit, kini mosuhop o mohatag niini. Hinunoa, kini adunay temperatura nga nalangkit sa pag-agos sa kainit.
text: #000008
text: Gikan sa punto de bista sa pisika, ang kainit nga gibalhin ngadto sa usa ka sistema o lawas nagpatunghag kalihokan sa molekula, ang kasamok (o paglihok) sa mga molekula. Kung atong sukdon ang temperatura, atong sukdon ang lihok nga atong makita isip kainit apan sa pagkatinuod kinetic energy.
text: #000009
text: pagsukod sa temperatura Importante kini sa daghang natad sa syensya, teknolohiya, industriya ug medisina.. Sa industriya, pananglitan, ang pagsukod sa temperatura hinungdanon sa mga proseso sa paggama, diin kinahanglan nga kontrolon ang temperatura sa mga materyales ug produkto aron masiguro ang kalidad nga produksiyon. Ang mga pagsukod sa mga yunit sa temperatura gihimo usab sa pagpreserbar sa pagkaon ug mga tambal, tungod kay kini makaapekto sa kalidad ug kaluwasan sa mga produkto.
text: #000010
text: Sa medisina, Kini usa ka hinungdanon nga himan alang sa pagdayagnos ug pagtambal sa mga sakit. Ang hilanat maoy timailhan nga ang lawas nakigbatok sa impeksyon o uban pang sakit. Ang pagsukod sa temperatura sa lawas makatabang sa pagtino kon ang usa ka tawo adunay hilanat ug busa nagkinahanglan ug medikal nga pagtambal.
text: #000011
text: Ang pagsukod sa temperatura usa ka butang nga normal kaayo sa natad sa siyensya ug panukiduki. Sa pisika, ang temperatura gigamit sa pagsukod sa thermal energy sa mga materyales, nga mahimong adunay mga implikasyon sa electrical conductivity, viscosity, ug uban pang aspeto sa kinaiya sa mga materyales. Sa astronomiya, ang pagsukod sa temperatura sa celestial nga mga butang makatabang sa mga siyentista nga mas masabtan ang komposisyon ug ebolusyon sa mga butang sa kawanangan.
text: #000012
text: Ang uga nga temperatura. Kini ang temperatura sa hangin nga wala gikonsiderar ang paglihok o porsyento sa humidity. Gisukod kini gamit ang puti nga mercury thermometer aron mapugngan kini sa pagsuhop sa radiation. Sa tinuud, kini ang temperatura nga atong gisukod gamit ang mercury thermometer.
  masanag nga temperatura. Gisukod ang kainit nga gipagawas sa mga butang, lakip ang solar radiation. Busa ang masanag nga temperatura managlahi depende kung nag-shoot ka sa adlaw o sa landong.
  humid nga temperatura. Aron masukod kini nga temperatura, ang globo sa thermometer giputos sa basa nga gapas. Busa, kung taas ang humidity sa kalikopan, parehas ang uga ug humid nga temperatura, apan kung mas ubos ang humidity tali sa palibot ug bombilya, mas mubu ang humid nga temperatura.
text: #000013
text: Mga hinungdan nga nagbag-o sa temperatura
text: #000014
text: Ang kahitas-an usa sa mga hinungdan nga nagbag-o sa temperatura. Ang standard deviation mao nga ang temperatura mous-os ug 6,5°C kada kilometro, nga 1°C sa matag 154 metros.. Kini tungod sa pagkunhod sa presyur sa atmospera nga adunay altitude, nga nagpasabut nga usa ka ubos nga konsentrasyon sa mga partikulo sa hangin nga nagpugong sa kainit. Bisan pa, hinungdanon nga hinumdoman nga kini nga pagbag-o sa temperatura nagdepende usab sa ubang mga hinungdan sama sa kahayag sa adlaw, hangin, ug kaumog.
text: #000015
text: Kon mas taas ang latitude, mas ubos ang temperatura. Ang latitud mao ang angular nga gilay-on gikan sa usa ka punto sa nawong sa Yuta ngadto sa 0 degree parallel (ang ekwador). Tungod kay kini usa ka angular nga distansya, kini gisukod sa mga degree.
text: #000016
text: Kon mas taas ang latitude, sa ato pa, mas dako ang gilay-on sa ekwador, mas ubos ang temperatura. Kini tungod kay sa ekwador, ang nawong sa Yuta makadawat sa mga silaw sa adlaw nga tul-id, samtang sa mga poste (maximum latitude), ang mga silaw moabut nga tangentially, sa mas mubo nga yugto sa panahon. Tungod niini, duol sa ekwador, ang klima moinit samtang ang yelo magtigom sa mga poste.
text: #000017
text: Ang laing hinungdan nga makaapekto sa temperatura mao ang gilay-on sa dagat, nga nailhan nga continentality. Ang hangin nga labing duol sa dagat mas humid, mao nga kini makapadayon sa usa ka lig-on nga temperatura sa mas taas nga panahon. Sa laing bahin, ang hangin nga layo sa dagat mas uga, busa ang kalainan sa temperatura tali sa adlaw ug gabii o kahayag ug landong mas dako. Busa, mahimong adunay mga sakup sa temperatura nga baynte degree o labaw pa sa mga rehiyon sa desyerto.
text: #000018
text: Nanghinaut ko nga uban niini nga impormasyon makakat-on ka og dugang mahitungod sa mga yunit sa temperatura ug sa ilang mga gamit.
text: #000019
text: Tibuok nga agianan ngadto sa artikulo: Meteorolohiya sa Network » Meteorolohiya » Ciencia » temperatura nga mga yunit
text: #000021
text: Himoa ang una nga makomentaryo
text: #000022
text: Biyai ang imong komentaryo Pagkansela pagtubag
text: #000023
text: Responsable sa datos: Miguel Ángel Gatón
  Katuyoan sa datos: Kontrolaha ang SPAM, pagdumala sa komento.
  Komunikasyon sa datos: Ang datos dili ipahibalo sa mga ikatulong partido gawas sa ligal nga obligasyon.
  Pagtipig sa datos: Ang database nga gidumala sa Occentus Networks (EU)
  Mga Katungod: Sa bisan unsang oras mahimo nimong limitahan, bawion ug tanggalon ang imong kasayuran.
text: #000027
text: Balita sa imong emailMadawat ang tanan nga mga balita bahin sa meteorology sa imong email.
  Gidawat nako ang mga ligal nga kondisyon
text: #000028