Вăрçă хыççăн Петĕр Хусанкай 
ачасем вали нумай çырнă. Унăн «Тăван 
çĕршыв» поэми тата «Вăрман юрлать» 
ятлă сăввисем – чăваш ачисемшĕн мĕн 
пĕчĕкрен пĕлмелли , асра тытмалли , 
хавхаланмалли тăван сăмахсем. 
Хусанкайăн вăрçă хыççăнхи 
тепĕр пысăк ĕçĕ – «Тăван сасăсем».Ку 
кĕнекере тĕрлĕ çĕршывран тата тĕрлĕ 
халăхран тухнă 60 поэт сăввисем. Вĕсене 
пурне те чăвашла Хусанкай куçарнă.
 …Хĕрĕх çула яхăн 
поэзии ĕçĕнче. Хĕрĕх ытла уйрăм 
кăларăм. Петĕр Хусанкай сăввисене 
çирĕм чĕлхене куçарнă, çав шутра: 
акăлчанла, пăлхарла, венгрла, 
французла, чехла. 1950 çулта Петр 
Петрович Хусанкая Чăваш Республикин 
правительстви  Чăваш халăх поэчĕ 
хисеплĕ ят парса чысланă .  
Пирĕнтен кам пĕлмест пулĕ паян Петĕр 
Хусанкая, кам илтмен пулĕ унăн ятне.2007 
çулхи январĕн 22­ мĕшĕнче вăл 
çуралнăранпа 100 çул çитрĕ. Вăл поэт 
кăна мар. Çав вăхăтрах тăлмачă та, 
чĕлхеçĕ те, публицист та, историк та, 
этнограф та, критик та, лирик та пулнă. 
Унăн хайлавĕсем 57 чĕлхепе янăраççĕ, 
унчченхи Совет Союзĕнчи 53 çыравçăн, 
чикĕ леш енчи 89 авторăн 500 ытла 
произведенине чăвашла е вырăсла 
куçарнă. 
Петр Петрович чăвашпа тĕнче 
литературисен туслăхне аталантарас 
тĕлĕшпе чăннипех те паттăр ĕç турĕ. 
Уйрăмах вăл тăванла пăлхар 
литературине Чăвашра,  чăваш 
литературине Пăлхарта лайăх пĕлсе 
тăччăр тесе ырми­канми ĕçлерĕ. Халăх 
çыхăнусем паян кун та аталанса пыраççĕ. 
Чăваш халăх поэчĕ 
Петĕр Хусанкай 
«Старо—Тахталинская СОШ» 
Алькеевского МР  РТ 
422894 Татарстан 
Алькеевский район , с .  
Старая Тахтала , ул. 
Ежевичная    д. 84. 
Телефон :  8(843 ­ 46) 72847 
Эп пĕртак чăваш ятне çĕклесшĕн. 
Ман юман пек пулса кашламалла. 
       Хунавран эп тивĕç пиçĕхмешкĕн. 
       Малалла­ха пурнăç, малалла. 
            (Петĕр Хусанкай) 
«Кив Тахталти пĕтемĕшле  
вăтам шкуле»
https://fs.znanio.ru/methodology/images/07/1d/071d86f1d32c2d4199b93677c940a8fa819bf727.jpg
https://fs.znanio.ru/cache/52/34/5234b10b1f4a6a7f80c1f87a7e7f43ab.jpg
Тутар       Республикинчи  Сиктĕрме 
ялĕнче, чухăн хресчен çемйинче, 1907 
çулхи  январĕн  22­мĕшĕнче çуралнă.             
           Сиктерме ялĕнче мухтавлă чăваш 
халăхне çутта кăлараканĕ, Илья 
Николаевич Ульяновăн юлташĕ тата пĕр 
шухăшлавçи Иван Яковлевич Яковлев 1878 
çулта уçнă шкул пулнă. Çак шкула тĕрлĕ 
ялсенчен ăс пухма ачасем çÿренĕ.  
Хусанкайсен çуртĕнче пĕрмаях пĕр­икĕ 
вĕренекен, çывăх тăванĕсен ачисем, 
пурăннă. Вĕсем кунта вĕренĕве хăйсен 
ялĕсенчи чиркÿ прихут шкулĕсем хыççăн 
малалла тăснă. Пĕчĕк Петĕр вĕренекенсен 
тĕлĕнмелле илĕртекен кĕнекисене куç 
хывать, вĕсем вĕреннине пăхса тăрса, 6­7 
çулта хăй тĕллĕн тенĕ пекех вулама 
вĕренеСакăр çулта Петĕр Хусанкай шкула 
вĕренме каять. 1923 çулта.    Сакăр класс 
пĕтернĕ хыççăн вăл Хусанти чăваш 
педагогика техникумне вĕренме кĕрет, унта 
литература кружокĕн ĕçне хутшăнать, 
вырăс тата тутар поэзийĕпе паллашать.        
                                                  
1924 çулта 
Шупашкарта тин уçнă «Сунтал» журналăн 
пĕрремĕш номерĕнче Хусанкай виçĕ сăвă 
«Сунталăн»  3(9)­  мĕш   номерĕнче  поэт 
пултарулăхĕнчи  паллă  сăвă  –  «Ирĕк 
тимĕрç»  тухать.  Çак  çулсенчен  пуçласа 
çамрăк  поэт  сасси  чăваш  çырулăхĕнче 
уçăран уçă янăрама тытăнать. Октябрьти 
революци  ирĕке  кăларнă  чăваш  халăхĕ 
çинчен  хавхаланса  çырнă   сăвăсем, 
илемлĕ сасăпа çĕнĕлле каланă сăмахсем, 
вулакансен  чĕрине  хумхатаççĕ,  чуна 
кайса тивеççĕ.  Хусанкай часах чăваш ĕç 
çыннийĕсен юратнă поэчĕ пулса тăрать.  
1925  çулта  пуçĕпех  литература  ĕçне 
куçать,  пурлă­çуклă 
пурнăçне  пăхмсăр, 
литература  ăсталăхне  çине  тăрса  вĕренет, 
нумай  вулать,  çĕршыв  тăрăх  тухса  нумай­
нумай  çĕре  çитсе  курать.  Çамрăк  Хусанкай, 
çирĕм  çулти  поэт,  малтанхи  çулçÿреврен 
хăйĕн  пултарулăхĕпе  паянччен  паллă  вырăн 
йышăнакан  «Çирĕм  улттă»  поэма  илсе  килет. 
Ку  произведени  чăваш  литературине  çĕнĕ 
сывлăш  кÿрет.  Иванов  таланчĕпе  амаланнă, 
Çеçпĕл  хавалĕпе  çунатланнă  чăваш  поэзийĕ 
«Çирĕм  улттă»  поэмăран  пуçласа  тепĕр  хут 
вăй  илет,  пирĕн  çĕнелнĕ  юрă­сăввăн  хăвачĕ 
чикĕсĕр  анлă  иккенне  кăтартса  парать.       
Асăннă  поэма  Хусанкая  чăваш  сăвăçисем 
хушшинче 
вырăн 
парать. 
1931  çулта  вăл  Мускавра  тухакан  чăваш 
хаçачĕн  –  «Коммунарăн»  корреспонденчĕ 
пулать,  ку  ĕçре  1934  çулччен  ĕçлет.  Хаçат 
хушнисене пурнăçласа, поэт тĕрлĕ çĕрти çĕнĕ 
стройкăсене  кайса  çÿрет,  Горькие,  Донбаса, 
Магнитогорска  çитет,  рабочисен  пурнăçĕпе 
паллашать.  Çак  вăхăтра  вăл  «Магнитту»  
поэма  çырать.         Чăваш  халăх  пултарулăхĕн 
пуян  тăпри  çинче  шăтса,  Ивановпа  Çеçпĕл 
сывлăшĕпе вăй илнĕ Хусанкай поэзийĕ вырăс 
культури  паракан  хăватпа  аталанать.  Поэт 
 вырăссен  тата  ытти  халăхсен  çырулăхне 
тĕпчесе 
классиксен 
тивĕçлипе 
пĕрремĕш 
вĕренет, 
тĕнчери 
Петĕр Хусанкай чăваш литературине 
тĕнче шайне кăларать. Вăл Çеçпĕл Мишши 
сăввисене нумай халăх чĕлхи çине куçарма 
пулăшса калама çук пысăк ĕç тăвать. Петр 
Петрович Шекспирăн вилĕмсĕр «Ромеопа 
Джульеттине», Пушкинăн «Евгений Онегинпа» 
«Полтава» поэмисене, Грибоедовăн «Ăса пула 
инкек», Лермонтов, Шевченко, Чехов, Райнис, 
Маяковский, Тычина, Рыльский тата ытти паллă 
çыравçăсен хайлавĕсене чăвашла куçарса наци 
культурин пÿлмине калама çук пуянлатать. 
Тăлмач ĕçĕ Хусанкая хăйĕн талантне ÿстерме 
пулăшать, уншăн пысăк шкул пулса тăрать. 
Патриотизм теми Хусанкай 
пултарулăхне уйрăмах пысăк вырăн йышăнать. 
Тăван çĕршывăн Аслă Отечественнăй вăрçинче 
пулса, салтак нушине тÿсмеллипех тÿссе, поэт 
фронтра та хăйĕн ĕçне манмаст: йывăр 
çапăçусем хыççăн, пăшалĕ каннă вăхăтра, 
юратнă ĕçне тытать. Хусанкайăн вăрçă вăхăтĕнче 
çырнă лирикăллă сăввисем, «Таня» поэми тата 
«Аптраман тавраш» романĕ – чăваш 
литературине ĕмĕрлĕхе вăй илтернĕ пуянлăх.
Халăхсем хушшинчи туслăх, тăван 
çĕршыва чунтан парăнни, тăшмансене хаяррăн 
курайманни, фронтпа тыл пĕр­пĕтĕм пулса халăх 
ирĕкĕшĕн çапăçни – çакă поэзишĕн яланах 
пархатарлă темăсене чăваш аптраманĕсем хăйсен 
маттур сăнарĕсемпе çĕклеме чăнахах та тĕрĕс
https://fs.znanio.ru/methodology/images/3a/42/3a4288f85489fb9562e52760d5e019217be8671f.jpg
https://fs.znanio.ru/cache/d3/50/d3508b56294ff6408480a79e8d872743.jpg
Биографический  материал специально подобран. Подходит для любого мероприятия начиная с первого класса до одиннадцатого, а так же и для учителя родного языка, классного руководителя, воспитателя. Материал интересный, раскрывает творчество и деятельность писателя, поэта, переводчика, критика. Здесь рассказывается всё о его жизни и творчестве.
Буклет к 110 - летию П.П.Хузанкая.(1-11)
Вăрçă хыççăн Петĕр Хусанкай 
ачасем вали нумай çырнă. Унăн «Тăван 
çĕршыв» поэми тата «Вăрман юрлать» 
ятлă сăввисем – чăваш ачисемшĕн мĕн 
пĕчĕкрен пĕлмелли , асра тытмалли , 
хавхаланмалли тăван сăмахсем. 
Хусанкайăн вăрçă хыççăнхи 
тепĕр пысăк ĕçĕ – «Тăван сасăсем».Ку 
кĕнекере тĕрлĕ çĕршывран тата тĕрлĕ 
халăхран тухнă 60 поэт сăввисем. Вĕсене 
пурне те чăвашла Хусанкай куçарнă.
 …Хĕрĕх çула яхăн 
поэзии ĕçĕнче. Хĕрĕх ытла уйрăм 
кăларăм. Петĕр Хусанкай сăввисене 
çирĕм чĕлхене куçарнă, çав шутра: 
акăлчанла, пăлхарла, венгрла, 
французла, чехла. 1950 çулта Петр 
Петрович Хусанкая Чăваш Республикин 
правительстви  Чăваш халăх поэчĕ 
хисеплĕ ят парса чысланă .  
Пирĕнтен кам пĕлмест пулĕ паян Петĕр 
Хусанкая, кам илтмен пулĕ унăн ятне.2007 
çулхи январĕн 22­ мĕшĕнче вăл 
çуралнăранпа 100 çул çитрĕ. Вăл поэт 
кăна мар. Çав вăхăтрах тăлмачă та, 
чĕлхеçĕ те, публицист та, историк та, 
этнограф та, критик та, лирик та пулнă. 
Унăн хайлавĕсем 57 чĕлхепе янăраççĕ, 
унчченхи Совет Союзĕнчи 53 çыравçăн, 
чикĕ леш енчи 89 авторăн 500 ытла 
произведенине чăвашла е вырăсла 
куçарнă. 
Петр Петрович чăвашпа тĕнче 
литературисен туслăхне аталантарас 
тĕлĕшпе чăннипех те паттăр ĕç турĕ. 
Уйрăмах вăл тăванла пăлхар 
литературине Чăвашра,  чăваш 
литературине Пăлхарта лайăх пĕлсе 
тăччăр тесе ырми­канми ĕçлерĕ. Халăх 
çыхăнусем паян кун та аталанса пыраççĕ. 
Чăваш халăх поэчĕ 
Петĕр Хусанкай 
«Старо—Тахталинская СОШ» 
Алькеевского МР  РТ 
422894 Татарстан 
Алькеевский район , с .  
Старая Тахтала , ул. 
Ежевичная    д. 84. 
Телефон :  8(843 ­ 46) 72847 
Эп пĕртак чăваш ятне çĕклесшĕн. 
Ман юман пек пулса кашламалла. 
       Хунавран эп тивĕç пиçĕхмешкĕн. 
       Малалла­ха пурнăç, малалла. 
            (Петĕр Хусанкай) 
«Кив Тахталти пĕтемĕшле  
вăтам шкуле» Тутар       Республикинчи  Сиктĕрме 
ялĕнче, чухăн хресчен çемйинче, 1907 
çулхи  январĕн  22­мĕшĕнче çуралнă.             
           Сиктерме ялĕнче мухтавлă чăваш 
халăхне çутта кăлараканĕ, Илья 
Николаевич Ульяновăн юлташĕ тата пĕр 
шухăшлавçи Иван Яковлевич Яковлев 1878 
çулта уçнă шкул пулнă. Çак шкула тĕрлĕ 
ялсенчен ăс пухма ачасем çÿренĕ.  
Хусанкайсен çуртĕнче пĕрмаях пĕр­икĕ 
вĕренекен, çывăх тăванĕсен ачисем, 
пурăннă. Вĕсем кунта вĕренĕве хăйсен 
ялĕсенчи чиркÿ прихут шкулĕсем хыççăн 
малалла тăснă. Пĕчĕк Петĕр вĕренекенсен 
тĕлĕнмелле илĕртекен кĕнекисене куç 
хывать, вĕсем вĕреннине пăхса тăрса, 6­7 
çулта хăй тĕллĕн тенĕ пекех вулама 
вĕренеСакăр çулта Петĕр Хусанкай шкула 
вĕренме каять. 1923 çулта.    Сакăр класс 
пĕтернĕ хыççăн вăл Хусанти чăваш 
педагогика техникумне вĕренме кĕрет, унта 
литература кружокĕн ĕçне хутшăнать, 
вырăс тата тутар поэзийĕпе паллашать.        
                                                  
1924 çулта 
Шупашкарта тин уçнă «Сунтал» журналăн 
пĕрремĕш номерĕнче Хусанкай виçĕ сăвă 
«Сунталăн»  3(9)­  мĕш   номерĕнче  поэт 
пултарулăхĕнчи  паллă  сăвă  –  «Ирĕк 
тимĕрç»  тухать.  Çак  çулсенчен  пуçласа 
çамрăк  поэт  сасси  чăваш  çырулăхĕнче 
уçăран уçă янăрама тытăнать. Октябрьти 
революци  ирĕке  кăларнă  чăваш  халăхĕ 
çинчен  хавхаланса  çырнă   сăвăсем, 
илемлĕ сасăпа çĕнĕлле каланă сăмахсем, 
вулакансен  чĕрине  хумхатаççĕ,  чуна 
кайса тивеççĕ.  Хусанкай часах чăваш ĕç 
çыннийĕсен юратнă поэчĕ пулса тăрать.  
1925  çулта  пуçĕпех  литература  ĕçне 
куçать,  пурлă­çуклă 
пурнăçне  пăхмсăр, 
литература  ăсталăхне  çине  тăрса  вĕренет, 
нумай  вулать,  çĕршыв  тăрăх  тухса  нумай­
нумай  çĕре  çитсе  курать.  Çамрăк  Хусанкай, 
çирĕм  çулти  поэт,  малтанхи  çулçÿреврен 
хăйĕн  пултарулăхĕпе  паянччен  паллă  вырăн 
йышăнакан  «Çирĕм  улттă»  поэма  илсе  килет. 
Ку  произведени  чăваш  литературине  çĕнĕ 
сывлăш  кÿрет.  Иванов  таланчĕпе  амаланнă, 
Çеçпĕл  хавалĕпе  çунатланнă  чăваш  поэзийĕ 
«Çирĕм  улттă»  поэмăран  пуçласа  тепĕр  хут 
вăй  илет,  пирĕн  çĕнелнĕ  юрă­сăввăн  хăвачĕ 
чикĕсĕр  анлă  иккенне  кăтартса  парать.       
Асăннă  поэма  Хусанкая  чăваш  сăвăçисем 
хушшинче 
вырăн 
парать. 
1931  çулта  вăл  Мускавра  тухакан  чăваш 
хаçачĕн  –  «Коммунарăн»  корреспонденчĕ 
пулать,  ку  ĕçре  1934  çулччен  ĕçлет.  Хаçат 
хушнисене пурнăçласа, поэт тĕрлĕ çĕрти çĕнĕ 
стройкăсене  кайса  çÿрет,  Горькие,  Донбаса, 
Магнитогорска  çитет,  рабочисен  пурнăçĕпе 
паллашать.  Çак  вăхăтра  вăл  «Магнитту»  
поэма  çырать.         Чăваш  халăх  пултарулăхĕн 
пуян  тăпри  çинче  шăтса,  Ивановпа  Çеçпĕл 
сывлăшĕпе вăй илнĕ Хусанкай поэзийĕ вырăс 
культури  паракан  хăватпа  аталанать.  Поэт 
 вырăссен  тата  ытти  халăхсен  çырулăхне 
тĕпчесе 
классиксен 
тивĕçлипе 
пĕрремĕш 
вĕренет, 
тĕнчери 
Петĕр Хусанкай чăваш литературине 
тĕнче шайне кăларать. Вăл Çеçпĕл Мишши 
сăввисене нумай халăх чĕлхи çине куçарма 
пулăшса калама çук пысăк ĕç тăвать. Петр 
Петрович Шекспирăн вилĕмсĕр «Ромеопа 
Джульеттине», Пушкинăн «Евгений Онегинпа» 
«Полтава» поэмисене, Грибоедовăн «Ăса пула 
инкек», Лермонтов, Шевченко, Чехов, Райнис, 
Маяковский, Тычина, Рыльский тата ытти паллă 
çыравçăсен хайлавĕсене чăвашла куçарса наци 
культурин пÿлмине калама çук пуянлатать. 
Тăлмач ĕçĕ Хусанкая хăйĕн талантне ÿстерме 
пулăшать, уншăн пысăк шкул пулса тăрать. 
Патриотизм теми Хусанкай 
пултарулăхне уйрăмах пысăк вырăн йышăнать. 
Тăван çĕршывăн Аслă Отечественнăй вăрçинче 
пулса, салтак нушине тÿсмеллипех тÿссе, поэт 
фронтра та хăйĕн ĕçне манмаст: йывăр 
çапăçусем хыççăн, пăшалĕ каннă вăхăтра, 
юратнă ĕçне тытать. Хусанкайăн вăрçă вăхăтĕнче 
çырнă лирикăллă сăввисем, «Таня» поэми тата 
«Аптраман тавраш» романĕ – чăваш 
литературине ĕмĕрлĕхе вăй илтернĕ пуянлăх.
Халăхсем хушшинчи туслăх, тăван 
çĕршыва чунтан парăнни, тăшмансене хаяррăн 
курайманни, фронтпа тыл пĕр­пĕтĕм пулса халăх 
ирĕкĕшĕн çапăçни – çакă поэзишĕн яланах 
пархатарлă темăсене чăваш аптраманĕсем хăйсен 
маттур сăнарĕсемпе çĕклеме чăнахах та тĕрĕс