extracted_text:
ДИДАКТИЧЕСКИЕ МАТЕРИАЛЫ ПО ТЕМЕ:
 «ПРОСТЫЕ ЭНЕРГЕТИЧЕСКИЕ РЕШЕНИЯ
ПРОТИВ ИЗМЕНЕНИЯ КЛИМАТА»
Разработчик:     Аллянова Лариса Александровна
Рабочая тетрадь  для  практических и проверочных работ   с
элементами экологического образования.  Содержит задания  для учащихся 4
класса по теме «Полезные ископаемые» и   дидактические материалы по теме
«Ресурсосбережение   и энергосбережение как основа сохранения климата
на планете ».
В пособии предложены различные типы заданий: тесты, таблицы, ребусы,
творческие задания, вопросы,  что способствует укреплению естественно
научных знаний и повышению интереса.
Формирование экологических понятий у младших школьников
осуществляется с помощью дополнительной информации, опытов,
практических работ по энергосбережению и ресурсосбережению,
направленных против изменения климата . Дорогой четвероклассник!
Природа – первооснова красоты и величия. Мы – ее часть
и призваны быть не жадными потребителями, а мудрыми друзьями.
В последние годы стала доступна информация о состоянии
окружающей среды и человечество начало осознавать серьезность
встающих перед ним экологических проблем. Ученые всего мира
предупреждают об угрозе, нависшей над всеми живущими на Земле.
Все беднее становится растительность планеты, опасные химические
вещества постоянно выбрасываются в атмосферу, реки, океаны, моря.
В окружающей среде накапливаются неразлагающиеся отходы. На
основе научных исследований ученые полагают, что через несколько
десятков лет вода, воздух и почвы могут быть на столько отравлены,
что проживание человека на Земле станет невозможным!
ЧТО ВЫБЕРЕШЬ ТЫ? Это нужно знать.
Человеку для жизни необходимо большое количество энергии.
На помощь ему приходят полезные ископаемые: уголь, нефть, газ. Они
используются для отопления домов, производства электроэнергии,
движения машин, в промышленности. К сожалению, полезные
ископаемые – это такие богатства, которые нельзя восстановить.
Можно, хотя это и непросто, очистить загрязненную речку, посадить
новый лес на месте вырубленного, получить потомство от редких
животных в заповеднике или в зоопарке. Но использованные
месторождения полезных ископаемых снова создать невозможно!
ЗАПОМНИ!
Природные богатства бывают
 ВОЗОБНОВЛЯЕМЫМИ              И
НЕВОЗОБНОВЛЯЕМЫМИ
Определи какие природные богатства можно возобновить, а какие
нельзя. Проведи стрелки.

в
о
н
б
о
з
о
в
ь
т
и

я
з
ь
л
е
Н в
о
н
б
о
з
о
в
о
н
ж
о
М
ь
т
и

ПРОВЕРЬ СЕБЯ.
Предлагаем тебе проверить  и закрепить свои знания   по теме
«ПОЛЕЗНЫЕ ИСКОПАЕМЫЕ».
Задание 1. Разгадай кроссворд.
По горизонтали:
1. Очень прочен и упруг,
Строителям надёжный друг.
Дома, ступени, постаменты
Красивы станут и заметны.
3. Белый камешек растаял,
На доске следы оставил.
По вертикали:
1. Если встретишь на дороге,
То увязнут сильно ноги.
А сделать миску или вазу,
Она понадобится сразу.
2. Покрывают им дороги,
Улицы в селениях.
А ещё он есть в цементе. Сам он – удобрение.
7. Росли на болоте растения,
Стали топливом и удобрением.
9. Он несёт в дома тепло,
От него кругом светло,
Помогает плавить стали,
Делать краски и эмали.
Он чёрный, блестящий,
Помощник настоящий.
4. Он очень нужен детворе.
Он на дорожках во дворе,
Он и на стройке, и на пляже,
И   он   в   стекле   расплавлен
даже.
5. По трубе течёт,
Пироги печёт.
6. Без неё не побежит
Ни автобус, ни такси,
Не поднимется ракета.
Отгадайте же, что это?
8. Не зря она варилась
В доменной печи.
На славу получились
Ножницы, ключи…
1
3
5
4
2
6
7
8
9
Задание 2.
Определи полезное ископаемое по его уловному обозначению. Подпиши.
_____________________________________________________________________________
________________________________________________________А______________
_____________________ +_______________________________ Задание 3. Отгадай ребусы и вспомни  какие металлы получают из
разных руд.
                     ,,ЕЦ                           Н
                          Р

Е
                        ЁЬ
Зо
Задание 4. Распредели полезные ископаемые по группам:  медь,
каменный уголь, гранит,  нефть, известняк, асбест, золото, бурый
железняк, торф, глина, газ, песок, алюминий, полиметаллические руды,

Горючие
Рудные
Нерудные
_____________________          _____________________          ___________________
_____________________          _____________________          ___________________
_____________________          _____________________          ___________________
_____________________          _____________________          ___________________
Задание 5. Назови полезные ископаемые по их описанию.
1. Осадочные горные породы, из которых получают фосфорные
удобрения. Их месторождение в Каратау не знает равных в
мире____________________________.
2. Волокнистая горная порода, которую в народе называют горным
льном, потому что этот чудесный камень легко разделяется на
очень тонкие волокна. Нить, полученная из него, прочная, не
рвется, легко гнется _________________________.
   Задание 6 .  Дополни схему.
Виды каменного угля ________________        _____________________            __________________
________________        _____________________            __________________
Задание 7. Соедини стрелками название нерудных полезных
ископаемых и их описание.
Бывает белого, сероватого или желтоватого цвета,
из него путем обжига получают известь. Из этого
материала построены многие дома в Актау.
Очень твердая и плотная горная порода,
образованная из известняка. Имеет различный цвет,
нередко бывает с красивым узором. Легко
добывается, используется для возведения
памятников и украшения зданий.
Самый легкий из всех видов известняка. Имеет
бледный цвет, легко крошится. Его можно
расколоть руками.
Пористый известняк, состоящий из спрессованных
временем целых и раздробленных раковин морских
организмов, используют как строительный материал.
РАКУШЕЧНИ
К
МЕЛ
ИЗВЕСТНЯК
МРАМОР
Задание 8. Запиши название металла по его описанию.
1. Мягкий металл красного цвета, хорошо проводит электрический ток,
широко используется в телефонной и телеграфной связи, легко
поддается обработке _____________________________.
2. Сероватобелый тяжелый и ковкий металл; используется с глубокой
древности, способен задерживать очень вредные  для человека
радиоактивные и рентгеновские лучи________________________.
3. Голубоватосерый металл, устойчив к воздействию воздуха и влаги,
покрытое им железо не ржавеет________________________.
4. Легкий металл серебристобелого цвета, свободно гнется, не ржавеет,
хорошо проводит электрический ток___________________________.
Задание 9. Нанеси  на контурную карту известные тебе
месторождения полезных ископаемых в Казахстане. 10. Подумай. Запиши свои рассуждения.
Нефть легче воды. К чему может привести разлив нефти на
поверхности моря, океана?
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
Во что превратилась бы наша цивилизация, если бы человечество вдруг
лишилось «черного золота»?
Нам пришлось бы отказаться от многих видов транспорта — ведь бензин
делают из нефти.  Асфальтированных  шоссе в мире не будет, потому что
асфальт делают из остатков, образующихся при ее перегонке.  Из нефти
делают краски — значит, без нефти не будет журналов, газет, книг. Кино бы у
нас тоже не стало бы, поскольку не стало бы фото и кинопленки, их ведь
тоже делают из нефти.  Она активно используется при изготовлении
косметики и парфюмерии. Капроновые колготки, эластичное белье, шубки из
искусственного меха, модные куртки из синтетических тканей — все это тоже
исчезло бы с витрин магазинов.  Нефть — это пластмасс,  пластиковые
бутылки, полиэтиленовые пакеты,  пластилин. Задание 5.  Изобрази предметы, которые исчезнут из твоей жизни,
если человечество лишится «черного золота»
Задание 6 .   Выполни тест.
1. Места, где полезные ископаемые находятся в количествах,
достаточных для разработки, называются…
А) месторождения           В) бассейны            С) вышки
2.  При помощи буровых установок добывают …
А) нефть, природный газ     В) калийную соль, алмазы      С) мрамор, гранит.
3. В шахтах добывают …
А)   известняк,   ракушечник   В)   каменный   уголь,   железную   руду   С)     соль,
графит.
4. Полезные ископаемые, обладающие свойствами горючести, это …
А) алмаз, известняк В) железная руда,  мел  С) каменный уголь, нефть, торф.
5. Мягкий металл красного цвет, легко обрабатывается, хорошо проводит
электрический ток
А) свинец         В) алюминий        С)  медь
6. Легкий металл серебристобелого цвета, свободно гнется, не ржавеет,
хорошо проводит электрический ток
А) медь        В) алюминий      С)чугун
7. Сероватобелый тяжелый металл. Особое свойство – задерживает
очень вредные для человека радиоактивные и рентгеновские лучи
А) свинец       В) латунь     С) чугун
8. Главное богатство полуострова Мангыстау
А) каменный уголь     В) нефть и газ      С) медь
9. Карагандинское и Экибастузское   месторождения
А) нефти        В) каменного угля       С) торфа
10. Не обладает блеском, выделяет мало тепла
А) каменный уголь        В) антрацит      С) бурый уголь
Оцени свои знания по пятибалльной шкале ПОМНИ!!!
Для получения энергии сжигают нефть, уголь, торф, газ.
Скорость, с которой мы расходуем невозобновляемые источники энергии, во
много раз превышает скорость их образования. Поэтому рано или поздно они
будут исчерпаны. Это их первый недостаток.  Второй большой
недостаток таких источников энергии — они наносят огромный вред
природе. При сжигании ископаемого топлива увеличивается выброс в
атмосферу углекислого газа и других парниковых газов, усиливается
парниковый эффект.  Это может стать дополнительной причиной изменения
климата.
Слышал ли ты о парниковом эффекте?
ЧТО ТАКОЕ ПАРНИКОВЫЙ ЭФФЕКТ?
Атмосфера Земли всегда работала, как парник, сохраняя
тепло на Земле.  Солнечные лучи, проходя через атмосферу,
нагревают поверхность Земли. Тепло, отражаясь от поверхности,
нагревает воздух и частично уходит в космическое пространство.
Парниковые газы  создают своеобразный «экран», не
пропускающий тепловое излучение в космос. Таким образом,
происходит повышение температуры вблизи поверхности. ПРОВЕДИ ОПЫТЫ.
Опыт №1.   Модель парникового эффекта
1. Положи на блюдце кубики льда.
2. Разрежь пластиковую бутылку.
3. Верхней частью бутылки ( с отверстием) накрой ледяной кубик на
первом блюдце, а  нижней   кубик на втором блюдце.
4. Поставь блюдца на освещенную солнцем поверхность на 57 минут.
5. Слей в мерные стаканчики талую воду.
6. Результаты исследования запиши и сделай вывод
7.
Результаты исследования
*Количество  талой воды в первом мерном стаканчике
*Количество  талой воды  во втором  мерном стаканчике
ВЫВОД: количество воды в первом стаканчике оказалось
____________________, чем во втором, потому что
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________ Опыт №2 . Влияние парникового эффекта на живые организмы.
  В три одинаковые пронумерованные   пластиковые   емкости одновременно
высадите семена фасоли.
Емкость №1 плотно закройте  пластиковой крышкой и не открывайте  на
протяжении времени эксперимента, т. е. одну неделю.
Емкость №2  не закрывайте совсем.
Емкость №3  закройте пластиковой крышкой, но периодически открывайте
для проветривания.
       Результаты  в течение 7 дней заносите в таблицу.
Емкость №1
Емкость №2
Емкость №3
1. На какой день проросли
семена?
2.   Как   происходит   их
развитие      быстро   или
медленно?
3.
сфотографируйте
выглядят
седьмому  дню.
или
  как
  ростки   к

Зарисуйте
Описание эксперимента:
*В   емкости   №1   был   искусственно   создан   парниковый   эффект.   Поскольку
крышка   емкости   не   открывалась,   тепло   концентрировалось   под   ней.   В
результате   чего     произошло   усиление   парникового   эффекта   и   растения
______________________________.
                         (выжили или погибли)
*   В   емкости   №2     температура   более     низкая   и   растения     развивались
________________________________.
             ( медленно или быстро)
*В   емкости   №3   периодически   открывали   и   закрывали   крышку,   делая
проветривание.
Растения  развивались _______________________и _____________________________.
                                                    (медленно или быстро)                      (выжили или погибли)

ВЫВОД:  избыточное  количество  водяного  пара  и  углекислого  газа
при повышенной температуре  _____________________________   влияет на
растения.                                               (положительно или пагубно) ЧТО ЖЕ ДЕЛАТЬ?
                       КАК НАМ ЖИТЬ,
                                                                 ЧТОБЫ ЗЕМЛЮ
СОХРАНИТЬ?
Существуют и другие источники энергии – чистой.
                                                Отгадай загадки и заполни схему.
ИСТОЧНИКИ
ЧИСТОЙ
ЭНЕРГИИ
Я и тучка, и туман.
Я река и океан.
Я летаю и бегу
И  стеклянной  быть
могу._____________

 Живет без тела,
Говорит без
языка
__________________
 Один костер
Весь мир
согревает
_________________
ЭНЕРГИЯ СОЛНЦА                                                   ЭНЕРГИЯ ВОЗДУХА ЭНЕРГИЯ ВОДЫ ЭНЕРГОСБЕРЕЖЕНИЕ.
Энергопотребление  естественный процесс современной жизни. Нам нужна
энергия для тепла, света, работы и многого другого. Чтобы не наносить вред
природе, не расходовать энергию напрасно, нужно ЭКОНОМИТЬ!
Очень много энергии уходит впустую – тепло улетучивается через
плохо утепленные двери и окна, вода убегает через плохо закрытые краны,
напрасно горит свет.
А вот для вас небольшой тест:
Осенью вы утеплили в доме все окна, балконы и двери?
Вы не забываете закрывать двери в подъезде?
Вы не держите форточки постоянно открытыми?
На ночь вы закрываете занавески, что бы удержать дополнительно
тепло?
У вас в квартире правильно расставлена мебель: вы отставили от батареи
диван и стол, чтобы тепло свободно проходило в нашу квартиру?
Если на все вопросы ответ положительный  ты МОЛОДЕЦ!
Попробуй использовать меньше  энергии. Тогда электростанциям  не
нужно будет вырабатывать столько электроэнергии и  количество
сжигаемого топлива сократится .
Рассмотри иллюстрации. Соотнеси иллюстрации с советами по
энергосбережению. 1. Попробуй ходить пешком или ездить на велосипеде вместо того,
2.
чтобы ездить в машине. Так будет лучше для тебя, а машины
загрязняют воздух.
 Установка счетчиков воды в квартире даст возможность оплачивать
только фактически потребляемые ресурсы. Экономя воду, мы
экономим энергию, которая затрачивается на подачу чистой и отвод
использованной воды, подогрев воды, а также снижаем поступление в
природу загрязненных сточных вод.
3. Заклей окна от сквозняков.
4. Не открывайте холодильник только для того, чтобы посмотреть его
содержимое
5. Используй лампы, которые потребляют мало энергии. Лампочки
накаливания больше греют, чем светят – в тепло преобразуется 98 %
потребляемой ими энергии, и только 2 % уходит на освещение.
Энергосберегающие лампочки дают ту же силу света, что и лампа
накаливания, но потребляют в пять раз меньше энергии.
 Поставь отражающие панели за батареями.
6.
7. Не оставляйте открытыми краны горячей и холодной воды, если в
этом нет необходимости!
8. Закрывайте дверь в подъезде! Если будет тепло на лестничной
площадке, теплее будет и в квартире, энергия не буде уходить на
отопление улиц. НЕ БУДЕМ ЖДАТЬ ЗАВТРА! ПОДУМАЕМ, ЧТО
МОЖЕТ СДЕЛАТЬ СЕЙЧАС КАЖДЫЙ ИЗ НАС.
ВЫСКАЖИ СВОЕ МНЕНИЕ. ОСТАНОВИ ИЗМЕНЕНИЕ
КЛИМАТА!
Мои рекомендации:
Иллюстрации ПРОВЕРЬ!!!
 ТВОЯ  ШКОЛА  ТЕРЯЕТ ЭНЕРГИЮ  ИЛИ  ЭКОНОМИТ ЕЁ?
  Исследуйте здание вашей школы, для того, чтобы выяснить, в каких
случаях есть потеря энергии или ее экономия. Вам предложены 8 пунктов, на
которые нужно обратить внимание при исследовании. Если вы считаете, что в
данном случае энергия экономится, то напишите «экономия» напротив буквы
«Э». Если же, напротив, есть пример потери энергии, то напишите «потери»
напротив буквы «П». За каждый пункт дается один балл. В каждой комнате, которую Вы посетите, исследуйте ситуацию по всем 5. Выберите из класса 5
желающих, которые должны сделать выводы по изученному материалу.
  Когда исследование будет завершено, посчитайте баллы отдельно по
«экономии» и отдельно по «потери». Сделайте вывод  теряет ли ваша школа
энергию или же сохраняет её.
Окна
(Проверьте число окон и наличие
сквозняков)
Э:                                          П:
Освещение
(Ненужный   свет   должен   быть
выключен)
Э:                                          П:
Высота потолков
(Очень   высокие   потолки   служат
причиной потери энергии)
Э:                                     П:
Батареи
(Их   расположение   в   комнате
влияет на сохранение энергии или
её потери)
Э:                                     П:
Внешние двери
(Двери должны быть закрыты, если
включён обогреватель)
Э:                                      П:
Покрытие пола
(Ковры   помогают   сохранить
энергию)
Э:                                      П:
Расположение мебели
(Мебель   не   должна   загораживать
обогревающие приборы)
Э:                                           П:
Термостат
(Должен быть расположен внутри
комнаты   и   установлен   на   20º
зимой и 25º летом)
Э:                                            П:
ВЫВОД:___________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
ТВОРЧЕСКАЯ МАСТЕРСКАЯ
Попробуй смастерить модель ветряного колеса.
Объясни  причины его  действия.
Использованы материалы:
1.Учебник ,, ŞPARE” на русском  языке.
2.„Три Э: экономия, энергетика, энергосбережение” / автор В. Ермуратский; .  spareworld

 .  org и др. интернет ресурсы
3. Изменение климата: проблемы и решения, Информационное пособие. –
Мурманск, 2004;
4. Olimpia Sava „Să înveţe fiecare totul despre poluare”, Editura Pax Aura Mundi,
Galaţi, 2003;
5. www
периодические издания „Gutta”, „Natura”.
6.Энергетический практикум, или опыты по эергоэффективности для
больших и маленьких. Караганда ОО  «ЭкоОбраз», 2010.
7.Дмитриева О.И. Поурочные разработки  по курсу «Окружающий мир». М.:
ВАКО,
2006
8.Красникова В.Г., Кунтуганова С.П. Познание мира. Рабочая тетрадь. –
Алматы, 2011
9.Легеньклва Л.В. Сборник тестовых заданий по познанию мира. Начальная
школа. – Кокшетау: Келешек  2007

description: ЭНЕРГИЯ ВОДЫ

intro:
Рабочая тетрадь  для  практических и проверочных работ   с элементами экологического образования.  Содержит задания  для учащихся 4 класса по теме «Полезные ископаемые» и   дидактические материалы по теме «Ресурсосбережение   и энергосбережение как основа сохранения климата на планете ».
В пособии предложены различные типы заданий: тесты, таблицы, ребусы, творческие задания, вопросы,  что способствует укреплению естественно-научных знаний и повышению интереса.
Формирование экологических понятий у младших школьников осуществляется с помощью дополнительной информации, опытов, практических работ по энергосбережению и ресурсосбережению,  направленных против изменения климата .Дидактические материалы  по формированию экологических понятий у младших школьников .


extracted_text:
Тема. «Письмо строчной буквы ж».
Цели. Формировать графические навыки письма, отрабатывать каллиграфию; создать с детьми алгоритм написания
буквы ж, учить умению точно воспроизводить образец, научить проговаривать написание буквы; формировать
навыки безошибочного написания сочетания жи в словах.
I. Организационный момент
II. Актуализация знаний
Учитель читает отрывок из сказки:
Учитель. А листок все плыл да плыл по прямой наклонной линии, и вот Дюймовочка попала за границу. Мимо
качалочкой летел майский жук, увидал девочку, обхватил ее за талию и унес на дерево. Он уселся с крошкой на
самый большой зеленый лист, похожий на крючковую линию, покормил ее сладким цветочным соком с секретиком
и сказал: «Здесь я жжживу, это мое жжжилище. Будьте моей жжженой, это мое жжжелание!»
Потом к ним пришли другие жуки, которые жили на том же дереве. Они оглядывали девочку с головы до ног и
говорили: «У нее только две ножжжки! Жжжалко смотреть! Как ужжжасно!»
Дюймовочка не понравилась жукам, хотя была премиленькая. И майский жук сказал: «Увы, нам нужжжно
расстаться, очень жжжаль, жжжелаю удачи!»
Отрывок из какой сказки я прочитала?
Дети. Дюймовочка.
У. Кто ее автор?
Д. Ханс Кристиан Андерсен.
У. Какие элементы письма вы услышали в отрывке?
Учитель вывешивает понятия на доску. Несколько учеников по одному выходят к доске, проговаривают и
записывают данные элементы письма. Остальные работают в тетради на местах.
1. Ставим ручку на верхнюю линеечку рабочей строки и опускаемся по наклонной линии вниз до нижней линеечки
рабочей строки.
2. Пишем прямую наклонную линию, чутьчуть (на 1/10 от высоты строки) не дописываем до нижней линеечки
рабочей строки и начинаем плавно разворачивать ручку на строке, не заостряя и не протягивая по строке.
3. Ставим ручку на верхнюю линеечку рабочей строки, опускаемся вниз по наклонной, выполняем «качалочку», не
отрывая ручки, и поднимаемся по крючковой линии до середины рабочей строки.
4. Ставим ручку на верхнюю линеечку рабочей строки, опускаемся вниз по наклонной, выполняем «качалочку»,
поднимаемся по крючковой линии до середины строки, не отрывая руки, и по направлению к верхней линеечке
рабочей строки строго параллельно уже написанной прямой наклонной линии (или первой, левой, наклонной линии) пишем «секретик».
Дети прописывают эти элементы до конца строчки.
III. Сообщение темы урока
У. Вернемся к отрывку. Кого встретила Дюймовочка?
Д. Жука.
У. К нам в гости тоже пришел жук и принес свою фотографию.
Учитель достает игрушку и открывает изображение этого жука.
– Вспомните, какой звук любил произносить жук?
Д. Звук [ж].
У. Какие слова с этим звуком вы запомнили из рассказа?
Д. Жилище, жена, желание, ножки, жалко, ужасно, жаль, желаю (удачи), нужно.
У. Догадались, какую букву мы будем сегодня учиться писать?
Д. Букву ж.
У. Обоснуйте свой ответ.
Д. В каждом слове встречается звук [ж], на уроке обучения грамоте мы познакомились со звуком [ж].
У. Сформулируйте тему урока.
Д. Письмо строчной буквы ж.
Учитель открывает тему урока.
Письмо cтрочной буквы Ж
– Для чего нам нужно уметь писать букву ж?
Д. Чем больше букв мы научимся писать, тем больше слов сможем написать.
– Для развития письменной речи.
– Чтобы быть грамотными.
– Буква ж – одна из букв алфавита.
Важно, чтобы дети приняли эту цель как свою.
IV. Работа по развитию артикуляционного аппарата
Перед детьми – звукоподражательные глаголы.
У. Прочитайте слова, стараясь передать голосом реальные звуки живой природы. На доске:
мяукае
т
каркает
квакает
жужжит
кукует
крякае
т
– Выберите: что делает жук?
Д. Жужжит.
У. Покажите, как жужжит жук? Почему это происходит?
Д. Некоторые насекомые при полете очень часто машут крыльями, рассекая воздух. Так получается жужжание.
V. Работа над развитием техники чтения. Нахождение изучаемой буквы в словах
У. Жук принес вам в подарок свою любимую букву. Эта буква напечатана у вас в тетради. Назовите ее.
Д. Печатная буква ж.
У. Выполните штриховку буквы: мальчики – вертикальную, девочки – горизонтальную.
Во время работы учитель следит за правильностью выполнения работы, дает советы, хвалит.
– У каждого на столе лежит любимое стихотворение жука. Прочитайте его, найдите и обведите простым
карандашом все буквы ж.
Дети читают по строчке и называют количество букв ж, встретившихся в словах:
Жужужу, жужужу,
На лужайке я жужжу,
Безобидно я жужжу,
Над ромашками кружу!
– Повтор какого звука использует поэт, чтобы мы услышали жужжание жука?
Д. Жужжание создается повтором звука [ж].
У. В каком слове звук [ж] слышится несколько раз?
Д. В слове жужжу.
VI. Физкультминутка
У. Встаньте. Я показываю рисунки животных, а вы определяете наличие и место звука [ж] в названиях этих
животных. Если звук [ж] в начале слова – вы поднимаете руки вверх, если в середине слова – ставите руки на пояс,
если в конце слова, то опускаете руки вниз. Если в слове данного звука нет, то вы садитесь на корточки.
Учитель показывает рисунки: уж, жираф, собака, жаба, слон, ежик, морж, лиса.
VII. Работа в прописи (№ 3, с. 24–25)
У. Рассмотрите поэтапное написание строчной буквы ж. – Из каких элементов она состоит?
Дети перечисляют элементы.
 Поэлементная запись буквы ж ведется учителем на доске, а дети эту работу выполняют на учительской
строке в прописи на с. 24:
1. Ставим ручку на 1/3 сверху в рабочей строке, «бугорком» уходим вправо, разворачиваем ручку, опускаемся вниз
по наклонной линии.
2. К вышесказанному этапу 1 добавляем элемент под названием «клюшка». Выписываем «клюшку».
3. По «клюшке» уходим вправо вверх и, не доходя 1/3, выписываем «секрет».
4. По «секрету» – наклонная линия вниз.
5. Поднимаемся по наклонной на 1/3 снизу, вновь уходим по крючковой вправо вверх.
6. С 1/3 «ломаем секрет».
7. По «секрету» – наклонная вниз, «качалочка», крючок до середины.
8. Повторный показ учителем безотрывной записи всей буквы ж по сокращенному алгоритму с комментированием:
«бугорок», наклонная вниз, «клюшка», крючковая до 1/3, «секрет», по «секрету» – наклонная, «качалочка», крючок
до середины.
 Письмо детьми буквы ж «в воздухе» с проговариванием алгоритма по силуэту жука.
У. Проведите по силуэту жука ручкой линии так, чтобы получилась строчная буква ж.
 Письмо буквы по точкам, а затем самостоятельное написание буквы до конца строчки.
VIII. Самоанализ написанного
У. Найдите самую красивую букву, написанную вами, и обведите ее зеленой ручкой. Какая буква вам не очень
понравилась и почему?
Жук тоже трудился вместе с вами. Давайте посмотрим, что у него получилось.
В таблице учащиеся разбирают графические ошибки в написании буквы ж, выбирают правильно написанную
букву, подбадривают старания жука.
IХ. Письмо слоговслияний с буквой ж: жа, жу, жи
Работа в прописи. Письмо слогов с проговариванием. Учитель акцентирует внимание на особенности
написания и произношения слога жи.
Х. Письмо слов с буквой ж
Дети читают слова. После прочтения и орфографического разбора слова прописывают рядом с образцом.
В слове журавли ученики отмечают все части букв и их соединений. Соединения в середине отмечают
черточкой, а соединения на 1/3 – крестиком. Один ученик отмечает серединки, другой – третьи части на
доске, а остальные работают в прописи. В слове жаворонок дети обозначают все «гнездышки» и «шалашики». Один ученик отмечает «гнездышки»,
другой – «шалашики», а остальные работают в прописи на местах.
У. Поиграем в игру «Кто больше?». Придумайте слова, в которых звук [ж] был бы в начале слова.
Д. Журнал, жизнь, жасмин, желудь, жилет.
У. В середине слова?
Д. Крыжовник, баклажан, лыжник, этажерка.
У. В конце слова?
Д. Багаж, чиж, нож, персонаж.
Чтение учениками группы слов, близких по смыслу: дружба – дружили – друг.
У. Чем похожи эти слова? Как мы называем такие слова?
Д. Родственные.
У. Запишите слова, выделите в них общую часть.
ХI. Физкультминутка
ХII. Работа с предложениями
У. Что вы видите на доске?
На доске:
|_______   ________   _______   ________ ?
Д. Схему вопросительного предложения.
У. Сколько в нем слов? Какие правила написания предложения вы знаете? Что мы называем предложением?
Ответы детей.
– Прочитайте в прописях вопросительное предложение.
Д. Кому стало жалко жука?
У. Вспомните текст букваря и ответьте на вопрос: кому стало жалко жука? Д. Жанне стало жалко жука.
У. Запишите вопросительное предложение.
Восстановите деформированное предложение и запишите на свободной линеечке.
Д. Женю укусил в руку жук.
ХIII. Закрепление пройденного материала
Ученики соединяют стрелочкой по порядку все элементы, чтобы получилась буква ж.
Дети собирают из рассыпанных букв слово. (Получаются слова: жало, жара, жаба, лужа.) Слова
записывают с комментированием.
ХIV. Дополнительный материал
На доске:
Понять и исполнить
Желанье другого –
Одно удовольствие,
Честное слово! (С. Погореловский)
У. Назовите слово с изученной сегодня на уроке буквой.
Д. Желание.
У. Как вы понимаете смысл этого слова?
Ответы детей.
– Составьте из слогов родственные слова.
но
ни
же
лан
е
ла
лать
тель
ный
Д. Желание, желанный, желать, желательно.
У. Вставьте подходящие по смыслу слова:
И … (желанная) страна
Вот уж издали видна.
(А.С. Пушкин)
– Как вы понимаете смысл этого предложения?
Ответы детей.
Все учиться мы … (желаем)
И пятерки получаем. – Как вы понимаете смысл этого предложения?
Придумайте пожелание нашему гостю.
ХV. Итог урока
У. Назовите тему урока.
Д. Письмо строчной буквы ж.
У. Какова цель урока?
Д. Научиться писать букву ж.
У. Что мы для этого сделали?
Д. Создали алгоритм написания буквы ж.
У. Мы достигли цели?
Д. Да.
У каждого на столе конверт для рефлексии. В нем лежат листики зеленого, желтого и коричневого цветов.
У. Вспомните ключевые слова урока и оцените свою работу. Если вы работали на уроке с желанием, были уверены в
себе, вам было интересно и в ваших прописях чистота и порядок, то выберите листик зеленого цвета.
Если вы работали с желанием, но не очень уверенно, волновались, да и в прописи были недочеты, то выберите
листик желтого цвета.
Если вы работали без желания, вам было скучно на уроке, то выберите листик коричневого цвета.
На доске – три ствола дерева. Учитель поясняет, что на первое дерево дети приклеивают листики зеленого
цвета, на второе – листики желтого цвета, а на третье – листики коричневого цвета. Дети наклеивают
выбранный листик. В результате получаются три дерева. Делается соответствующий вывод.
– Я рада, что вы работали сегодня с желанием, уверенно, что в ваших прописях чистота. Наш гость тоже доволен,
что вы подарили ему такой замечательный дом. Спасибо за работу! Урок окончен.

file_name: р я 1.doc

intro:
Формировать графические навыки письма, отрабатывать каллиграфию; создать с детьми алгоритм написания буквы ж, учить умению точно воспроизводить образец, научить проговаривать написание буквы; формировать навыки безошибочного написания сочетания жи в словах.
Личностные:
•	умение оценивать трудность предлагаемого задания;
•	адекватная самооценка.
Регулятивные:
•	понимать цель выполняемых действий, осмысленно выбирать способ действия при решении орфографической задачи.
Познавательные:
•	владеть общим способом проверки орфограмм при написании текста.
Коммуникативные:
•	активно использовать речевые средства для решения коммуникативных задач.Конспект урока по русскому языку в 1 классе по УМК Планета знаний

русский язык

group: Дисциплины

title: Методическая разработка Письмо строчной буквы ж


extracted_text:
Камалиева     Саулетте     Бультриковна
1 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
2 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
3 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
ТҮСІНІК ХАТ
Қазақ тілі пәнінде оқушының дұрыс сөйлеуіне айрықша көңіл бөлінеді. Оқытушы қазақ тілі
сабақтарында тілді дамытып, байланыстырып сөйлеу, тілдік материалдарды дұрыс таңдап,
оны   дұрыс   бере   білу,тілдің   теориясы   мен   сөйлеу   практикасының   бірбірімен   қарым
қатынасы түрлі жаттығу жұмыстары арқылы іске асырылады. Қазақ тіліндегі тіл ұстарту
жұмыстарының   негізгі   мақсаты   –   дұрыс,   сауатты   жазуға,   оқушының     ауызша       және
жазбаша   тілін     дұрыс     дамытуда     грамматикалық     ережелерді   жақсы   білуге,   тыныс
белгілерін дұрыс қоюға үйретіп, көркем   әдебиетті   көп оқуға бағыт беріп, оның үлгісін
көрсетіп отыруы тиіс. Тілұстарту мен тіл дамыту сабақтарының алдына қойып отырған
міндеттері – тіл үйренушілердің тілін дамыта отырып, ойын жеткізе алатындай сөйлеуге
дағдыландыру , шығармашылық деңгейде сөйлеу мен жазу деңгейін көтеру. Тіл дамыту
жұмыстарын   ұйымдастыру   –   тіл   үйренушілердің   ойлау   қабілеті   мен   сауаттылығын
арттырады.   Мұғалім   қазақ   тілі   сабақтарында   оқушының   ауызша   жауаптарының
ерекшелігіне де, оның қандай кемшілігі бар деген мәселелерге талдау жасап, оның себебін
білу арқылы тіл дамыту жұмыстарын қалай ұйымдастыруды ойластыруы қажет.
Тіл дамыту жұмысында ауызша сөйлеу мен жазбаша тілдің бірбірімен байланысы басты
орыналады. Жазбаша тіл дамыту жұмысына қарағанда ауызша тіл дамыту оңайлау болып
келеді.   Себебі   оқушы   жазғанда   тек   ойын   жеткізіп   қана   қоймайды,оны   дұрыс,   сауатты
жазуға   тырысады,тыныс   белгісін   сөйлем   интонациясына   қарай   қоюды   үйренеді.Ауызша
сөйлеуді   жақсы   меңгерген   адам   өз   ойын   жазбаша   да   жеткізе   алады.Сурет   бойынша
әңгіме,шағын шығарма жаздыружазбаша тіл дамыту жұмыстарының түріне жатады.
« Оқушылардың ауызша жазбаша тілін дамыту» курсын аяқтаған оқушы мүмкіндігі :
Ауызша және жазбаша  тіл дамыту әдістерін үйренген оқушы:
1. Ауызша суреттеп сөйлеу әдісі
Табиғат көрінісін, суреттен көргенін, көрмеден, түрлі мәдени орындардан алған әсерін,
жанды  жансыз заттарды көз алдында тұрғандай етіп суреттеп баяндауға дағдыланады.
Суреттеп сөйлеуге баулуда оқушы жауапкершілігі артады. Себебі бір нәрсені суреттеуде,
сол   заттың   белгілері   мен   ерекшеліктерін   айтуда   оқушы   әр   ұғымның   атауын   іздестіріп,
сөздік қорын байытады.
2. Мәтін оқу әдісі
Мәтін оқу ауызша, жазбаша, тіл дамыту жұмыстарына ортақ категория. Мәтін оқу, мәтінді
мазмұндау   оқушы   тілін   дамыту   жұмыстарының   әдіс      тәсілдерінің   бірінен   саналады.
3. Ойдан әңгіме, өлең шығарту әдістерін үйренеді
 Оқушылар қиялға өте бай келеді. Сондықтан оқушыларға өз қиялдарынан шағын әңгіме,
ертегі айтқызып, өлең шығарту жұмысы жүргізіледі. Бұл оқушылардың ауызша, жазбаша
тілін   дамытады.   Оқушы   тілін   дамытуда   жазбаша   жұмыстар   басты   роль   атқарады.
4. Жазбаша жұмыстарды орындай алады :
1) Тыныс белгілерді қою
2)Талдау жұмыстары
3)Мәтін құрастыру
« Оқушылардың ауызша жазбаша тілін дамыту» курсының мақсаты :
Оқушылардың   логикалық   ойөрістерінің   қеңеюіне   жағдай   жасау,   сабақта   сөйлеу
шығармашылық   қабілеттерін   қалыптастыру,  шығармашылық   деңгейде   сөйлеу   мен   жазу
деңгейін көтеру,тіл дамыту жұмыстарын ұйымдастыру, тіл үйренушілердің ойлау қабілеті
мен сауаттылығын арттыру.
4 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
 Ашса,   мектебім,   ақ   ешкі,   дәптерлер.Қарамен   жазылған   сөздердің   үндесу
1ТАПСЫРМА
1.  Мектеп туралы қандай мақал – мәтел білесің?
2.
заңдылықтарын айт.
3. Еріндік, езулік дауыстыларды айтып бер.
2ТАПСЫРМА
1.  Дауысты дыбыстардың түрлерін анықтап, кестені толтыр.
дауысты
дыбыстар
тілдің
 қатысына қарай
жақтың
қатысына қарай
еріннің
қатысына қарай
а
2. Ашық буынды бір бөлек, тұйық буынды бір бөлек, бітеу буынды бір бөлек теріп жаз.
3ТАПСЫРМА
Ұстаздың қандай болуын қалар едің? Ұстаз тақырыбына шағын әңгіме жаз.
4ТАПСЫРМА
Дауыссыз дыбыстар дегеніміз не?
1. Дауыссыз дыбыстар неше түрге бөлінеді?
2. Төмендегі сөздердің ішінен тек қатаң дауыссыз дыбыстан басталытын сөздерді теріп
жаз.
Дала, қала, бала, қатар, су, қамшы, жаз, түлкі, тазы, перне.
5ТАПСЫРМА
1. Дауыссыз дыбыстар түрлерін еске түсіріп, кестені толтыр.
дауыссыз дыбыстар
2. Төмендегі сөздерге сатылай кешенді (фонологиялық) талдау жаса.
Ұшқыштар, жүргізуші, талапкер, оқушы.
6ТАПСЫРМА
Тек дауыссыз дыбыстан басталатын сөйлем немесе өлең жолдарын
   құрастыр.
7ТАПСЫРМА
Буын неше түрге бөлінеді?
1. Қырғауыл сөзінде неше буын бар?
2. Төмендегі сөздерді буынға бөліп жаз. Буын түрлерін анықта.
           Қарлығаш, шағала, бозторғай, аққу, бірқазан, сұңқар, шымшық.
8ТАПСЫРМА
5 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
  Буын түрлерін еске түсіріп, мысалдар жаз.
буын
1. Буын, дыбыс үндестігіне байланысты әңгімеле. Әр буындағы әріп саны бірдей ме?
Мысал келтіріп  дәлелде.
9ТАПСЫРМА
Дауысты дыбыстарға жұмбақ құра:
Көлде бар,
Бұлақта жоқ.
Шөлде бар,
Құрақта жоқ. (ө)
10ТАПСЫРМА
1. Мәтінді оқып, түсініп ал.Дыбыс үндестігі дегеніміз не?
Күбі
     Қазақ жерінде күбі      ағаштан жасалынып, май шайқауға, қымыз, шұбат пісуге, кейде
көже ашытуға арналған піспе шелек. Күбінің ауыз жағы жіңішкелеу келеді де, дөңгелек
қақпағының   үстінде   піспек   өткізетін   тесік   жасалынады.   Қазақтар   күбі   мен   піспекті
қайыңнан, еменнен, аршадан, жидеден және т. б. ағаштардан жасайды.
                          ( «Қазақ халқының салт – дәстүрлері» кітабынан.60б.)
2. Көп нүктенің орнына қосымшалардың тиістісін қойып жаз.
Бала...  дәптері, гүл...  шоғы, ата... с уреті, көкек..  дауысы.
3. Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшаларға мысалдар  келтір.
1ТАПСЫРМА
1. Үндестік заңын еске түсіріп, әр түріне мысал теріп жаз.
үндестік заңы
буын үндестігі
дыбыс үндестігі
үндестік   заңына   бағынбайтын
қосымшалар
2. Естілуі бойынша берілген сөздерді орфографиялық норма бойынша жаз.
Башшы, Сарарқа, Дошшан, жасса, сөмбеді, жамбады, тайақ, үшүн.
11ТАПСЫРМА
          Өзіңе ұнайтын ұлттық тағамның жасалу тәсілін әңгімелеп бер.
12ТАПСЫРМА
1. Қарамен жазылған сөздердегі дыбыстың орны ауыстырылып берілген дыбыстарды
тап.
Адасқан әріптер
1. Күз түсті,
Тырмаларжылы жаққа ұшты.
2.
Балалар оны күтіп бақты.
 Ешкі егіз бақ тапты,
                                  ( «Қызықты грамматика» кітабынан. 17 б.)
6 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
2. Тасымалдауға келмейтін сөздерді теріп жаз.
3. Қалалар сөзін тасымалда.
13ТАПСЫРМА
1. Тасымалға  ойдан бес мысалдан келтір.
сөз
балалар
тасымал
балалар;  балалар
1
2
3
4
2 . Тасымалдауға болмайтын бес сөз жаз.
14ТАПСЫРМА
«Менің сүйікті жыл мезгілім» шағын шығарма жаз.
Зат есім
15ТАПСЫРМА
Зат есім дегеніміз не ?
1. Берілген сөздерге жұрнақ жалғап, туынды зат есім жаса.
2.
    Қой, ой, би, күй, ән.
   Күрделі зат есімдердің астын сыз.
   Біржан, Сарыөзек, Арқа, Балықты көл, Есіл, Амангелді.
16ТАПСЫРМА
1. Мақал – мәтел жазып, мағынасын түсіндір. Ішінен зат есімді тап.
2.
 Төмендегі үлгі бойынша зат есімдерге талдау жаса.
сұрақтар
ы
мағынасына
қарай
құрамына
қарай
тұлғасына
қарай
зат   есім
жасай
тын
жұрнақ
тар
зат   есім
жасай
тын
жұрнақ
тарға
мысал
келтір
Мысал
келтір
17ТАПСЫРМА
 «Табиғат –біздің екінші анамыз» тақырыбына ойтолғау жаз.
18ТАПСЫРМА
1. Деректі және дерексіз зат есімдерге мысал келтір.
2. Сызбаға қарап,  көптік жалғауларының жалғану тәртібін айт.
лер
дар
дер
тар
тер
лар
+
бала
№ зат есім
1
2
3
4
7 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
3. Мақал – мәтелдің жалғасын жазып, зат есімнің астын сыз.
а) Ерді намыс өлтірер, ....................... .
ә) Дос жылатып айтады, .................... .
б) Әке көрген оқ жонар, .................... .
19ТАПСЫРМА
Парталас көршіңе мінездеме бер. Ішінде дерексіз зат есімдер болсын.
1. Қазақстандағы күрделі зат есімдерге жататын жер су, қала аттарын жаз.
20ТАПСЫРМА
2. «Менің ауылым» тақырыбына шағын шығарма немесе өлең жаз.
Ішінде жалқы есім болсын.
21ТАПСЫРМА
1. Зат есімдерді тауып, астын сыз.
а) Шешен кісі сөз бастар, адал кісі ел бастар. (Жамбыл.)
ә) Өмір озады, ажар тозады. (М. Әуезов.)
б) Шын жақсыда тарлық жоқ, әділ сөзде зорлық жоқ.(Сүйінбай.)
     2. Қарамен жазылған сөздердің мағынасын түсіндір.
                 Қонақжайлық белгісі
Сырттан келген мейманға
Сәлем беріп, қол алсаң,
Бірінші еткен құрметің.
«Түсіңіз» деп түс беріп,
Шылбырына оралсаң,
Екінші еткен қызметің.
Есік ашып еңгізіп,
Көрпе төсеп құп алсаң,
Үшінші еткен құрметің.
                                    ( «Шешендік сөздер» кітабынан 142б.)
3. Дара және күрделі зат есімдерге мысал келтір.
22ТАПСЫРМА
1. Мақал – мәтелдерді жалғастырып, зат есімдерді тап, олардың жасалу жолына қарай
талда.
а) ... дұшпан, .... дос, ақылыңа ... қос.
ә) ... –  кеме, ... – теңіз.
б) Ұлдың ұяты   ...., қыздың ұяты  .... .
    2.  Кестені толтыр.
жақ
Жіктік  жалғаулар
дауыстыдан кейін
жекеше
көпше
дауыссыздан кейін
жекеше
көпше
І жақ
ІІ жақ
сыпайы түрі
ІІІ жақ
23ТАПСЫРМА
«Мен зат есіммін» атты тақырыпқа эссе жаз.
Сын есім
24ТАПСЫРМА
Сөз төркініне көңіл бөл.Сын есім болса, оның жасалу жолын айт.
       а) Адал дос алтыннан қымбат.
8 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
       ә) Ақылды қасыңнан қорықпа,
          Жарымес досыңнан қорық.
      б) Ақ пейіл болсаң, ас жерсің,
Тәкаппар болсаң тас жерсің.
1. Төмендегі сын есімесімдерге жақша ішіндегі зат есімдердің лайықтысын тіркеп жаз.
        Өнерпаз (сөйлем)                     Басыңқы (суретші)
        Түйінді (шапан)                       Әуесқой (ой)
        Жасанды (бала)                       Таңдаулы (адам)
        Сөзшең (гүл)
2. Төмендегі сын есімдердің антонимдік жұбын тап.
Ащы, биік, бойшаң, жуас, әдемі, ақ, жасанды, ақылы.
25ТАПСЫРМА
1. Төмендегі сын есімдерді сапалық, қатыстық түрін ажыратып жаз.
 Қызыл, әдемі, ажарлы, орманды, тәтті, келбетті, жақын, тату, көк ала, білгіш, кем,
күзгі.
2. Кестені толтыр.
1.
2.

қарай
Сұрақтары
Мағынасына
түрлері (мысал келтір)
Сын   есім   тудыратын
жұрнақтар
Сын   есімнің   шырайлар
атауы
(жасалу   жолдары   және
мысал келтір)
Сын   есімнің   сөйлемдегі
қызметі
26ТАПСЫРМА
« Алтын күз» деген тақырыпқа сын есімдерді қатыстырып мәтін құра.
Сан есім
27ТАПСЫРМА
1. Сан есім дегеніміз не?
2. Цифрмен жазылған сан есімдерді жазумен жазып, дара, күрделісін ажырат.
1, 12, 0, 5, 100, 1001, 525, 40, 896.
3. Берілген сан есімдерге сөйлем құра.
30 қазан, 10 сынып, 8 наурыз, 61 үй.
28ТАПСЫРМА
Сан есімнің түрленуі туралы айт және мысалдар келтір.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Сан   есімнің
түрлері
Жұрнақтары
Мысалы
9 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
1. Сан   есім   мағыналық   түрлеріне   қарай   нешеге   бөлінеді?   Қарамен   жазылған   сан
есімдердің мағыналық түрін анықтап, құрамына қарай талда.
 Жеті байлық
 Әуелі байлық – денсаулық,
Екінші байлық – еркіндік.
Үшінші байлық тіл байлық,
Төртінші байлық – қайрат –күш,
Бесінші байлық – ақ жаулық,
Алтыншы байлық – балаңыз,
Жетінші байлық – жүз саулық.
                                                (Халық даналығы.)
29ТАПСЫРМА
« Менің сыныбым» тақырыбында сан есімдерді қатыстырып мәтін құрастыр.
30ТАПСЫРМА
1. Сан есімнің сын есімнен айырмашылығы неде? Мысал келтір.
2. Дара есімдерді бір бөлек, күрделі сан есімдерді бір бөлек жаз.
Бір, он екі, тоқсан, он бес, төрт, екі жүз елу, мың, қырық, жиырма үш.
3. Төмендегі сан есімдерді цифрмен жаз.
Он бес, екінші мектеп, бес, жүздей, бес бестен, отызыншы қазан.
31ТАПСЫРМА
1. Төмендегі  мақал  – мәтелдерді  оқып түсін.  Сан есім  кездессе,  сөйлемнің  қандай
мүшесі екенін және жасалу жолын айт.
               Екі сегіз – он алты.
              Екі жақсы ерікпес,
              Екі жаман бірікпес.
              Үйде бір күн ұрыс болса,
              Қырық күн ырыс кетеді.
                                                         («Ақылдың көзі» кітабынан.)
2. Сан   есімдердің   мағыналық   түрлерін   қатыстырып,   «Математика   сабағында»
тақырыбына мәтін құра және сан есімдерге толық талдау жаса.
32ТАПСЫРМА
3. «Ұлық болсаң кішік бол» деген тақырыпқа өз пікіріңді жаз.
Есімдік
33ТАПСЫРМА
1. Есімдік туралы айтып, мысал келтір.
2. Жырдан есімдіктерді тап.
                                     Туған ел
Туған жер қандай көркем мөлдіреген,
Желегі жермен бірге желбіреген.
Аралап күндіз – түні жүрсем дағы,
Тыншымай ет жүрегім елжіреген.
Ыстық – ау бүлдіргенді өзендерің,
Саянда сайрап өскен өрендерің.
Мен едім соның бірі – қарыздармын,
Әлі де аз сіңірген өз еңбегін.
Қашан да қарыздармын, елім, саған,
Анамсың алыс жүрсем көп аңсаған.
10 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
Жүректің арнап ыстық махаббатын,
Туған ел, берерім көп менің саған.
                              (М. Ниязбеков.)
3. Жіктеу, сұрау, сілтеу есімдіктерін жазып, сөйлем құра.
34ТАПСЫРМА
1. Кестені толтырып, есімдіктердің емлесі туралы айт.
Есімдіктің түрлері
         2. Көп нүктенің орнына тиісті есімдікті қой, мағынасын аш.
          а)..... елінде сұлтан болғанша, .. еліңде ұлтан бол.
          ә) .... ор қазба   ... түсерсің.
          б) Жақсы ... басынан көреді, жаман жолдасынан көреді.
35ТАПСЫРМА
«Туған жер – алтын бесігім» атты шағын шығарма жаз.
 Етістік
36ТАПСЫРМА
1. Етістік туралы түсінік бер.
2. Өлеңді мәнерлеп оқы. Қимыл, іс әрекетті білдіретін сөздерді тауып, оларға сұрақ
қой.
Өмір заңы –дананы дана табар,
Қайдан тапсын дананы аласалар.
Абайды Мұхтар тауып, Мұхтарды Абай,
Халқын да даңқты етпек және солар.
Ұрпағын көп жаңарту ұшқыны дәл,
Қырындай көк жүзінде ұшып бұлар.
Қазақ деген бақытты ел жер бетінде,
Абай, Жамбыл, Мұхтардай үш шыңы бар.
( Ә. Дастанұлы.)
Кестені толтыр.
3. Етістіктің қанша ерекше түрі бар? Мысал келтір.
37ТАПСЫРМА
Сұрақтары
Құрамына қарай
Тұлғасына қарай
Мағынасына

түрлері   және
қарай
  мысал
11 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
келтір
Сөйлемдегі қызметі
1. Сөйлемдегі етістіктерді тауып,  қызметін анықта.
Қарабет болып қашқанша, қайрат көрсетіп өлген артық. (Б. Момышұлы)
   Не мен жатырқаған шығармын, не сен өзгерген шығарсың.(С. Мұқанов)
38ТАПСЫРМА
  Теледидардан көрсетілетін бағдарламалар туралы пікір жазып, ішіндегі
  етістіктердің астын сыз.
39ТАПСЫРМА
1. Түсініп оқы. Көсемшелердің төмендегі жұрнақтарына мысал жаз.
ғалы,  гелі, қалы, келі.

Жігіттерге
Ғибрат ал жақсылықтан жақын жүріп,
Аулақ қаш жамандықтан сырттан шеттей.
Орынсыз батырлыққа арандама,
Әр істің мазмұнына көзің жетпей.
Жігіттер, мұнан ғибрат алмай болмас,
Адамға бірлік керек, болса жолдас.
Бірінің айтқанына бірі көнбей,
Істеген бәтуасыз ісің оңбас....
              (М.Дулатов.)
2.Етістіктің есімдерден қандай айырмашылығы бар? Мысал келтір.
 3. Төмендегі етістіктерден сөйлем құра.
     Келе жатыр, сөйледі, жазда ойнап жүр, айтты.
40ТАПСЫРМА
1. Көсемшенің түрленуі туралы айтып, оны мысалдармен дәлелде.
2. Кестені толтыр.
етістік
тер
негізгі
етістік
туынд
ы етіс
тік
дара
етіс
тік
күр
делі
етіс
болым
ды
етістік
болымс
ыз
етістік
салт
етіс
тік
сабақ
ты
етістік
12 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
тік
41ТАПСЫРМА
Бірлік, ынтымақ туралы  қандай тақпақ, ән, өлең, мақал – мәтел білесің?
Есімше
42ТАПСЫРМА
1. Есімше туралы түсіндір және мысал жаз.
2. Бірде есім сөздің, бірде етістіктің қызметінде қолданатын етістіктің түрін айт.
3. Төмендегі есімшелерді жекеше, көпше түрде жікте.
Сөйлеген, тұрған, ойнатқан, тігер.
43ТАПСЫРМА
1. Кестені толтыр.
Есімшенің жасалуы (жұрнақтары, мысал )
2. Мақалдан есімшелерді тауып, қай сөз табының қызметін атқарып тұрғанын түсіндір.
Еңкейгенге еңкей,
Басың жерге жеткенше.
Шалқайғанға шалқай,
Төбең көкке жеткенше.
44ТАПСЫРМА
  «Ұрлық түбі – қорлық» деген тақырыпта сыбайлас жемқорлыққа байланысты өз
пікірің.
Көсемше
45ТАПСЫРМА
1. Бірде етістіктің, бірде үстеудің  қызметін атқаратын етістіктің ерекше түрін айт.
2. Есімше мен көсемшенің ұқсастығы мен айырмашылығын айтып, мысалдар келтір.
3. Көсемшенің жұрнақтарына мысалдар жаз.
46ТАПСЫРМА
1. Өлеңнің жалғасын жазып, көсемшелерді түрленуі мен қызметіне қарай талда.
  Ғылым таппай мақтанба,
   Орын таппай баптанба,
   Құмарланып шаттанба,
   Ойнап босқа күлуге.
   Бес нәрседен қашық бол,
   Бес нәрсеге асық бол ....
2. Кестені толтыр.
Көсемшенің жасалуы (жұрнақтары, мысал )
13 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
47ТАПСЫРМА
«Алманың атасы – Алматы» деген тақырыпқа шағын шығарма жаз.
Тұйық етістік
48ТАПСЫРМА
1. Есімдерше түрленіп, шақпен де, жақпен де байланысты болмайтын етістіктің түрі
қандай етістік?
2. Төмендегі тұйық етістікті септе.
Бару, күлу, сезу, жүру, табу.
3. Сөйлемдерден тұйық етістіктерді тауып, астын сыз.
Сүлекең мақтана салудан бұрын да құр алақан емес еді. (Х. Есенжанов)
Мен өтірік айту дегенді, көзге күлімдеу дегенді, біреуге жарамсақтану
        дегенді білмеймін. ( Х. Есенжанов.)
49ТАПСЫРМА
1. Тұйық етістіктің емлесіне мысалдар жаз және төмендегі сөздердің қатесін тауып,
дұрысын жазып, себебін түсіндір.
Жабыу, сөгіу, төгіу, қайтыу, батыу.
2. Тұйық етістіктен жасалған тұрақты 10 сөз тіркесін жаз.
Үлгі: Шайдай ашылу, удай ашу, сорпадай сорғалау
50ТАПСЫРМА
Шешуінде тұйық етістік болатын жұмбақ шығар.
51ТАПСЫРМА
1. Тұйық етістік дегеніміз не? Мысал келтір.
2. Тұйық етістіктің есімше, көсемшеден айырмашылығы.
3. Төмендегі сөздерден тұйық етістік жаса.
Ал, қал, тал, жүз, түс, таң, тұр, кір, сөйле.
52ТАПСЫРМА
1. Тұйық   етістіктің   жасалу   жолын   түсіндіріп   мысал   жаз,   жұрнағын   дефис   арқылы
көрсет.
2. Төмендегі жұмбақтардан тұйық етістіктерді тап.
а)  Жазудан бір жалықпаған,
     Жаза – жаза арықтаған.
           ә)Ұшып жүру үшін де
             Жаралған бұл мүсін бе?
             Сезімталы осы мал
             Төрт түліктің ішінде.
              Бұл не?
53ТАПСЫРМА
« Ел іші – алтын бесік» деген тақырыпқа ойтолғау жаз.
 Үстеу
54ТАПСЫРМА
1. Үстеу туралы айт және мысал жаз.
2. Мәтіннен үстеулерді тауып, мағынасын түрлеріне қарай ажырат.
Түн   ортасы   ауа   жел   бәсендеп,   бұлт   ыдырай   бастады.   Әр   жерден   әлденемен
шұғылданып ербендеген кісі. Сол бір тұста күбірлескен екі адамның сыбыры естілді,
біз ілгері жүріп кеттік. (С. Мұқанов)
3. Төмендегі   үстеулерді   қатыстыра   отырып,   сөйлем   құра   және   осы   үстеулерді
құрамына қарай ажырат.
Биыл, былтыр, бүрсігүні, қыстыгүні, қолма – қол, қаннен қаперсіз, тым, дәл, өте.
55ТАПСЫРМА
14 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
1. Кестені толтыр. Үстеудің мағыналық түрлері
Түрлері
Мысалы
2. Құрамында мезгіл, мекен, сын қимыл үстеулері бар мақал – мәтелдер жаз.
56ТАПСЫРМА
«Бақыт дегенді қалай түсінесің?» деген тақырыпқа ойтолғау жаз.
Еліктеу
57ТАПСЫРМА
1. Еліктеу сөз деген не?
2. Төмендегі еліктеу сөздерге сөйлем құра.
Жалт жұлт, тарс тұрс, ербең ербең, дүрс – дүрс.
3. Сөйлемдегі көп нүктенің орнына тиісті еліктеуіш сөздерді қой.
Ауыл үсті айқай ұйқай, ...., ... . Күміс үзеңгіге салып шіренген аяғында әміркен мәсі
 кебіс ... ... етеді. Қымызды жұтқанда Текебектің өңеші ... етеді. (С. Сейфуллин.)
58ТАПСЫРМА
1. Кестені толтыр.
Түрлері
Мысалы
2. Төмендегі сөздерге негізгі, туынды, күрделі еліктеу сөздерді қатыстырып, сөйлем
құра.
Жеті қазына: жүйрік ат, қаққыш тазы, алғыр қыран, түзу мылтық, қара қазан, алмас
кездік, шаңырақ.
59ТАПСЫРМА
Өзің ұнататын ақын жайлы  «Менің сүйікті ақыным» деген тақырыпта шағын шығарма жаз.
Шылау
60ТАПСЫРМА
1. Шылаудың басқа сөз таптарынан қандай айырмашылықтары бар?
2. Не себепті шылаулар сөйлем мүшесі бола алмайды?
3. Төмендегі мәтіннен шылауларды тауып, түрлеріне ажырат, емлесіне назар аудар.
  Ахмет пен Ғазиза
   Профессор Ахмет Жұбанов пианинода бір шығарманы ойнап айтып отырса, қызы
Ғазиза келіп:
 Осы бір тұста нотаны ылғи қате аласыз, депті.
Сонда Ахаң пианино ойнауын тоқтатып, қызына ошарыла бұрылып:
 Қызым – ау, мен сен сияқты академиктің баласы емеспін ғой, деген екен.
61ТАПСЫРМА
1. Кестені толтыр.
15 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
2. Мәтінді   оқып   шығып,   кіндік   шеше,   кіндік   аға   қандай   болатынын   өз   сөзіңмен
әңгімеле.Шылаулар ды  дәптеріңе түр түрімен топтап жаз, қызметін анықта.
Кіндік шеше
     Кіндік шеше – нәресте туғанда оның кіндігін кескен әйелдің атауы. Кіндікті ер
адамдар да кеседі, ол кіндік аға деп аталады. Бірақ әдетте кіндікті  әйелдер кеседі.
Олар баланың екінші анасы болып саналады. Кіндік шеше  бала үшін де, оның ата –
анасы үшін де қадірлі адам. Оны дәстүр бойынша кіндігі кесілген бала өз анасынан
кем санамайды. Академик Қаныш Сәтбаев басқа жерге баруға уақыт таппаса да,
өзінің кіндік шешесіне жылына бір рет барып сәлем беріп, оның сыбағасы мен сый
сыяпатын апарып беріп тұрыпты.
      Жалпы, қазақ баласы үшін кіндік шешенің (немесе кіндік ағаның ) орны бөлек.
Бұл заманда да балаларға кіндік шешесін таныстырып қойып, сыйлауға үйреткен
абзал.
                    ( «Ата салтың –халықтық қалпын» кітабынан. 149 –б.)
62ТАПСЫРМА
« Менің кіндік шешем»деген тақырыпта шылауларды қатыстырып, шағын шығарма жаз.
 Одағай
63ТАПСЫРМА
1. Басқа сөз таптарынан одағайдың қандай ерекшелігі бар?
2. Төмендегі одағайларға сөйлем құрап жаз және олар одағайдың қай түріне жатады.
3.
Аухау аухау, пұшайт – пұшайт, құрау құрау, шөре – шөре.
  Өлең   шумағын   оқып,   одағайды   тап.   Қандай   тыныс   белгісі   арқылы   оқшауланып
тұрғанын айт.
О, шіркін, ғажапсыңау, көңіл деген!
Жартас жоқ толқыныңа көмілмеген.
Құлдырап құламаған құзың да жоқ,
Қыран боп шырқамаған кезің де кем.
 (Ж. Молдағалиев.)
64ТАПСЫРМА
1. Кестені толтыр.
Одағайдың түрлері
16 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
2.  Мәтінді мәнерлеп оқып шығып, сахналық көрініс жасауға дайындалыңдар.
Одағайлар бар ма, бар болса, қандай мағына туғызып тұрғанын анықта.
        Құлху алла, сұлху алла, су жағала. Пай, пай, бәрі сайрап тұр. Дуа! Басында мықты дуа
бар. Ойпыр – ай! Менің өзіме де бой бергісі келмей ме, қалай?!
      Я, аруақ, қолдай көр. Ойпырай, аурудың иесі көк өгіз бе? Есіктен қарап, мүйізін шайқап
тұрғанын қарашы...
                      («Қамар сұлу» сахналық көрінісінен.)
65ТАПСЫРМА
«Біз соғысты көрген жоқпыз, бірақ білеміз» деген тақырыпта одағай сөздерді араластырып
шағын шығарма жаз.
66ТАПСЫРМА
 «С»дан басталатын сегіз сөз.
Ол сөздер төмендегі заттардың атауы болсын:
           1.Сұйық зат
2.Зат немесе құбылыс атауы
           3.Дақыл атауы
           4.Жеміс аты
           5.Қарудың аты
           6.Жоғары оқу орнының оқушысы
           7.Өсімдік атауы
           8.Студентке төленетін айлық
С
С
С
С
С
17 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
С
С
С
67ТАПСЫРМА
Қайсысы зат есім, қайсысы етістік?
Жақын қалды көмбе,
Бұл жерге оны көмбе!
Сәйкестендіру тесті
1. Қандай?
2. Қай?
3. Негізгі сын есім:
4. Туынды сын есім:
68ТАПСЫРМА
1. таза
2. ақылды
3. қара
4. ойлы
Тақырыпқа сай, тілдік қорын молайтуға,  сөз мағынасын үйрететін ойын түрлері.
Мысалы: Үлгі.
«Өсімдік» сөзге байланысты, сонымен байланысқа түсетін сөздер.
Кәрі емен, селдір селеу, бұйра тал, шашақты қарағай, желекті сасыр, сұлу қайың,
қайыспас емен, топтанған тобылғы, боз қараған, бұйра көкпек, иісті жусан, шашылған
ши, мөлдіреген долана.
І топ Бала   ..........................................................................................
ІІ топ Құс    ..........................................................................................
Сан есім.
Заттың  санын, ретін білдіретін  сөздерді  сан есім  дейміз.
Қанша? Неше? алты, жеті, он бір.
Нешінші? бірінші, оныншы
Нешеу ? екеу, жетеу.
Дара сан есім:  он, алты.
Күрделі сан есім: он бес, жиырма сегіз
Есептік: бір, екі, үш
Реттік: бесінші, алтыншы.
69ТАПСЫРМА
Өлеңді оқып, сан есімдердің астын сыз.
Он саусақ
Жалғыз  саусақ тіпте де,
Ұстай алмас жіпті де.
Екі саусақ бірікті,
Ине қолға ілікті.
Үш  саусағым орамды,
Жүгіртеді қаламды.
18 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
Өнерлі екен он саусақ,
Қала  салсақ, жол салсақ.
2. Өлеңді қара сөзге айналдыр.
70ТАПСЫРМА
Сәйкестендіру тесті
1. Қанша? Неше?
2. Нешінші?
3. Нешеу ?
4. Дара сан есім:
5. Күрделі сан есім:
6. Есептік:
7. Реттік:
1. жиырма сегіз
2. екеу, жетеу.
3. жеті, он бір.
4.  он, алты.
5. бесінші, алтыншы.
6. бірінші, оныншы
7. бір, екі, үш
*****
Сан есімге  байланысты мақалмәтел жаз.
1 ____________________________________________
2 ____________________________________________
3 ____________________________________________
****
Лексикалық ойын.
Көп нүктенің орнына сан есімді қойсаң мақал толық шығады.
Білімді............... жығады, білекті............... жығады.
............ауыз сөздің тобықтай түйіні.
Етістік
Заттардың   қимылын, ісәрекетін  білдіретін сөздерді етістік дейміз.
Не істеді? Келді.
Қайтті?     Кісінеді.
Неғылды? Ұшты
Негізгі етістік:  біл.
Туынды етістік:  шеге+ле, сап+а
Дара: оқы, кел.
Күрделі етісітік: оқып отыр, келе жатыр.
Болымды етістік: айт,бар, жүр
Болымсыз етістік: айтпа, барма, жүрме.
71ТАПСЫРМА
Орны ауысқан сөздерден сөйлем құрап жаз.
1.Айжан, бара жатты, Мәрия, мен, фермаға. 2.Олардың, ұша жөнелді, бір, үйрек, алдынан.
3.Ұшқан,   жерге,   олар,   үйрек,   келді.   4.Ұяда,   жатыр,   жері,   жұмыртқа.   5.Олар,   алмады,
жұмыртқаны.
Етістіктерді     тап.   Олардың     түбірін,   қосымшасын   тауып,   мағыналық     түріне
ажырат. Соңғы  сөйлемдегі сөздердің  байланысын  сызба  арқылы көрсет.
****
Өлеңнен   адамның   қимыл   –қозғалысын   бейнелейтін   сөздерді   теріп   жазып,   мағынасын
түсіндіруге тырыс.
19 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
Күлембай
Күштілерім сөз айтса,
Бас изеймін шыбындап,
Әлсіздің сөзін салғыртсып,
Шала ұғамын қырындап,
Сияз бар десе жүрегім
Орнықпайды суылдап...
Сыртқыларға сыр бермей,
Құр күлемін жымыңдап...
Жай жүргенде бір күні,
Үлгі:
«Екі жақты түсініктеме күнделігі» стратегиясы
Өлеңнен таңдап алынған  етістік сөз
Түсініктеме
Орнықпайды суылдап.
сөзін   көбіне
  Шөптердің
  шөптерге
Суылдау
пайдаланады.
салмағы

болмағандықтан олар жел соқса да қасынан
қатты   жүгіріп   өтсең   де   қозғалып   кетеді.
Бірақ   бұл   арадағы   суыл   адамның
қорқақтығын айтып тұр.
72ТАПСЫРМА
Он дара етістік жазыңдар. Біріншісібір, екіншісіекі, үшіншісіүш т.с.с оныншысы он
әріптен, барлығы да «Е» әрпінен басталатын әр формадағы етістік болсын.
Ек
20 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
***
Мақалдарды  түсініп оқып, болымсыз етістіктерді тап.
Өсер  жастың  алдын кеспе,
Өсер ағаштың басын кеспе.
***
Сәйкестендіру тесті
1. сапа
 2. оқып отыр
3. айт,бар
4. барма, жүрме.
5. оқы, кел.
6. оқыды
1. Не істеді?
2. Қайтті?
3. Неғылды?
4. Негізгі етістік
5. Туынды етістік
6. Дара
7. Күрделі етісітік
8. Болымды етістік
9. Болымсыз етістік
Тапсырма
Заттардың қандай әрекеті бар?
Үлгі.
Арық суысылдырап, күлімдеп, жүгіріп, ойнап, атқылап, шуылдап, ойнақтап, жарыса
ағады.
Комбайн орады, жинайды, шабады.
Мұғалім айтады, түсіндіреді, оқиды, сүрайды, үйретеді.
Бозторғайшоқиды, теріп жейді, сайрайды, ұшады.
Жел
Бала
7. кісінеді.
8. ұшты
9.  қаз
73ТАПСЫРМА
Антонимін тауып жаз.
К
Р
Қ
П
З
Е
А
С
А
Е
Ң
З
Ы
Қ
К
А
А
Й
Е
Ж
А
Г
Ж
Л
Е
21 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. С. Исаев, К. Назарғалиева, Ж. Дәулетбекова.
Қазақ   тілі:   Жалпы   білім   беретін   мектептің   6   сыныбына   арналған   оқулық.   А.,
«Атамұра», 2011;
2. Ж. Дәулетбекова. Қазақ тілі. Оқыту әдістемесі.
Жалпы білім беретін мектептің 6 сынып мұғалімдеріне арналған. А., «Атамұра»,
2006;
3. З.Қ. Жарықбаев «Ақылдың кені» ЖШС, 2008;
4. С.   Исаев,   М.   Мұқышева.   Қазақ   тілі   бойынша   дидактикалық   материалдар.     А.,
«Атамұра», 2002
5. Г. Байтілеуова, Г. Боранбаева. Қазақ тілі бойынша дидактикалық материалдар.
« Мектеп», 2004
6. О. Байзақова Қазақ тілі. Морфология. «Арман ПВ», 2003
22 Камалиева     Саулетте     Бультриковна
23

file_name: лицензия Әдістемелік құрал.docx

description:
Камалиева     Саулетте     Бультриковна
1

description:
Камалиева     Саулетте     Бультриковна
2

description:
Камалиева     Саулетте     Бультриковна
3

description:
Камалиева     Саулетте     Бультриковна
23

intro: Методическое пособие  для школ с русским языком обучения.  В методичке даны задания для развития устной и письменной речи учащихся на уроках казахского языка. С помощью новых слов ребенок  пополнит свой словарный запас, сумеет правильно передать свои мысли словами. Это пособие предназначено для учителей.методическое пособие

доп. образование детей

group: Другое

title: методическая разработка


extracted_text:
Календарнотематическое планирование по технологии.
Раздел / Тема урока
№
п/п
Дата по
плану
Дата по
факту
Корректи
ровка
1.
Как работать с учебником (0,5 часа).
Здравствуй, дорогой друг!
Как работать с учебником.
Путешествие по городу.
Человек и земля (10,5 часов).
2.  Архитектура. Изделие «Дом».
3.
Городские постройки.
Изделие «Телебашня».
Парк. Изделие «Городской парк».
Проект «Детская площадка».
Изделия: «Качалка», «Песочница»,
«Игровой комплекс», «Качели».
Проект «Детская площадка».
Изделия: «Качалка», «Песочница»,
«Игровой комплекс», «Качели».
4.
5.
6.
7.  Ателье мод. Одежда. Пряжа и ткани.
Практическая работа «Коллекция
тканей». Изделия: «Строчка
стебельчатых стежков», «Строчка
петельных стежков».
8.  Ателье мод. Одежда. Пряжа и ткани.
Изделия: «Украшение платочка
монограммой», «Украшение фартука».
Изготовление тканей.
Изделие «Гобелен».
9.
10.  Вязание. Изделие «Воздушные петли».
11.  Одежда для карнавала.
Изделия: «Кавалер», «Дама».
12.  Бисероплетение.
Практическая работа «Кроссворд
«Ателье мод». Изделия: «Браслетик»,
«Цветочки», «Браслетик «Подковки».
13.  Кафе. Практическая работа «Тест
«Кухонные принадлежности».
Изделие «Весы».
14.  Фруктовый завтрак. Практическая
работа «Таблица «Стоимость
завтрака». Изделие «Фруктовый
завтрак», «Солнышко на тарелке»
(по выбору учителя). 15.  Колпачокцыплёнок.
Изделие «Колпачок цыплёнок».
16.  Бутерброды.
Изделия: «Бутерброды», «Радуга на
шпажке» (по выбору учителя).
17.  Салфетница. Изделия: «Салфетница»,
«Способы складывания салфеток».
18.  Магазин подарков. Изделия: «Солёное
тесто», «Брелок для ключей».
19.  Золотистая соломка.
Изделие «Золотистая соломка».
20.  Упаковка подарков.
Изделие «Упаковка подарков».
21.  Автомастерская.
Изделие «Фургон «Мороженое».
22.  Грузовик. Практическая работа
«Человек и земля».
Изделия: «Грузовик», «Автомобиль».
Человек и вода (2 часа).
23.  Мосты. Изделие: модель «Мост».
24.  Водный транспорт.
Проект «Водный транспорт».
Изделия: «Яхта», «Баржа»
(по выбору учителя).
25.  Океанариум.
Проект «Океанариум». Практическая
работа «Мягкая игрушка».
Изделие «Осьминоги и рыбка».
26.  Фонтаны. Практическая работа
«Человек и вода». Изделие «Фонтан».
Человек и воздух (1,5 часа).
27.  Зоопарк. Практическая работа «Тест
«Условное обозначение техники
оригами». Изделие «Птицы».
28.  Вертолётная площадка. Изделие
«Вертолёт «Муха».
29.  Воздушный шар.
Изделие «Воздушный шар».
Человек и информация (2,5 часа).
30.  Переплётная мастерская.
Изделие «Переплётные работы».
31.  Почта.
32.  Кукольный театр.
Проект «Готовим спектакль».
Изделие «Кукольный театр». 33.  Проект «Готовим спектакль».
Изделие «Кукольный театр».
34.  Афиша. Изделие «Афиша».

file_name: Технология КТП индивидуал 3 класс готово.doc

intro:
Рабочая программа предмета «Технология» составлена на основе Федерального государственного стандарта начального общего образования (2009 года), примерной программы начального общего образования по изобразительному искусству для образовательных учреждений с русским языком обучения, образовательной программы школы и программы общеобразовательных учреждений авторов Н. И. Роговцевой, Н. В. Богдановой, И.П. Фрейтаг, Н. В. Добромысловой, Н. В. Шипиловой «Технология. 1-4 классы» (учебно-методический комплект «Школа России») и на основе Образовательной программы школы.
Рабочая программа для индивидуального обучения ребенка-инвалида (3 класс), составлена с учетом психофизических особенностей обучающегося, медицинских рекомендаций.
Согласно индивидуального учебного плана обучающегося, рабочая программа рассчитана на 0,5 часов в неделю и составляет 17 часов в год. Продолжительность учебного года - 34 учебные недели.Учебный предмет «Технология» имеет практико-ориентированную направленность, содержание не только даёт ребёнку представление о технологическом процессе как совокупности применяемых при изготовлении какой-либо продукции процессов, правил, требований, предъявляемых к технической документации, но и показывает, как использовать знания в разных сферах учебной деятельности.

title: Программа индивидуального обучения по технологии для 3 класса


extracted_text:
«Слово — исключительная способность человека
выражать мысли и чувства свои, дар говорить...»

В. И. Даль
МАСТЕРКЛАСС
   Дорогие   друзья,   мы,   наверное,   с   вами   очень   часто   встречаем   в
коридоре ребят, которые идут с чрезвычайно расстроенными лицами. Когда
вы к ним подходите и спрашиваете, что же произошло, они говорят о том, что
поссорились со своими друзьями, со своими близкими.
 Как это вышло? – спрашиваешь их.
 Да вот, я послал ему СМС, он её неправильно понял. Или он прислал
мне СМС. Он такое написал!!!
 А что написалто?
Как  выясняется,  ничего  особенного.  Обыкновенные  слова.   Просто  за
этими   словами   наши   дети   рисуют   свои   собственные   образы   и   начинают
понимать обыкновенные зачастую слова несколько искаженно.
И   моя   задача,   как   учителя   русского   языка   и   литературы,   научить
понимать и чувствовать слово.
И я сейчас хочу показать вам то, как мы с шестиклассниками пытаемся
прикоснуться к великому человеческому дару – слову. В этом нам поможет
составление  кластера.  Это   способ   графической   организации   материала,
позволяющий   сделать   наглядными   те   мыслительные   процессы,   которые
происходят   при   погружении   в   ту   или   иную   тему.   Последовательность
действий проста и логична:
 посередине чистого листа (классной доски) написать ключевое слово
или предложение, которое является  ключевым идеи, темы;
 вокруг записать слова или предложения, выражающие идеи, факты,
образы, подходящие для данной темы;
 по мере записи, появившиеся слова соединяются прямыми линиями с
ключевым понятием. У каждого из «спутников» в свою очередь
тоже появляются «спутники», устанавливаются новые логические
связи.
В итоге получается структура, которая графически отображает наши
размышления, определяет информационное поле данной теме.
В работе над кластерами необходимо соблюдать следующие правила:
 не бояться записывать все, что приходит на ум;
 дать волю воображению и интуиции;
1  продолжать работу, пока не кончится время или идеи не иссякнут;
 постараться построить как можно больше связей;
 не следовать по заранее определенному плану.
Поэтому   наиболее   эффективными,  на   мой   взгляд,  являются   приёмы,
которые вызывают у учеников различные ассоциации. Некоторые из приёмов я
продемонстрирую, а именно: создание кластера по определённому понятию на
основе ассоциативного ряда, чувственного образа, перцептивного восприятия.
Уже почти прошли три месяца снежной морозной зимы. И сегодня, пока
снег на улице ещё не растаял, я предлагаю просто чутьчуть посмотреть на это
крохотное чудо – снег, снежинка – и открыть некоторые тайны, проникнуть в
«душу» этого слова.
 Какие ассоциации возникают, когда вы слышите слово «снежинка»?
 А теперь послушайте, какой видит снежинку К.Бальмонт.
(На   фоне   музыки   чтение   отрывка   из   стихотворения  К.   Бальмонта
«Снежинка»).
Светлопушистая,
            Снежинка белая,
Какая чистая,
            Какая смелая!
Дорогой бурною
            Легко проносится,
Не в высь лазурную,
           На землю просится…
Под ветром веющим
            Дрожит, взметается,
На нем, лелеющем,
           Светло качается.
Но вот кончается
           Дорога дальняя,
Земли касается
           Звезда кристальная
Лежит пушистая
         Снежинка смелая.
Какая чистая,
         Какая белая!
2  Красиво? Красиво!
 Какой образ возник?
 А вот теперь, дорогие мои коллеги, я прошу вас нарисовать этот образ.
Совсем неважно уметь хорошо рисовать, можете не волноваться. Это может
быть любой рисунок, который возникнет сейчас в вашем сознании.
   Итак,   пожалуйста,   нарисуйте,   как   вы   почувствовали   это
стихотворение.
   А   залу   я   объясню,  почему   этот   прием   так   важен   для   меня   и   чем
интересен.
 Мы на самом деле очень многие слова воспринимаем исключительно на
эмоциональном уровне. Мы их просто чувствуем.
   Звуки,   просто   звуки…   .   Они   вызывают   какието   определенные
ассоциации.
Т.е.,   работает   фонетика.   Мягкие   согласные   звуки,   и   они   заставляют
представить чтото маленькое, крохотное, озорное. А вот твёрдые звуки и их
сочетание – чтото быстрое, находящееся в движении.
Мы поразному воспринимаем звуки, и даже их написание. И это все
совершенно не случайно.
 А пока мы с вами говорили, мои коллеги, я думаю, уже нарисовали
свои впечатления от стихотворения К.Бальмонта. И вот я сейчас прошу их
поднять свои рисунки.
 Все разные. И это хорошо.
 Сейчас  я попрошу выбрать зал любой понравившийся рисунок, пусть
не обижаются наши авторы.
 Итак, что вы выбираете?
 О нём мы и будем говорить.
Обращение к автору:
 А почему у Вас получилась такая снежинка?
 Вот сейчас случилось то, что случается обычно во время этих уроков.
Смотрите, как поразному вы воспринимаете и строчки, и рисунок.
Всё   верно,   посмотрите   (слайды)  и   кристаллы,   и   узоры,   и   звездочки   –   все
разные.   Одинаковых   нет.   Так   и   должно   быть.   Природа   создает   разные
явления, и мы с вами видим, воспринимаем и чувствуем тоже все поразному.
И это правильно. И вот таким образом дети начинают вступать в диалог со мной на
уроке и в диалог друг с другом. Изза чего это происходит?
А происходит это изза того, что каждый из вас уже высказался, он уже
заговорил   вместе     с   автором,   потому   что   он   уже   нарисовал   то,   что
почувствовал, а когда он это сделал, он невольно или вольно включается в
диалог, ему хочется сказать.
  И это очень удобный способ спровоцировать детей на то, чтобы
они   со   мной   заговорили,   но   не   просто   заговорили,   а   заговорили,
заглядывая   в   текст   произведения.   А   это   –   один   из   приёмов
формирования   информационнокоммуникативной   компетентности
обучающихся.
 Таким образом мы почувствовали текст, прикоснулись к нему.
 А теперь определим лексическое значение слова? (Пушинка,
кристаллик снега.)
 Какие ассоциации возникают у вас в связи с этим словом?
 Кристалл. Какой?
 Узор. Какой?
 Кружево. Какое?
Звездочка.   Какая?
 Чем   отличается   снежинка   от   звезды?   (“Звезда”
ассоциируется   с   “   небом”,   имеет   четкие   очертания,   символ   чистого,
высокого).
 Пушинка.
 Метель. Почему? Какая?
 Снегопад и т.д.
 Давайте расположим названные вами слова на кристалликах вашей
снежинки, запишите их на ней.
   А   теперь   попробуем   определить  перцептивное  значение   слова.
Напомню, это значение, связанное с чувственным восприятием.
 Давайте представим, что у нас в руках снежинка. Потрогаем её. Что
чувствуем? Какие возникают ощущения? (кластер) (Холод, тепло, свежесть и
т.д.)
 А какого цвета представляется вам снежинка? Почему? А какая она у
Бальмонта?
 Какой формы (кластер) представляется вам снежинка? А у автора?
   И   теперь   нам   предстоит   выяснить   индивидуально   –   авторское,
образное значение слова снежинка. Итак, кем или чем, какой представляется вам снежинка.
Счастливая,   нежная,   ершистая,   живая,   искристая,   новая,   кружевная,
ажурная (кластер).
   Таким   образом,   мы
присвоили его.
  наполнили   слово   смыслом,   содержанием,
   Далее   я   попрошу   Вас,   используя   рабочий   материал   урока,   ваши
снежинки создать свой минитекст от лица снежинки. Какая я, снежинка? О
чем   хочу   вам   рассказать?   О   чем   я   думаю,   когда   лечу?   Какие   ощущения
возникают, ведь я лечу из дома в гости? Как меня встретят? Что меня ждет?
 Есть разные варианты организации работы с текстом. Например,
когда берем любое слово, наполняем его окружением, затем смотрим его
смысл,   значение   в   текстах   художественной   литературы,   создаем   свой
текст.
Или выбираем слово, пишем текст и смотрим, какое оно в своем
тексте, а только потом рассматриваем его в чужом тексте.
Я показывала, как происходит работа, когда мы извлекаем слово из
готового текста, окружаем его своими ассоциациями, наполняем своим
смыслом и т.д., присваиваем и интерпретируем в  своем тексте.
Другими словами, от многоаспектного исследования слова, освоения и
присвоения его через рисунок, перцептивное и   ассоциативное значение мы
идем к созданию собственного текста, при этом формируя ИКК, т.е., получая
информацию разными способами, ребята учатся создавать свой текст.
Результативность   процесса   осмысления   и   присваивания   слова
увеличивается при включении в урок произведений музыки и живописи.
 Что же получилось у наших коллег? ( чтение текстов).
Т.о., в процессе исследования слова у школьников рождаются замыслы
собственных   текстов.   Вот   так,   шаг   за   шагом,  исследуя,  чувствуя,   ощущая
слово, мы приходим к его пониманию, к созданию собственных творческих
работ.
 Мы с ребятами очень бережно относимся к анализу текстов. Акцент
делаю на то, что дети увидели, услышали, почувствовали. Я учу детей  видеть,
слышать,   чувствовать   слово.   Учу   обращать   внимание   на   то,   как   видят,
чувствуют, слышат другие.
Чем мне нравится подобная работа? Она   интересна   детям.   Участвуют   все.   И   что   для   меня   очень   важно,
подобная организация деятельности позволяет включить в процесс тех детей,
которых   принято   считать   «3».   Они   на   таких   уроках   не   боятся   говорить,
исчезает страх неправильного ответа. Ребята начинают ГОВОРИТЬ!!!
На   первый   взгляд,   кажется,   что   происходит   коллективная,   парная
работа, на самом деле   скрытая индивидуализация.
Происходит   обогащение   словарного
  формирование
компетенций:   коммуникативной,   информационной,   учебнопознавательной,
предметной. А всё это – способствует формированию ИКК.
запаса,

file_name: мастер-класс.doc

intro:
На первый взгляд, кажется, что происходит коллективная, парная работа, на самом деле -  скрытая индивидуализация.
Происходит обогащение словарного запаса, формирование компетенций: коммуникативной, информационной, учебно-познавательной, предметной. А всё это – способствует формированию ИКК. Эта работа интересна детям.  Подобная организация деятельности позволяет включить в процесс тех детей, которых принято считать «3». Они на таких уроках не боятся говорить, исчезает страх неправильного ответа. Ребята начинают ГОВОРИТЬ!!!

title: МАСТЕР-КЛАСС "Составление кластера"


extracted_text:
Пәні: технология  (қыздар)
Күні:
Сынып:8
Сабақ:  40 минут
Мұғалімнің аты
жөні:Суртаева Эльвира
Бельгемировна
Қатысқандар саны:12
Қатыспағандар саны:1
Сабақ тақырыбы
«Оюөрнек түрлері»
Сілтеме
Технология кітабы, қосымша кітап, журналдар
Сабақ мақсаттары
Бағалау  критерийлері
Тілдікмақсаттар
Құндылықтардыдары
ту
 Оюөрнек түрлерін біледі;
 Оюөрнек түрлерін зерттейді, түсінеді;

зерттеу   барысында   алғашқы   білімдерін
қолданады;
 таныстырылым   жасағанда   бірбірлеріне
ұсыныстар айтады, өзара бағалау жүргізеді.
 өз бетінше идеялар ұсынады және мәселелерді
шешеді;
 шығармашылық   шешімдерін   жүзеге   асыра
отырып, талдауларға көңіл бөледі;
 зерттеу аясын ашып көрсетеді.
Тілдік оқыту мақсаты
Оқушылар орындай алады:
Оюөрнек түрлерін баяндайды.
Қазақтың  ұлттық     және  басқа  да        этностардың
халқтарының   тұрмыстық   ғұрыпсалтын,   дәстүрін,
тарихын айта алады.
Бұйым жасаудағы өзгенің  шығармашылдық идеясын,
ойын түсіндіріп береді.
Пәндік тіл және терминология
Диалогқа/жазбаға қажетті тіркестер
Мәдениет, салт, дәстүр, ғұрып,
Іздену,   зерттеу   құндылығы   оқушыларда   мәліметті
іздену   кезеңінде   дами   түседі.   Практикалық   жұмыс
барысында оқушылардың бойында өмір бойы еңбектену
және   шығармашылық   құндылықтары   артады.   Топ
ішінде   жұмыс   жасағанда   құрмет,   сыйластық құндылықтары жетіле түседі.
Пәнаралықбайланыст
ар
АКТ
қолданудағдылары
Бастапқы білім
Бұлсабақтыбейнелеу пәніменбайланыстыруғаболады.
Бұл   сабақта   АКТ   зерттеу   жұмысын   жүргізу   үшін
ноутбуктар қолданылады.
Нобай   салуды   және   тепетеңдік,
заңдылықтарын біледі.
  пропорция
Сабақтың
жоспарланған
кезеңдері
Сабақтыңбасы
3 минут
Бастапқы кері
байланыс
 «ой толғау»
3 минут
Сабақ барысы
Сабақтағыжоспарланған
ісәрекет
Ресурстар
Презентация
1,2,3,4,5 слайдтар

бүгінгі
  түгелдеп
Оқушылармен   сәлемдесіп,
болған
сабақтың
тақырыбымен   таныстыру.   Оқушыларға
презентация көрсетіледі. Презентацияда
оюөрнек   мысалы,   алаша,   кілем,   көрпе
т.б.
  фотосуреттері
көрсетіледі.
заттардың

соң

Слайдтар   көрсетіліп   болған   соң
оқушыларға   төмендегіше   сұрақтар
қойылады. Бұл бастапқы кері байланыс
болады.
Сұрақтар:
1. Қошқар   мүйіз   қандай   өрнек
түріне жатады?
2. Симметрия дегеніміз не?
3. Өрнек дегеніміз не? Ою
өрнектүрлерімент
анысу
Оқушыларды жұпқа бөлу.
  Жұпқа   біріккен   оюөрнек
зерттеу тапсырылады.
  түрлерін
Жұпқа
біріктіру
1 минут
  Әр   оюдың   тілі   бар.   Оюөрнектердің
барлығын қоршаған ортадан алған.әр ою
өрнектің   астында   мағына   болады.   Сол
мағынаны анықтау
Негізгі
тапсырма
2 минут
Өнерді таудың бұлағынан,
Қойдың құлағынан,
Апамның киізінен,
Қошқардың мүйізінен үйрендім.
                                               Ә.Қастеев
Зерттеу жұмысына қойылатын бағалау
критерийі:
1. Оюөрнек   түрінің   ерекшелігін
анықтау;
2. Қолданылатын   материалдарын
зерттеу;
3. Зерттеу аясын ашып көрсету.
Бағалау   критерийіне   сәйкес   оқушылар
жұп   болып   зерттеу   жұмыстарын
бастайды.   Оқушыларға   екі   деңгейлі
дифференциациялық тапсырма беріледі.
Өз   зерттеулерін   А2   форматына   түрлі
Зерттеу кезеңі
15 минут
Бағалау
критерийі
2 минут
Дифференциац
иялық тапсырма
 2 минут
  маркер   арқылы   сызбамен,
түсті
суретпен көрсетеді.
Зерттеулерін   аяқтаған   жұп   бірге
қолдарын көтеруі тиіс.
Оқушылар   зерттеулерін   аяқтап   болған
соң таныстырылым кезеңін бастайды.
Қалған тыңдаушы оқушылар әр жұп бір
сұрақтан   қояды,   және   өзара   бағалау
жүргізеді.
смайлик
Өзара бағалау жүргізу үшін оқушыларға

екі
суреттері
  түрлі
таратылады.
  Бағалау   критериінің
үшеуіне   толық   жауап   берген   жұпқа
күліп тұрған, ал екі бағалау критерийіне
айтылған   жауапқа   мұңайып   тұрған
смайликтердің   суреттерін   көрсету
арқылы бағалап отырады.
Бастапқы   кері   байланыстан   кеінгі   кері
байланыста
ерекшелік
байқағандарын   анықтау   үшін   ауызша
төмендегіше сұрақтар қойылады.
қандай

Сұрақтар:
1. Оюөрнек   түрлерінің   бірбірінен
айырмашылықтары қандай?
2. Қолданылатын   материалдарында
қандай ерекшеліктер бар екендігін
байқадыңыз?
3. Бүгінгі   сабақта   өзіңізге   қажет
жаңа мәлімет ала алдыңыз ба?
Сабақты   қорыту   мақсатында   бүгінгі
сабақтың сәтті және сәтсіз тұстарын
  тұстары:
айтып   өтемін.
оқушылар   сабаққа   белсенді
  түрде
қатысқандығы болуы мүмкін.
Сәтсіз
зерттеу   кезеңіне
уақыттың   жетпей   қалуы   немесе
  тұсы:
  Сәтті

Таныстырылы
м кезеңі
12 минут
Өзара бағалау
«Смайлик»
әдісі
Кейінгі кері
байланыс
2 минут
Сабақты қорыту
2 минут
таныстырылым   кезінде   өз   ойларын
толық   жеткізе   алмаулары   болуы
мүмкін.
Қазақ   халқының   оюөрнектерінің   басқа
халықтардың
оюөрнектерімен
салыстыру

Үйге тапсырма
1 минут
Саралау –оқушыларға
қалай көбірек қолдау
көрсетуді жоспарлайсыз?
материалды меңгеру
Бағалау –
оқушылардың
деңгейін қалай
тексеруді
жоспарлайсыз?
Денсаулық және
қауіпсіздік
техникасының
сақталуы
Қабілеті жоғары
оқушыларға қандай міндет
қоюды жоспарлап
отырсыз?
Бастапқы кері байланыс
Кейінгі кері байланыс
Өзара бағалау түрі
«Смайлик» әдісі
Қауіпсіздік техникасы
ережелерінің
тармақтары:
 сызғышты, қаламды
лақтырмау;
 ноутбукты ұқыпты
пайдалану, су құйып
жібермеу, бетін ұрмау
т.б.
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру
үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ
бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
Оқушыдан күтілетін
нәтиже – тапсырманы
уақытылы орындау, бағалау
критерийіне сәйкес болу,
шығармашылық жұмысты
сауатты орындау.
Бұл сабақта оқушылар екі
деңгейдегі
дифференциациялық
тапсырманы орындайды.
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу
мақсаттары дұрыс
қойылған ба? Оқушылардың
барлығы ОМ қол жеткізді
ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс
жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық
кезеңдері сақталды ма? Сабақ жоспарынан қандай
ауытқулар болды,
неліктен?
Жалпы баға
Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да
ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақтыжақсартуға не ықпалетеалады (оқытутуралы да, оқутуралы да
ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақбарысындасыныптуралынемесежекелегеноқушылардыңжетістік/қиын
дықтарытуралыненібілдім, келесісабақтарда неге көңілбөлуқажет?

file_name: 3 сабак Суртаева Э.docx

intro: -	Мен  Суртаева Эльвира Белгемировна  технология пәнінен   бірнеше жылдан  сабақ беріп келемін.   өз  пәнімді  өте жақсы көремін.  сабағымда  әр түрлі әдіс тәсілдерді  пайдаланып  отырамын.   Еңбек  өтілім 8 жыл. Үш  балам бар. Мен  өз  пәнімді  өте  құрметтеймін  және де көп  ізденуге  тырысамын.

title: Открытый  урок  на тему: «Ою-өрнек түрлері»  8 класс