extracted_text:
Рубрика:         Предметная неделя
Козий Наталья Михайловна.     I категория
Учитель начальных классов  .Новосветская ОШ IIII ступеней администрации
Старобешевсконо района
  Предметная неделя по
                        Актуальность               ( аннотация)
 Инвариантной   частью   Базисного   учебного   плана   на   изучение

природоведения   отводится   два   часа   в   неделю   в   каждом   классе.   Это   тот
минимум   учебного   времени,   который   необходим   для   реализации   основных
требований программы. Дополнением к курсу природоведения в начальной
школе   может   быть   внеклассная   работа.   Одним   из   направлений   этой
деятельности является проведение предметной недели, которая включает в
себя систему мероприятий. Такие мероприятия отвечают естественным для
данного   возраста   интересам   детей,   учитывают   их   любознательность   и
эмоциональную   отзывчивость,   дарят   романтику   неизведанного,   искорку
познания, счастье открытий, радость общения.
Цель  проведения   предметной   недели   по   природоведению:   развитие
познавательной активности и ценностного отношения к природе.
К числу задач относятся:
 расширять знания детей о “зелёном доме”, его обитателях;
 обеспечивать более разнообразную деятельность учащихся по изучению
и охране окружающей среды;
 развивать творческие способности и самостоятельность;  учить видеть законы природы и выполнять правила друзей природы
родного края.
Результативность
       Все мероприятия направлены на развитие интеллектуальных и творческих
способностей каждого ребёнка и имеют практическую направленность. Дети
могли   проявить   себя   в   конкурсе   рисунков,   оформлении   стенгазет,   чтении
стихов, изготовлении поделок из природного материала.
Эффективность
        Неделя по природоведению охватывает всех учащихся начальной школы.
Практическая ценность
          Представленный материал могут использовать в своей работе учителя
  классные   руководители,
начальных   классов,
  учителяпредметники,
воспитатели групп продлённого дня, родители.
Описание системы работы
               Все   классы   в   начале   недели   получают   пакеты   с   заданиями   для
подготовки к конкурсам и выставкам. Каждый день ребят ждёт интересное
творческое дело. Победители классных олимпиад приглашаются на школьный
тур.   В   конце   предметной   недели   на   общей   линейке   подводятся   итоги,
награждаются победители.
Заключение
        Изучив рефлексию учащихся и учителей, можно сделать следующие
выводы, что данный вид деятельности:
 укрепляет интерес к познанию окружающего мира;
 расширяет кругозор;
 развивает воображение и эмоциональную сферу;
 приобщает к совместному творчеству и общению;

способствует здоровьесбережению учащихся. Неделя по окружающему миру.
1 день: Открытие недели.
Открытие выставки “Природа – источник творческого вдохновения”(рисунки,
плакаты, газеты)
2 день:  олимпиада “Знатоки природы”
3 день :
Конкурс “Проба пера” (сказки и легенды о растениях и животных )
4 день :  Конкурс “Завтрак на траве” (меню из растений)
 Выставка поделок из природного материала (овощей) «Сказка рядышком
живет» 1 –  4 классы;
5 день: Итоги проведения недели. Закрытие.
1 день: Открытие недели.
Открытие выставки “Природа – источник творческого вдохновения”(рисунки,
плакаты, газеты)
Сценарий открытия предметной недели по окружающему миру.
Ведущий:
Посмотри, мой юный друг, что находится вокруг:
Небо светлоголубое, солнце светит золотое,
Ветер листьями играет, тучка в небе проплывает.
Поле, речка и трава, горы, воздух и листва,
Птицы, звери и леса, гром, туманы и роса,
Человек и время года – это всё вокруг природа!
(Звучит музыка, появляется Природа).
Природа:
Я – Природа. Я – великий мастер. Вечный мастер жизни.
Я могу, человек, тебя за соучастье одарить – в моей всё власти.
Мы с тобой дорогою одною катимся – ни часу врозь, ни дня.
И не можешь быть ты надо мною, как не можешь быть и вне меня!
Ведущий: Мы с вами – часть природы. Мы изучаем её на уроках
окружающего мира, на внеклассных мероприятиях. Давайте отправимся с
вами в лес.
Природа:
Лес – не только для нашей забавы,
Он – богатство нашей страны. Все деревья в нём, ягоды, травы
Нам на пользу, друзья, взращены.
Ведущий: Да , в лесу куда ни глянь, повсюду чудеса. Даже взрослые и те
встречаются на лесных тропинках с неведомым, таинственным, удивительным.
А уж ребята! Что ни шаг, то для них новое чудо.
Интересно, а вы встречали в лесу старичка?
Есть на свете старичок, старичок – Лесовичок,
Носит он из пёстрых листьев разноцветный колпачок.
Сапоги берестяные, шаровары расписные
Сам в зелёном ярмяке, посошок в его руке.
Как по узеньким тропинкам, ходит – бродит по травинкам,
Старичок – Лесовичок, разноцветный колпачок.
Каждый день и в дождь, и в зной сторожит он мир лесной.
(Звучит музыка, появляется старичок – Лесовичок).
Старичок – Лесовичок: Здравствуйте ребята, вы меня узнали?
Да, я старичок – Лесовичок, но, кто я сразу не поймёшь,
На неведомых дорожках ты в лесу меня найдёшь.
Домик мой в глуши лесной, лес я слушаю с тобой.
На деревья и цветы льётся солнце с высоты.
Охраняю лес густой и друзья мои со мной:
Белки, ёжики, кроты, будь же другом мне и ты!
(Звучит музыка, появляется Мудрая Сова).
Мудрая Сова: Здравствуйте ребята. Вы узнали меня? Я – Мудрая Сова.
Есть просто храм, есть храм науки,
А есть ещё природы храм – с лесами,
Тянущими руки, навстречу солнцу и ветрам.
Он свят в любое время суток,
Открыт для нас в жару и стынь.
Входи сюда, будь сердцем чуток,
Не оскверняй его святынь!
(Звучит музыка, появляется Лесная Фея).
Лесная Фея:
Здравствуйте ребята, здравствуйте друзья!
В это день прекрасный рада вас увидеть я!
Рада я приветствовать дорогих гостей.
С вами познакомиться хочу я поскорей.
Лесной Феей все меня зовут.
Люблю я шутки, смех, а ваши имена узнаю сразу все.
Ну – ка, вместе  1 – 2 – 3 – своё имя назови! Нашему знакомству очень рада я,
Пригласить вас на прогулку в лес хочу друзья.
Шуми, шуми, зелёный лес!
Знаком мне шум твой величавый,
И твой покой, и блеск небес
Над головой твоей кудрявой.
Я с детства понимать привыкла
Твоё молчание немое,
И твой таинственный язык
Как что – то близкое, родное.
(Звучит музыка, появляются Леший и Кикимора).
Леший: Здравствуйте, а вот и мы, узнали?
Кикимора:
Когда ты идёшь по тропинке лесной,
Вопросы тебя обгоняют гурьбой.
Леший:
Одно “почему” меж деревьями мчится,
Летит по пятам за неведомой птицей.
Другое – пчелою забралось в цветок,
А третье – лягушкою скок в ручеёк.
Кикимора:
“Что” мышкой шныряет под листьями в норах.
“Кто” ищет в кустах притаившийся шорох,
Сидит “Отчего” на зелёном листке,
“Куда” полетело верхом на жуке.
“Зачем” вслед за ящеркой влезло на пень…
Вопрос за вопросом, и так каждый день.
Леший:
Пойдём – ка, друзья, по тропинке лесной
Ответы искать под зелёным шатром.
Ведущий: Вот сколько гостей пришло к нам на предметную неделю. Они не
просто пришли, а каждый со своим заданием. Сейчас они нас с ними
познакомят.
Леший: Я и Кикимора ждём вас завтра на предметной олимпиаде по
окружающему миру “Знатоки природы”.
Мудрая Сова: В среду вы придёте ко мне в гости, где будете защищать свои
проекты по теме   “Проба пера” (сказки и легенды о растениях и животных)
Лесная Фея: В четверг у нас пройдёт :  Конкурс “Завтрак на траве” (меню из
растений) ; выставка поделок из природного материала (овощей) «Сказка рядышком
живет» 1 –  4 классы;
  .Лесовичок: В течение недели у меня будет работать выставка “Природа –
источник творческого вдохновения” , где вы увидите много интересных работ
– рисунков, газет и плакатов , которые вы приготовили к данной неделе.
Приходите, выбирайте лучшие работы. И в пятницу, на закрытие недели, мы
наградим лучших из лучших.
Ведущий: Очень хорошо. На этом наша встреча заканчивается. Желаем
успехов!
 2 день:  олимпиада “Знатоки природы”
                                       “Знаток природы”. 1 класс
1. Допиши пропущенное слово:
 Вся природа делится на _______________________ и
__________________.
 Горы относятся к ___________________ природе.
 Растения относятся к _______________________ природе.
 Кошка, собака, коза – это _______________________ животные
2. Если согласен с утверждением, напротив предложения поставь “+”, не
согласен, ставь “”.
 Ель и сосна – это лиственные деревья.
 Ландыш, одуванчик, колокольчик – это кустарники.
 Лев, орёл, уж  дикие животные.
 Грач и ласточка – перелетные птицы.
3. Выбери верный ответ на вопрос и подчеркни его.
 Сколько ты знаешь времен года? А) 10 Б) 4 В) 12 Г) 6
 Частью растения не является: А) корень Б) лист В) кора
 На месте цветка у растения появляется
А) лист Б) плод с семенами В) корень
 С этого дерева пчелы собирают нектар и делают мед. Как называется
дерево?
А) тополь Б) кукуруза В) береза Г) липа
 Подчеркни название съедобного гриба
А) мухомор Б) подберезовик В) бледная поганка  Этого жука все дачники боятся? А) жуколень Б) божья коровка В)
колорадский жук
 Где живет щука? А) в море Б) в реке, озере В) в океане
 Есть в птичьем царстве птицы, умеющие и ходить, и плавать, и летать.
Кто это?
А) воробей Б) страус В) утка Г) грач
“Знаток природы” 2 класс
1. Допиши пропущенное слово:
 Наш город называется _____________________
 Мы живем в _______________________ области.
 ____________  столица нашей Родины.
 Почва относится к __________________ природе.
 Весна, лето, осень, зима – это ________________ года.
 Соловей, воробей, колибри – это __________________
2. Если согласен с утверждением, напротив предложения поставь “+”,
не согласен, ставь “”.
 Прибор для измерения температуры называется барометр.
 На Земле суша занимает меньшую поверхность, чем вода.
 Летучая мышь  птица.
 Лёд – это вода в твердом состоянии.
 Кукушка – зимует в наших лесах.
 Серая крыса – домашнее животное
3. Выбери верный ответ на вопрос и подчеркни его.
 Сколько лучей у снежинки? А) 10 Б) 4 В) 12 Г) 6
 Хвойное дерево: А) можжевельник Б) пихта В) осина
 Малина, шиповник – это
А) травы Б) ягоды В) деревья Г) кустарники
 Какое дерево лучше всего очищает воздух от загрязнения?
А) тополь Б) кукуруза В) береза Г) липа
 Какой гриб, растущий в наших лесах, самый ядовитый?
А) мухомор Б) ложный опенок В) бледная поганка Г) сыроежка  Этого жука все дачники боятся? А) жуколень Б) божья коровка В)
колорадский жук
 Кит и дельфин  это А) рыбы Б) млекопитающие В) земноводные
 Какая из змей неядовитая? А) гадюка В) питон С) кобра
 Кто бежит задними ногами вперед?
А) лягушка Б) заяц В) лось Г) белка
 Черепаха и крокодил – это
А) звери Б) земноводные В) пресмыкающиеся
 Есть в птичьем царстве птицы, умеющие и ходить, и плавать, и летать.
Кто это? А) воробей Б) страус В) утка Г) грач
 Обитают на лугу:
А) махаон Б) плавунец В) шмель Г) водомерка
 Кого на Земле больше всего? А) зверей Б) птиц в) насекомых
“Знаток природы” 3 класс
1. Допиши пропущенное слово:
 Земля вращается вокруг ______________ и от этого происходите смена
дня и ночи.
 _________ – спутник Земли
 В городе Череповце протекают реки  _______________ и
______________.
 Океан у Северного полюса называется
___________________________________
 Россия находится на материке _____________________
 Правильное распределение жизни человека в течение суток
__________ дня.
2. Если согласен с утверждением, напротив предложения поставь “+”,
не согласен, ставь “”.
 Земля имеет форму шара.
 На Земле суша занимает большую поверхность, чем вода.
 Солнце восходит на востоке.
 В году 12 месяцев.
 Начало реки  это приток.
 Теплый воздух тяжелее холодного воздуха.
3. Выбери верный ответ на вопрос и подчеркни его.  Н а Земле существует А) 6 материков и 5 океанов; В) 5 материков и 4
океана
С) 6 материков и 4 океана
 Самый большой океан на планете Земля называется
А) Атлантический Б) Индийский В) Тихий
 Кто из этих животных не живет в наших лесах? А) заяц В) белка С) тигр
 Какое растение поможет, если натер ногу?
А) крапива Б) подорожник В) укроп
 Какое из этих ядовитых растений является кустарником?
А) ландыш Б) волчье лыко в) вороний глаз
 Назовите перелетных птиц. А) ласточка В) синица С) грач
 Акула – это А) рыба Б) земноводное В) млекопитающее
 Как называется “домик” белки? А) гнездо Б) гайно С) хатка
 Кто строит хатки по берегам рек, озер, ручьев?
А) налим Б) бобр В) лягушка Г) полевая мышь
 Изза чего птицы улетают на юг?
А) там их родня Б) голодно В) холодно Г) интересней
 Что делает летучая мышь зимой?
А) охотится Б) спит В) выводит потомство
 Кто из этих птиц занесен в Красную книгу?
А) уткамандаринка Б) селезень В) воробей
“Знаток природы” 4 класс
1. Допиши пропущенное слово:
 Земля вращается вокруг ______________ и от этого происходит смена
времен года.
 Самый большой океан на Земле называется ____________
 Самый маленький материк на Земле  _____________________
 Москва  ___________________ России.
 ______________  центр Вологодской области.
 Правильное положение тела человека  ______________ 2. Если согласен с утверждением, напротив предложения поставь “+”,
не согласен, ставь “”.
 Земля имеет форму диска.
 На Земле суша занимает большую поверхность, чем вода.
 Солнце заходит востоке.
 В полдень солнце на севере.
 Обычно муравейник с южной стороны дерева.
 Если исчезнут бабочки, то станет больше цветковых растений.
3. Выбери верный ответ на вопрос и подчеркни его.
 Н а Земле существует
А) 6 материков и 5 океанов; В) 5 материков и 4 океана С) 6 материков и 4
океана
 Город Вологодской области А) Ярославль Б) Кириллов В) Тоншалово
 Кто из этих животных не живет в тайге? А) норка В) белка С) дрофа
 Какое растение не является лекарственным?
А) крапива Б) колокольчик В) укроп
 Кто из них живет в пустыне? А) хомяк В) верблюд С) рысь
 Назовите перелетных птиц. А) ласточка В) клест С) кукушка
 Кит и дельфин. Кто они? А) земноводные В) млекопитающие С) рыбы
 Если бы среди зверей устроить соревнование едоков, кто стал бы
победителей?
А) тигр Б) бурозубка С) слон Д) кролик
 Кого называют “королем” грызунов?
А) суслик Б) бобр В) хомяк Г) полевая мышь
 Изза чего птицы улетают на юг?
А) там их родня Б) голодно В) холодно Г) интересней
 Какой зверь спит всю зиму вниз головой?
А) медведь Б) еж В) летучая мышь
 Кто из этих птиц занесен в Красную книгу?
А) уткамандаринка Б) сокол В) воробей    ( Подведение итогов) 3 день
Конкурс “Проба пера” (сказки и легенды о растениях и животных)
Что такое? Кто такой?
Что таится за строкой?
Чтото или ктото –
Всем узнать охота.
4 день
Конкурс “Завтрак на траве” (меню из растений)
Что человеку дарят леса?
Малину, орехи, птиц голоса.
Листочек с росинкой,
Лукошко грибов.
Каждый из нас к чуду готов.
 Выставка поделок из природного материала (овощей) «Сказка рядышком
живет» 1 –  4 классы;

  «Крокодил Гена»

                                                                                «Дед и баба» «Крокодил Гена и Чебурашка»

                                                                            «Лучок – старичок»

5 день: Итоги проведения недели. Закрытие.
Все ребята собираются в актовом зале, который украшен. Звучит музыка
Природа: Здравствуйте, ребята. Вот и закончилась наша предметная неделя
по окружающему миру. Много интересного произошло на этой неделе, много
открытий, но, сколько ещё впереди неизвестного, неизученного. Сегодня мы
подведём итоги нашей работы. Предоставляю слово Кикиморе и Лешему.
Леший: Ребята принимали участие в олимпиаде “Знатоки природы”. Вот
победители (награждение, вручение подарков)
Кикимора:
На прощание мы бы хотели вам сказать.
Лес зелёный охраняй, никого не обижай,
Не губи деревья ты, сохрани в лесу цветы!
Природа: Спасибо. Послушаем Мудрую Сову.
Мудрая Сова: Вы знаете, что мы заслушивали проекты и работы ребят по
исследовательской деятельности. Сколько интересного мы узнали, какие
замечательные исследователи учатся в вашей школе. Всем говорю: спасибо!
Но как всегда в конкурсах есть победители (награждение).
И ещё хотелось сказать всем:
Ты, дружок, смотри не подкачай! Правдивым быть и добрым обещай!
Не обижай ни птахи, ни сверчка,
Не покупай для бабочки сачка!
Люби цветы, леса, простор полей –
Всё, что зовётся Родиной твоей.
Природа: Спасибо. Слово предоставляю Лесной Фее.
Лесная Фея: Почти все ребята приняли участие в викторине “ Знатоки
природы ”. Вот победители данной викторины (награждение).
Всё, что нужно, год от года нам даёт сама природа,
И поэтому все мы жить не можем без воды,
Без растений и животных, без красивых гор высоких,
Без лесов, полей и рек жить не может человек.
Так давайте сбережём наш земной природный дом!
Природа: Спасибо. Послушаем Лесовичка.
Лесовичок: Как трудно пришлось мне и членам комиссии, которые выбирали
лучшие поделки, рисунки, плакаты? Но мы справились и вот
победители (награждение в разных номинациях).
Природа:
Вот и подошла к концу наша встреча.
Ты, человек, любя природу,
Хоть иногда её жалей.
В увеселительных походах
Не растопчи её полей.
В вокзальной сутолоке века
Ты оценить её спеши:
Она – твой давний добрый лекарь,
Она – союзница души.
Не жги её напропалую,
И не исчерпывай до дна,
И помни истину простую:
Нас много, а она – одна!
Использованная литература:
1. Ю.Н. Александрова, Л.Д. Ласкина, Н.В. Николаева, С.В. Машкова. Юный
эколог. 14 классы. Волгоград, «Учитель», 2011
2. О.Е. Жиренко, Л.Н. Яровая, Л.П. Барылкина, Т.И. Цыбина. Внеклассные
мероприятия. 4 класс. 3 издание. Москва, ВАКО, 2008
3. Предметные недели и праздники/авт.сост. И.В.Аверьянова, Н.Н.Лапшина.
Волгоград: Учитель, 2008. 4. Школьные олимпиады для начальных классов/ о.А.Ефремушкина. Изд. 3е.
Ростов   н/Дону:Феникс,2005.53.   Первоклашки   в   гостях   у   сказки.   Сценарии
школьных праздников, театральных постановок, конкурсов и викторин. Серия
«Школа радости»  Ростов н/Дону: «Феникс», 2001.
6.  Лоскутова   Н.А.  Викторина  «Что  растёт  на  грядке?»/  Начальная  школа,
2002.  № 5, стр. 89 – 91.
Интернет ресурсы:
http://festival.1september.ru/articles/573887/
http://pedportal.net
http://nsportal.ru/nachalnayashkola/okruzhayushchiimir/2015/01/15/plan
provedeniyanedeliokruzhayushchegomirav

file_name: Предметная неделя по.doc

title: Предметная неделя по окружающему миру в начальных классах


extracted_text:
БЕКІТЕМІН:
                                                                                ПЦК  жетекшісі

Сабақ нөмірі:
№
САБАҚ ЖОСПАРЫ
І
Топ:
ҚТЖ16
МЛ16
ӘМҚК16
Биология
Скакова Лаура
0111000«Негізгі орта білім»
0403000«Әлеуметтік мәдени қызметі және халықтық көркемдік шығармашылығы»
8:3010:00
10:1011:40
11:5013:20
14:0015:30
№ 332  аудитория
№ 345  аудитория
№ 403 аудитория
№ 407  аудитория
Микроэволюция және популяция  туралы ұғым
 Оқушыларды популяция ұғымымен, популяцияның өзіне тән негізгі беліглерімен таныстыру,
популяцияның құрылымына сипаттамалар беруге үйрету
Оқушылардың   осы   пәнге   байланысты   пікірлерін   тыңдап,   өз   пікірлерін   ашық   айтуға
тәрбиелеу,ғылыми көзқарастарын қалыптастыру
Курс:
Пән атауы:
Оқытушы атыжөні:
Мамандығы:
Біліктілігі:
Уақыты:
Өткізілетін орны:
Сабақтың тақырыбы:
Сабақ мақсаты:
 Білімділік:
 Тәрбиелік:
 Дамытушылық:
Оқушылардың танымдық қығушылықтарын дамыту, эволюция, популяция туралы білімдерін
кеңейту, материалдарды алу және өңдеу дағдыларын қалыптастыру
Сабақ түрі:
Сабақ типі:
Лекция
Жаңа білімді меңгерту сабағы
Оқыту әдістері, тәсілдері, оқыту технологиялары:
Дамытаоқыту, проблемалықоқытутехнологиясы, тірексызбалар, сұрақжауапәдісі, баяндауәдісі, СТО әдістерінпайдалану,
ақпаратқұралдарынанжинақталғанмәліметтер, интерактивтіәдістер: түсіндіребаяндау, миғашабуыл, ой қозғау, салыстыру,
талдау, ақпарат беру, сөздікәдістері;
Қолданылатын дидактикалық материалдар, техникалық құралдар: Критериалды бағалау жүйесінің формативті және
суммативті түрлері
Интерактивті тақта, магниттік тақта
Қолданылатын негізгі әдебиеттер:
 С.А.Сартаев М.Қ. Гильманов Жалпы биология. 11 сынып
Алматы «Мектеп» 2003ж
№2 ОӘК,Әдебиеттер тізімі
Т.ҚасымбаеваК.Мұхамбетжанов  «Жалпы биология»
Алматы. «Мектеп» 2010ж
Т.Қисымова Жалпы биология жұмыс дәптері10сынып
Алматы «Мектеп» 2010ж
 Т.Қасымбаева К.Мұхамбетжанов «Жалпы биология»
Алматы.
Қосымша әдебиеттер:
«Мектеп» 2010ж Биология негіздері журналы №52008ж 2, 16
18 беттер И.Никешов Биология конспективный курс  Москва
«Сфера» 2000г
 Қ.АманжоловаК.Мұхамбетжанов Генетика есептерінің жинағы
Алматы «Рауан» 1993ж 2 Сабақ барысы
1
І. Оқу ісәрекетін ұйымдастыру,
мотивация
ІІ.Үй тапсырмасын сұрау (өткен
сабақпен байланыс)
ІІІ. Жаңа материалды меңгерту
(Уақыты)
Сабақ барысындағы оқытушы ісәркеті
Сабақ барысындағы студенттің ісәрекеті
Қажетті оқуресурстық құралдар
2
3
25
25
3
Оқушылармен амандасып, түгелдеп;
Баржоғын журналға белгілеу;
Аудитория тазалығына мән беру
Тақырыбы: Табиғи сұрыпталудың формалары.
Өзіндік жұмыстар:
Жұмыс дәптеріндегі 7280 тапсырмаларды орындау
Мутация түрлері тақырыбына ақпарат материалдарын
    жинақтау
Сабақтың мақсатміндеттерін таныстыру:
 Практикалық сабақ  жоспарымен танысады:
 Органикалық қосылыстардың абиогендік жолмен түзілуі
 Биополимерлердің түзілуі және эволюциясы
Биологиялық мемебраналардың түзілуі және эволюциясы
Түсіндіру әдісі
Оқытушының жаңа тақырыпқа байланысты түсіндірмесі.
1.
Жаңа тақырыпты меңгеруге   қажетті әдебиеттер мен ақпараттар
тізімін ұсынылады
2.
Оқулықты,   ондағы   тақырыпқа   қатысты   суреттерді,
кестелерді   пайдалана   отырып   және   алғашқы   және   соңғы
мұқабадағы   суреттерді   демонстрациялай   отырып   сабақ   тірек
сызбалардың көмегімен түсіндіріледі.
1. Популяция ұғымы;
2. Популяция құрылымы;
3. Популяцияның өзгергіштігі
5
Топ журналы, инфо парағы, тақта
тазалығы, бор.
1. Тірек сызба
2. Карта
3. Карточка
4. Бақылау сұрақ
5. Тесттер түрі
6. Схема
ОӘК, Слайдтар
№3 қөрнекі құралдар,
тірексызбалар
№3 ақпарат көздері
№3 әдебиеттер тізімі
4
Топ оқытушымен амандасады;
Кезекші топтағы оқушының баржоғын, себепті
себепсіздігін жеткізеді
 тіршіліктің пайда болу туралы  теорияларын
біледі
 тіршіліктің пайда болуының заманауи
көзқарастарын  талдай алады
 тіршіліктің мәңгілігі теориясы мен панспермия
теорияларын сипаттай алады
 биохимиялық эволюция термиялық теорияларын
сипаттап ажырата алады
 Ф. Реди, Л. Спалланцани, Л.Пастер, С.Миллер
тәжірибелеріне сипаттама бере алады
 А.И.Опарин теориясының негізгі ережелерін
қалыптастырады
Сабақтың мақсатміндеттерімен танысады;
Мұғалімнің түсіндірмесін тыңдайды;
Тақырып бойынша  негізгі ұғымдарға өз
анықтамаларға талдау жасайды
 Ақпараттық ізденісті   жоспарлайды;
 Қойылған міндетті шешу үшін берілген тізімнен
ақпараттың  қайсысын меңгергенін, не
меңгермегенін көрсетеді.
ІҮ. Білім, іскерлік, дағдыларды
қалыптастыруға керекті білімдер
15
Тақырып бойынша нені меңгеруі тиіс:
Тарихтағы қарамақайшылықтарды диактикалық тұрғыдан
түсінуі;
Оқу материалын сараптау;
Оқулықты және дидактикалық құралдарды пайдалана отырып,
жұмыс істей білуді;
Құжаттық деректерді, құралдарды пайдалану;
Хронологиямен жұмыс істеу, қорытынды анализ жасау;
Оқушылар:
тарихи оқиғаларды салыстыра отыры
олардың ұқсастығымен айырмашылықтарын
  анықтау және табу;
талдау және қорытынды жасау;
 популяция ұғымы, оның негізгі бағыттарын;
 популяцияның негізгі белгілерін;
 популяцияның құрылымын біледі
Оқулықтар
Карта
Жұмыс дәптер
(cid:252)
(cid:252)
(cid:252)
(cid:252)
(cid:252) Ү. Білімді бақылау, бағлау
ҮІ. Қорытынды (рефлексия)
15
5
Тақырып бойынша нені дағдыға айналдыру тиіс:
 Өткен оқиғаларды қорытындылап, жаңа ғасырдағы адамзаттың
болашағын болжау
 Хронологиямен, терминологиямен дүние жүзінің саяси
картасымен жұмыс істей білуді;
Қазіргі заманғы тарихи проблемаларды зерттеу ретінде ғылыми
танымалы әдебиетпен    жұмыс жасауды;
Жеке шығармашылық,өзіндік жұмысжасауды, қазіргі заманғы
тарихибиологиялық проблемаларды зерттеуретінде  ғылыми
әдебиеттермен жұмыс істеуді меңгеру қажет.
   популяция ұғымын сипаттай алады;
   популяция құрылымдарын ажырата алады;
   популяцияның өзіне тән белгілерін сипаттай
алады
Оқушылар:
оқу материалының негізінде салыстырмалы
кестелер, жүйелі және ретті тарихи тізбектер
құрастыру;
тарихи білімдерін жазбаша және ауызша түрде
еркін жеткізеді;
Оқушылардың:
өзіндік жұмыстары
шығармашылық жұмыстары
салыстырмалы жұмыстары
тірексызба жұмыстары
Популяция (лат. populus — халық, тұрғын халық) — белгілі бір
кеңістікте   генетикалық   жүйе   түзетін,   бір   түрге   жататын   және
көбею арқылы өзінөзі жаңғыртып отыратын ағзалар тобы.
қажетті ақпарат көздерін пайдалана отырып
баяндамалар мен рефераттар әзірлеуге;
тақырыпты талдау барысында өз пікірін
қалыптастыруға,
басқа адамның жауабына пікір айтуға;
Оқулықтар
Карта
Жұмыс дәптер
 эволюция ұғымы, оның негізгі бағыттарын біледі;
  волюциялық түсініктердің даму тарихы және
эволюцияға берілген анықтамалармен танысады;
             В.Иогансен (1857 — 1927)
Осы топтың популяция болып есептелуі үшін: тарихи қалыптасқан
ареалы   және   үздіксіз   өзгеріп   тұратын   сыртқы   орта
жағдайындаөзінің саны мен құрылымын сақтауға қабілетті болуы;
сол түрдің өзге топтарынан қандай да бір табиғи кедергілермен
ажыратылып   тұруы;   бір   немесе   бірнеше   экожүйенің   құрамына
кіріп,   олардағы   зат   алмасу,   энергия   тасымалдау   процестеріне
қатысуы   тиіс.   Әр   популяция   өзіне   ғана   тән   статиктикалық
сипаттамалары   (саны,   тығыздығы,   ареалы,   орналасуы,   жас
ерекшелігі, жыныстық құрамы) және динамикалық сипаттамалары
(саны   мен   тығыздығының   уақытқа   қатысты   өзгеруі)   бойынша
ерекшеленеді.   Популяцияның   статиктикалық   сипаттамалары
4 ҮІІ. Үй тапсырмасын беру:
Теориялық тапсырма
Шығармашылық тапсырма
2
популяцияның   белгілі   бір   сәттегі   күйін   көрсетіп,   өлшеу,   санау
арқылы қысқа мерзімде анықталады. Популяцияның динамикалық
сипатамаларын анықтау ұзақ мерзімді (бір ұрпақ жаңаратындай)
қажет  етеді.  Популяция  санының  динамикасы  белгілі  бір  уақыт
аралығындағы   тірі   ағзалардың   өмірге   келуі   мен   өлімі
көрсеткіштерінің ара салмағы бойынша анықталады.
Өзіндік жұмыстар:
Берілген  тақырып бойынша баяндалған дәрісті қосымша
әдебиеттерді пайдалана отырып толықтыру.
Популяция құрылымы тақырыбына сызбанұсқа құру.
қазіргі заманғы ақпараттық коммуникативтік
технологияларды пайдалана отырып, жаңа
ақпараттарды білу;
қажеттідеректерді іздестіру барысында
компьютерді қолдану;
Оқулықтар
Карта
Жұмыс дәптер
Студенттердің білім көрсеткіші:
 тақырыпты талдау;
 тарихибиологиялық құбылыстарға баға беру;
 өз пікірін білдіру;
 әр түрлі дерек көздерінен тарихи ақпараттар іздестіру;
 тарихи оқиғалар мен биологиялық  құбылыстардың арасындағы байланыстың себепсалдарын айқындауды;
 фактілерді салыстыру;
5

file_name: популяция.docx

intro:
Популяция туралы түсінік әрбір түр белгілі бір аумақта - ареалда тіршілік етеді. Көбіне ареалдың әр жерінде орналасқан особьтар топтары бір-бірімен байланыса да алмай, шағылыса да алмай бөлектеніп өмір сүреді. Бұл топтардың саны түрдің санына, тарихи (филогенетикалық) жасына, ареалдың аумағына және басқа да себептерге байланысты. Популяция - тіршілік циклдары, морфологиялық белгілері ұқсас, генефондары ортақ особьтар жиынтығы.
«Популяция» ұғымы лат. populus - халық деген мағынаны білдіреді. Бұл терминді алғаш рет дат генетигі В.Л.Иогансен қолданды.
«Популяция» ұғымы биологияда негізгі ұғымдардың бірі, ал популяцияны генетикалық, эволюциялық және экологиялық тұрғыдан зерттеу жұмыстары ерекше бағытқа - популяциялық биологияға бірігеді. Популяциялық экология немесе демэкология осы бағыттың бір бөлігі болып табылады.

чтение

group: Дисциплины


extracted_text:
Мұстафа  Шоқай мұралары оқутәрбие үрдісінде.
 М.Мәметова атындағы Қызылорда гуманитарлық колледжі
 Тарих пәнінің оқытушылары: Бегалиева Н.
  Ә.Бөкейханов,
                 Еліміздің тәуелсіздік алуы бұрын аттарын айтуға қорқатын біртуар
азаматтарды халқымен қайта табыстырып, олардың сыр мен жұмбаққа толы
өмірлерінің құпиясын  ашуға мүмкіндік берді.
                 Қазақ   халқының   тарихы   мен   тағдырында   Сыр   өңірінің     тумасы,
мемлекет және қоғам қайраткері Мұстафа Шоқайдың    алатын орны ерекше.
Туған жерінің азаттығы, жарқын болашағы үшін күрескен, ел қорғаны болған
Мұстафа Шоқай сынды  зиялы азаматтардың тарихтағы орнын, олар бастаған
Алаш   қозғалысының     тарихи   маңызын   тереңінен   зерттеудің   жас   ұрпақты
отаншылдық   сезімге   тәрбиелеуде   маңызы   зор.   М.   Шоқай   есімі,   мұрасы,
Қазақстанның төл тарихынан, түрік әлемі және дүние жүзілік тарихтан орын
алуға тиіс.
      Елбасы Н.Ә.Назарбаев «Тарих толқынында» атты еңбегінде: «Ұлтазаттық
қозғалысының   басшылары   М.Шоқай,
  А.Байтұрсынов,
М.Дулатов,   Ж.Ақпаев,   М.Тынышбаев,   Б.Қаратаев,   Халел   және   Жанша
Досмұхамедовтар   және   басқалар   –   негізінен   Петербург,   Мәскеу,   Варшава,
Қазан, Омбы мен Орынбор жоғары оқу орындары, училищелерінің түлектері»
деп, алаш қайраткерлерінің интелектуалдық әлеуетіне баға берген еді. Алаш
автономиясының Ұлттық Кеңесінің Құрамына 15 адам сайланса, оның ішінде
Сырдария облысынан Алаштың ұлы перзенті Мұстафа Шоқай да бар./2.156
157 б/
       Азаматтық міндетін ең жоғары адамгершілік деңгейде орындап, бірақ көзі
тірісінде соның түпкілікті нәтижесін көре алмай өмірден өкініште өткен бұл
қайраткерді бүгінгі отандастары қалай түсініп,  бағалауы керек?
             Біздің түсінігімізше, М. Шоқай өнегісінің құндылығы  халқымыздың
жүріп өткен жолын, әсіресе ХХ ғасырдағы тағдырын жаңа тарихи контексте
қорытуға, сол арқылы бүгінгі жағдайымызды, ұлттық мүддемізді тура және
жаңа   сапада   түсінуге   түрткі   болуында.   Ал   жаңа   тарихи   контекст   дегенде
алдымен ойға оралар ғылыми және тарихи ұғым  «Түркістан» немесе «Түркі
елі»   идеясы.   Олай   дейтініміз   Мұстафа   Шоқайды   тек   қазақ   жұртына   ғана
таңып, оның қызметін бүгінгі тәуелсіз Қазақстанның тарихи мүддесімен ғана
байланыстырар болсақ онда Мұстафа Шоқай феноменін, ол көтерген мәселені
дәл басып түсіндіре алмаушылыққа ұрынған болар едік.    Өйткені М. Шоқай
Қазақстан тәуелсіздігін Түркістанды көне замандардан бері атамекен еткен
басқа халықтардың тәуелсіздігінен бөліп алып  қараған емес. М. Шоқай үшін
Түркістан   тұтастығы   мен   Түркістан   еркіндігі   егіз   ұғымдар.   Ал   ресейлік
езгіден   құтылу      Түркістан   халықтарына     біртұтас   тәуелсіз   мемлекеттер
федерациясын құруға жол ашумен бірдей.
       Мұстафа Шоқайұлы ХХ ғасыр басындағы ұлтазаттық және әлеуметтік
қайта жаңғыру үшін басталған қозғалыстың көш бастаушыларының   бірі еді. Сондықтан да ол соңынан империялық зорлыққа қарсы көтерілгендігі үшін
қуғын   сүргінге   ұшыраған   қайраткерлердің   үлесіне   тиген   тағдыр   тақсіретін
бөліседі.
      Сонымен   бірге,   кез   келген   ірі   қоғамдықсаяси   қозғалыс   басшыларының
әрқайсысының   мүмкіншіліктеріне   сай   атқарған   міндетіне   байланысты
қозғалыс тарихында алатын орны болмақ. Мәселен, Әлихан Бөкейхан, Ахмет
Байтұрсынұлы және Мыржақып Дулатұлының ХХ ғасырдың бас кезіндегі ұлт
азаттық   қозғалысты,   оның   жиынтық     көрінісі   болған   Алаш   қозғалысын
теориялық және ұйымдық тұрғыдан даярлаудағы рөлі ерекше және оны бұл
қозғалысқа атсалысқан басқа қайраткерлердің орнымен шатыстыру қиын. Сол
сияқты Түркістан халықтарының, қазақ жұртының  ХХ ғасырдағы ұлтазаттық
қозғалысы тарихында Мұстафа Шоқайұлының да тек өзіне тиесілі орны бар.
     Алаш немесе ХХ ғасырдың алғашқы ширегіндегі ұлтазаттық қозғалыстың
бірден   көзге   ілінер   екі   кезеңі   болады.   Бірі   шамамен   1905   жылдан   бастап
Алашорда  өкіметі  құрылған 1917  жылдың  желтоқсанына  шейінгі  аралықты
қамтыса,   екіншісі   азамат   соғысы   және   кеңестік   билік   біржола   орнаған
уақыттан бастап, 2030 жылдардағы Алаш зиялыларын жазалау мақсатында
ұйымдастырылған   сот   үрдістерімен   аяқталады.   Мұстафа   Шоқайұлы   ұлт
азаттық қозғалыстың бұл екі кезеңінде де оның жетекші басшыларына лайық
жұмыстар атқарады. Бұл тарихи кезеңдердің алғашқысында ол патшалық және
кеңестік   билікке   қарсы   ұлттық   тәуелсіздік   туын   көтерген   Түркістан   және
Алашорда   өкіметтерін   құруға   тікелей   атсалысса,   соңғысында   Еуропадағы
түркістандық   эмиграцияның   басшысы   ретінде   сталиндік   тоталитарлық
жүйенің Түркістандағы саясатының отарлық мазмұнын ашып көрсетіп,  өзінің
жарияланған   еңбектері   мен   үздіксіз   шығарып   тұрған   басылымдары   арқылы
біздің тарихымызда  бұрын болмаған жаңа  мазмұндағы  саяси қызметті бастап
береді.
    «Алашорда» үкіметінің тарихын оқытуға мектептегі  Қазақстан тарихы пәні
бағдарламасы бойынша сағат саны өте аз бөлінген. 9сыныптағы Қазақстан
тарихы   курсының   бағдарламасына   сәйкес,   «Қазақстан   1917   жылғы   Ақпан
төңкерісі кезінде» және «Қазақстан 1917 жылғы Қазан төңкерісі кезінде» атты
тақырыбында   «Алаш»   партиясы,   «Алашорда»   үкіметі   туралы   берілген
мағұлматтар   жеткіліксіз.   Сонымен   қатар   5сыныпқа   арналған   «Қазақстан
тарихынан әңгімелер» курсында «Алаш қозғалысы» тақырыбына 1 сағат ғана
арналған.   11сыныптың   Қазақстан   тарихы   оқулығында   «Қазан   төңкерісі
қарсаңындағы Қазақстан» тақырыбында Алаш туралы мәліметтер жалпылама
берілген. Сондықтан мектеп оқушыларына, арнаулы орта білім  орындарында
«Алаштану»   факультативтік   курсын   ұйымдастыра   отырып,
  Алаш
азаматтарының   ұлтжандылығын,   күрескерлігін,   қайраткерлігін   жеткілікті
деңгейде насихаттау жас ұрпақтың парызы.
 М.Мәметова   атындағы   гуманитарлық   колледжінде  «Сырдың   ұлы

тұлғасы»  атты   мемлекет   және   қоғам   қайраткері   Мұстафа   Шоқайдың   125
жылдығына   байланысты   апталық   шаралар
  Қазақ   елінің
  жанын   берген   алаш   азаматтарының
тәуелсіздігімен   азаттығы   жолында
  өткізілді. аманатын кейінгі ұрпақ санасына сіңіре отырып,  олардың  бойында  өткенге
құрмет көрсету, ардақтыларымызды бағалай білу қасиеттерін қалыптастыру
мақсатында  төмендегі  іс шара жоспарларын ұсынып отырмыз.
№ Жоспарланған жұмыстар тақырыбы,
Формасы
Нәтижесі
мазмұны
1.
2.
«Тарихтантағылым, өткенге
тағзым» тақырыбында Мұстафа Шоқай
жайлы түрлі бағытта ақпараттық слайдты
лекция дайындап, өткізілуін барлық
бөлімдерде ұйымдастыру
«Ұлт тағдырын ұлықтаған тұлғалар»
атты  тақырыптықтанымдық көрме
дайындау
3. Мұстафа Шоқай өмірінің барлық
қиындықтарын суреттейтін «Мұстафа
Шоқай» көркем фильмінің көрсетілімін
ұйымдастыру
«Мұстафа Шоқай мұраларыоқу
тәрбие үрдісінде» атты дөңгелек үстел
өткізу
«Мұстафа Шоқайұлт мақтанышы»
атты колледжішілік зияткерлік
шығармашылық сайыс өткізу
4.
5.
6. Мұстафа Шоқай мұраларының оқутәрбие
үрдісіндегі маңызы жайлы мерзімді
басылымдарға мақала беру
Ақпараттық
слайдты
лекция
Тақырыптық
көрме
Фильм
көрсетілімі
Дөңгелек
үстел
Зияткерлік
шығармашыл
ық сайыс
Мақала
7. Жоспар бойынша өтілген шаралар нәтижесі
негізінде тиісті орындарға ақпарат беру
Ақпарат
Арнайы кесте жасап, сапалы
өткізу, құжаттарын рәсімдеу
Тақырыптық көрмені
студенттердің танысып,
пайдалана алуына жағдай
жасау
Көркем фильмді
студенттердің көруіне
барынша жағңдай жасау
Дөңгелек үстел
материалдары негізінде
әдістемелік жинақ дайындау
Қатысушылардың зияткерлік
деңгейін анықтау, сайыс
жеңімпаздарын марапаттау
Мақаланың сарапталып,
мерзімді басылымдарда
жариялануы
Материалдар топтамасы,
сценарий, мониторинг
    Жаңа әлемдегі Қазақстанның жас буынына артылар жауапкершіліктің жүгі
де жоғары, ал бүгінгі күннің мұғалімдеріне қойылатын уақыт талабы одан да
биік. Жас ұрпақтарды көпұлтты қоғамымызда Сыр өңірінен   шыққан қазақ
зиялылары     еңбектерінің     мәнмағынасын   аша   отырып,   Отансүйгіштікке
тәрбиелеу   ұстаздарымыздың   міндеті.   Нәтижесінде,   оқушылардың   ізденістік
дағдыларын   жетілдіріп,   пәнге   қызығушылығын   арттырады,   ойлау   қабілетін
дамытады,  жалпыдан негізгіні табу, салыстыру, жүйелеу және саралау, нақты
сұрақ қою, сөйлеу мәдениетін және жанжақты дүниетанымдық, ойөрісі мен
шығармашылық қабілетін арттырады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. М.Қойгелдейов. Алаш қозғалысы, Алматы, 1996ж
2. Н.Ә.Назарбаев. Тарих толқынында. – Алматы:Атамұра, 2003,  288б
3. М.Қойгелді. Әлихан Бөкейханов. Алматы:Қазақстан
4. Мұстафа Шоқай. Таңдамалы, ІІ том, А.:Қайнар, 2007ж
5. Мұстафа Шоқай. Таңдамалы, ІІІ том, А.:Қайнар, 2007ж
6. Мұстафа Шоқай. Ұлттық зиялы.//Ақиқат, 2012. №5,6б 7. К.Нұрпейіс. Алаш Һәм Алашорда. Алматы; 1995ж
8. М.Қойгелді. Ұлттық саяси элита. Алматы: Жалын, 2004ж
9. Алаш қозғалысы, Алматы; Алаш, 2004ж

file_name: Шокай макаласы.doc

доп. образование взрослых

group: Другое

title: Мұстафа  Шоқай мұралары оқу-тәрбие үрдісінде


extracted_text:
Әлеуметтік педагогтың қиын жасөспірімдермен жұмыс
жасауы және оларды қайта тәрбиелеу жолдары
М.Мәметова атындағыҚызылорда гуманитарлық
колледжінің оқытушысы Н.Т.Бегалиева
      Еліміздің әлеуметтікэкономикалық дамуын жеделдету кезінде адам факторы жаңа негізде
қаралып, жаңа адамды қалыптастыру барысында әр бір жасөспірімнің субъективті талаптілегін
ескеріп, бейімқабілетін және тіршілік өмір өрісін, белсенді саналы шығармашылык қасиетін одан
әрідамыты кезек күттірмейтін мәселе. Саналы және мақсатты бағдарлы тұлғаны қалыптастыру  ең
басты бүгінгі қоғамымыздың жоспарлы қағидасы.
Күнделікті өмірде мінезқұлық ерекшеліктері және жеке ерекшеліктер мен өзгешеліктер
арасындағы байланыстар байқалады, осы ерекшеліктердің дұрыс құрылмауы мінезқұлықтың кері
әрекеттерінің пайда болуына әкеліп соғады. Осыдан зерттеу тақырыбының терең теориялық және
тәжірибелік өзектілігі байқалады.
         Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаев Қазақстан халқына жолдаған
жолдауында «Біз аға ұрпақты, ана мен баланы, жастарды қамқорлық пен ілтипатқа
бөлейтін әлеуметтік бағдарланған қоғам, ел халқының барлық  жолдары тұрмысының
жоғары сапасы мен алдыңғы қатарлы әлеуметтік стандарттарын қамтамасыз ететін қоғам
құрамыз» (34.) деген. Бұл, яғни бәсекеге қабілетті ел болу үшін жас ұрпақты тәрбиелей
білуіміз  керектігі. Тәрбие отбасынан басталады. Ал өмірге келген ұрпақты тәрбиелеу ол ең
бірінші отбасының міндеті. Балаға тәрбие беріп, өмірге қосуы, ол – ата менен ананың
жауапты ісі.
       Тәрбие ұғымы мәнді де мағыналы ұғым, ӘлФарабидің «Тәрбиесіз берілген білім, ол
адамзаттың қас жауы»(50.) деген.  Мектеп педагогтары балаларды оқытып, тәрбиелеу
кезінде тәртібі нашар, білім деңгейі төмен оқушыларды жиі кездесіп отырады. Бір сөзбен
айтқанда қиын балалар – бұлар оқуға, еңбекке, қоғамдық өмірге ықыласы жоқ балалар.
Олар дөрекі, әдепсіз, барлық жағымсыз әдеттерге еліктеуге бейім келеді.
     Қиын балалар және мінезқұлықтағы қиындық ұғымы 192030 жылдары П.ПБлонскийдің
еңбектерінде зерттеле бастады. П.П.Блонский «Педагогика курсы» еңбегінде шетел
ғалымдарының зерттеулеріне сүйене отырып, қиын балалар проблемаларын шешуді
көздейді, Зерттеуші қиын балалардың мінезқұлықын мектеппен, отбасы тәрбиесімен,
жанындағы араласатын достарымен байланыстырады. П.П.Блонский қиын балаларға
мынадай мінездеме береді: «Объективті көзқараспен қарағанда қиын оқушы – ол
мұғалімнің жұмысының жемісті еместігіне байланысты. Субъективті көзқараспен қарағанда
қиын оқушы – онымен мұғалімге жұмыс істеу өте қиын, мұғалімнен көп жұмыс істеуді
қажет ететін оқушы». П.П.Блонскийдің ойтұжырымы бойынша қиын балаларды қайта
тәрбиелеудің бірденбір жолы – қиын балаларды мәдениетсіз ортадан мәдениетті балалар
ұжымына біртіндеп қосу болып табылады. В.М.Бехтеров қиын балалар проблемаларын
1917 жылы көтерді. Ал Л.С.Выготский қиын балалардың психологиялық ерекшеліктерін
теориялық тұрғыда қарастырып, қалыпты дамып жатқан балалар мен қиын балалардың
тәрбиесі жөнінде баяндамасын 1924 жылы Екінші Бүкілодақтық съезде жасады.
Г.А.Фортунатов «қиын балалар» қатарына сабағы нашар және тәрбиеге көнбейтін
балаларды жатқызады. Ал И.А.Невский қиын баланың пайда болуы отбасындағы,
мектептегі жүргізілетін оқутәрбие жұмыстарының жеткіліксіздігінен деп түсіндірді.
В.Г.Степанов «Қиынбалдардың» үш белгісін атап өтеді:  «Первым признаком является
наличиеу детей илиподростков отклоняющегося от нормы поведения. Для удобства
пользуются сокращением «отклоняющееся поведение». Для
характеристикиотклоняющегося поведения используют также специальные термины –
«делинквентность» и «девиантность». Под делинквентным поведением понимают цепь проступков, провинностей, мелких правонарушений, отличающихся от криминальных, т. Е.
Уголовно наказуемых, серьезных правонарушений и преступлений. Под девиантностью
разумеют отклонение от принятых в обществе норм.  В объем этого понятия включаются
как делинквентное, так и другие нарушения поведения (от ранней алкоголизации до
суицидных попыток).
      Под «трудными» школьниками понимаются, вовторых, такие дети и подростки,
нарушения поведения которых нелегко исправляются, корригируются. В этой связи
следует различать термины « трудные дети» и педогогически запущенные дети». Все
трудные дети, конечно, являются педогогически запущенными. Но не все педагогически
запущенные дети трудные: некоторые относительно легко поддаются перевоспитанию.
    « Трудные» дети, втретьих, особенно нуждаются в индивидуальном подходе со стороны
воспитателей и внимании коллектива сверстников. Это не плохие, безнадежно испорченные
школьники, как неправильно считают некототрые взрослые, а требующие особого внимания
и участия окружающих».
     Бірқатар қазақстандық педагог зерттеушілер В.Г.Баженов, А.Жұмабаенв, К.А.Жүкенов,
А.М.Карабаев,   И.Ф.Назаров,   В.А.Пафенов,   В.А.Трифанов,   В.П.Шевченко,   Л.В.Лысенко,
Л.К.Керимов және т.б еңбектерінде қиын балалардың мінезқұлқы, жағымсыз қасиеттері,
қиын баланы қайта тәрбиелеу мәселелері сз болады.
        Психологияда   «Қиын   балалар»,   «Мінезқұлқында   ауытқы   бар   оқушылар»,   «Қиын
тәрбиеленуші» деген сияқты терминдер қалыптасқан. Сонда қиын балалар деген кімдер?
Олардың қандай айырмашылығы бар? Олармен қандай жұмыс түрлерін жүргізген дұрыс?
Қиын баланың пайда болуына не немесе кім ықпал етеді? Деген сияқты сұрақтар туындауы
мүмкін.
       Қазақ тілі терминдерінің педагогика және психология бойынша түсіндірме сөздігінде
«қиын балалар» терминіне мынадай анықтама беріледі: «Қиын балалартұлғалық дамуында
көрінеу ауытқулары бар екенін көрсететін балалар санаты. Әдетте, балаларды бұл санатқа
қосқанда   олардың   оқутәрбие   процесінің   дұрыс   өтуіне   кедергі   болатын   даралық   –
психологиялық   ерекшеліктерінің   сыртқы   көріністері   негізге   алынады.   Баланың   мінез
құлқындағы кәнәраттардың себептері алуан түрлі болады, оның «Қиын» деп бағалануы
көбіне нақты психофизиологиялық сипаттамасын көрсетпейді, ол туралы атааналар мен
педогогтардың пікірін білдіреді. Қазіргі әдебиетте «Қиын балалар» деп , әдетте, мінез
құлықтары   жалпы   қабылданған   нормалардан     көп   ауытқитын   және   дұрыс   тәрбиелеуге
кедергі   жасайтын   балалар   аталады.   Сондықтан   оларға   қатысты   «тәрбиеленуі   қиын
балалар»   дене   термин   синонимі   қолданылады,   осы   арқылы   олардың   педогогикалық
қағидалары   бойынша   тәрбиеленуге   мүлдем   бейімсіздігі   және     дәстүрлі   педогогикалық
ықпалдарды   әсте   қабылдамайтыны   білдіріледі.   Тәрбие   процесінде   қиындық   келтіретін
негізгі   себептердің   бірі   психикалық   аурулар   болуы   мүмкін.   Мысалы,   психопатияға
жастайынан балааутизміне душар болған баланы тәрбиелеу қиын болады. Алайда бұған
қарап,
  өйткені   мұндай
ауытқушылықтармен   көбіне   медицина   шұғылдануы   мүмкін.   Балаларды   қиын   балалар
қатарына қосуға апарып соғатын әр алуан мінезқұлық ауытқулары не жүйке – психикалық
ауытқулардың   салдарынан,   не   тұлғалық   дамудың   қолайсыз   жағдайлары   мен
факторларының салдарынан болады...»
       Ғалым Л.Керімовқиын баалалларды қайта тәрбиелеудің тиімді жолдарын қарастырып,
мынандай талаптар қояды:
   қиын   жасөспірімнің   пайда   болу   себепсалдарын   білу   және   әрбір   оқушының   өзіндік
ерекшеліктерін, тәрбие жағдайын айқындау;
мінезқұлқында аз да болса оңды өзгкріс байқалса, соны дамытып, теріс қылықтарына өзін
қарсы қойып, өзін қайта тәрбиелеуге дайындау;
  оны   қиын   балалар   санатына   жатқызуға   болмайды,  отбасы тәрбиесіндегі кемшіліктерді жою, атаана мен бала арасындағы қатынасты жүйеге
түсіру;
 қиын жасөспірімнің  ынта – ықыласын, талаптілегін, қызығушылығын ескеріп, қоғамдық
пайдалы еңбектерге қатыстырып, тапсырмаларды бар зейінімен орындауға бетбұрыс жасау;
 өзінөзі қайта тәрбиелеуге қабілеті жететіндігіне сенімін арттыру, жеке басын құрметтеу,
біркелкі талаптар қою, педогогикалық ынтымақтастық қатынаста болу».
    Сонымен қатар Л.Керімов қиын оқушыларды қайта тәрбиелеудің үш кезеңін көрсетеді:
Бірінші   кезең   –   дайындық   кезеңі.   Бұл   кезеңде   оқушы   тәртібінің   төмендеу   себептері
анықталады.   Қиын   оқушының   бойындағы   жақсы   қасиеттер   айқындалып,   осы   жақсы
қасиеттерін негізге ала отырып, оқушыны қайта тәрбиелеудің болашақ жоспары жасалады;
Екінші   кезең   –   педогогтың   сынып   алдындағы   жауапкершілік   кезеңі.   Педогог   өзінің
мағыналы   ісімен   сынып   алдындағы   абыройға   ие   болғанда   ғана   қиын   жасөспірімдермен
жағымсыз қылықтарының ішінен тәуір қасиетін бөліп алып, соған оқушының өз назарын
аударуға   болады.   Үшінші   кезең   –   өзгеріс   кезеңі.   Бұл   кеезңде   қиын   баланың   ішкі
дүниесіндегі «күрес» пайда болады. Күреске шыққан екі қарсыластың бірі бұрынғы теріс
қылықтары да, екіншісі – қалыптаса бастаған жаңа, жақсы мінез машықтары.
            Зерттеуші Қ.Өтеген  мектеп тәжірибесіне сүйене отырып, тәртібі қиын оқушылар
ұғымын былайша топтастырады:
1. Отбасындағы   әлеуметтік   және   психологиялық   жағдайдың

  дұрыс   болмауы
салдарынан атаананың қадағалауынан тыс қалған оқушылар;
2. Санаткерлік (интеллектуальдық) процестердің (ойлау операциялары, әрекет етудің
ішкі жоспары, сөйлеу, қиял, қабылдау, есте сақтау, зейін) даму көрсеткіштерінің
төмен   болуына   байланысты   бағдарлама   материалындағы   теориялық   білімді
қабылдау мен меңгеруі қиын, яғни үлгерімі төмен оқушылар;
3. Мінез   –   құлқында   адамгершілікке   жат   қылықтар   бар   қиын   оқушылар   (өтірік
айтушылық,   арамдық,   өзімшілдік,   мақтаншақтық,   тәкәппарлық,   даңғойлық,
жалқаулық, т.б);
4. Эмоциялық дамуында кемшіліктер бар қиын оқушылар (эмоциялық децентрацияның
жоқтығы, эмоциялық көңіл күйдің шектеулігі, эмоциялық болжап қоюдың болмауы,
синтонияның, яғни басқа адамның, ең алдымен жақын адамның эмоциялық көңіл
күйіне   назар   аудару   қабілетінің   жоқтығы,   эмоциялық   өздігінен   басқарылуға   тән
құбылыс   ретінде   өз   кінәсін   сезінудің   болмауы,   жағымсыз   эмоциялардың   болуы,
қорқақтық,
  «гипердинамикалық
синдром»  эмоциялық басқарылу жүйесінің бұзылуы);
  гипербелсенділік,
  агрессиялық,
  тұйықтық,
5. Қоршаған ортаның күткен үмітіне сәйкес келмеуден қорыққаннан, өзгелер оңай
орындап жатқан істің, өзіне қиын соғатынын түсінгеннен өзін өзгеден төмен
сезінетін, яғни өзінөзі бағалуы төмен қиын оқушылар (Тәртібі қиын балалр және
оларды топтастыру мәселелері).
        Ғалымдардың (В.А.Сухомлинский, В.И.Чередниченко, А.М.Прихожан,
Г.А.Уманов, Н.Н.Толстых, Л.К.Керімов т.б.) зерттеу жұмыстарының дәлелдеуінше,
қиын оқушылардың пайда болуына үш фактор себепші болатыны анықталған:
1)отбасы тәрбиесінің дұрыс ұйымдастырылуымауы, яғни тұрмыстағы ұрысталас ,
даужанжал, маскүнемдік , т.б.;
2)мектептегі оқу – тәрбие жұмыстарын ұйымдастыруда кеткен кемшіліктер, яғни
жекеклеген оқушылардың мінезқұлық ерекшеліктерін,  ынтаықыласын,
қызығушылығы мен талап – тілегін ескермеу;
3)жұртшылықтың тәрбие  үрдісіне толық көңіл аудармауы салдарынан бос уақыттың
ұтымдыұйымдастырылмауы. Қорыта келгенде, жоғарыдағы ғалымзерттеушілердің ойпікірлерін
тұжырымдай келе «қиын бала» дегеніміз – мінезқұлқында кінәрат бар, тәрбиеге
көне бермейтін, оқу бағдарламасын дұрыс меңгере алмайтыноқушылар. Қиын
оқушының пайда болу себептеріне келетін болсақ, біріншіден, отбасындағы
тәрбиеге, екіншіден, мектептегі оқутәрбие , қоғамдық жағдай мен өмірдің тұрмыс
жағдайын байланысты.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Степанов В.Г. Психология трудных школьников: Учебное пособие для учителей и
родителей. – м.: Академия, 1997. 320 с.
2. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Педагогика және
психология \\ Жалпы ред. Бақ. А.Қ.Құсайынов. Алматы: Мектеп, 2002.
3. Керімов Л. Қиын баланы қайта тәрбиелеу. – Алматы: Рауан, 1996.77б.
4. Өтеген   Қ.   Тәртібі   қиын   оқушыларды   этнопедогогика   құралдары   арқылы
адамгершілікке  тәрбиелеудің  педагогикалық  шарттары     \\  Педагогика  ғылым.
Канд.  . . . дисс. – Алматы, 2007. – 149 б.
5. ҚР Президентінің қазақ халқына жолдауы, 2006. 1 наурыз.
6. Рамазанова П. ««Қиын» балалардың тағдыры қинап тұр», Шымкент келбеті, 3
желтоқсан, 2004.

file_name: Қиын балалармен жұмыс. Болашақ.docx

intro: Еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуын жеделдету кезінде адам факторы жаңа негізде қаралып, жаңа адамды қалыптастыру барысында әр бір жасөспірімнің субъективті талап-тілегін ескеріп, бейім-қабілетін және тіршілік өмір өрісін, белсенді саналы шығармашылык қасиетін одан әрі-дамыты кезек күттірмейтін мәселе. Саналы және мақсатты бағдарлы тұлғаны қалыптастыру - ең басты бүгінгі қоғамымыздың жоспарлы қағидасы.


extracted_text:
Цели:
1) познакомить с гигиеническими требованиями к приготовлению
домашних заданий;
2) дать рекомендации родителям по оказанию помощи детям по
выполнению домашних заданий.
Участники : родители учащихся 2 го класса, классный
руководитель.
Подготовка:
I. Учитель изучает психолого  педагогическую литературу по теме
родительского собрания.
II. Совместно со школьным библиотекарем классный руководитель
готовит выставку книг и журнальных статей.
III. Проводится анкетирование учащихся.
                                                  Анкета
1.Есть ли у тебя дома специальное место, где ты постоянно
выполняешь домашние задания (подчеркни)?
Да
нет
2.Как долго ты выполняешь домашние задания (подчеркни)?
 1час
 2 часа
3 часа и более
3.С какими предметами ты легко справляешься самостоятельно

( перечисли):____________________________________________________
4.Какие предметы ты готовишь с трудом
(напиши)__________________
_______________________________________________________________
5.Когда тебе трудно выполнить домашнее задание, оказывают тебе
помощь родители (подчеркни)?
Да
1 нет
IV. Классный руководитель обрабатывает, анализирует и обобщает
результаты анкетирования учащихся.
V.Изготавливаются памятки для родителей, чьи лети испытывают
серьезные затруднения  при приготовлении домашних заданий по
следующим предметам: русскому языку, чтению, математике и
природоведению. В конверт родителю вкладывается памятка по тому
предмету, по которому его сын или дочь испытывают наибольшие
затруднения. Используются памятки из книги «Справочник для начальных
классов» Т. В. Шкляровой.
VI. Готовятся альбомные листы с заданиями для микрогрупп и карточки
для проведения игры «Разброс мнений».
VII.На заседании родительского комитета класса обсуждается ход
собрания, выбирается рабочая группа, определяются кандидатуры
родителей, которые станут организаторами коллективного обсуждения в
микрогруппах.
Оформление, оборудование и инвентарь:
а) выставка книг и журнальных статей для родителей;
б) оборудованные места для работы микро групп и рабочей группы
( поставить вместе три парты, на которых положить альбомные листы с
заданиями, бумагу для заметок, карандаши и ручки);
в) конверты с фамилиями и  инициалами родителей, в которые вложены
памятки;
г) карточки для проведения игры «Разброс мнений».
Ход проведения.
I. Председатель родительского комитета открывает родительское
собрание, объявляет повестку дня, знакомит с порядком его проведения.
II.Учитель проводит игру «Разброс мнений». Раздаются карточки с
первыми словами предложения, а родители должны его продолжить.
Используются следующие карточки.
У нашего ребенка есть специальное место, где он…
Наш ребенок выполняет домашнее задание ...
Самостоятельно справляется с…
Готовит с трудом…
Мы оказываем помощь ребенку в приготовлении домашних заданий.
Эта помощь заключается в…
2 Когда ребенок учит уроки, мы…
Наш ребенок ходит в группу продленного дня, и мы считает, что…
Если ребенок выполнил небрежно домашнее задание, то…
Мы думаем, что на воскресенье
Ребенок начинает приготовление домашнего задания с …
При приготовлении домашнего задания необходимо…
При подготовке домашнего задания по русскому языку мы
используем…
Если ребенок включается в рабату сразу, то…
При подготовке домашнего задания по природоведению мы
используем…
Если ребенок включается в работу медленно, то…
III. Сообщение классного руководителя. В его выступлении используются
материалы из книг: «Азбука учебного труда» В.О. Пунского, «Воспитание
здорового школьника» Н.Б. Коростелева, «Популярная психология для
родителей».
  Учитель.
  Родители, которые практически сразу предоставляют детям возможность
проявлять полную самостоятельность в приготовлении уроков, так же не
правы, как и те, которые чрезмерно опекают своего ребенка. Одни
взрослые заявляют ребенку: «Уроки заданы тебе, а не мне, вот ты и
делай!» Другие ласково спрашивают: «Ну, что нам сегодня задано?» и
раскрывают учебники и тетрадки. В первом случае возникает обида на
равнодушие родных к таким важным школьным делам и страдает качество
выполняемых заданий, а во втором формируется безответственность,
уверенность в том, что все будет сделано хорошо и без собственных
усилий.
  Безусловно, родители должны быть заинтересованы в том, чтобы
наладить процесс приготовления домашних заданий.
  А теперь конкретно рассмотрим, что следует и чего не следует делать
родителям при оказании помощи детям в приготовлении уроков, как
приучить ребенка к выполнению домашних заданий.
  Пожалуйста, проверьте, правильно организовано рабочее место ребенка.
Оно должно быть достаточно освещено. Рабочий стол ставится ближе к
окну, чтобы свет падал сева. В вечерние часы включается  находящиеся
слева настольная лампа, желательно, чтобы у нее был абажур зеленого
цвета, так как этот цвет в наименьшей степени утомляет зрение. Во время
чтения  книгу полезно поместить на подставку с наклоном в 45 градусов.
3 Во время приготовления уроков на столе не должно быть никаких лишний
предметов.
  Все должно находиться на своих местах. Это и учебники, и тетради, и
ручки и т.п.Надо также всегда под рукой иметь стопку бумаги, чтобы не
было надобности то и дело вырывать страницы из тетради. Возле стола
желательно повесить (на расстоянии вытянутой руки) полку с учебниками,
словарями, справочниками и другими необходимыми книгами. Перед
глазами календарь и расписание уроков.
  Не рекомендуется пользоваться тяжелыми ручками, т.к. увеличение ее
веса даже на 1 г усиливает утомление. Известный специалист по научной
организации труда (НОТ) А.К. Гастев утверждал, что если рабочее место
находится в полном порядке, то это уже половина дела. И рабочее место
ученика должно быть таким, чтобы одним своим видом оно настраивало на
работу, вызывало желание заняться учебным трудом.
  Выполнение домашних заданий быстро утомляет, когда работаешь за
столом, который не соответствует росту. Принимая позу «согнувшись над
столом», мы тем самым затрудняем кровообращение и дыхание, что
отрицательно влияет на работу сердца и мозга. При росте ребенка то 120
до 129 см стол должен иметь высоту 59 см, при росте от 130 до 139см62
см, при росте от 140см до 149см 68 см. Разница между высотой стола и
стула от 21 до 27 см. Расстояние от глаз до поверхности стола 35 см,
между грудью и столом расстояние должно быть равно ширине ладони.
Надо следить, чтобы ноги опирались всей ступней на пол или подножку
стола. Не рекомендуется заменять стул табуреткой, так как сиденье без
опоры на спину быстро утомляет.
  При умственной работе кровообращение в мозгу ускоряется в 8 9 раз.
Соответственно возрастает и потребность в насыщении крови кислородом.
Поэтому не забудьте за 10 минут до начала занятий проветрить комнату.
  Приступать к выполнению домашнего задания лучше всего через один час
или полтора часа после возвращения ребенка из школы, чтобы он успел
отдохнуть от занятии, но еще не устал и не перевозбудился от домашних
развлечений и игр с товарищами. Лучше всего начинать занятия в 16 часов.
Если ребенок занят какими либо другими важными делами( например,
посещает кружок или спит после обеда, что для младшего школьника
очень полезно), то, конечно, можно садится за уроки и попозже. Но в
любом случае нельзя откладывать это на вечер. Детям, занимающимся во
вторую смену, лучше всего делать домашнии задания утром.
4 Продолжительность работы ребенка по приготовлению по приготовлений
домашних заданий должна быть следующей:
   до одного часа в первом классе;
   до 1,5 часов во втором классе;
  до 2 часов в третьем и четвертом классе.
  Именно такие нормативы устанавливаются Министерством образования.
  Следует заметить, что утомление ребенка наступает гораздо быстрее,
если он работает при шуме. Родителям важно позаботиться, чтобы
никакой шум не проникал в комнату, в которой ребенок выполняет
домашние задания.
  Нередко родители задают такой вопрос: с какого предмета лучше всего
начинать приготовление уроков? С трудного или легкого? В
педагогической науке нет однозначного ответа на этот вопрос. Ученые и
опытные педагоги считают, что правильно на него можно ответить в том
случае, если обладаешь знаниями об индивидуальных особенностях
ребенка, о характерных чертах его работоспособности.
  Для успешного выполнения домашних заданий необходим четкий ритм
занятий. Например, после 25 минут занятий второкласснику следует
сделать перерыв на 5 10, во время которого целесообразно выполнить
несколько физических упражнений.
IV. Практическая работа родителей в микро группах, в составе которых
они пытаются выполнить задания, предложенные каждой группе на
альбомных листах. Основу заданий составляют педагогические ситуации,
взятые учителем из книг «Ох уж эти первоклассники!» и «Поговорим о
наших детях».
5 V.Принимается решение родительского собрания:
6 1.Учить ребенка самостоятельно выполнять домашние задания и
правильно оценивать результаты своей деятельности.
2. Использовать подготовленные памятки для наиболее рационального
построения детьми работы по приготовлению уроков.
3. Оказывать помощь детям при возникновении серьезных затруднений в
выполнении домашних заданий.
4.Не скупиться на похвалу. Хвалить всегда исполнителя, а критиковать
только исполнение.
5.Ставить совместно с ребенком реально достижимые учебные цели.
VI.Родители знакомятся с выставкой литературы и получают конверты с
памятками и индивидуальные консультации учителя.
7 8 9 10

file_name: Родительское собрание.doc

intro:
Цели родительского собрания
1) познакомить родителей с гигиеническими требованиями к приготовлению домашних заданий;
2) дать рекомендации родителям по оказанию помощи детям по выполнению домашних заданий.
3) провести анкетирование, проанализировать и обобщить результаты анкет.
4) изготовить и раздать памятки для родителей, провести индивидуальные консультации .

классное руководство

group: Педагогика

title: Родительское собрание во втором класс " Домашнее задание"