extracted_text:
КГУ «Владыкинская основная школа»
Отдела образования акимата
Федоровского района
Сценарий проведения смотраконкурса
военнопатриотической песни
«Подвиг 28 героев панфиловцевгордость
 всего Казахстанского народа»
Подготовила: Павлюк Л.С. учитель
биологии, химии,
самопознания, заместитель
директора по ВР 2016год
Цель: Формирование   патриотических   чувств  у подрастающего
поколения, сохранения  общенациональных  ценностей   и консолидации
молодежи   вокруг   патриотического акта  "Мәңгілік  ел".
Музыка «Вызываю я их из бессмертия»
Л.С.: Добрый день, дорогие друзья! Мы рады видеть вас на школьном
смотреконкурсе патриотической песни «Героям войны посвящается…»
Л.С.: Наш праздник посвящается памяти 28 героям панфиловцам, которые
более чем на четыре часа задержали прорыв крупной танковой группировки
немцев к Москве, позволив советскому командованию отвести войска на
новые рубежи и подтянуть резервы.
Они храбро сражались за Отчизну свою,
В наших песнях остались, хоть погибли в бою.
Жизнь должна быть прекрасной в нашей вольной стране,
Верю я  не напрасны были жертвы в войне
Л.С.: Наш конкурс патриотической песни оценивает авторитетное жюри, в
составе:(перечисляет ФИО членов жюри и их должности).
Участники фестиваля оцениваются по следующим критериям:
«качество исполнения песни»
«Инсценированная песня»
внешний вид
Л.С.: Мы желаем всем участникам конкурса удачи. А гостям – хорошего
настроения.
Л.С.: Песни военных лет... Сколько их, прекрасных и незабываемых. И есть
в   них   все:   горечь   отступлений   в   первые   месяцы   войны   и   радость
возвращения к своим, картины жизни солдат, рассказы о боевых подвигах
моряков и пехотинцев, летчиков и танкистов. И если бы сейчас послушать
все   лучшее,   что   создали   поэты   и   композиторы   в   те   годы,   это   была   бы
музыкальная антология истории Великой Отечественной войны.
Л.С.:
От песен сердцу было тесно:
Она вела на смертный бой.
Чтобы громить врага под эту песню,
Защищая Родину собой.
Песня «Пограничники», КПП
Л.С.: Песни старшего поколения, военные песни не награждались орденами,
о них не сообщалось в сводках информбюро, но, сколько они делали для
победы   нашего   народа      ваших   дедушек   и   бабушек...   В   военные   годы
миллионы солдат оказывались оторванными от родного дома, от семьи. В
разлуке  обострялось  чувство  любви  к  своим  родным  и близким.  Родной дом, мать, любимая девушка, жена  все это свято для солдата. Это стало
частицей родины, которую он защищал. Об этой Родине шептали ему слова
военных песен.
Л.С.: Сколько же было создано в военные годы песен о любви, о разлуке, о
верности.   Они   пелись   бойцами   в   землянках,   в   лесу.   У   костра,   от   них
становилось теплее, от них утихала боль разлуки.
Песня «По долинам и по взгорьям» 24 класс

это

Л.С.:  Песни    как  люди:  у  каждого  своя   судьба, своя   биография. Одни
умирают,   едва   появившись   на   свет,   никого   не   растревожив.   Другие
вспыхнут ярко, но очень скоро угаснут. И лишь немногие долго живут и не
старятся.   Тем   и   дороги   нам   эти   немногие,   такие   разные   и   непохожие,
близкие и далекие.
Л.С.: Истории возникновения песен различны. Вот одна их них. Советский
поэт   Алексей   Сурков,   участник   войны,   находясь   на   Западном   фронте,
выходил из окружения и попал на минное поле. Там где «до смерти четыре
шага». После этого он написал жене письмо в стихотворной форме. Текст
стал   известен   бойцам.   Многие   солдаты   переписывали   его,   и   солдатские
жены,
стихотворение.
В   начале   1942  года   композитор   Константин   Листов   написал   мелодию   к
тексту. Так была создана песня «Землянка» (слова А. Суркова, музыка К.
Листова).
получали
невесты

 песня «Землянка», 9 класс
Л.С.: Песни были необходимы солдатам на войне. И в походе, и на привале,
и даже в бою они вдохновляли бойцов. В минуты отдыха песня позволяла
расслабиться,   сделать   передышку,   а   в   решительные   минуты,   помогала
мобилизоваться, собрать все силы, уберечься от слабости и паники.
«Песня о Щорсе», 24 класс
Л.С: Поистине необычна история замечательной песни «Синий платочек».
В 1940  году  в  московском   саду «Эрмитаж»  выступал   польский   оркестр
«Голубой джаз». После концерта к композитору Петербургскому подошел
поэт Яков Галицкий, который предложил написать слова к новой красивой
мелодии. Так появилось стихотворение «Синий платочек». Впервые песню
исполнил   солист   «Голубого   джаза»   Станислав   Ландау.   Привычный   же
«Синий платочек» появился в 1942 году, когда песню исполнила Клавдия
Шульженко. Она обратилась к Михаилу Максимову, с просьбой изменить
слова   на   более   патриотичные.   Тогда   то   поэт   и   вставил   в   текст   песни
знаменитые слова о пулемётчике.
песня «Синий платочек" девочки 78 класса
Л.С.:   Следующая песня, о которой пойдет речь, также была написана до
войны. Несколько строк о простой русской девушке Катюше написал в 1938
году   прославленный   поэтпесенник   Михаил   Исаковский.   Композитор
Матвей Блантер случайно услышал их и решил положить на музыку, хотя у стихов   еще   не   было   даже   окончания.   Песня   и   полный   вариант
стихотворения родились практически одновременно.
Л.С.: Во время войны появилось множество вариантов этой песни: Катюша
была и бойцом, и партизанкой, и медсестрой, и верной женой, трудящейся в
тылу. Эту песню пели и бойцы зарубежного сопротивления, существовал
французский вариант песни "Катюша", а итальянский вариант "Дует ветер"
на мелодию этой песни стал гимном итальянских партизан. Не случайно
название "Катюша" было дано и ракетным установкам – самому мощному
оружию   Великой   Отечественной   войны.   Ведь   сила   их   была   равна   силе
верной любви…
Песня «Катюша» звучит в исполнении учащихся 56 класса.
Л.С.:
Из друзей, умерших в эту осень,
Не один простился с головой,
Но остановили двадцать восемь
Вражеские танки под Москвой.
Штыки от стужи побелели.
Снега мерцали синевой.
Мы, в первый раз надев шинели,
Сурово бились под Москвой.
Безусые, почти что дети.
Мы знали в яростный тот год,
Что вместо нас никто на свете
За этот город не умрет.
Он честно завершил последний бой.
Жалея, что сражаться больше нечем.
В распахнутой шинели, молодой
Он танку грязному пошел навстречу.
Вот здесь он поднял грозные гранаты.
Последние мгновения он жив.
Три вздоха оставалось у солдата:
Два вздоха.
И последний.
Дальше – взрыв
И танк всем телом содрогнулся вдруг.
В канаву съехал, чтоб уже не вылезть.
А те, что рядом шли – еще семь штук, – Порядок путая, остановились.
Чего они стоят? – свободен путь,
Но бледных немцев обуяла жуть.
Им показалось: павшие солдаты
Разбитыми губами шевелят
Изза пазух достают гранаты
И жаркие железные Гранады
От русских отодвинулись назад.
Песня «10 батальон», 3 класс
Ведущий 2: Неугасима память поколений
И память тех, кого так свято чтим,
Давайте, люди, встанем на мгновенье
И в скорби постоим и помолчим.
                                        Минута молчания.
Л.С.: Сколько звёзд раскалённых светит нам с высоты?
          Двадцать семь миллионов  мне ответила ты.
Двадцать семь миллионов? Эта цифра точна?
Ровно столько влюблённых погубила война.
Плачут ивы, а клёны грустно так шелестят,
Двадцать семь миллионов крепконакрепко спят.
Песня «Темная ночь», 9 класс
Ведущий 1: Если спросить любого участника войны, какое значение имела
песня, он непременно ответит: самое важное! Когда однажды молодого
бойцатанкиста, выбравшегося из окружения, спросили, как он мог один
разгромить большую группу гитлеровцев, тот ответил, что был не один, ведь
ему помогали трое: танк, автомат и песня...
Звучит  песня «Три танкиста»  (музыка Дмитрия Покрасса, слова
Бориса Ласкина ) в исполнении учащихся  7 класса
Л.С.:  Эти   слова   принадлежат   герою   поэмы   А.   Твардовского   Василию
Теркину. Очень правильные слова! И думается, что с полным основанием их
можно отнести и к песнешутке. Ведь без нее очень трудно было бы бойцу
переносить   все   тяготы   войны,   лишения   и   опасности   фронтовой   жизни.
Именно такую песнюшутку «Смуглянка» создали композитор А. Новиков и
поэт Я. Шведов. Эту песню они написали в начале войны.
Л.С.:  Они решили показать ее на радио. Песню забраковали: «Что это за
песня  про  смуглянкумолдаванку?  Сейчас  1943 год,  идет  война...  вы  же
автор героических песен»,  говорили А. Новикову. И только в 1944 году «Смуглянка» прозвучала на одном концерте. Песню повторили три раза под
аплодисменты. Самое любопытное, что концерт транслировался по радио,
по тому самому радио, где в свое время отвергли эту песню о любви, о
свидании, о расставании.
песня «Смуглянка».  56 класс
Л.С.
В девятый день ликующего мая
Когда легла на землю тишина,
Промчалась весть от края и до края
Мир победил! Окончена война!
Уже нигде не затемняли окна
В продымленной Европе города.
Ценою крови куплена Победа,
Пусть это помнит шар земной всегда.
Для вас звучит «Счастливый май» в исполнении 1 класса
Л.С.: На этом наш смотр подходит к концу.
Роберт Рождественский
(отрывок из поэмы «РЕКВИЕМ»)
Помните! Через века, через года, помните!
О тех, кто уже не придет никогда, помните!
Не плачьте! В горле сдержите стоны, горькие стоны.
Памяти павших будьте достойны! Вечно достойны!
Хлебом и песней, мечтой и стихами, жизнью просторной,
Каждой секундой, каждым дыханьем будьте достойны!
Люди! Покуда сердца стучатся, помните!
Какою ценой завоевано счастье, пожалуйста, помните!
Песню свою отправляя в полет, помните!
О тех, кто уже никогда не споет, помните!
Детям своим расскажите о них, чтоб запомнили!
Детям детей расскажите о них, чтобы тоже запомнили!
Во все времена бессмертной Земли помните!
К мерцающим звездам ведя корабли, о погибших помните!
Встречайте трепетную весну, люди Земли.
Убейте войну, прокляните войну, люди Земли!
Мечту пронесите через года и жизнью наполните!..
Но о тех, кто уже не придет никогда, заклинаю, помните!
Л.С.: Слово предоставляется жюри……..(награждение) Л.С.: Песни военных лет!.. от самых первых залпов и выстрелов и до
победного майского салюта, через всю войну прошагали они в боевом
солдатском строю. Для тех, кто прошел и пережил войну, песни эти сродни
позывным из той незабываемой далекой поры. Стоит раздаться звукам
одной из них, и распрямляются плечи, исчезают морщины на лицах людей,
загораются задорным блеском или наполняются глубоким раздумьем глаза.
Л.С.
День Победы – праздник всей страны
Духовой оркестр играет марши
День Победы – праздник седины
Наших прадедов, дедов и тех, кто помладше.
Даже нас – тех, кто не видел войны.
Ведь её крылом задет был каждый.
Поздравляем С днём Победы всех
Этот День для всей страны он самый важный!
 (Звучит песня «День Победы», слова В. Харитонова, музыка Д.
Тухманова.)
Л.С.
Пусть Ваше небо чистым будет,
Не гаснет радостей звезда.
И грохот танков и орудий
Уйдёт из жизни навсегда.
Теченью лет не прекословя,
Мы Вам желаем всей душой
Здоровья и опять здоровья,
И жизни доброй и большой!

file_name: панфиловцы.doc

intro:
Сценарий проведения смотра-конкурса военно-патриотической песни
«Подвиг 28 героев панфиловцев-гордость - всего Казахстанского народа».
Цель: Формирование   патриотических   чувств  у подрастающего  поколения, сохранения  общенациональных  ценностей   и консолидации  молодежи   вокруг   патриотического акта  "Мәңгілік  ел". Наш праздник посвящается памяти 28 героям панфиловцам, которые более чем на четыре часа задержали прорыв крупной танковой группировки немцев к Москве, позволив советскому командованию отвести войска на новые рубежи и подтянуть резервы.
Они храбро сражались за Отчизну свою,
В наших песнях остались, хоть погибли в бою.
Жизнь должна быть прекрасной в нашей вольной стране,
Верю я - не напрасны были жертвы в войне


extracted_text:
ІІІ. Мақсатын қою кезеңі:
Тақырыбын, мақсатын хабарлау.
Ауаның ластануы. Ауаны қорғау.
Жаңа материалды түсіндіру кезеңі: 1. Мұғалімнің түсіндірмесі.
Таза ауа – денсаулық кепілі. Әр адам тәулігіне бірнеше мың литр ауа жұтады.
Зиянды заттары бар ауамен тыныс алаған адамның жұмысқа қабілеті кемиді.
Бұл жағдай түрлі ауруға шалдықтырады. Адамға тыныстау үшін таза ауа қажет.
Айналадағы ауаның тазалығын сақтау үшін оны көгалдандыру қажет.
Оқулық бойынша түсіндіру.
Табиғатта заттар арасында белгілі бір үйлесімділік бар. Әр қабаттағы өзінің белгілі бір
мөлшерін сақтайды.Сондықтан ауаның құрамы тұрақты болып шығады.
Өркениет пайда болғалы ауаға кездейсоқ заттар қосыла бастады. Оған дейін ауа тек табиғи
жолмен ғана ластанатын. Жанартаулар атқылағанда ауаға бу күйіндегі заттар , улы газдар
араласады. Жел арқылы шаң,тозаңдар ұшып шығады.
Ормандар өртенгенде көп газдар ұшады. Өсімдіктер иен жануарлардың қалдығы шірігенде
түзілетін газдар да ауаға тарайды. Мұның бәрі табиғи ластануға жатады. Заттар айналымы
кезінде ауа табиғи ластанудан өзінөзі тазартып отырады.
Ал адамның ауаны ластауынан ірі қалаларда қала ауасы нашарлайды. Адам да ,жануар да
ауа құрамына сәйкес газ қоспасымен тыныс алуға үйренген.Қоспа құрамы өзгергенде
ағзаның тыныс алуы бұзылады. Ормандарда 400 жыл өмір сүретін ағаштар қалаларда 5080
жыл ғана өмір сүреді.
Ауаға тарайтын кездейсоқ заттардың көбеюінен ауа қабаты өзінөзі тазалай алмайды.Оны
қорғау керек.Зауыттарға арнайы тазартқыш қондырғылар орнатылады.Машиналардан
шығатын түтін жолына сүзгі қояды.
Ауаны тазартудың ең тиімді жолы—көгалдандыру. Бұл іске өзің де қосыла аласың.
Бейнетаспа мен слайд көрсету.
Оқулықпен жұмыс. Бөлікке бөліп дауыстап оқыту.
ІV. Жаңа материалды меңгергенін тексеру кезеңі:
Дәптермен жұмыс.
Орман ағаштарын кескеннен кейін табиғатта қандай өзгерістер болады.?
Орман ағаштарының тигізер пайдасы қандай?
Деңгейлік тапсырмалар тарату.
Сергіту сәті:
V. Бекіту кезеңі:
Ауа райын зерттейтін ғылым саласы қалай аталады? Ауа райын бақылау үшін не қажет?
Қазақстанның жеріне не себепті жауыншашын аз түседі?
Климаттың өзгеруіне қандай жағдайлар әсер етеді?
Нені білемін? Нені үйрендім? Нені үйренгім келеді?
VІ. Қорытындылау
 Табиғи ластану мен адам әрекетінен ластанудың қандай айырмасы бар?
 Ауаны ластанудан сақтау үшін өзің қандай үлес қосасың? Ауа тіршілік көзі. «Ауа өмір тынысы» деп халық бекер айтпаған. Тыныс алу тоқтаса өмір де
тоқтайды. Ең қымбатты, қасиетті нәрсе «Ауадай қажет» деп ауаны ерекше бағалайды.
Тіршілікте не дейсің ғой ең қымбат?,
Тіршілікте адам қымбат сен қымбат.
Ал адамға ауа қымбат бәрінен,
Ауа қымбат алатұғын дем қымбат. / Т. Есімжанов/
VІІ Үйге тапсырма беру кезеңі:
68,69,70 беттерді оқу, мазмұны.
Қарағанды, Теміртау қалаларының экологиялық жағдайы.
АуаЖердің қорғаны. Ауаны қорғау
Сабақтың мақсаты:
1.
Оқушыларға  ауаның құрамы және қасиеттерімен таныстыру.Алған білімді
жүйелеп, бірлесіп жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру.

1.     Білімділік:
2.     Дамытушылық:
1.
Оқушылардың дүниетанымын кеңейту, ойлау, сөйлеу және таным қабілеттерін
дамыту

3.     Тәрбиелік:
1.
Оқушыларға бағытбағдар бере отырып, өздіктерінен жұмыс істеуге, қоршаған
ортаны қорғауға үйрету арқылы экологиялық тәрбие беру.

Көрнекіліктер:
Тақырып бойынша слайдфлипчарттар, үрлейтін шарлар, жұлдыздар. Тірек
сызба.

Сабақтың түрі:Зерттеу   сабағы.
Сабақтың типі : аралас сабақ
Сабақтың әдісі: сұрақжауап, өз ойын ортаға салу, әңгімелеу, салыстыру.
Пәнаралық байланыстар: қазақ тілі, әдебиет,өнер, физика, астрономия

Сабақтың бөлімдері Сабақтың мазмұны
Ұйымдастыру
бөлімі

Слайд№ 1
Оқушылардың назарын  сабаққа аудару.
«Көренбейтін сиқыршы»  Жер бетінде көзге көрінбейтін
сиқыршы бар. Онымен әркімақ, күнделікті кездесіп отырады.
Сен оны көрмейсің, бірақ маңайында екенін сезесің. Міне, ол
есікті тарс жапты, терезені ашты. Көшемен келе жатқанда
жапырақтың жұлынып түсіп, жорғалай жөнелген көресің,
оны көрінбейтін сиқыршы алап бара жатқанын сезесің.
Мұндай  сиқыршыны көрмейсің де, бірақ күнделікті ісі, мінез
құлқы бізге таныс. Сені үнемі қоршап жүреді. Бұл не?
Оқушы жауабы: — Бұл –Ауа.
Мұғалім: Олай болса, канеки, кім осы ауа туралы не біледі?Оқушы
жауаптары:
              мөлдір, түссіз иіссіз

салмағы жоқ
      пішіні жоқ

Мұғалім сөзі:
Мінеки, балалар, біз ауа туралы еске түсірдік. Олай болса, бүгінгі
сабағымыздың тақырыбы да  осы айтқандарыңызбен сабақтасады.
Назарларыңызды тақтаға аударыңыздар!
Бүгінгі   сабағымыздың тақырыбы: АуаЖердің қорғаны.
Ауаны қорғау.
Слайд №2 .
Мұғалім сөзі: балалар, ауа айналаның бәрінде бар екен дәлелдейміз.1
тәжірибе.Шарды үрлеп, сонан соң оның желін шығарады. –Үрлегенде
және желін шығарғанда шар қандай күйге түсті? .2тәжірибе.Екі
ұртынды ауамен толтыр да, екі саусағыңмен ұртыңды бас. Не байқадың?
Мұғалім сөзі: Ауа қабаты бізді және біздің ғаламшарымызЖерді қоршап
тұр. Осы қабатты атмосфера деп атаймыз.Ол біздің ғаламшарымыз
Жерді Күннің радиациясынан қорғайды.Егер ауа қабаты жойылып кетсе,
онда тіршілік жойылады.Күннің ыстық сәулесі түгел күйдіріп
жібереді.Ауаның құрамы мен оның қасиеттерін алғаш Джозеф Пристли
мен Антуан Лавузье зерттеді.

                                          Көмірқышқыл газы 1%
Оттегі 21%

Азот78%

Ауакөптеген газдардың қоспасы, оның құрамында азот78%,
көмірқышқыл газы1%, оттегі21%

.
Мұғалім: Ауа таза болу керек пе?
Оқушы.Иә. Саусаламаттықпен бақытты өмір сүру үшін адамға ең
алдымен таза ауа керек. Ауаны ластамау керек!
Мұғалім: Адам ауаны неге ластамау керек?
Адамға тыныстау үшін таза ауа керек. Ауаның құрамындағы оттегі
алдымен өкпеге барады.
 Әр топ мүшелері өздері үшін ауаның маңызын түсіндіру керек.
1топ адамдардың атынан сөйлейді.
2топ  экологтардың атынан сөйлейді.
3топ жануарлар атынан сөйлейді.

1.Түрлі қалдықтар.
2. Орманды кесу.
Жаңа сабаққа
дайындық
Жаңа сабақ

Слайд№3

«Ауаның құрамы»
кесте

Слайд№4

Пікірталас.

Рөлдік ойын.
Слайд 5
Ауаны ластану себептері

Сергітту сәті

Оқулықпен жұмыс

3.Ауаға залалды  заттардың шығырылуы.
4.Радиация.
5. Пайдаланылған газдар.
6.Улы газдар.

Саусақпен мұрын қысайық,
Әншіге біраз ұқсайық.
Әрбір сөздің дыбысын
 Қандай екенін ұғайық.
Сергіту сәтінде дыбыс неге дұрыс шықпады?
Ауа аузымыз арқылы шығатындықтан дыбысымыз өзгереді.

Сендердің алдарыңда «Зерттеу парақшасы» жатыр.Сол арқылы
оқулықтардан жауаптарды табыңыз. Әр топқа әр түрлі  сұрақтар
қойылған. Дайындалуға 5 мин. беріледі. Ауызша.

Дәптермен жұмыс :атмосфераАуа қабаты, бізді және біздің
ғаламшарымыз Жерді қоршап тұр.

Адам өміріне қажетті бес жағдайды топтастыру.
             Тамақ                           Ауа

                 Жылу                                 Жарық

Су
Топпен жұмыс: 1топ: Бес жолды өлең жазу.Мысалы:
                                Ауа.
                             Түссіз, мөлдір.
                                 Сығылады, серпіледі, көрінбейді.
                           Ауа бізді қоршап тұр.
                                   Оттегі.
2топ: «Ауаны қорғандар!» тақырыбында сурет салу.
3топ:Ауаның құрамы қандай? Тірек –сызба салу.

Сабақты бекіту.

«Орманғаламшардың жасыл өпкесі» деп неліктен айтады?

Сеңдер ауаның қандай қасиеттерін білесіңдер?

Бағалау: Топтарға  баға қою және жеке бағалау парығы
арқылы бағаланды. Топ басшы өзінің тобындағы 4 балаға және өзіне баға жұмыс
кезеңдеріне   қойды.

Үй жұмысы:
4344бет. Мазмұны.  «Ауаны қорғау» әңгіме жазып келу. Жоспар: І. Кіріспе 1.1. Ауаның ластануы – адам іс-әрекеті ІІ. Негізгі бөлім 2.1. Өндіріс
орындарының қоршаған ортаға әсері 2.2.Автокөлік шығарлымдарының қоғамға зияны
ІІІ. Қорытынды Экологияны жаңғырту жолындағы біздің ұсыныстарымыз 2030 жылғы
Қазақстан ауасы таза, суы мөлдір, жасыл желекті елге айналуға тиіс. Нұрсұлтан
Назарбаев Ауаның ластануы табиғаттан және адамның іс әрекетінен болады. Табиғи
ластану жанартаулар атқылауынан, тастардың үгілуінен, дауылдан орман, дала
өрттерінің әсерінен болады. Атмосфералық ауа үшін ең қауіптісі адам қызметінің
нәтижесімен ластану.Ластайтын заттар өндірістен автокөліктен және тұрмыстық
қалдықтардан таралады.Осы лас заттар атмосфералық ауаның төменгі қабатына
күнде қосылып отырады.Қазақстанда ірі ірі өнеркәсіп орталықтары, зауыттар мен
фабрикалар көп шоғырланған қалалар, мұнай газ т.с.с өндірістерді айтуға болады. 1)
   Нағыз тұрмыстық қалдықтар. Қоршаған ортаға қауып туғызатын көптеген
құбылыстар негізінен алғанда адамның өмірін жеңілдетіп, денсаулығын жақсартуға
бағытталған жаңалықтар негізінде пайда болған. Әттең, тұтанатын қозғағыштар
синтетикалық жуғыш заттар, пестицидтер және медициналық препораттар адамның
ізгі ниеті тұрғысында қолданылады, бірақ олардың әрекеті үлкен қолайсыздық
тудырады. Біз дүкеннен, базардан әдемі целлофанға салынған азық-түлік түрлерін,
ойыншықтарды және жақсы иісті пластик флакондарға құйылған сабынсуларды
аласыз, біраз уақыт өткеннен соң тамақтан босаған қажетсіз заттарды лақтырасыз,
1миллион халқы бар қаладан шығатын қоқысты төгу үшін жылына 40 га жер керек
екен. - Өңделген қалдықты 2-ші  рет  қолданар алдында  оны сорттау керек .Қоқысты
 сорттайтын  техника  жоқ , ал  адамдар  баяу  жұмыс істейді және  денсаулыққа
 зиян . Сол үшін  қоқысты лақтырған  кездің өзінде  сорттау керек . Яғни әр адам
қағазға , пластмассаға, тағам  қалдықтарына  бөлек  қоқыс  жәшіктерін  арнау керек .
Мысалы  өзіміздің қалаларымызды алсақ  қаланың  шетіндегі  күресіндер  үлкен
 аумақты алып жатыр .Күресінде  жатқан  улы  заттар  жер  асты  ішуге  арналған  суға
сіңіп , далалы  жерде  желмен  ұшып  қоршаған  ортаға  зиян келтіреді .Кейбір
 пайдалы  жақтары  құрылыс  қоқыстары  мен шұңқыр және т.б. жерлерді тегістейді .
Қоқысты өртеу –бұл оңай іс емес . Барлық қоқыс  бірден жанбайды. Қоқыстың толық
 жанбауы  көп мөлшерде  қауіпті  органикалық  қосылыстардың  бөлінуіне  алып
 келеді . Сондықтан  әр адам  жеке  бас  тазалығынан  бастап  туған  табиғат
 тазалығын   сақтау керек . 2)    Өнеркәсіп Адамның өміріне, тіршілігіне қоршаған орта
әр уақытта да әсер етіп отырады. Осы қоршаған ортаны қорғау, жақсарту, оның
табиғи байлықтарын тиімді пайдалану қазіргі кездегі ең маңызды мәселелердің бірі.
Осы мәселелерді шешу жыл сайын қиындай түсуде. Себебі қалалардың, өнеркәсіптің
өсуі, электр қуатының қарқынды көтерілуі, ауыл шаруашылығын
индустриализациялау мен химияландыру, химия өнеркәсібінің дамуы қоршаған ортаға
өз әсерін тигізуде. Адамның қоршаған ортаға әсері табиғаттағы тепе-теңдіктің
бұзылуына, яғни әр түрлі улы қосылыстардың химиялық, ластаушылардың азық –
түлікті, ішетін суды, атмосфералық ауаны ластауы нәтижесінде қоршаған ортаның
ластануына әкелді. Мысалы жер шарында жылына 20миллианрд тонна көмір, 2,5
млрд тонна мұнай жағылып, 800млн тоннадан астам түрлі металдар қорытылады екен.
Соның нәтижесінде ауаға 23млрд тонна көмір қышқыл газ, 17 млн тонна бензиннің
буымен түрлі газ тәрізді зиянды заттар бөлінеді. Қоршаған орта 50 млн тоннадай мұнай мен мұнай өнімдері түсіп, су көздеріне 600млрд м өте ластанған сулар
құйылады, қоршаған ортаға 500 млн тоннадай түрлі синтетикалық қосылыстар
тасталады. Ауыл шаруашылығында жыл сайын 400 мың км топырақ өңделіп 320 млн
тоннадай әр түрлі тыңайтқыштар, 5 млн-ға жуық улы химикаттар қолданылады.
Өнеркәсіп орындары ауаға орасан зор мөлшерде әр түрлі газ және оларға қоса өте
майда бөлшектен тұратын қоспаларды шығарып жатады. Олар ауамен бірге адам мен
жануарлардың денесіне сіңеді және топырақ бетіне шөгеді. Кейде оларды жел
мыңдаған шақырым жерге айдап апарады. Ауаның әр түрлі жолмен ластануы
атмосферада бірте-бірте түпкілікті өзгерістер тудырады. Мысалы қалардың үстін
1500-2500метр биіктік шамасында әр түрлі газдармен ұсақ бөлшектерден тұратын
қара қошқыл шаң басып тұрады. Осы себептен қалаға күн сәулесінің өтуі тым
нашарлайды. Ғалымдардың зерттеуі бойынша жаз кезінде жарықтың күші 20% дейін,
қыста 50 %-ға дейін кемиді. Сонымен қатар, күн сәулесінің спектрлік құрамы өзгереді.
Қала үстіндегі түтін мен шаң, әсіресе организмдерге ең пайдалы ультракүлгін
жарықты тұтып қалады. Өнеркәсіп орындары қала атмосферасын әр түрлі газдармен
және ұсақ қалқып жүретін майда шаңдармен де ластайды. Әсіресе миллиондаған
тонна көмір мен мұнайдың жануы негізінде пайда болатын көмір қышқыл газдың
көлемі аса үлкен. Халықаралық зерттеулер бойынша бұл газдың көлемі жылына 0,2 %
-ға өседі. Автокөліктер ауаны қорғасын буымен және резина үгінділерімен ластайды.
Қала көшелерінің әрбір шаршы метріне 2,5-3,0 грамға дейін қорғасын шөгеді.  Әр
машина жыл сайын 10 кг резина үгінділерін шашады. 3) Жиырмасыншы  ғасырдың
ортасынан  бастап  ғылым мен  техниканың  жедел  дамуына байланысты, яғни ауыл
 шаруашылығын  химикаттау,  көліктердің  көбеюі, өндіріс  орындарымен
 фабрикалардың  экологиялық  нормаларды  сақтамай  жұмыс  істеулерінің
салдарынан  қоршаған       ортаның адам баласына, жалпы  тірі  организмдерге
 жағымсыз  әсерлері арта бастады. Ауыр  өндірістер жұмыс  істеген кезде бөлініп
 шығатын  жоғарғы  токсикалық қоспалар, радиостанциялар мен телеорталықтарда
қолданылатын  электромагниттік өрістер, ортаны  ластайтын жаңа биологиялық
агенттер  адамзаттың  денсаулығына  өте қауіпті, бұрын  белгісіз болған  жаңа
факторларды туғыза бастады. Осы аталған  проблемаларды шешу үшін, мамандардың
 даярлануы қажет. Жоғарғы  оқу  орындарында  мұнай газ, табиғатты үйлестіру,
химия, биология, қоршаған ортаны қорғау т.с.с. мамандықтар бойынша  мамандар
даярлануда. Физика пәнінен осы мамандықтардағы білімгерлерге  дәріс берген кезде,
оның бөлімдеріне сәйкес экологиялық проблемаларға көңіл  бөлінуі қажет. Болашақ
 мамандар ауада, сауда топырақты өсетін тамақ  азықтарында жиі  кездесетін
 заттардың  концентрацияларының  нормативтерін жақсы білулері керек. Егер
жоғарыда  келтірілген заттардың  құрамында  кездесетін  агенттердің
 концентрациясы  Химиялық  өндіріс орындары  қоршаған  ортаны  ластаудың  қуатты
көзі болып табылады. Мысалы 1950 жылы бүкіл әлемде  шығарылатын органикалық
 заттардың  мөлшері 7 миллион  тонна болса, 1970жылы 63 миллион тонна, ал 1985
жылы 250 миллион тоннаға жетті.Атмосфераның  ластануына байланысты әлемнің
әртүрлі елдерінде рак аурулары, бала  түсіктері, ісік аурулары  көбейіп кетті. 4)
 Өнеркәсіп қалдықтары көлемі мен зияндылығы жөнінен өте күрделі әрі қауіпті болып
келеді. Олар су, дала, орман, т.б. кешендерді ластап, қоршаған ортаға зиянын тигізеді. Бұдан бүкіл тіршілік атаулы зиян шегіп, адамдар ауруға шалдығуы мүмкін.
Көбіне металл қалдықтары балқытылып, қайтадан пайдаланылса, пластмассадан
жасалған бұйымдарды жоюға тура келеді.Қалдықтардың көбін құрылыс
материалдарын шығаруға, шикізат өндіруге жұмсайды. Ал кей біреулерінен кәдімгі
тыңайтқыштар алынады. Органикалық қалдықтар құрамында қоректік элементтер:
азот, фосфор, кальций, магний, калий көп болады. 5) Қазір Ұлыбритания, АҚШ,
Жапония, Швеция, т.б. елдерде қалдықты өңдеудің жетілдірілген технологиясы
қолданылады. Өндіріс және тұрмыс қалдықтарын залалсыздандыру – халықаралық
проблема. Ең бастысы – зиянды заттарды пайдалы заттарға айналдыру. Ол үшін үлкен
қалаларда қалдықтарды өңдейтін зауыттар салынуы керек. Алғашқы осындай зауыт
1981 жылы ГФР – де ашылған. Оның қуаттылығы сонша, тәулігіне 300т., ал жылына 75
мың т қалдық өңдейді. 6) Экологиялық кодекстің талаптарына сәйкес, облыстағы
 жергілікті атқарушы органдар коммуналдық қалдықтармен жұмыс жүргізген кезде
экологиялық талаптардың сақталуын қамтамасыз етуге тиіс. Алайда бұл
орындалмайтын болды. Қалдықтар қараусыздықтан да бүлініп, айналаға орны толмас
зиян келтіруде. Қалдықтарды қайта өңдеу және уақытында жою жағдайына келсек,
жаға ұстайтындай. Мәселен, 2006-2007 жылдары жыл сайын барлық қалдықтардың
3℅ ғана кәдеге жаратылса немесе жойылса, биылғысы бұған да жетпейтін сыңайлы.
7)  Ірі қалаларда халық санының артуы тұрмыстық – коммуналдық құрылыстар мен
өнеркәсіп орындарын, зауыт, фабрикаларды салу қажеттігін тудырады. Осыған
байланысты мұндай қалаларда техникалық және ақаба сулар көптеп жинақталуда.
Қазақстанда жыл сайын шығарылатын ақаба судың мөлшері, шамамен, 6 млрд м³ деп
есептеледі. Қазіргі кезде тұрмыстық ақаба суларды залалсыздандыру үлкен мәселе
туғызып отыр. Осындай қаланың бірі – оңтүстік астана атанған Алматы қаласы.
Қаладағы өнеркәсіп орындары ауаға орасан зор мөлшерде әр түрлі газ және оларға
қоса өте майда бөлшектен тұратын қоспаларды шығарып жатады. Олар ауамен бірге
адам мен жануардың денесіне сіңеді және топырақ бетіне шөгеді. Кейде оларды жел
мыңдаған шақырым жерге айдап апарады. 8)  Су бар жерде өмір бар, тіршілік дүниесі
бар, мәуелі бау-бақша, орман-тоғай, бітік шыққан егін, көкорай шағын шөп, төрт түлік
мал, алып су электр станциясы бар; су бар жерде шөлді — шөлейтті далалар тіріліп,
айнала әсем күйге айналады. Міне, сондықтан халқымыз « сулы жер, нулы жер ,» —
деп бекер айтпаған. Ішуге қолданылатын су денсаулыққа зиян тигізетін заттардан таза
болуға тиіс. Оның сапасы әртүрлі қалдықтармен ластанып, ластанбағанымен ауру
жұқтыратын микробтардың бар жоқтығымен, бөтен иісі мен дәмінің болуымен
анықталады. Суда араласып жүрген заттардан тұндыру немесе сүзу арқылы құтылуға
болады. Ал оның құрамындағы еріген тұздардан құтылу үшін буландырады. Ондай
суды айдалған су дейді. Қала халқына өзен, көл арқылы берілетін және басқа да
тұщы сулар алдын ала тазартудан өтеді. Пайдалануға берілетін сулар қалалық су
тазарту станцияларында күкірт қышқыл алюминий тұзы қосылып, алғаш ірі
жүзгіндерден тазартылады. Одан әрі бөлшектерді өзіне қосып алып тұнбаға
айналатын алюминий гидро тотығы түзіледі. Тұндырылған су қалың құм қабатынан
өткізіліп, сүзіледі. Бұл жерде ол құрамындағы микроорганизмдерін жоятын заттармен
өңделеді. Оған хлор, озон пайдаланылады да су құбырларына жіберіледі. Атмосфера
ауасын ластайтын негізгі факторлардың бірі автокөлік болып табылды. Автокөлік бөліп шығаратын газдың құрамында шамамен 200 зат бар. Оның бірі түгелдей жанған
немесе шала жанған көмірсутектер. Шала жанған көмірсутектер машинадан шығатын
түтіннің құрамында, әсіресе көлік моторы баяу істеп тұрғанда көп бөлінеді. Сапалы
бензин құйылып, тоқтаусыз жүрген көліктен бөлінетін газдың құрамында 2, 7%
жанбайтын көмірсутегінің тотығы болады.Машина жылдамдығын баяулатқан кезде
оның мөлшері 6, 9% -ға дейін артады.Бұдан машинаны баяулатып жүру жиі
болғандықтан қала ауасы көміртегінің тотығы көп бөлініп шығады. Бұл зат адам
ағзасынан енетін болса, қан гемоглобині мен байланысып, оттегінің ұлпаларға
жеткізілуіне кедергі жасайды. Бүгінгі таңда автокөлік көптеген қалаларда бірінші
орындағы ластаушы көзге жатады. Көптеген мәліметтерге қарағанда бензин
қозғалтқышынан тасталатын жанусыз қалған көмірсутектердің толық жанбауынан
шыққан өнімдердің мөлшері дизель қозғалтқышынан анағұрлым жоғары екені
анықталған. Қорыта келгенде автокөліктен осыншалықты адам ағзасына қоршаған
ортаға тигізетін зиянды әсерлерін білдік. Сондықтан да менің мынадай ұсыныстарым
бар; 1) Экологиялық таза жанармайлар ойлап табылса...... 2) Қазіргі автокөліктерден
бөлінетін зиянды заттарды ұстап қалатын сүзгіштер орналастырылса..... 3) Арнайы
сүзгіштерсіз көліктердің жүруіне тиым салынса...... 4) Салауатты өмір салтын
қалыптастыруда автокөлік орнына велосипед қолданылса..... 5) Велосипед жүргізуге
арналған жолдар және оған арналған тұрақтар салынуы қарастырылса..... 6)
Экологиялық таза отын пайдаланатын автомобиль қозғалтқыштарын жасаса.....
ИсточниСабақтың тақырыбы: Ауаның ластануы. Ауаны қорғау
Мақсаты:
А)оқушылардың ауа туралы алған білімдерін жүйеге түсіру
Ә) ауаның құрамының тұрақтылығы және оны қамтамасыз ететін жағдайларды
меңгерту
Б)Ауаның тіршілік үшін маңызын ұғыну
Міндеттері:
А)Ауа қабаты мен құрлық және адамның іс-әрекетінің арасында байланыс
тудырып, біріңғай көзқарас қалыптастыру
Ә)Ауаның ластану көздері және ластануды болдырмау туралы бастапқы көзқарас
қалыптастыру
Б)ауаның өзгермелі құрамы туралы түсінік беру
Типі: Іскерлік пен дағдыны қалыптастыру
Әдісі: Сарамандық жұмыс, түсіндіру
Көрнекілігі: суреттер, интерактивті тақта, оқулық кітабы
Сабақтың жүрісі
І.Ұйымдастыр. Сабаққа назар аудару
ІІ. Өткен материалдармен жұмыс
А)Үй тапсырмасын тексеру;
Б)Қорыту, бағалау
ІІІ. Жаңа сабақ
І. Тест тапсырмалары
1.  Ауаның түсі қандай? А)бұлыңғыр, көкшіл
Ә)түссіз, мөлдір
Б)жылтыр, газ
В)қышқыл, бу
2. Жер бетінде ауаның ауысуынан не пайда болады?
А)тұман
Ә)ақшыл бу
Б)түссіз, мөлдір
В)жел
3. Біздің жерімізге суық ауа райы қай жақтан келеді?
А)таудан
Ә)бұлттан
Б)солтүстіктен
В)оңтүстіктен
ІІ. Ой қозғау
ІІІ. Мағынаны тану
А)Мәтінді түсініп оқу(мақсатты оқу)
Ә)Мазмұнын топпен әңгімелесу, талдау
ІҮ.Топтық тапсырма беру
1-топ:Ауаның ластануы
2-топ:Ауаның табиғи жағдайда ластануы
3-топ:ауаны қорғау
Ү.Ой қорыту
Білгенім    Үйренгенім    Үйренгім келеді
Адам қолымен жасалады    Табиғаттың денсаулық үшін пайдасын білу
 Табиғатты әр кез аялайық
ҮІ. Жарнама
1.    Бос қораптан оқушы столына қоятын қалам, қарындаш салатын жасау
2.    Консервадан тіс пастасын, тіс щеткасын салатын ыдыс жасау
3.    Бос баклашкадан кесіп түрлі ыдыс, гүл салғыштар жасауға болады
Босаған қалбырларды күл-қоқысқа босқа төкпей пайдаға асырайық ағайын
ҮІІ Жас экологтар
•    Қаланы көгалдандыру
•    Өзен-көлдің маңына бақылау камерасын қондырып, күл-қоқыс тастаған
адамға айып-пұл төлету
•    Үнемі тазалық айлығын жүргізу
•    Завод, фабриканың мұржаларына ауа сүзгіш қондырғылар қондыру
ҮІІІ.Қорытындылау
Н.Ә.Назарбаевтың студенттермен бірге ағаш отырғызып жатқан суретін іліп,
соның сөзімен аяқтау
ІХ.Үйге тапсырма. Тақырыпты оқып келу. Табиғатты қорғауға шығарма жазу
Х. Бағалау, мадақтау
к: http://reftrend.ru/703032.html

file_name: Ауаның ластануы.docx

intro:
Табиғатта заттар арасында белгілі бір үйлесімділік бар. Әр қабаттағы өзінің белгілі бір мөлшерін сақтайды.Сондықтан ауаның құрамы тұрақты болып шығады.
Өркениет пайда болғалы ауаға кездейсоқ заттар қосыла бастады. Оған дейін ауа тек табиғи жолмен ғана ластанатын. Жанартаулар атқылағанда ауаға бу күйіндегі заттар , улы газдар араласады. Жел арқылы шаң,тозаңдар ұшып шығады.Ауаның ластануы Дұниетану

окружающий мир

group: Дисциплины

title: Ауаның ластануы Дүниетану


extracted_text:
Технологическая карта урока русского языка в 3 классе ЗПР
УМК «Школа России»
Учитель: Ожегова Наталья Леонидовна
Тема урока: «Круговорот воды в природе»
Тип урока: комбинированный
Форма урока: урок с использованием ИКТ
Цель: организовать деятельность обучающихся с целью формирования представлений о круговороте воды в природе как важнейшем
природном явлении.
Задачи:
Познавательные:
закрепить знания о свойствах воды и разных состояниях воды в природе;
сформировать первые элементарные знания о круговороте воды в природе;
развивать наблюдательность, умение обобщать и делать выводы;
развивать связную речь обучающихся при устных ответах;
логическое мышление, память.
Воспитательные:
 прививать основы экологических знаний;
воспитывать привычку бережного отношения к природе;
 чувство взаимопомощи, нравственные качества, эмоциональную и эстетическую культуру обучающихся.
Формы организации работы на уроке: индивидуальная, работа в парах.
Оборудование: компьютер, мультимедийный проектор, экран, карточки.
Планируемый результат
алгоритма
действия;
Личностные

осознание
учебного

формулирование
собственного
высказывания,
  мнения;
положительное   отношение
к   процессу   познания;
применение
правила
делового сотрудничества.

 обсуждать
 находить  дополнительную   информацию;
Метапредметные
Познавательные   УУД:  воспроизводить  по   памяти   информацию,   необходимую   для
решения   учебной   задачи;
 высказывать
 проблемные   вопросы;  формирование   умений
предположения,
самостоятельно строить и применять новые знания.
Регулятивные   УУД:  умение   принимать   и   сохранять   учебную   цель   и   задачи;
планировать собственную деятельность в соответствии с поставленной задачей и искать
средства   её   осуществления;   умение   контролировать   и   оценивать   свои   действия,
планировать решение учебной задачи, оценивать и корректировать деятельность.
Коммуникативные УУД:  участвовать в учебном диалоге и строить монологические
Предметные
узнают о круговороте воды
в   природе;
  научатся
моделировать   круговорот
воды разными способами.
1 высказывания;  формировать   умение   сотрудничать   с   учителем   и   сверстниками   при
решении   учебных   проблем;   принимать   на   себя   ответственность   за   результат   своих
действий; наблюдать за действиями партнёра.
2 Этап
Деятельность учителя
Я могу быть большим. Я могу быть маленьким.
Я могу быть толстым. Я могу быть худым.
Но я такой, какой я есть и это здорово!
Послушайте загадку.
Меня пьют,
Меня льют,
Всем нужна я,
Кто я такая?
Сегодня мы отправимся в путешествие. Посмотрите на доску, определите
маршрут путешествия.
Бухта повторения
 Какие свойства воды вы знаете?
-В каких  трёх состояниях находится вода в природе?  Заполните таблицу,
приведите примеры.
 При каком условии образуется лёд? Отчего он тает?
 Когда образуется пар?
1.Организацион
ный момент.
Способствует
формированию
положительн
ой
учебной
мотивации
3’
2.Актуализация
знаний и
фиксация
затруднений в
деятельности.
Выявляет
уровень знаний.
Определяет
типичные
недостатки 5’
3.Постановка
учебной задачи.
Создаёт
проблемную
ситуацию.
8’
Остров «Угадайка»
На доске кроссворд. Чтобы его заполнить, вам необходимо отгадать загадки,
вписать ответы и сформулировать тему урока.
Отгадывают
загадки, вписывают
ответы в
кроссворд.
Участвуют в
учебном диалоге:
Деятельность
обучающихся
Приветствие. На
предварительном
этапе проверка
готовности
обучающихся к
уроку.
Отгадывают
загадку и отвечают
на вопросы.
УУД
Личностные:
самоопределение.
Регулятивные:
прогнозировать предстоящую
работу.
Коммуникативные:
планирование
учебного
сотрудничества с учителем и
сверстниками.

на
Отвечают
вопросы,
заполняют таблицу.
Систематизируют
знания о воде.
Коммуникативные:
планирование учебного
сотрудничества с учителем и
сверстниками.
Познавательные: логические
анализ объектов с целью
выделения признаков, умение
проводить сравнение,
классификацию по заданным
критериям.
Регулятивные: фиксация
индивидуального
затруднения, волевая
саморегуляция в ситуации
затруднения.
Познавательные:
3 4.Физминутка
3’
5. Изучение
нового.
 3’
5 6.Практическая
а работа.
Организует
деятельность
по
применению
новых знаний.
7’
7.Физминутка
3’
8.Закрепление
изученного
5’
А сейчас мы отправимся на полуостров «Мультляндия»
А мы с вами оказались на острове исследования.
Проводит опыт «Круговорот воды»
 Нагреваем воду до кипения, над ней подставляем стекло со снегом и мы
видим на ней капли, которые падают вниз.
 Что демонстрирует этот опыт? (Вода при нагревании быстро испаряется.
Невидимый пар поднимается вверх. Соприкасаясь с холодным предметом,
он снова превращается в воду и в виде капли падает вниз.)
 Такой круговорот вода совершает и в природе.
Давайте попробуем графически изобразить «Круговорот воды»
9.Рефлексия
деятельности
Услышим скоро мы звонок. Оцените свою работу на уроке.
Зелёный  «Мне всё удалось, я всё понял»
оформляют чётко и
понятно тему и
цель своей
деятельности.
Выполняют
движения под муз.
Дети смотрят
мультфильм,
отвечают на
вопросы.
Наблюдают.
Обсуждают
результаты
практической
работы, объясняют
что такое
круговорот воды.
 зарядка для глаз
Дети в паре
составляют схему
«Круговорот
воды», защищают
свою работу.
Осуществляют
самооценку
общеучебные:
самостоятельное выделение –
формулирование
познавательной цели;
Коммуникативные:
выражение своих мыслей,
аргументация своего мнения.
Коммуникативные:
выражение своих мыслей,
аргументация своего мнения.
Регулятивные: контроль,
коррекция, выделение и
осознание того, что уже
усвоено и что ещё подлежит
усвоению, осознание качества
и уровня усвоения.
Коммуникативные: строить
речевое высказывание в
соответствии с
поставленными задачами.
Коммуникативные: умение с
выражать свои мысли;
4 (итог урока)
3’
Жёлтый – «Я очень старался, но у меня не всё получалось».
 Красный –«Я работал, но   испытывал затруднения».
Каждая пара вытягивает номер с домашним заданием.
собственной
учебной
деятельности
слушать и слышать других;
Регулятивные: выполняют
самооценку на основе
критерия успешности.
Материал к уроку
Три состояния воды
5 1.Покружилась звездочка
   В воздухе немножко.
   Села и растаяла
   На моей ладошке.
2.Ночь спит на земле,
  а утром убегает.
3. Растет она вниз головой
   Растет не летом, а зимой.
   Но солнце ее припечет
   Она заплачет и умрет.
4.Рассыпался горох
   На семьдесят дорог
   Никто его не подберет.
5.Старик шутник:
   на улице стоять не велит,
   за нос домой тянет.
Загадки
6.Я и льдинка голубая
   Я и капля дождевая
   Я снежинка вырезная
   Я по травке разлитая
    Кто же я?
7.Не пешеход, а идет.
   Мокнут люди у ворот.
   Ловит дворник его в кадку
    Очень трудная загадка.
 8.Чуть дрожит на ветерке
    Лента на просторе,
     узкий кончик в роднике,
     а широкий в море.
 9.Без крыльев летит
    Без ног бежит
    Без паруса плывет.
 10.Седой дедушка у ворот
     Всем глаза заволок.
6 1.
2.
3.
4.
5.
6.
Домашнее задание
Найти стихотворение о воде и выучить его.
Найти загадки, пословицы о воде.
Сделать макет «Круговорот воды в природе».
Провести опыт, сделать к нему рисунок, объяснить, как происходит
круговорот воды.
Подготовить сообщение на тему «Как мы можем сберечь воду».
Подготовить рассказ о воде на тему «Это интересно»
7

file_name: Технологическая карта.docx

title: Технологическая карта урока окружающего мира в 3 классе ЗПР на тему "Круговорот воды в природе"


extracted_text:
Сабақ жоспары №
Сабақтың тақырыбы: Алкендер.Алкендердің құрылысы, гомологтық қатары
Мақсаты:
Білімділігі: оқушыларға канықпаған көмірсутектер, олардың атауы, изомериясы (кеңістік
изомериясы), химиялык қасиеттері, қолданылуы жөнінде түсініктер беру.
Дамытушылығы: Изомерия жөнінде алған алғашқы теориялық мағлұматарын, сондай  ак,
косылыстарды (ИЮПАК) халықаралық атау жүйесі бойынша атап  үйрену біліктерін дамыту.
Тәрбиелігі: Оқушыларды жауапкершілікке, ізденімпаздыққа, белсенділікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: жаңа білім беру, жинақтау сабағы
Сабақтың әдісі: түсіндіру, салыстыру, сұрақ  жауап, баяндау, оқулықпен жұмыс, бағалау, бекіту,
қорытындылау.
Көрнекілігі: тапсырмалар, кестелер
Сабақтың жүру барысы:
І. Ұйымдастыру бөлімі
1. Оқушылармен амандасу
2. Сынып бөлмесінің тазалығына көңіл аудару.
ІІ.Үй тапсырмасын сұрау.
1 тапсырма
1.Берілген заттардың атаулары бойынша кұрылым формулаларын жазыңдар:
а) н  гексан, ә) 2  метилбутан, б) 2, 3  диметилпентан, в) 2, 2  диметилбутан.
2тапсырма
1. Төменде аттары келтірілген қосылыстардың құрылым формулаларын жазыңдар:
а) метилциклобутан; ә) 1, 1  диметилциклопропан; б) 1, 2  диметилциклобутан;
в) 1  метил  2  этилциклопентан.
3тапсырма
1. Келтірілген атаулары бойынша заттардың құрылым формулаларын жазып, біріншілік, екіншілік,
үшіншілік, төртіншілік көміртек атомдарын көрсетіңдер:
а) 1  метил  4  пропилциклогексан; ә) 1, 1  диметилциклопентан. б) 1  метил  З
этилциклогексан;
в) 1, 2, 3, 3  тетраметилциклопентан.
4тапсырма
1.Құрамдарында: а) 6 көміртек атомы
б)  8 сутек атомы
в) 10 көміртек атомы
г) 32 сутек атомы
болатын алкандардың молекулалық формулаларын құрастырыңдар.
5тапсырма
Молекулалық формулалары келтірілген қосылыстардың C2H6, C2H4, C2H2, C3H6 қайсысының
құрамында sp3гибридтенген көміртек атомы болуы мүмкін.
6тапсырма
1. Төменде аттары келтірілген қосылыстардың құрылым формулаларын жазыңдар:
а) 1,3диметилциклогексан
б)  1,2,3триметилциклопентан
в) 1метил3этилциклогексан
г) 1,2,3,3тетраметилциклопентан
7тапсырма
Циклобутанның :
а)сутек бойынша  б)ауа бойынша   в) азот бойынша  салыстырмалы тығыздықтарын есептеп
табыңдар
8 –тапсырма
Формула бойынша мына қосылыстардың :
а)C6H14     б) C4H10    в)C9H20 г) C3H8   құрамындағы сутектің массалық үлесін есептеңдер
9–тапсырма
Формула бойынша мына қосылыстардың :
а)C5H12     б) C7H16    в)C8H18 г) C6H12 құрамындағы көміртектің массалық үлесін есептеңдер
ІІІ. Жаңа сабақ
Қанықпаған көмірсутектер
Алкендер                                             Алкадиендер                                Алкиндер
   CnH2n                                                   CnH2n2                                         CnH2n2
Алкендер –молекула құрамында бір қос байланысы бар, жалпы формуласы   CnH2n   болатын
қанықпаған көмірсутектер. Алкендердің ең қарапайым өкілі құрамында екі көміртек атомы бар –
этилен С2Н4   (СН2 = СН2). Алкендердің гомологтық қатары этиленнен басталатындықтан, алкендер
қатарының көмірсутектері немесе олефиндер деп те аталады. Этилен молекуласындағы көміртек атомының әрқайсысы екі сутек атомымен байланысқан және
олар өзара қос байланыс арқылы жалғасқан. Этиленнің молекула құрылысын мынадай формулалар
бейнелейді:

      Н    Н                                                                                Н            Н
      С    С                                                                                С = C
      Н    Н                                                                                Н            Н
этиленнің электрондық                                                  этиленнің құрылымдық
      формуласы                                                                            формуласы
σ
Алкендерде көміртек атомдары sp2 гибридтенген күйде болады. Этилен молекуласындағы әр
көміртек атомының бір s және екі pэлектрон орбитальдары гибридтенуге қатысады. Яғни, әр
көміртек атомында үш гибридтенген электрон бұлты жіне бір гибридтенбеген pэлектрондық
орбиталь болады. Үш гибридтенген орбитальдың екеуі сутек атомдарының sэлектрон бұлттарымен
екі
 байланыс, ал үшінші гибридтенген орбиталь екінші көміртек атомының осындай орбиталымен
қаптасып, тағы бір
Гибридтенбеген pэлектрондық орбитальдары
перпендикуляр орналасып, бірбірімен жазықтықтың екі жағында (астында және үстінде) қаптасып,
pэлектрондар арасында(С –С ) бір  байланыс түзеді. Яғни, этеннің молекуласындағы көміртек
 және бір   байланыстар арқылы жалғасады. Қос байланыстың ұзындығы
атомдары өзара бір
σ
0,134нм, байланыс энергиясы 612кДж/моль болады.  байланыс
байланысқа қарағанда әлсіз
болады да, реакцияға түскенде оңай үзіледі.
байланыс түзеді.
байланыстар орналасқан жазықтыққа
σ
σ
σ
байланыс, этилен молекуласында барлығы бес
σ
π
π
π
Алкандар мен алкендердің гомологтық қатарлары
Алкандар CnH2n+2
Алкендер CnH2n
Молекулалық
формуласы
СН4
С2Н6
С3Н8
С4Н10
С5Н12
С6Н14
С7Н16
С8Н18
С9Н20
С10Н22
Атауы
метан
этан
пропан
бутан
пентан
гексан
гептан
октан
нонан
декан
Молекулалық
формуласы

С2Н4
С3Н6
С4Н8
С5Н10
С6Н12
С7Н14
С8Н16
С9Н18
С10Н20
Атауы

этен (этилен)
пропен (пропилен)
бутен (бутилен)
пентен (амилен)
гексен (гексилен)
гептан (гептилен)
октен (октилен)
нонен  (нонилен)
децен (децилен)
Қарапайым алкендерді атағанда, кейде тривиальді атаулар қолданып сәйкес алканның –ан жұрнағын –
илен жұрнағына алмастырады: этанға сай алкен –этилен, пропанға сай – пропилен және т.б.
Халықаралық номенклатура бойынша атағанда, сейкес алканның –ан жұрнағы –ен жұрнағына
алмастырылады: алканалкен, этанэтен, пропанпропен және т.с.с.
Алкендерге изомерленудің бірнеше түрі тән:
1.Алкендерде қаныққан көмірсутектердегі сияқты көміртек қаңқасының изомерлері болады. Мысалы,
бутеннің (С4Н8) изомерлерін қарастырайық: СН2 = CH CH2 – CH3                            СН2 = C  CH3
                 бутен1                                                    CH3       2метилпропен1
2.Еселі байланыстың орнына қарай изомерлену. Бутен молекуласындағы еселі байланыстың орнына
сәйкес екі түрлі изомерлері болады. Қос байланыс шеткі көміртек атомында немесе ортаңғы
көміртек атомында орналасуы мүмкін:
      СН2 = CH CH2 – CH3                              СН3 – CH = CH – CH3
                 бутен1                                                       бутен2

3.Класаралық изомерлену.Алкендер мен циклоалкандардың жалпы формулалары бірдей
Сn Н2n. Бутеннің С4Н8 класаралық изомерлері – циклобутан және метилциклопропан:
байланыстың  айналасында еркін айнала
π
байланыс үзілмейінше еркін айналу мүмкін емес. Қос байланыспен жалғасқан көміртек  атомдары
σ
және  ) байланыс арқылы жалғасқан жағдайда
      Н2С – СН2                                       СН2

      Н2С – СН2                                   Н2С – СН – СН3
4. Кеңістіктік изомерлері (геометриялық немесе цис, транс изомер деп те аталады). Қаныққан
көмірсутектердің молекулаларында көміртек атомдары
σ
алады. Ал алкендерде көміртек атомдары өзара қос (
π
осы байланыс осі арқылы еркін айнала алмайды. Сондықтан бутен2нің  орынбасушылары –метил
топтары кеңістікте екі түрлі жағдайда орналаса алады. Бірдей орынбасушы топтары қос байланыстың
бір жағында орналасқан қосылыс цисизомер деп, ал екі жағында орналасқаны транс изомер деп
аталады.

                   Н             Н                                       Н            СН3

                        С = C                                                C = C

                  CH3         CH3                                   CH3           H
                     цисбутен2                                        трансбутен2
IV.Бекіту кезеңі.
1.Алкендердің жалпы формуласы қандай?
2. Алкендер деп қандай көмірсутектерді айтады?
3.Алкендерде гибридтенудің қандай түрі болады?
4.Молекулалық формулары келтірілген қосылыстардың ішінен : С2Н6, С2Н4, С4Н6, С6Н12, С4Н10,
С8Н16, С9Н20, С3Н8, С4Н8, С6Н10, С7Н14 қайсылары алкендерге сай келетінін тауып, формулаларын
теріп жазыңдар.
5. Салыстырмалы молекулалық массалары:
   а) 28ге тең, ә) 98ге тең
болатын алкендердің молекулалық формулаларын анықтаңдар.
6. Келтірілген атауларға сай заттардың құрылым формулаларын жазып өзара изомер болатын
көмірсутектерді көрсетіңдер:
а) 2,4диметилпентен2 б) 1,3диметилциклобутан
в) 1метил3этилциклогексан
г) 3,3,4триметилпентен1
  Бағалау.
Үйге тапсырма: §2,6    № 679 жаттығу

file_name: Алкендер.Алкендердің құрылысы, гомологтық қатары.docx

intro: Алкендердің құрылысы гомологтық қатары, изомерленуіКеңістіктік изомерлері (геометриялық немесе цис-, транс- изомер деп те аталады). Қаныққан көмірсутектердің молекулаларында көміртек атомдары σ-байланыстың  айналасында еркін айнала алады. Ал алкендерде көміртек атомдары өзара қос (σ-және π-) байланыс арқылы жалғасқан жағдайда π-байланыс үзілмейінше еркін айналу мүмкін емес. Қос байланыспен жалғасқан көміртек  атомдары осы байланыс осі арқылы еркін айнала алмайды. Сондықтан бутен-2-нің  орынбасушылары –метил топтары кеңістікте екі түрлі жағдайда орналаса алады. Бірдей орынбасушы топтары қос байланыстың бір жағында орналасқан қосылыс цис-изомер деп, ал екі жағында орналасқаны транс- изомер деп аталады.


extracted_text:
Пояснительная записка
Рабочая   программа   курса   «Занимательная   математика»   составлена
группой учителей начальных классов ГБОУ школы № ___ на основе Сборника
программ внеурочной деятельности: 14 классы/ под ред. Н.Ф. Виноградовой.
– М.: Вентана Граф, 2012
Реализация задачи воспитания любознательного, активно познающего мир
младшего школьника, обучение решению математических задач творческого и
поискового   характера   будут   проходить   более   успешно,   если   урочная
деятельность   дополнится   внеурочной   работой.  В   этом   может   помочь   курс
«Занимательная   математика»,   расширяющий   математический   кругозор   и
эрудицию   учащихся,   способствующий   формированию   познавательных
универсальных учебных действий.
Курс   «Занимательная   математика»   предназначен   для   развития
математических   способностей   учащихся,   для   формирования   элементов
логической   и   алгоритмической   грамотности,   коммуникативных   умений
младших   школьников   с   применением   коллективных   форм   организации
занятий   и   использованием   современных   средств   обучения.   Создание   на
занятиях  ситуаций активного поиска, предоставление возможности  сделать
собственное «открытие», знакомство с оригинальными путями рассуждений,
овладение   элементарными   навыками   исследовательской   деятельности
позволят   обучающимся   реализовать   свои   возможности,   приобрести
уверенность в своих силах.
Содержание курса «Занимательная математика» направлено на воспитание
интереса к предмету, развитие наблюдательности, геометрической зоркости,
умения   анализировать,   догадываться,   рассуждать,   доказывать,   решать
учебную задачу творчески. Содержание может быть
использовано для показа учащимся возможностей применения тех знаний и
умений, которыми они овладевают на уроках математики.
Общая характеристика курса
Курс   «Занимательная   математика»   придерживается   направления
«Общеинтеллектуальное   развитие   личности».   Программа   предусматривает
включение   задач   и   заданий,   трудность   которых   определяется   не   столько
математическим   содержанием,
  сколько   новизной   и   необычностью
математической ситуации, что способствует появлению у учащихся желания
отказаться от образца, проявить самостоятельность, а также формированию
умений   работать   в   условиях   поиска   и   развитию   сообразительности,
любознательности.
В процессе выполнения заданий дети учатся видеть сходство и различия,
замечать   изменения,  выявлять   причины   и   характер   изменений   и   на   основе
этого формулировать выводы. Совместное с учителем движение от вопроса к
ответу   —   это   возможность   научить   ученика   рассуждать,   сомневаться,
задумываться, стараться самому находить выходответ. Курс   «Занимательная   математика»   учитывает   возрастные   особенности
младших   школьников   и   поэтому   предусматривает   организацию   подвижной
деятельности учащихся, которая не мешает умственной работе. С этой целью
в курс включены подвижные математические игры, последовательная смена
одним   учеником   «центров»   деятельности   в   течение   одного   занятия;   что
приводит   к   передвижению   учеников   по   классу   в   ходе   выполнения
математических заданий на листах бумаги, расположенных на стенах классной
комнаты, и др. Во время занятий важно поддерживать прямое общение между
детьми   (возможность   подходить   друг   к   другу,   переговариваться,
обмениваться   мыслями).   При   организации   факультатива   целесообразно
использовать   принципы   игр   «Ручеёк»,   «Пересадки»,   принцип   свободного
перемещения по классу, работу в группах и в парах постоянного и сменного
состава. Некоторые математические игры и задания могут принимать форму
состязаний, соревнований между командами.
Место факультатива в учебном плане.
Программа рассчитана на учащихся 14 классов. Программа рассчитана на
4 года. Занятия проводятся  один раз в неделю. Во 24 классах всего 34 часа в
год.  1 классе всего 33 часа в год. Содержание курса отвечает требованию к
организации   внеурочной   работы:   соответствует   курсу   «Математика»   и   не
требует от учащихся дополнительных математических знаний. Тематика задач
и заданий отражает реальные познавательные интересы детей, в программе
содержатся   полезная   и   любопытная   информация,
  занимательные
математические факты, способные дать простор воображению.
 Ценностными ориентирами содержания факультатива являются:
—   формирование   умения   рассуждать   как   компонента   логической
грамотности;
— освоение эвристических приёмов рассуждений;
— формирование интеллектуальных умений, связанных с выбором
стратегии решения, анализом ситуации, сопоставлением данных;
— развитие познавательной активности и самостоятельности учащихся;
—   формирование   способностей   наблюдать,   сравнивать,   обобщать,
находить   простейшие   закономерности,   использовать   догадки,   строить   и
проверять простейшие гипотезы;
—формирование   пространственных   представлений   и   пространственного
воображения;
— привлечение учащихся к обмену информацией в ходе свободного
общения на занятиях.
Календарное планирование по урокам
1 класс №
урока
№
урока
по теме
Дата
Тема
контроля
Коррекция
Вид
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
№
урока
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
Математика – это интересно.
Танграм: древняя китайская
головоломка.
Путешествие точки.
Игры с кубиками
Танграм: древняя китайская
головоломка.
Волшебная линейка
Праздник числа 10
Конструирование многоугольников из
деталей танграма
Играсоревнование «Весёлый счёт»
Игры с кубиками
Конструкторы лего
Конструкторы лего
Весёлая геометрия
Математические игры
Спичечный» конструктор
Спичечный» конструктор
Задачисмекалки
Прятки с фигурами
Математические игры
Числовые головоломки
Математическая карусель
Математическая карусель
Уголки
Игра в магазин. Монеты
Конструирование фигур из деталей
танграма
Игры с кубиками
Математическое путешествие
Математические игры
Секреты задач
Математическая карусель
Числовые головоломки
Математические игры
Математические игры
2 класс
№
урока
Дата
Тема
контроля
Коррекция
Вид по теме
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
«Удивительная снежинка»
Крестикинолики
Математические игры
Прятки с фигурами
Секреты задач
«Спичечный» конструктор
«Спичечный» конструктор
Геометрический калейдоскоп
Числовые головоломки
«Шаг в будущее»
Геометрия вокруг нас
Путешествие точки
«Шаг в будущее»
Тайны окружности
Математическое путешествие
«Новогодний серпантин»
«Новогодний серпантин»
Математические игры
«Часы нас будят по утрам…»
Геометрический калейдоскоп
Головоломки
Секреты задач
«Что скрывает сорока?»
Интеллектуальная разминка
Дважды два — четыре
Дважды два — четыре
Дважды два — четыре
В царстве смекалки
Интеллектуальная разминка
Составь квадрат
Мир занимательных задач
Мир занимательных задач
Математические фокусы
Математическая эстафета
3 класс
№
урока
№
урока
по теме
Дата
Тема
контроля
Коррекция
Вид 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
Интеллектуальная разминка.
«Числовой» конструктор
Геометрия вокруг нас.
Волшебные переливания.
В царстве смекалки.
В царстве смекалки.
«Шаг в будущее»
«Спичечный» конструктор
«Спичечный» конструктор
Числовые головоломки
Интеллектуальная разминка
Интеллектуальная разминка
Математические фокусы.
Математические игры.
Секреты чисел
Математическая копилка.
Математическое путешествие.
Выбери маршрут
Числовые головоломки
В царстве смекалки.
В царстве смекалки.
Мир занимательных задач.
Геометрический калейдоскоп.
Интеллектуальная разминка.
Разверни листок
От секунды до столетия
От секунды до столетия
Числовые головоломки
Конкурс смекалки
Это было в старину
Математические фокусы.
Энциклопедия математических
развлечений.
Энциклопедия математических
развлечений.
Математический лабиринт.
4 класс
№
урока
№
урока
по теме
1
2
1
2
Дата
Тема
контроля
Коррекция
Вид
Интеллектуальная разминка
Числавеликаны 3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
Мир занимательных задач
Кто что увидит?
Римские цифры.
Числовые головоломки
Секреты задач
В царстве смекалки.
Математический марафон.
«Спичечный» конструктор
«Спичечный» конструктор
Выбери маршрут
Интеллектуальная разминка
Математические фокусы.
Занимательное моделирование
Занимательное моделирование
Занимательное моделирование
Математическая копилка.
Какие слова спрятаны в таблице?
«Математика – наш друг!»
Решай, отгадывай, считай.
В царстве смекалки.
В царстве смекалки.
Числовые головоломки
Мир занимательных задач
Мир занимательных задач
Математические фокусы.
Интеллектуальная разминка.
Интеллектуальная разминка.
Блицтурнир по решению задач
Математическая копилка.
Геометрические фигуры вокруг нас.
Математический лабиринт
Математический праздник
Содержание программы
Числа. Арифметические действия. Величины
Названия и последовательность чисел от 1 до 20. Подсчёт числа точек
на верхних гранях выпавших кубиков.
Числа от 1 до 100. Решение и составление ребусов, содержащих числа.
Сложение   и   вычитание   чисел   в   пределах   100.   Таблица   умножения
однозначных чисел и соответствующие случаи деления.
Числовые головоломки: соединение чисел знаками действия так,
чтобы в ответе получилось заданное число, и др. Поиск нескольких решений.
Восстановление примеров: поиск цифры, которая скрыта. Последовательное
выполнение арифметических действий: отгадывание задуманных чисел.
Заполнение числовых кроссвордов (судоку, какуро и др.). Числа от 1 до 1000. Сложение и вычитание чисел в пределах 1000.
Числавеликаны   (миллион   и   др.).   Числовой   палиндром:   число,   которое
читается одинаково слева направо и справа налево.
Поиск   и   чтение   слов,   связанных   с   математикой   (в   таблице,   ходом
шахматного коня и др.).
Занимательные задания с римскими цифрами.
Время. Единицы времени. Масса. Единицы массы. Литр.
Форма организации обучения — математические игры:
— «Весёлый счёт» — играсоревнование; игры с игральными куби
ками. Игры: «Чья сумма больше?», «Лучший лодочник», «Русское лото»,
«Математическое домино», «Не собьюсь!», «Задумай число», «Отгадай
задуманное число», «Отгадай число и месяц рождения»;
— игры: «Волшебная палочка», «Лучший счётчик», «Не подведи
друга», «День и ночь», «Счастливый случай», «Сбор плодов», «Гонки
с зонтиками», «Магазин», «Какой ряд дружнее?»;
— игры с мячом: «Наоборот», «Не урони мяч»;
— игры с набором «Карточкисчиталочки» (сорбонки) — двусторонние
карточки: на одной стороне — задание, на другой — ответ;
— математические пирамиды: «Сложение в пределах 10; 20; 100»,
«Вычитание в пределах 10; 20; 100», «Умножение», «Деление»;
— работа с палитрой — основой с цветными фишками и комплектом
заданий к палитре по темам: «Сложение и вычитание до 100» и др.;
— игры: «Крестикинолики», «Крестикинолики на бесконечной
доске»,   «Морской   бой»   и   др.,   конструкторы   «Часы»,   «Весы»   из
электронного учебного пособия «Математика и конструирование»
Универсальные учебные действия:
— сравнивать разные приёмы действий, выбирать удобные способы
для выполнения конкретного задания;
— моделировать в процессе совместного обсуждения алгоритм решения
числового кроссворда; использовать его в ходе самостоятельной работы;
— применять изученные способы учебной работы и приёмы вычислений
для работы с числовыми головоломками;
— анализировать правила игры, действовать в соответствии с заданными
правилами;
— включаться в групповую работу, участвовать в обсуждении проблемных
вопросов, высказывать собственное мнение и аргументировать его;
—выполнять   пробное   учебное   действие,   фиксировать   индивидуальное
затруднение в пробном действии;
—   аргументировать   свою   позицию   в   коммуникации,   учитывать   разные
мнения, использовать критерии для обоснования своего суждения;
— сопоставлять полученный (промежуточный, итоговый) результат с заданным условием;
—контролировать свою деятельность: обнаруживать и исправлять
ошибки.
Мир занимательных задач
Задачи,
  допускающие   несколько   способов   решения.
  Задачи   с
недотаточными, некорректными данными, с избыточным составом условия.
Последовательность шагов (алгоритм) решения задачи.
Задачи, имеющие несколько решений. Обратные задачи и задания.
Ориентировка в тексте задачи, выделение условия и вопроса, данных
и искомых чисел (величин). Выбор необходимой информации, содержащейся в
тексте задачи, на рисунке или в таблице, для ответа на заданные вопросы.
Старинные   задачи.   Логические   задачи.   Задачи   на   переливание.
Составление аналогичных задач и заданий.
Нестандартные задачи. Использование знаковосимволических
средств для моделирования ситуаций, описанных в задачах.
Задачи, решаемые способом перебора. «Открытые» задачи и задания.
Задачи и задания по проверке готовых решений, в том числе неверных.
Анализ и оценка готовых решений задачи, выбор верных решений.
Задачи на доказательство, например найти цифровое значение букв в
условной   записи:   СМЕХ   +   ГРОМ   =   ГРЕМИ   и   др.   Обоснование
выполняемых и выполненных действий.
Решение олимпиадных задач международного конкурса «Кенгуру».
Воспроизведение способа решения задачи. Выбор наиболее эффективных
способов решения.
Универсальные учебные действия:
— анализировать текст задачи: ориентироваться в тексте, выделять
условие и вопрос, данные и искомые числа (величины);
— искать и выбирать необходимую информацию, содержащуюся
в   тексте   задачи,   на   рисунке   или   в   таблице,   для   ответа   на   заданные
вопросы;
—моделировать ситуацию, описанную в тексте задачи, использовать
соответствующие знаковосимволические средства для моделирования
ситуации;
— конструировать последовательность шагов (алгоритм) решения задачи;
— объяснять (обосновывать) выполняемые и выполненные действия;
—воспроизводить способ решения задачи;
— сопоставлять полученный (промежуточный, итоговый) результат
с заданным условием;
— анализировать предложенные варианты решения задачи, выбирать
из них верные, выбирать наиболее эффективный способ решения задачи;
— оценивать предъявленное готовое решение задачи (верно, неверно); — участвовать в учебном диалоге, оценивать процесс поиска и результат
решения задачи;
— конструировать несложные задачи.
Геометрическая мозаика
Пространственные представления. Понятия «влево», «вправо»,
«вверх», «вниз». Маршрут передвижения. Точка начала движения;
число, стрелки 1  → 1↓, указывающие направление движения. Проведение
линии по заданному маршруту (алгоритму) — «путешествие точки»
(на листе в клетку). Построение собственного маршрута (рисунка) и его
описание.
Геометрические   узоры.   Закономерности   в   узорах.   Симметрия.   Фигуры,
имеющие одну и несколько осей симметрии.
Расположение   деталей   фигуры   в   исходной   конструкции   (треугольники,
таны, уголки, спички). Части фигуры. Место заданной фигуры
в конструкции. Расположение деталей. Выбор деталей в соответствии
с заданным контуром конструкции. Поиск нескольких возможных вариантов
решения. Составление и зарисовка фигур по собственному замыслу.
Разрезание и составление фигур. Деление заданной фигуры на равные по
площади части.
Поиск заданных фигур в фигурах сложной конфигурации.
Решение задач, формирующих геометрическую наблюдательность.
Распознавание (нахождение) окружности на орнаменте. Составление
(вычерчивание) орнамента с использованием циркуля (по образцу, по
собственному замыслу).
Объёмные фигуры: цилиндр, конус, пирамида, шар, куб. Моделирование
из проволоки. Создание объёмных фигур из развёрток: цилиндр,
призма шестиугольная, призма треугольная, куб, конус, четырёхугольная
пирамида, октаэдр, параллелепипед, усечённый конус, усечённая пирамида,
пятиугольная пирамида, икосаэдр (по выбору учащихся).
Форма организации обучения — работа с конструкторами:
—моделирование фигур из одинаковых треугольников, уголков;
—танграм:   древняя   китайская   головоломка.   «Сложи   квадрат»1.
«Спичечный» конструктор;
—конструкторы лего. Набор «Геометрические тела»;
—конструкторы «Танграм», «Спички», «Полимино», «Кубики»,
«Паркеты и мозаики», «Монтажник», «Строитель» и др. из электронного
учебного пособия «Математика и конструирование».
Универсальные учебные действия:
—ориентироваться в понятиях «влево», «вправо», «вверх», «вниз»;
— ориентироваться на точку начала движения, на числа и стрелки
1  → 1  ↓ и др., указывающие направление движения;
—проводить линии по заданному маршруту (алгоритму); —выделять фигуру заданной формы на сложном чертеже;
—анализировать расположение деталей (танов, треугольников, угол
ков, спичек) в исходной конструкции;
— составлять фигуры из частей, определять место заданной детали
в конструкции;
—выявлять закономерности в расположении деталей; составлять детали в
соответствии с заданным контуром конструкции;
— сопоставлять полученный (промежуточный, итоговый) результат
с заданным условием;
— объяснять (доказывать) выбор деталей или способа действия при
заданном условии;
— анализировать предложенные возможные варианты верного решения;
—моделировать объёмные фигуры из различных материалов (проволока,
пластилин и др.) и из развёрток;
— осуществлять развёрнутые действия контроля и самоконтроля:
сравнивать построенную конструкцию с образцом.
Планируемые результаты
Личностными результатами изучения данного курса являются:
— развитие любознательности, сообразительности при выполнении
разнообразных заданий проблемного и эвристического характера;
— развитие внимательности, настойчивости, целеустремлённости,
умения преодолевать трудности — качеств весьма важных в практической
деятельности любого человека;
— воспитание чувства справедливости, ответственности;
—   развитие   самостоятельности   суждений,
  независимости   и
нестандартности мышления.
Метапредметные результаты:
   сравнивать   разные   приемы   действий,   выбирать   удобные   способы   для
выполнения конкретного задания;
   моделировать   в   процессе   совместного   обсуждения   алгоритм   решения
числового кроссворда; использовать его в ходе самостоятельной работы;
 применять изученные способы учебной работы и приемы вычислений для
работы с числовыми головоломками;
 анализировать правила игры;
 действовать в соответствии с заданными правилами;
 включать в групповую работу;
   участвовать   в   обсуждении   проблемных   вопросов,   высказывать
собственное мнение аргументировать его;
   выполнять   пробное   учебное   действие,   фиксировать   индивидуальное
затруднение в пробном действии;
   аргументировать   свою   позицию   в   коммуникации,   учитывать   разные
мнения, использовать критерии для обоснования своего суждения;  сопоставлять полученный результат с заданным условием;
 контролировать свою деятельность: обнаруживать и исправлять ошибки;
 анализировать текст задачи: ориентироваться в тексте, выделять условие
и вопрос, данные и искомые числа (величины);
 искать и выбирать необходимую информацию, содержащуюся в тексте
задачи, на рисунке или в таблице, для ответа на заданные вопросы;
 моделировать ситуацию, описанную в тексте задачи;
   использовать   соответствующие   знаковосимволические   средства   для
моделирования ситуации;
 конструировать последовательность «шагов» (алгоритм) решения задачи;
 объяснять (обосновывать) выполняемые и выполненные действия;
 воспроизводить способ решения задачи;
 сопоставлять полученный результат с заданным условием;
 анализировать предложенные варианты решения задачи, выбирать из них
верные;
 выбрать наиболее эффективный способ решения задачи;
 оценивать предъявленное готовое решение задачи (верно, неверно);
 участвовать в учебном диалоге, оценивать процесс поиска и результат
решения задачи;
 конструировать несложные задачи;
  ориентироваться в понятиях «влево», «вправо», «вверх», «вниз»;
 ориентироваться на точку начала движения, на числа и стрелки 1 1/ т др,
указывающие направления движения;
 проводить линии по заданному маршруту (алгоритму);
 выделять фигуру заданной формы на сложном чертеже;
 анализировать расположение деталей в исходной конструкции;
   составлять   фигуры   из   частей.   Определять   место   заданной   детали   в
конструкции;
 выявлять закономерности в расположении деталей, составлять детали в
соответствии с заданным контуром конструкции;
 сопоставлять полученный результат с заданным условием;
 объяснять выбор деталей или способа действия при заданном условии;
 анализировать предложенные возможные варианты верного решения;
 моделировать объемные фигуры из различных материалов и из разверток;
   осуществлять   развернутые   действия   контроля   и   самоконтроля:
сравнивать построенную конструкцию с образцом.
Предметные результаты отражены в содержании программы.
Материальнотехническое обеспечение
1. Кубики (игральные) с точками или цифрами.
2. Комплекты карточек с числами:
1) 0, 1, 2, 3, 4, … , 9 (10); 2) 10, 20, 30, 40, … , 90;
3) 100, 200, 300, 400, … , 900.
3. «Математический веер» с цифрами и знаками.
4. Игра «Русское лото» (числа от 1 до 100).
5. Электронные издания для младших школьников: «Математика
и конструирование», «Считай и побеждай», «Весёлая математика»
и др.
6. Игра «Математическое домино» (все случаи таблицы умножения).
7. Математический набор «Карточкисчиталочки» (сорбонки) для
закрепления таблицы умножения и деления. Карточки двусторонние:
на одной стороне — задание, на другой — ответ.
8. Часовой циферблат с подвижными стрелками.
9. Набор «Геометрические тела».
10. Математические настольные игры: математические пирамиды
«Сложение в пределах 10; 20; 100», «Вычитание в пределах 10; 20; 100»,
«Умножение», «Деление» и др.
11. Палитра — основа с цветными фишками и комплект заданий к палитре по
темам «Сложение и вычитание до 10; до 100; до 1000», «Умножение и
деление» и др.
12. Набор «Карточки с математическими заданиями и планшет»:
запись стираемым фломастером результатов действий на прозрачной
плёнке.
13. Кочурова Е.Э. Дружим с математикой : рабочая тетрадь для учащихся 4
класса общеобразовательных учреждений. — М. : ВентанаГраф, 2008.
14. Плакат «Говорящая таблица умножения» / А.А. Бахметьев и др. —
М. : Знаток, 2009.
15. Таблицы для начальной школы. Математика: в 6 сериях. Математика
вокруг нас: 10 п.л. формата А1 / Е.Э. Кочурова, А.С. Анютина,
С.И. Разуваева, К.М. Тихомирова. — М. : ВАРСОН, 2010.
16. Таблицы для начальной школы. Математика: в 6 сериях. Математика
вокруг нас : методические рекомендации / Е.Э. Кочурова, А.С. Анютина,
С.И. Разуваева, К.М. Тихомирова. — М. : ВАРСОН, 2010.
Материалы для учащихся
1.Кочурова Е. Э. Я учусь считать: 1 класс: рабочая тетрадь для учащихся
общеобразовательных учреждений. – М.: ВентанаГраф
2.Кочурова Е. Э. Дружим с математикой: комплект рабочих тетрадей для 24
классов.– М.: ВентанаГраф
3.Рудницкая В. Н. Математика: дидактические материалы. В 2 ч.: комплект
рабочих тетрадей для 14 классов. – М.: ВентанаГраф
Литература для учителя 1. Гороховская Г.Г. Решение нестандартных задач — средство развития
логического мышления младших школьников // Начальная школа. —
2009. — № 7.
2. Гурин Ю.В., Жакова О.В. Большая книга игр и развлечений. —
СПб. : Кристалл; М. : ОНИКС, 2000.
3. Зубков Л.Б. Игры с числами и словами. — СПб. : Кристалл, 2001.
4. Игры со спичками: Задачи и развлечения / сост. А.Т. Улицкий,
Л.А. Улицкий. — Минск : Фирма «Вуал», 1993.
5. Лавлинскова Е.Ю. Методика работы с задачами повышенной трудности. —
М., 2006.
6. Сухин И.Г. 800 новых логических и математических головоломок. —
СПб. : Союз, 2001.
7. Сухин И.Г. Судоку и суперсудоку на шестнадцати клетках для детей. —
М.: АСТ, 2006.
8. Труднев В.П. Внеклассная работа по математике в начальной школе :
пособие для учителей. — М. : Просвещение, 1975.
9. Нестандартные задачи по математике: 1 класс/ Т. П. Быкова. – М.: Экзамен,
2012
10. Нестандартные задачи по математике: 2 класс/ Т. П. Быкова. – М.:
Экзамен, 2012
11. Нестандартные задачи по математике: 3 класс/ Т. П. Быкова. – М.:
Экзамен, 2012
12. Нестандартные задачи по математике: 4 класс/ Т. П. Быкова. – М.:
Экзамен, 2012
13. Развивающие задания: тесты, игры, упражнения: 1 класс/ Е. В. Языканова.
– М.: Экзамен, 2012
14. Развивающие задания: тесты, игры, упражнения: 2 класс/ Е. В. Языканова.
– М.: Экзамен, 2012
15. Развивающие задания: тесты, игры, упражнения: 3 класс/ Е. В. Языканова.
– М.: Экзамен, 2012
16. Развивающие задания: тесты, игры, упражнения: 4 класс/ Е. В. Языканова.
– М.: Экзамен, 2012
Интернетресурсы
1. http://www.vneuroka.ru/mathematics.php — образовательные
проекты портала «Вне урока»: Математика. Математический мир.
2. http://konkurskenguru.ru — российская страница международного
математического конкурса «Кенгуру».
3. http://4stupeni.ru/stady — клуб учителей начальной школы. 4 ступени.
4. http://www.developkinder.com — «Сократ» — развивающие игры
и конкурсы. 5. http://puzzleru.blogspot.com — головоломки, загадки, задачи
и задачки, фокусы, ребусы.

file_name: 1234 ПРОГРАММА ПО КУРСУ ЗАНИМАТЕЛЬНАЯ МАТЕМАТИКАdocx.docx

intro: Данный курс  предназначен для развития математических способностей учащихся, для формирования элементов логической и алгоритмической грамотности, коммуникативных умений младших школьников с применением коллективных форм организации занятий и использованием современных средств обучения. Создание на занятиях ситуаций активного поиска, предоставление возможности сделать собственное «открытие», знакомство с оригинальными путями рассуждений, овладение элементарными навыками исследовательской деятельности позволят обучающимся реализовать свои возможности, приобрести уверенность в своих силах.

title: Рабочая программа курса «Занимательная математика» для 1,2,3,4 классов


extracted_text:
Астана қаласы Білім басқармасы
М.Тынышпаев атындағы КазККА Ақмола колледжі
КЕЛІСІЛДІ
Оқуәдістемелік бөлім меңгерушісі
Абдрахманова С.Р.
______________________
«____»____________ 2016

БЕКІТЕМІН
Директордың оқуісі
жөніндегі орынбасары
Ахметжанова А.Ж.
_____________________
«____»__________ 2016
Ашық сабақтың  әдістемелік жоспары
Пәні: Электроника, микроэлектроника және микропроцессорлық техника
Тақырыбы: Жартылай өткізгішті диодтардың құрылысы
Әзірлеген: Онгарбаева Б.Б.

 » пәндік
циклдық әдістемелік комиссиясында
                                          қаралды
Хаттама № «____» _______2016
                                                                                ПЦӘК төрағасы: Онгарбаева Б.Б.
_________________
    «Арнайы Астана 2016ж
Пән аты:  Электроника, микроэлектроника және микропроцессорлық техника
Сабақтың тақырыбы: Жартылай өткізгішті диодтардың құрылысы
Сабақтың типі: Жаңа сабақты зерделеу
Сабақтың түрі: Жарыс сабақ
Сабақтың   мақсаты:  Жаңа   тақырып   және   өтілген   тақырыптар   бойынша   студенттер   білімін
жүйелеу және алған білімдерін болашақ  қызметінде, яғни, өндірісте қолдануға дағдыландыру.
Міндеттері:.
  1.  Қазіргі заманғы инновациялық және ақпараттықкоммуникативтік техникаларды пайдалану
әдісін қолдану арқылы білікті маман иесі болуға, сонымен қатар топпен ұжымдық жұмыс істеу
дағдысын қалыптастыру.
2. Cтуденттердің ақылойын, санасын, пәнге деген қызығушылын арттырып, ойындағысын ортаға
салып үйрену қабілеттерін дамыту.
3. Өз мамандықтарын құрмет тұтып, бірбіріне қолдау жасай білуге тәрбиелеу.
Сабақтың әдісі: Жарыс әдісі, баяндаутүсіндіру әдісі, сұрақжауап, логикалық ойлау әдісі.
Пәнаралық   байланыс:  Автоматика   негізі   және   дискреттің   құрылысы,   Телемеханикалық
бақылау негіздері және Электротехника.
Көрнекі   құралдар:  Мультимедиялық   проектор,   экран,   оқулықтар,   слайдтар,   үлестірме
қағаздар, тақта, зертханалық стенд.
САБАҚТЫҢ БАРЫСЫ
І. Ұйымдастыру кезеңі:
 Сәлемдесу, студенттерді түгендеу. (1 мин.)
ІІ. Қайталау сабағын тексеру:
Оқытушы:
Кіріспе сөз
   Құрметті,студенттер,   бүгінгі   сабағымызда   сіздерді   2   топқа   бөліп   отырғанымыздың
себебі – ұжым болып жаңа және өтілген  тақырыптарды қалай меңгергендеріңізді бақылау. Қай
топ студенттері қандай деңгейде білімдерін жүйелегенін саралау. Топтардың атауын пәнімізге
байланысты   келесідей   атауларға   бөлдік,   бірінші   топ   –   «Электрондар»,   екінші   топ   – «Микросхема», әрбір топтың өздеріңіз сайлаған топ басшысы болады. Оның міндеті:  тобының
сабақта белсенділік танытуын ұйымдастыру, сабақ барысында және болашақта өндіріс саласында
меңгерген білімдерін сабақ барысында қолдануға шақыру.
Ал, олай болса, топтармен және олардың лидерлерімен, сонымен бірге төсбелгілерімен
танысайық: (2 мин)
1.
«Электроника»  Мұса Нұрым.
Электроника тобының төсбелгісі.
2. «Микросхема»  Чиндаулетов Шыңғыс.
Микросхема тобының төсбелгісі.
Екі   топтың   жинаған   балдары   мен   жауаптарын   бақылап,   бағалап   отыру   үшін   топтың
студенті Бораншиева Алтынайды сайлаймыз.
Сабақ жоспары келесі кезеңдерден тұрады:
1. Өткен тақырыпты пысықтау.
2. Жаңа сабақты түсіндіру.
3. Әр   топтың   өтілген   тақырыптар   бойынша   білімдерін   тексеріп,   пысықтау   арқылы
студенттерді бағалау.
І кезең
Өткен тақырыпты пысықтау.
1. «Ыстық орындық» стратегиясы бойынша сұрақжауап жүргізу.
Ойынның   шарты:   әр   топтан   бір   студенттен   шығады,   ортадағы   орындыққа   отырады
қойылған викториналық сұрақтарға жауап бере бастайды. Жауап бере алмаған жағдайда
орнына қарсылас топтың студенті шығып қатысады, осылайша екі топ студенттері үй
тапсырмасы бойынша білімдерін пысықтайды. (5 мин.) 2. «Шебер қолдар» сайысы. Екі топқа үйге берілген тапсырма бойынша студенттер қолдан
жасаған макеттерін ұсынады және қорғайды. (6 мин.)
3. Өткен   тақырыпты   пысықтау   бойынша   екі   топтың   жинаған   балдарын   есептейік   және
сабаққа белсене қатынасып отырған студенттерді ескеру. (1 мин)
ІІ кезең
Жаңа сабақты түсіндіру:
1. Студенттерден қысқаша түсінік алу. (2 мин.)
2. Оқытушының түсіндірмесі. (3 мин.)
3. Видеоматериал. (3 мин.)
ІІІ кезең
1. «Адасқан түйіндер» ойыны. Оқытушы екі топқа екі сызбадан тұратын тапсырманы алдын
ала дайындайды. Екі тапсырманы екі топқа бірінші болып ұсынады, қай топ бірінші және
дұрыс жауап берсе сол берген жауаптары бойынша сызбаны стендте жинап іске қосуы
қажет. Осылай студенттердің ұжым болып шапшаң және алғыр қимылдарының арқасында
өз топтарына ұпай жинай алады. (7мин).
2. Кестені   толтыру.   Студенттер   берілген   тапсырманы   орындайды.   Кестені   толтыруға
берілген   уақыт   аяқталғаннан   кейін   оқытушы   дұрыс   жауабын   тақтаға   шығырады,   сол
уақытта   студентер   өз   білімдерін   тексереді.   Тексеріс   аяқталғаннан   кейін   таратылған
жинақталып бақылаушы студентке беріледі, ол әр топтың балын шығарады. (5 мин.)
3. Қарсыластар тапсырмасы. Екі қарсылас топтың студенттері бірбіріне тапсырма береді.
Бұл тапсырманы студенттер сабақ үстінде қояды. (5 мин).
4. Блицринг ойыны. Студенттерге жаңа тықырып бойынша сұрақтар беріледі, сұрақтарға
әрбір студент жауаптарын шапшаң жазу керек. (5 мин).
ІV.Сабақты қорытындылау
Инновациялықтехнологиялық   әдістәсілдерді   қолдану   арқылы   студенттердің   нәтижеге
бағытталған білім алу дағдысын қалыптастыра отырып бәсекелестікке лайық маман иесіне қол
жеткізе отырып әр топтың жинаған балдары бойынша жеңімпазды анықтау. Жеңіске жеткен топ
жеңілген топқа үй тапсырмасын береді. (2 мин).
V.Үй тапсырмасы
«Жартылай өткізгішті диодтардың түрлері» тақырыбына  видеоматериалдар жинақтау.
Ғ.Айғараева, Радиоэлектроника, Алматы 2006ж. 4148 беттер. (1 мин).
VI. Бағалау
Жұмыстарын жақсы қорғай алған, сұрақтарға тез жауап берген және дұрыс жауап берген
топтың барлық студентін «4» пен «5»ке бағалау және белсенді араласып атсалысқан студентпен
пікір айтуға қатысу деңгейі бойынша бағалау, топ лидерлері мен оның мүшелерінің еншісінде
(демократиялық бағалау). (2 мин).
Оқытушы Онгарбаева Б.Б.  _____________ Сабақтың құрылымдық  логикалық схемасы
Ұйымдастыру
кезеңі 1 минут
Оқытушы :
Кіріспе сөз
2 минут
І кезең
Өткен
пысықтау
тапсырмасын тексеру.
сабақты
үй
және
10 минут
ІІІ кезең
өтілген
топтың
Әр
бойынша
білімдерін  сұрақжауап  арқылы  тексеру  және
бағалау.
тақырыптар
20 минут
ІІ кезең
Жаңа
түсіндіру.
сабақты
7 минут
Сабақты қорытындылау
2 минут
Ұйымдастыру кезеңі 1 минут Үй тапсырмасы
1 минут
 Бағалау
 2 минут
Пайдаланылған әдебиеттер
Негізгі әдебиеттер:
1.Н.Нұрманов, Микросхематехника негіздері, Алматы 2008 жыл.
2. Ғ.Айғараева, Радиоэлектроника. Оқулық. – Астана: Фолиант, 2010. – 216 стр.
3. Г.Н.Акимова  Электронная техника: Учебник для техникумов и колледжей ж.д. трансп. М.:
Маршрут, 2003. – 290с.
4. И.П.Жеребцов, Основы электроники, Ленинград Энергоатомиздат, 2008 год.
5. Ф.Я.Либерман «Основы электроники на железнодорожном транспорте», 2008г.
6.В.Г.Бодиловский   «Полупроводниковые   и   электровакумные   приборы   в   железнодорожном
АТС», – М.: Транспорт, 2000.
Қосымша әдебиеттер:
1.  Классен К.Б. Основы измерений. Электронные методы и приборы в измерительной технике.
М.: Постмаркет, 2000.352с.
7. Бервинов В.И. Электроника, микроэлектроника, автоматика на железнодорожном транспорте.
– М.: Транспорт, 1987.
8.   Бодиловский   В.Г.   Электровакуумные   и   полупроводниковые   приборы   в   устройствах
автоматики, телемеханики и свяи. – М.:, Транспорт, 1986.
9.   Интегральные   микросхемы   и   их   зарубежные   аналоги.:   Справочник/Нефедов   А.В.   –   М.:
«КУбКа», 1997.
10. Калабеков Б.А. Цифровые устройства и микропроцессорные системы. – М.: Горячая линия –
Телеком, 2003.
7. Опадчий Ю.Ф., Глудкин О.П., Гуров А.И. Аналоговая и цифровая электроника. – М.:Горячая
Линия – Телеком, 1999. Сабақтың хронометражы және барысы
№
Сабақ кезеңдері
Кезеңдер мазмұны
1 Ұйымдастыру кезеңі
2 Білімдерін тексеру
1. «Ыстық орындық».
2. «Шебер қолдар».
Амандасу, студентердің  қатысуын
және аудиторияның дайындығын
тексеру, сабақ өткізу жоспары.
Топпен жұмыс.
«Сұрақжауап»
«Қолдан жасалған макеттерін қорғау»
Уақыты
3 мин
10 мин
3 Жаңа тақырыпты жеткізу әдісі
1. Студенттерден   қысқаша   түсінік
7 мин
5 Тақырыпты бекіту
1.«Адасқан түйіндер» ойыны.
2. Кестені толтыру.
3. Қарсыластар тапсырмасы.
4. Блицринг ойыны.
алу.
2. Оқытушының түсіндірмесі.
3. Видеоматериал.
1.   «Адасқан   түйіндер»   ойыны.   Екі
тапсырманы   екі   топқа   бірінші   болып
ұсынады, қай топ бірінші және дұрыс
жауап   берсе   сол   берген   жауаптары
бойынша сызбаны стендте жинап іске
қосуы қажет.
2.   Кестені   толтыру.
берілген тапсырманы орындайды.
  Студенттер
1. 3.   Қарсыластар   тапсырмасы.   Екі
қарсылас   топтың   студенттері   бір
біріне тапсырма береді.
2. 4.   Блицринг   ойыны.   Студенттерге
жаңа   тықырып   бойынша   сұрақтар
беріледі,   сұрақтарға   әрбір   студент
жауаптарын шапшаң жазу керек.
5  мин
5 мин
5 мин
5 мин 6 Сабақ қорытындысы
7 Бағалау
8 Үй тапсырмасы

1. Студенттерден қысқаша түсінік алу.
2. Оқытушының түсіндірмесі.
8
9
10 3. Видеоматериал.
  бойынша   бағалау,
Жұмыстарын   жақсы   қорғай   алған,
сұрақтарға   тез   жауап   берген   және
дұрыс жауап берген студентті бағалау
және   белсенді   араласып   атсалысқан
студентпен   пікір   айтуға   қатысу
деңгейі
  топ
лидерлері   мен   оның   мүшелерінің
еншісінде (демократиялық бағалау).
«Жартылай   өткізгішті   диодтардың
түрлері»
тақырыбына
видеоматериалдар жинақтау.
Ғ.Айғараева,
Алматы 2006ж. 4148 беттер.

Радиоэлектроника,
2 мин
2 мин
1 мин
Оқытушының қолы ___________________
САБАҚ ҚҰРЫЛЫМЫ
І. Ұйымдастыру кезеңі:
1. Сәлемдесу.
2. Жоқ студенттерді анықтау.
3. Студенттердің сабаққа дайындығын тексеру.
4. Аудиторияның дайындығын тексеру.
5. Сабақтың мақсаты мен міндетін қою.
ІІ. Қайталау сабағын тексеру:
Оқытушы:
Кіріспе сөз
   Құрметті,студенттер,   бүгінгі   сабағымызда   сіздерді   2   топқа   бөліп   отырғанымыздың
себебі – ұжым болып жаңа және өтілген  тақырыптарды қалай меңгергендеріңізді бақылау. Қай
топ студенттері қандай деңгейде білімдерін жүйелегенін саралау. Топтардың атауын пәнімізге
байланысты   келесідей   атауларға   бөлдік,   бірінші   топ   –   «Электрондар»,   екінші   топ   –
«Микросхема», әрбір топтың өздеріңіз сайлаған топ басшысы болады. Оның міндеті:  тобының
сабақта белсенділік танытуын ұйымдастыру, сабақ барысында және болашақта өндіріс саласында
меңгерген білімдерін сабақ барысында қолдануға шақыру.
Ал, олай болса, топтармен және олардың лидерлерімен, сонымен бірге төсбелгілерімен
танысайық:
«Электроника»  Мұса Нұрым. Электроника тобының төсбелгісі.
«Микросхема»  Чиндаулетов Шыңғыс.
Микросхема тобының төсбелгісі.
Екі   топтың   жинаған   балдары   мен   жауаптарын   бақылап,   бағалап   отыру   үшін   топтың
студенті Бораншиева Алтынайды сайлаймыз.
І кезең
Өткен тақырыпты пысықтау.
1. «Ыстық орындық» стратегиясы бойынша сұрақжауап жүргізу.
Ойынның   шарты:   әр   топтан   бір   студенттен   шығады,   ортадағы   орындыққа   отырады
қойылған викториналық сұрақтарға жауап бере бастайды. Жауап бере алмаған жағдайда
орнына қарсылас топтың студенті шығып қатысады, осылайша екі топ студенттері үй
тапсырмасы бойынша білімдерін пысықтайды.
2. «Шебер қолдар» сайысы. Екі топқа үйге берілген тапсырма бойынша студенттер қолдан
жасаған макеттерін ұсынады және қорғайды.
3. Өткен   тақырыпты   пысықтау   бойынша   екі   топтың   жинаған   балдарын   есептейік   және
сабаққа белсене қатынасып отырған студенттерді ескеру.
ІІ кезең
Жаңа сабақты түсіндіру.
1. Студенттерден қысқаша түсінік алу.
11 Оқытушының түсіндірмесі.
12 Видеоматериал.
ІІІ кезең
Жаңа тақырыпты бекіту. 1. «Адасқан түйіндер» ойыны. Оқытушы екі топқа екі сызбадан тұратын тапсырманы алдын
ала дайындайды. Екі тапсырманы екі топқа бірінші болып ұсынады, қай топ бірінші және
дұрыс жауап берсе сол берген жауаптары бойынша сызбаны стендте жинап іске қосуы
қажет. Осылай студенттердің ұжым болып шапшаң және алғыр қимылдарының арқасында
өз топтарына ұпай жинай алады.
2. Кестені   толтыру.   Студенттер   берілген   тапсырманы   орындайды.   Кестені   толтыруға
берілген   уақыт   аяқталғаннан   кейін   оқытушы   дұрыс   жауабын   тақтаға   шығырады,   сол
уақытта   студентер   өз   білімдерін   тексереді.   Тексеріс   аяқталғаннан   кейін   таратылған
жинақталып бақылаушы студентке беріледі, ол әр топтың балын шығарады.
3. Қарсыластар тапсырмасы. Екі қарсылас топтың студенттері бірбіріне тапсырма береді.
Бұл тапсырманы студенттер сабақ үстінде қояды.
4. Блицринг ойыны. Студенттерге жаңа тықырып бойынша сұрақтар беріледі, сұрақтарға
әрбір студент жауаптарын шапшаң жазу керек.
ІV.Сабақты қорытындылау
Инновациялықтехнологиялық   әдістәсілдерді   қолдану   арқылы   студенттердің   нәтижеге
бағытталған білім алу дағдысын қалыптастыра отырып бәсекелестікке лайық маман иесіне қол
жеткізе отырып әр топтың жинаған балдары бойынша жеңімпазды анықтау. Жеңіске жеткен топ
жеңілген топқа үй тапсырмасын береді.
V.Үй тапсырмасы
«Жартылай өткізгішті диодтардың түрлері» тақырыбына  видеоматериалдар жинақтау.
Ғ.Айғараева, Радиоэлектроника, Алматы 2006ж. 4148 беттер.
VI. Бағалау
Жұмыстарын жақсы қорғай алған, сұрақтарға тез жауап берген және дұрыс жауап берген
студентті бағалау және белсенді араласып атсалысқан студентпен пікір айтуға қатысу деңгейі
бойынша бағалау, топ лидерлері мен оның мүшелерінің еншісінде (демократиялық бағалау).

file_name: Ашық сабақ-категория 2016.doc

intro:
1.	«Ыстық орындық» стратегиясы бойынша сұрақ-жауап жүргізу.
Ойынның шарты: әр топтан бір студенттен шығады, ортадағы орындыққа отырады қойылған викториналық сұрақтарға жауап бере бастайды. Жауап бере алмаған жағдайда орнына қарсылас топтың студенті шығып қатысады, осылайша екі топ студенттері үй тапсырмасы бойынша білімдерін пысықтайды. (5 мин.)
2.	«Шебер қолдар» сайысы. Екі топқа үйге берілген тапсырма бойынша студенттер қолдан жасаған макеттерін ұсынады және қорғайды. (6 мин.)
3.	Өткен тақырыпты пысықтау бойынша екі топтың жинаған балдарын есептейік және сабаққа белсене қатынасып отырған студенттерді ескеру. (1 мин)

title: Жартылай откізгішті диодтардын курылысы


extracted_text:
В дружбе сила.
              Цели: развитие умений обучающихся вести рассуждения; формирование умений
аргументировать свою точку зрения; формирование нравственных качеств; умение дружить,
беречь дружбу.
1. Вступительная часть.
Звучит песня в записи или исполнении детей.
Сл. М. Пляцковского, муз. Е. Птичкина. Совершите чудо.
Ход мероприятия.
Землю обогнули маленькие нити,
Нити параллелей и зелёных рек.
Протяните руку, руку протяните,
Надо, чтобы в дружбу верил каждый человек.
Слово учителя. Ребята, давайте сейчас посмотрим друг другу в глаза, улыбнёмся и скажем: « Я желаю
тебе…» (Ребята говорят пожелания друг другу).
Сегодня классный час посвящён…(Открывается доска, слова «друг», «приятель», «товарищ» и написано
предложение «Друг – это тот, кто…»
Итак, тема нашего мероприятия: «Дружба». Я предлагаю поработать в группах (3 ряда).
2. Знакомство с понятием «дружба» (работа в группах).
Составление пословиц о дружбе.
Каждая группа получает конверт с пословицами. Необходимо собрать из отдельных слов пословицу.
1 группа. «Друг за друга стой – выиграешь бой».
2 группа. «С хорошим товарищем веселее при удаче, легче в беде».
3 группа. «Без друга на душе вьюга».
Обсуждение понятия «дружба».
Учитель. Молодцы, пословицы у Вас получились. Общая тема пословиц – дружба.
На доске вопросы, каждой группе предлагается высказать своё мнение.
Вопросы для обсуждения:
Как Вы понимаете слово «дружба»?
Кто такой друг?
Что значить «дружить»?
Есть ли определённые правила дружбы?
 «Друг», «приятель», «товарищ» одно ли значение у этих слов?
Далее идут высказывания обучающихся по этим вопросам.
Обобщение.
Учитель. Итак, мы с Вами рассказали друг другу, кто такой друг. Вы высказали интересные суждения о том,
как надо дружить и какие правила дружбы должны существовать. А сейчас я Вам предлагаю поиграть в
«Ромашку». Лепестки этого красивого цветка Вы заполните словами. Но не просто словами, а напишете на
каждом лепестке по одному самому главному, на Ваш взгляд, качеству, без которого дружба состояться не
может. (Каждой группе выдаётся по 3 лепестка, ребята пишут в тайне, а затем прикрепляют на доске.)
Все вместе, используя «ромашку», ещё раз отвечают на вопрос «Какими качествами должен обладать
настоящий друг?».
Комментирование ситуаций.
Учитель. А теперь я предлагаю Вам поработать консультантами. Каждая группа получает конверт. В нём Вы
найдёте описание той или иной ситуации. Задача Вашей группы – прокомментировать её. 1я группа. Твой друг употребляет плохие слова и выражения. Твои действия.
2я группа. Твой друг стал получать плохие отметки, и родители запрещают тебе с ним дружить. Твои
действия.
3я группа. Твой друг сделал чтото плохое, а наказывают тебя. Твои действия.
Обучающиеся в группах обсуждают, а затем предлагают свои комментарии всеобщему вниманию.
Формулирование правил, законов дружбы.
Учитель. Вы замечательно справились с работой консультантов. Предлагаю каждой группе на листочках
записать правила, законы дружбы. Мы их все прикрепим на доску и выберем общие законы для нашего класса.
Обучающиеся работают в группах, в итоге все вместе отбирают наиболее значимые для всех законы.
ЗАКОНЫ ДРУЖБЫ.
1. Помогай другу в беде.
2. Умей с другом разделить радость.
3. Не смейся над недостатками друга.
4. Останови друга, если он делает чтото плохое.
5. Умей принять помощь, совет, не обижайся на критику.
6. Не обманывай друга.
7. Умей признать свои ошибки, помириться с другом.
8. Не предавай своего друга.
9. Относись к своему другу так, как тебе хотелось бы, чтобы относились к тебе.
3. Чтение стихотворения и его обсуждение.
Учитель. Предлагаю послушать стихотворение, которое подготовили две наши ученицы.
Стихотворение читают подготовленные дети.
1я ученица.
Все живут не тужат, а со мной не дружат,
Предлагаю Ильиной: «Ты дружи со мной одной».
Есть разряд у Ильиной и девчонок свита,
Подружусь я с Ильиной – стану знаменитой.
2я ученица.
Все пятёрки до одной у Светловой Нади.
Я прошу: «Дружи со мной! Подружись хоть на день!
Будешь ты меня спасатьдашь контрольную списать».
А девчонка на дыбы! Говорит: «Молчала бы!»
Не вставать же на колени уговаривать подруг,
Напишу я объявленье: «Срочно требуется друг!»
Вопросы для обсуждения:
Почему с девочкой никто не хотел дружить?
Чтобы Вы ей посоветовали?
Можно ли заставить насильно дружить?
4. Заключительная часть.
Учитель. Я надеюсь, что теперь мы будем более внимательно относиться друг к другу. Будем стараться
выполнять законы дружбы, которые сами же издали. Эти законы мы поместим в нашем школьном уголке.
     Классный час заканчивается игрой «Найди друга». Все обучающиеся делятся на две группы. Одной
группе завязывают глаза, дают возможность походить по помещению, затем предлагают найти и узнать друг
друга. Узнать можно с помощью рук, ощупывая волосы, одежду, руки. Когда друг найден, игроки
меняются ролями. (Можно просто предлагать угадать, кто это из твоих одноклассников). Затем все
обучающиеся становятся в круг со словами: «Шире круг, шире круг» Дети берутся за руки и по очереди
говорят соседу чтонибудь приятное. Знаками внимания могут быть личностные качества, внешность,
умения, манера поведения и т.п. В ответ ребёнок говорит: «Спасибо…» и подкрепляет ещё одной
похвалой в свой адрес: «А ещё я думаю, что я…»
Звучит песня «Дружба», все рассаживаются по местам. Заключительное слово учителя. Я предлагаю дома написать письмо другу. В классе можно зачитать
(по желанию) или просто передать ему. Письмо можно писать любому однокласснику с предложением о
дружбе.
Наш классный час окончен. Всего доброго! Хороших Вам друзей!

file_name: В дружбе сила.doc

intro: Данное мероприятие развивает умение у обучающихся вести рассуждения; формирует умение аргументировать свою точку зрения; формирует нравственные качества; умение дружить, беречь дружбу. Учащиеся работают в группах, комментируют ситуации, отбирают, наиболее значимые для всех, законы дружбы, пишет письма одноклассникам с предложением дружбы.Данное мероприятие развивает умение у обучающихся вести рассуждения; формирует умение аргументировать свою точку зрения; формирует нравственные качества; умение дружить, беречь дружбу. Учащиеся работают в группах, комментируют ситуации, отбирают, наиболее значимые для всех, законы дружбы, пишет письма одноклассникам с предложением дружбы.

title: Праздник "В дружбе сила"