extracted_text:
6 класс
Контрольная работа за IV четверть I четверть
1. Решите задачу:
        На трёх участках заготовили 8527т торфа. На первом участке
заготовлено 3213т, на втором на 945 т меньше, чем на первом. Сколько
тонн торфа заготовлено на третьем участке?
2. Реши примеры:
9003 – 1423 ∙ 6            (1701 – 497) : 2
(1365 + 389) ∙ 5           4010 – 3024 : 4
7116 : 3 ∙ 4                   1058 ∙ 5 : 2
3. Выполни деление с остатком и сделай проверку:
4051 : 9                    9662 : 4
4. Построй прямоугольник со сторонами 8см и 3см. Обозначь буквами и
вычисли периметр. II четверть
1. Решите задачу:
        С трёх пасек получено 3050кг мёда. С первой пасеки получено 1267кг,
со второго 1056кг. Сколько килограммов мёда получено с третьей пасеки?

2. Реши примеры:
7125 – 1215 ∙ 4               3470 + 3702 : 2
(10000  8976) ∙ 5           8700 : 5 ∙ 4
3. Выполни деление с остатком и сделай проверку:
6231 : 5                    7742 : 3
4. Построй квадрат  со стороной  5см. Обозначь буквами и вычисли
периметр. III четверть
1. Решите задачу:
        В парниках вырастили 4750кг помидоров и огурцов. Огурцов
вырастили 2980кг. Сколько килограммов помидоров вырастили в
теплицах?
2. Реши примеры:
9216 : 4 ∙ 3               7524 : 6
987 ∙ 3                      8696 : 8              1009 ∙ 7
3. Выполни деление с остатком и сделай проверку:
571 : 2
4. Построй квадрат со стороной 4см. Обозначь буквами и вычисли
периметр.

file_name: 6кл Кр за 4 четверть.docx

intro: Контрольная работа в 6 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида проводится в конце четвёртой четверти для проверки знаний, умений и навыков обучающихся по предмету. Контрольная работа представлена в трёх вариантах. Первый вариант - самый сложный, второй - полегче, а третий - самый простой.

title: Контрольная работа за IV четверть в 6 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида.


extracted_text:
7 класс
Контрольная работа за IV четверть I вариант
1. Реши задачу:
        Фермер продал государству 5400т пшеницы, ржи в 2 раза меньше, чем
пшеницы,  а овса – в 5 раз меньше, чем ржи. Сколько всего тонн зерна
фермер продал государству?
2. Реши примеры:
(63105 – 62490) : 5 ∙ 16
4
5   + 2
9
11  + 1
2
5                9
10
11             3
7
15   8
1
12   2
9
15               3 + 5
11
12                1
3
4
1
5
7
8
3. Запиши десятичные дроби без знаменателя:
6
10 ,  7
18
100 ,
5
3
1000 ,  71
8
10 ,
5
100 ,  36
15
100 ,  2
567
1000 .
4. Построй две точки, симметричные относительно центра симметрии. II вариант
1. Реши задачу:
        Магазин «Ткани» продал 4620м ситца, сатина в 3 раза меньше, чем
ситца, а байки – в 4 раза меньше, чем ситца. Сколько всего метров ткани
продал магазин?
2. Реши примеры:
(35010  34338) : 7 ∙ 14
3
8   + 1
4
5  + 1
7
8                3
1
5                 7
4
7   1
5
9   4
6
7
8
9
6
3
3. Запиши десятичные дроби без знаменателя:
5
100 ,
8
1000 ,  7
3
10 ,  15
167
1000 ,  8 72
100 ,  1
1
10 .
4. Построй две точки, симметричные относительно оси симметрии. III вариант
1. Реши задачу:
        Протяжённость Московской окружной дороги около 60км, а
протяжённость Большой Московской кольцевой дороги в 9 раз больше.
Какова протяжённость Большой Московской кольцевой дороги?
2. Реши примеры:
(748 ∙ 9 – 1007 ∙ 2) ∙ 8 : 4
4
11   +  4
2
11                7
8
17     3
3
17
5

3. Запиши десятичные дроби без знаменателя:
3
10 ,  67
100 ,   4 376
81
1000 .
3
4. Построй квадрат со стороной 4см, обозначь его буквами и проведи оси
симметрии.

file_name: 7 кл Кр за 4 четверть.docx

intro: Контрольная работа в 7 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида проводится в конце четвёртой четверти для проверки знаний, умений и навыков обучающихся по предмету. Контрольная работа представлена в трёх вариантах. Первый вариант - самый сложный, второй - полегче, а третий - самый простой.

математика

group: Дисциплины

title: Контрольная работа за IV четверть в 7 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида.


extracted_text:
7 класс
Контрольная работа за II четверть I вариант
1. Реши задачу:
       Масса 5 пакетов с печеньем 6кг720г. Какова масса 3 таких пакетов с
печеньем?
2. Реши примеры:
34кг549г+56кг372г                 6т792кг ∙ 4
56ц80кг+21ц93кг                    1км122м ∙ 9
68км132м 28км146м             44м200мм : 6
45р. – 15р.16к.                        5р.73к. : 3
3. Выполни действия:
209764 + 17060 ∙ 30 : 50 – 109020
4. Построй прямоугольник со сторонами 4см3мм и 2см5мм, обозначь его
буквами и вычисли периметр. II вариант
1. Реши задачу:
       Масса 6 мотков пряжи  1кг800г. Какова масса 3 таких мотков?
2. Реши примеры:
72т821кг+38т149кг                 27т945кг ∙ 5
7т5ц+18т9ц                              15км148м : 5
5км680м 2км939м
16т – 3т139кг
3. Выполни действия:
632800 : 70 ∙ 40  15320
4. Построй квадрат со стороной 4см3мм, обозначь его буквами и вычисли
периметр. III вариант
1. Реши задачу:
       Масса 3 пакетов с конфет 600г. Какова масса 4 таких пакетов конфет?
2. Реши примеры:
15ц16кг+1ц33кг                         1р.12к. ∙ 4
16т327кг+12т142кг                    5м6дм : 7
56км279м 13км279м
1р. – 56к.
3. Выполни действия:
270 ∙ 30 : 90 ∙ 50
4. Построй квадрат со стороной  5см, обозначь его буквами и вычисли
периметр.

file_name: 7кл Кр За 2 четверть.docx

intro: Контрольная работа в 7 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида проводится в конце второй четверти для проверки знаний, умений и навыков обучающихся по предмету. Контрольная работа представлена в трёх вариантах. Первый вариант - самый сложный, второй - полегче, а третий - самый простой.

title: Контрольная работа за II четверть в 7 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида.


extracted_text:
7 класс
Контрольная работа за III четверть I вариант
1. Реши задачу:
        В садовом питомнике 1344 саженца. Восьмая часть саженцев – вишни,
двенадцатая – груши, остальные саженцы – яблони. Сколько яблонь в
питомнике?
2. Реши примеры:
2603 ∙ 21 + 16095 : 15
1548 : 18 ∙ 16 + 2001
(24096 – 23712) ∙ 51 + 54044 : 4
3. Построй ломаную линию длиной 15см, состоящую из четырёх
отрезков.
II вариант
1. Реши задачу:
        На стройку доставили 4275т строительных материалов. Девятая часть
этого груза – цемент, остальной груз – кирпичи. Сколько тонн кирпичей
доставили на стройку?
2. Реши примеры:
76038 : 19 ∙ 18
612 ∙ 4 + 1050 : 75
3. Построй ломаную линию длиной 12см, состоящую из трёх отрезков. III вариант
1. Реши задачу:
        На теплоход погрузили 198т муки, крупы в 2 раза меньше, чем муки, а
сахара на 2т меньше, чем крупы. Сколько тонн сахара погрузили на
теплоход?
2. Реши примеры:
72425 : 5 + 1028 ∙ 36
480 ∙ 32
872 : 8 ∙ 41
3. Построй ломаную линию длиной 10см, состоящую из двух отрезков.

file_name: 7кл Кр за 3 четверть.docx

intro: Контрольная работа в 7 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида проводится в конце третьей четверти для проверки знаний, умений и навыков обучающихся по предмету. Контрольная работа представлена в трёх вариантах. Первый вариант - самый сложный, второй - полегче, а третий - самый простой.

title: Контрольная работа за III четверть в 7 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида.


extracted_text:
8 класс
Контрольная работа по теме:
«Арифметические действия с целыми
числами и десятичными дробями» I вариант
1. Реши задачу:
        С первого участка собрано 8030кг овощей, со второго на 2078кг меньше,
чем с первого участка, а с третьего – на 1805кг больше, чем со второго
участка. Сколько килограммов овощей собрано с трёх участков?
2. Реши примеры:
68,9 ∙ 49 – 589,5 : 45 + 2430,9 : 37
8840 : 26 + 3408 ∙ 19
3. Реши уравнения:
х  + 0,75 = 1                    х – 12,09 = 295,91
4. Начерти план пришкольного участка прямоугольной формы, если его
длина 400м, а ширина 250м. Масштаб 1см:100м. II вариант
1. Реши задачу:
        В состав делегатов съезда было избрано 3675 мужчин, а женщин на 2344
человека меньше. Сколько делегатов было избрано на съезд?
2. Реши примеры:
46,75 ∙ 39 + 148,4            125346 – 5248 ∙ 8
5248 : 16
3. Реши уравнения:
х  + 9054 = 10536                  493,3  х = 300,4
4. Начерти прямоугольник со сторонами 8см и 4см. Вычисли его площадь.
III вариант
1. Реши задачу:
        Для посадки привезли 4435 саженцев яблонь, а саженцев груш на 2867
меньше. Сколько всего саженцев привезли для посадки?
2. Реши примеры:
1748 + (328775 + 345493) : 7
(748 ∙ 9 – 1007 ∙ 2) ∙ 8
3. Реши уравнение:
х  + 0,8 = 1
4. Начерти квадрат со стороной 5см и вычисли его площадь.

file_name: 8 кл КР по теме  порядок.docx

intro: Контрольная работа в 8 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида проводится в конце изучения темы: "Арифметические действия с целыми числами и десятичными дробями»  для проверки знаний, умений и навыков обучающихся по данной теме. Контрольная работа представлена в трёх вариантах. Первый вариант - самый сложный, второй - полегче, а третий - самый простой.

title: Контрольная работа по теме: «Арифметические действия с целыми числами и десятичными дробями». 8 класс специальной (коррекционной) школы VIII вида


extracted_text:
8 класс
Контрольная работа за IV четверть I вариант
1. Комбайнёр за 3 дня убрал 100га пшеницы. В первый день он убрал 37,2га, во
второй день – на 6,75га меньше, чем в первый день. Сколько гектаров
пшеницы убрал комбайнёр в третий день?
2. Реши примеры:
2,5 : 4 ∙ 28 + 43,068 ∙ (0,723 + 18,277)
4т590кг ∙ 24 + 8т060кг : 20 + 15т060кг : 15
3. Вырази в см²:
2дм²23см²               7дм²                186дм²89см²
9дм²1см²                 185дм²            70дм²2см²
   Вырази  в дм²:
35см²                       400см²            2790см²
70см²                       624см²            26020см²
4. Прострой треугольник КМЕ, симметричный треугольнику АВС,
относительно центра симметрии О. II вариант
1. Автомашина за три дня прошла 500км. В первый день она прошла
175,25км, во второй – 150,25км. Сколько километров прошла
автомашина  в третий день?
2. Реши примеры:
(0,876 : 4 + 327,6 : 12) ∙ 7 + 97,8
7т254кг ∙ 18 + 35т751кг : 17
3. Вырази в дм²:
5м²                   4м² 8дм²
57м²                 75м²33дм²

   Вырази  в м²:
25дм²                       700дм²
3дм²                          613дм²
4. Прострой треугольник КЕМ, симметричный треугольнику АВС,
относительно оси симметрии h. III вариант
1. Отец заработал 60,5 рублей. В универмаге он истратил 19,3 рубля, а в
гастрономе – 3,1 рубля. Сколько денег у него осталось?
2. Реши примеры:
49,56 : 7 + 0,172 ∙ 25
2т568кг ∙ 34 + 65т968ег : 16
3. Вырази в дм²:
56м²                    13м² 67дм²
349м²                  30м²40дм²

   Вырази  в м²:
80дм²                            770дм²
604дм²                          6734дм²
4. Прострой отрезок  КС, симметричный отрезку АВ, относительно оси
симметрии l.

file_name: 8кл Кр за  4 четверть.docx

intro: Контрольная работа в 8 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида проводится в конце четвёртой четверти для проверки знаний, умений и навыков обучающихся по предмету. Контрольная работа представлена в трёх вариантах. Первый вариант - самый сложный, второй - полегче, а третий - самый простой.

title: Контрольная работа за IV четверть в 8 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида.


extracted_text:
8 класс
Контрольная работа за II четверть I вариант
1. Реши задачу:
        Крышка кухонного стола имеет длину 90см, а ширину 60см.
2
3
площади стола занять посудой. Чему равна незанятая площадь стола?
2. Найди значение выражения:
(28,45 ∙ 12 + 41,353 ∙ 50) : (1,56 ∙ 78  96,68)
3. Реши примеры:
7
8  +
5
6
9
10
1
2
5
7  +
5
21
4
42            34
7
9
4. Построй треугольник со стороной 6см и прилежащими к ней углами:
60° и 75°.
II вариант
1. Реши задачу:
        Длина цеха 37м, а ширина на 25м меньше. Вычисли площадь цеха.
2. Найди значение выражения:
17,008 ∙ 29 + 140,85 : 15
3. Реши примеры:
1
3  +
2
6
47
20
3
4            1
7
11
4. Построй треугольник со сторонами4см и  6см и  углу между ними в 75°. III вариант
1. Реши задачу:
      Длина классной комнаты 7м, а ширина 6м. Какова её площадь?
2. Найди значение выражения:
(820015 – 746809) + (110011 – 96975) ∙ 18
3. Реши примеры:
1
2  +
3
6
5
9
1
6           1 +
3
4
4. Построй треугольник со сторонами 3см и  5см и углом между ними в
55°.

file_name: 8кл Кр за 2 четверть.docx

intro: Контрольная работа в 8 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида проводится в конце второй четверти для проверки знаний, умений и навыков обучающихся по предмету. Контрольная работа представлена в трёх вариантах. Первый вариант - самый сложный, второй - полегче, а третий - самый простой.

title: Контрольная работа за II четверть в 8 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида.


extracted_text:
8 класс
Контрольная работа за III четверть 1. Реши задачу:
I вариант
        В хозяйстве собрали 7,8ц капусты, свёклы в 3 раза меньше, чем капусты,
а картофеля в 2 раза больше, чем капусты и свёклы вместе. Сколько
картофеля собрали?
2. Реши примеры:
(1  0,999) + (14,35 + 18,067) ∙ 27 + 3288,6 : 58
1
10  : 7
2
2
5  × 6 : 10
1
18  × 9
12
15  : 24
15
42  × 14               14
7
5  × 5 : 15            2
3. Замени десятичными дробями:
4м28см               3дм                 5м8см
7ц20кг                6р.48к.           5км678м
3м5дм               7т13кг               96ц56кг
4. Замени целыми числами, полученными при измерении:
0,21м                    5,78р.                    7,456т
600,7т                   0,5см                     6,6см
15,61ц                  0,28кг                    0,9см
5. Построй прямоугольник со сторонами 6см и 3см. Обозначь его буквами
и вычисли его площадь и периметр. 1. Реши задачу:
II вариант
        С первого поля собрали 12,8т пшеницы, со второго в 2 раза больше, чем с
первого поля, а с третьего поля столько, сколько с первого и второго полей
вместе . Сколько тонн пшеницы собрали с трёх полей?
2. Реши примеры:
1000000 – 70035 : 35 + 1497 ∙ 9
12  × 12                2 7
7
10  : 3               9
19
3
3 1
4  : 4                     6
7  : 7 × 14
5
8  × 32
3. Замени десятичными дробями:
6м78см               7дм                 5м12см
35ц65кг               6р.70к.          1км678м
4. Замени целыми числами, полученными при измерении:
0,97м                    6,12р.                    8,432т
9,6т                       0,7см                    8,8см
5. Построй прямоугольник со сторонами 6см и 4см. Обозначь его буквами
и вычисли его площадь и периметр. III вариант
1. Реши задачу:
        В хозяйстве собрали с первого поля 3,6т картофеля, а со второго поля – в
3 раза больше, чем с первого. Сколько тонн картофеля собрали с двух полей?
2. Реши примеры:
902300 – 28128 : 12 – 344 ∙ 5
5
2
15  × 5
6
11  : 12
1
4  × 2               3
1
7  × 7
3
5  : 6
3. Замени десятичными дробями:
6м11см               3дм6см              81м67см
1ц67кг                21р.15к.           9км111м
4. Замени целыми числами, полученными при измерении:
11,56м                  45,59р.                  4,809т
6,793т                   5,2см                     5,5см
5. Построй квадрат со стороной 5см. Обозначь его буквами и вычисли его
площадь и периметр.

file_name: 8кл Кр за 3 четверть.docx

intro: Контрольная работа в 8 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида проводится в конце третьей четверти для проверки знаний, умений и навыков обучающихся по предмету. Контрольная работа представлена в трёх вариантах. Первый вариант - самый сложный, второй - полегче, а третий - самый простой.

title: Контрольная работа за III четверть в 8 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида.


extracted_text:
9 класс
Контрольная работа за II четверть I вариант
1. Реши задачу:
       Школьники посадили 2720 деревьев. 10% всех деревьев – клёны, 25%
липы, остальные деревья – берёзы. Сколько берёз посадили школьники?
2. Найди:
36% от 5786                     14% от 18
75% от 37,18                    35% от 7267
12% от 3,672                    55% от 276
3. Реши пример:
(79,34 + 96,38) : 46 + (44,16 – 19,824) : 48
4. Вычисли объём прямоугольного параллелепипеда, длина которого 4,5м,
ширина 7м, а высота 3м. II вариант
1. Реши задачу:
       В парке 1200 деревьев. 40% всех деревьев  липы, остальные деревья –
дубы. Сколько дубов в парке?
2. Найди:
44% от 7200                     27% от 13
15% от 150                       34% от 126
4% от 700                         9% от 5,66
3. Реши пример:
(1000000 – 6700 ∙ 36 – 485968) : 32 + 160 ∙ 30
4. Вычисли объём прямоугольного параллелепипеда, длина которого 7,2м,
ширина 4м, а высота 2м. III вариант
1. Реши задачу:
       Улов рыбаков составил 300кг рыбы. 50% всей рыбы – щуки, остальная
рыба – сом. Сколько килограммов сома выловили рыбаки?
2. Найди:
5% от 7200                     6% от 1000
16% от 800                     18% от 5000
1% от 200                       76% от 7000
3. Реши пример:
(88076 + 4876) ∙ 4 + 308 ∙ 84
4. Вычисли объём прямоугольного параллелепипеда, длина которого 4м,
ширина 3м, а высота 2м.

file_name: 9 кл Кр за 2 четверть.docx

intro: Контрольная работа в 9 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида проводится в конце второй четверти для проверки знаний, умений и навыков обучающихся по предмету. Контрольная работа представлена в трёх вариантах. Первый вариант - самый сложный, второй - полегче, а третий - самый простой.

title: Контрольная работа за II четверть в 9 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида.


extracted_text:
9 класс
Контрольная работа за IV четверть I вариант
1. Реши примеры:
       На пришкольном участке с первой грядки собрали 16,7кг клубники, со
второй на 4,75кг больше, чем с первой а с третьей – на 1,75кг больше, чем с
первой. Каков урожай клубники?
2. Реши примеры:
(49,387 + 24,489) : 92+(0,103 ∙ 26 – 0,013 ∙ 19)
82,32 : 84 + 12,4 ∙ 28 – 324,378 : 54
3. Построй прямоугольник со сторонами 6см и 2см. Проведи в нём оси
симметрии.
II вариант
1. Реши примеры:
       Тракторист вспахал в первый день 14,8га, во второй день на 1,9га больше,
чем в первый, а в третий день на 3,5 га меньше, чем во второй день. Сколько
гектаров вспахал тракторист за три дня?
2. Реши примеры:
307,2 : 48 ∙ 35 – 327,264 : 96
(144,2 – 100,304) : 62 + 0,305 ∙ 26
3. Построй прямоугольник со сторонами 8см и 4см. Проведи в нём оси
симметрии. III вариант
1. Реши примеры:
       Поезд за первый час прошёл  60,5км, а за второй день – на 5,7км меньше.
Сколько километров прошёл поезд за два часа?
2. Реши примеры:
(59993 + 15040 – 39149) ∙ 5 + 0,082 ∙ 60
(12,144 + 0,36 ∙ 15) : 17
3. Построй квадрат со стороной  5см. Проведи в нём оси симметрии.

file_name: 9 кл КР за 4 четверть.docx

intro: Контрольная работа в 9 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида проводится в конце четвёртой четверти для проверки знаний, умений и навыков обучающихся по предмету. Контрольная работа представлена в трёх вариантах. Первый вариант - самый сложный, второй - полегче, а третий - самый простой.

title: Контрольная работа за IV четверть в 9 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида.


extracted_text:
9 класс
Контрольная работа за III четверть I вариант
1. Реши задачу:
        Кролик съедает за день 900г продуктов. Из них трава составляет 70%, а
зерно – 6%. Сколько граммов других продуктов съедает в день кролик?
2. Реши примеры:
840 ∙ 12 – 37950 : 75 + 907 : 32
103140 : 573 + 730 ∙ 19 – 29440 : 32
(0,876 : 4 + 327,6 : 12) ∙ 7 – 97,8
1
4  : 11 + 4
2
5  ∙ 10  5
7
8  : 2
8
3. Радиус окружности 6см. Вычисли длину этой  окружности.
II вариант
1. Реши задачу:
        Индейка съедает за день 300г продуктов. Из них зерно составляет 35%, а
морковь – 10%. Сколько граммов других продуктов съедает в день индейка?
2. Реши примеры:
350525 : 175 – 55200 : 120 + 2013 ∙ 416
(18,9 ∙ 6 – 9,017 ∙ 3) : 3
49,56 : 14 + 0,175 ∙ 25
3
5  : 4  2
2
3  : 5 + 3
1
5  ∙ 8
7 3. Радиус окружности 3см. Вычисли длину этой  окружности.
III вариант
1. Реши задачу:
        Водитель проехал 30км. Из них 10% пути он ехал по городу. Сколько
километров водитель ехал по городу?
2. Реши примеры:
121 ∙ 5 – 324        777 : 7 – 55         152 + 311 ∙ 2
321 + 936 : 3        14,5 + 24,4          0,7 ∙ 5
48,15 + 1,33         3,12 ∙ 2                 5,6 : 8
91,52650,312      144,721,4           0,14 : 2
1
7  + 2
3
7           8
4
5   5
1
5
5
6  ∙ 3
7
16  : 21
4
3. Радиус окружности 2см. Вычисли длину этой  окружности.

file_name: 9кл Кр за 3 четверть.docx

intro: Контрольная работа в 9 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида проводится в конце третьей четверти для проверки знаний, умений и навыков обучающихся по предмету. Контрольная работа представлена в трёх вариантах. Первый вариант - самый сложный, второй - полегче, а третий - самый простой.

title: Контрольная работа за III четверть в 9 классе специальной (коррекционной) школы VIII вида.


description:
20 ∙ 2
30 ∙ 3
60 ∙ 1
20 ∙ 4
20 ∙ 3 – 48
40 ∙ 2 – 37
30 ∙ 3 – 45
20 ∙ 5 – 77
80 : 8 ∙ 7
20 ∙ 4 : 2
50 ∙ 2 : 10
0 : 5 ∙ 6
300 ∙ 3
200 ∙ 2
500 ∙ 2
200 ∙ 5
600 : 6 ∙ 9
900 : 9 ∙ 5
800 : 8 ∙ 1
1000 : 2 ∙ 0
10 ∙ 7
40 ∙ 2
70 ∙ 0
50 ∙ 2
60 : 3
20 : 2
90 : 3
100 : 2
90 : 10 + 23
100 : 2 – 23
40 : 2 – 7
30 ∙ 2 – 56
30 ∙ 3 : 9
10 ∙ 10 : 5
60 : 10 ∙ 7
70 : 10 ∙ 0
100 : 5
80 : 4
40 : 2
50 : 5
90 : 3 – 15
10 ∙ 10 – 78
27 ∙ 10 – 120
13 ∙ 10 – 30
50 : 10 ∙ 9
30 : 3 ∙ 7
40 : 2 ∙ 4
10 ∙ 9 : 3
200 ∙ 4
500 ∙ 1
300 ∙ 2
400 ∙ 2
1000 : 5
800 : 8
600 : 2
400 : 2
500 : 5
1000 : 2
900 : 3
700 : 7
900 : 3 ∙ 4
400 : 2 ∙ 5
800 : 4 ∙ 3
1000 : 5 ∙ 4
200 : 2 ∙ 8
600 : 3 ∙ 4
500 : 5 ∙ 2
700 : 7 ∙ 3
Сравните. Поставьте знаки  >,  < или =.
8 ∙ 100 … 100 ∙ 8
900 : 3 … 800 : 4
400 : 4 … 900 : 9
900 ∙ 1 … 900 : 1
500 ∙ 2 … 200 ∙ 5
9 ∙ 100 … 100 ∙ 7
200 ∙ 2 … 800 : 2
0 ∙ 300 … 600 ∙ 0
200 ∙ 3 … 300 ∙ 2
1000 : 5 … 1000 : 2
500 : 5 … 500 ∙ 1
600 : 3 … 600 : 2

intro: Карточки представляют из себя математический тренажёр для 5 класса специальной (коррекционной) школы 8 вида по теме: "Устное умножение и деление на однозначное число в пределах 1 000".  Предназначены для совершенствования вычислительных  навыков по данной теме.  Состоят из различных видов примеров.

title: Математический тренажёр для 5 класса специальной (коррекционной) школы 8 вида по теме: "Устное умножение и деление на однозначное число в пределах 1 000"


extracted_text:
Открытый урок русского языка «Школа 2100»
Тема: Повторяем корень слова.
Цель:
– развитие умения находить корень слова, подбирать и группировать однокоренные слова;
Задачи:
 учить выделять корень в словах
– развитие умения составлять устный рассказ по картинке
 развивать орфографическую зоркость
  воспитывать чувство коллективизма, умение работать  в паре
Формирование УУД
1) представлять информацию в виде
схемы;
2) выявлять сущность, особенности
объектов;
Познавательные УУД:
1) развиваем умения извлекать информацию из схем, иллюстраций,
текстов;
3) на основе анализа объектов делать выводы;
4) обобщать и классифицировать по признакам;
5) ориентироваться на развороте учебника;
6) находить ответы на вопросы в иллюстрации. Регулятивные УУД:
1) развиваем умение высказывать своё предположение на основе работы с материалом учебника;
2) оценивать учебные действия в соответствии с поставленной задачей;
3) прогнозировать предстоящую работу (составлять план);
4) осуществлять познавательную и личностную рефлексию.
Коммуникативные УУД:
1) развиваем умение слушать и понимать других;
2) строить речевое высказывание в соответствии с поставленными задачами;
3) оформлять свои мысли в устной форме;
4) умение работать в паре.
Личностные результаты:
1) развиваем умения выказывать своё отношение к героям, выражать свои эмоции;
2) оценивать поступки в соответствии с определённой ситуацией;
3) формируем мотивацию к обучению и целенаправленной познавательной деятельности.
Этапы урока
Ι
. Актуализация знаний.
Повторение.
Ход урока
  Откройте печатную тетрадь на с. 25
– Поставьте точку на верхней строке. Запишем дату.
Комментированная запись числа.
 Какой вид работы нам предстоит выполнить? (чистописание)
 Составьте примерный план работы на этом этапе урока.
(письмо заглавных букв О чтение и запись предложения, поиск опасных мест в словах
работа со словарными словами)
  .Ι  Чистописание.
1. – Что вы видите на рисунке?    что   можно   узнать,   если   внимательно   рассмотреть   кольца   на   пне?   (Можно   узнать   о
возрасте   дерева,   сколько   годичных   колец,   столько   лет   дереву).Нарисуйте   годичные
кольца так, чтобы дереву было 2 года.
 Какие фигуры у нас показаны на 1й строке? (круг, овал)
 Какая из этих фигур является элементом какойлибо заглавной письменной буквы?(овал
элемент буквы О). Пропишите букву О.
– Прочитайте предложение.
Чем интересно слово Орел? Одинаково ли пишется это слово, когда обозначает название
города и название птицы? (Нет)
 Как вы думаете, почему город получил такое название?
 Какое опасное место вы заметили в слове город?
Запишите предложение и проверьте написанное. Подчеркните опасные места в словах.
Какое слово нельзя переносить?  Орел
 Почему?
– Что мы сейчас делали?
– Чему учились?
– Какие знания повторили?
II. Словарная работа.
– Прочитайте слова: ромашка, ребята, девочка, сапоги, фломастер, погода.
–Поработайте со словами, пользуясь планом:
(Прокомментируйте эти слова, используя алгоритм работы со словарными словами.
 1.Читаю слово. 2.Ставлю знак ударения. 3.Называю безударную гласную.
4.Подчёркиваю, запоминаю.)  Самооценка. ( Какой вид работы выполнял? (Работал со
словарными словами).  Ты справился с заданием сам или с чьейто помощью?  Оцени
свою работу.)
– Назовите слова, которые отвечают на вопрос кто? (Ребята, девочка)
ΙΙI.Введение в новую тему. II. Формулирование
проблемы, планирование
деятельности.
 Прочитайте слова на стр.25. – Что вы можете о них сказать? Обсудите в парах.  Как вы
догадались, что это однокоренные слова? По каким признакам? Придумайте задание к
этим словам.
Вы уже догадались, о чем пойдет речь на уроке сегодня?
IV.Формулирование темы и цели урока.
1. Учитель рассказывает сказку.
Встретились однажды корень куста и корень слова.
– Здравствуй, – говорит один, – я корень, а ты кто?
– Я тоже корень, – отвечает другой.
– Я в земле живу, – сказал первый. – А ты где живёшь?
– А я живу в словах, – ответил второй.
– Ну, какой же корень может жить в словах! – усмехнулся первый. – Вот я корень
так корень! Посмотри: от меня в земле берут начало ростки, вырастает целый куст
смородины или орешника, а то и целое дерево. А от тебя что растёт?
– Ребята, а вы знаете, что «вырастает» из корня слова? (Новые слова.)
– Какова будет тема урока? (Повторяем корень слова.)
2. Составим план урока.
План (примерный).
1) Что такое корень слова?
2) Что такое однокоренные слова?
3) Как найти корень в слове?
– Что мы сейчас делали? (Планировали свою деятельность.)
 Что будем делать сейчас?  (Будем находить однокоренные слова) ΙΙI. Развитие умений –
применение знания.
V. Поиск решения проблемы.
1. Исключение лишних слов. Вывод: Однокоренные слова – близкие по значению.
2. Работа по учебнику: Упражнение 42,страница 38.
Вывод: однокоренные слова имеют общую часть – корень.
ΙV. Итог урока.
Назовите два признака однокоренных слов.
1. Близкие  по значению.
2. Общая часть – корень
Что мы сейчас делали?(Выявляли признаки однокоренных слов)
Какие умения формировали? (Умение работать с информацией.)
 Откуда мы её получали? (из карточек, из рассказа, из заданий в тетради).
– Вспомните, на чём я остановилась, рассказывая сказку про два корня.
– Знаете, что ответили люди на их спор?
Не спорьте, друзья, оба вы нам необходимы. Нужны нам и такие корни, от которых
хорошие   растения   вырастают,   очень   нужны   и   такие,   от   которых   новые   слова
вырастить можно.
– Что такое корень? (Общая часть однокоренных слов.)
– Почему оба корня – и растения, и слова – важны и нужны?
– Что у этих корней общее?
– Что надо знать о правописании корня в однокоренных словах? (Он пишется одинаково.)
– Какие ещё знания мы повторили сегодня на уроке? – Что у вас получалось сегодня лучше всего?
– В чём испытали затруднения?
– Что постараетесь сделать лучше на следующем уроке?
– Оцените свою работу цветным кружком .
Рекомендации по оцениванию достижений учащихся
1. Работа в учебнике
 Отметить учеников, которые правильно выполнили задания к упражнению.
 Отметить учеников, которые правильно записывали однокоренные слова и выделяли корень.
2. Работа в тетради
 Отметить учеников, которые сформулировали тему урока и хорошо отвечали на вопросы учителя.
 Отметить учеников, которые аккуратно и красиво записывали слова и предложения.
 Отметить учеников, которые правильно написали словарные слова.

file_name: корень, однокоренные слова.docx

intro: разработка урока

title: Урок русского языка по теме:"Повторяем корень  слова" 2 класс


extracted_text:
ВВОДНЫЙ УРОК. ЗНАКОМСТВО С УЧЕБНИКОМ
«РУССКИЙ ЯЗЫК. ЧТО МЫ ЗНАЕМ О СЛОВЕ»
(урокярмарка)
Цели:  обобщить   знания   о   составе   и   значении   слова,   особенностях
однокоренных слов; познакомить с новым учебником.
Ход урока
I. Введение в тему урока.
Выходят два коробейника.
1й коробейник.
2й коробейник.
1й коробейник.
2й коробейник.
Добрый день,
Гости званые и желанные.
Люди старые и молодые,
Женатые и холостые.
Вы, купцы российские,
Люди торговые.
Собрались мы на ярмарку,
На веселую, на старинную.
Давай подходи и других приводи!
Я сам пригож и товар мой хорош!
Пролегли от городов
Путидороженьки
По всему белу свету.
Как по этим путямдороженькам
Идет славушка великая
Про язык наш могучий.
1й коробейник. А ты думаешь, что, сидя в этом классе, многое о русском
языке сказать можно?
2й коробейник.
1й коробейник.
Все – не все! Мало или много!
На ярмарке все можно.
Покупайте! Продавайте!
И товары набирайте!
Здесь у нас аукцион,
Подведет итоги он. 2й коробейник.
Тот, кто больше, лучше знает,
Тот награду получает.
Тогда с аукциона и начнем.
Всем, кто подходит,
И всем, кто есть,
Объявляю важную весть.
К нам приехал Фантазер.
И г р а  «Фантазер».
Задание: придумать как можно больше слов, заменяя первую букву в словах.
Чайка (гайка, майка, сайка, байка).
Борт (порт, сорт, корт).
Роза (коза, поза, лоза).
1й коробейник.
2й коробейник.
1й коробейник.
2й коробейник.
Ярмарка! Ярмарка!
Веселись, народ!
Бабушказагадушка,
Выходи вперед!
Глядите, не моргайте!
Рты не разевайте!
Ворон не считайте,
Побыстрее покупайте.
Ну что за товар!
И этот хорош!
И другой хорош!
Выбирай, который хошь!
Сяду рядышком на лавку,
Вместе с вами посижу,
Загадаю вам загадки,
Кто смышленей, погляжу.
1. В каком слове 40 гласных? (Сорока.)
2. Чем кончается лето, начинается осень? (Буквой «О».)
3. Что мы слышим в начале урока? (Звук [у].)
4. Что стоит посредине Волги? (Буква «Л».)
5. Ум наоборот. (Му.)
6. Какое слово имеет семь «я»? (Семья.)
7. Какое слово имеет пять «о»? (Опять.) 8. Как написать мышеловка пятью буквами? (Кошка.)
9. В человеке есть одна,
А у вороны – две,
В лисе не встретится она,
А в огороде – три? (Буква «О».)
10. Что находится в начале книги? (Буква «К».)
Учитель. Хорошо вы, ребята, отвечали, за это вам книга в подарок.
II. Работа по теме урока.
З н а к о м с т в о  с учебником.
1.  Выходит   учащийся,   играющий   роль   персонажа   Афанасия,   раздает
учебники.
– Что вы видите на обложке?
– Знакомы ли вам авторы?
– Как вы думаете, чем мы с дедушкой заняты?
2. Афанасий читает обращение авторов учебника.
3.   –   Чтобы   совершать   путешествия   и   не   заблудиться,   необходим   компас.
Таким компасом для нас будут условные обозначения. Рассмотрим их на с. 2–3.
– Прочитайте, что надо делать, увидев такие знаки.
1й коробейник.
Балалайка звонкая,
Тульский самовар.
Праздник на ярмарке –
Праздничный базар!
2й коробейник. А вот и гости к нам пожаловали – купцы заморские.
Выходят 2 учащихся в костюмах купцов.
1й коробейник.
Ой  вы, гостигоспода,
Долго ль ездили? Куда?
Ладно ль за морем иль худо
И какое в свете чудо?
Остров на море лежит,
Град на острове стоит
С … церквами,
С теремами да садами.
Ель растет перед дворцом,
А под ней … дом.
1й гость.
2й гость. 1й гость.
Белка там живет ручная,
Да затейница какая!
Белка песенки поёт,
Да … все грызет,
А орешки не простые,
Все скорлупки …
– Ребята, вы догадались, откуда пожаловали заморские купцы?
–  Долог   был   их   путь,   и   поэтому   некоторые   слова   из   сказки   они
позабыли.
На доске вывешены рисунки к «Сказке о царе Салтане», под ними записаны
пропущенные слова.
– Что обозначают эти слова?
– Где можно найти значение этих слов?
– Что вы можете сказать об этих словах?
Работа со схемой, с. 5.
Выходят коробейники (или Афанасий).
– Поговорим о звуках и буквах. Отгадайте загадку.
Никого не обижает,
А её все толкают. (Дверь.)
1.   Слово   «дверь»   обозначает   предмет,   которым   закрывают   чтолибо.   Это
прямое значение слова.
2. В слове один слог.
[д] – согласный, звонкий, твердый, обозначен буквой «д».
[в’] – согласный, звонкий, мягкий, обозначен буквой «в».
[э] –гласный, ударный, обозначен буквой «е».
[р’] – согласный, звонкий, мягкий, обозначен буквой «р».
Буква ь не обозначает звука.
.
3. Корень слова
Однокоренные слова: дверной, дверка.
4. Отвечает на вопрос «что?».
Запись в тетради.
Дверь – 1 слог, 5 букв.
[дв’эр’] – 4 звука. III. Итог урока.
Грамматика, грамматика –
Наука очень строгая!
Учебник по грамматике
Всегда беру с тревогой я.
Она трудна, но без нее
Плохое было бы житье!
Не составишь телеграмму
И открытку не отправишь,
Даже собственную маму
С днем рожденья не поздравишь!
Сколько правил! Правил сколько!
С непривычки бросит в дрожь!
Будь внимательным и только:
Все запомнишь, все поймешь!
Люблю тебя, грамматика!
Ты умная и строгая.
Тебя, моя грамматика,
Осилю понемногу я!
О. Высотская

file_name: ВВОДНЫЙ УРОК.doc

intro:
Цели: обобщить знания о составе и значении слова, особенностях однокоренных слов; познакомить с новым учебником.
Данный урок составлен с учетом требований федеральных государственных стандартов начального общего образования.
Урок проходит в  виде урока- игры.Участвуют два коробейника.Читают стихотворения.Играют в игры.Проводятся викторины.Выходят 2 учащихся в костюмах купцов.

title: Разработка урока по русскому языку 4 класс УМК Школа 2100  ВВОДНЫЙ УРОК. ЗНАКОМСТВО С УЧЕБНИКОМ «РУССКИЙ ЯЗЫК. ЧТО МЫ ЗНАЕМ О СЛОВЕ» (урок-ярмарка)


extracted_text:
РАЗВИТИЕ УМЕНИЯ НАХОДИТЬ В ПРЕДЛОЖЕНИИ
ПОДЛЕЖАЩЕЕ И СКАЗУЕМОЕ
Цели:  совершенствовать   знания   о   связи   слов   в   предложении;   развивать
умения находить в предложении грамматическую основу.
Ход урока
I. Чистописание.
Нн     ННН     ннн     Н     н
Народная примета: на  прудах  оживают  листья  белой  кувшинки  перед
окончанием  заморозков.
II. Орфографическая работа.
– Поставьте ударения в слове оживают.
– Подберите и запишите однокоренные слова.
Ожúть, óжили, óжил, ожилá.
(Учитель открывает запись слов на доске.)
– Прочитайте, правильно поставив в словах ударение.
III. Работа по теме урока.
С о о б щ е н и е  темы и цели урока.
В ы п о л н е н и е  упражнений в нахождении грамматической основы.
1. Упр. 400. Выполняется под руководством учителя по образцу рассуждения,
данному в учебнике.
2. Упр. 401.
Учащиеся   читают   текст,  определяют   количество   предложений,  списывают,
подчеркивают   грамматическую   основу,   рассуждают   по   образцу   в   упр.   400,
подчеркивают орфограммы, разбирают слова по составу:
3. Упр. 402. Самостоятельная работа «по шагам».
4. В ы б о р о ч н ы й   д и к т а н т.
–  Запишите   только   грамматические   основы   предложения.   Продолжаем
знакомиться с народными приметами.
1) Жаворонки рано прилетают перед теплой весной.
2) Перед потеплением береза выделяет сок. 3) Если мыши вылезают изпод снега на поверхность – ждите потепления в
ближайшие дни.
4) Дубрава шумит к непогоде.
5) Хвойные деревья опускают ветви перед дождем.
IV. Итог урока.
1) – Что такое грамматическая основа предложения?
– Какие ещё члены предложения, кроме главных, могут быть?
2) И г р а  «Зоркий глаз».
– Найдите спрятанные слова, вставьте их в предложение.
–  Какими   членами   предложения   они   являются?   Вы   проверите   себя,   если
прочитаете оставшиеся буквы в обратном порядке.
Е Е Щ А Ж Е Л В Е Р Б А Д О П
… тихо звенела своими серёжкамимонетками.
О т в е т: верба.
Е О М Д Р О Ж А Л И Е У З А К С
Листья молодой осины … от легкого дуновения ветерка.
О т в е т: дрожали.
Домашнее задание: выполнить упр. 5, с. 136.

file_name: УРОК  121.doc

intro:
Данный урок составлен с учетом требований федеральных государственных стандартов начального общего образования.
Цели: совершенствовать знания о связи слов в предложении; развивать умения находить в предложении грамматическую основу.
Урок начинается с минутки чистописания и народной мудрости.Затем следует орфографическая работа.Ребята ставят ударение и подбирают однокоренные слова.

title: Разработка урока по русскому языку 4 класс УМК Школа 2100  РАЗВИТИЕ УМЕНИЯ НАХОДИТЬ В ПРЕДЛОЖЕНИИ ПОДЛЕЖАЩЕЕ И СКАЗУЕМОЕ


extracted_text:
ЧТО МЫ ЗНАЕМ О ТЕКСТЕ
Цели: обобщить знания учащихся о тексте; развивать и обогащать словарный
запас учащихся.
Ход урока
I. Чистописание.
Сс
ссс Ссс Сл См са
се
Пословицы недаром молвятся,
Без них прожить никак нельзя,
Они великие помощницы
И в жизни верные друзья.
Порой они нас наставляют,
Советы мудрые дают,
Порой чемуто поучают
И от беды нас берегут.
–  На   чистописании   мы   часто   будем   обращаться   к   народной   мудрости   –
пословице.
– Чему учит эта пословица?
 Слово не воробей: вылетит – не поймаешь.
II. Словарная работа.
Класс:
– школьная комната для занятий;
– группа учеников одного года обучения.
1) Наш класс выходит окнами на восток.
2) Когда учитель вошел, весь класс встал.
Происходит от латинского  каларе  – «звать, созывать». Буквально класс –
«созванные, собранные».
–  Напишите   это   слово   три   раза,   проговаривая   его   по   слогам,   выделите
орфограмму.
– Придумайте и запишите предложение с этим словом.
– Вставьте пропущенные буквы. Перепишите и объясните их значение.
Кла..ный, внекла..ный, третьекла..ник, однокла..ник, первокла..ница.
III. Повторение знаний о тексте.
1) Б е с е д а.
– Что такое текст?
– Что такое тема текста? – Как определить тему текста, не читая?
– Что такое основная мысль текста?
2) В ы п о л н е н и е  упр. 3.
– Прочитайте два текста и сравните их. Что общего в этих текстах? (Тема:
осенний листопад.)
–  Придумайте заглавие по второму тексту. Запишите этот текст. Сколько
частей в этом тексте?
3) Р а б о т а   с о   с л о в а р н ы м   с л о в о м  «абзац» (с. 6).
4) В ы п о л н е н и е  упр. 4.
– Встретился условный знак – задумчивое лицо Афанасия.
– Посмотрите, что этот знак обозначает.
Упражнение выполняется по вопросам«шагам».
IV. Итог урока.
– Что вспомнили сегодня на уроке?
Домашнее задание: упражнения для домашнего задания даны на с. 27. При
их   выполнении   надо   помнить,   что   «шаги»   следуют   строго   один   за   другим.
Поэтому выполнять их надо точно и последовательно. Выполнить упр. 1, с. 27.

file_name: уРОК 2.doc

intro:
Данный урок составлен с учетом требований федеральных государственных стандартов начального общего образования.
Цели: обобщить знания учащихся о тексте; развивать и обогащать словарный запас учащихся.
Урок начинается  с минутки чистописания и пословицы.
Словарная работа.
Класс:
– школьная комната для занятий;
– группа учеников одного года обучения.
1) Наш класс выходит окнами на восток.
2) Когда учитель вошел, весь класс встал.
Происходит от латинского каларе – «звать, созывать». Буквально класс – «созванные, собранные».

title: Разработка урока по русскому языку 4 класс УМК Школа 2100  ЧТО МЫ ЗНАЕМ О ТЕКСТЕ


extracted_text:
Контрольная работа 7 класс
по теме «Наречие»
Часть А
1. Какое утверждение является неверным?
1) В предложении наречия обычно бывают  обстоятельствами.
2) Наречие в предложении может быть определением.
3) Наречие всегда сочетается с глаголом.
4) С существительными наречия не сочетаются.
2. Выберите правильный ответ.
Неизменяемая самостоятельная часть речи —
1) глагол   2) причастие  3) наречие  4) прилагательное
3. В каком словосочетании наречие сочетается с причастием?
1) попрежнему красивый   2) гдето далеко  3) уходящий вдаль   4) кофе потурецки
4. Укажите словосочетание с наречием, обозначающим цель действия.
1) закричать сгоряча  2) сделать назло  3) поступить правильно  4) работать дружно
5. В каком из выделенных слов о не является окончанием?
1) платье красиво  2) написал красиво  3) сделано отцом  4) солнце село
6. В каком словосочетании наречие сочетается с другим наречием?
1) благополучно добрались    3) увидев вдали
2) слишком быстро                4) очень глубокое озеро
7. В каком предложении наречие выступает как средство выразительности языка?
1) Приближалась довольно скучная пора.
2) Снега пронзительно блестят и по  стеклянному хрустят.
3) Вечером вся степь совершенно переменилась.
4) Чутьчуть облака розовеют над тишиною вечерних берёз.
8. В каком предложении наречие содержит элемент сравнения?
1) Гдето поблизости низвергался водопад.
2) Бабушка досыта накормила ребят.
3) Покошачьи ступают по рыхлому снегу чьито лапы.
4) Они дотемна бродили по лесу.
9. В каком предложении употреблено наречие в сравнительной степени?
1) Ваш рассказ интереснее моего.
2) Дуб выше берёзы.
3) Больше всего я привязан душой к нашей средней полосе.
4) Утром поляна стала ярче.
10. В каком предложении наречие употреблено для обозначения места действия? 1) Внезапно машина остановилась.
2) В горах темнеет быстро.
3) За дюнами привольно расположилась мелководная бухта.
4) Там мы собрались устроить привал.
11.В каком предложении употреблено наречие в сравнительной степени?
1) Металл твёрже стекла.
2) Живой цветок привлекательнее искусственного.
3) Сегодня солнце светит ярче.
4) Самые сильные впечатления остались у меня от поездки на Байкал.
12. Найдите ошибку в употреблении наречия.
1) Всё кудрявей берёзовый лес зеленеет.
2) Еле слышно жужжание пчёл.
3) Туча неторопливо уплывала к горизонту.
4) Вперёд надо усвоить правило, а потом выполнять упражнение.
13. В состав какого фразеологизма входит наречие?
1) время от времени             2) комар носа не подточит
14. Прочитайте текст и выполните к нему задания 1—3.
Часть В
Ты руку невольно протянешь над сонным затоном,
И вмиг все бесследно исчезнет, и только вдали,
С чуть слышной мольбою, с какимто заоблачным звоном,
Незримо порвется струна от небес до земли.
(К.Бальмонт)
1) Выписать из текста наречия в составе словосочетаний;
2) Укажите разряд наречий;
3)Укажите способ образования, разберите по составу.
15. Выполните морфологический разбор двух наречий (по выбору).
Часть С
Эталон ответа:
№
1
2
3
4
5
6
Ответы
4
3
3
2
2
2 7
8
9
10
11
12
13
2
3
3
4
3
4
1

file_name: Контр работа по теме НАРЕЧИЕ.doc

description:
7
8
9
10
11
12
13
2
3
3
4
3
4
1

intro: Контрольная работа по русскому языку по теме "Наречие как самостоятельная часть речи" состоит из трех частей: части А (тестовые задания, включающие 13 вопросов с выбором ответа), части В (три задания по тексту с записью ответа) и части С, предполагающей выполнение морфологического разбора наречий.  Контрольная работа направлена на проверку знаний по теме.Контрольная работа по русскому языку "Наречие как самостоятельная часть речи" (7 класс)


extracted_text:
7 КЛАСС.
Правописание  Н и НН в наречиях.
Карточка 1.  От данных прилагательных образуйте наречия, объясните их правописание,
составьте с ними предложения.
Активный,   неожиданный,   негаданный2,   деятельный,   выполненный,   удивительный,
  дружный,
  совершенный,
  постепенный,
  холодный,
  ветреная,
уверенный,
встревоженный, естественный, безобразный.
  характерный,
(Из дидактического материала по русскому языку. Составитель Л. А. Тропкина)
____________________________________________________________________________________
7 КЛАСС.
Правописание  Н и НН в наречиях.
Карточка 2.  Вставьте Н или НН, укажите прилагательные, от которых образованы наречия.
Как помогают они в написании Н и НН в наречиях?
Испуга…о, отчая…о, организова…о, охот...о, попар...о, надума...о, озор...о, несомне...о,
звуч...о,   бесшум...о,   зауче…о,   собра...о,   притвор...о,   тума...о,   искажё...о,   рассерже...о,   убра...о,
обдума...о, растеря...о, огорчё...о, наполне...о.
Какие два слова не являются наречиями? Какой частью речи они являются? Как это
влияет на написание Н и НН?
(Из дидактического материала по русскому языку. Составитель Л. А. Тропкина)
____________________________________________________________________________________
7 КЛАСС.
Правописание  Н и НН в наречиях.
Карточка 3. Раскройте скобки и вставьте, где нужно Н или НН, а также другие пропущенные
буквы.
1. Девочка смуще…о улыбалась. 2. Танцовщица двигалась грациоз..о, медле…о, изящ…о4.
3.   Как   только   гости   разошлись,   сразу   стало   как(то)   пусты…о.   4.   Зрители   начали   хлопать
преждевреме…о.   5.   Мужчине   плакать   (не)прилич…о.   6.   Любил   я   тай…о.   7.   Хвалу   приемли
равнодуш…о. 8. И медле…о жгли их до утра огнём. 9. Он отнёсся к нам благоскло…о. 10. И
многие годы (не) слыш…о прошли. 11. Она выглядит роскош…о.
(Из дидактического материала по русскому языку. Составитель Л. А. Тропкина)
___________________________________________________________________________________
7 КЛАСС.
Правописание  Н и НН в наречиях.
Карточка 1.  От данных прилагательных образуйте наречия, объясните их правописание,
составьте с ними предложения.
Активный,   неожиданный,   негаданный2,   деятельный,   выполненный,   удивительный,
  дружный,
  совершенный,
  постепенный,
  холодный,
  ветреная,
уверенный,
встревоженный, естественный, безобразный.
  характерный,
(Из дидактического материала по русскому языку. Составитель Л. А. Тропкина) ____________________________________________________________________________________
7 КЛАСС.
Правописание  Н и НН в наречиях.
Карточка 4.  Раскройте скобки и вставьте, где нужно Н или НН, а также другие
пропущенные буквы.
1. Всё вокруг было очень таинстве…о. 2. Тоску изгнанья мы делили друж…о. 3. Но веч…о
любить (не)возмож…о. 4. Есть речи – значенье тем…о иль ничтож…о, но им без волнения внимать
(не)возмож…о. 5. Она смотрела на меня изумлё…о. 6. Я заходил постоя…о в аптеку. 7. Нельзя
рассказывать моното…о. 8. Мужчине плакать (не)прилич…о. 9. Как только гости разошлись, сразу
стало как(то) пусты…о.
(Из дидактического материала по русскому языку. Составитель Л. А. Тропкина)
____________________________________________________________________________________
7 КЛАСС.
Правописание  Н и НН в наречиях.
Карточка   5.   Спишите,   объясняя   орфограммы   и   пунктограммы   графически.   Наречия
подчеркните как члены предложения. Укажите их разряд по значению.
1. Немая степь синеет и венцом серебря_ым Кавказ объемл_т. 2. А море ч_рное шумит
(не) умолкая4. 3. Удастся ль мне на миг забыт_ся памятью к (не)давней старине. 4. И скучно, и
груст_о, и (не)кому руку подать в минуту душевной (не)взгоды. 5. Слушай дядя: дар бесце_ый!
Что другие все дары? Но его от всей вселе_ой я таил до сей поры. 6. Многие годы (не)слыш_о
прошли.
Выполните   фонетический   разбор   слова  скучно.   Какова   особенность   произношения
слов скучно и грус_но?
(Из дидактического материала по русскому языку. Составитель Л. А. Тропкина)
____________________________________________________________________________________
7 КЛАСС.
Правописание  Н и НН в наречиях.
Карточка   6.   Спишите,   объясняя   орфограммы   и   пунктограммы   графически.   Наречия
подчеркните как члены предложения. Укажите их разряд по значению.
1. (Н_)чей благоскло_ый (не)радуя взор колебл_мы вихрем и зноем палимы без пользы
р_сли   мы   (М.   Лермонтов).   2.   Инженер   выполнил   работу   очень   квалифицирова_о.   3.   На   нём
(не)обыкнове_о   яркий   наряд.   4.   На   улице   вдруг   стало   очень   ветре_о.   5.   Приказы   выполнять
(не)укоснительно. 6. Строжайше б запретил я этим лицам на выстрел под_езжать к столицам (А.
Грибоедов). 7. И тот кто с песней по жизни шагает тот (н_)когда и (н_)где (не)пропадёт.
(Из дидактического материала по русскому языку. Составитель Л. А. Тропкина)
____________________________________________________________________________________
7 КЛАСС.
Правописание  Н и НН в словах.
Карточка 7. Спишите, вставляя Н или НН, раскрывая скобки. Поставьте запятые. 1. Балко_ая дверь плохо закрывается  нуж_о починить. 2. Запуга_ый  угрозами  Петров
(не)сказал (ни)слова4. 3. Я охотно верю что ты учил стихотворение но, к сожалению, (не)доучил. 4.
Бабушка испекла мой любимый слоё_ый торт. 5. Операцио_ая должна сверкать чистотой. 6. Завтра
на ужин приготовлю ваш любимый макаро_ик. 6. В нашем доме открыли фирме_ый магазин.
(Из дидактического материала по русскому языку. Составитель Л. А. Тропкина)

file_name: Карточки. Н-НН в наречиях..doc

intro: Дидактический материал по русскому языку "Н-НН в наречиях" составлен по материалам Л. А. Тропкиной и включает несколько карточек с заданиями, предназначенных для проверки усвоения орфографических навыков - употребления одной и двух букв в наречиях. Кроме того, в материал включены также задания по морфемике, синтаксису и пунктуации.Дидактический материал по русскому языку "Н-НН в наречиях" (7 класс)


extracted_text:
Сабақтың тақырыбы: Ақселеу Сейдімбек «Әйел  ана» ертегісі
Сабақтың мақсаты:
1. Білімділік: Оқушыларға тақырып туралы түсінік беру, әдеби ертегілер туралы түсініктерін кеңейту.
2. Тәрбиелік: оқушыларды адамгершілікке, ізгілікке баулу, елжандылыққа тәрбиелеу.
3. Дамытушылық: оқушылардың әдеби дүниетанымдарын кеңейту, пәнге деген
қызығушылықтарын арттыру, мәнерлеп оқу дағдыларын дамыту.
Сабақтың типі: жаңа сабақ.
Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ.
Сабақтың әдіс  тәсілі: әңгімелеу, талдау.
Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта, флепчаттар, маркерлер
Пәнаралық байланыс: тіл, тарих, география.
І. Ұйымдастыру кезеңі:
ІІ. Үй тапсырмасын сұрау. Сұрақ жауап:
1.Оқушылармен сәлемдесу.
2. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.
3. Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару.
Әбділда Тәжібаев «Толағай» ертегісі (әңгімелеу)
«Ыстық орындық» әдісі арқылы үй тапсырмасын бекіту.
1.Әдеби ертегілер деген не?
2. Әдеби ертегілердің халық ертегілерінен қандай айырмашылығы бар?
3. Толағай ертегісіндегі кейіпкерлер кімдер?
4.Толағай ертегісінің тақырыбы не жайлы?
3.Идеясы қандай?
4.Қазіргі кезде Толағайдай қандай азаматтарымыз бар?
ІІІ.Жаңа сабақ. Ақселеу Сейдімбек Әйел Ана
Ақселеу Сланұлы Сейдімбек
жазушы, зерттеуші, ғалым, филология ғылымының докторы , профессор
Туған күні: 22.12. туылған. 16.09.2009 жылы қайтыс болды.
Туған жері:
Байдалы би ауылы, ,
Білімі:
жылы ҚазМУді бітірген.
Қызмет жолы:
() «Лениншіл жас» газетінің тілшісі
() , « жауапты хатшысы
 ж. «Социалистік Қазақстан» газетінің бөлім меңгерушісі.
 ж. «Білім және еңбек» журналының бас редакторы.
 ж. «Әлем» альманағының бас редакторы.
 ж. ҚазКСР ғылым академиясының Әдебиет және институтында ғылыми қызметкер , аға ғылыми
қызметкер, жетекші ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі болды.
 ж. Қазақтың Ы. атындағы Білім проблемалары институтының директоры.
жылдан , кафедра меңгерушісі.
Шығармашылығы:
Алғашқы әңгімелер жинағы "Ақиық" 1972 жылы жарық көрген, « Қыр хикаялары» (), «Тауға біткен
жалбыз» (), « Кеніш» (), «Алпамыс батыр» (), «Серпер» (), «Ақ қыз » () және т.б. әнгіме, повесть,
очерктері, «Күңгіркүңгір күмбездер» (), «Мың бір маржан» (), «Қазақтың әйгілі күйшілері» (),
«Балталы бағаналы ел аман бол» () , «Күй шежіре » (), « Көшпелілер тарихы» (), «Ойтолғақ» (),«Күй
шежіре» (2т.; ), «Қазақ әлемі» () атты ғылымитанымдық еңбектері жарық көрді . Гомердің «Илиада»,
«Одиссеясын» (қара сөзбен әңгіме, 1974), И. Можейқаның «Әлемнің 7 және 37 кереметін» () қазақ
тіліне аударды. Шығармалары ағылшын , венгр, неміс, орыс, өзбек, чех, эстон тілдеріне аударылған.
«Құрмет» орденімен марапатталған.
Қайтыс болуы:
Ақселеу Сейдімбек 2009 жылдың 16 қыркүйек күні Астана қаласында қайтыс болды. Жазушының
өсиеті бойынша, Ақселеу Сейдімбек Жаңаарқа ауданының орталығы Атасу кентінің іргесіндегі
Қарауылтөбеге жерленді. 19 күнгі қаралы митингке Астана қаласының әкімі , , , , қатысып, сөз
сөйледі.
«ӘйелАна» әңгімесін сатылай кешенді талдау әдісі бойынша түсіндіру  ӘйелАна
 Күншуақ елі
 Қапыда шапқан жау
 Жау әміршісінің жарлығы
 Тұтқындардың шешімі
 Ақ шашты ананың ақылы
 Жау әміршісінің алдануы
 Қасиетті сөз
Әдеби ертегілер  сюжетіне ел аузындағы аңыз әңгімелер немесе жазушының қиялынан туған қиял
ғажайып оқиға негіз болатын, авторы белгілі көркем шығарманың бір түрі. Жазушы Ақселеу
Сейдімбектің «ӘйелАна» ертегісі осындай көркем шығарманың түріне жататын ертегінің бірі.
Ертегінің жалпы мазмұны:
Ерте кезде ғажайып бір өлкеде мамыражай тірлік кешкен, кішісі үлкенін сыйлаған, үлкені кішісіне
қамқор болған, ер көңілді жігіттері, ақылына көркі сай ару қыздары бар, ынтымағы жарасқан Күншуақ
деген ел болыпты деп басталады ертегі. Сол елдің айрандай ұйыған тіршілігін көре алмаған, түгін
тартса, майы шығатын жеріне қызыққан жау тұтқиылдан шабуыл жасап, қапыда қалған жұртты тұтқын
қылып, кіріптарлыққа ұшыратады. Тас қамалға қамалған тұтқындарға бірде жау ханының жарлығы
жеткізіледі. Асқан зымияндықпен ойластырылып, босқан елдің еңсесін мүлдем түсіруді мақсат еткен
ханның түпкі ойы елді мүлдем тоздырып, өзіне түбегейлі бағынышты ету болатын. Алайда кіріптар
жұртты дағдартқан хан жарлығының қаупінен елді өз ішіндегі ақ шашты ана аман алып қалады.
Ханның астарына қулық жасырынған жарлығын өз аузынан естіген Ана хан сөзінің екі болмайтынын
алға тартып, ақылымен, тапқыр шешімімен тұтқынға түскен жұртын түгел бостандыққа алып шығады.
Осылайша Күншуақ елі құрып кете жаздаған қиын шақта ӘйелАнаның ақылпарасатының арқасында
аман қалыпты. Әйелді бұрын да қадір тұтатын Күншуақ елінің осы оқиғадан кейін ӘйелАнаға деген
сыйқұрметі тіпті ерекше болыпты. Тіпті халықтың ең асыл мұрасы  тіл болса, оны да, «Ана тілі» деп,
ӘйелАнаның ақ сүтінен даритын құдіретқасиетке балапты.
ІУ.Оқулықпен жұмыс
1)Мәтінді іштей оқыту
2) Мәтінді дауыстап оқыту
3) Мәтін мазмұнымен жұмыс
Елшінің айтқан сөзін тауып, нақышына тауып келтіріп оқу Тапсырма: «Әйел Ан» бойындағы мінезді, тапқырлықты, парастаттылықты кім екендігін жинақтау ,
постар қорғау.
V.Сұрақ жауап:
1)Күншуақ елін тұтқынға алған жау оларға не істемек болады
2)Еразаматтарды аман алып қалу үшін ӘйелАна қандай тапқырлық жасады?
3) Ақын ертегі арқылы қандай ақыл, өнеге бермекші болып отыр?
4) Еразаматтарды қорғаннан алып шығудың тағы қандай жолын ұсынар едің?
Суреттерге әрбір бөлімге тақырыбын қою
VI .Үйге тапсырма: Ертегі бойынша түсінгендерін айту
ХІ.Бағалау
Qwqw
Ақселеу Сланұлы Сейдімбек
(22.12. ж., Байдалы би ауылы, ,  16.09.2009 жылы,) жазушы, зерттеуші, ғалым, филология
ғылымының докторы (1998), профессор (2003).
Сабақтың атауы
Әйел  Ана. Ақселеу Сейдімбек
Сілтеме Әдебиеттік оқу оқулығының әдістемесі
Сабақтың жабдығы
интернет көздері,презентация
Жалпы мақсаттар
1. Оқушыға ертегінің айтар ойын ашу.2. Мәтінмен жұмыс жасата отырып сыни тұрғыдан ойлауға
икемдеу. Адам өміріндегі ананың рөлі жайлы ойларын тыңдай отырып, сөйлеу дағдыларын жетілдіру.
3. Ананы сүюге, құрметтеуге тәрбиелеу.
Оқыту нәтижесі
Бала сын тұрғысынан ойлауға, ойын еркін жеткізуге, ананың құдіретін тануға, сұраққа толық жауап
беруге, ынтымақтастық атмосферасының құрылуына.
Сабақтың түрі
Жаңа сабақ
Топқа бөлу
Атом молекула
Мұғалімнің ісәрекеті
Оқушының ісәрекеті
Бағалау
Ынтымақтастық атмосферасы
Әрбір адам  Туысым, досым, жұрағат.
Әрбір сабақ  Үйрену, ұғу, ұлағат.
Әрбір ісің  Тірлік, тірек, адамдық.
Әрбір сөзің  Шындық, бірлік , адалдық.
Әр топ басшыларын тағайындап бағалау критерийін ұсыну
Үй тапсырмасын сұрау
«Қарабатыр» Әдеби ертегі
Ы.Алтынсарин
Гармошка әдісі 1.Кейбір ертегінің шығарушы авторы белгілі болғандықтан , оны қандай ертегі деп атаймыз?
2. «Карабатыр» ертегісінің авторы кім?
3. Сүйіншіге берілетін сыйлық
4. Қай құс балаға қайырымдылық жасады?
5.Бір күні бала жылап отырғанда қасына қандай құс келіп қонады?
6. Ұзын мойын ....
Қайырымды мырзалар,
Тұмарымды ал сана,
Біздің елге бар сана...
7. Бала қарлығаштың мойнына не байлап жібереді?
8.Бала қандай құстарға кездесті?
9.Қарабатырды үйінде кімдер күтіп отыр еді?
Топтарды смайликпен бағалау
Қызығушылықты ояту
Ребус шешу «Әйел  Ана»
Автортану: Ақселеу Сейдімбек
Мәтінмен жұмыс
Мәтінді дауыстап оқыту
Мәтінге жоспар құру
Мазмұнын түсіндіру
«Әйел Ана» .А.Сейдімбек мәтінін үш бөлікке өз беттерімен оқуға ұсыну. Түсініксіз сөздердің астын
қызылмен белгілеу.Мәтін мазмұнын белгіленген бөліктері бойынша топтар түсіндіреді.
Сатылай кешенді талдау әдісі:
Авторы:
Тақырыбы:
Идеясы: Оқиғаның басталуы:
Оқиғаның дамуы:
Оқиғаның шиеленісуі:
Оқиғаның шарықтау шегі:
Шешімі:
Шығарманың тәрбиелік мәні:
Смайликтермен мадақтау
Қол шапалақтау
Мағынаны тану
Мәтінді тізбектеп оқу
Сергіту сәті
«Ана туралы жыр»
«Бесбармақ» әдісі
Монолог «Анаға тілек»
Анаға тілек жазу
Ой толғаныс
І.Шығармашылық тапсырма
1топ:Ұйқасын тап
Айналайын анашым,
Әлпештеген баласын,
2топ: Бес жол өлең
Зат есім Сын есім
Етістік
Сөйлем
Синоним
3топ:Ой толғау /Эссе жазу/ Автор орындығына отырып, эссе оқу
«Сөздер банкісі» әдісі
І топ: Тарихта қалған батыр аналар
ІІ топ: Ертегідегі ананың бойында қандай қасиеттер көрсетілген
ІІІ топ: Мәтінге қатысты сөздерді тап
Басбармақ
Кері байланыс
Рефлексия
Серпілген сауал
Күншуақ елінің табиғаты қандай?
Күншуақ елінің жігіттері қандай болған?
Күншуақ елінің қыздары қандай?
Атааналарының қандай қасиеттерімен ерекшеленген?
Күншуақ елін тұтқынға алған жау оларға не істемек болды?
Жау қандай жарлық айтты?
Еразаматтарды аман алып қалу үшін ӘйелАна қандай тапқырлық жасады?
Автор ертегі арқылы бізге қандай ақыл, өнеге бермекші болып отыр?
Ертегінің авторы кім?
Ел аузында даналығымен, батырлығымен аты қалған қандай аналарды білесіңдер?
«Кір жаятын жіп» әдісі сабақтан алған әсерлерін стикерге жазып жабыстырады. Үй тапсырмасы
Мәтінді түсініп оқу
Күнделіктеріне жазады
Бағалау
Балалар  гүлім менің, Балалар  күйім менің. Балалар нұр сыйлайтын
Бүгінгі күнім менің  дей отырып, балалар сендерді өзіме қуат алатын шуақты күндерге теңемекпін.
Бүгінгі сабаққа белсенді қатысқандарың үшін сендерге мынадай «Шуақты күн» төсбелгісін
сыйлаймын.
Топ басшыларына бағалау парақшасын оқыту
Сатылай кешенді талдау әдісі:
Авторы: Ақселеу Сейдімбек
Тақырыбы: Әйел  Ана
Идеясы: Ананың құдіретін ұғындыру
Оқиғаның басталуы: Күншуақ елі
Оқиғаның дамуы: Қапыда шапқан жау
Оқиғаның шиеленісуі: Жау әміршісінің жарлығы
Оқиғаның шарықтау шегі: Ақ шашты ананың тапқырлығы
Шешімі: Жау әміршісінің алдануы
Шығарманың тәрбиелік мәні: Ананың тапқырлығы, табандылығы, батырлығы суреттеледі.
Кейбір ертегінің шығарушы авторы белгілі болғандықтан , оны қандай ертегі деп атаймыз?
«Карабатыр» ертегісінің авторы кім?
Сүйіншіге берілетін сыйлық
Қай құс балаға қайырымдылық жасады?
Бір күні бала жылап отырғанда қасына қандай құс келіп қонады? Ұзын мойын ....
Қайырымды мырзалар,
Тұмарымды ал сана,
Біздің елге бар сана...
Бала қандай құстарға кездесті?
Бала қарлығаштың мойнына не байлап жібереді?
Қарабатырды үйінде кімдер күтіп отыр еді?
Бағалау парақшасы
Оқушының атыжөні
Үй тапсырмасы
Жаңа сабақ
Сатылай кешенді талдау
Ой толғаныс
Сөздер банкісі
Серпілген сауал
Қорытыныды ұпай  Ұпай сандары 5,4,3
2530 ұпай  «5»
2025 ұпай  «4»
1020 ұпай  «3»
Ә.Тәжібаев «Толағай» әдеби ертегісі (Презентация)
admin · Окт 5th, 2014 · 1 Comment
Алия Кенжеахметова Есенгелдіқызы
қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі
Атырау облысы Индер ауданы Көктогай селосы
Боран Нысанбаев атындағы орта мектебі
Сабақтың  тақырыбы :Ә.Тәжібаев «Толағай» әдеби  ертегісі Сабақ  мақсаты:
а) білімділігі: «Толағай»әдеби  ертегісінің  жазылуына  ел  аузындағы  аңыздың  арқау
болғандығы.Әдеби  ертегінің  мазмұны  мен  идеясын   ұғыну.
ә)тәриелілігі: Елге,Отанға  деген  патриоттық  сезімдерін  оятып,сүйіспеншілігін
арттыру. Батырлыққа, ерлікке, отаншылдыққа  тәрбиелеу.
б)дамытушылығы: Әдеби  ертегіні  халық  ертегісінен  ажырата  білуге  үйрету,талдай
білуге,өзіндік  ойын  дәлелдей  тұжырымдай  білуге  жетелеу,мәнерлеп
оқуға  машықтандыру.
Сабақтың  түрі: жаңа  білімді  меңгерту
Сабақтың әдісі: Әдеби ертегіні талдау,жеке тапсырмаларды орындау,салыстыра
талдау,мәнерлеп оқу, баяндау, сұрақ жауап.
Сабақтың көрнекілігі: Мультимедия
Пәнаралық байланыс: Тарих, қазақ тілі, география.
Сабақтың барысы:1.Ұйымдастыру кезеңі.
1.Сыныпқа кіріп, оқушылармен амандасу.
2.Сынып іші тазалығына көңіл бөлу.
3.Оқушыларды түгелдеу.
4.Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
ІІ.Үй тапсырмасын сұрау.
Үйге берілген Ә.Тәжібаевтың «Толағай» дастаны жөніндегі тапсырма бойынша тест сұақтарына жауап
ала отырып бағалаймын.
Тест сұрақтары.
1.Ә.Тәжібаев қашан туылды?
А) 1905ж          В) 1909ж         С) 1910ж
2.Толағай неше жасында садақ тартты?
А) 7                В) 9                 С) 11
3.Толағай әкесімен қайда шықты?
А) Аңға         В) Соғысқа          С) Қонаққа
4.Саржан қандай аңмен күресті?
А) Қасқыр      В) Арыстан        С) Жолбарыс
5.Толағай әкесін қалай құтқарды?
А) Аңды атып өлтірді   В) Аңды көрге лақтырып жіберді        С) Аңды қақпанға түсірді
6.Толағай жеңген аңын не деп ойлады?
А) Мысық     В) Сілеусін    С) Жолбарыс
7.Дастандағы жаңбырлы өңір қайда?
А) Сыр бойы       В) Тарбағатай        С) Жетісу
8.Жыр қалай аяқталды?
А) Толағай сүрініп қайтыс болды      В) Толағай мұратмақсатына жетіпті
С) Толағай 100 жасады
Үй жұмысын қорытындылау:
– Сіз үшін ең жаман адам қандай адам?
– Сіз үшін өмірдің мәні неде?
– Сіз үшін бақыттың өлшемі қандай?
Осындай ізгі пікірін білдіріп, жақсылыққа бет бұрып жатқан әрбір мұсылманның жолы ақ болсын дей
отырып, әрқашан үлкендердің ақылын тыңдап, инабатты, иманды бала болып өсе беріңдер!
ІІІ. Жаңа  сабақты  меңгерту:
д) «Толағай» ертегісінің  авторы  Ә.Тәжібаевтың  әр  алуан қырын  таныту.
1.Әбділдә Тәжібаевтың өмірі мен шығармашылығы туралы кіріспе сөз./Слайд арқылы /
Балалар, біз бүгін халқымыздың дарынды қаламгері    Ә.Тәжібаев  туралы біраз мағлұмат алып,
шығармашылығынан хабардар боламыз.
Иә, балалар , Ә. Тәжібаев –туған әдебиетіміздің ірі тұлғаларының бірі.. Оның өмірінен біраз мағлұматты өздерің де айтып өттіңдер. Оның ірі еңбектері мен де таныс болдық. Бүгінгі сабағымыз Ә.
Тәжібаевтың  Толағай әдеби ертегісі төңірегінде болмақ.
ІҮ. Әбділда  Тәжібаев: ақын, дастаншы, прозашы, ойшыл, драматург, әдебиетші, қоғам
қайраткері, үздік  қаламгер.
2.Әдеби ертегінің жай ертегіден айырмашылығына тоқталу:
– ертегі дегеніміз не?
– оны неге ауыз әдебиеті түріне жатқызамыз?
– ертегілер қалай жазылады,
–  қандай ертегілер білеміз?
… Ертегілердің  бір саласыәдеби  ертегілер.
Авторы  белгілі  болса  ертегіні   әдеби   ертегі  деп  атайды.
Әдеби  ертегілер көбінесе  ел  арасында ауызша  айтылып  келген  аңыздардың  негізінде  туады.
Әдеби  ертегілер  де халық  ертегілері сияқты  өлең сөз және қара сөз  түрінде айтыла  береді.Бұлар
да  еңбек  адамын қадірлеуді,  туған елін сүюді,  биік адамгершілікті,  шыншыл,  әділетті  болуды
уағыздайды.
– ал, бүгінгі тақырыпқа назар аударайықшы, «Толағай» ертегісі неліктен әдеби ертегі деп аталған,
оның ертегіден қандай айырмашылығын байқадыңдар? (өлеңмен жазылған авторы бар)
3.Дұрыс. Енді «Толағай» атты әдеби ертегінің ішкі мазмұнына, оқиғасына бойлап көрейік. Алдымен
мына бір өлең жолына назар аударайықшы.\Толағай ертегісіне байланысты жасалған суретті журналды
қолданамын.\
Мен  де  тудым  біреуі  боп  еркектің ,
Мені  де  әжем  әлдилеген,тербеткен.
Қорқыт  күйін,ерлік  жырын  жаттатып,
Танытқан  сол: 4ғажайыбын  жеркөктің.
Таңдамадым  жыраулықтан  басқаны,
Жатқа  айтамын  Сар  даламның  дастанын.
Ал тыңдаңдар,Толағайды,Тарғынды,
Жыр  сүйетін  достарым  мен  жастарым.
– жас баланың атын қалай қойды? \Осы жерде шумақ өлеңін оқып беремін.\
4.Ертегіні оқи отырып, мазмұнына тоқталамыз.
5.  Жолбарыспен кездесуінде, мақал –мәтелдер арқылы талдатамын.
\ Толағайдың анасынан ақыл сұраған жерінде анаға көңіл бөлдіру.\
– Балалар, сонау ықылым заманнан қазақ халқы ананы ерекше бағалаған, ананың сөзінен көп тәлім
алған. Осы жердегі Толағайдың сөздерінен де соны көруге болады.
6. – Балалар,  енді сендермен сергіту сәті ретінде мына бір қойылымға назар аударайық. Толағайдың
жаңбырлы жер іздеп кеткен жерін инцинировка арқылы оқушылар көрсетеді.
ТОЛАҒАЙ:
–          Ел  басына ауыр күн туды. Маған еліме көмек беру керек.
Қайтсем жауын жаудырамын,
Ел сусынын қандырармын
Адал ақыл айтар кімдер?
АНАСЫ:
–          Балам, Толағайжан! Мына жерде жалғыз өзің не істеп жүрсің? Тыныштық па?
ТОЛАҒАЙ: –          Уа, Анашым! Жаным күйзелді. Мынау бір тамшы жауын жаумай, елім күйзелуде.
Не істесем болады?
АНАСЫ:
–          Е, балам! Бұған сен не істей аласың? Бұл – Алла әмірі
ТОЛАҒАЙ:
–          Білсең, Апа, айтшы!
Көп жауады қайда жауын?
АНАСЫ:
–          Толағайжан, менің білуімше,
Қарлы, шыңды тау жерінде,
Тарбағатай өңірінде
Тауда тандыр
Үзілмейді жылда жаңбыр, – дейді
ТОЛАҒАЙ:
–          Иә, (қуанып) Анашым! Мен онда сонда барамын. Сол жаңбырды еліме алып келемін.
Бұл жерде бір сәтке де кідірмеймін (жүгіре басып кетеді)
7.  – Толағай бейнесі сендерге ұнады ма?
– осындай елге деген сүйіспеншілік сезім, сендердің бойларыңнан табыла ма?
8. Толағайдың таудың астында қалып өлген жеріндегі
Отаны үшін өлді бала – өлді сөзін қазақ тілі мен байланыстыру.
– Балалар қазақ тілінде  бұл сөзді қалай жеткізеді.
Дұрыс, дүниеден өтті, көз жұмды, бақилық болды, о дүниеге аттанды, Дүние салды, қайтыс болды,
– Енді лексикадан бұларды қандай сөздер қатарына жатқызамыз?
– Толағай бейнесі мен «Керқұла атты  Кендебайдағы» Кендебай бейнесін салыстырып көрейікші.
– Енді тақтаға назарымызды аударып көрейікші.
Кендебай
Толағай
1 Ай сайын емес, күн сайын, 6 күнде күліп, 60 күнде 6
жастағы бала болды
 2. Шыңыраудан  атанды жалғыз өзі тартып шығарады,
көкжалды өлтіреді, айдаһарды, арыстанды жеңеді)
 3.Таз, кедей балаға, атаанасын қайтарып әкелді
1.Толағай алып денелі, он баланы көтерсе
қабырғасы қайыспайтын, мықты болды.
 2. Жолбарысты мысықтай көріп, ұршықтай
иіреді, тауды жалғыз өзі көтереді)
 3.Толағай еліне жауын алып келіп, халқын
аман алып қалды.
ІV.Жаңа сабақты бекіту
–         Олай болса, сендер Толағай бейнесін  қандай деп таныдыңдар?
Толағай бойындағы қасиеттерді топтастырып көрейікші.\Дәптермен жұмыс\
–          Алдымен дәптерімізге жазамыз . Балалар шығарманың басында Толағай немен шайқасады?
Жолбарыс қандай аң?
Ел басымыз өзінің 2030 стратегиясында қандай аңды символ ретінде алады?
– Бұл елбасымыздың халқының қандай болсын дегені?\Осы кезде барыстың суреті шығады\

– Жақсы, балалар, еліміздің үміт артып отырған бүгінгі Толағайы  сендерсің дер.Бүгінгі тәуелсіздік
тұғыры биікте тұрған заманымызда азулы барыстай жауына төтеп беретін ұл – қызы сендерсіңдер.
Сендердің ойларыңша  бүгінгі күн азаматы қандай болуға тиісті?
– Жақсы, балалар, енді тақтаға назар аударайық.
Үйге тапсырма  Балалар үйге шығарманы толығымен оқу, мазмұндау.
Бағалау.
  «Толағай» поэмасы.
( Ерлік туралы аңыз)
Ә. Тәжібаев.
Поэманың желісіертеде болған аңыз әңгіме. Басты кейіпкер Толағай.
Шығарманың басты шарты сюжет арқылы кейіпкер тұлғасының жасалуы.
Сондықтан шығарманы талдау кейіпкер тұлғасын ашудан басталады. «Толағай» поэмасында кейіпкер үнемі ісәрекет үстінде көрінеді.
әкесі Саржан
rev=1&ac=1  width=”152px;” height=”144px;” />
″
 мерген,батыл.
I.Толағайдың дүниеге келуі         шешесі Айсұлу.
                                                                                ақылды,сұлу.
алып күш иесі.
rev=1&ac=1  width=”200px;” height=”176px;” />
″
                                                                                мазасыздануы, жол іздеуі
                                                                              құрғақшылық
                                                                              жаңбыр жаумауы.
                                                                              Тарбағатай тауына аттануы
Толағайдың  ерлігі                                               елдің қуанышы.
                                                                              жердің құлпыруы.
                                                                             анасының сүті
                                                                             тау басына мұз болып қатуы
II. Толағайдың ерлігі туралы шағын шығарма жазу.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздері Ұқсас жазбалар Махамбет Өтемісұлы «Тарланым» өлеңі
Зат есімннің септелуі
Салалас құрмалас сөйлем
«Қобыланды батыр жыры» қасиетті қазынам Астана-арман қала
Нұрлы болашақ
Теңге тиыннан құралады
Сайын Мұратбеков «Жусан иісі» Қазақшаңыз қалай?
Этнолингвистикалық атаулар
Қазақ әдебиетінен ашық сабақ жоспары
Ә. Тәжібаев «Толағай» әдеби ертегісі (5 - сынып)
Сабақтың тақырыбы: Ә. Тәжібаевтың «Толағай» ертегісіндегі Толағай бейнесі
Сабақтың мақсаты: Білімділік: Ә. Тәжібаевтың «Толағай» әдеби ертегісін қаншалықты
меңгергенін байқау, Толағайдың бейнесіне талдау жасап, әдеби кейіпкер ретінде
сипаттау. Өткен тақырыптармен байланыстыра отырып, әдебиеттен алған білімін
жетілдіру.
Тәрбиелік: Толағай бейнесі арқылы адамгершілікке, қайырымдылыққа тәрбиелеу.
Оқушы бойына ерлік, батылдық қасиеттерді дәріптеу.
Дамытушылық: Мәтінмен жұмыс істеуге, өз пікірін қорғауға дағдыландыру, әдебиетке
қызығушылығын ояту.
Сабақтың түрі: Жаңа сабақты меңгерту
Сабақтың әдісі: Сыни тұрғыдан ойлау, пікір айту, сұрақ - жауап
Сабақтың көрнекілігі: Ақын суреті, иллюстрациялық суреттер, сөзжұмбақ
Пәнаралық байланыс: Бейнелеу өнері, қазақ тілі
Сабақтың барысы:
1. Ұйымдастыру кезеңі
2. Үй тапсырмасын сұрау
Ертегі мазмұнын сұрау, сурет бойынша әңгімелеу
Пысықтау сұрақтары:
1. Әдеби ертегілер дегеніміз не?
2. Өткен сабағымызда қандай ертегіні оқып таныс болдық? Ертегінің бас кейіпкері кім?
3. Ертегінің авторы кім?
4. Ә. Тәжібаев кім?
5. Қай жылы. қай жерде дүниеге келді?
6. Ақынның қандай шығармаларын білесіздер?
7. Ертегінің басты кейіпкері кім?
8. Толағайдың әке - шешесінің аты кім?
Жаңа сабақ:
Толағайдың әдеби кейіпкер ретінде сипаттап талдау
1. Дүниеге келуі
2. Ерекше болып, бөлекше өсуі
3. Портреті
4. Мінез - құлқы
5. Адамгершілік қасиеттері
6. Ерлік істері
7. Ел есінде сақталуы
Шығармадағы адамдардың көркем бейнесін кейіпкер дейміз. «Топтастыру
стратегиясы». Толағайға мінездеме беру
Сергіту сәті. Батырлық, ерлік туралы мақал - мәтелдер айту.
Пікірталас
Сұрақтар беру:
1. Толағайға ұқсағың келе ме? Қай қасиеті көбірек ұнайды? 2. Осы ертегінің қай жеріне өзгеріс енгізер едің?
3. Толағай секілді ер болғың келе ме? Алда - жалда жұрт күйзелсе, сен не істер едің?
4. Толағай секілді халықтың таудай үмітін арқалап, таудай іс атқарып жүрген,
Қазақстан атын әлемге паш ететін азаматтар бар ма?
5. Толағайдың бойындағы жақсы қасиеттер қазіргі жастар бойынан кездесе ме?
Бекіту:
Сөзжұмбақ шешу:
1. «Толағай» ертегісінің авторы кім?
2. Ә. Тәжібаев қай жерде дүниеге келген?
3. Толағайдың анасының авторы кім?
4. Толағайдың әкесінің аты кім?
5. Қай өңірде жауын көп жауады?
6. Толағай алысқан аңның аты?
7. Ә. Тәжібаевтың анасының аты кім?
Үй тапсырмасы:
«Туады ерлер ел үшін» деген тақырыпта ойтолғау жазу
Бағалау
                                         №81 орта мектебі

         М. Мақатаев туған күніне орай өткізілген кеш сценарийі Өткізген:  Булеков Жарасхан
                                                 2016 жыл.
                  Мұқағали – мәңгілік ғұмыр
(Қазақтың ақиық ақыны Мұқағали Мақатаевтың туған күніне байланысты өткізілетін
әдебиәуенді кештің сценарийі)

 Көрініс: « Бүгін менің туған күнім ой пәліай»  орындайтын Жомартұлы Дәурен
Жүргізуші: Пай, пай, Өмір!
Өтесіңау бір күні.
Тыясыңау қуанышты, күлкіні.
Өмір деген  бір жарқ еткен найзағай,
Өмір деген  көк аспанның күркірі.
Пай, пай, Өмір,
Өтесіңау бір күні!
Болмағандай, жүрмегендей сенде біз,
Кетемізау, әй, кетеміз,.. пендеміз.
Ұрпақтарға береміз де кезекті,
Біз кетеміз.
Кету үшін келгеміз.
Ия, мына жалған өмірде,  өмірі де бір өзен, өлеңдері де бір өзенге
айналған Хантәңірінің мұзбалағы, ақиық ақынымыздың екінші
болмысының әлемді шарлап жүргеніне де 40 жыл толыпты.
Қазақтың маңдайына біткен біртуар ақыны, поэзия құлагері биыл 85
жаста.
Мұқағали... Бүгінде бұл есім әркімнің көңілінде күллі қазақ
даласының образын оятып, оның ұланғайыр кеңдігін, көкмұнар
таулары мен жан баспаған жапандағы қара орманының, түпсіз
терең тұңғиық көлдерінің көрінісін  көз алдына әкеледі. Ол- туған
халқының өзіне деген өлшеусіз махаббатымен мерейленген ұлы перзенті. Жаратушы иесі тумасынан бөлекше дарынмен даралаған
ақиық ақын.
Олай болса осындай дара тұлғаны еске алу кешіне  хош келдіңіздер!
Ән. «Есіңе мені алғайсың» орындайтын:  Сембай А
Жүргізуші: Мұқағали өлеңдерінде көсемсу, шешенсу, ақыл айту
сияқты мінез жоқ. Оның өлеңдері кез келген адамның жан
түкпірінде жатқан сырына, мұңына жол тауып барады. Ол сенің
жүрек тұсыңнан сөйлеп тұрады. Өзіңді өзіңмен сырластырады, -
дейді замандастары.
Ендеше сол сырлы өлеңдеріне кезек берсек.
Поэзия оқылады:   Талапбаева Рабиға
                                 Жамбылов Бекарыс
                                Өтегенова А
                                Әуесхан Ә

Жүргізуші: Жазылар естеліктер мен туралы,
          Біреулер жан еді дер өр тұлғалы.
          Біреулер тұлпар еді дер де мүмкін
           Бүтінделмей кеткен бір ер тұрманы,  деп ақын өзі жырлағандай жарық дүниедегі
аз ғұмырының мәңгілікпенен жалғасатынын ақынның сезімтал жүрегі сезген сияқты.
Ендеше,  ақын туралы  замандас інісі Ораз ақын Асқар мен Шәмші аталарымыздың
айтқан естеліктеріне кезек берейік.
Экранға назар аударайық.
( Шәмші мен Ораз ақын Асқардың естеліктері көрсетіледі)
Жүргізуші:  «Жөнжосық бізге де осы керек –ақ деп,
Бармадың бір жиынға делегат боп.
Алмадың бір сыйлықты сен дегенде
Боп кетті сол құрығырдың әлігіақ көп,  деп ақын туралы Сабырхан Асанов
жырлағандай Мұқағали көзі тірісінде сый құрметке ие болмаған еді.
      Мұқағалиды ақын еткен де, мәртебесін биіктеткен де, ақындық ғарышқа самғатқан
да – ос қазақтың қара өлеңі. Ақын осы қара өлеңді бағалайды, бас иеді, тағзым
жасайды.
     Ақынның шын аты Мұқамметқали. Бірақ пайғамбар атын алып жүру жас балаға
ауырлық етеді деп есептеген ата –анасы Мұқағали атап кеткен.
Мұқағали 1931 жылы 9 ақпанда Алматы облысының  қазіргі Райымбек ауданы
Қарасаз дейтін ауылда дүниеге келген екен. Мұқағалидың 13 кітабы бойынша 1834 жыр
жауһарлары,  19 поэмасы бар екен. Мұқағалидың өлеңдеріне 100ден астам әндер
жазылыпты.
Ол шыр ентіп дүниеге келгенде бесік жырымен, ана әлдиімен көзін ашқанды. Сол
бесіктен басталған жыр оны ақыры ақылға айналдырады. Сонымен,  ендігі кезекті  ақын
өлеңдерін оқуға берейік. Поэзия:  Жәлелова А
                Тағыбергенова А
                Жомартқызы  Д
               Мамут З
                Кемалашова А
               Сайлауов Ш
Жүргізуші: Ия, Мұқағали – ғажайып, сыршыл  ақын.
Ол, бізге көрінбейтін сиқыр бояулардан, бізге естілмейтін құпия дыбыстардан тоят
алатын жұмбақ ақын. Ақын өлеңдерін оқыған сайын ақиқат, бейнелі рух, сезім мен
сананың бірлігі көңілге ұялайды.
Осындай құдірет жайында ауылымыздың мәдени өміріне ат салысып жүрген Амандық
ағамыздың қандай ойы бар екен?
Экранға зер салайық.
            (видео көрсетіледі)
Жүргізуші:  Ақын,  бүкіл адам аңсаған бақыт туралы да қалам тербепті Бақыт деген не
өзі?
"Бақыт деген не өзі" деп бастады топ таласты.
Біреуі оңы үйден іздеп, бірі қырдан әрі асты.
Бірі айтады: бақыт деген барлық байлық емес пе,
Керегінше киіп ішсең бақыттысың де емес пе?
Бірі айтады: жоқ, бақыт деген қолың жетпес маңсап қой,
Жұрттан көрі жүрсен ерек, соның өзі жақсы атты ғой.
Бірі айтады: бақыт деген, бақыт деген,
жүйрік мініп, той тойлау,
Ісің болмай күйбеменен,
қарын тойса қарт ойнау.
Бірі айтады: бақыт деген адал жар мен перзент қой,
Ынтымаққа ырыс келген ол да соған келмек қой.
Пікірлердің таласына солай мен жолықтым.
Бақыт адам басалына келмес оңай, соңы ұқтым.
Безбеймін мен баладан да, байлықтан да, жардан да,
Маңсап жетпес бар адамға үлістіріп алғанда,
Үміт үзбей зейтұлар, таңдап сол бір жақұтты,
Оңы алыстан іздемегін, жүректен тап – бақытты
Ән: «Бақыт деген» орындайтын Садуақасова М
Жүргізуші: Біз Мұқағалиды сәл де ұмытқан жоқпыз. Ұмыта да алмаспын. Қайта
арамызға түскен уақыт, оның тұлғасын зорайта, асқақтата түсіпті. Жыры жалын ақын
қазақ өлеңі өлкесіндегі бір асқарғадара Алатауға айналғандай. Шынында да, ол – қазақ
өлеңдерінде Қасым Аманжолов сияқты дауылдай, өртке тиген өлеңімен өмірді
шайқаған құдіретті тұлға, қайталанбас кесек құбылыс, дейді Әбділда Тәжібаев атамыз. Ендеше Ақын туралы баласы Жұлдыз Мақатаев не дейді екен. Назарымызды экранға
бұрсақ.
Жүргізуші: Өмір атты бір нәзік сәулеге деген шексіз іңкәрлікке , жарық пен жақсылық
атаулыға деген  ұлы сағынышқа толы Мұқағали жырларына үңілген әркімнің жансарайы
кеңіп сала берері анық. Бұл орайда ақын өзін шын түсінгісі, өмірбаянын,
шығармашылығын зерделегісі келетін адамдардан бүкіл жазған сызғанын оқып шығуды
өтінеді. «Мені өлеңдерімнен бөліп қарамауларыңызды сұраймын» дейді. Ендеше ақын
туралы осы кешке қатысып отырған Ағайапайларымыздан сұрасақ.
                               Шора ағай, Бағила апай, Бақытгүл апай сөйлейді.
Жүргізуші: Жалғасы бар жырымның, жалғасы бар.
Жырларым жылдарменен жалғасыңдар,  деп ақынның өзі айтқандай, жырлары
ұрпағымен бірге мәңгі жасайды. Біріміз ақынның поэзиясына табынсақ, біріміз ақынға
ризашылығымызды өлеңмен өрнектейміз. Ендігі кезек, оқушымыз Ақниеттің  ақынға
арнауын тыңдасақ.
    (Жарайсың Ақниет, талабыңа нұр жаусын!)
Ендеше қазақтың жас Жамбылы атанған Жамбыл Дүйсеновтың  ақын атасына арнауын
тыңдайық.
Ән: Туған өлке орындайтын Рүстем Г
Жүргізуші: Мұқағали жанға жақын жырларымен сүйікті, өлеңдерімен көрікті.
Мұқағали – поэзия. Поэзия – бұл  Мұқағали.
Осынау бірбірімен астасқан екі ұғымды бір –бірінен бөліп қарау  мүмкін емес сияқты.
Осы кешке Мұқағали поэзиясымен сусындап өскен Әділбек ағай, Сауықгүл апай келіп
отыр екен. Ендеше Мұқағалиды сол ағайапайларымыздың аузынан тыңдасақ.
Жүргізуші: Керемет... Жарайсыздар!
Қазір заман дамыған. Техниканың озық үлгілері молайған кез, бейнекамера дейсізбе,
фотоаппарат дейсізбе, тіпті қалта телефонымен де күнделікті өмірде қызықты сәттерді
түсіріп,  жазып қоюға болады.Ал өткен күндерде мұндай мүмкіндіктер бола бермеген.
Кеше ғана арамыздан кеткен Мұқағали атамыздың телеарналарда бейнесі сақталмапты.
Тек фотосуреттері арқылы ғана таныпбіліп жатырмыз. Дәтке қуат етерміз. Қазақ
радиосының алтын қорындағы ақынның даусы. Ендеше бәріміз бірге құлақ түрейік
 «Қаздар қайтып барады» (Ақынның өз даусы)
Міне қызық! Бұл кешке поэзия тыңдаймын, өлең оқимын деп 2сынып оқушылары да
келіп отыр екен.  Қане келе қойыңыздар ортаға. Атың кім? Өлең білесің бе? Неше өлең
білесің? Жарайды өзіңе ұнайтын біреуін оқи ғой.
Жүргізуші: Өмір деген  бұйым емес қолдағы,
Өмір дейтін  ұлы бекет жолдағы.
Қаның кеуіп қаталаған кезіңде
Сусыныңды қандырсаң бір болғаны.
Мына күн де, мына аспан да, дала анау,
Бәрі бізден, бәрі бізден қаладыау! Өмір дейтін  тағатсыз бір қозғалыс,
Өмір дейтін  өлемін деп қарамау.
Мұқағали поэзиясы бір жылдың, не бір айдың, немесе бір кештің  еншісі емес. Ол
таусылмайтын қайнар бұлақ. Ол поэзияның Хантәңірі. Мұқағали мәңгілік ғұмыр!
(Кешіміз аяқталды, сау болыңыздар!)
ұмында болған.Гекке мен Баймағанбет сұлтанның қарулы әскерінің қолынан   1838
жылы шілденің12сі күні Исатай қаза табады.
2. Оқулықпен жұмыс                                                 Қызылорда облысы Байқоңыр
қаласы
                                                «№ 274 орта мектебінің» қазақ тілі мен
                 әдебиеті пәні мұғалімі
                                         Сугралиева Нуржамал Бегалиевна
Сабақтың тақырыбы:   Махамбет «Соғыс» өлеңі   5 сынып
Сабақтың мақсаты:
білімділік:М.Өтемісұлы туралы білімдерін нығайту, «Соғыс» өлеңіндегі Исатай
бейнесін ашу.
дамытушылық: ізденуге, тапқырлыққа, өз ойын жинақтай білуге, танымдық
қасиеттерін дамыту;
тәрбиелік: ұйымшылдыққа, ерлікке тәрбиелеу.
Сабақтың типі: жаңа сабақ
Сабақтың әдіс –тәсілдері: СТО әдісі,сұрақжауап, кинометафора, іздендіру, талдау,
желпуіш әдісі,т.б.
Пәнаралық байланыс: қазақ тілі,тарих
Сабақтың көрнекілігі: презентациялық слайдтар,семантикалық карталар.
Сабақтың барысы:
І.Ұйымдастыру кезеңі
А) оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу;
Ә) психологиялық дайындық , «Шаттық» шеңберін құру.
Мақсаты: Оқушылардың көңіл күйін көтеру, сабаққа ынтасын ояту.
 Біз – жайдары, ақ көңіл және белсендіміз.
 Біздің қолымыздан барлығы келеді.
 Біз айналамызға тек жақсылық тілейміз.
 Біз Егеменді елдің бақытты ұрпағымыз. ІІ.Өткен сабақты еске түсіру. «Желпуіш» әдісі
Мақсаты: оқушылардың өткен тақырыптар бойынша алған білімдерін жүйелеу.
(Оқушылар өткен тақырып бойынша сұрақтар дайындап, бір бірінің жауабын
тыңдайды,бағалайды)
Қызығушылығын ояту
Мақсаты: оқушылардың сабаққа ізденісін бақылау
Миға шабуыл. « Кейіпкерлерді таны»
 Мына кейіпкерлерге  назар аударайықшы.
 Бұл кімнің тұлғасы? (Махамбет)
 Бүгінгі сабағымыз кім туралы болуы мүмкін?(Махамбет)
Б) Сабақтың мақсатын айту.
 Балалар, бүгінгі сабағымыздың мақсаты: Махамбет туралы  білімімізді
нығайтып,өлеңімен танысу.
ІІІ. Жаңа сабақ.
Мақсаты: Махамбет пен Исатай туралы білімдерін жетілдіру, «Соғыс» өлеңіндегі
Исатай бейнесін ашу.
1.Мағынаны тану.
Дәптерлеріңді ашып, күннің ретін жазыңдар.Бүгінгі сабағымызда  Махамбет туралы
білімімізді кеңейтіп, өлеңімен танысамыз.
Олай болса, оқулықтарыңдағы Махамбет туралы таным дерекпен танысып, пікір
айтуға әзірленейік.
1. Оқулықтағы Махамбеттің өмірімен өз бетінше танысу(оқылым). 1 минут
2. Махамбет кім? («Махамбет ағашына» пікір жазып қалдыру)
Уақыт беріліп , «Махамбет ағашына » 10 оқушы пікір айтады,жазғандарын ағашқа
іледі.
3. «Соғыс» өлеңі бойынша бейнетыңдау.
Кімнің өлеңін тыңдадыңдар?
Өлеңнің аты не деп аталуы мүмкін?
4.Тақырыпқа шолу:  «Соғыс» сөзінің мағынасын ашу.
 «Соғыс»  деген сөзді естігенде еске не түседі?
  Қандай сезімде боласың?
  Қайда көрдіңдер?
     Ел тарихындағы айтулы оқиғалардың біріХІХғасырдың бірінші жартысындағы Ішкі
Бөкей ордасында болған Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы бастаған
шаруалар көтерілісі еді.Кезінде жеңіліп, аяусыз жазаланса да,бұл еліміздің болашағы
үшін еркіндікті аңсаудағы батыл істері еді.Олай болса, көтеріліс көсемдері кімдер еді?
«МахамбетАбайға дейінгі ақындардың ақыны, Абылайдан кейінгі батырлардың
батыры.Махамбет есіміөмірдегі қасіреттің синонимі,өнердегі қасиеттің
символы.Махамбет өлең«қазақ» сөзінің қайталанбас құдіреті, шығармалары таптаза
қорғасыннан құйылған апауыр асыл сөз,Қазақтан басқа жер бетіндегі елдің өлең
жырында жоқ.»деп академик –жазушы З.Қабдолов Махамбетке осылайша баға берген.
Табиғат Махамбеттің бір басына батырлықты,ақындықты,күйшілікті берген.
Махамбеттің поэзиялық мұрасында 80ге жуық өлеңдері бар. Бүгінгі сабағымызда Махамбеттің «Соғыс» өлеңін оқимыз. «Соғыс»өлеңі сол замандағы ұрыс құралымен
қаруланған патша үкіметінің Гекке басқарған әскермен болған қанды шайқасты
бейнелейді. Соғыс Бекетай қ
1. Өлеңді оқу
2. Оқушыларға оқыту(4 оқушы, 4 шумақ оқу)
3. «Түртіп алу»  әдісі бойынша түсініксіз сөздердің астын сызу.
3.  Сөздікпен жұмыс(мағынасы қиындық келтіретін сөздерді белгілеу арқылы
түсіндіру)
1. Дулығабас киім
2.Түйіндікәзірлік жасау
3.Тарандықшешімге келу
4.Жайсадақ оғы
5.Он екі тұтамсадақ оғының ұзындығы
6.Тұтамжұмулы жұдырықтың көлемі
7.Қабырғасын қақыратқанқабырғасын сөккен
8.Тебінгіат әбзелі, үзеңгі
9.Тізгінаттың басын тежеуге арналған қайыс
4. Оқыту арқылы өлең шумақтарына тақырып қойдырып, дәптерге жаздыру.
1. Исатай бейнесі
2. Көтеріліске дайындық
3. Көтеріліс
4. Ерлік
5. Тақырыпты меңгерту мақсатында пікірлесу сұрақтары.
«Бір айналым  сөйлесу» әдісі
1. Өлеңде қандай оқиға суреттелген?
2. Лирикалық кейіпкерлері бар ма?
3. Махамбеттің көтеріліс қосшысы  екендігі қай жерде айтылады?
4. Өлеңде «жүрегін оятты»  деп кімді айтып отыр?
5. Кіммен не үшін болған соғыс еді?
6. Өлеңнің алғашқы шумағында кімді айтады?
7. Бейнекөріністің соңғы сюжетін естеріңе түсіріңдер.
8. Өлеңнің идеясы қандай?
   IV. Жаңа сабақты бекіту.
Мақсаты:Махамбет пен Исатай бейнесін салыстыру,ерлігін дәріптеу, түйін жасау.
    1 . Венн диаграммасы. Махамбет пен Исатай бейнелерін салыстыру арқылы
мінездеме берілді.
2. Шығармашылық жұмыс  (топтық жұмыс)
 «Ой толғаныс» кезеңі(5 жолды өлең құрастыру арқылы өлең идеясын ашу)
 І. Соғыс             ІІ.Ерлік                ІІІ.Азаттық
1. Соғыс
2. Суық,қантөгіс
3. Күреседі,
шайқасады,найзаласады
4. Исатай жауына қатал
болған
5. Көтеріліс
1. Ерлік
2. Батыл, қайтпас
3. Жасайды,танытады,
көрсетеді
4. Исатай ерлігі бізге
үлгі
5. Батырлық 1.Азаттық
2. Мәңгілік, аңсаған
3. Тілейді, орнады, алды
4. Махамбет Исатай
азаттықты аңсаған
5. Тәуелсіздік Махамбет жырларына ортақ үн ол туған жерден күш алған ерлік рухы. Ол
батырлық рух, Исатай рухы, Махамбеттің қайратты рухы.
Ерлік елге мұра, ұрпаққа ұран деген халқымыз. Олай болса, ерлік дегенді
қалай түсінесіңдер?
 Туған жерді қорғап қадірлеу –ерлік.
Сын сағатта түрлі қатерден қорғау – ерлік.
Жақсы оқып, еңбек ету бұл да  ерлік
Соғыс, ерлік, азаттық сөздеріне ой өрбітілді.
Сергіту сәті. Махамбеттің өлеңдерін мәнерлеп жатқа айту.
V. Сабақты қорытындылау.
1. Жаңа сабақты семантикалық карта арқылы қорытып, бекіту(жұптық
жұмыс). Дұрыс жауаптарын тапқанда 25 жыл деген тіркес шығады.
Семантикалық карта
р\с Мысал
1
2
3
4
5
Ақтабан ат мінген кім?
«Қол» сөзінің мағынасы?
Көтеріліс қай жерде болды?
«Исатай басшы, мен
қосшы» кімнің сөзі?
«Тебінгі» сөзінің мағынасы
Исатай  Әскер  Бекетай
құмында
Махамбет Үзеңгі
2
5
Ж
Ы
Л
 Балалар, 25 жыл дегенде не естеріңе түседі?
Еліміздің егемендік алғанына биыл 16 желтоқсанда  25 жыл толды. Ел
Президенті Н.Ә.Назарбаев тәуелсіз елдің ұландарын а – сендерге, үлкен сенім
артып отыр. Елімізді өркендету үшін жастар сапалы білім, саналы тәрбие алуы
қажет.
Н.Назарбаев: «Болашақ – білімді жастардың қолында» ,  деп сендерге сенім
білдіреді. Сондықтан жақсы оқып, тәрбиелі азамат болатындарыңа сенемін.
2.Кері байланыс.
VI. Үйге тапсырма: 1.М.Өтемісұлы «Соғыс» өлеңін жаттау.
 2. «Мен таныған Махамбет» ойтолғау.
VIІ. Бағалау.Геометриялық фигуралар арқылы бағалау.

file_name: ашық сабақ.docx

description: Ұқсас жазбалар

intro: Мен қазақ тілі пәнінің мұғалімі Жолжанова Г.Р. сіздерге 5 класс қазақ әдебиеті пәні бойынша А.Сейдімбектің "Әйел-ана" ертегісі тақырыбында ашық сабағын назарларыңызға ұсынып отырмын. Ұсыныстарыңыз бен ескертулеріңіз болса айтарсыздар. Сіздердің ұсыныстарыңды қуана қабылдаймын. Біздей жас мамандарға тәжіриебелі ұстаздардан қолдаулар мен ұсыныстар өте қажет.5 класс қазақ әдебиеті пәні бойынша А.Сейдімбектің "Әйел-ана" ертегісі

классное руководство

group: Педагогика

title: "Әйел - Ана" ертегісі